← Κύπρος

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΤΥΛΛΗΡΟΣ & ΥΙΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ν. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΜΠΟΥ, Αρ. Αγωγής: 2365/11, 3/11/2021

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΤΥΛΛΗΡΟΣ & ΥΙΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ ν. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΜΠΟΥ, Αρ. Αγωγής: 2365/11, 3/11/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A645 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2365/11 Μεταξύ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΤΥΛΛΗΡΟΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ Ενάγοντες και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΜΠΟΥ Εναγόμενοι Ως τροποποιήθηκε με διάταγμα Δικαστηρίου ημερ. 11/11/2019 Μεταξύ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΤΥΛΛΗΡΟΣ & ΥΙΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ Ενάγοντες και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΜΠΟΥ Εναγόμενοι ---------------------------------- Ημερομηνία: 03 Νοεμβρίου 2021 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Ε. Χειμώνας Για Εναγόμενους: κ. Γ. Ντορζής, για Απόστολος Ντορζής και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Οι Ενάγοντες με την αγωγή τους αξιώνουν το ποσό των €112.951 ως οφειλόμενο ποσό, δυνάμει παράβασης συμφωνίας ή και ως υπόλοιπο για την παροχή υπηρεσιών για οικοδομικές εργασίες ή και επιπρόσθετες εργασίες, τις οποίες είχαν εκτελέσει προς όφελος των Εναγόμενων. Οι Ενάγοντες είναι εταιρεία νόμιμα εγγεγραμμένη ως εργοληπτική εταιρεία, ενώ οι Εναγόμενοι είναι οι υπεύθυνοι για τη διαχείριση και την οργάνωση των υποχρεώσεων και δραστηριοτήτων που αφορούν την Κοινότητα Κάμπου. Δυνάμει συμβολαίου με αριθμό Ε2(Α)7297, το οποίο προέκυψε από την προκήρυξη της προσφοράς 1/2009, ανέλαβαν διάφορες οικοδομικές εργασίες ή και την επέκταση ή και την ανέγερση του κοινοτικού κοιμητηρίου της κοινότητας Κάμπου. Ήταν ρητός ή και εξυπακουόμενος όρος της συγκεκριμένης σύμβασης ότι εάν προκύψει οποιαδήποτε αντίφαση μεταξύ των προνοιών δύο ή και περισσότερων εγγράφων, οι Ενάγοντες θα είχαν υποχρέωση να ενημερώσουν γραπτώς τον πολιτικό μηχανικό και αρχιτέκτονα, έτσι ώστε αυτός να εκδώσει τις σχετικές οδηγίες. Επίσης, ήταν ρητός όρος ότι τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής θα εκδίδονταν από τον πολιτικό μηχανικό, μετά από την υποβολή προς αυτόν λεπτομερούς αίτησης. Επιπρόσθετα, οι Ενάγοντες είχαν το δικαίωμα, εάν οι Εναγόμενοι δεν τους κατέβαλλαν το οφειλόμενο ποσό, μετά την κοινοποίηση ειδοποίησης προς τους Εναγόμενους, να σταματήσουν την εκτέλεση ολόκληρων των εργασιών. Εκτέλεση όλων των εργασιών βάσει των προνοιών της Σύμβασης καθιστούσε τους Εναγόμενους υπεύθυνους για την καταβολή όλων των οφειλομένων ποσών. Οι Ενάγοντες, για σκοπούς της δέουσας εκτέλεσης της σύμβασης, παραχώρησαν προς τους Εναγόμενους τραπεζική εγγύηση ύψους €9.

  1. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό των Εναγόντων, αποπεράτωσαν το έργο και εκτέλεσαν πιστά και σύμφωνα με το συμβόλαιο όλες τις εργασίες καθώς και επιπρόσθετες εργασίες, μετά από εντολή του πολιτικού μηχανικού και εκδόθηκαν τα σχετικά πιστοποιητικά. Παρά το γεγονός αυτό, οι Εναγόμενοι δεν εξόφλησαν το οφειλόμενο ποσό, ενώ ταυτόχρονα παράνομα κατακράτησαν την εγγυητική που είχε κατατεθεί. Για σκοπούς διαπίστωσης της εκτίμησης του οφειλόμενου ποσού από τους Εναγόμενους, οι Ενάγοντες προσέλαβαν πραγματογνώμονα, ο οποίος κατάρτισε σχετική έκθεση. Καθορίζουν οι Ενάγοντες το οφειλόμενο ποσό ως ακολούθως: €20.859 ως υπόλοιπο του οφειλομένου ποσού δυνάμει του συμβολαίου, €9.000 για τον τοίχο αντιστήριξης στην δεξιά πλευρά του ασφαλτοστρωμένου δρόμου, €7.080 ως η καταβληθείσα αμοιβή για το διορισμό εμπειρογνώμονα, €9.700 που συνιστά το ποσό της κατασχεθείσας εγγύησης, €33.557 για τις επιπλέον εκσκαφές, €7.336 για τις εκσκαφές του τοίχου αντιστήριξης, €5.736 για την κατασκευή της ράμπας, €5.000 για άλλες πρόσθετες εργασίες καθώς και άλλα μικρότερα κονδύλια. Το συνολικό αξιούμενο ποσό συμποσούται στις €112.
  2. Στις 13/12/2010 με επιστολή του δικηγόρου των Εναγόντων απαιτήθηκε η καταβολή του συγκεκριμένου ποσού, πλην όμως οι Εναγόμενοι αρνήθηκαν ή και παρέλειψαν να πληρώσουν το συγκεκριμένο ποσό σύμφωνα με τη σύμβαση. Οι Εναγόμενοι στην τροποποιημένη Υπεράσπισή τους παραδέχονται τον ισχυρισμό των Εναγόντων ότι υπήρχε μεταξύ τους σύμβαση διεκπεραίωσης εργασιών, αλλά παράλληλα ισχυρίζονται ότι οι Ενάγοντες δεν εκτέλεσαν πιστά το συμβόλαιο με αποτέλεσμα να κατασχεθεί το ποσό της εγγύησης ύψους €9.
  3. Προωθούν τον ισχυρισμό ότι στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι οι Ενάγοντες συμβλήθηκαν νόμιμα με τους Εναγόμενους, τους οφείλεται τους Εναγόμενους το ποσό των €8.846,02, το οποίο ανταπαιτούν. Μαρτυρία για τους Ενάγοντες δόθηκε από δύο μάρτυρες. Πρώτος έδωσε μαρτυρία ο Χριστάκης Στυλιανού, Μ.Ε.1, ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση, η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο 1, στην οποία παρέθεσε τους ισχυρισμούς του. Σύμφωνα με την έγγραφη δήλωση, ο ίδιος είναι εξουσιοδοτημένος από τους Ενάγοντες να τους εκπροσωπεί σε όλες τις διαδικασίες που αφορούν τις εργασίες για επέκταση του κοιμητηρίου του Κοινοτικού Συμβουλίου Κάμπου. Οι Ενάγοντες είναι εργοληπτική εταιρεία και κατά πάντα χρόνο κατείχε άδεια από το Συμβούλιο Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Τάξεως Δ, η οποία καλύπτει το συγκεκριμένο έργο. Οι Εναγόμενοι είναι οι αρμόδιοι για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων της κοινότητας Κάμπου και συνεπακόλουθα την επέκταση του επίδικου κοιμητηρίου. Οι Ενάγοντες ανέλαβαν διάφορες οικοδομικές εργασίες, μεταξύ αυτών και την επέκταση και ή ανέγερση του κοινοτικού κοιμητηρίου της κοινότητας Κάμπου και προς τούτο υπέγραψαν με τους Εναγόμενους το Συμβόλαιο Ε2(Α), με αριθμό 7297, αριθμός προσφοράς 1/2009, ημερομηνίας 29/04/
  4. Μεταξύ των όρων του συμβολαίου ήταν και οι ακόλουθοι: Ότι στην περίπτωση που διαπιστωθεί από τους Ενάγοντες οποιαδήποτε αντίφαση μεταξύ δύο ή περισσότερων εγγράφων, τότε οι Ενάγοντες υποχρεούντο να ειδοποιήσουν γραπτώς τον πολιτικό μηχανικό ή και τον αρχιτέκτονα, ο οποίος θα έδινε τις σχετικές οδηγίες. Ότι τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής θα εκδίδοντο από τον πολιτικό μηχανικό ή και από τον αρχιτέκτονα μετά από υποβολή προς αυτόν λεπτομερούς αιτήσεως. Ότι εάν οι Εναγόμενοι δεν καταβάλουν προς την Ενάγουσα το οφειλόμενο ποσό δυνάμει οποιουδήποτε πιστοποιητικού, τότε η εκτέλεση ολόκληρων ή σχεδόν ολόκληρων των μη συμπληρωθείσων εργασιών θα αναστέλλετο και οι Ενάγοντες θα μπορούσαν, με ειδοποίηση, να λύσουν την εργοδότησή τους. Ότι με την διεκπεραίωση των εργασιών βάσει των προνοιών της σύμβασης οι Εναγόμενοι θα κατέβαλλαν τα οφειλόμενα ποσά. Και ότι για σκοπούς πιστής εκτέλεσης της σύμβασης οι Ενάγοντες θα παρείχαν αμετάκλητη τραπεζική εγγύηση ύψους €9.
  5. Οι Ενάγοντες παρείχαν στους Εναγόμενους, προς συμμόρφωση με τους όρους της σύμβασης και των όρων της προσφοράς, εγγύηση ύψους €9.700, η οποία παρέμεινε σε ισχύ μέχρι το τέλος του έργου και κρατείται μέχρι σήμερα. Παράλληλα, παρείχαν ασφάλεια για το έργο, Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας του εργοταξίου και διατηρούσαν ημερολόγιο για τις εργασίες που εκτελούνταν, σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου. Μαζί με το συμβόλαιο υπογράφθηκαν και οι όροι του διαγωνισμού (προσφορά για την επέκταση του κοινοτικού κοιμητηρίου της κοινότητας Κάμπου) και μαζί με αυτούς υπεγράφησαν και τα αρχιτεκτονικά σχέδια για το έργο. Οι εργασίες που έπρεπε να εκτελεστούν από τους Ενάγοντες ήταν το καθάρισμα του τεμαχίου, η κατασκευή τοίχων αντιστήριξης, η τοποθέτηση προκατασκευασμένης σωλήνας από σκυρόδεμα για διαφύλαξη αυλακιού άρδευσης, χωματουργικά ‑ κατασκευή ράμπας, χωματουργικά‑ οριζοντιοποίηση τεμαχίου και κατασκευή περίφραξης και καγκελόθυρας. Συμφωνήθηκαν και υπογράφτηκαν οι τιμές μονάδος για το μπετόν, το σίδερο, το καλούπι, για τις υπηρεσίες σιδερά, για τις εκσκαφές και τις επιχωματώσεις. Οι οποιεσδήποτε εργασίες προέκυπταν, που δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν με βάση τα υπογραμμένα αρχιτεκτονικά σχέδια, θα υπολογίζονταν με βάση τις συμφωνηθείσες τιμές μονάδος. Οι Ενάγοντες, είναι ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1, εκτέλεσαν όλες τις εργασίες του συμβολαίου σύμφωνα με τις οδηγίες που δίδονταν από τον πολιτικό μηχανικό και υπεύθυνο του έργου. Πριν την υποβολή της προσφοράς, ο ίδιος προσωπικά επισκέφθηκε το χώρο στον οποίο θα επεκτεινόταν το κοιμητήριο, ο οποίος χώρος ήταν καλυμμένος με πυκνή βλάστηση. Ακριβώς λόγω της πυκνής βλάστησης δεν μπορούσε να διακρίνει ή με οποιονδήποτε τρόπο να γνωρίζει την κλίση του εδάφους. Πριν την υποβολή της προσφοράς καθώς και μετά την υπογραφή του συμβολαίου ο ίδιος ήρθε σε επαφή με λειτουργούς των Εναγομένων και τον κ. Παπαχρυσοστόμου, πολιτικό μηχανικό και επιβλέπων του έργου, οι οποίοι τον διαβεβαίωσαν ότι επρόκειτο για επίπεδο έδαφος. Ο πολιτικός μηχανικός τον πληροφόρησε ότι η κλίση του εδάφους φαινόταν και από τα υψόμετρα στα αρχιτεκτονικά σχέδια και η προσφορά ετοιμάστηκε με αυτό ως δεδομένο. Όμως κατά την εκτέλεση των εργασιών και συγκεκριμένα κατά τον καθαρισμό του τεμαχίου, διαφάνηκε ότι η πραγματική κατάσταση του χώρου διέφερε ουσιαστικά και σε σημαντικό βαθμό από τα αρχιτεκτονικά σχέδια που υπογράφτηκαν κατά τη σύναψη του συμβολαίου. Ενώ στα σχέδια ο χώρος φαινόταν επίπεδος, στην πραγματικότητα το έδαφος ήταν επικλινές. Παρά τις δικές του υποδείξεις προς τον κ. Παπαχρυσοστόμου καθώς και σε υπαλλήλους των Εναγομένων ότι τα αρχιτεκτονικά σχέδια ήταν ελλιπή και ότι δεν αποτύπωναν την πραγματική κατάσταση του χώρου, ουδέποτε παραδόθηκαν αναθεωρημένα ή και λεπτομερή αρχιτεκτονικά σχέδια, παρά μόνο τον ενημέρωναν ότι και οι ίδιοι εντόπιζαν ουσιώδεις διαφορές και του δίδονταν οδηγίες προφορικές για συνέχιση των εργασιών, με τη διαβεβαίωση ότι στο τέλος θα πληρώνονταν για οτιδήποτε επιπρόσθετο έπρεπε να εκτελεστεί. Ακριβώς λόγω του ότι η πραγματική κατάσταση του χώρου διέφερε κατά πολύ από αυτήν που αντικατοπτριζόταν στα αρχιτεκτονικά σχέδια, προέκυψαν πολλές επιπρόσθετες εργασίες, οι οποίες επιπρόσθετες εργασίες εκτελούνταν στη βάση προφορικών οδηγιών και υποδείξεων του κ. Παπαχρυσοστόμου και μετά από έγκρισή του. Οι Ενάγοντες αποπεράτωσαν το έργο και εκτέλεσαν όλες τις εργασίες, καθώς και τις επιπρόσθετες εργασίες οι οποίες δεν μπορούσαν να προβλεφθούν κατά την υποβολή της προσφοράς κατ' εντολή των Εναγομένων και του πολιτικού μηχανικού και όταν το έργο παραδόθηκε στους Εναγόμενους ήταν πολύ διαφορετικό από το έργο που φαίνεται στα σχέδια που ετοίμασε ο πολιτικός μηχανικός. Οι Ενάγοντες έλαβαν κατοχή του εργοταξίου στις 04/05/2009 και στις 06/05/2009 οριοθέτησαν και χάραξαν τα σύνορα των τεμαχίων, τα οποία επιβεβαιώθηκαν από ειδικό τοπογράφο στις 14/05/2009, ο οποίος εργοδοτήθηκε για το σκοπό αυτό από τους Εναγόμενους. Στις 24/05/2009 επισκέφθηκε ξανά το εργοτάξιο ο τοπογράφος και μέτρησε τα υψόμετρα, όμως ουδέποτε δόθηκε στους Ενάγοντες η τοπογραφική εργασία που εκτέλεσε. Μετά την απομάκρυνση της βλάστησης διαφάνηκε ότι το έδαφος δεν ήταν επίπεδο και ότι η κλίση του εδάφους ήταν διαφορετική. Στα αρχιτεκτονικά σχέδια το υφιστάμενο υψόμετρο και το προτεινόμενο ήταν τα ίδια, αναφερόταν ως 10 μέτρα σε όλη την έκταση του τεμαχίου, όμως λόγω της διαφοράς στην κλίση, έπρεπε να εκτελεστούν περαιτέρω και επιπρόσθετες εργασίες έτσι ώστε ο χώρος να καταστεί επίπεδος και να συνιστά επέκταση του υφιστάμενου κοιμητηρίου. Για να καταστεί εφικτό, με οδηγίες του κ. Παπαχρυσοστόμου και των μελών των Εναγομένων, ο ανατολικός τοίχος αντιστήριξης, προς τον ποταμό, μετακινήθηκε περίπου 3 μέτρα πιο πάνω προς το υφιστάμενο κοιμητήριο και κατασκευάστηκε ίσιος, σε αντίθεση με το τι προβλεπόταν στα σχέδια. Οι σημαντικές διαφορές που υπήρχαν ανάμεσα στα αρχιτεκτονικά σχέδια και την επί τόπου κατάσταση αφορούσαν τα υψομετρικά σημεία, τα οποία απαιτούσαν περισσότερες εκσκαφές από αυτές που υπολογίστηκαν για την ανέγερση των τοίχων αντιστήριξης, κατά την υποβολή της προσφοράς. Όπως επίσης, η μετακίνηση του ανατολικού τοίχου αντιστήριξης κατά 3 μέτρα, η οποία συνεπαγόταν περαιτέρω εκσκαφές για να τοποθετηθούν τα θεμέλια του συγκεκριμένου τοίχου σε στερεό εδαφικό υπόστρωμα και επιχωματώσεις. Ο ίδιος ζήτησε από τον κ. Παπαχρυσοστόμου να επισκεφθεί το εργοτάξιο για να επιθεωρήσει το σίδερο του τοίχου αντιστήριξης και κατά την επίσκεψη του έδωσε οδηγίες όπως καθαριστεί το συγκεκριμένο πέδιλο από τα χώματα που έσκασαν και όπως προχωρήσει η ανέγερση του τοίχου. Σχετική σημείωση σε σχέση με τη συγκεκριμένη εργασία καταγράφηκε από τον ίδιο τον κ. Παπαχρυσοστόμου στο ημερολόγιο των Εναγόντων. Επιπρόσθετα, στα σχέδια προνοείτο ανθώνας κατά μήκος της ράμπας πλάτους ενός μέτρου, όμως ο κ. Παπαχρυσοστόμου έδωσε προφορικές οδηγίες όπως το πλάτος του συγκεκριμένου ανθώνα γίνει 4 μέτρα και όπως το ύψος του γίνει 3.5 μέτρα αντί 0,50 όπως ήταν στην προσφορά, έτσι ώστε να φτάσει σχεδόν στο μέσο της ράμπας, η οποία στην πραγματικότητα ήταν επικλινής, με το ψηλότερο της σημείο να έχει ύψος 12 μέτρα. Στα σχέδια όμως η συγκεκριμένη ράμπα φαίνεται επίπεδη, χωμάτινης κατασκευής. Όσον αφορά τον ανθώνα, μετατράπηκε σε υπερυψωμένο χώρο για την ταφή νεκρών πλάτους 4 μέτρων και ο λόγος ήταν για να κερδηθούν τα 3 μέτρα που στένεψε το κοιμητήριο λόγω της μετακίνησης του ανατολικού τοίχου κατά 3 μέτρα, προς το παλαιό κοιμητήριο. Και ενώ το μήκος του ανθώνα στα σχέδια είναι 26 μέτρα, στην πραγματικότητα οι Ενάγοντες κατασκεύασαν υπερυψωμένο χώρο ταφής μήκους 33 μέτρων, για να καλυφθεί η υψομετρική διαφορά που υπήρχε. Όσον αφορά το αυλάκι άρδευσης, στα αρχιτεκτονικά σχέδια προβλεπόταν να περνά και να διασχίζει τη ράμπα. Μετά τη διαπίστωση ότι το έδαφος ήταν επικλινές, όταν υποδείχθηκε στον κ. Παπαχρυσοστόμου το αυλάκι, αυτός έδωσε οδηγίες για την καταστροφή του υφιστάμενου αυλακιού και τη μετακίνηση του με πλαστική σωλήνα αριστερότερα κατά μήκος του υφιστάμενου κοιμητηρίου, εργασία η οποία εκτελέστηκε. Λόγω των προβλημάτων που ανέκυπταν στις 25/06/2009 ο ίδιος είχε παραδώσει προσωπικά επιστολή προς τον κ. Παπαχρυσοστόμου, στην οποία καταγράφονταν οι διαπιστωθείσες διαφορές στα υψόμετρα μεταξύ των αρχιτεκτονικών σχεδίων και της επί τόπου κατάστασης και ζητήθηκαν οδηγίες για την περαιτέρω εκτέλεση των εργασιών. Η συγκεκριμένη επιστολή απαντήθηκε στις 10/07/
  6. Ακολούθησε στις 23/07/2009 επιστολή εκ μέρους των Εναγόντων η οποία απευθυνόταν προς τον κ. Παπαχρυσοστόμου, στην οποία υποδεικνύονταν - καταγράφονταν οι εργασίες που έγιναν κατόπιν δικών του υποδείξεων και οδηγιών. Στις 27/07/2009 λήφθηκε επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου με την οποία ζητούσε την ανανέωση της παραχωρηθείσας εγγυητικής, χωρίς όμως να απαντά στην επιστολή των Εναγόντων ημερομηνίας 23/07/
  7. Λόγω του ότι υπήρχαν πολλές διαφωνίες με τον κ. Παπαχρυσοστόμου σε ουσιώδη ζητήματα, είχε ζητηθεί, στην επιστολή ημερομηνίας 23/07/2009, ο διορισμός διαιτητή έτσι ώστε να επιλυθούν οι διαφωνίες σχετικά με τις διαφορές που παρατηρούνταν μεταξύ των αρχιτεκτονικών σχεδίων και της επί τόπου κατάστασης. Η συγκεκριμένη επιστολή ουδέποτε απαντήθηκε και έτσι ο ίδιος απευθύνθηκε πλέον στον Πρόεδρο του Κοινοτικού Συμβουλίου Κάμπου, με επιστολή ημερομηνίας 12/08/2009, η οποία όμως δεν απαντήθηκε. Παρά τις διαφωνίες, οι Ενάγοντες ανανέωσαν την παραχωρηθείσα εγγυητική. Οι Ενάγοντες, με επιστολή ημερομηνίας 19/10/2009, απευθύνθηκαν στον Πρόεδρο του Επιστημονικού Τεχνολογικού Επιμελητηρίου Κύπρου (εφεξής Ε.Τ.Ε.Κ.) για διορισμό ανεξάρτητου πραγματογνώμονα, ο οποίος θα επιμετρούσε την εκτελεσθείσα εργασία και θα διαπίστωνε αν πράγματι υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στα αρχιτεκτονικά σχέδια και την επί τόπου κατάσταση. Για τις υπηρεσίες του πραγματογνώμονα οι Ενάγοντες κατέβαλαν στο E.T.E.K. το ποσό των €460 στις 03/11/2009 και το ποσό των €6.578 στις 23/07/
  8. Διορίστηκε ο κύριος Γιαννάκης Γιαννή, ο οποίος ετοίμασε σχετική έκθεση πραγματογνωμοσύνης για τις διαφορές που υπήρχαν μεταξύ των σχεδίων και της επί τόπου κατάστασης. Το έργο ολοκληρώθηκε στις 02/12/2009 και κλήθηκε ο κ. Παπαχρυσοστόμου καθώς και λειτουργοί των Εναγομένων να επισκεφθούν το εργοτάξιο για την προσωρινή παραλαβή. Η ράμπα, μέχρι τις 02/12/2009 δεν είχε κατασκευαστεί γιατί δεν είχαν δοθεί οδηγίες από τον κ. Παπαχρυσοστόμου, αφού στα αρχιτεκτονικά σχέδια γίνεται αναφορά σε προσωρινή ράμπα με 33 μέτρα μήκος και 4 μέτρα πλάτος, ενώ στην πραγματικότητα, λόγω του ότι το έδαφος ήταν επικλινές, θα έπρεπε να προσδιοριστεί το πάχος του μπετόν και κατά πόσο θα περιείχε σίδερο ή και νάϊλον ή και οτιδήποτε άλλο. Γι' αυτόν το λόγο η ράμπα, η οποία τελικά κατασκευάστηκε σύμφωνα με τις οδηγίες του κ. Παπαχρυσοστόμου, συνιστά επιπρόσθετη εργασία, η οποία δεν συμπεριλήφθηκε στην προσφορά. Κατασκευάστηκε να είναι επικλινής, με κλήση 21.4% το ψηλότερο της σημείο στην είσοδο του κοιμητηρίου, έχει ύψος 12 μέτρα περίπου και φτάνει μέχρι το έδαφος. Το πλάτος της είναι 4 μέτρα, ενώ σε κάποια σημεία φτάνει μέχρι τα 8 μέτρα και το μήκος της είναι 57 μέτρα, παρά το γεγονός ότι στα αρχιτεκτονικά σχέδια καταγράφεται το μήκος 33 μέτρα. Λόγω του ότι ο καιρός ήταν ιδιαίτερα βροχερός, οι χωματουργικές και άλλες εργασίες για την ολοκλήρωση του έργου κατέστησαν δύσκολες και παρόλο που καθοριζόταν ως ημερομηνία συμπλήρωσης των εργασιών η 05/10/2009, αυτό δεν κατέστη δυνατόν. Ιδιαίτερα ενόψει και του όγκου των εργασιών που έπρεπε να διεκπεραιωθούν, οι οποίες δεν συμπεριλαμβάνονταν στα αρχιτεκτονικά σχέδια. Ουδέποτε προχώρησαν, οι Ενάγοντες, στη διεκπεραίωση οποιωνδήποτε εργασιών με δική τους πρωτοβουλία ή χωρίς την έγκριση ή και οδηγίες του κ. Παπαχρυσοστόμου, ο οποίος επισκεπτόταν το εργοτάξιο και επιθεωρούσε κάθε στάδιο των εργασιών και έδινε τις απαραίτητες εγκρίσεις για να προχωρήσουν οι ίδιοι με την εκτέλεση των εργασιών. Ιδιαίτερα σε σχέση με την κατασκευή της ράμπας, με την οποία θα εξασφαλιζόταν πρόσβαση στο επεκτεινόμενο μέρος του κοιμητηρίου, τα αρχιτεκτονικά σχέδια ήταν εντελώς λανθασμένα, αφού λάμβαναν ως δεδομένο ότι το έδαφος στο οποίο θα γινόταν η επέκταση του κοιμητηρίου ήταν επίπεδο και προβλέπετο η ράμπα να έχει 33 μέτρα μήκος και 4 μέτρα πλάτος, χωρίς να προσδιορίζεται το πάχος του μπετόν και τα υπόλοιπα υλικά, ενώ δεν δίδονταν καθόλου υψόμετρα. Σύμφωνα με τις οδηγίες του κ. Παπαχρυσοστόμου, οι οποίες δόθηκαν τον Φεβρουάριο του 2010, η ράμπα θα έπρεπε να ξεκινά από το 0, δηλαδή από το έδαφος του εργοταξίου και να φτάνει επικλινής μέχρι τα 12 μέτρα, δηλαδή στο σημείο του δρόμου στην είσοδο του κοιμητηρίου. Επίσης, να έχει πλάτος 4 μέτρα και σε κάποια σημεία 8 μέτρα και μήκος 57 μέτρα, ενώ η επιφάνεια της έπρεπε να είναι άγρια για να επιτρέπει την πρόσβαση σε πεζούς και οχήματα σε οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Οι συγκεκριμένες οδηγίες δόθηκαν προφορικά και αόριστα, γι' αυτό και στις 23/02/2010 αποστάληκε στον κ. Παπαχρυσοστόμου επιστολή με την οποία ζητείτο η επιβεβαίωση των προφορικών εντολών του. Στην απαντητική του επιστολή, ημερομηνίας 25/02/2010, ο κ. Παπαχρυσοστόμου ανέφερε ότι η ράμπα έπρεπε να κατασκευαστεί με σκυρόδεμα C25, ότι έπρεπε να έχει ραβδώσεις, ότι το πάχος της έπρεπε να είναι 15 εκατοστά, ότι το σίδερο που θα τοποθετηθεί έπρεπε να είναι τύπου Υ8/20, σταυροειδώς και ότι έπρεπε να τοποθετηθεί νάϊλον βαρετού τύπου. Δεν δόθηκε οποιαδήποτε οδηγία σε σχέση με το υψόμετρο και η συγκεκριμένη επιστολή παρέπεμπε στα υψόμετρα που καταγράφονταν στα σχέδια. Η κατασκευή της ράμπας ολοκληρώθηκε εντός εύλογου χρόνου, με τις οδηγίες του κ. Παπαχρυσοστόμου πριν τις 13/04/2010 και οι οποιεσδήποτε καθυστερήσεις σημειώθηκαν στην εκτέλεση των εργασιών οφείλονται στους Εναγόμενους, οι οποίοι έδιδαν οδηγίες καθυστερημένα παρά την έγκαιρη ενημέρωση από τους Ενάγοντες για τα προβλήματα και τις ασάφειες που υπήρχαν μεταξύ των αρχιτεκτονικών σχεδίων και των προφορικών εντολών τους. Στις 13/04/2010 που ο κ. Παπαχρυσοστόμου επισκέφθηκε το εργοτάξιο, όλες οι εργασίες που περιλαμβάνονταν στο συμβόλαιο και τα σχέδια, καθώς και οι επιπρόσθετες, είχαν ολοκληρωθεί. Στάληκε, στις 03/05/2010, προς τους Εναγόμενους σχετική επιστολή για παραλαβή του έργου, πλην όμως ο κ. Παπαχρυσοστόμου αρνείτο να προχωρήσει με την προσωρινή παραλαβή του έργου και ενημέρωσε, με δική του επιστολή ημερ. 13/05/2010, ότι η προθεσμία που δόθηκε για την ολοκλήρωση των εργασιών ήταν η 31/05/
  9. Όσον αφορά τη ράμπα, ο κ. Παπαχρυσοστόμου απέστειλε επιστολή, αναφέροντας ότι η ράμπα δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του και ότι είναι ελαττωματική. Όμως ο ίδιος επισκέφθηκε μαζί με τον γιο του το χώρο του κοιμητηρίου, στις 17/02/2019 και διαπίστωσε ότι η συγκεκριμένη ράμπα βρίσκεται στην κατάσταση που ήταν κατά την παράδοση του έργου και χρησιμοποιείται για σκοπούς του κοιμητηρίου, στο οποίο κοιμητήριο τάφηκε αριθμός προσώπων. Οι Ενάγοντες με επιστολή ημερομηνίας 31/05/2010 κάλεσαν τους Εναγόμενους εκ νέου για καθορισμό ημερομηνίας για προσωρινή παραλαβή του έργου. Όμως αντί απάντησης, οι Εναγόμενοι εισέπραξαν την εγγυητική χωρίς να ενημερώσουν τους Ενάγοντες. Στις 09/07/2010 ο κ. Παπαχρυσοστόμου ζήτησε την κατεδάφιση της ράμπας ως ακατάλληλης. Ακολούθησε, στις 19/07/2010, επιστολή προς τον κ. Παπαχρυσοστόμου εις απάντηση της επιστολής του ημερομηνίας 09/07/2010, στην οποία καταγράφηκε η θέση των Εναγόντων. Την 01/08/2010, με επιστολή τους, οι Ενάγοντες κοινοποίησαν στους Εναγόμενους την Έκθεση του πραγματογνώμονα και ζήτησαν συνάντηση στο εργοτάξιο. Ανταλλάχθηκαν επιστολές μεταξύ των μερών με τον κ. Παπαχρυσοστόμου να αποστέλλει επιστολή στις 30/08/2010, ζητώντας από τους Ενάγοντες να προσέλθουν στο εργοτάξιο για να γίνει καταγραφή της εκτελεσθείσας εργασίας. Ο κ. Παπαχρυσοστόμου είχε αποστείλει και σε άλλες περιπτώσεις επιστολές ή και διατακτικά πληρωμής, συγκεκριμένα στις 10/07/2009, στις 30/10/2009 και στις 20/01/2010, μετά την αποστολή από τους Ενάγοντες σημειώματος που αφορούσε τις εκτελεσθείσες εργασίες. Όσον αφορά τα διατακτικά, οι Εναγόμενοι σε σχέση με το διατακτικό ημερομηνίας 20/01/2010, ενώ αυτό αφορούσε το ποσό των €9.000, κατέβαλαν προς τους Ενάγοντες το ποσό των €6.
  10. Καταβλήθηκε προς τους Ενάγοντες το συνολικό ποσό των €75.750 και οφείλεται ως υπόλοιπο της συμφωνηθείσας τιμής του συμβολαίου το ποσό των €21.500, το οποίο οι Ενάγοντες περιορίζουν στις €20.859 για σκοπούς εξόφλησης του συμβολαίου. Στην Έκθεση πραγματογνωμοσύνης, ο πραγματογνώμονας αναφέρει λεπτομερώς τις ασάφειες και ανακρίβειες των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Επίσης, επεξηγεί τις πρόσθετες εργασίες που εκτελέστηκαν και όσον αφορά την κοστολόγηση των επιπρόσθετων εργασιών, ο πραγματογνώμονας τις κοστολόγησε με βάση τις τιμές που ο ίδιος θεώρησε λογικές και όχι τις συμφωνηθείσες τιμές. Συγκεκριμένα, σε σχέση με τις εκσκαφές και επιχωματώσεις, στο συμβόλαιο συμφωνήθηκε η τιμή των €20 το μέτρο για τις εκσκαφές και των €50 το μέτρο για τις επιχωματώσεις, ενώ ο πραγματογνώμονας κοστολόγησε τις επιπλέον εκσκαφές στην τιμή των €10 το μέτρο και τις επιχωματώσεις στην τιμή των €20 το μέτρο. Οπόταν, σύμφωνα με τις τιμές που καθόρισε ο πραγματογνώμονας για τις επιπλέον εκσκαφές, απαιτείται το ποσό των €14.800, ενώ για τις επιπλέον επιχωματώσεις το ποσό των €
  11. Με βάση τις συμφωνηθείσες τιμές, για τις επιπλέον εκσκαφές απαιτείται το ποσό των €29.600 και για τις επιχωματώσεις €4.
  12. Όσον αφορά τους τοίχους αντιστήριξης υπολογίστηκαν οι εκσκαφές αυλακιών από τον πραγματογνώμονα στα €14, ενώ στο συμβόλαιο η τιμή είχε καθοριστεί στα €
  13. Επομένως, το ποσό για τις εκσκαφές αυλακιών ανέρχεται στις €10.480 αντί στις €7.336 που υπολόγισε ο πραγματογνώμονας. Οπόταν, το σύνολο των επιπρόσθετων εργασιών ανέρχεται στο ποσό των €75.312 αντί €43.355 που αναφέρει ο πραγματογνώμονας. Παρά το γεγονός ότι οι Ενάγοντες υπέβαλαν τρείς αιτήσεις για πληρωμή για τις εκτελεσθείσες εργασίες, το ποσό που τους καταβλήθηκε ανέρχεται σε €75.850 και παραμένει ως υπόλοιπο από το συμφωνηθέν ποσό του συμβολαίου το ποσό των €21.250,
  14. Οι Εναγόμενοι όχι μόνο δεν πλήρωσαν τους Ενάγοντες για τις εκτελεσθείσες εργασίες, αλλά χωρίς λόγο κατακράτησαν και την εγγύηση. Δόθηκαν οδηγίες σε δικηγόρο, ο οποίος στις 13/12/2010 απέστειλε επιστολή εκ μέρους των Εναγόντων απαιτώντας από τους Εναγόμενους την εξόφληση των χρεών. Ο πολιτικός μηχανικός των Εναγόμενων στις 12/01/2011 απέστειλε δική του σχετική επιστολή, απαντώντας την επιστολή του δικηγόρου ημερομηνίας 13/12/2010, με την οποία απαιτούσε την καταβολή του ποσού των €8.646,02 από τους Ενάγοντες. Λόγω των θέσεων των Εναγομένων, ο ίδιος επισκέφθηκε εκ νέου το χώρο στις 17/02/2019 και με τη βοήθεια του υιού του προέβη σε εκ νέου μετρήσεις, από τις οποίες προέκυψε ότι στο χώρο υπάρχει η ράμπα, η οποία είναι μήκους 57 μέτρων και πλάτους 4 μέτρων, ενώ σε κάποια σημεία μπορεί να φθάνει και στα 7 με 8 μέτρα. Στη συγκεκριμένη ράμπα τοποθετήθηκε στο κάτω μέρος νάιλον, όπως είχε υποδειχθεί από τον πολιτικό μηχανικό, ενώ στην κατασκευή της χρησιμοποιήθηκε σίδερο στριφτό, οκταράκι και τοποθετήθηκε μπετόν πάχους 15 εκατοστών. Όλοι οι τοίχοι αντιστήριξης είναι πάχους 25 εκατοστών, ενώ το μήκος και το ύψος τους ποικίλει. Κατασκευάστηκε και τέταρτος παράλληλος τοίχος, ο οποίος συγκρατεί τα χώματα από το παλαιό κοιμητήριο, ο οποίος έχει μήκος 27 μέτρα, ενώ το ύψος του ποικίλει, αρχίζοντας από τα 4.95 μέτρα στο κάτω μέρος και σβήνει προς το μέρος του δρόμου. Στις 06/03/2019 επισκέφθηκε εκ νέου το χώρο με τον κύριο Χαρίτο Χαρίτου, πολιτικό μηχανικό, ο οποίος προέβη στις δικές του μετρήσεις. Προωθεί τις ακόλουθες θέσεις: Οι τοίχοι που κατασκευάστηκαν εκτείνονται σε 172 τρέχοντα μέτρα αντί
  15. Η κατασκευή της ράμπας ήταν εξ' ολοκλήρου επιπρόσθετη εργασία και οι υπολογισμοί του κ. Παπαχρυσοστόμου είναι παντελώς λανθασμένοι. Η περίφραξη που κατασκευάστηκε ήταν μεγαλύτερης έκτασης από αυτήν που προβλεπόταν στα σχέδια. Το αυλάκι άρδευσης απαιτείτο όπως σπάσει το τσιμεντένιο αυλάκι και μετακινηθεί, αφού δεν θα μπορούσε να συνυπάρξει η ράμπα με το αυλάκι. Οι Ενάγοντες με προφορική υπόδειξη του κ. Παπαχρυσοστόμου είχαν τοποθετήσει προς την πλευρά του παλαιού κοιμητηρίου σωλήνα, ενώ δημιούργησαν και φρεάτιο με μεταλλικό καπάκι για σκοπούς άρδευσης. Καταλήγει ότι όλες οι εργασίες εκτελέστηκαν με βάση το συμβόλαιο και καθ' υπόδειξη του κ. Παπαχρυσοστόμου, ενώ οι επιπλέον εργασίες εκτελέστηκαν με οδηγίες του πολιτικού μηχανικού, κ. Παπαχρυσοστόμου και αρνείται τους ισχυρισμούς των Εναγομένων ως καταγράφονται στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 1, την ετήσια άδεια εργολήπτη Τάξης Δ της εταιρείας «Γεώργιος Ν. Τίλληρος και Υιός Κατασκευές Λίμιτεδ» για το έτος
  16. Ως Τεκμήριο 2, κατέθεσε το συμβόλαιο που υπογράφτηκε με τους Εναγόμενους Ε2(Α) χωρίς ποσότητες. Ως Τεκμήριο 3, κατέθεσε τους όρους του συμβολαίου οικοδομικών έργων χωρίς ποσότητες, ως Τεκμήριο 4, κατέθεσε τον τόμο Α, των όρων του διαγωνισμού και ως Τεκμήριο 5, κατέθεσε τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Κατέθεσε δέσμη φωτογραφιών του χώρου στον οποίο θα γινόντουσαν οι εργασίες όπως ήταν αρχικά ως Τεκμήριο 6, ενώ ως Τεκμήριο 7 κατέθεσε σελίδα από το προσωπικό του ημερολόγιο με ημερομηνία 04/06/2009, η οποία είχε υπογραφεί από τον κ. Παπαχρυσοστόμου και αφορούσε οδηγίες που είχαν δοθεί. Ως Τεκμήριο 8 κατέθεσε την επιστολή ημερομηνίας 25/06/2009, ως Τεκμήριο 9 κατέθεσε την απαντητική επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου ημερομηνίας 10/07/2009, ως Τεκμήριο 10 κατέθεσε δική του επιστολή ημερομηνίας 23/07/2009, ως Τεκμήριο 11 κατέθεσε την επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου ημερομηνίας 27/07/2009 που αφορούσε την ανανέωση της εγγυητικής, ως Τεκμήριο 12 κατέθεσε επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου ημερομηνίας 04/08/2009, ως Τεκμήρια 13 και 14 κατέθεσε δύο επιστολές τις οποίες είχε συντάξει ο ίδιος, με ημερομηνίες 12/08/2009 και 19/10/2009 με τις οποίες ζητούσε όπως διοριστεί διαιτητής σε σχέση με τις διαφωνίες που υπήρχαν, ως Τεκμήρια 15 και 15Α, κατέθεσε δύο αποδείξεις του Ε.Τ.Ε.Κ., για τα ποσά των €460 και €6.578, τα οποία είχαν καταβληθεί για το διορισμό διαιτητή αντίστοιχα και ως Τεκμήριο 15Β, κατέθεσε την Έκθεση πραγματογνωμοσύνης του κ. Γιαννή Γιαννάκη, σε σχέση με την επέκταση του κοιμητηρίου. Ως Τεκμήρια 16Α και 16Β, κατέθεσε τα δελτία καταγραφής της βροχόπτωσης για την περίοδο 01/01/2009 - 31/12/2009 και 01/01/2010 - 31/12/
  17. Ως Τεκμήριο 17, κατέθεσε τη δική του επιστολή με ημερομηνία 25/02/2010, ως Τεκμήριο 18 κατέθεσε την απαντητική επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου ημερομηνίας 25/02/
  18. Ακολούθησε η επιστολή του ημερομηνίας 03/05/2010 προς το Κοινοτικό Συμβούλιο, η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 19 και οι δύο απαντητικές επιστολές του κ. Παπαχρυσοστόμου με ημερομηνίες 13/05/2010 και 13/04/2010 οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 20 και
  19. Δέσμη από πρόσφατες φωτογραφίες του κοιμητηρίου κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
  20. Η δική του επιστολή ημερομηνίας 31/05/2010 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 23, η επιστολή ημερομηνίας 12/06/2010 ως Τεκμήριο 24 και η απαντητική επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου ημερομηνίας 09/07/2010 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  21. Οι δικές του επιστολές, ημερομηνίας 19/07/2010 και 01/08/2010 κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 26 και
  22. Η απαντητική επιστολή του κ. Παπαχρυσοστόμου, ημερομηνίας 30/08/2010 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  23. Ως Τεκμήρια 29Α, 29Β και 29Γ, κατατέθηκαν τα διατακτικά, με ημερομηνίες 10/07/2009, 30/10/2009 και 20/01/
  24. Τα σημειώματα του που αφορούσαν τις εκτελεσθείσες εργασίες οι οποίες είχαν ολοκληρωθεί και έφεραν ημερομηνίες 04/07/2009, 19/10/2009 και 03/12/2009 κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 30Α, 30Β και 30Γ. Η επιστολή του δικηγορικού γραφείου Παπαχαραλάμπους και Αγγελίδης, ημερομηνίας 13/12/2010 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  25. Ως Τεκμήρια 32Α και 32Β, κατατέθηκαν επιστολές του κ. Παπαχρυσοστόμου και του Κοινοτικού Συμβουλίου, οι οποίες αφορούσαν τα διατακτικά που είχαν αποσταλεί. Ως Τεκμήρια 33Α και 33Β, κατατέθηκαν επιστολές του κ. Παπαχρυσοστόμου που αφορούσαν την ανανέωση της εγγυητικής επιστολής που είχε παραχωρηθεί και ως Τεκμήριο 34, καταχωρίστηκε δέσμη από έγγραφα που αφορούσαν τα έντυπα για υποβολή της προσφοράς που είχαν αγοραστεί. Ισχυρίστηκε, ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι επισκέφθηκε το χώρο ειδικός τοπογράφος, ο οποίος είχε σταλεί από τους Εναγόμενους, ο οποίος επιβεβαίωσε τα σύνορα και μέτρησε τα υψόμετρα. Θεώρησε λογικό να ζητήσει τα στοιχεία που είχε ο τοπογράφος, πλην όμως ο κ. Παπαχρυσοστόμου αρνήθηκε να του τα παραχωρήσει και του ανέφερε να τα ζητήσει από το Κοινοτικό Συμβούλιο, το οποίο Κοινοτικό Συμβούλιο ουδέποτε του τα παρέδωσε. Ήταν ο ισχυρισμός του, ότι το κοιμητήριο είναι λειτουργήσιμο, αφού εκεί έχει ταφεί αριθμός ατόμων κατά την περίοδο 02/08/2020 και 27/09/
  26. Όσον αφορά το Τεκμήριο 6, τις φωτογραφίες, επεξήγησε ότι αντικατοπτρίζουν την κατασκευή του δεύτερου τοίχου αντιστήριξης, η φωτογραφία 1 και η φωτογραφία 2 τη διαμόρφωση του χώρου στο σημείο δίπλα από την είσοδο του κοιμητηρίου. Εξήγησε ότι εκεί ήταν ο χώρος που έγιναν οι υπερυψωμένοι τάφοι. Όσον αφορά τη φωτογραφία 3, ανέφερε ότι εκεί κατασκευάστηκε ο πρώτος τοίχος και στη φωτογραφία 4 απεικονίζεται ο τοίχος που κατασκευάστηκε σε σχέση με τους υπερυψωμένους τάφους. Η φωτογραφία 5, εξήγησε ότι αντικατοπτρίζει τον τοίχο προς τον ποταμό, ο οποίος είχε μετακινηθεί 3 μέτρα πιο πάνω προς το κοιμητήριο. Σε σχέση με τις φωτογραφίες 6 και 6Α, ανέφερε ότι και πάλι αντικατοπτρίζεται η διαμόρφωση του τοίχου αντιστηρίξεως που αφορά τους υπερυψωμένους τάφους ενώ στη φωτογραφία 7, απεικονίζεται η αφαίρεση χώματος για τη διαμόρφωση του συγκεκριμένου χώρου και στη φωτογραφία 8 ο χώρος που θα κατασκευάζονταν οι τοίχοι για τους υπερυψωμένους τάφους. Όσον αφορά τις φωτογραφίες 9Α, 9Β, 9Γ και 9Δ, αυτές αντικατοπτρίζουν τον εκσκαφέα ο οποίος εργάστηκε για να διαμορφωθεί ο χώρος στον οποίο θα κατασκευάζονταν οι υπερυψωμένοι τάφοι. Η φωτογραφία 10 απεικονίζει τον υπό ανέγερση δεύτερο τοίχο των υπερυψωμένων τάφων, η φωτογραφία 11 τον τοίχο προς τον ποταμό, η φωτογραφία 12 το πέδιλο του τοίχου προς τον ποταμό, η φωτογραφία 13 τον όγκο χώματος που καθαρίστηκε για να κατασκευαστεί ο τοίχος προς τον ποταμό, η φωτογραφία 14 τον τοίχο αντιστήριξης, του δεύτερου τοίχου, προς τους υπερυψωμένους τάφους. Στις φωτογραφίες 15Α, 15Β, 15Γ, 16Α και 16Β αντικατοπτρίζονται οι εκσκαφές για τη δημιουργία των υπερυψωμένων τάφων. Στις φωτογραφίες 17Α, 17Β, 17Γ και 17Δ, φαίνονται οι εκσκαφές που έγιναν για τον τοίχο προς τον ποταμό καθώς και ο τοίχος που κατασκευάστηκε. Στις φωτογραφίες 18Α και 18Β, φαίνεται η κατασκευή των θεμελίων του τοίχου για τους υπερυψωμένους τάφους, στη φωτογραφία 19 φαίνεται το καλούπι του τοίχου αντιστηρίξεως προς τον ποταμό, στη φωτογραφία 20, φαίνεται το σίδερο του τοίχου αντιστηρίξεως, στις φωτογραφίες 21Α, 21Β και 22, φαίνεται ο δεύτερος τοίχος των υπερυψωμένων τάφων από την πλευρά της ράμπας, στη φωτογραφία 23, αντικατοπτρίζεται τόσο ο τοίχος προς τον ποταμό καθώς και ο δεύτερος τοίχος των υπερυψωμένων τάφων, από την πλευρά της ράμπας. Ενώ στις φωτογραφίες 24Α, 24Β, 24Γ και 24Δ, αποτυπώνεται τόσο ο τοίχο προς τον ποταμό καθώς και ο δεύτερος τοίχος προς τους υπερυψωμένους τάφους. Οι φωτογραφίες 26 και 27, αντικατοπτρίζουν τη ράμπα, μετά που ολοκληρώθηκε το μπετόν της, οι φωτογραφίες 28Α και 28Β, αντικατοπτρίζουν το θεμέλιο του τοίχου των υπερυψωμένων τάφων και η φωτογραφία 29 αντικατοπτρίζει τους 3 τοίχους του κοιμητηρίου. Οι φωτογραφίες 30Α, 30Β, 30Γ και 30Δ, αντικατοπτρίζουν τις εκσκαφές για τους τοίχους των υπερυψωμένων τάφων. Οι φωτογραφίες 31Α, 31Β, 31Γ και 31Δ αποτυπώνουν την κλήση του εδάφους που υπήρχε. Η φωτογραφία 32 αποτυπώνει τον τοίχο που στηρίζει το παλαιό κοιμητήριο, ο οποίος θα προστάτευε τη ράμπα που θα κατασκευαζόταν και στις φωτογραφίες 33, 34, 35 και 36 αντικατοπτρίζονταν τα δύο αυλάκια, ο τοίχος αντιστήριξης των υπερυψωμένων τάφων καθώς και η εκσκαφή για την κατασκευή των υπερυψωμένων τάφων. Όσον αφορά το Τεκμήριο 22, επεξήγησε την κάθε μια από αυτές τις φωτογραφίες, οι οποίες αντικατοπτρίζουν τη σημερινή κατάσταση του κοιμητηρίου. Στις φωτογραφίες 1(α) και (β) φαίνονται οι τοίχοι προς τον ποταμό, στη φωτογραφία 2 φαίνονται οι τάφοι στο κάτω μέρος του κοιμητηρίου, στη φωτογραφία 3 φαίνεται η ράμπα, στην φωτογραφία 4 η άγρια βλάστηση στην αριστερή πλευρά του κοιμητηρίου, στην φωτογραφία 5 ο δεύτερος τοίχος των υπερυψωμένων τάφων, στις φωτογραφίες 6(α) και (β) το κάτω μέρος του κοιμητηρίου, στην φωτογραφία 7 η περίφραξη του τοίχου προς το ποταμό, στις φωτογραφίες 8(α), (β) και (γ) φαίνονται οι τάφοι, στη φωτογραφία 9 φαίνονται οι υπερυψωμένοι τάφοι, στις φωτογραφίες 10(α), (β) και (γ) η καγκελόπορτα, στις φωτογραφίες 11 και 12 οι υπερυψωμένοι τάφοι, στη φωτογραφία 13 φαίνεται η ράμπα μέχρι τον κύριο δρόμο πάνω, στις φωτογραφίες 14(α), (β) και (γ) αποτυπώνεται το πίσω μέρος του τοίχου προς το ποταμό, στις φωτογραφίες 15(α) και (β) φαίνονται οι υπερυψωμένοι τάφοι και η ράμπα, στις φωτογραφίες 16(α) και (β) φαίνεται η κλίση του εδάφους προς το παλαιό κοιμητήριο και στις φωτογραφίες 17(α) και (β) ο τοίχος που κατασκευάστηκε για να στερεωθούν τα χώματα του παλαιού κοιμητηρίου σε ύψος 3.
  27. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είχε διαβάσει τους όρους της προσφοράς, Τεκμήριο
  28. Επίσης παραδέχτηκε ότι είχε επισκεφθεί τον χώρο επιτόπου και τον είχε επιθεωρήσει, όμως επέμενε στη θέση του ότι δεν είχε διαπιστώσει τη διαφορά στα υψόμετρα, λόγω της άγριας βλάστησης η οποία δεν του επέτρεπε να αντιληφθεί οτιδήποτε αφορούσε το έδαφος. Εξήγησε, σε ερώτηση που του τέθηκε, ότι οι όροι της προσφοράς όντως περιέχουν όρο που σχετίζεται με τα προβλήματα που μπορούν να ανακύψουν κατά την εκτέλεση των εργασιών. Ισχυρίστηκε ότι όταν έγινε αντιληπτό το πρόβλημα με τα υψόμετρα ο ίδιος τηλεφώνησε στον μηχανικό του έργου, τον κ. Παπαχρυσοστόμου, ο οποίος τον παρέπεμψε στα σχέδια και του ανέφερε να προχωρήσει σύμφωνα με τα σχέδια. Όμως, υπήρχε τόση πολλή άγρια βλάστηση, που δεν μπορούσαν να διακρίνουν κατά πόσο το έδαφος ήταν επικλινές ή κατά πόσο υπήρχαν δραματικές υψομετρικές διαφορές. Υποστήριξε ότι ο κ. Παπαχρυσοστόμου τους είχε παραπέμψει στα σχέδια, τα οποία κατέγραφαν ως προτεινόμενο υψόμετρο τα 10 μέτρα σε όλες τις πλευρές, ως να ήταν επίπεδο οικόπεδο, εξού και η προσφορά ετοιμάστηκε με βάση το συγκεκριμένο υψόμετρο. Όταν όμως καθαρίστηκε το εργοτάξιο και διαπιστώθηκαν τα προβλήματα, για να ολοκληρωθεί το έργο έπρεπε να τροποποιηθούν τα υψόμετρα. Όσον αφορά την ετοιμασία της προσφοράς, ερωτηθείς ανέφερε ότι ο ίδιος είχε τηλεφωνήσει στον μηχανικό του έργου, τον κ. Παπαχρυσοστόμου, ο οποίος τον διαβεβαίωσε ότι ο χώρος ήταν ακριβώς όπως φαίνεται στα σχέδια και τον παρέπεμψε σ' αυτά. Ήταν η θέση του ότι δεν του είχε δώσει γραπτές οδηγίες, σε σχέση με την οποιαδήποτε κατασκευή. Προώθησε την άποψη ότι από τη στιγμή που υπήρχε διαφορά - διαφωνία μεταξύ της κατασκευάστριας εταιρείας και του πολιτικού μηχανικού, σύμφωνα με τον όρο 36.10 των συμβολαίων, θα έπρεπε να διοριστεί διαιτητής για να επιλύσει τη συγκεκριμένη διαφορά γι' αυτό και παρά την επίμονη άρνηση του πολιτικού μηχανικού για διορισμό διαιτητή προχώρησε από μόνος του στην εργοδότηση ανεξάρτητου πολιτικού μηχανικού μέσω του ΕΤΕΚ. Ερωτηθείς για την κατασκευή της ράμπας, προώθησε την άποψη ότι δεν είναι ούτε ακατάλληλη αλλά ούτε και επικίνδυνη, ότι τα τελευταία 10 χρόνια χρησιμοποιείται χωρίς να έχει οποιοδήποτε θέμα ασφάλειας και ότι το μπετόν είναι το ίδιο με αυτό που χρησιμοποιήθηκε όταν κατασκευάστηκε. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι είχε οδηγίες η ράμπα να είναι με άγριο μπετόν, για να μπορούν τα αυτοκίνητα να ανεβαίνουν το ανήφορο χωρίς πρόβλημα. Υπέδειξε, στη φωτογραφία Τεκμήριο 32, το άγριο μπετόν στη ράμπα και προώθησε τη θέση ότι παρά την πάροδο των 11 χρόνων, αυτή συνεχίζει να χρησιμοποιείται χωρίς οποιοδήποτε πρόβλημα. Παρέπεμψε επίσης στις φωτογραφίες 3 και 10Α του Τεκμηρίου
  29. Επέμενε στη θέση του ότι, ενώ αρχικά τους είχε αναφερθεί ότι θα πρέπει απλώς να καθαριστεί η βλάστηση και να φύγουν τα δέντρα που υπήρχαν, στη συνέχεια όταν καθαρίστηκε το οικόπεδο, ο ίδιος είχε τηλεφωνήσει στον πολιτικό μηχανικό, ο οποίος επισκέφθηκε το εργοτάξιο μετά την πάροδο 2-3 ημερών και έδωσε οδηγίες να γίνουν οι εκσκαφές. Όμως όταν επισκέφθηκε το εργοτάξιο μέλος του Κοινοτικού Συμβουλίου, του ανέφερε ότι είχε κληθεί ο πολιτικός μηχανικός σε συνεδρία, ο οποίος και είχε αναφέρει ότι δεν θα καταβληθεί ούτε και ένα σεντ για επιπλέον εργασίες. Σε ερώτηση που του τέθηκε, ανέφερε ότι η τελευταία ημερομηνία παραλαβής του έργου ήταν η 31/05/
  30. Όμως, λόγω του ότι υπήρχαν πάρα πολλές εργασίες να γίνουν, όπως εκσκαφές, επιχωματώσεις, μετατροπές, ακόμα και στον ανθώνα δημιουργήθηκε μεγάλη καθυστέρηση, συνεπώς το έργο δεν ολοκληρώθηκε στην καθορισμένη ημερομηνία. Επιπρόσθετα, ήταν ιδιαίτερα βροχερός ο καιρός κατά τη συγκεκριμένη περίοδο και ο ίδιος ο πολιτικός μηχανικός, από μόνος του, έδινε παράταση στην ολοκλήρωση του έργου και στις 31/05/2010 έδωσε παράταση χωρίς να του ζητηθεί. Το έργο είχε ολοκληρωθεί στις 02/12/2009 και ενώ ο Εργολάβος ζητούσε επίμονα την προσωρινή παραλαβή του, δυστυχώς αυτό δεν έγινε. Υποστήριξε ότι αυτός που καθυστερούσε το έργο ήταν ο πολιτικός μηχανικός, ο οποίος καθυστερούσε να δώσει οδηγίες σε σχέση με τα προβλήματα που προέκυπταν. Αρνήθηκε την υποβολή ότι οι 300 μέρες καθυστέρηση οφείλονταν στον ίδιο και επέμενε στη θέση του ότι υπήρχαν επιπλέον χωματουργικές εργασίες, περισσότερες εκσκαφές, επιχωματώσεις, η ράμπα η οποία αρχικά στα σχέδια φαίνεται χωμάτινη με μήκος 33 μέτρα ενώ στην πραγματικότητα έγινε με μπετόν σε διαστάσεις 37 μέτρα μήκος και 4 μέτρα πλάτος. Όλα αυτά, καθυστέρησαν την ολοκλήρωση του έργου. Υπήρχαν τόσες πολλές επιπρόσθετες εργασίες, που για να ολοκληρωθούν μπήκε ο χειμώνας και ο βροχερός καιρός είχε σαν αποτέλεσμα να καθυστερήσει η ολοκλήρωση του έργου. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η αξία των επιπρόσθετων εργασιών ανερχόταν στο ποσό των €4.295 μόνο. Επέμενε στη θέση του ότι διαφάνηκαν τα προβλήματα με τον καθαρισμό του οικοπέδου και τότε ο ίδιος κάλεσε τον πολιτικό μηχανικό, ο οποίος επισκέφθηκε το εργοτάξιο, είδε την επιτόπου κατάσταση και έδωσε οδηγίες να γίνουν οι εκσκαφές. Υποστήριξε ότι ποτέ δεν διεκπεραιωνόταν οποιαδήποτε εργασία χωρίς την έγκριση του πολιτικού μηχανικού. Ακόμα και στην τοποθέτηση του μπετόν, έπρεπε να είναι παρών ο πολιτικός μηχανικός για να λάβει κύβους, για να διαπιστώσει την πίεση. Την ημέρα της κατασκευής της ράμπας δε, επειδή δεν μπορούσε ο ίδιος να παρευρεθεί, έστειλε μέλος του Κοινοτικού Συμβουλίου, τον κ. Βότσιο, ο οποίος επέβλεπε και έλαβε και τους κύβους. Όσον αφορά το αυλάκι της άρδευσης, ήταν η δική του θέση ότι αυτό διέσχιζε τη ράμπα και επειδή η ράμπα έπρεπε να κατηφορίσει, 24% κατηφόρα, το συγκεκριμένο αυλάκι θα αιωρείτο, γι' αυτό με οδηγίες του πολιτικού μηχανικού αποκόπηκε και τοποθετήθηκε σωλήνα για αποκατάσταση της διέλευσης του νερού, για να διασφαλιστεί η διέλευση μετά την κατάργηση του αυλακιού. Η τοποθέτηση του τοίχου προς τον ποταμό 3 μέτρα πιο πάνω και προς το παλαιό κοιμητήριο ήταν εκτός σχεδίου, γι' αυτό και ζήτησε από τον κ. Παπαχρυσοστόμου να υπογράψει στο δικό του ημερολόγιο ότι η κατασκευή είχε γίνει με δική του εντολή. Επέμενε ότι γραπτές οδηγίες από τον πολιτικό μηχανικό του δόθηκαν μόνο σε σχέση με τη ράμπα, ενώ για τις υπόλοιπες επιπλέον εργασίες, οι οδηγίες του είχαν δοθεί προφορικά. Όμως, αρνήθηκε την υποβολή ότι ενεργούσε αυθαίρετα, αφού πάντοτε είχε τις προφορικές οδηγίες του κ. Παπαχρυσοστόμου. Εξήγησε, ότι ο ίδιος είχε λάβει τις φωτογραφίες για δική του ασφάλεια και ως αποδεικτικό στοιχείο, για το τι είχε κατασκευαστεί. Ερωτηθείς ανέφερε ότι είχε διεκπεραιώσει πολλές δουλειές του Κοινοτικού Συμβουλίου, χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε παρεξήγηση ή προστριβή με το Συμβούλιο. Στη συγκεκριμένη όμως, υπήρχαν πολλές επιπρόσθετες εργασίες. Για παράδειγμα, μετατοπίστηκε ο τοίχος προς τον ποταμό μήκους 42 μέτρων και ύψους 3.
  31. Ο συγκεκριμένος τοίχος έπρεπε να κατασκευαστεί, σύμφωνα με τα σχέδια, 3 μέτρα πιο κάτω από το μέρος που είχε κατασκευαστεί, αλλά λόγω της υψομετρικής διαφοράς η οποία ήταν μεγάλη αλλά και λόγω του ότι το σχέδιο του τοίχου δεν θα άντεχε, το σίδερο μετατοπίστηκε 3 μέτρα πιο πάνω, ήτοι πιο ψηλά από το έδαφος για να μπορέσει να ολοκληρωθεί. Κατά τη δική του άποψη, ο πολιτικός μηχανικός δεν είχε υπολογίσει το βάθος του χώρου που θα καθόταν ο τοίχος λόγω της ύπαρξης άγριας βλάστησης. Ο ανθώνας πάνω στα σχέδια τα οποία είχαν παραχωρηθεί, είχε πλάτος 1 μέτρο, ενώ η κατασκευή όπως ολοκληρώθηκε, με προφορικές οδηγίες του πολιτικού μηχανικού, έχει 4 μέτρα πλάτος, ενώ το μήκος από τα 28 μέτρα που καταγράφεται στα σχέδια, στην πραγματικότητα έγινε 33 μέτρα και το ύψος από 50 εκατοστά έγινε 3 μέτρα για να καλυφθεί η υψομετρική διαφορά. Το αυλάκι, ενώ πάνω στα σχέδια δείχνει να περνά από τη ράμπα, στην πραγματικότητα, λόγω της κατωφέρειας της ράμπας έπρεπε να αποκοπεί γιατί ήταν ακριβώς στην πορεία της ράμπας. Μετακινήθηκε με υπόδειξη του πολιτικού μηχανικού, με την τοποθέτηση σωλήνας η οποία οδηγεί σε αυλάκι καμωμένο από μπετόν. Όλες οι οδηγίες, ήταν ο ισχυρισμός του, για την κατασκευή των συγκεκριμένων τροποποιήσεων, είχαν δοθεί από τον πολιτικό μηχανικό προφορικά. Ερωτηθείς, ανέφερε ότι διευθυντής των Εναγόντων είναι ο αδελφότεχνος του, λόγω του ότι έχει άδεια εργολήπτη για οικοδομικά έργα, ενώ ο ίδιος έχει άδεια εργολήπτη για τεχνικά έργα και συνεργάζονται. Μαρτυρία δόθηκε και από τον κύριο Γιαννή Γιαννάκη, Μ.Ε.2, ο οποίος είναι πολιτικός μηχανικός εγγεγραμμένος στο Ε.Τ.Ε.Κ. από το
  32. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, είχε διοριστεί από το Ε.Τ.Ε.Κ., μετά από αίτημα των Εναγόντων, για να ετοιμάσει έκθεση πραγματογνωμοσύνης σε σχέση με τη διαφορά που είχε προκύψει μεταξύ των Εναγόντων και των Εναγόμενων. Αναγνώρισε, στο Τεκμήριο 15Β, την Έκθεση πραγματογνωμοσύνης την οποία είχε ετοιμάσει. Εξήγησε ότι όταν είχε διοριστεί από το Ε.Τ.Ε.Κ., είχε παραλάβει τα σχέδια και όλο το σχετικό πακέτο του συμβολαίου από τον εργολάβο, τους Ενάγοντες. Όμως έπρεπε να πάει επιτόπου για να δει την υφιστάμενη κατάσταση, λόγω του ότι η διαφορά των μερών αφορούσε ποσότητες, αλλά και λόγω του ότι τα σχέδια δεν ήταν ολοκληρωμένα, κάποιες πληροφορίες δεν μπορούσαν να διαφανούν από τα σχέδια. Δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε γραπτές οδηγίες για αλλαγές και γι' αυτό ο ίδιος θεώρησε ότι ήταν εκτός του πλαισίου, όμως υποστήριξε ότι ενώ όντως είχαν γίνει αλλαγές, δεν υπήρχε οποιαδήποτε απόδειξη ότι για τις συγκεκριμένες αλλαγές δίνονταν οδηγίες. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι οι εργασίες δεν είναι λανθασμένες κατασκευαστικά και ότι είναι της σύμφωνης γνώμης του πολιτικού μηχανικού. Αναγνώρισε τις ελλείψεις που υπήρχαν στα σχέδια, αφού η πληροφόρηση στα σχέδια ήταν διαφορετική από την πραγματική κατάσταση του χώρου. Τα σχέδια δεν απεικόνιζαν την πραγματική κατάσταση στην οποία καλείτο κάποιος να εκτελέσει τις εργασίες. Μεταξύ των διαφορών που διαπιστώθηκαν, ήταν ότι η ράμπα δεν υπήρχε, ενώ το αυλάκι είχε υψομετρική διαφορά. Τα σχέδια της προσφοράς με τα σχέδια που υπογράφτηκαν, περιείχαν 2-3 σημειώσεις για περαιτέρω εργασίες. Στα συγκεκριμένα σχέδια η ράμπα περιγράφεται ως χωματουργικά, δεν αναφέρεται ως κατασκευή από σκυρόδεμα, ενώ στο σχέδιο καταγράφεται σκυρόδεμα C25, χωρίς όμως να παρέχεται οποιαδήποτε πληροφορία σε σχέση με το πάχος του μπετόν ή τον οπλισμό του, Τεκμήριο
  33. Η συγκεκριμένη ράμπα φαινόταν να έχει ένα αυλάκι πάνω της και φαινόταν σχεδιασμένη στο πλην
  34. Όμως στην πραγματικότητα το υψόμετρο ήταν διαφορετικό, γιατί εκεί υπάρχει μια βουνοπλαγιά. Αναγνώρισε την αναγκαιότητα επιμέτρησης των εργασιών και σημείωσε ότι δεν μπορούσε να κατασκευαστεί αυτό που εμφαίνετο στα σχέδια και παρέπεμψε στο παράρτημα 1 της Έκθεσής του. Εξήγησε ότι στη σελίδα 16 της Έκθεσης και συγκεκριμένα στον πίνακα 2, κατέγραψε όλες τις εργασίες που ήταν εκτός προσφοράς. Η δική του εκτίμηση είναι ότι κάποιος μελετώντας τα σχέδια, θα έπρεπε να εκτιμήσει τις διαφορές. Παρέπεμψε στη σελίδα 18, όπου καταγράφησαν οι επιπλέον εργασίες ή διαφοροποιήσεις και συγκεκριμένα στον πίνακα 3, στον οποίο καταγράφονται οι επιπλέον εκσκαφές, ποσότητας 1480 μέτρων. Εξήγησε περαιτέρω, ότι στον πίνακα 6, κατέγραψε τις εργασίες για τους τοίχους αντιστήριξης, συγκρίνοντας τις τιμές του συμβολαίου με τις τρέχουσες τιμές για τις ίδιες εργασίες. Ήταν η δική του θέση, ότι τα αρχικά σχέδια εμφανίζουν τον χώρο επίπεδο, πλην όμως αυτό δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Δεν υπήρχε οποιοδήποτε αυλάκι και εκεί που ήταν οι τοίχοι του κοιμητηρίου, το έδαφος στην πραγματικότητα ήταν επικλινές. Συνεπακόλουθα θα έπρεπε να διενεργηθούν επιπρόσθετες εκσκαφές, οι οποίες σύμφωνα με τις δικές του μετρήσεις ανέρχονταν στα 1349 μέτρα. Εξήγησε ότι στην Έκθεσή του, ο πίνακας 9, απεικόνιζε μια συγκεντρωτική ανάλυση των αλλαγών που είχαν γίνει σε ποσά. Ενώ στον πίνακα 8, κατέγραψε τις απαιτήσεις του εργολάβου. Προέβηκε σε μια γραφική απεικόνιση η οποία δείχνει το τι υπήρχε στα σχέδια και το πραγματικό υψόμετρο στο οποίο έχουν κατασκευαστεί οι εργασίες. Το μαύρο χρώμα καταδεικνύει τι θα υπολόγιζε κάποιος βλέποντας τα σχέδια της προσφοράς, ενώ το κόκκινο δείχνει τι πραγματικά κατασκευάστηκε. Όσον αφορά τις τιμές, ήταν η θέση του, ότι χρειάστηκε ο ίδιος να προβεί σε τιμολογήσεις, αφού ούτε οι ίδιοι οι εργολάβοι δεν γνώριζαν τι να περιλάβουν. Υπήρχαν διαφορές στην κατασκευή που αφορούσαν την ράμπα καθώς και τους τοίχους και την περίφραξη, οι οποίες τιμολογήθηκαν. Προώθησε τη θέση ότι πράγματι τον Φεβρουάριο του 2010, ήταν βροχερός ο καιρός. Όσον αφορά την παράταση χρόνου ολοκλήρωσης των εργασιών, υποστήριξε ότι δεν φαίνεται να έχει παραχωρηθεί από τους Εναγόμενους γραπτώς, αλλά υποστήριξε ότι δόθηκαν οδηγίες για αλλαγές, χωρίς να δοθεί παράταση, υποστήριξε ότι στην πραγματικότητα υπήρχαν λάσπες οι οποίες δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του εργολάβου, αλλά του καιρού. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 35, αναγνώρισε το αρχικό σχέδιο που είχε δοθεί στον εργολάβο, ενώ στο Τεκμήριο 36, αναγνώρισε τα σχέδια που είχαν καταρτιστεί από τον ίδιο, σε σχέση με τον τοίχο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είχε μιλήσει τόσο με τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου καθώς και με τον πολιτικό μηχανικό του έργου. Όσον αφορά την πραγματογνωμοσύνη, εξήγησε ότι η συνήθης πρακτική είναι να δίνονται τα σχέδια, οι όροι και το συμβόλαιο και ο πραγματογνώμονας να προβαίνει σε αυτοψία και να αποφασίζει τι έπρεπε να γίνει και ποια είναι η ορθή πορεία. Σύμφωνα με τα σχέδια, το υψόμετρο του κοιμητηρίου καθορίζεται στο πλην 10, υπάρχει μια ράμπα με ένα αυλάκι πάνω της που κατεβαίνει στο συγκεκριμένο υψόμετρο. Όμως υπάρχει ακόμα ένα υψόμετρο το πλην 13 που είναι το δεύτερο υψόμετρο του κοιμητηρίου. Στα τελικά σχέδια το υψόμετρο από πλην 13 επιχωματώνεται στο πλην 12.5, οπόταν υπήρχε ασάφεια. Ερωτηθείς ανέφερε ότι οι κομμένες πλαγιές στη συγκεκριμένη κατασκευή υποδηλώνουν ότι δεν υπήρχε το συγκεκριμένο υψόμετρο, η ράμπα υποδηλώνει ότι δεν υπήρχε πρόσβαση στο κοιμητήριο, ενώ το αυλάκι τελικά βρέθηκε στο πλην 6 αντί στο πλην
  35. Από τα ευρήματα επί τόπου προκύπτει ότι έγινε μια συνειδητή προσπάθεια μετακίνησης των τοίχων στα μέγιστα υψόμετρα, μετακινήθηκαν στο 8 και στο 11, αντί στο 10 και 12.5 του σχεδίου, για να κατασκευαστεί το κοιμητήριο. Όταν του υποβλήθηκε ότι υπήρχε καταγραμμένη, στο Τεκμήριο 9, η θέση του πολιτικού μηχανικού, υποστήριξε ότι σύμφωνα με τα σχέδια, υπήρχε μια ράμπα που κατέβαινε στο πλην
  36. Δεν υπήρχε λόγος να πάρει κάποιος από μόνος του μηχάνημα να κάνει τη ράμπα ή να την επεκτείνει. Η αυτοψία κατέδειξε ότι τα όσα αναφέρθηκαν από τον πολιτικό μηχανικό δεν υποστηρίζονταν από τα σχέδια, εξού και το κοιμητήριο δεν κατασκευάστηκε σύμφωνα με τα σχέδια, αφού απαιτείτο η αλλαγή στα υψόμετρα. Ήταν η δική του θέση ότι κάποιος που κάνει σχέδια οφείλει να αποτυπώνει την περιοχή επακριβώς, τα συγκεκριμένα σχέδια δεν ήταν αντιπροσωπευτικά της περιοχής και δεν είχαν τις σωστές πληροφορίες για να μπορέσει κάποιος να εκτιμήσει την κατάσταση. Ισχυρίστηκε ότι από την αλληλογραφία που ανταλλάχθηκε μεταξύ των μερών προκύπτει ότι δεν υπήρχε επικοινωνία μεταξύ τους. Ο ίδιος είχε καταμετρήσει τι είχε διεκπεραιωθεί κατασκευαστικά και το αντιπαρέθεσε με το τι εμπεριείχαν τα σχέδια. Διαπίστωσε ότι όσον αφορά τα μπετά, οι διαφορές ήταν οριακές, όμως στις επιχωματώσεις και στις εκσκαφές οι διαφορές ήταν τεράστιες. Τα σχέδια έδειχναν κάτι άλλο ενώ η τελική κατασκευή έγινε διαφορετική. Υποστήριξε ότι, όπως του αναφέρθηκε από άλλους εργολάβους που είχαν υποβάλει προσφορά, όταν επισκέφθηκαν το χώρο ήταν καλυμμένος από σχινιές και θάμνους και δεν μπορούσαν να δουν επακριβώς τη διαμόρφωση του εδάφους. Διαφώνησε με τη θέση ότι ο κάθε εργολάβος έπρεπε να καθαρίσει το μέρος πριν δώσει προσφορά και ισχυρίστηκε ότι η συγκεκριμένη εργασία έπρεπε να εκτελεστεί από το Συμβούλιο. Προώθησε την άποψη ότι αν ακολουθούνταν πιστά οι όροι του συμβολαίου τότε δεν έπρεπε να κατακυρωθεί η προσφορά στους Ενάγοντες, γιατί η προσφορά τους δεν συνοδευόταν από ανάλυση της προσφοράς όπως λένε τα συμβόλαια. Ήταν η θέση του ότι όταν λαμβάνονται προσφορές, το γεγονός ότι μια προσφορά είναι φθηνότερη από την άλλη απαιτεί επεξήγηση. Εξήγησε ότι υπάρχουν δύο είδους συμβόλαια, το ένα εναποθέτει την ευθύνη των ποσοτήτων στον εργολάβο, το «κατά αποκοπή» και το άλλο είδος, εναποθέτει την ευθύνη των ποσοτήτων στον αρχιτέκτονα. Όταν το συμβόλαιο θα είναι «κατά αποκοπή» τα σχέδια πρέπει να είναι πιο αναλυτικά για να μπορεί κάποιος να τιμολογήσει σωστά. Λόγω του ότι στην υπό εξέταση περίπτωση δεν ήταν αναλυτικά τα σχέδια, ο ένας προσφοροδότης λόγισε τη ράμπα ενώ ο άλλος λόγισε τη σιδεροσύνδεση που ήταν εκτός προσφοράς. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι η σωστή πρακτική είναι να δίδονται γραπτές οδηγίες σε σχέση με οποιεσδήποτε αλλαγές, όμως, αυτό δεν μειώνει τις προφορικές οδηγίες, οι οποίες είναι εξίσου καλές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι κατασκευές των τοίχων έγιναν όλες με την έγκριση του πολιτικού μηχανικού διαφορετικά θα ζητείτο από τον εργολάβο η κατεδάφισή τους. Οδηγήθηκε το έργο, με προφορικές οδηγίες, στο να κατασκευαστεί ένα κοιμητήριο διαφορετικό από τα σχέδια. Ερωτηθείς αρνήθηκε ότι η ρίζα του κακού ήταν η χαμηλή προσφορά που είχε δοθεί από τον εργολάβο. Υποστήριξε ότι οι αλλαγές οφείλονταν, κατά κύριο λόγο, στα λανθασμένα σχέδια, αφού η κατάσταση η επιτόπου, ήταν πολύ διαφορετική από τα σχέδια. Όταν του υποβλήθηκε ότι κατασκευαστικά η ράμπα δεν ήταν σωστή και έπρεπε να αφαιρεθεί, αντιπαρέθεσε το γεγονός ότι μέχρι σήμερα η ράμπα είναι εκεί, στη θέση της, οπόταν δεν τίθεται κατασκευαστικό θέμα αλλά ούτε και θέμα αφαίρεσής της, για την οποία αφαίρεση ο αρχιτέκτονας έχει αποκόψει από τον εργολάβο το ποσό των €2.000 και έχει αφαιρέσει και το ποσό των €4.000 για να επανακατασκευαστεί. Κατά τον ίδιο, οι εργασίες της προσφοράς έπρεπε να εκτιμηθούν στις €120.
  37. Κατέληξε ότι δεν υπήρχε λόγος να κατασκευαστεί διαφορετικά από τα σχέδια το κοιμητήριο, αν τα σχέδια ήταν εφαρμόσιμα. Προς υποστήριξη των θέσεων του Κοινοτικού Συμβουλίου, Εναγόμενων, μαρτυρία δόθηκε από τον Αρτέμιο Παπαχρυσοστόμου Μ.Υ.1, πολιτικό μηχανικό, εγγεγραμμένο στο Ε.Τ.Ε.Κ. και μελετητή του έργου για την επέκταση του κοιμητηρίου, του χωριού Κάμπου. Κατέθεσε, ως Έγγραφο 2, τη γραπτή δήλωσή του, στην οποία παρέθεσε τους ισχυρισμούς του. Είναι η καταγραφείσα θέση του, ότι ο ίδιος γνωρίζει καλά το χώρο, τόσο του παλαιού, καθώς και του νέου κοιμητηρίου, αφού η γυναίκα του κατάγεται από τον Κάμπο και επισκέπτεται το χωριό από το
  38. Ο χώρος του νέου κοιμητηρίου, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελείται από δύο οριζόντια επίπεδα τα οποία καλλιεργούνταν με εποχιακές φυτείες. Στη δυτική του πλευρά, όπου συνορεύει με το παλαιό κοιμητήριο, ποτίζετο από αυλάκι του αρδευτικού συστήματος και στην ανατολική του από το νερό του ποταμού. Στην γραπτή του δήλωση, Έγγραφο 2, καταγράφει ότι για την επέκταση του κοιμητηρίου στον Κάμπο προκηρύχθηκαν προσφορές με αριθμό προκήρυξης 1/2009, με τελευταία ημερομηνία υποβολής 13/02/
  39. Μετά την επεξεργασία και αξιολόγηση των προσφορών από την Επαρχιακή Διοίκηση και από τον ίδιο, η προσφορά κατακυρώθηκε στην εταιρεία Γεώργιος Ν. Τύλληρος & Υιός Κατασκευές Λτδ, για το ποσό των €97.000 πλέον Φ.Π.Α. και υπογράφτηκε το έντυπο Ε2Α, το κυρίως συμβόλαιο για τα οικοδομικά έργα, στις 29/04/2009, Τεκμήριο
  40. Υπογράφτηκε επίσης ο τόμος Α, όροι διαγωνισμού της Επαρχιακής Διοίκησης, μαζί με τα σχέδια της προσφοράς, τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
  41. Ως ημερομηνία κατοχής του εργοταξίου και έναρξης των εργασιών καθορίστηκε η 04/05/2009 και ως η ημερομηνία συμπλήρωσης των εργασιών η 05/10/
  42. Με την υπογραφή των συμβολαίων ο ίδιος είχε δώσει οδηγίες στον εργολάβο να προχωρήσει στη χάραξη των εργασιών και να τον ειδοποιήσει για επιθεώρηση. Λόγω του ότι καθυστερούσε η έναρξη των εργασιών, ο ίδιος τηλεφωνούσε σε τακτά χρονικά διαστήματα στον υπεύθυνο του εργοταξίου και στις 25/06/2009, μετά από συνεννόηση με τον υπεύθυνο του εργοταξίου, ο ίδιος επισκέφθηκε το εργοτάξιο για να επιθεωρήσει τις εργασίες. Όμως, διαπίστωσε ότι χωρίς οποιανδήποτε οδηγία, ο εργολάβος είχε προκαλέσει την εκσκαφή του υφιστάμενου δρόμου του υπάρχοντος κοιμητηρίου προς το εργοτάξιο, ζητώντας να του καταβληθεί ένα ποσό για να αποκατασταθούν οι ζημιές και να στηριχθούν τα πρανή. Αντί να προβεί σε χάραξη των εργασιών, προχώρησε σε επιπλέον εκσκαφές, αλλοιώνοντας με αυτό τον τρόπο τα υφιστάμενα υψόμετρα, για να αιτηθεί την επιπλέον πληρωμή εργασιών. Επιπρόσθετα, απέκοψε το αυλάκι άρδευσης και αρνείτο να το ξανακατασκευάσει, ισχυριζόμενος ότι δεν είναι δική του υποχρέωση. Προέβη σε λάθος χάραξη του τοίχου αντιστήριξης, δηλαδή στην τοποθέτηση της θέσης εκσκαφής του τοίχου αντιστήριξης της ράμπας, που γειτνιάζει με την περίφραξη του υφιστάμενου κοιμητηρίου, με αποτέλεσμα να απαιτούνται περισσότερες εκσκαφές για να τοποθετηθεί ο τοίχος στη σωστή του θέση. Για τις επιπρόσθετες εργασίες ο εργολάβος είχε αποστείλει επιστολή ημερομηνίας 25/06/2009, το Τεκμήριο 8, την οποία ο ίδιος απάντησε στις 10/07/2009 με την επιστολή Τεκμήριο
  43. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του εργολάβου για ασυμφωνία της επιτόπου κατάστασης και των σχεδίων, υποστήριξε ότι οι όροι του διαγωνισμού είχαν δοθεί στους προσφοροδότες και είχαν ληφθεί 6 προσφορές, χωρίς να γίνει οποιαδήποτε εισήγηση ή παρατήρηση ή υπόδειξη για ύπαρξη λάθους ή ασυμφωνίας των σχεδίων με την επιτόπου κατάσταση. Η επιστολή του εργολάβου, ημερομηνίας 23/07/2009, Τεκμήριο 10, απαντήθηκε με τη δική του επιστολή ημερομηνίας 04/08/2009, το Τεκμήριο
  44. Με την εξέλιξη των εργασιών κατασκευάστηκε η ράμπα προσωρινής πρόσβασης, η οποία ήταν μια εντελώς απαράδεκτη εργασία, γι' αυτό και ο ίδιος απέστειλε στον εργολάβο επιστολή ημερομηνίας 13/04/2010, το Τεκμήριο 12, επισημαίνοντας στον εργολάβο ότι θα έπρεπε να απομακρύνει το σκυρόδεμα της ράμπας, ώστε να μην επηρεαστούν τα υψόμετρα της περίφραξης. Προς απάντηση της συγκεκριμένης επιστολής ο εργολάβος απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 03/05/2010, το Τεκμήριο 19, στην οποία προσπάθησε να δικαιολογήσει τις καθυστερήσεις που παρατηρούνταν στην εργασία και την ακατάλληλη κατασκευή της ράμπας. Η συγκεκριμένη επιστολή απαντήθηκε στις 13/05/2010, το Τεκμήριο 20, ενώ παράλληλα έγιναν προειδοποιήσεις όσον αφορά τη χρήση του συμβολαίου για την είσπραξη της εγγυητικής, ενώ επιβεβαιώθηκε η προθεσμία ολοκλήρωσης των εργασιών, ήτοι η 31/05/
  45. Παράλληλα, ο ίδιος ενημέρωσε με επιστολή ημερομηνίας 09/07/2010, τον Πρόεδρο και το Κοινοτικό Συμβούλιο Κάμπου, για τη μη συμμόρφωση του εργολάβου. Ακολούθησε η ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του εργολάβου και του ιδίου, η οποία οδήγησε στη λύση του συμβολαίου στις 30/08/2010, μετά από οδηγίες του Προέδρου του Κοινοτικού Συμβουλίου Κάμπου, οι οποίες του προωθήθηκαν με επιστολή ημερομηνίας 20/08/
  46. Στις 13/09/2010 έγινε καταμέτρηση της εκτελεσθείσας εργασίας, στην παρουσία του υπεύθυνου του εργοταξίου και του τότε Προέδρου του Κοινοτικού Συμβουλίου και της γραμματέως, Τεκμήριο 32(Β). Ο ίδιος απέστειλε επιστολή προς το Κοινοτικό Συμβούλιο και τον εργολάβο, η οποία αφορούσε τις επιμέρους εργασίες και τον τελικό λογαριασμό του έργου, μαζί με σχετικό πιστοποιητικό πληρωμής. Στη συνέχεια της γραπτής του δήλωσης, ο Μ.Υ.1 προβαίνει σε σχολιασμό των θέσεων του διευθυντή της Ενάγουσας και ουσιαστικά υποστηρίζει ότι οι θέσεις της Ενάγουσας εταιρείας δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Παραδέχεται ότι μαζί με τα καινούργια σχέδια είχε δώσει στον εργολάβο και τα πιο παλαιά, για να τα χρησιμοποιήσει, τα οποία διέφεραν από τα καινούργια μόνο όσον αφορά την αρίθμηση των τοίχων σε Τ1 και Τ
  47. Ισχυρίζεται ότι δεν έδιδε ούτε γραπτές αλλά ούτε προφορικές οδηγίες και ότι απλά ερμήνευε τα σχέδια και τις πρόνοιες του συμβολαίου. Παραδέχεται επίσης ότι είχε γίνει καθαρισμός των τεμαχίων του κοιμητηρίου τον προηγούμενο χρόνο και ότι η ράμπα είχε σχηματιστεί από το μηχάνημα που καθάρισε το χώρο. Ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει αντίφαση των σχεδίων με την επί τόπου κατάσταση και ότι το έδαφος είναι στο ίδιο υψόμετρο και το μόνο που υπάρχει είναι κάτι μικρολακκούβες και μικροεξογκώματα. Ότι τα σχέδια δεν ήταν ελλιπή και ότι υπήρχαν όλες οι απαραίτητες λεπτομέρειες για την κατασκευή του έργου. Κατά τη δική του άποψη οι εργασίες που αφορούν την ράμπα δεν εκτελέστηκαν σύμφωνα με τις προδιαγραφές και την οικοδομική τέχνη και η κατασκευή της συνιστά μια απαράδεκτη εργασία. Υποστηρίζει ότι το έργο διαφέρει από τα σχέδια μόνο στις συμφωνημένες αλλαγές που αφορούσαν τη μετακίνηση των τοίχων, του ανθώνα και τον ανατολικό τοίχο. Δεν έγιναν περισσότερες εκσκαφές για την ανέγερση των τοίχων. Αντίθετα, χρειάστηκαν λιγότερες εργασίες για τον ανατολικό τοίχο αφού ενώ έπρεπε να κατασκευαστεί σε ύψος 3.5 μέτρα και 3.3 μέτρα πάνω από το πέδιλο, έχει κατασκευαστεί σε συνολικό ύψος 3.3 μέτρα, δηλαδή 2.8 μέτρα πάνω από το έδαφος. Αρνήθηκε ότι του είχε ζητήσει ο εργολάβος την τοπογραφική εργασία η οποία είχε διεκπεραιωθεί μετά τον καθαρισμό του χώρου, για να οριοθετηθεί ο χώρος. Παραδέχεται ότι η μετακίνηση του ανατολικού τοίχου έγινε καθ' υπόδειξη του ίδιου και του Συμβουλίου, αλλά αρνείται ότι προέκυψε λόγω της διαφοράς των υψομέτρων και επιπρόσθετα υποστηρίζει ότι λόγω της αλλαγής χρειάστηκαν λιγότερες εργασίες και δεν χρειάστηκε να κατασκευαστεί το αυλάκι στο πάνω μέρος του. Όσον αφορά την απαίτηση του εργολάβου για διορισμό διαιτητή, όπως αυτή είχε διαβιβαστεί με την επιστολή του ημερ. 23/07/2009, ο ίδιος επέμενε στη θέση του ότι δεν χρειαζόταν και ότι ο εργολάβος είχε παρερμηνεύσει τα σχέδια. Σε σχέση με τη ράμπα υποστήριξε ότι δεν έδωσε οποιαδήποτε προφορική οδηγία για κατασκευή της, όμως παραδέχεται ότι υπήρξε συνάντηση πριν την κατασκευή της στην οποία συνεστήθη στον εργολάβο η προσοχή στις τεχνικές προδιαγραφές και στην οικοδομική τεχνική και ότι οι πληροφορίες εμπεριέχονται στα σχέδια, ήτοι ότι θα κατασκευαζόταν από σκυρόδεμα αντοχής C25 και θα είχε ραβδώσεις σε σχήμα ψαροκόκαλου. Παραδέχεται όμως ότι στα σχέδια δεν αναφερόταν το πάχος των σιδηρών οπλισμών και η τοποθέτηση νάιλον πάνω από το χώμα, πλην όμως προώθησε τον ισχυρισμό ότι είναι μια στερεότυπη και συνήθης εργασία. Σε σχέση με την καθυστέρηση υποστηρίζει ότι οφείλεται αποκλειστικά στους Ενάγοντες γιατί καθυστέρησαν στην έναρξη των εργασιών και ότι ο καιρός δεν ήταν βροχερός. Σε σχέση με την παραχώρηση παράτασης στη διεκπεραίωση των εργασιών ήταν η δική του θέση ότι ο ίδιος δεν παραχώρησε οποιαδήποτε παράταση. Όσον αφορά το συνολικό ποσό που πιστοποιήθηκε με τα πιστοποιητικά πληρωμής αυτό ανέρχεται στις €78.500 πλέον ΦΠΑ και ο ίδιος δεν είχε ενημερωθεί για τη μη πληρωμή οποιουδήποτε πιστοποιητικού. Έχει καταρτιστεί τελικός λογαριασμός, στον οποίο έχει αφαιρεθεί το κόστος κατασκευής της ράμπας ύψους €4.346,36 λόγω της κακής ποιότητας της εργασίας και έχει επίσης αφαιρεθεί το ποσό των €2.000 για την αφαίρεση και απομάκρυνση των μπάζων, ενώ παράλληλα αφαιρέθηκε το ποσό των €850 από την κατασκευή του αυλακιού άρδευσης με διαφορετικά υλικά. Διαφώνησε εμφαντικά με την Έκθεση του κ. Γιαννάκη και κατέληξε ότι, σύμφωνα με τον τελικό λογαριασμό και το διατακτικό πληρωμής 4, οι Εναγόμενοι δικαιούνται επιστροφής χρημάτων ύψους €8.646,
  48. Παρά το γεγονός ότι στην γραπτή του δήλωση έκανε αναφορά σε Τεκμήρια δεν κατέθεσε οποιοδήποτε Τεκμήριο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι, ενόψει του ότι ήταν ο μελετητής του έργου, ήταν και ο επιβλέπων μηχανικός. Εξήγησε ότι πριν αρχίσει το έργο επεξηγήθηκε στον εργολάβο τι ακριβώς ζητείτο από τον ίδιο σε σχέση με το κοιμητήριο. Όταν ολοκλήρωσε τα σχέδια ενημέρωσε το Κοινοτικό Συμβούλιο για το τι είχε σχεδιαστεί και τι θα περιλαμβανόταν στο έργο και ο εργολάβος είχε παρευρεθεί σε συνεδρία του Κοινοτικού Συμβουλίου, όπου του επεξηγήθηκε τι ζητείτο από τον ίδιο. Ερωτηθείς ανέφερε ότι στο νότιο σύνορο του κοιμητηρίου υπάρχει δρόμος και αντικατοπτρίζεται, ο συγκεκριμένος δρόμος, στο Τεκμήριο 3 με διακεκομμένη γραμμή. Ο συγκεκριμένος δρόμος ξεκινά από τον κύριο δρόμο, ήταν καμωμένος με μπετόν, καλύπτει γύρω στα 30 με 40 μέτρα και έχει πλάτος 2 μέτρα. Η χρήση του ήταν για να έχει πρόσβαση ο ιδιοκτήτης του τεμαχίου μέσω άλλων τεμαχίων αλλά και για να υπάρχει πρόσβαση στο παλαιό κοιμητήριο. Εξήγησε ότι όσον αφορά το πίσω μέρος του παλαιού κοιμητηρίου, η Πολεοδομία είχε σχεδιάσει νέο δρόμο, ο οποίος κατέληγε στα τεμάχια του νέου κοιμητηρίου και στις όχθες του ποταμού. Ο συγκεκριμένος δρόμος όμως δεν έχει κατασκευαστεί ακόμα. Ερωτηθείς ανέφερε ότι η κατακύρωση της προσφοράς στους Ενάγοντες ήταν δική του εισήγηση. Όταν του ζητήθηκε να προβεί σε εκτίμηση του κόστους του έργου, ο ίδιος το είχε κοστολογήσει γύρω στις €126.
  49. Οι Ενάγοντες το κοστολόγησαν στις €97.000 και λόγω του ότι ήταν η μόνη έγκυρη προσφορά ως προς όλα τα ζητήματα, αυτή των Εναγόντων, τους κατακυρώθηκε. Ο ίδιος δεν θυμόταν να είχε συζητήσει με τον Διευθυντή των Εναγόντων οτιδήποτε σε σχέση με την προσφορά. Ερωτηθείς για τον ανθώνα εξήγησε ότι ήταν απαίτηση της Πολεοδομίας και υποστήριξε ότι η υψομετρική διαφορά, τα 5 μέτρα, έπρεπε να διαιρεθεί στα δύο, αφού το επιτρεπόμενο ύψος των τοίχων ανέρχονταν στα 2.5 μέτρα. Γι' αυτό και κατασκευάστηκε ο δεύτερος τοίχος, για να μοιραστεί το ύψος. Επέμενε στη θέση του ότι δεν υπήρχε απώλεια ωφέλιμου εδάφους από την ανατολική πλευρά και ότι είχε συμφωνηθεί η μεταφορά του πέδιλου του τοίχου δύο μέτρα δυτικότερα, έτσι ώστε να βρίσκεται πάνω στην κλίση του όχτου. Αυτό αποφασίστηκε γιατί στο συγκεκριμένο σημείο ήταν πιο στερεό το έδαφος, αφού στο κάτω μέρος του όχτου υπήρχε περισσότερη ύλη που μεταφερόταν από τον ποταμό, η οποία δημιουργούσε μεγαλύτερη χαλαρότητα στο έδαφος. Με αυτόν τον τρόπο δεν υπήρχε απώλεια στο οριζόντιο μέρος του νέου κοιμητηρίου, αλλά από την κατάργηση του ανθώνα υπήρχε κέρδος ενός μέτρου. Ερωτηθείς ανέφερε ότι από την υπογραφή των συμβολαίων μέχρι και τις 25/06/2009, ο ίδιος δεν είχε επισκεφθεί το χώρο των εργασιών, γιατί ανέμενε από τον εργολάβο να του τηλεφωνήσει μετά τον καθαρισμό και τη χάραξη των εργασιών, ως ήταν οι οδηγίες του. Ο εργολάβος όμως δεν του τηλεφώνησε. Από τις 27/04/2009 μέχρι τις 25/06/2009 δεν θυμόταν να είχε επισκεφθεί το εργοτάξιο. Παραδέχθηκε, σε ερώτηση που του τέθηκε, ότι είχε σταλεί τοπογράφος από το Κοινοτικό Συμβούλιο, μετά που καθαρίστηκε ο χώρος από τον εργολάβο, για να επιβεβαιώσει τα οροθέσια που είχαν τοποθετηθεί την προηγούμενη χρονιά, όταν είχαν προκηρυχθεί για πρώτη φορά οι προσφορές σε σχέση με το έργο. Παραδέχθηκε επίσης, ότι ο Τοπογράφος είχε επισκεφθεί δύο φορές το εργοτάξιο, γιατί είχε αμφιβολίες σε σχέση με το τοπογραφικό όργανο. Όμως επέμενε στη θέση του ότι τα υψόμετρα που είχαν διαπιστωθεί από τον τοπογράφο ήταν περίπου τα ίδια με εκείνα τα οποία χρησιμοποίησε στα δικά του σχέδια. Ισχυρίστηκε ότι, μετά την έναρξη των εργασιών και τη μεταφορά των χωμάτων από τα νότια στα βόρεια, τα υψόμετρα άλλαξαν. Ο ίδιος όμως δεν είχε διατάξει επιπλέον εκσκαφές αλλά ζητούσε επίμονα να ακολουθηθούν τα σχέδια και ανέφερε επανειλημμένα στον Διευθυντή των Εναγόντων να ακολουθήσει τα σχέδια. Ο ίδιος δεν διέτασσε κατά τις επισκέψεις του αλλά ερμήνευε τα σχέδια. Ερωτηθείς επέμενε στη θέση του ότι τα όσα κατέγραφε ο κ. Στυλιανού στις επιστολές τις οποίες απέστειλε προς τον ίδιο ήταν λανθασμένα και ότι δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε επιπλέον εργασίες. Ήταν η θέση του ότι ο εργολάβος έπρεπε να βάλει τον τοίχο αντιστήριξης πιο κοντά στην περίφραξη του παλαιού κοιμητηρίου για να μην χαθεί χώρος από το νέο κοιμητήριο. Ισχυρίστηκε ότι ούτε ο ανθώνας ήταν επιπλέον εργασία αλλά ούτε και η ράμπα, αφού έγινε σύμφωνα με τα σχέδια. Ήταν η δική του θέση ότι το κομμάτι του δρόμου στο οποίο αναφέρεται ο εργολάβος δεν ήταν μέσα στα σχέδια και ότι η ράμπα πάνω στα σχέδια ήταν 27 μέτρα και αυτό έγινε. Ο ίδιος δεν γνώριζε αν δόθηκαν οδηγίες στον εργολάβο από το Κοινοτικό Συμβούλιο να ξεκινήσει τη ράμπα από πιο ψηλά, από το δρόμο μέχρι το κοιμητήριο, στα σχέδια η ράμπα ξεκινούσε από την καγκελόπορτα. Παραδέχθηκε ότι πράγματι είχαν γίνει κάποιες εργασίες για τις οποίες, όταν ο ίδιος ρώτησε τον εργολάβο, του ανέφερε ότι είχε την άδεια του Κοινοτικού Συμβουλίου για να τις διεκπεραιώσει. Ισχυρίστηκε αναφορικά με το μπετόν της ράμπας ότι άρχισε να αποσαθρώνεται και να φεύγουν σκύρα αφού δεν ισιώθηκε με δονητή, ότι υπάρχουν φυσαλίδες και ότι σήμερα δεν είναι σε καλή κατάσταση. Όσον αφορά τον όρο Α2.5 του Τεκμηρίου 3, που αφορά την επίσκεψη στο χώρο από τους προσφοροδότες, υποστήριξε ότι είχαν υποχρέωση οι προσφοροδότες, έπρεπε να πάνε για να δουν το χώρο και για να διαπιστώσουν κατά πόσο οι εργασίες ταυτίζονταν με τα σχέδια ή αν έχουν αντίφαση με το χώρο για να έχουν ιδίαν αντίληψη του χώρου, να εκτιμήσουν τη δυσκολία και να υποβάλουν τις οποιεσδήποτε απορίες είχαν. Παραδέχθηκε ότι ο ίδιος συζητούσε τα σχέδια με τον εργολάβο, ως προς το τι έπρεπε να γίνει και πώς θα έπρεπε να γίνει. Όμως ο ίδιος ερμήνευε τα σχέδια και δεν ζητούσε οτιδήποτε διαφορετικό από αυτά. Παραδέχθηκε ότι πράγματι είχε υπογράψει το ημερολόγιο του εργολάβου στις 04/06/
  50. Αρνήθηκε ότι η χρέωση των 300 ημερών καθυστέρησης και η χρέωση των €18.000 ήταν αυθαίρετη. Ενώ περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι καλώς είχε κατασχεθεί το ποσό των €9.700 της εγγυητικής. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας και οι δυο πλευρές προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με την κατάθεση εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων, το περιεχόμενο των οποίων το Δικαστήριο έχει κατά νου και στο οποίο θα αναφερθεί όπου κρίνει τούτο απαραίτητο. AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η αξιολόγηση του συνόλου της μαρτυρίας, όπως έχει νομολογηθεί, δεν μπορεί να απομονωθεί από τα τεκμήρια που κατατέθηκαν. Στην υπόθεση Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ ν. Πολυβίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 339, έχει εξηγηθεί ότι είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας. Η αποδοχή ή η απόρριψη μιας μαρτυρίας θα πρέπει να γίνεται με γνώμονα όχι μόνο την καθ' αυτή εξωτερική εμφάνιση της μαρτυρίας του μάρτυρα στο εδώλιο, αλλά και σε συσχετισμό με τα υπόλοιπα στοιχεία της δίκης, είτε αυτά προέρχονται από άλλη ζώσα μαρτυρία, είτε από τεκμήρια. Στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή τους τρεις μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, ποιότητα και σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγούμενη από σειρά παραγόντων που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά. Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων και η ύπαρξη σ΄ αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισθέντα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να ενθυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία καταθέτουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι απόψεις των δυο πλευρών είναι εκ διαμέτρου αντίθετες. Φανερώθηκε μεγάλη διάσταση μεταξύ των θέσεων του Διευθυντή των Εναγόντων και του πολιτικού μηχανικού που οι Εναγόμενοι είχαν εργοδοτήσει για τον σχεδιασμό και την επίβλεψη του έργου. Με τον πολιτικό μηχανικό του Ε.Τ.Ε.Κ. να εκφράζει μια άποψη πιο κοντά στην πραγματικότητα, όπως διαφάνηκε. Ο κ. Στυλιανού, Μ.Ε.1, άφησε το Δικαστήριο με θετική εντύπωση. Η μαρτυρία του υποστηρίχθηκε και από το περιεχόμενο των επιστολών που απέστελλε προς τον πολιτικό μηχανικό σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετώπιζε κατά την εκτέλεση των εργασιών, Τεκμήρια 8, 10, 13, 14 και 19 αλλά και από τις φωτογραφίες που κατατέθηκαν, τα Τεκμήρια 6 και
  1. Ζητούσε οδηγίες σε σχέση με τα υψόμετρα, το αυλάκι άρδευσης, τους τοίχους και τις εκσκαφές λόγω του ότι τα σχέδια δεν συμφωνούσαν με την επί τόπου κατάσταση. Από τις 25/06/2009 ζητούσε γραπτώς οδηγίες σε σχέση με τα συγκεκριμένα θέματα, Τεκμήριο 8, τα οποία παρέμειναν άλυτα ένα μήνα μετά, Τεκμήριο 10, με αποτέλεσμα οι Ενάγοντες να οδηγηθούν στην απαίτηση διορισμού διαιτητή, Τεκμήριο
  2. Ενώ οι πλείστες εργασίες έγιναν με υπόδειξη του πολιτικού μηχανικού, κάποιες από αυτές, όπως τη μετακίνηση του τοίχου, την κατάργηση του ανθώνα και τη μετακίνηση του ανατολικού τοίχου, τις παραδέχεται και ο πολιτικός μηχανικός, πλην όμως η δική του άποψη είναι ότι δεν επέφεραν επιπρόσθετο κόστος. Οι εξηγήσεις που έδωσε ήταν απολύτως λογικές και ευθυγραμμισμένες με την έγγραφη μαρτυρία που προσκόμισε, καθώς επίσης και τα δικόγραφα του. Δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις που να κλονίζουν την αξιοπιστία του και γενικά ο μάρτυρας έπεισε για την αντικειμενικότητα και την φιλαλήθεια του. Το Δικαστήριο έχει πειστεί ότι ο μάρτυρας προσήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό να πει την αλήθεια, απαλλαγμένος από το στοιχείο της μεροληψίας και της προσπάθειας παραπλάνησης του Δικαστηρίου. Το γεγονός ότι στις 27/07/2009, 3 μήνες μετά την υπογραφή του συμβολαίου, ο ίδιος ζήτησε, από τον πολιτικό μηχανικό Μ.Υ.1, την παραπομπή της διαφοράς σε διαιτησία και επέμενε στην απαίτηση αυτή, όπως φαίνεται από το περιεχόμενο της επιστολής ημερ. 12/08/2009 προς το Κοινοτικό Συμβούλιο, Τεκμήριο 13, καταδεικνύει ότι δεν υπήρχε καλή συνεννόηση μεταξύ του εργολάβου και του πολιτικού μηχανικού, ο οποίος αποδίδει την ασυνεννοησία σε «παρερμηνεία των σχεδίων». Εγείρονται εύλογα τα ερωτήματα γιατί δεν αποδέχθηκε ο πολιτικός μηχανικός, Μ.Υ.1, τη διεξαγωγή διαιτησίας αφού σύμφωνα με τη δική του εκδοχή τα σχέδια ήταν σωστά, καθώς και ποιος είχε την ευθύνη να ερμηνεύει τα σχέδια για να μπορεί να εκτελεί τις εργασίες ο εργολάβος. Θεωρώ ότι ο Μ.Ε.1, κ. Στυλιανού, είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο όσον αφορά την λανθασμένη αποτύπωση της επί τόπου κατάστασης στα σχέδια. Δεν έχω λόγο να απορρίψω την μαρτυρία του, η οποία σε μεγάλο βαθμό υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία του ανεξάρτητου πραγματογνώμονα. Ο κ. Γιαννή, Μ.Ε.2, αδειούχος πολιτικός μηχανικός, έδωσε μαρτυρία ως εμπειρογνώμονας. Όσον αφορά τη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, οι αρχές με βάση τις οποίες αυτή προσεγγίζεται έχουν καθοριστεί από τη νομολογία. Στην υπόθεση Nικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, υιοθετείται η προσέγγιση του Δικαστηρίου στην Constantinides (Akinita) Ltd v. Mavrogenis,
(1983)1 CLR 662, στην οποία διαπιστώνεται ότι το υπόβαθρο των γεγονότων στα οποία στηρίζεται η γνώμη πραγματογνώμονα πρέπει, όπως και κάθε άλλο γεγονός, να αποδεικνύεται σύμφωνα με τους κανόνες της απόδειξης. Στο Δικαστήριο, οι εμπειρογνώμονες καλούνται συνήθως από τα μέρη ως μάρτυρες για να υποστηρίξουν τους αντίστοιχους ισχυρισμούς τους, όπου εμπλέκονται τεχνικά θέματα. Το καθήκον τους είναι να παράσχουν στον Δικαστή τα απαραίτητα επιστημονικά κριτήρια για να ελέγξουν την ακρίβεια των συμπερασμάτων τους, ώστε να μπορέσει ο Δικαστής να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση εφαρμόζοντας τα κριτήρια στα αποδεικτικά στοιχεία. Επιπλέον έχει τονιστεί ότι η συμπεριφορά του μάρτυρα εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι, όπως και στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωστεί η αξιοπιστία του (βλ. Χαραλάμπους ν. Αβραάμ
(1999)1 (Β) Α.Α.Δ. 1441). Στην υπόθεση Αυγουστή κ.ά. v. Ιωάννου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1498, λέχθηκε ότι: «Η γνώμη του πραγματογνώμονα θα πρέπει να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται με απόλυτη επάρκεια και πειστικότητα. Διαφορετικά το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδεχτεί και να στηριχτεί στη μαρτυρία του, έστω και αν είναι ο μόνος πραγματογνώμονας που κατάθεσε στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του ως προς διάφορες παραμέτρους αμφισβητήθηκε από την άλλη πλευρά σε ζωτικά της σημεία και σύμφωνα με το πρωτόδικο Δικαστήριο, ο μάρτυρας δεν κατάφερε να αντικρούσει τις αμφισβητήσεις κατά τρόπο τεκμηριωμένο. Ενόψει της παρατηρηθείσας ανεπάρκειας, το Δικαστήριο έκρινε ότι ήταν αδύνατο, στηριζόμενο στη μαρτυρία εκείνου του πραγματογνώμονα, να εξήγαγε ασφαλή συμπεράσματα, οπότε και απέρριψε τη μαρτυρία του και την Απαίτηση. Το Εφετείο επικύρωσε αυτή την προσέγγιση και την πρωτόδικη απόφαση». Στην CYBARCO LTD ν. SILVIA KOVASCIK
(2001)1Γ Α.Α.Δ. 2013, διαβάζονται τα ακόλουθα: « Καθώς έχει νομολογηθεί οι εμπειρογνόμωνες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic
(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308). ». Στην πιο πρόσφατη απόφαση Κωσταντάς ν.
  1. Διέτης
  2. Γενικός Εισαγγελέας ECLI:CY:AD:2020:A380, Πολ. Εφ. 289/13 ημερ. 06/11/2020 επαναλήφθηκαν οι αρχές και καταγράφησαν τα ακόλουθα: « στόχο έχει να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ούτως ώστε, εφαρμόζοντας τα κριτήρια αυτά, το Δικαστήριο στα γεγονότα της υπόθεσης που αποδεικνύονται με μαρτυρία να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση.». Ως προς το καθήκον του εμπειρογνώμονα ή πραγματογνώμονα έναντι του Δικαστηρίου αναφέρονται τα ακόλουθα στο σύγγραμμα των κ.κ. Ηλιάδη και Σάντη, «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές» σελ. 580-581: « Tο καθήκον των πραγματογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου κατά τη μαρτυρία τους έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευχερώς την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει συναφώς τη δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης (Παναγρίτη ν Χαραλάμπους, ΠΕ320/08, ημ. 15.3.12, Σαρρής ν Καλλέγιας και Πιττάλης και Άλλων ν Ianira Enterprises Ltd και Άλλων
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 814, Philippou v Odysseos
(1989)1 CLR1).». Ο κ. Γιαννάκη, Μ.Ε.2, παρουσιάστηκε ως εμπειρογνώμονας του Ε.Τ.Ε.Κ., ως αναφέρει ο ίδιος στη μαρτυρία του, γι' αυτό και ορίστηκε από το Ε.Τ.Ε.Κ. ως πραγματογνώμονας κατόπιν σχετικού αιτήματος από μέρους των Εναγόντων. Στηρίχθηκε για την πραγματογνωμοσύνη του όχι μόνο στα σχέδια που είχε παραλάβει, αλλά επισκέφθηκε επί τόπου το χώρο όπου εκτελούνταν οι εργασίες κατά τον χρόνο που εκτελούνταν, γιατί σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, κάποιες πληροφορίες δεν μπορούσαν να διαφανούν στα σχέδια. Η κατάληξή του ότι υπήρχαν ασάφειες στα σχέδια σε σχέση με τις εργασίες που έπρεπε να εκτελεστούν υποστηρίχθηκε λεπτομερώς από το περιεχόμενο της Έκθεσής του, Τεκμήριο 15(Β) με υποδείξεις στις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν επί των σχεδίων. Σχετικές είναι οι ακόλουθες αναφορές του: Στη σελίδα 10 «Φαίνεται ο χώρος δεν ήταν οριοθετημένος και ούτε η πραγματική κατάσταση του χώρου επέτρεπε την εξαγωγή κατάλληλων συμπερασμάτων.». Στη σελίδα 11 της Έκθεσής του ότι «Στα εν λόγω σχέδια δεν έχει δοθεί ούτε το ύψος των τοίχων αλλά ούτε και το υψόμετρο έδρασης των πέδιλων.» Στη σελίδα 12 «.στα σχέδια δεν αναφέρεται ούτε το υψόμετρο τελειώματος των τοίχων αλλά ούτε και το υψόμετρο έδρασης των τοίχων». Στη σελίδα 14 «.οι κλίσεις του εδάφους στα σημεία κατασκευής των τοίχων δεν φαίνονται στα σχέδια». Στη σελίδα 15 «.ο έλεγχος των εργασιών έχει δείξει ότι η πραγματική κατάστασης διαφέρει από τα σχέδια και η μελέτη σχεδιασμού και πιθανόν να παρουσίαζε προβλήματα ακόμη και αν η επί τόπου κατάσταση συμφωνούσε με τα σχέδια.». Αυτές είναι μόνο μερικές διαπιστώσεις. Για κάθε εργασία που υπάρχει διαφωνία μεταξύ των Εναγόντων και του πολιτικού μηχανικού των Εναγομένων κατέγραψε τα δικά του συμπεράσματα. Προκύπτει επίσης από την Έκθεσή του ότι ήταν αντικειμενικός και ανεξάρτητος αφού στη σελ. 7 του Τεκμηρίου 15(Β) δεν δίστασε να αναγνωρίσει ότι ο τρόπος χειρισμού της κατάστασης τόσο από τους Ενάγοντες αλλά και από το Κοινοτικό Συμβούλιο δεν ήταν ο ενδεδειγμένος, καθώς επίσης και ότι η πολύ χαμηλή κοστολόγηση των εργασιών από τους Ενάγοντες είχε δημιουργήσει πίεση στην ορθολογιστική αντιμετώπιση της εκτέλεσης των εργασιών από αυτούς. Ανέφερε ευθέως ότι κάποιες τιμές μονάδος που είχαν χρησιμοποιηθεί ήταν πολύ ψηλές και προέβη σε αναθεώρησή τους. Σε σχέση με τα υψόμετρα, κατέληξε ότι η θέση των Εναγόντων ότι η κατάσταση του χώρου δεν επέτρεπε την εξαγωγή ορθών συμπερασμάτων σε σχέση με τα υψόμετρα είναι ορθή, αφού η έρευνά του κατέδειξε ότι η πυκνή βλάστηση που υπήρχε δεν επέτρεπε στον εργολάβο τη σωστή εκτίμηση του όγκου των εργασιών. Σε σχέση με τα σχέδια ήταν σταθερή η θέση του ότι δεν υπήρχαν επαρκείς πληροφορίες για την κατασκευή των τοίχων, αφού δεν αναφέρεται ούτε το υψόμετρο τελειώματος των τοίχων αλλά ούτε και το υψόμετρο έδρασης των τοίχων. Δεν υπάρχουν λεπτομέρειες κατασκευής της ράμπας, όπως πάχος σκυροδέματος και οπλισμός που οδηγεί τον εργολάβο στο να εκτιμήσει μόνο τις χωματουργικές εργασίες για την αναμόρφωση της μικρής υφιστάμενης ράμπας. Επέσυρε την προσοχή στο γεγονός ότι στα σχέδια δεν φαίνονται οι κλίσεις του εδάφους στα σημεία κατασκευής των τοίχων, ότι ακόμα και αν ο εργολάβος επιθυμούσε να υψομετρήσει το χώρο δεν θα μπορούσε να το πράξει γιατί το τεμάχιο ήταν καλυμμένο με πυκνή βλάστηση αφού δεν είχε καθαριστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, το Δικαστήριο παρακολούθησε με ιδιαίτερη προσοχή τον μάρτυρα και έχει διακρίνει ότι έδινε μαρτυρία με απλό, νηφάλιο και ψύχραιμο τρόπο, ήταν επεξηγηματικός, λογικός, λεπτομερειακός και αποκάλυπτε την πηγή γνώσης του. Το Δικαστήριο έχει πειστεί ότι ο μάρτυρας είχε τα εχέγγυα της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας και ότι είχε ως απώτερο σκοπό να διαφωτίσει το Δικαστήριο έτσι ώστε να καταλήξει σε σωστά ευρήματα. Δεν δίστασε να αναφέρει ότι οι τιμές που είχαν χρεώσει οι Ενάγοντες για τις επιπρόσθετες εργασίες ήταν υπερτιμημένες. Εξήλθε μέσα από την αντεξέταση που υπέστη όχι μόνο αλώβητος, αλλά και ενισχυμένος και έπεισε το Δικαστήριο για τις τεράστιες διαφορές που υπήρχαν σε σχέση με τις επιχωματώσεις και τις εκσκαφές συγκρινόμενες με αυτές που υπήρχαν στα σχέδια. Υποστήριξε τις θέσεις του με πραγματικά γεγονότα τα οποία ο ίδιος είχε διαπιστώσει στο χώρο των εργασιών, τα οποία και αποτύπωσε με σχεδιασμούς στα Παραρτήματα 1Α μέχρι 6 και δεν δίστασε να αποδώσει ευθύνες εκεί και όπου έπρεπε. Έπεισε το Δικαστήριο για την αλήθεια των θέσεών του, όπως αυτές διατυπώθηκαν στην Έκθεσή του και ενώπιον του Δικαστηρίου. Όσον αφορά την κοστολόγηση των επιπρόσθετων εργασιών ήταν πολύ επεξηγηματικός και με λεπτομέρεια αναφέρθηκε στον τρόπο κοστολόγησής τους. Δεν έχω λόγο να μην αποδεχθώ τη θέση του ότι το κόστος των επιπλέον εργασιών ανέρχεται στις €43.355 και ότι το αναθεωρημένο ποσό για τις εκτελεσθείσες εργασίες ανέρχεται στις €140.
  1. Με θετικότητα, ειλικρίνεια, χωρίς δισταγμό και υπεκφυγές απαντούσε σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβάλλοντο. Γι' αυτό και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Οι θέσεις του δεν έτυχαν ουσιαστικής αμφισβήτησης από τους Εναγόμενους. Ο κ. Παπαχρυσοστόμου, Μ.Υ.1, είναι επίσης εμπειρογνώμονας όντας πολιτικός μηχανικός. Κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της μαρτυρίας του ήταν η αοριστία, η γενικότητα και η εμμονή ότι τα σχέδια τα οποία ο ίδιος είχε καταρτίσει ήταν στην ολότητά τους ορθά. Προσπάθησε διακαώς να στηρίξει τον ισχυρισμό ότι τα σχέδια ανταποκρίνονταν στην υφιστάμενη κατάσταση παρά την παραδοχή του ότι ο χώρος, όταν επιθεωρήθηκε από τους προσφοροδότες, δεν είχε καθαριστεί από την άγρια βλάστηση για πέραν του ενός χρόνου και ότι οι τοίχοι μετακινήθηκαν, καθώς επίσης και ότι δεν υπήρχαν προδιαγραφές κατασκευής της ράμπας. Ακόμα και το κατά πόσο επισκεπτόταν το εργοτάξιο το άφησε να αιωρείται. Η θέση του ότι το έδαφος ήταν επίπεδο καταρρίπτεται και από τις φωτογραφίες που λήφθηκαν, Τεκμήριο 6, φωτογραφίες 2, 5, 11 και
  2. Αξιοσημείωτη είναι και η θέση του ότι δεν υπήρχε λόγος για να δοθούν τα τοπογραφικά σχέδια στον Εργολάβο. Ερωτηματικά εγείρει ο ισχυρισμός του ότι «η μετακίνηση του ανατολικού τοίχου δεν είχε γίνει λόγω διαφοράς υψομέτρων αλλά κατόπιν συμφωνίας των συμβαλλομένων.». Γιατί να συμφωνήσουν όλα τα μέρη να μετακινηθεί ο τοίχος αν δεν υπήρχε πρόβλημα είναι ένα ερώτημα που δεν απαντήθηκε. Σημειώνεται και η παραδοχή του ότι όντως υπήρχαν αλλαγές σε σχέση με τη μετακίνηση τοίχου, τον ανθώνα και τον ανατολικό τοίχο. Σε όλες τις βασικές πτυχές της μαρτυρίας του δεν ήταν σε θέση να δώσει πειστικές απαντήσεις και κατέφευγε στο ότι ο ίδιος δεν έδινε γραπτές ή προφορικές οδηγίες σε σχέση με την εκτέλεση των εργασιών αλλά ερμήνευε τα σχέδια. Η προσπάθειά του να αποφύγει τις δικές του ευθύνες ήταν έντονη και εμφανής. Όσον αφορά τους ισχυρισμούς του για «εντελώς απαράδεκτη κατασκευή της ράμπας», αυτοί δεν φαίνεται να υποστηρίζονται από τη μαρτυρία του Μ.Ε.2 αλλά ούτε και από το φωτογραφικό υλικό που κατατέθηκε, Τεκμήριο
  3. Ο ίδιος δεν κατέθεσε οποιαδήποτε φωτογραφία που να υποστηρίζει τη θέση του για αποσάθρωση. Στο Τεκμήριο 22 οι Φωτογραφίες 3, 17(α), 20(α) και (β) απεικονίζουν μια καθόλα χρησιμοποιήσιμη ράμπα χωρίς οποιαδήποτε λειτουργικά προβλήματα. Αυτή ήταν εν πάση περιπτώσει και η θέση του Μ.Ε.
  4. Η μαρτυρία του δεν γίνεται αποδεκτή γιατί, μεταξύ άλλων, διακατεχόταν από την έντονη προσπάθειά του να πείσει ότι ο ίδιος είναι αλάθητος και ότι τα λάθη έγιναν από τους Ενάγοντες, οι οποίοι ενεργούσαν αυθαίρετα. Όμως κανένας εργολάβος δεν επιδεικνύει τέτοιου βαθμού αυθαιρεσία, με τον κίνδυνο να μείνει απλήρωτος να ελλοχεύει. Δεν μπορεί το Δικαστήριο να αποδεχθεί τη μαρτυρία του. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Καθοδηγούμενο το Δικαστήριο από την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγει στα ακόλουθα ευρήματα: Οι Ενάγοντες, κατά τον επίδικο για την παρούσα αγωγή χρόνο, διέθεταν άδεια εργολήπτη για οικοδομικά έργα Δ' Τάξης. Οι Εναγόμενοι ήταν το εκλελεγμένο, κατά τον επίδικο χρόνο, Κοινοτικό Συμβούλιο αρμόδιο για τη διενέργεια κοινωφελών έργων στην κοινότητα Κάμπου και κατ΄ ακολουθία υπεύθυνοι για την επέκταση του κοιμητηρίου Κάμπου. Οι Ενάγοντες υπέβαλαν προς τους Εναγόμενους προσφορά για εκτέλεση οικοδομικών εργασιών για την επέκταση του κοιμητηρίου Κάμπου για το συνολικό ποσό των €97.000 πλέον Φ.Π.Α, η οποία έγινε αποδεκτή από τους Εναγόμενους. Ως αποτέλεσμα υπογράφηκε μεταξύ των διαδίκων στις 29/04/2009 Συμφωνητικό Έγγραφο Οικοδομικών Έργων χωρίς Ποσότητες. Τα σχέδια για τη συγκεκριμένη εργασία είχαν ετοιμαστεί από τον πολιτικό μηχανικό που ήταν υπεύθυνος για την εκτέλεση των εργασιών, κ. Παπαχρυσοστόμου. Κατά την εκτέλεση των εργασιών προέκυψαν προβλήματα λόγω του ότι τα σχέδια δεν συμφωνούσαν με την επί τόπου κατάσταση, όπως αποκαλύφθηκε μετά την οριοθέτηση του τεμαχίου και τον καθαρισμό του από την άγρια βλάστηση και τα χόρτα, ο οποίος είχε επιτευχθεί μετά την υπογραφή του συμβολαίου. Από τα σχέδια απουσίαζαν σοβαρές και αναγκαίες λεπτομέρειες όπως το ύψος των τοίχων, το υψόμετρο έδρασης των πέδιλων, δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε διευκρινήσεις όσον αφορά το μήκος και τα υψόμετρα της τσιμεντοσωλήνας για το αυλάκι. Όσον αφορά τη ράμπα απουσίαζε το πάχος του σκυροδέματος και ο οπλισμός, ενώ όσον αφορά τις χωματουργικές εργασίες, το σχέδιο μιλά για ισοπέδωση ενώ στην πραγματικότητα υπήρχε κλίση στο έδαφος η οποία οδήγησε στη μετακίνηση των τοίχων και στην κατασκευή τους σε διαφορετικό υψόμετρο αλλά και σε κατάργηση του ανθώνα για να δημιουργηθεί χώρος για περισσότερους τάφους. Οι συγκεκριμένες εργασίες δεν είχαν προβλεφθεί, αλλά είχαν εκτελεστεί με τη συγκατάθεση του πολιτικού μηχανικού του έργου, ο οποίος σε καμία περίπτωση δεν είχε δώσει οδηγίες στον εργολάβο να σταματήσει το έργο γιατί δεν ήταν σύμφωνο με τα σχέδια. Αντίθετα, ζητούσε από τον εργολάβο την άμεση διεκπεραίωσή του, παρά την απαίτηση του εργολάβου για διορισμό διαιτητή λόγω των πολλών ασυμφωνιών των σχεδίων με την εκτελεσθείσα εργασία, οι οποίες ασυμφωνίες οδηγούσαν στην εκτέλεση επιπλέον εργασιών και καθυστέρησης. Αποτέλεσμα της κακής συνεννόησης και των προβλημάτων που προέκυψαν, ήταν η λύση του συμβολαίου από τους Εναγόμενους και η μη καταβολή του υπολοίπου της σύμβασης, καθώς και της αξίας των επιπλέον εργασιών στους Ενάγοντες. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Επιζητείται η επίλυση του θέματος κατά πόσο οι Ενάγοντες έχουν εκτελέσει τις επιπρόσθετες εργασίες με βάση τις οδηγίες του πολιτικού μηχανικού και κατά πόσο θα πρέπει να πληρωθούν για την αξία των επιπλέον εργασιών που έχουν εκτελέσει. Στην περίπτωση που η απάντηση είναι καταφατική, θα πρέπει να αποφασιστεί ποια από τα αξιούμενα κονδύλια δικαιούνται ως αμοιβή. Ότι υπήρχαν διαφορές μεταξύ του εργολάβου και του πολιτικού μηχανικού υπεύθυνου για το έργο είναι ηλίου φαεινότερο. Τέτοιες διαφορές επιλύονται, σύμφωνα με τον όρο 36.05 του Τεκμηρίου 3, με παραπομπή σε διαιτησία. Είναι γεγονός ότι οι Ενάγοντες με επιστολή τους ημερ. 23/07/2009, Τεκμήριο 10, ζήτησαν την παραπομπή των διαφορών σε διαιτησία. Ο πολιτικός μηχανικός με δική του επιστολή ημερ. 04/08/2009, Τεκμήριο 12, απέφυγε να απαντήσει στο αίτημα για διαιτησία και απαίτησε τη συνέχιση των εργασιών. Αποτέλεσμα αυτής της άρνησης ήταν η αποστολή δυο επιστολών προς τους εργοδότες, Εναγόμενο Συμβούλιο, με ημερ. 12/08/2009 και 19/10/2009, Τεκμήρια 13 και 14, με τις οποίες ζητείτο επίμονα ο διορισμός κοινού διαιτητή, χωρίς όμως ανταπόκριση. Η κατάληξη ήταν να διοριστεί διαιτητής από το Ε.Τ.Ε.Κ., μετά από αίτημα των Εναγόντων και καταβολή της αμοιβής του ύψους €7.
  5. Με βάση τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου καθώς και ενόψει του ότι έχουν κατατεθεί ως Τεκμήρια 15 και 15(Α) οι αποδείξεις πληρωμής του, το κονδύλι αυτό μπορεί να αποδοθεί στους Ενάγοντες. Εξετάζοντας τα υπόλοιπα κονδύλια που αξιώνονται από τους Ενάγοντες σύμφωνα με το σύγγραμμα Keating «On Building Contracts», 5η εκδ. σελ. 81, ο όρος επιπρόσθετες εργασίες ερμηνεύεται ως ακολούθως: « There is no generally accepted definition of extra work, but in a lump sum contract it may be defined as work not expressly or impliedly included in the work for which the lump sum is payable.». Αναφορά σε σχέση με το θέμα υπάρχει και στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, Volume II, Specific Contracts, 32 εκδ., στις παρά.37-096 και 37-097, σελ. 795 και
  6. Σχετική είναι και η αναφορά στο σύγγραμμα Keating «On Building Contracts», 7η εκδ., παρά. 3-071 κ.ε., όπου πραγματεύεται το ενδεχόμενο ο εργοδότης να παραδώσει προβληματικά σχέδια και καταγράφει ότι ο εργολάβος έχει καθήκον να επιδείξει τη δέουσα επιμέλεια που θα έχει ένας μέσος οικοδόμος, ο οποίος θα μπορούσε να διαπιστώσει ότι αυτά είναι προβληματικά. Μάλιστα ο κατασκευαστής έχει και καθήκον να προειδοποιήσει τον εργοδότη/πελάτη του για τέτοια σφάλματα. Στο συγκεκριμένο σύγγραμμα Keating, στο κεφάλαιο «Duty to warn», παρα. 3-079, διαβάζονται και τα εξής: « Where a contractor undertook to build a house in accordance with plans supplied by the employer's architect but there was no supervision by the architect and the employer relied upon the experience, judgment and skill of the contractor to supervise the construction, it was held that the contractor was liable to the employer for failing to warn it of obvious defects in the plans which resulted in defects Brunswick Construction v. Nowlan
(1974)49 D.L.R.
(3d)and 21 B.L.R. 27 (Canada SC). This case was followed in Lindenberg v Canning
(1992)62 B.L.R. 147 where Lynch v Thorne [1956] 1 W.L.R. 303, CA was referred to but not followed». Στην υπό εξέταση υπόθεση προσφέρθηκε μαρτυρία ότι τα σχέδια που είχαν καταρτιστεί από τον Μ.Υ.1 είχαν σφάλματα, αστοχία σχεδιασμού καθώς και παραλείψεις σε σχέση με τα υψόμετρα, τα υλικά και τον τρόπο εκτέλεσης. Οι συγκεκριμένες ελλείψεις και αστοχίες υποδείχθηκαν στον υπεύθυνο πολιτικό μηχανικό του έργου με αριθμό επιστολών που του αποστάλησαν, Τεκμήρια 8, 10, 13, 14, 17 και 19, από τους Ενάγοντες, ο οποίος όμως επίμονα αρνείτο ότι υπήρχε πρόβλημα στα σχέδια εξ' ου και έδιδε μόνο προφορικές οδηγίες και ποτέ γραπτές ως προς το τι έπρεπε να εκτελεστεί. Ο ίδιος δε χαρακτήριζε τις οδηγίες που έδινε ως «ερμηνεία του συμβολαίου». Οπόταν η ευθύνη των Εναγόμενων σύμφωνα με την παραδεκτή μαρτυρία είναι δεδομένη και δεν μπορούν να προσπαθούν να μετακυλήσουν τις ευθύνες τους στους Ενάγοντες. Όσον αφορά την ευθύνη του πολιτικού μηχανικού ή αρχιτέκτονα σε σχέση με το σχέδιο που εκπονεί, σχετικό είναι το απόσπασμα από το σύγγραμμα Chitty on Contracts, Volume II, Specific Contracts (ανωτέρω), όπου στην παρά.37-203 καταγράφονται τα ακόλουθα: « Continuing Duty. A continuing duty to review a design was upheld by the Court of Appeal in Brickfield Properties v Newton where Sachs L.J. said: "The Architect is under a continuing duty to check that his design will work in practice and to correct any errors which may emerge."» Οπόταν οι Ενάγοντες δικαιούνται στην πληρωμή των επιπρόσθετων εργασιών. Σε σχέση με τις αρχές που διέπουν την πληρωμή για επιπρόσθετες εργασίες, βοηθητικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα Keating (ανωτέρω), στη σελ. 114 κ.επ., όπου αναφέρονται τα εξής: « The mere fact that a contractor has carried out extra work does not of itself entitle him to demand extra payment. He must show an express or implied contract to pay. This he may do either by proving that the work was properly ordered under a provision in the original contract entitling him to payment, or that there is a fresh contract to pay for the work. Where the agreement is in writing and the contractor is claiming payment for extra work, he must produce the written agreement to prove that the work claimed for is an extra, unless the extra work is work outside the contract and was therefore carried out under a separate contract, express or implied".» (Βλ. επίσης Tharsis Sulphur and Copper Co. v. M'Elroy & Sons
(1878)3 App. Cas. 1040 at 1053, HL, Vincent v. Cole
(1828)1 M & M 257, Reid v. Batte
(1829)Moo & M. 413; Parton v. Cole
(1841)11 L.J.Q.B. 70.). Οι Ενάγοντες, με βάση την Έκθεση Απαίτησής τους, αξιώνουν το ποσό των €112,952, στην παράγραφο 8, ως οφειλόμενο. Όπως αποφασίστηκε στην υπόθεση Χρ. Μαρνέρος & Σία Λίμιτεδ ν. Χριστοδούλου
(2000)1 Α.Α.Δ. 743, η πλευρά του ενάγοντα έχει το βάρος να αποδείξει, κατά τρόπο συγκεκριμένο, όχι μόνο τις εργασίες στις οποίες προέβηκε, αλλά και την εύλογη αμοιβή για αυτές. Διαβάζονται τα ακόλουθα: « Όπως ήταν διατυπωμένη η έκθεση απαιτήσεως προέκυπτε σαφώς ότι η απαίτηση της εφεσείουσας ήταν για το υπόλοιπο εύλογης αμοιβής εργατικών και υλικών για το μπογιάτισμα της οικοδομής του εφεσίβλητου. Με την παράθεση δύο τιμολογίων για εργατικά και υλικά, και την αφαίρεση του ποσού που πληρώθηκε σε διάφορες ημερομηνίες από τον εφεσίβλητο, με αποτέλεσμα να παραμένει το υπόλοιπο των £Κ3.710, η εφεσείουσα απλώς συγκεκριμενοποιούσε το ποσό που απαιτούσε να της πληρωθεί ως υπόλοιπο εύλογης αμοιβής. Με την υπεράσπισή του ο εφεσίβλητος αμφισβητούσε το εύλογο της αμοιβής, όπως την υπολόγιζε η εφεσείουσα, και, διαζευκτικά, ισχυριζόταν ότι τα ποσά που είχε ήδη καταβάλει στην εφεσείουσα υπερκάλυπταν την εύλογη αμοιβή που εδικαιούτο. Ορθά ο πρωτόδικος Δικαστής θεώρησε ότι το επίδικο ζήτημα ήταν, ελλείψει ειδικής συμφωνίας, ποια ήταν η εύλογη αμοιβή των εργασιών του μπογιατίσματος. Και ορθά αποφάσισε ότι η εφεσείουσα, ενώ είχε το βάρος της απόδειξης, κατά τρόπο συγκεκριμένο, τόσο των εργασιών αυτών όσο και της ανάλογης εύλογης αμοιβής απέτυχε να αποσείσει αυτό το βάρος.». Στη σελ. 80 του ίδιου συγγράμματος διαβάζονται τα ακόλουθα: « Assessment of a reasonable sum. The courts have laid down no rules limiting the way in which a reasonable sum is to be assessed. Where a quantum meruit is recoverable for work done outside a contract, it is wrong to regard the work as though it had been performed to any extent under the contract. The contractor should be paid at a fair commercial rate for the work done. Where a quantum meruit is recoverable for work done pursuant to a void contract, it is wrong in principle to apply the provisions of the void contract to the assessment of the quantum meruit. But it is unclear whether, in determining what is a reasonable sum, it is permissible or relevant to consider the plaintiffs conduct in performing the work and whether by reason of such conduct the defendant has suffered any unnecessary additional costs. Useful evidence in any particular case may include abortive negotiations as to price, a calculation based on the net cost of labour and materials used plus a sum for overheads and profit, measurements of work done and materials supplied, and the opinion of quantity surveyors, experienced builders or other experts as to a reasonable sum. Although expert evidence is often desirable there is no rule of law that it must be given and in its absence the court normally does the best it can on the materials before it to assess a reasonable sum.». Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές, θα προχωρήσω, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου και τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή, να προσδιορίσω το εύλογο τίμημα των επιπρόσθετων εργασιών που εκτέλεσαν οι Ενάγοντες καθ' υπόδειξη και/ή κατ' εντολή των Εναγομένων. Και τούτο έχοντας υπόψη ότι με βάση τη νομολογία που έχει παρατεθεί πιο πάνω, το Δικαστήριο θα πρέπει να κάμει ό,τι μπορεί για να καταλήξει σε ποσό το οποίο φαίνεται να είναι εύλογο και για τις δύο πλευρές, σύμφωνα με τις περιστάσεις της υπόθεσης. Κρίνω ότι είναι ασφαλές να υιοθετήσω τον υπολογισμό της αξίας της επιπρόσθετης εργασίας, όπως αυτός προτάθηκε από τον κ. Γιαννάκη, Μ.Ε.
  1. Όπως τον έχει επεξηγήσει κρίνεται ορθός, δίκαιος και λογικός, αφού έχει χρησιμοποιήσει τον μέσο όρο των τιμών. Οπόταν, το ποσό των €43.355 επιδικάζεται ως το ποσό που δικαιούνται οι Ενάγοντες για το σύνολο των επιπρόσθετων εργασιών. Όμως τίθεται θέμα σε σχέση με το οφειλόμενο υπόλοιπο δυνάμει της σύμβασης, ύψους €20.859, σε σχέση με ποσό ύψους €3.000 το οποίο δεν είχε καταβληθεί από το τελευταίο διατακτικό, καθώς και ποσά τα οποία έχουν αποκοπεί σε σχέση με τη ράμπα, ήτοι το κόστος αφαίρεσής της €2.000 και εκ νέου κατασκευής της €4.346,32, καθώς και ποσό ύψους €18.000 το οποίο αφορά «αποζημιώσεις 300 ημερών για καθυστερήσεις», Τεκμήρια 32(Α) και 32(Β). Αρχίζοντας από τη ράμπα. Δεν έχει αποδειχθεί η ακαταλληλότητα της ράμπας, η οποία από τις πρόσφατες φωτογραφίες, Τεκμήριο 22, φωτογραφίες Α και 3, φαίνεται να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα χωρίς εμφανή προβλήματα. Ο Μ.Ε.2, προώθησε τη θέση ότι έχει εκτελεστεί με την απαιτούμενη τέχνη και πρακτική και ότι δεν είναι λανθασμένη κατασκευαστικά. Οπόταν, στην απουσία της οποιασδήποτε μαρτυρίας περί του αντιθέτου, οι Ενάγοντες δικαιούνται στα συγκεκριμένα ποσά που έχουν αποκοπεί σε σχέση με τη ράμπα, ήτοι €6.346,
  2. Το ίδιο ισχύει και για το ποσό των €3.000 που δεν τους είχε δοθεί από το τελευταίο διατακτικό και για το οποίο ο Μ.Υ.1 φαινόταν να είναι σε άγνοια. Σε σχέση με την ημερομηνία ολοκλήρωσης των εργασιών προκύπτει ότι ο Μ.Υ.1, πολιτικός μηχανικός υπεύθυνος σε σχέση με το έργο, είχε παραχωρήσει παράταση για την ολοκλήρωση των εργασιών μέχρι την 31/05/2010, με τις επιστολές του ημερομηνίας 13/04/2010 και 13/05/2010, Τεκμήρια 20 και
  3. Οι Ενάγοντες κάλεσαν με επιστολή τους ημερομηνίας 31/05/2010, Τεκμήριο 23, τους Εναγόμενους όπως προβούν σε προσωρινή παραλαβή του έργου αλλά αυτοί ουδέν έπραξαν. Οπόταν δεν δικαιολογείται η οποιαδήποτε κατακράτηση του ποσού των €18.000 για καθυστερήσεις 300 ημερών αφού είχε παρασχεθεί παράταση. Η θέση του πολιτικού μηχανικού των Εναγομένων δεν επιδέχεται άλλης ερμηνείας «Η σχετική προθεσμία που σας δόθηκε για ολοκλήρωση των εργασιών στην επιστολή μου της 13ης Απριλίου 2010 ισχύει και είναι μέχρι τις 31 Μαϊου 2010». Συνεπακόλουθα θα πρέπει να αποδοθεί στους Ενάγοντες και αυτό το ποσό. ΑΝΤΑΠΑΙΤΗΣΗ Είναι φανερό ότι στην κρινόμενη περίπτωση το Δικαστήριο στερείται μαρτυρικού υλικού για την απόδειξη των κακοτεχνιών που επικαλείται η πλευρά των Εναγομένων, ήτοι κατά πόσο η συγκεκριμένη ράμπα έχει αποσαθρωθεί και πρέπει να αφαιρεθεί αφού σύμφωνα με τη μαρτυρία, Μ.Ε.2, είναι κατασκευασμένη σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική και χρησιμοποιείται εδώ και 10 χρόνια χωρίς πρόβλημα. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα Keating «On Building Contracts», (ανωτέρω), όπου στην σελίδα 206 καταγράφονται τα ακόλουθα σημαντικά: « Lack of inspection by the architect. The contractor is not, subject to the express terms of the contract, entitled to a reduction in damages because the architect, clerk of works or other agent of the employer failed to discover defects as the work was carried out. » Προκύπτει ότι ο πολιτικός μηχανικός του έργου, Μ.Υ.1, είχε θυμηθεί τη κακοτεχνία στην κατασκευή της ράμπας μετά την κατάρτιση της Έκθεσης του πραγματογνώμονα και συνειδητοποιώντας ότι είχε μεγάλη ευθύνη στο πως είχαν εξελιχθεί τα πράγματα αναφορικά με την εκτέλεση του συγκεκριμένου συμβολαίου. Σχετική αναφορά στη σελ. 319 του συγγράμματος Keating «On Building Contracts, 5η εκδ., κάτω από τον τίτλο «Examination of the site». Στην απουσία απλών ενεργειών, ειδικά της άμεσης γνωστοποίησης του προβλήματος σε σχέση με τη ράμπα κατά το χρόνο που έπρεπε, ήτοι κατά την κατασκευή της και ελλείψει της οποιασδήποτε μαρτυρίας, δεν δύναμαι να θεωρήσω πειστικές αυτές τις εκ των υστέρων αντιδράσεις που καλύπτουν την άρνηση υποχρέωσης πληρωμής επιπρόσθετων εργασιών και ταυτόχρονα την υποβολή απαίτησης για κακοτεχνίες. Ως εκ των ανωτέρω η ανταπαίτηση αποτυγχάνει. Με όσα προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω κατά την ανάλυση της μαρτυρίας, την αξιολόγηση της και την κατάληξη μου σε ευρήματα σε σχέση με την επίδικη διαφορά, καταλήγω ότι η αγωγή της Ενάγουσας Εταιρείας πετυχαίνει για όσες αξιώσεις ασφαλώς κρίνονται εύλογες και στη βάση της απόφασης μου να προκρίνω ως δίκαιη αποκατάσταση της ζημιάς που υπέστη η Ενάγουσα. Εκδίδεται συνεπώς απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων ως ακολούθως: (α) Για το ποσό των €20.859, πλέον Φ.Π.Α., με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία που το έργο έπρεπε να παραληφθεί, δηλαδή την 31/05/2010 μέχρι εξοφλήσεως, ποσό που αφορά το υπόλοιπο του συμβολαίου. (β) Για το ποσό των €43.355, ως το σύνολο των επιπλέον εργασιών, πλέον Φ.Π.Α., πλέον νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έγερσης της αγωγής, δηλαδή την 05/04/2011 μέχρι εξοφλήσεως. (γ) Για το ποσό των €7.080, για την αμοιβή που κατέβαλαν οι Ενάγοντες στο Ε.Τ.Ε.Κ. για το διορισμό εμπειρογνώμονα και την ετοιμασία της Έκθεσης του, με νόμιμο τόκο από της ημερομηνίας έγερσης της αγωγής, δηλαδή την 05/04/2011 μέχρι εξοφλήσεως. (δ) Για το ποσό των €9.700, επιστροφή του ποσού κατακράτησης της εγγυητικής άνευ λόγου, με νόμιμο τόκο από την 05/04/2011 μέχρι εξοφλήσεως. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η ανταπαίτηση των Εναγομένων, στη βάση των όσων πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω, απορρίπτεται. Δεν θα εκδώσω χωριστή διαταγή ως προς τα έξοδα εφόσον αυτή συνεκδικάστηκε στα πλαίσια της αγωγής. Επομένως, η Ανταπαίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιανδήποτε διαταγή ως προς τα έξοδα. (Υπ.) .............. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.