← Κύπρος

Παπαδοπούλου ν. Κόκκινος, Αρ. Αγωγής: 3187/2011, 23/12/2021

Παπαδοπούλου ν. Κόκκινος, Αρ. Αγωγής: 3187/2011, 23/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A660 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρήστου Γ. Φιλίππου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3187/2011 ΜΕΤΑΞΥ: XXXXX Παπαδοπούλου Ενάγουσας v. XXXXX Κόκκινος Εναγόμενου Ημερομηνία: 23 Δεκεμβρίου, 2021 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: Η κα Στ. Ερωτοκρίτου για Ανδρέας Π. Ερωτοκρίτου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: Η κα Αυγή Κοζάκου, κα Καντονίδου και κα Νικολάου για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την υπό εκδίκαση αγωγή η ενάγουσα αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές και υλικές βλάβες, που κατ' ισχυρισμό της υπέστη, συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος το οποίο συνέβη στις 27.09.2009 όταν το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ως επιβάτης και οδηγούσε ο εναγόμενος εκτροχιάστηκε της πορείας του, κατέπεσε σε χανδάκι, σύρθηκε και στη συνέχεια κτύπησε σε μια τσιμεντένια κολώνα και ακινητοποιήθηκε. Ο εναγόμενος με σχετική δήλωση που έγινε κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας ανέλαβε την πλήρη ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος. Επομένως παραμένουν ως επίδικα τα ζητήματα αυτά των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων τις οποίες δικαιούται η ενάγουσα για τον τραυματισμό της και τις βλάβες που υπέστη συνεπεία αυτού. ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ: Είναι ο ισχυρισμός της ενάγουσας στην Έκθεση Απαιτήσεως ότι ως συνέπεια του τραυματισμού της υπέστη τις ακόλουθες σωματικές βλάβες: (α) Ασταθές κάταγμα του 7ου αυχενικού σπονδύλου. (β) Σπονδυλολίσθηση του Α6 επί του Α

  1. (γ) Ολίσθηση του σπονδυλικού σώματος του Α5 σπονδύλου. (δ) Έντονη αυχεναλγία και ευαισθησία, νευραλγία αρ. ώμου. (ε) Πονοκέφαλοι και/ή έντονες ημικρανίες. (ζ) Ακινητοποίηση της αυχενικής μοίρας με κηδεμόνες και στη συνέχεια με αυχενικό κολλάρο. (η) Μώλωπες και εκδορές στον δεξί αγκώνα, βραχίονα, κάτω σκέλος, ωμοπλάτη. (θ) Θλάση θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. (ι) Ισχυρός πόνος και ταλαιπωρία. (κ) Δυσκαμψία αυχένα. (λ) Τραυματισμός παρακείμενων μαλακών μορίων του αυχένα. (μ) Μελλοντική ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας. (ν) Αναμενόμενη και/ή προβλεπόμενη επιδείνωση. (ξ) Δύσμορφες ουλές στο πρόσωπο και αρ. ωμοπλάτη. Ως λεπτομέρειες ειδικών ζημιών καταγράφει τις ακόλουθες: (α) Απώλεια απολαβών για 6 μήνες €12.000.00 (β) Ιατρικά έξοδα € 3.000,00 (γ) Μισθός που κατεβλήθη σε υπάλληλο για τρείς μήνες από τον Οκτώβριο μέχρι τον Δεκέμβριο 2009 για απασχόληση στο Ινστιτούτο αισθητικής €3.500,00 (δ) Ιατρικά έξοδα διόρθωσης και αλλαγής Κηδεμόνα €100,00 (ε) Ακτινογραφίες €67,00 (ζ) Ιατρικό πιστοποιητικό Γεν. Νοσοκομείου Λ/σίας €1.879,00 (η) Φάρμακα €37,00 (θ) Νάρθηκες Halo 3.500,00 (ι) Αφαίρεση Halo €50,00 (κ) Αξονική τομογραφία €500,00 (λ) Φυσιοθεραπεία €2.000,00 (μ) Πληρωμή στο Γενικό Νοσοκομείο Λ/σίας € 18,77 (ν) Πλαστική χειρουργική επέμβαση €3.000,00 Σύνολον: €29.651,79 Η ενάγουσα εξηγεί στην Έκθεση Απαιτήσεως της ότι με σύσταση και/ή υπόδειξη των ιατρών του Νοσοκομείου Λευκωσίας, αγόρασε και /ή προμηθεύτηκε κηδεμόνα Halo του τύπου που οι ιατροί του νοσοκομείου της υπέδειξαν. Ο εν λόγω κηδεμόνας όμως με υπόδειξη του θεράποντος ιατρού της Δρος XXXXX Περδίου, αντικαταστάθηκε με άλλου είδους κηδεμόνα. Με τους πιο πάνω αναφερόμενους κηδεμόνες ακινητοποίησαν την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης και/ή ήταν στερεωμένοι στο κεφάλι της ενάγουσας προκαλώντας ακινητοποίηση επίσης ολόκληρης της κεφαλής της. Η ενάγουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν μητέρα δύο παιδιών ηλικίας 2 ετών και 5 μηνών αντίστοιχα. Εκτός από το επάγγελμα της ως αισθητικού εκτελούσε και τα οικιακά της καθήκοντα. Το επάγγελμα της αισθητικού απαιτεί ορθοστασία και σκύψιμο της κεφαλής και λόγω των βλαβών που υπέστη επηρεάζεται στην άσκηση του και αναγκάζεται να διακόπτει λόγω ισχυρών πόνων που αισθάνεται. Αδυνατεί επίσης να ανταπεξέρχεται στα οικιακά της καθήκοντα με αποτέλεσμα να χρειάζεται βοήθεια δύο φορές την εβδομάδα από οικιακή βοηθό με δαπάνη €100,
  2. Χρειάζεται επίσης όπως υποβάλλεται σε φυσικοθεραπεία με δαπάνη €50,00 τη συνεδρίαση όπως και φαρμακευτική αγωγή και ιατρική παρακολούθηση όπως και πλαστική χειρουργική επέμβαση σε σημεία του μετώπου της και της αριστερής ωμοπλάτης της που της προκάλεσε η εφαρμογή του Halo. Ο εναγόμενος στην Υπεράσπισή του αρνείται τις λεπτομέρειες των ισχυριζόμενων σωματικών βλαβών, εξετάσεις και θεραπείες τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη ή στις οποίες υποβλήθηκε η ενάγουσα συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος ή όσα ισχυρίζεται ότι θα χρειαστεί στο μέλλον. Αρνείται γενικά τις αξιώσεις της ενάγουσας και ζητεί την απόρριψη της αγωγής με έξοδα. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Η ενάγουσα κατάθεσε η ίδια και κάλεσε ως μάρτυρα της τον ιδιώτη ιατρό Δρα XXXXX Περδίο. Η πλευρά του εναγόμενου κάλεσε ως μάρτυρα τον κ. Νίκο Σωκράτους, Λειτουργό του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι όταν συνέβη το δυστύχημα στις 27.09.2009 ήταν 31 ετών, υγιέστατη και χωρίς προβλήματα υγείας και επαγγελλόταν την αισθητικό. Στη γραπτή της δήλωση, η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Α, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε ενόρκως από το εδώλιο του μάρτυρος, ανέφερε ότι μετά τον απεγκλωβισμό της από την πυροσβεστική από το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε, καθώς αυτό είχε υποστεί σοβαρές ζημιές, μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου και έτυχε ιατρικής περίθαλψης. Από τη στιγμή του δυστυχήματος ένοιωσε έντονο πόνο στον αυχένα της και σε όλο της το σώμα. Παρέμεινε στο νοσοκομείο μέχρι και την 07.10.2009 παραμένοντας έτσι στο νοσοκομείο για 10 ημέρες. Καταθέτοντας τα έγγραφα που είχε στην κατοχή της ως τεκμήρια αναφέρθηκε στις ιατρικές και ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις που υποβλήθηκε και γενικά στην περίθαλψη που έτυχε στο νοσοκομείο και στα διάφορα έξοδα τα οποία κατέβαλε για τους σκοπούς της αποθεραπείας της. Όπως αναφέρεται στην αξονική τομογραφία ημερ. 27.09.2009 διαπιστώθηκε μεταξύ άλλων ασταθές κάταγμα του 7ου αυχενικού σπονδύλου και σπονδυλολίσθηση του 6ου επί του 7ου αυχενικού σπονδύλου. Ανέφερε ότι της τοποθέτησαν στο νοσοκομείο νάρθηκα Halo ο οποίος άρχιζε από το κεφάλι της στερεώνοντας τον με βίδες στο κεφάλι της και κατέληγε όπως ένα σκληρό γιλέκο μέχρι περίπου τη μέση της. Ανέφερε ότι είχε αφόρητους πόνους και ένοιωθε δυσφορία από τον νάρθηκα Halo. Δεν μπορούσε να κινηθεί και κοιμηθεί ούτε και να ξαπλώνει με τα σίδερα στο κεφάλι της. Είχε έντονους πονοκέφαλους και ημικρανίες. Λόγω των πόνων που ένοιωθε, την επόμενη ημέρα που βγήκε από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας επισκέφθηκε στο Απολλώνιο Νοσοκομείο τον Δρα XXXXX Περδίο ο οποίος ανέλαβε την περίθαλψη της. Με τη θεραπεία που της παρέσχε ο Δρ Περδίος οι ανυπόφοροι πόνοι από τον αυχένα της υποχώρησαν σημαντικά χωρίς όμως να εξαλειφθούν τελείως. Στις 8.10.2009 με υπόδειξη του Δρος Περδίου υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο από τον Δρα Παπαλεοντίου και στις 30.10.2009 σε αξονική τομογραφία. Στις 26.01.2010 της αφαιρέθηκε ο σκληρός αυχενικός κηδεμόνας και ο Δρ Περδίος της συνέστησε φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή. Η ενάγουσα ανέφερε ακόμα ότι εκτός από τον τραυματισμό της στον αυχένα είχε εξωτερικά τραύματα σε όλο της το κορμί στα οποία δεν δόθηκε σημασία στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας εφόσον οι ιατροί επικεντρώθηκαν στο σοβαρό τραύμα της, υπέθεσε δε ότι είναι γι' αυτό που δεν αναφέρονται στο πιστοποιητικό του νοσοκομείου με ημερομηνία 17.11.
  3. Παρουσίασε προς τούτο παραπεμπτικό σε ακτινολογικές εξετάσεις που της έγιναν στο νοσοκομείο στα μέρη του σώματος της που τραυματίστηκαν. Ανέφερε ότι από τις βίδες με τις οποίες στερεώθηκε ο νάρθηκας Halo στο κεφάλι της υπάρχουν ουλές στο μέτωπο της. Ανέμενε ότι με την πάροδο του χρόνου οι ουλές θα έφευγαν. Όταν πέρασαν περίπου δύο χρόνια και οι ουλές στο πρόσωπο της και στην αριστερή της ωμοπλάτη παρέμειναν, επισκέφθηκε τον πλαστικό χειρουργό Γ. Αναγιωτό στις 23.05.2011 ο οποίος της εξέδωσε ιατρική γνωμάτευση όπου αναφέρει ότι οι ουλές θα βελτιωθούν σημαντικά με επέμβαση. Ανέφερε ότι είναι διπλωματούχος σχολής αισθητικής και ότι είχε δική της εταιρεία που παρείχε τέτοιες υπηρεσίες στην οποία ήταν η μοναδική μέτοχος και διευθύντρια και ότι η ίδια δηλωνόταν ως υπάλληλος της εταιρείας της. Κατέθεσε τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας της για τα έτη 2008 και
  4. Η εταιρεία της ανέφερε διαγράφηκε το 2018 και πλέον εργάζεται ως αυτοεργοδοτούμενη αισθητικός. Εξήγησε ακόμα ότι με το σύζυγο της κατέληξαν σε διαζύγιο το έτος 2018 καθώς οι σχέσεις τους ήταν διαταραγμένες εφόσον ήταν για μεγάλα χρονικά διαστήματα άνεργος. Η ίδια ήταν οικονομικός στυλοβάτης της οικογένειας της και για να μη χάσει την πελατεία της προσέλαβε υπάλληλο για το χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι τον Ιανουάριο του
  5. Μολονότι υπέφερε από αφόρητους πόνους αναγκάσθηκε να επιστρέψει στην εργασία της από τον Φεβρουάριο του 2010 για να συγκρατήσει την πελατεία της και να έχει κάποιο εισόδημα για να συντηρεί την οικογένειά της εφόσον ο σύζυγός της ήταν άνεργος. Ισχυρίστηκε ακόμα ότι για ένα χρόνο δεν μπορούσε καθόλου να ανταπεξέλθει στα καθήκοντα της ως μητέρα και οικοκυρά. Δεν μπορούσε να σηκώσει βάρος, ούτε και να πάρει στα χέρια της τον γιό της που ήταν βρέφος, ούτε τη μικρή θυγατέρα της. Είχε τη βοήθεια της θείας της η οποία ανέλαβε τα καθήκοντα της ως μητέρας και οικοκυράς και βρισκόταν συνεχώς στο πλευρό της. Μέχρι σήμερα έχει δυσκαμψία και πόνο στον αυχένα της η οποία επιδεινώνεται από τις κινήσεις του αυχένα, από το σκύψιμο, την κούραση από το κρύο και την υγρασία. Για τους πόνους του αυχένα λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Εξήγησε ότι η εργασία της απαιτεί κινήσεις που επηρεάζουν τον αυχένα της. Επέκτεινε το ωράριο της εργασίας της καθώς για κάθε ώρα εργασίας χρειάζεται και ½ ώρα ξεκούραση για να μπορεί να συνεχίσει. Για τις δουλειές του σπιτιού της τις οποίες παραμελεί, θα ήθελε βοήθεια οικιακής βοηθού για δύο ημέρες τη βδομάδα. Κατά την κυρίως εξέταση της η ενάγουσα έκανε αναφορά σε διάφορα έγγραφα τα οποία και σχολίασε και κατάθεσε ως Τεκμ. 1-
  6. Αυτά θα σχολιαστούν στη συνέχεια στο κατάλληλο μέρος της απόφασης μου όπου και θα αξιολογηθεί και η αποδεικτική τους αξία εφόσον αυτά κατατέθηκαν χωρίς ένσταση, όπως δηλώθηκε, όχι όμως ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους και με επιφύλαξη της Υπεράσπισης για αντεξέταση. Η ενάγουσα έτυχε εκτεταμένης αντεξέτασης επί όλων των πτυχών της μαρτυρίας της. Της υποδείχθηκαν τα πιστοποιητικά της εταιρείας της P.CH. BEAUTY SALOONS LIMITED με τελευταία ημερομηνία ενημέρωσης την 5.11.2019, σύμφωνα με τα οποία η ίδια ήταν η διευθύντρια και η μοναδική μέτοχος της. Σύμφωνα με αυτά η τελευταία ημερομηνία καταχώρισης της ετήσιας έκθεσης ΗΕ32 ήταν η 31.12.
  7. Συμφώνησε με αυτά και κατατέθηκαν ως Τεκμ.
  8. Παρέμεινε σταθερή σε όσα ανέφερε και υποστήριξε κατά την κυρίως εξέταση της χωρίς να υποπέσει σε αντιφάσεις. Επέμεινε στις συνέπειες που είχε ο τραυματισμός της στο δυστύχημα στην υγεία της, στην καθημερινότητα της, στην άσκηση του επαγγέλματος της και στη μείωση των εισοδημάτων της ο τραυματισμός της στο δυστύχημα όπως και στα έξοδα τα οποία υπέστη για τις διάφορες θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε. Η ενάγουσα μου προκάλεσε εντύπωση ειλικρινούς μάρτυρος και δεν διέκρινα σ' αυτή τάσεις υπερβολής γι' αυτό και παραδεχόταν ζητήματα τα οποία θα μπορούσαν να αποβούν και σε βάρος της υπόθεσης της. Η επιστροφή της στην εργασία της πριν την πάροδο των έξι μηνών που χρειαζόταν να παραμείνει με άδεια ασθενείας κατά τον ίδιο τον θεράποντα ιατρό της Δρα Περδίο για τέτοιου είδους τραυματισμό, ήταν απότοκο της οικονομικής της δυσπραγίας όπως και το γεγονός ότι σταμάτησε τις φυσικοθεραπείες, γεγονότα που δεν επιδρούν στην αξιοπιστία της, τουναντίον πρόκειται για στοιχεία που με οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η μάρτυρας με κανένα τρόπο δεν θέλησε να μεγαλοποιήσει και υπερβάλει σε σχέση με τον τραυματισμό της και τις συνέπειες του. Για κάποια ζητήματα είναι γεγονός ότι δεν μπορούσε να απαντήσει άμεσα και τεκμηριωμένα, όπως για παράδειγμα κατά πόσο πλήρωσε κάποιες χρεώσεις του νοσοκομείου ή τον Δρα Περδίο. Εξήγησε όμως ότι αυτό οφειλόταν στο χρόνο που μεσολάβησε έκτοτε και στην κατάσταση στην οποία βρισκόταν συνεπεία του τραυματισμού της, περαιτέρω δεν ήταν σίγουρη αν καταβλήθηκαν από ασφαλιστική κάλυψη που διέθετε ή τα κατέβαλαν μέλη της οικογένειάς της. Για άλλα ζητήματα επιφυλασσόταν να προσκομίσει ό,τι μπορούσε να βρει ή παραδεχόταν όσα αναγράφονταν σε έγγραφα τα οποία δεν μπορούσαν να διαψευστούν. Ούτε ως προς το ζήτημα της σπονδυλολίσθηση του 6ου επί του 7ου αυχενικού σπονδύλου για το οποίο ασφαλώς ως μη ιατρός δεν θα ανέμενα να εκφέρει άποψη. Εξάλλου αυτό το σύμπτωμα αναγραφόταν σε ιατρικές εκθέσεις. Επ' αυτού αποδέχομαι τη μαρτυρία του Δρος Περδίου ότι αυτό το σύμπτωμα δεν μπορούσε να αποδοθεί στο ατύχημα για τον λόγο που εξήγησε. Επομένως κάποια κενά στη μαρτυρία της κατά την αντίληψη μου δεν επηρεάζουν την αξιοπιστία της εφόσον καταδεικνύει ότι επρόκειτο για μαρτυρία φυσική και όχι προκατασκευασμένη ή καθοδηγούμενη. Το γεγονός ότι υπήρχαν αποδείξεις που δεν φύλαγε όπως για παράδειγμα πληρωμές για φυσικοθεραπεία, δεν αποβαίνει και πάλι σε βάρος της αξιοπιστίας της. Με γλαφυρό τρόπο περιέγραψε τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη όσο διήρκεσε η θεραπεία της και όσα κατάλοιπα αντιμετωπίζει μέχρι και σήμερα συνεπεία του τραυματισμού της όπως όταν αλλάζει η θερμοκρασία και ότι την επηρεάζει η υγρασία. Εξάλλου αυτά συνάδουν και υποστηρίζονται απόλυτα και από την ιατρική μαρτυρία που προσφέρθηκε. Καταλήγω να αποδεχθώ τη μαρτυρία της από την οποία μπορώ να εξαγάγω ασφαλή συμπεράσματα τα οποία ταυτόχρονα καθίστανται και ευρήματα μου ως προς το είδος και το μέγεθος των τραυμάτων της, τις θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε, στα κατάλοιπα τους όπως και στα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε συνεπεία αυτών, τη μείωση της εργασιακής της ικανότητας και κατά συνέπεια των εισοδημάτων της. Ασφαλώς όπου δεν προσφέρθηκε ικανοποιητική μαρτυρία σε σχέση με τις δικογραφημένες ειδικές ζημιές αυτές θα αγνοηθούν ή ανάλογα θα μειωθούν τα ποσά που αξιώνονται. Ο Δρ XXXXX Περδίος ήταν ο ιδιώτης θεράπων ιατρός της ενάγουσας μετά που αυτή εξήλθε του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Αναφέρθηκε στις σπουδές του και στην απόκτηση της ειδικότητας του στη νευροχειρουργική στη Γερμανία και την εμπειρία που έχει αποκτήσει από το 1979 που ολοκλήρωσε την ειδίκευση του και ακολούθως έκτοτε την άσκηση της ειδικότητας του νευροχειρουργού από το 1980 στην Κύπρο. Στο ιατρικό του πιστοποιητικό (Τεκμ. 7), το οποίο ετοίμασε στις 13.07.2011 αναφέρει ότι η ενάγουσα είχε εισαχθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για θεραπεία μετά από τροχαίο ατύχημα λόγω κατάγματος του 7ου αυχενικού σπονδύλου. Το κάταγμα αντιμετωπίσθηκε με την τοποθέτηση του συστήματος Halo για ακινητοποίηση. Τον είχε επισκεφθεί η ενάγουσα μετά που βγήκε από το νοσοκομείο και παραπονείτο για ισχυρούς πόνους στον αυχένα. Διαπίστωσε χαλάρωση του Halo λόγω του μεγέθους του συστήματος που είχε χρησιμοποιηθεί και αποφάσισε την αλλαγή του με πιο μικρό μέγεθος. Μετά την αλλαγή οι πόνοι στον αυχένα υποχώρησαν σημαντικά. Ακολούθησε εβδομαδιαία παρακολούθηση για διαπίστωση της σταθερότητας του συστήματος και επαναστερέωσης των βιδών οι οποίες ήταν τοποθετημένες στο κεφάλι της ενάγουσας. Στις 30.10.2009 έγινε αξονική τομογραφία η οποία έδειξε σταθερό κάταγμα της άνω επιφάνειας του σώματος και στον ισθμό του τόξου του 7ου αυχενικού σπονδύλου. Λόγω της σταθερότητας του κατάγματος έγινε αφαίρεση του Halo και της συστήθηκε σκληρός αυχενικός κηδεμόνας για τους επόμενους δύο μήνες. Στις 26.01.2020 έγινε νέος έλεγχος με αξονική τομογραφία η οποία έδειξε ικανοποιητική πώρωση του κατάγματος σε σωστή θέση και γι' αυτό αφαιρέθηκε ο αυχενικός κηδεμόνας με σύσταση να συνεχίσει με φυσικοθεραπεία για ενδυνάμωση των παρασπονδύλιων μυών. Την τελευταία φορά που την εξέτασε στις 18.04.2011 του ανέφερε περιοδική δυσκαμψία και πόνο στον αυχένα ιδιαίτερα μετά από κούραση και έκθεση σε κρύο ή υγρασία. Ο μάρτυρας αναγνώρισε το τιμολόγιο και αποδείξεις (Τεκμ. 8, 9 και 10) που του υποδείχθηκαν αναφέροντας ότι έχει πληρωθεί γι' αυτά. Ανέφερε ότι είναι δικαιολογημένο το παράπονο της ενάγουσας για δυσκολίες που αντιμετωπίζει στην εργασία της ως αισθητικού αποδίδοντας τις στο αυχενικό σύνδρομο που επήλθε μετά τον τραυματισμό της δηλαδή πόνου, δυσκαμψία και δυσκινησία στον αυχένα. Δικαιολόγησε επίσης τον χρόνο ξεκούρασης που χρειάζεται μεταξύ των ραντεβού των πελατών που δέχεται. Περιέγραψε τη χρησιμότητα και την εφαρμογή του Halo και γιατί επελέγη στη συγκεκριμένη περίπτωση η εφαρμογή του αντί ανοικτής χειρουργικής επέμβασης για τη σταθεροποίηση του ασταθούς κατάγματος με τον ισθμό που όπως εξήγησε ενώνει το εμπρόσθιο μέρος με το οπίσθιο μέρος του σπονδύλου. Εξήγησε περαιτέρω γιατί χρειάστηκε να αλλάξει το Halo που είχε τοποθετηθεί στην ενάγουσα στο νοσοκομείο. Χρειαζόταν όπως εξήγησε επί εβδομαδιαίας βάσης ο έλεγχος του. Όταν σταθεροποιήθηκε το κάταγμα έγινε η αφαίρεση του Halo και της συστήθηκε/ σκληρός αυχενικός κηδεμόνας για τους επόμενους δύο μήνες. Στις 26.01.2010 έγινε νέος έλεγχος με αξονική τομογραφία η οποία έδειξε ικανοποιητική πώρωση και γι' αυτό αφαιρέθηκε με σύσταση να συνεχίσει φυσικοθεραπεία. Εξήγησε ότι λόγω της ατροφίας των αυχενικών μυών και κατά τη διάρκεια της σταθεροποίησης που είναι περίπου 3 μήνες για να επανέλθει η ασθενής και να μπορεί να εργαστεί πρέπει να δυναμώσουν οι μυς με απαιτούμενη φυσικοθεραπεία τριών ακόμα μηνών. Άρα, συμπέρανε, η περίοδος της αναρρωτικής άδειας είναι περίπου 6 μήνες. Το γεγονός ότι επέστρεψε στη δουλειά της πριν την πάροδο των 6 μηνών υπέθεσε ότι οφείλεται στις οικονομικές της ανάγκες αλλά θα εργαζόταν με πόνο και με δυσκολία. Ο μάρτυρας δικαιολόγησε την αντιμετώπιση του αυχενικού συνδρόμου που αντιμετωπίζει η ενάγουσα μέχρι σήμερα με φαρμακευτική αγωγή και ζεστά επιθέματα στην περιοχή του αυχένα στα οποία προβαίνει η ίδια όπως είχε αναφέρει στη δική της μαρτυρία. Ανέφερε ότι η ενδεδειγμένη φυσικοθεραπεία για την ενάγουσα είναι κάθε 4 μήνες για 6 - 12 συνεδρίες κάθε φορά με κόστος €30,00 κάθε φορά. Ο Δρ Περδίος ως συμπέρασμα στην έκθεση του καταγράφει ότι λόγω του σοβαρού κατάγματος και του σοβαρού τραυματισμού των παρακείμενων μαλακών μορίων αναμένεται πολύ πιθανόν η ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας η οποία θα προκαλεί τοπικό αυχενικό άλγος και θα χρήζει κατά καιρούς φυσικοθεραπευτικής και φαρμακευτικής αντιμετώπισης. Εξήγησε σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε ως προς το κατά πόσο η ενάγουσα μπορεί να κάμνει τις δουλειές του σπιτιού, όπως σιδέρωμα ρούχων ή καθάρισμα παραθύρων, ότι στις ακραίες κινήσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης προκαλείται πόνος και γι' αυτές τις συγκεκριμένες εργασίες είναι αναμενόμενο να προκαλείται πόνος. Ο Δρ Περδίος συμφώνησε με αποσπάσματα στα οποία παραπέμφθηκε από την έκθεση του Δρος Κυριακίδη που είναι ο ιατρός που εξέτασε την ενάγουσα εκ μέρους του ενάγοντος. Παρατηρώντας τα Τεκμ. 2, 11(α) και 12 που αναφέροντα σε ακτινογραφίες και ειδικότερα ως προς το ζήτημα της σπονδυλολίσθησης εξήγησε ότι δεν την ανέφερε στο πιστοποιητικό του καθ' ότι στα ως άνω τεκμήρια δεν αναφέρεται το μέγεθος της, κάτι που έχει σημασία για τον κλινικό ιατρό για να αποφανθεί κατά πόσο προκαλεί αστάθεια ή όχι στο σημείο που παρουσιάζεται. Θα αναφερόταν σε αυτή αν ήταν πέρα των 3,5 χιλιοστών και θα μπορούσε να την αποδώσει στον τραυματισμό της. Η σπονδυλολίσθηση, ανέφερε, πρόκειται για τυχαίο εύρημα. Απέδωσε τα συμπτώματα χρόνιου αυχενικού συνδρόμου που αντιμετωπίζει η ενάγουσα στο κάταγμα του Α7 σπονδύλου και στον τραυματισμό των μαλακών μορίων. Ο Δρ Περδίος αντεξετάστηκε για όλες τις πτυχές της θεραπείας στην οποία υπέβαλε την ενάγουσα όπως και για τα συμπεράσματα του. Επέμεινε στα όσα καταγράφει στο ιατρικό του πιστοποιητικό (Τεκμ. 7) και σε όσα περαιτέρω επεξήγησε κατά την κυρίως εξέτασή του. Διαφώνησε με τη θέση ότι η ενάγουσα υποβλήθηκε σε μια συντηρητική θεραπεία με τη χρήση του Halo και ακολούθως κολάρου, καθώς το Halo, εξήγησε, πρόκειται για επέμβαση, δεν είναι μόνο φάρμακα που χρειάστηκε, και όταν κάνεις μια επέμβαση δεν είναι συντηρητική η θεραπεία, πρόκειται για εγχείρηση που έγινε με τοπική νάρκωση και πρόκειται για/ επεμβατική και όχι συντηρητική θεραπεία. Διευκρίνισε ακόμα ότι στις 26.01.2020 η ενάγουσα υποβλήθηκε ξανά σε αξονική τομογραφία όπου διαπιστώθηκε ότι έκλεισε το κάταγμα και έδωσε οδηγίες για αφαίρεση του κολλάρου. Το κάταγμα αποθεραπεύτηκε παρέμεναν όμως τα συμπτώματα. Διαφώνησε με τη θέση ότι η ενάγουσα μετά την πιο πάνω διαπίστωση για το κάταγμα αποθεραπεύτηκε εντελώς γι' αυτό και της είπε να αρχίσει φυσικοθεραπεία δηλαδή ενδυνάμωση των αυχενικών μυών. Είχε εξετάσει την ενάγουσα σύμφωνα με τη κάρτα ασθενούς που συμβουλεύτηκε για τελευταία φορά στις 23.08.2011 μετά τη σύνταξη δηλαδή του πιστοποιητικού του και η ενάγουσα του ανέφερε ότι έκανε φυσικοθεραπεία αλλά παρόλα αυτά είχε ακόμα αυχενικό πόνο και έτσι της συνέστησε να παίρνει 2 ταμπλέτες nurafen την ημέρα. Δεν μπορούσε ο μάρτυρας να πει αν η ενάγουσα έχει πάθει οστεοαρθρίτιδα καθώς δεν την είδε έκτοτε. Εξήγησε ότι η χρέωση του των €2.000,00 αφορούσε όλη τη θεραπεία στην οποία υπέβαλε την ενάγουσα συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής του αναισθησιολόγου και όσων άλλων συμμετείχαν στην τοποθέτηση του Halo. Κρίνω ότι η μαρτυρία του Δρος Περδίου, του οποίου τα ακαδημαϊκά προσόντα και εμπειρία δεν αμφισβητήθηκαν καθ' οιονδήποτε τρόπο, και ήταν η μοναδική ιατρική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου διά ζώσης, ότι θα μπορούσε να εκληφθεί και έτσι γίνεται ότι προέρχεται επιπρόσθετα από ειδικό στον τομέα του. Κρίνεται ως αντικειμενική όπως και το περιεχόμενο του ιατρικού του πιστοποιητικού (Τεκμ. 7). Δεν υπήρξε προσπάθεια μεγέθυνσης των προβλημάτων της ενάγουσας και η μαρτυρία του συνάδει με τις εκθέσεις για τις ακτινογραφίες, αξονικό τομογράφο και άλλες αντικειμενικές εξετάσεις. Η αντεξέτασή του δεν στάθηκε ικανή να καταρρίψει καθ' οιονδήποτε τρόπο οποιοδήποτε μέρος της μαρτυρίας του. Εδώ σημειώνω ότι η ιατρική έκθεση του νευρολόγου Δρος Θ. Κυριακίδη (Τεκμ. 22), ο οποίος εξέτασε την ενάγουσα εκ μέρους της Υπεράσπισης, συνάδει με όσα ο Δρ Περδίος κατάθεσε και τα συμπεράσματα τους ταυτίζονται. Επομένως η μαρτυρία του παρέμεινε ουσιαστικά αναντίλεκτη και έτσι γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της και τα ευρήματα του σε σχέση με την κατάσταση της ενάγουσας όταν την εξέτασε για πρώτη φορά και στη συνέχεια κατά την παρακολούθηση της όπως και τα κατάλοιπα εκ του τραυματισμού της όπως καταγράφηκαν πιο πάνω, καθίστανται και δικά μου ευρήματα. Ο κ. XXXXX Σωκράτους είναι Λειτουργός στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων και κατάθεσε εκ μέρους της Υπεράσπισης για τα εισοδήματα που δηλώνονταν για την ενάγουσα για σκοπούς Κοινωνικών Ασφαλίσεων προ και μετά το δυστύχημα. Κατάθεσε προς τούτο τα Τεκμ. 24, 25 και
  9. Ανέφερε ότι σύμφωνα με τον Ασφαλιστικό Λογαριασμό (Τεκμ. 19), που του υποδείχθηκε, η ενάγουσα ήταν δηλωμένη στο Τμήμα του ως μισθωτή και η τελευταία εργοδότης της ήταν η εταιρεία P.CH. Beauty Saloons Limited στην οποία ήταν δηλωμένη ως εργοδοτούμενη από τις 15.12.2003 μέχρι τις 31.07.
  10. Όπως αναγράφονται στα πιο πάνω τεκμήρια οι μισθοδοσίες της ανέρχονταν στο ποσό των €10.255= για το 2008 και €10.122= για το
  11. Σύμφωνα επομένως με τα πιο πάνω, το έτος 2008 και 2009 φαίνεται ότι ο ακάθαρτος μηνιαίος μισθός της ενάγουσας ήταν €854,00 για όλους τους μήνες. Διευκρίνισε ότι δεν δηλώθηκε για όλες τις περιόδους μισθός από τον εργοδότη αφού η ενάγουσα φαίνεται να απουσίαζε από την εργασία της αρχικά με άδεια μητρότητας για κάποιους μήνες και στη συνέχεια με άδεια ασθενείας η οποία άρχισε στις 27.09.2009 και έληξε στις 05.12.2009, περίοδο κατά την οποία έλαβε άδεια και επίδομα ασθενείας που όπως φαίνεται στο φάκελο της αποδιδόταν σε κάταγμα. Το έτος 2010 όπως και για τα έτη 2011 και 2012 ο μισθός της φαινόταν να είναι €1.000 μηνιαίως. Δεν φαινόταν από τα στοιχεία του φακέλου αν η ενάγουσα υπέβαλε ποτέ αίτηση για ανικανότητα. Τέλος, ανέφερε ότι μείωση στα εισοδήματα της ενάγουσας φαίνεται από τον Μάιο του
  12. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου η ενάγουσα φαίνεται ως αυτοεργοδοτούμενη από την 01.10.
  13. Ανέφερε ακόμα ότι ο μισθός της τον Σεπτέμβρη του 2009 ήταν €755,00 και ακολούθως τον Οκτώβριο και Νοέμβριο δεν είχε εισόδημα και είχε πάρει επίδομα ασθενείας. Τον Δεκέμβριο παρουσιάζει εισόδημα €696,
  14. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του κ. Σωκράτους ως ανεξάρτητη και αντικειμενική. Εξάλλου ο μάρτυρας ως Δημόσιος Λειτουργός κλήθηκε για να παρουσιάσει στοιχεία από το αρχείο της υπηρεσίας του όπως και έκανε. Τα στοιχεία με τα οποία εφοδίασε το Δικαστήριο σε σχέση με τα εισοδήματα της ενάγουσας για το αμέσως πριν και μετά από το δυστύχημα χρονικό διάστημα όπως και για το επίδομα ασθενείας που έλαβε για τη χρονική περίοδο από 27.09.2009 - 05.12.2009 είναι βοηθητικά για την εξαγωγή των κατάλληλων συμπερασμάτων σε σχέση με τα ως άνω ζητήματα. ΟΙ ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι που εκπροσώπησαν τις δύο πλευρές στις σύντομες αλλά περιεκτικές αγορεύσεις τους με παρέπεμψαν εκτός από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, όπως η κάθε πλευρά την αντιλήφθηκε και ερμηνεύει και σε νομική πτυχή που διέπει τα επίδικα ζητήματα. Έγινε παραπομπή και από τις δύο πλευρές σε σχετικές αποφάσεις του Εφετείου ή και πρωτόδικες σε σχέση με το ζήτημα των αποζημιώσεων με σχετικές και από τις δύο πλευρές συγκεκριμένες εισηγήσεις για το ύψος των επί μέρους αποζημιώσεων που θα πρέπει να αποδοθούν στην ενάγουσα οι οποίες ομολογουμένως υπήρξαν υποβοηθητικές. Τις έχω μελετήσει με προσοχή και έχω κατά νου τις εισηγήσεις τους. Όπου χρειαστεί στη συνέχεια θα γίνει αναφορά σε αυτές. Απαντήσεις στις διάφορες εισηγήσεις και επιχειρήματα θα δοθούν με το σκεπτικό που θα ακολουθήσει, χωρίς να απαιτείται να ενδιατρίψω σε κάθε επί μέρους εισήγηση ή επιχείρημα όταν κρίνεται ότι δεν εξυπηρετεί οποιονδήποτε σκοπό προς επίλυση των επίδικων ζητημάτων ή το οποίο κρίνεται ότι δεν είναι ουσιώδες ή νομικά αποδεκτό (βλ. Οδυσσέα v. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 490, Ανδρονίκου κ.α. v. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 486 και πρόσφατα την Έφεση Αρ.22/2018 του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Μ.Φ.Χ. v. M.X. με ημερ.28.09.2021). ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΠΟΥ ΔΙΕΠΕΙ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ: Η ενάγουσα διεκδικεί γενικές αποζημιώσεων για τον φυσικό πόνο, την ταλαιπωρία, την απώλεια των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη για την περίοδο που αυτή βρισκόταν με το Halo αλλά και το κολλάρο και στη συνέχεια λόγω της συνέχισης των συμπτωμάτων στους περιορισμούς που υπόκειται ως συνέπεια του τραυματισμού της. Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των αποζημιώσεων έχουν πλέον αποκρυσταλλωθεί μέσα από σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από το Δικαστήριο πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση την οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται να βρισκόταν αν δεν τραυματιζόταν (Paraskevaides (Overseas Ltd) ν. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789). Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη για την απώλεια και τη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη η ενάγουσα σαν συνέπεια του τραυματισμού της στο επίδικο δυστύχημα. Οι αποζημιώσεις που θα πρέπει να της επιδικασθούν πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Όπως τονίστηκε στην απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi,
(1982)1 C.L.R. 789: «Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης». Στην υπόθεση Μαυροπετρή v. Γεωργίου Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74-75, είχε λεχθεί ότι είναι σταθερή η πιο φιλελεύθερη αντίκριση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις, η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και στις αγωνίες της ανικανότητας. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά τον χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές (βλ. Fysko v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1029, A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 41). Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.ά v. Καραολή
(1998)1 Α.Α.Δ. 445, επισημαίνεται ότι οι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Όπως δε τονίστηκε στην απόφαση Χ. Φωτίου v. Στ. Νεοφύτου κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ., 1511: «Τα Δικαστήρια κατά τον καθορισμό τους ύψους των γενικών αποζημιώσεων αντλούν καθοδήγηση και λαμβάνουν υπόψη το ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικασθεί σε προηγούμενες υποθέσεις, εφόσον βέβαια υπάρχει κάποια αναλογία στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους, πάντοτε όμως και υπό το φως των αλλαγών τόσο της αγοραστικής αξίας του χρήματος όσο και των εξελίξεων της νομολογίας, σε συνάρτηση με όποιους άλλους παράγοντες επιδρούν στην περίπτωση». Η τάση που ακολουθείται από τα Δικαστήρια μας σε περίπτωση οικονομικών κρίσεων είναι η μείωση των αποζημιώσεων. Μία από τις επιπτώσεις της πανδημίας που περνούμε τώρα είναι και η οικονομική διάσταση. Πρωτόδικα Δικαστήρια αντλώντας δικαστική γνώση από τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν στην χώρα μας από το 2013 και μετά και ακολουθώντας την νομολογία ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να αντανακλούν στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας κατά την περίοδο που δίνονται όπως αυτό έχει εκφραστεί στην υπόθεση Αριστείδου v. Σιαηλή
(1998)1 Α.Α.Δ. 617, έχουν εκδώσει αποφάσεις με τις οποίες προχώρησαν σε αναπροσαρμογή των ποσών τα οποία δόθηκαν. Διαπιστώνεται, μέσα από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου η αυξητική τάση στην καταβολή αποζημιώσεων που αφορούν στον ανθρώπινο πόνο που προκαλείται συνεπεία της αμέλειας τρίτων προσώπων. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Paraskevaides (Overseas) Ltd, (ανωτέρω), Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Polycarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727, Χριστοφόρου ν. Χαραλάμπους
(1993)1 Α.Α.Δ., 560, Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 66, Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1997)1 Α.Α.Δ. 396 και Miller Rosa Μαρία κ.α. ν. Ute Petek
(1999)1 Α.Α.Δ. 2091. Οι παράγοντες όπως προκύπτει μέσα από την νομολογία που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο κατά τον προσδιορισμό της αποζημίωσης αποτελούν μεταξύ άλλων, η σοβαρότητα των τραυμάτων που υπέστη το πρόσωπο το οποίο διεκδικεί τις αποζημιώσεις, ο πόνος, η οδύνη, η ταλαιπωρία και η διάρκεια της δυσχέρειας (βλ. σχετικά Μαυροπετρή ανωτέρω, Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη, Π.Ε. 8452 και 8463 ημερ. 24.4.96 και Ηρακλέους ν. Πίτρου,
(1994)1 Α.Α.Δ. σελ. 239). Αποτελεί εμπεδωμένη πλέον αρχή ότι προηγούμενες αποφάσεις που αφορούν το ποσό των αποζημιώσεων μόνο ενδεικτική σημασία μπορεί να έχουν. Αποτελούν όμως καθοδήγηση για το Δικαστήριο νοουμένου ότι υπάρχει σχετική αναλογία και είναι καθήκον του Δικαστηρίου να προβεί στις αναγκαίες αναπροσαρμογές, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της υπόθεσης που εξετάζει αφού είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς δεδομένα ενώ κάθε περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες της (βλ. Ερωτοκρίτου κ.α. v. Καραολή
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 445). Είναι γνωστό ότι οι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις, εκφράζουν καθοδήγηση και το μέτρο του λογικού, αλλά χρειάζεται ταυτόχρονα και η προσαρμογή τους, γιατί η κάθε υπόθεση έχει τα δικά της συγκεκριμένα γεγονότα και περιστατικά. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι και οι αλλοδαπές αποφάσεις οι οποίες χρησιμοποιούνται πολλές φορές από την Κυπριακή Δικαιοσύνη για το ίδιο σκοπό, χρειάζονται να προσαρμόζονται στην Κυπριακή πραγματικότητα (βλ. Πολυκάρπου κ.ά. v. Αδάμου
(1988)1 Α.Α.Δ. 727). Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με παρέπεμψαν σε σειρά αποφάσεων οι οποίες κατά την εισήγηση τους προσφέρουν καθοδήγηση για καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων. Δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ σε αυτές μία προς μία. Η κάθε μια κρίθηκε στη βάση των δικών της γεγονότων. Η ενάγουσα υπέφερε για μεγάλο χρονικό διάστημα συνεπεία του τραυματισμού της ο οποίος της προκάλεσε ανάλογες συνέπειες, όπως τις περιέγραψε η ίδια και ο θεράπων ιατρός της Δρ Περδίος. Συνεχίζει δε να υποφέρει μέχρι σήμερα. Η ενάγουσα θα συνεχίσει να υποφέρει για το υπόλοιπο της ζωής της ένεκα των συνεπειών του τραυματισμού της κατά την εναλλαγή του καιρού και σε συνθήκες υγρασίας. Στην προκείμενη υπόθεση η ενάγουσα κατά το ατύχημα ήταν ηλικίας 31 χρόνων και σήμερα είναι ηλικίας 43. Έχοντας κατά νου την πιο πάνω μαρτυρία και τα ευρήματα μου κρίνω ότι το ποσό των €40.000,00 θα ήταν μια δίκαιη αποζημίωση για την ενάγουσα ως γενικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης. Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνεται και η ενδεχόμενη μελλοντική πλαστική επέμβαση εάν η ενάγουσα ήθελε υποβληθεί σε αυτή το ποσό της οποίας εκτιμήθηκε στα €800,00 (Τεκμ. 17 και 21) που εν πάση περιπτώσει θεωρείται λογικό, όπως και η μελλοντική υποβολή της σε φυσικοθεραπεία κατά τη συχνότητα στην οποία αναφέρθηκε ο Δρ Περδίος η οποία μπορεί να προσδιοριστεί στο ποσό των €540,00 ετησίως και με πολλαπλασιαστή τα 13 έτη σύνολο €7.020,00 (λέγε €7.000,00). Τα μελλοντικά ιατρικά έξοδα, συμπεριλαμβάνονται στις γενικές αποζημιώσεις χωρίς όμως να επιδικάζεται τόκος γι' αυτά. Στο σύγγραμμα Mc Gregor on Damages, 16η έκδοση, παρ.1653, στην σελ. 1077 υπό τον τίτλο Medical Expenses, αναφέρονται τα εξής: «Both expenses already incurred at the time of the trial and prospective expenses are recoverable, and while the rules of procedure require that the expenses already incurred and paid be pleaded as special damage and the prospective expenses as general damage, the division, which depends purely on the accident of the time that the case comes on for hearing, implies no substantive differences. Interest, however, is awarded on the special but not on the general damage». Σχετική είναι επίσης η απόφαση Φαραζή v. Τζιάρα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ 269, στην οποία έξοδα £6.000,00 για μελλοντική αρθροπλαστική επέμβαση, εντάχθηκαν στις γενικές αποζημιώσεις. Επίσης στην υπόθεση Σολομωνίδη v. Ζεβλού κ.ά.
(2000)1(Α) Α.Α.Δ 228, ποσόν £1.000,00 που αφορούσε έξοδα μελλοντικής εγχείρησης, επιδικάσθηκε στις γενικές αποζημιώσεις. Επομένως εκ του ποσού των €40.000,00 το ποσό των €32.200,00 θα φέρει νόμιμο τόκο από του δυστυχήματος, δηλαδή από 27.09.2009 μέχρι πλήρους εξόφλησης, το δε ποσό των €7.800,00 δεν θα φέρει τόκους. Η επόμενη αξίωση της ενάγουσας η οποία θα πρέπει να τύχει εξέτασης είναι αυτή της απώλειας της επαγγελματικής της ικανότητας. Η μαρτυρία της ενάγουσας επί τούτου έγινε αποδεκτή, παρόμοια ήταν η μαρτυρία του θεράποντος ιατρού της Δρος Περδίου αλλά και αυτή του ιατρού που εξέτασε την ενάγουσα εκ μέρους του εναγόμενου του Δρος Θ. Κυριακίδη (Τεκμ. 22), οι οποίοι συμφωνούν ότι η ενάγουσα μπορεί να εργάζεται με μειωμένο ωράριο αλλά και όπως η ίδια επέλεξε με διαλείμματα μεταξύ των ραντεβού της επεκτείνοντας τον εργασιακό της χρόνο. Στην απόφαση Λευτέρη v. Τσιαμά
(2012)1 Α.Α.Δ. 1800 λήφθηκε υπόψη προς υπολογισμό η μείωση της εισοδηματικής ικανότητας της ενάγουσας η οποία ήταν ηλικίας 32 ετών, η εργασία της εφεσείουσας πριν από το δυστύχημα ήταν καθιστική, μετά το ατύχημα η εφεσείουσα ήταν ικανή μόνο για καθιστική εργασία. Τα ιδιαίτερα προβλήματα που αντιμετώπιζε, επέβαλαν την ειδική διαρρύθμιση του χώρου εργασίας της για να αντιμετωπίζει το πρόβλημα ακράτειας ούρων και για την υποχώρηση του άλγους στην πλάτη από την παρατεταμένη καθιστική θέση οπότε ήταν υποχρεωμένη να ξαπλώνει για να χαλαρώνει. Το Εφετείο υπολόγισε για τη μείωση της εισοδηματικής ικανότητας της το ήμισυ του μισθού που η εφεσείουσα θα έπαιρνε με πολλαπλασιαστή 13 χρόνια. Η ενάγουσα σύμφωνα με όσα φανερώνει η μαρτυρία του κ. Σωκράτους που κατάθεσε για τα εισοδήματα της ενάγουσας θα λάμβανε για το 2009 το ποσό των €10.122,00. Σύμφωνα με τη μαρτυρία οποιοδήποτε εισόδημα είχε η ενάγουσα σύμφωνα με το Τεκμ. 19 από τον Ιανουάριο του 2010 και μετέπειτα το αποκτά αραιώνοντας το εργασιακό της ωράριο όπως περιέγραψε δηλαδή κάνοντας κάθε μια ώρα εργασίας ½ ώρα διάλειμμα. Κατά την αντεξέταση της η μάρτυρας ανέφερε ότι το εισόδημα της θα ήταν μεγαλύτερο από ό,τι δείχνει το Τεκμ. 19 αν μπορούσε να δουλέψει σωστά και ανέφερε επίσης ότι δεν μπορούσε να εργάζεται όπως εργαζόταν προηγουμένως. Με δεδομένο ότι η ενάγουσα εκτελεί πλέον την εργασία της διαθέτοντας μεγαλύτερο χρόνο και με δυσκολίες όπως καταγράφηκαν πιο πάνω, θα συμφωνήσω με την εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ενάγουσας ότι εάν η ενάγουσα μπορούσε να εργάζεται αντί σχεδόν του μισού ωραρίου που αναγκάζεται να εργάζεται, εάν υπολογιστεί ½ ώρα διάλειμμα κάθε μία ώρα, η ενάγουσα θα είχε ακόμα επιπρόσθετο εισόδημα €5.000 ετησίως. Κρίνω ότι θα ήταν δίκαιο να επιδικαστεί στην ενάγουσα ένα σφαιρικό ποσό για τη μειωμένη εισοδηματική της ικανότητα, το οποίο καθορίζω στο ποσό των €30.000,00 (βλ. Πέτρος Καρδανάς v. Γεώργιου Καραμούζη
(2007)1 A.A.Δ. 191, παρόμοια και στην πρόσφατη απόφαση ΧΧΧ Νικολάου v. ΧΧΧ Χαλλουμή, ECLI:CY:AD:2019:A374, Π.Ε. Αρ. 164/2013 -18.09.2019 όπου ποσό €25.000,00 κατ' αποκοπή επικυρώθηκε για μείωση της εισοδηματικής ικανότητας του ενάγοντα/ εφεσίβλητου). Στην τελευταία αυτή απόφαση η οποία συνάδει με τα γεγονότα και της υπό κρίση υπόθεσης τα εισοδήματα του ενάγοντα/εφεσίβλητου, αποδεδειγμένα ναι μεν είχαν αυξηθεί μετά την επάνοδο στην εργασία του, αλλά αντιμετώπιζε δυσκολίες κατά τη διεκπεραίωση της και κατέστη αυτή χρονοβόρα. Κρίνω ότι το ποσό των €30.000,00 πλέον νόμιμος τόκος από σήμερα θα ήταν μια δίκαιη αποζημίωση ως προς την μείωση της εισοδηματικής ικανότητας της ενάγουσας. Ως προς την επιδίκαση τόκου παραπέμπω στην Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd,
(1999)1 A.A.Δ. 2134, όπου αναφέρθηκε ότι επί του ποσού των αποζημιώσεων για απώλεια της εισοδηματικής ικανότητας δεν επιδικάζονται τόκοι πλην του νόμιμου τόκου από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης (βλ. ακόμα την Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1997)1 Α.Α.Δ. 396). ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφέρθηκε ότι ο ενάγων έχει υποχρέωση να αποδεικνύει τη ζημιά του με θετική μαρτυρία και αυστηρά με σαφήνεια και στοιχεία (βλ. Demetrios Emmanuel & Another v. Andronicos Nicolaou & Another
(1977)1 C.L.R. 15, Aloupou & Another v. Hadjhigeorghiou & Another
(1984)1 C.L.R. 475, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου
(1992)1 Α.Α.Δ. 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά
(1992)1 Α.Α.Δ. 498, Παπαδοπούλου ν. Νικολάου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1147, 1152, 1153, Ηρακλέους v. Του Ταχύπλοου σκάφους "Νίκη" κ.ά.
(1994)1 Α.Α.Δ. 510). Το πρόσωπο που διεκδικεί αποζημιώσεις αναμένεται να αποδείξει με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία το ύψος τους. Δεν είναι αρκετό να παραμείνει σ' ό,τι προβάλλει με τα δικόγραφα του (βλ. Galatariotis Telecommunications Ltd v. Δημήτρη Ι. Σιουκούρογλου Λτδ κ.ά.
(2008)1 A.A.Δ. 29). Έχοντας υπόψη τις αρχές που ακολουθούνται σε σχέση με το ζήτημα της απόδειξης των ειδικών ζημιών που προέρχονται από την πιο πάνω νομολογία και σύμφωνα με όσα αποδέχθηκα πιο πάνω καταλήγω ότι η ενάγουσα έχει αποδείξει και δικαιούται να της επιδικαστεί το συνολικό ποσό των €12.409,81σ. (λέγε €12.400,00) το οποίο θα φέρει νόμιμο τόκο από της καταχώρισης της αγωγής ήτοι από 05.05.2011 μέχρι εξοφλήσεως ως ειδικές αποζημιώσεις ως λεπτομερώς αναλύονται πιο κάτω ενώ από την άλλη είναι αυτονόητο ότι δεν γίνονται αποδεκτές οι υπόλοιπες αξιώσεις της ή μέρος τους για ειδικές ζημιές όπως αυτές αξιώνονται στην Έκθεση Απαιτήσεως της: (α) Η ενάγουσα δεν εργάστηκε για περίοδο 4 μηνών που έφερε το Halo και το σκληρό κολλάρο. Μέχρι την 27.09.2009 ημέρα του δυστυχήματος είχε μηνιαίο εισόδημα €1.124,66σ. δηλαδή συνολικά για 4 μήνες θα είχε εισόδημα €4.498,64σ (λέγε € 4.500,00). (β) Ιατρικά έξοδα για νοσηλεία της στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας (Τεκμ.3) €1.336,02σ. (γ) Για την αγορά του Halo (Τεκμ. 5, 6Α και 6Β) €3.500,00. Το ποσό αυτό η ενάγουσα το δικαιούται ανεξάρτητα ποιος το πλήρωσε (η αδελφή της, η ιδιωτική ασφάλεια που διέθετε ή οι γονείς της) καθώς όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Λαζάρου v. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.ά.
(2011)1 Α.Α.Δ. 1349, ποσά που προέρχονται χαριστικά είτε από φιλανθρωπία είτε από ιδιωτική ασφάλιση δεν αφαιρούνται από τις αποζημιώσεις και οφείλει ο αδικοπραγήσας να καταβάλει στην ενάγουσα. (δ) Αμοιβή Δρος Περδίου (Τεκμ. 10) €2.000,
  1. (δ) Ακτινογραφίες αυχένα (Τεκμ. 11Γ) €67,
  2. (ε) Αξονική τομογραφία (τεκμ. 13Α και 13Β €271,
  3. (στ) Φυσικοθεραπείες (Τεκμ. 14Α και 14Β) €680,00 (ζ) Αγορά φαρμάκων (Τεκμ. 15) €37,00 (η) Πληρωμή στο Γεν. Νοσοκομείο Λευκωσίας (Τεκμ. 4) €18,79σ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Μετά από όσα προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω και συνοψίζοντας, καταλήγω ότι είναι δίκαιο όπως επιδικασθούν υπέρ της ενάγουσας επί πλήρους ευθύνης τα ακόλουθα ποσά ως αποζημιώσεις: Α. Το ποσό των €40.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις. Από το ποσό αυτό, το ποσό των €32.200,00 θα φέρει νόμιμο τόκο από του δυστυχήματος δηλαδή από 27.09.2009 μέχρι εξοφλήσεως, το δε ποσό των €7.800,00 δεν θα φέρει τόκους. Β. Το ποσό των €30.000,00 με νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως για τη μειωμένη εισοδηματική της ικανότητα. Γ. Το ποσό των €12.400,00 το οποίο θα φέρει νόμιμο τόκο από της καταχώρισης της αγωγής ήτοι από 05.05.2011 μέχρι εξοφλήσεως ως ειδικές αποζημιώσεις. ΤΑ ΕΞΟΔΑ: Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα εξόδων. (Υπ.) ........... Χρ. Γ. Φιλίππου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.