ΠΑΠΑΘΩΜΑ ν. ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 969/2019, 15/11/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A652 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Λ. ΛΟΪΖΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 969/2019 Μεταξύ: XXXXX ΠΑΠΑΘΩΜΑ Eνάγουσα και ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ Eναγόμενοι Ημερομηνία: 15 Νοεμβρίου 2021 Εμφανίσεις Για την Ενάγουσα: κ. Σ. Φλουρέντζος με κ. Γ. Χατζησάββα για κ.κ. Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Εναγόμενους: κα Θ. Θωμά για κ.κ. Κενδέας Α. Σέργη Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή: Αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι η αξίωση της Eνάγουσας εναντίον των Εναγομένων για ειδικές αποζημιώσεις σε σχέση με κατ' ισχυρισμό ζημιές που προκλήθηκαν στο αυτοκίνητο της συνεπεία τροχαίου ατυχήματος το οποίο επεσυνέβη στις 27/08/
- Δικογραφημένοι Ισχυρισμοί: Είναι καλά θεμελιωμένη αρχή ότι τα δικόγραφα περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία, δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση, όπου υπάρχει. Το Δικαστήριο δεν δύναται να προχωρήσει να επιλύσει θέματα, τα οποία δεν αποτέλεσαν μέρος της δικογραφίας.[1] Παραθέτω στη συνέχεια με συνοπτικό τρόπο τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων. Η Ενάγουσα στην Έκθεση Απαίτησής της ισχυρίζεται ότι κατά τον ουσιώδη ως προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν η ιδιοκτήτρια του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής XXXXX89 το οποίο οδηγούσε εντός της επαρχίας Λευκωσίας κατά μήκος της οδού 25ης Μαρτίου στην Έγκωμη η οποία είναι κύριος δρόμος με κατεύθυνση από τη Λεωφόρο Γρίβα Διγενή προς την οδό Κυριάκου Μάτση. Του αυτοκινήτου της Ενάγουσας προπορεύονταν 2 αυτοκίνητα τα οποία είχαν σταματήσει εντελώς πριν την οδό Τεμπών η οποία είναι πάροδος στα αριστερά ως η πορεία της Ενάγουσας. Κάποιος XXXXX Κουλουμπρή ο οποίος ήταν ασφαλισμένος στους Εναγόμενους οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής XXXXX88 κατά μήκος της οδού Τεμπών με κατεύθυνση προς την οδό 25ης Μαρτίου. Κατά ή περί τις 27/8/2018 και ενώ τα εν λόγω αυτοκίνητα οδηγούνταν όπως αναφέρεται πιο πάνω η Ενάγουσα άρχισε να προσπερνά τα σταματημένα μπροστινά της οχήματα από τα δεξιά. Ο ασφαλισμένος οδηγός εξήλθε από την οδό Τεμπών (πάροδο) και χωρίς να αντιληφθεί την παρουσία της Ενάγουσας εισήλθε στην οδό 25ης Μαρτίου (κύριο δρόμο) και απέκοψε την πορεία της. Είναι η θέση της Ενάγουσας ότι το επίδικο ατύχημα προκλήθηκε εξαιτίας της αμελούς συμπεριφοράς του ασφαλισμένου οδηγού και παραθέτει λεπτομέρειες της κατ' ισχυρισμό αμέλειας του εν λόγω οδηγού. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι συνεπεία του επίδικου ατυχήματος το όχημα της υπέστη ειδικές ζημιές ύψους €1.051,28 την επιδίκαση των οποίων αξιώνει από τους Εναγόμενους. Οι Εναγόμενοι στην Υπεράσπιση τους παραδέχονται ότι η Ενάγουσα ήταν η οδηγός του οχήματος με αριθμό εγγραφής XXXXX89 καθώς και ότι αυτό οδηγείτο κατά μήκος της οδού 25ης Μαρτίου στην Έγκωμη η οποία είναι κύριος δρόμος με κατεύθυνση από τη Λεωφόρο Γρίβα Διγενή προς την οδό Κυριάκου Μάτση. Παραδέχονται επίσης ότι του αυτοκινήτου της Ενάγουσας προπορεύονταν 2 αυτοκίνητα τα οποία είχαν σταματήσει πριν την οδό Τεμπών η οποία είναι πάροδος στα αριστερά ως η πορεία της Ενάγουσας και προσθέτουν ότι τα οχήματα ήταν ακινητοποιημένα πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο που βρίσκεται επί της συμβολής της οδού 25ης Μαρτίου με την οδό Τεμπών καθώς επίσης ακινητοποιημένα αυτοκίνητα βρίσκονταν και έμπροσθεν του ελεγχόμενου τετραγώνου λόγω φώτων τροχαίας στην πορεία τους. Δικογραφείται ότι κατά την 27/08/2018 ο XXXXX Κουλουμπρή οδηγούσε το όχημα του με αριθμό εγγραφής XXXXX88 επί της οδού Τεμπών με κατεύθυνση προς την οδό 25ης Μαρτίου με πρόθεση να εισέλθει με δεξιά στροφή στην οδό 25ης Μαρτίου. Φτάνοντας στη συμβολή, σταμάτησε, νόμιμα και κανονικά, έχοντας αναμμένο τον δείκτη πορείας του. Λόγω φώτων τροχαίας, αλλά και λόγω της ύπαρξης ελεγχόμενου τετραγώνου στη συμβολή των δυο οδών, τα οχήματα που κινούνταν από τα δεξιά του, στην οδό 25ης Μαρτίου με κατεύθυνση προς την οδό Κυριάκου Μάτση, ακινητοποιήθηκαν πριν και μετά το τέλος του ελεγχόμενου τετραγώνου ως η πορεία τους και το ελεγχόμενο τετράγωνο ήταν ελεύθερο για οχήματα που εξέρχονταν από την οδό Τεμπών, να κινηθούν με δεξιά στροφή και να εισέλθουν στην οδό 25ης Μαρτίου. Ο XXXXX Κουλουμπρής, αφού βεβαιώθηκε ότι ο οδηγός του οχήματος που είχε σταματήσει και βρισκόταν σε αναμονή πρώτος πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο αντιλήφθηκε την πρόθεση του και ότι του έδωσε προτεραιότητα, ξεκίνησε αργά να εισέρχεται στην οδό 25ης Μαρτίου με δεξιά στροφή. Η Ενάγουσα οδηγώντας στην οδό 25ns Μαρτίου με κατεύθυνση προς την οδό Κυριάκου Μάτση, αμελώς και επικίνδυνα, προσπέρασε εκ δεξιών τα προπορευόμενα της οχήματα, που βρισκόταν σταματημένα και σε αναμονή πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το όχημα που οδηγούσε ο κ. XXXXX Κουλουμπρής επί του ελεγχόμενου τετραγώνου. Ισχυρίζονται ότι το επίδικο ατύχημα οφείλει στην αμέλεια και/ή στο μέγιστο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια της Ενάγουσας και παραθέτουν λεπτομέρειες της κατ' ισχυρισμό αμελούς συμπεριφοράς της. Η Ενάγουσα στην Απάντηση στην Υπεράσπιση αρνείται τους ισχυρισμούς των Εναγομένων και επαναλαμβάνει τα όσα αναφέρει στην Έκθεση Απαίτησης της. Κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα: Πέραν από τα παραδεκτά γεγονότα τα οποία ρητά δηλώνονται ως τέτοια, είναι επιτρεπτή και η εξαγωγή ευρημάτων, χωρίς να αξιολογηθούν σχετικά οι μάρτυρες, επί γεγονότων που εμφανίζονται μη αμφισβητούμενα δια των χειρισμών των διαδίκων κατά την ακρόαση.[2] Άλλωστε, η ανάγκη αξιολόγησης μαρτυρίας υφίσταται, όπου παρουσιάζονται διιστάμενες εκδοχές επί των επίδικων γεγονότων και το Δικαστήριο προβαίνει σε αξιολόγηση των εκατέρωθεν εκδοχών, ώστε να καταλήξει σε ευρήματα γεγονότων.[3] Περαιτέρω, ως είναι νομολογημένο[4], η απόδειξη μέσω των δικογράφων ή των παραδοχών του αντιδίκου συνιστά ένα παραδεκτό τρόπο απόδειξης ισχυρισμών και όταν ένας ισχυρισμός γίνεται παραδεκτός στα δικόγραφα, αυτός παύει να συνιστά αμφισβητούμενο και επίδικο θέμα για την υπόθεση και δεν χρειάζεται να αποδειχθεί με την προσκόμιση μαρτυρίας κατά την ακρόαση. Από την εκατέρωθεν ανταλλαχθείσα δικογραφία ως επίσης και από την μαρτυρία που προσκομίσθηκε εκατέρωθεν κατά την ακρόαση διαφάνηκε ότι τα ακόλουθα συνιστούν κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα: (α) Στις 27/08/2018 η Ενάγουσα ήταν η οδηγός του οχήματος με αριθμό εγγραφής XXXXX89 και ο XXXXX Κουλουμπρή ο οδηγός του οχήματος με αριθμό εγγραφής XXXXX
- (β) Το όχημα του Άντρου Κουλουμπρή με αριθμό εγγραφής XXXXX88 ήταν κατά τον ουσιώδη ως προς την παρούσα αγωγή χρόνο ασφαλισμένο στους Εναγόμενους. (γ) Η Ενάγουσα κατευθυνόταν με το όχημα της κατά μήκος της 25ης Μαρτίου στην Έγκωμη με κατεύθυνση προς την Κυριάκου Μάτση. (δ) Ο XXXXX Κουλουμπρή οδηγούσε το όχημα του στην οδό Τεμπών με κατεύθυνση προς την οδό 25ης Μαρτίου. Συγκεκριμένα, είχε πρόθεση να εισέλθει με δεξιά στροφή στην οδό 25ης Μαρτίου. Η οδός Τεμπών είναι πάροδος στα αριστερά ως η πορεία της Ενάγουσας. (ε) Στη συμβολή των δύο οδών, ήτοι 25ης Μαρτίου και Τεμπών, υπάρχει ελεγχόμενο τετράγωνο. Μετά το ελεγχόμενο τετράγωνο υπάρχουν φώτα τροχαίας. (στ) Του αυτοκινήτου της Ενάγουσας προπορεύονταν 2 οχήματα τα οποία είχαν σταματήσει πριν την οδό Τεμπών. (ζ) Η Ενάγουσα οδηγώντας στην οδό 25ης Μαρτίου με κατεύθυνση προς την οδό Κυριάκου Μάτση προσπέρασε εκ δεξιών τα προπορευόμενα της οχήματα που βρισκόταν σταματημένα πριν την οδό Τεμπών. (η) Τα δύο οχήματα που προηγούνταν αυτού της Ενάγουσας ήταν σε αναμονή και εκτός του ελεγχόμενου τετραγώνου διασταύρωσης. Πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο υπάρχει μία λωρίδα πορείας για τα οχήματα που κατευθύνονται κατά μήκος της 25ης Μαρτίου με κατεύθυνση προς την Κυριάκου Μάτση (δηλαδή που είχαν την κατεύθυνση της Ενάγουσας) και μετά το ελεγχόμενο τετράγωνο σχηματίζονται δύο λωρίδες πορείας. (θ) Το όχημα της Ενάγουσας συγκρούστηκε με το όχημα του XXXXX Κουλουμπρή ενώ η Ενάγουσα εκτελούσε προσπέρασμα και όταν ο XXXXX Κουλουμπρή επιχείρησε να εισέλθει στην 25ης Μαρτίου. Για τα πιο πάνω προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Προσαχθείσα Μαρτυρία: Η ακρόαση της υπόθεσης έγινε στη βάση των διατάξεων της Δ.30, Θ.Θ.5
(1)και
(2)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η κάθε πλευρά παρουσίασε στο Δικαστήριο τη μαρτυρία της υπό μορφή ενόρκων δηλώσεων. Εκ μέρους της Ενάγουσας κατέθεσαν ένορκες δηλώσεις η ίδια η Ενάγουσα (ΜΕ1), ο XXXXX Ππασής, εκτιμητής ζημιών (ΜΕ2) και η XXXXX Μιχαήλ, λειτουργός απαιτήσεων της ασφαλιστικής εταιρείας της Ενάγουσας (ΜΕ3). Για την Υπεράσπιση κατέθεσαν ένορκες δηλώσεις ο XXXXX Πατσαλοσαββής (ΜΥ1) και ο XXXXX Κουλουμπρή (ΜΥ2). Από τους μάρτυρες αντεξετάστηκαν μόνο οι μάρτυρες της Υπεράσπισης. ΜΕ1: Η ΜΕ1 ανέφερε ότι στις 27/8/2018 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό XXXXX89 εντός της επαρχίας Λευκωσίας, κατά μήκος της οδού 25ης Μαρτίου στην 'Εγκωμη, η οποία είναι κύριος δρόμος και είχε κατεύθυνση από τη λεωφόρο Γρίβα Διγενή προς την οδό Κυριάκου Μάτση. Μπροστά της υπήρχαν άλλα 2 αυτοκίνητα, τα οποία σε κάποια στιγμή είχαν σταματήσει εντελώς πριν την οδό Τεμπών, η οποία ήταν πάροδος στα αριστερά της. Ο XXXXX Κουλουμπρής, οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής XXXXX88 κατά μήκος της οδού Τεμπών, και κατευθυνόταν προς την οδό 25ης Μαρτίου. Επειδή η πρόθεση της ήταν να στρίψει δεξιά στα φώτα που ήταν στο τέλος του δρόμου εκείνου, όταν είδε ότι τα αυτοκίνητα είχαν σταματήσει μπροστά της, έλεγξε πρώτα και βεβαιώθηκε ότι δεν ερχόταν κανένα αυτοκίνητο από απέναντι και άρχισε να προσπερνά τα αυτοκίνητα από τα δεξιά. Περαιτέρω, ανέφερε ότι στο σημείο που υπάρχει το ελεγχόμενο τετράγωνο, ο δρόμος από 1 λωρίδα γίνεται 2 λωρίδες για τα αυτοκίνητα που είχαν την πορεία της, και η ίδια ήθελε να καταλάβει τη δεξιά (εσωτερική) λωρίδα από τις 2 λωρίδες της πορείας της. Μόλις προσπέρασε τα 2 αυτοκίνητα, ο XXXXX Κουλουμπρής βγήκε ξαφνικά και με σχετικά μεγάλη ταχύτητα από την οδό Τεμπών, και στην προσπάθεια του να στρίψει δεξιά στην οδό 25ης Μαρτίου, της κτύπησε στο αριστερό μέρος του αυτοκινήτου μου την ώρα που περνούσε. Ήταν η θέση της ότι για το ατύχημα ευθύνεται αποκλειστικά ο Κουλουμπρή επειδή ενώ η ίδια προχωρούσε κανονικά ευθεία πορεία στον κύριο δρόμο αυτός εξήλθε από πάροδο στα αριστερά της και στην προσπάθεια του να εισέλθει στην 25ης Μαρτίου δεν την είδε έγκαιρα ή καθόλου, προχώρησε βιαστικά και απέκοψε την πορεία της. Παρουσίασε ως Τεκμήριο 2 το σχεδιάγραμμα που ετοίμασε ο λειτουργός της οδικής βοήθειας που ήρθε στη σκηνή και ως Τεκμήριο 3 φωτογραφίες. Παρουσίασε επίσης ως Τεκμήρια 4 και 5 αντίγραφα τιμολογίων σε σχέση με τις ζημιές που αξιώνει. Σε σχέση με το έντυπο της Rescue Line Auto Services Ltd που υπέγραψε ανέφερε ότι το υπέγραψε θεωρώντας ότι επιβεβαίωνε τα στοιχεία της χωρίς ποτέ να αποδεχθεί την εκδοχή του άλλου οδηγού λέγοντας ότι ο συνήγορος της απέστειλε επιστολή (Τεκμήριο 6) προς την Rescue Line Auto Services Ltd αναφορικά με την πρακτική τους να υπογράφει ο ασφαλισμένος της άλλης ασφαλιστικής εταιρείας στο tablet του λειτουργού της Rescue Line. ΜΕ2: Ο ΜΕ 2 είναι εκτιμητής ζημιών μηχανοκινήτων οχημάτων από το 2014, μέλος του Παγκύπριου Συνδέσμου Εκτιμητών Μηχανοκίνητων οχημάτων, του Πανευρωπαϊκού Συνδέσμου Εκτιμητών Μηχανοκίνητων Οχημάτων και του Πανευρωπαϊκού Συνδέσμου Πραγματογνωμόνων τροχαίων ατυχημάτων. Κατόπιν οδηγιών από την ασφαλιστική εταιρεία της Ενάγουσας εκτίμησε της ζημιές που είχε υποστεί το όχημα της Ενάγουσας και ετοίμασε σχετική έκθεση την οποία επισύναψε ως Τεκμήριο
- ΜΕ3: Η ΜΕ 3 είναι στην υπηρεσία της διαχειρίστριας εταιρείας απαιτήσεων της ασφαλιστικής εταιρείας της Ενάγουσας και κατέχει τη θέση της Ανώτερης Λειτουργού Απαιτήσεων. Ανέφερε ότι το όχημα της Ενάγουσας είναι ασφαλισμένο στην Ιντεραμέρικαν. Στις 27/8/2018 ειδοποίησε γραπτώς τους Εναγόμενους για να επιθεωρήσουν τις ζημιές τους οχήματος της Ενάγουσας και κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 τη σχετική ειδοποίηση. Περαιτέρω, ανέφερε ότι για την επιδιόρθωση του οχήματος της Ενάγουσας εκδόθηκαν τα τιμολόγια που κατέθεσε η Ενάγουσα στη δική της ένορκη δήλωση. ΜΥ1: Ο ΜΥ1 βρισκόταν μπροστά από υπεραγορά επί της 25ης Μαρτίου και απέναντι της οδού Τεμπών. Η μαρτυρία του για τον τρόπο που προκλήθηκε το επίδικο ατύχημα επαναλαμβάνει στην ουσία τα λεχθέντα εκ μέρους του ΜΥ2 ως αυτά συνοψίζονται στη συνέχεια. Ανέφερε επίσης ότι η Ενάγουσα αναγνώρισε την ευθύνη της και ανέφερε στον άλλο οδηγό ότι θα ενημερώσει την ασφαλιστική της εταιρεία για να του καλύψει τις ζημιές. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο ίδιος δεν έχει καμία συγγένεια, φιλική ή άλλη σχέση με οποιοδήποτε από τους εμπλεκόμενους οδηγούς. Ο ίδιος παρέμεινε στη σκηνή και έδωσε τα στοιχεία επικοινωνίας του στον εκπρόσωπο της ασφαλιστικής εταιρείας που ήρθε να φωτογραφήσει τη σκηνή. ΜΥ2: Ο ΜΥ2, ανέφερε ότι οδηγούσε το όχημα επί της οδού Τεμπών με κατεύθυνση προς τη συμβολή με την οδό 25ης Μαρτίου, με πρόθεση να εισέλθει με δεξιά στροφή στην οδό 25ης Μαρτίου. Ως προς τον τρόπο που έγινε το επίδικο ατύχημα ανέφερε ότι φτάνοντας στη συμβολή σταμάτησε νόμιμα και κανονικά στο ΑΛΤ της πορείας του έχοντας αναμμένο τον φωτεινό δείκτη του οχήματος του για την πρόθεση του να στρίψει δεξιά. Λόγω κόκκινων φώτων τροχαίας στην πορεία τους αλλά και λόγω ύπαρξης ελεγχόμενου τετραγώνου στην συμβολή των δύο οδών τα οχήματα που κινούνταν εκ δεξιών του στην οδό 25ης Μαρτίου με κατεύθυνση προς την οδό Κυριάκου Μάτση σταμάτησαν εντελώς πριν και μετά το τέλος του ελεγχόμενου τετραγώνου ως η πορεία τους και το ελεγχόμενο τετράγωνο ήταν ελεύθερο για οχήματα που εξέρχονταν από την οδό Τεμπών να κινηθούν με δεξιά στροφή και να εισέλθουν στην οδό 25ης Μαρτίου. Αφού βεβαιώθηκε ότι ο οδηγός του εκ δεξιών του οχήματος που είχε σταματήσει σε αναμονή πρώτος πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο και χωρίς να εισέλθει σε αυτό, αντιλήφθηκε την πρόθεση του ότι θα εισερχόταν στην οδό 25ης Μαρτίου με δεξιά στροφή και του έδωσε προτεραιότητα, ξεκίνησε σιγά σιγά να εισέρχεται στην οδό 25ης Μαρτίου. Πλην όμως η Ενάγουσα, οδηγώντας αμελώς, παρανόμως και επικινδύνως το όχημα της στην οδό 25ης Μαρτίου με κατεύθυνση προς την οδό Κυριάκου Μάτση προσπέρασε εκ δεξιών εισερχόμενη στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας τα δύο προπορευόμενα από αυτήν οχήματα που βρίσκονταν σταματημένα πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο ενώ θα έπρεπε να αναμένει πίσω από αυτά, με αποτέλεσμα τα οχήματα τους να συγκρουστούν επί του ελεγχόμενου τετραγώνου και το όχημα του να υποστεί εκτεταμένες ζημιές. Μετά τη σύγκρουση τόσο αυτός όσο και η Ενάγουσα κατέβηκαν από τα οχήματα τους χωρίς να τα μετακινήσουν από τις τελικές τους θέσεις μέχρι που ήρθε στην σκηνή η εταιρεία οδικής βοήθειας του οχήματος του Rescue Line Auto Services Ltd. Ως προς τη διαμόρφωση του δρόμου ανέφερε ότι η οδός 25ης Μαρτίου, πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο, είναι μιας λωρίδας κυκλοφορίας. Ακολούθως, μετά το ελεγχόμενο τετράγωνο και πλησιάζοντας προς τα φώτα τροχαίας, οι λωρίδες κυκλοφορίας γίνονται δύο. Η θέση του ήταν ότι για το επίδικο ατύχημα αποκλειστική ευθύνη είχε η Ενάγουσα η οποία προέβη με παράνομο και επικίνδυνο τρόπο σε προσπέρασμα των δύο προπορευόμενων οχημάτων τα οποία σταμάτησαν αφού η πορεία τους δεν ήταν ελεύθερη από άλλα οχήματα λόγω κόκκινου φωτός τροχαίας στην πορεία τους ενώ θα έπρεπε να αναμένει πίσω από αυτά με αποτέλεσμα να συγκρουστεί επί του ελεγχόμενου τετραγώνου με το όχημα που οδηγούσε ο ίδιος. Ανέφερε ότι δεν είχε οποιοδήποτε περιθώριο αντίδρασης και ελιγμού για αποφυγή της σύγκρουσης λόγω της μικρής απόστασης, της ύπαρξης των δύο οχημάτων που προπορεύονταν της ενάγουσας αλλά και λόγω της απότομης κίνησης της να επιχειρήσει προσπέρασμα εισερχόμενη στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας επί ελεγχόμενου τετραγώνου. Παρέθεσε επίσης ως Τεκμήριο 1 την έκθεση της εταιρείας Rescue Line Auto Services Ltd και φωτογραφίες της σκηνής (Τεκμήριο 2). Ανέφερε επίσης ότι η σύζυγος του και ιδιοκτήτρια του οχήματος που οδηγούσε ο ίδιος καταχώρησε αγωγή με την οποία αξιώνει εναντίον της Ενάγουσας αποζημίωση για τις ζημιές που έχει υποστεί το όχημα της από το επίδικο ατύχημα. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 αντίγραφο των δικογράφων στην εν λόγω αγωγή. Αξιολόγηση Μαρτυρίας και περαιτέρω ευρήματα: Έχω μελετήσει το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων της κάθε πλευράς και των Τεκμηρίων σε συνάρτηση με τα κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα οποία παρέθεσα πιο πάνω. Είχα επίσης την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή τους μάρτυρες υπεράσπισης οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον μου αντεξεταζόμενοι. Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί ότι η πραγματική μαρτυρία μπορεί να αποτελέσει καλό οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων, βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των συνθηκών του ατυχήματος, στην εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων και μπορεί να είναι αποκαλυπτική της εξέλιξης των πραγμάτων. Αποτελεί οδηγό για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας σε θέματα στα οποία οι άμεσα αναμεμειγμένοι εύκολα μπορεί να κάμουν λάθος όπως οι αποστάσεις και ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των διαδραματιζόμενων.[5] Νοείται όμως ότι η πραγματική μαρτυρία θα πρέπει να είναι αποκαλυπτική των γεγονότων και συνθηκών του οδικού ατυχήματος. Ένα αντικειμενικό εύρημα για να έχει αποδεικτική δυναμική και για να μπορεί να αποτελέσει οδηγό αξιοπιστίας της μαρτυρίας θα πρέπει να μπορεί να καθοδηγήσει θετικά ως προς τα γεγονότα της σύγκρουσης χωρίς ποτέ το Δικαστήριο να προβαίνει σε υποθετικά ευρήματα ούτε να μετατρέπεται σε εμπειρογνώμονα. Άλλωστε, πραγματική μαρτυρία είναι αυτή που πηγάζει, όπως υποδηλώνει ο ίδιος ο όρος, από τα ίδια τα πράγματα και μόνο.[6] Ιδίως σε τροχαία ατυχήματα το σχέδιο του ατυχήματος ενέχει σημαντική αξία και χρησιμότητα για τη διακρίβωση των περιστατικών του ατυχήματος, την κρίση της αξιοπιστίας και τον έλεγχο της ακρίβειας της προφορικής μαρτυρίας.[7] Περαιτέρω, όπως υποδεικνύεται στο σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, Β' Εκδοση σελ 337, οι φωτογραφίες μπορούν να κατατεθούν ως πραγματική μαρτυρία για την κατάδειξη ζημιών σε όχημα ή για τον σκοπό αντεξέτασης ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος.[8] Περαιτέρω, όπου η ευκρίνεια της φωτογραφίας το επιτρέπει, το Δικαστήριο μπορεί να εξαγάγει και τα δικά του συμπεράσματα.[9] Στην προκείμενη περίπτωση το φωτογραφικό υλικό που παρουσιάστηκε και από τις δύο πλευρές δεν έχει αμφισβητηθεί με οποιοδήποτε τρόπο με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να μπορεί να βασισθεί σε αυτό για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Από την μελέτη του εν λόγω φωτογραφικού υλικού καθίσταται σαφές ότι σε αυτό απεικονίζονται τα δύο ενεχόμενα οχήματα στις τελικές τους θέσεις καθώς επίσης και η συμβολή των δύο οδών, ήτοι η οδός 25ης Μαρτίου και η οδός Τεμπών, από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Πιο συγκεκριμένα, στις εν λόγω φωτογραφίες (Τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση της Ενάγουσας και Τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση του ΜΥ2) απεικονίζονται το όχημα του ΜΥ2 να βρίσκεται εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου και το όχημα της Ενάγουσας να βρίσκεται ελάχιστα εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου αλλά κυρίως στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και πιο συγκεκριμένα, στη λωρίδα στην οποία είχε πρόθεση να εισέλθει ο ΜΥ
- Υπήρξε διάσταση σε σχέση με τα σχεδιαγράμματα που κατατέθηκαν (Τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση του ΜΥ2 και Τεκμήριο 2 στην Ένορκη δήλωση της Ενάγουσας) αφού κατά την αντεξέταση του ΜΥ2 σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε ήταν η θέση του ότι το σχεδιάγραμμα που κατέθεσε η Ενάγουσα είναι λάθος επειδή απεικονίζει, όπως ανέφερε, 3 οχήματα εκ δεξιών του ενώ στην πραγματικότητα υπήρχαν δύο. Σημειώνω ότι τα σχέδια που κατατέθηκαν δεν έχουν ιδιαίτερη χρησιμότητα για τη διακρίβωση των περιστατικών του επίδικου ατυχήματος αφού πρόκειται για πρόχειρες απεικονίσεις. Άλλωστε, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα ως αυτά αναφέρθηκαν ανωτέρω καθώς επίσης και τα όσα απεικονίζονται στις φωτογραφίες που κατατέθηκαν καθίσταται σαφές ότι οι εν λόγω πρόχειρες απεικονίσεις δεν προσθέτουν οτιδήποτε στα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλλουν την επίδικη διαφορά. Σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος έδωσαν μαρτυρία η ΜΕ1 για την πλευρά της Ενάγουσας και οι ΜΥ1 και ΜΥ2 για την πλευρά των Εναγομένων. Οφείλω να σημειώσω ότι οι εκδοχές που παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου δεν διαφέρουν ουσιωδώς. Αυτό το οποίο αναδύεται στην πραγματικότητα από τη μαρτυρία των εν λόγω προσώπων και αποτυπώνεται και στα ευρήματα στα οποία έχει ήδη προβεί το Δικαστήριο ανωτέρω, είναι ότι υπάρχει σε μεγάλο βαθμό συμφωνία σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα που έλαβαν χώρα και πιο συγκεκριμένα την πορεία, κατεύθυνση, κινήσεις και προθέσεις των ενεχόμενων οδηγών με την ουσιαστικότερη διαφωνία να έγκειται στην πραγματικότητα στα υποκειμενικά συμπεράσματα και εισηγήσεις έκαστου προσώπου σε σχέση με το ποιος ευθύνεται για το επίδικο ατύχημα καθώς και τις υποχρεώσεις των ενεχόμενων οδηγών, για τα οποία όμως τελικός κριτής είναι το Δικαστήριο. Οι ΜΥ1 και ΜΥ2 οι οποίοι αντεξετάστηκαν από την πλευρά της Ενάγουσας παρέμειναν σταθεροί στα όσα ανέφεραν στην έγγραφη μαρτυρία τους και δεν υπέπεσαν σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Ο μεν ΜΥ1 υπήρξε σταθερός στα όσα είδε κατά τη στιγμή της σύγκρουσης ως αυτά καταγράφηκαν στην έγγραφη μαρτυρία του. Εξήγησε ότι γνωρίζει πολύ καλά τη συγκεκριμένη συμβολή δρόμων γιατί είναι η γειτονιά του και είχε εργαστεί επίσης όπως ανέφερε στο παρελθόν στην εν λόγω περιοχή κατά την ανέγερση μίας πολυκατοικίας που βρίσκεται εκεί και την οποία όπως χαρακτηριστικά ανέφερε του αρέσει πάντα να αγναντεύει κάθε φορά που βγαίνει από την υπεραγορά στην οποία βρισκόταν απέναντι από την οδό Τεμπών. Παρέμεινε επίσης σταθερός στη θέση του ότι στα αριστερά ως η πορεία του ΜΥ2 και προς τα φώτα τροχαίας οι λωρίδες δεν ήταν ελεύθερες από οχήματα. Επέμεινε στη θέση του ότι η Ενάγουσα προέβη σε παράνομη προσπέραση από τα δεξιά λέγοντας ότι είδε την Ενάγουσα την ώρα που προσπερνούσε από δεξιά καθώς και ότι κτύπησε το αυτοκίνητο του Κουλουμπρή «ακριβώς την ώρα που ξέβηκε έξω». Σταθερός υπήρξε και ο ΜΥ2 κατά την αντεξέταση του επαναλαμβάνοντας τα όσα ανέφερε στην έγγραφη μαρτυρία του, ως αυτά έχουν συνοψισθεί ανωτέρω. Δεν έχω εντοπίσει οποιεσδήποτε αντιφάσεις στη μαρτυρία του. Επέμεινε κατά την αντεξέταση του στη θέση του ότι η Ενάγουσα δεν βρισκόταν στη σωστή κατεύθυνση αφού ο δρόμος είναι μονής κατεύθυνσης, προσπέρασε παράνομα, μπήκε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και μπήκε και στο ελεγχόμενο τετράγωνο τη στιγμή που δεν μπορούσε να περάσει απέναντι. Περαιτέρω ήταν η θέση του ότι ο ίδιος δεν θα μπορούσε να γνωρίζει ότι κάποιο άλλο όχημα θα ερχόταν παράτυπα λέγοντας ότι θα μπορούσε να αντιληφθεί εάν ερχόταν από τα αριστερά του κάποιο όχημα. Υπό το φως των όσων έχω εξηγήσει ανωτέρω, η μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ2 γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της και το Δικαστήριο μπορεί με ασφάλεια να βασισθεί σε αυτήν για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Σε ότι αφορά την έγγραφη μαρτυρία της ΜΕ1 σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος επαναλαμβάνω ότι η εκδοχή της δεν διαφέρει στην πραγματικότητα ουσιωδώς από την εκδοχή των ΜΥ1 και ΜΥ
- Η μοναδική θα έλεγα διάσταση είναι ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι ο ΜΥ2 «βγήκε ξαφνικά και με σχετικά μεγάλη ταχύτητα από την οδό Τεμπών». Δεν μπορώ να αποδεκτώ αυτό το μέρος της μαρτυρίας της Ενάγουσας καθότι αφενός πρόκειται για γενική και αόριστη αναφορά η οποία δεν εξειδικεύθηκε με οποιοδήποτε τρόπο και αφετέρου, δεν συνάδει με, ούτε υποστηρίζεται από την πραγματική μαρτυρία στην οποία έχει ήδη αναφερθεί το Δικαστήριο ανωτέρω αφού από το φωτογραφικό υλικό που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο και τις ζημιές που εμφαίνονται στα ενεχόμενα οχήματα δεν προκύπτει ότι επρόκειτο περί μίας σφοδρής σύγκρουσης, κάτι το οποίο θα αναμένετο λογικά σε περίπτωση που ευσταθούσε η θέση της Ενάγουσας. Ούτε υπήρξε άλλωστε ισχυρισμός ότι στην υπό εξέταση περίπτωση έλαβε χώρα μία σφοδρή σύγκρουση. Σε ότι αφορά το μέρος της μαρτυρίας της σε σχέση με τις ζημιές του οχήματος της κρίνω ότι μπορώ να βασισθώ σε αυτό αφού τα όσα ανέφερε συνάδουν και υποστηρίζονται από τα Τεκμήρια που η ίδια κατέθεσε προς υποστήριξη των σχετικών αναφορών της. Τέλος, σε ότι αφορά το μέρος της μαρτυρίας της σε σχέση με τη δήλωση που αυτή υπέγραψε η οποία ετοιμάστηκε από την Rescue Line ήταν η θέση της ότι η υπογραφή της τέθηκε προς επιβεβαίωση των στοιχείων της και ότι η ίδια δεν είχε δει το λεκτικό που είχε καταγραφεί σε σχέση με τον τρόπο πρόκλησης του ατυχήματος και το οποίο προηγείτο της υπογραφής της. Παραθέτω αυτούσιο το λεκτικό που προηγείται της υπογραφής της Ενάγουσας: «ΟΔΗΓΟΥΣΑ TO ΟΧΗΜΑ MOY XXXXX88 ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΤΕΜΠΩΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 25ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΓΚΩΜΗ ΟΤΑΝ ΣΕ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΜΟΥ ΝΑ ΕΙΣΕΛΘΩ ΣΤΗΝ 25ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ ΛΑΙ ΝΑ ΚΙΝΗΘΩ ΔΕΞΙΑ, ΟΧΗΜΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΓΙΑ ΝΑ ΜΟΥ ΔΩΣΕΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΌΤΗΤΑ ΝΑ ΜΠΩ ΑΠΟ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ,ΟΧΗΜΑ XXXXX89 ΠΟΥ ΕΡΧΟΤΑΝ ΑΠΟ ΠΙΣΩ ΤΟΥ,ΤΟΝ ΠΡΟΣΠΕΡΑΣΕ ΚΑΙ ΜΕ ΚΤΥΠΗΣΕ ...... Δηλώνω ότι τα πιο πάνω είναι αληθή και με την παρούσα αναθέτω στην Ασφαλιστική Εταιρεία σύμφωνα με τους όρους του Ασφαλιστηρίου το χειρισμό της απαίτησης μου. Αποδέχομαι όπως η παρούσα Δήλωση μου κοινοποιηθεί σε όλους τους ενδιαφερομένους ασφαλιστές /1 declare that the above are true and I authorise my Insurance Company to handle my claim according to the Terms and Conditions of my Insurance Policy. I consent to the disclosure of this declaration form to all interested insurers». Καθίσταται σαφές από το περιεχόμενο του πιο πάνω λεκτικού ότι στην πραγματικότητα η εν λόγω δήλωση δεν συγκρούεται με τα όσα η ίδια ανέφερε στη μαρτυρία της με τρόπο ώστε να μην έχει καμία απολύτως σημασία για την παρούσα επίδικη διαφορά το κατά πόσο είχε ή όχι διαβάσει τη ρηθείσα δήλωση πριν θέσει την υπογραφή της. Ήταν κοινός τόπος ότι τα προπορευόμενα οχήματα από το όχημα της Ενάγουσας είχαν ακινητοποιηθεί και ούτε αμφισβητήθηκε σε οποιοδήποτε στάδιο το γεγονός ότι ο λόγος της ακινητοποίησης του πρώτου σε σειρά οχήματος ήταν η προτεραιότητα που αυτό έδωσε στον Κουλουμπρή. Ούτε και η χρήση της φράσης «με κτύπησε» διαφοροποιεί τα δεδομένα με τρόπο ώστε να μπορεί να ερμηνευθεί ότι αποδέχτηκε μέσω αυτής της φράσης την ευθύνη η Ενάγουσα επειδή δεν προσθέτει οτιδήποτε ούτε προδιαγράφει φυσικά το ποιος πραγματικά ευθύνεται για το δεδομένο γεγονός της σύγκρουσης των δύο οχημάτων. Όσον αφορά την εκτίμηση για τις ζημιές του οχήματος της Ενάγουσας, δέχομαι τα προσόντα του ΜΕ 2 τα οποία εν πάση περιπτώσει δεν έχουν αμφισβητηθεί. Ως προς την εκτίμηση που έκανε δεν έχει υποδειχθεί σφάλμα ή ανακρίβεια, επομένως την αποδέχομαι στο σύνολο της. Αποδέχομαι επίσης την μαρτυρία της ΜΕ3 το περιεχόμενο της οποίας δεν έχει επίσης αμφισβητηθεί. Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης της ενώπιον μου μαρτυρίας, προβαίνω στα ακόλουθα επιπρόσθετα ευρήματα: (α) Ο ΜΥ1 ήταν αυτόπτης και ανεξάρτητος μάρτυρας στη σκηνή του επίδικου ατυχήματος. (β) Οι τελικές θέσεις των ενεχόμενων οχημάτων είναι ως αυτές απεικονίζονται στις φωτογραφίες που κατατέθηκαν κατά τη δίκη, ήτοι στο Τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση της Ενάγουσας και στο Τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση του ΜΥ
- Συγκεκριμένα, οι τελικές θέσεις των ενεχόμενων οχημάτων είχαν ως ακολούθως: το όχημα του ΜΥ2 βρισκόταν εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου και το όχημα της Ενάγουσας βρισκόταν ελάχιστα εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου αλλά κυρίως στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και στη λωρίδα στην οποία θα εισερχόταν ο ΜΥ
- (γ) Το ελεγχόμενο τετράγωνο στη συμβολή των δύο οδών, ήτοι 25ης Μαρτίου και Τεμπών ήταν, κατά την έξοδο του ΜΥ2 από την οδό Τεμπών, ελεύθερο από οχήματα, γεγονός που επέτρεψε στον ΜΥ2 να εισέλθει σε αυτό. (δ) Οι δύο λωρίδες κυκλοφορίας μετά το ελεγχόμενο τετράγωνο δεν ήταν ελεύθερες από οχήματα. (ε) Η Ενάγουσα δεν ανέμενε πίσω από τα προπορευόμενα οχήματα και εκτέλεσε προσπέρασμα σε συμβολή δρόμων, εισερχόμενη στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και ενώ η έξοδος από το ελεγχόμενο τετράγωνο δεν ήταν ελεύθερη από οχήματα. Νομική Πτυχή και υπαγωγή των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης στις εφαρμοστέες νομικές αρχές: Όπως τονίστηκε επανειλημμένα στη νομολογία, το καθήκον φροντίδας και μέριμνας οφείλεται και επιδεικνύεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη δυνατό να επηρεαστεί από τις πράξεις ενός οδηγού. Το καθήκον επιμέλειας κάθε οδηγού συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης κινδύνου. Όταν η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου στον δρόμο είναι ευλόγως εμφανής ή εύλογα αναμενόμενη ή αντιληπτή, τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Αν η δυνατότητα να προκύψει κίνδυνος είναι μόνο μια απλή πιθανότητα που δεν θα περνούσε από το νου ενός λογικού ανθρώπου, τότε το να μην πάρει ένας οδηγός πρόσθετες προφυλάξεις δεν αποτελεί αμέλεια. Το κριτήριο για την διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, με μέτρο το μέσο συνετό και προσεκτικό οδηγό και η πρόβλεψη για την δυνατότητα κινδύνου συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες οδήγησης και το καθήκον της δέουσας παρατηρητικότητας.[10] Σε μια υπόθεση οδικής αμέλειας, ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι ο εναγόμενος δεν ενήργησε ως συνετός και όχι ως ο τέλειος οδηγός. Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με τον χρόνο, τόπο και τις υπόλοιπες συνθήκες που οδήγησαν στην οδική σύγκρουση. Ασφαλώς, το καθήκον επιμέλειας περιορίζεται σε λογικά προβλεπτούς κινδύνους και δεν εκτείνεται με τρόπο, ώστε να επιβάλλεται υπέρμετρο βάρος για τον οδηγό, το οποίο θα ανέτρεπε το ισοζύγιο των λογικών προσδοκιών και προβλέψεων.[11] Όπως έχει υποδειχθεί στη Γεώργιου Μάρκου ν. Παναγιώτη Μιχαήλ Πολιτική Έφεση αρ. 246/12 ημερ. 27/6/2018, η αμέλεια ως νομική έννοια εξαντλείται στην πράξη στην εξέταση των πραγματικών γεγονότων της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ούτε είναι μετρήσιμη με απολύτους μαθηματικούς υπολογισμούς, παραμένουσα ζήτημα εκτίμησης και υπαγωγής των πραγματικών περιστατικών του ατυχήματος στις καθιερωμένες νομολογιακές αρχές. Ο οδηγός έχοντας υπόψη το αντικειμενικό επίπεδο επιμέλειας έχει την υποχρέωση να συμπεριφέρεται κατά τον έλεγχο του οχήματος του όπως αναμένεται από ένα μέσο συνετό οδηγό.[12] Από την άλλη, οι άλλοι χρήστες του δρόμου, είτε οδηγοί, είτε πεζοί, υπέχουν συντρέχουσα αμέλεια εάν δεν λαμβάνουν μέτρα αυτοπροστασίας. Η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων απέναντι στον εναγόμενο, αλλά σε καθήκον αυτοπροστασίας.[13] Το Δικαστήριο σε υποθέσεις, όπου εγείρεται ισχυρισμός για συντρέχουσα αμέλεια, όπως στην παρούσα, αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των Εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ του εναγομένου, από τη μια και του ενάγοντα από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα.[14] Στην υπόθεση Βλάσιος ν. Αντωνίου
(1990)1 ΑΑΔ 815, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την συντρέχουσα αμέλεια: «Οι νομικές αρχές που διέπουν το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας είναι καλά καθορισμένες. Αυτή δεν στηρίζεται στην ύπαρξη καθήκοντος του ζημιωθέντος προς τον εναγόμενο. Εκείνο που είναι αναγκαίο να αποδειχθεί όταν εγείρεται η ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας είναι ότι αυτός που ζημιώθηκε δεν πήρε για το ίδιον του συμφέρον λογικές προφυλάξεις και συνέβαλε έτσι με την έλλειψη φροντίδας στην ζημιά του. Ένας όμως ευθύνεται για συντρέχουσα αμέλεια εάν όφειλε εύλογα να είχε προβλέψει ότι θα μπορούσε να ζημιωθεί αν δεν ενεργούσε όπως ένας λογικός άνθρωπος. Ένας ενάγοντας όμως δεν είναι συνήθως υπόχρεος να προβλέψει ότι ένα πρόσωπο μπορεί να είναι αμελές εκτός αν η πείρα δείχνει μια συγκεκριμένη αμέλεια να είναι συνήθης κάτω από τις περιστάσεις.» Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού πολίτη.[15] Το βάρος απόδειξης της ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας φέρει ο εναγόμενος. Ωστόσο, το Δικαστήριο μπορεί να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από την μαρτυρία του ιδίου του ενάγοντα ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν όπως διαπιστώνονται από το Δικαστήριο.[16] Όσον αφορά το επίπεδο απόδειξης στην παρούσα υπόθεση αυτό είναι το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not).[17] Όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Τονίζεται ότι, όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Κardanas Transport Co Ltd v. Kωνσταντίνου,
(2011)1 Α.Α.Δ. 267, το Δικαστήριο αποφασίζει το ζήτημα της αμέλειας υπό το φως της ολότητας της μαρτυρίας και ασχέτως του αν η μαρτυρία δόθηκε από ενάγοντα ή εναγόμενο. Οι συνήγοροι των διαδίκων, σε σχέση με τον τρόπο οδήγησης όπου υπάρχει ελεγχόμενο τετράγωνο αναφέρθηκαν στο γραπτό κείμενο της αγόρευσης τους στην παράγραφο 1.1.5.3 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων (Τμήμα Οδικών Μεταφορών) και στον αντίστοιχο Αγγλικό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Η συνήγορος των Εναγομένων αναφέρθηκε επίσης στους κ.κ. 2, 58
(2)(δ) και 58
(4)(α) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984, Κ.Δ.Π. 66/84, όπως τροποποιήθηκαν. Ο κ. 58
(4)(α) των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984, Κ.Δ.Π. 66/84 διαλαμβάνει τα ακόλουθα: 58
(4)Πρόσωπο το οποίο οδηγεί ή έχει τον έλεγχο μηχανοκινήτου οχήματος σε οποιοδήποτε δρόμο οφείλει- (α) Να μην προσπερνά ούτε να αποπειράται να προσπεράσει όχημα κινούμενο προς την ίδια κατεύθυνση σε κάθε σημείο που υπάρχει στη μέση του οδοστρώματος συνεχής άσπρη γραμμή, σχετικό απαγορευτικό σήμα τροχαίας, σε στροφή με ορατότητα μικρότερη των εκατό μέτρων, σε συμβολή δρόμων εντός δημοτικών ορίων ή ορίων κοινότητας, όταν προσεγγίζει κυρτή γέφυρα, διάβαση πεζών ή κορυφή ανάβασης ή όταν προσεγγίζει όχημα από την αντίθετη κατεύθυνση, οπότε παρέχει δικαίωμα προτεραιότητας σε αυτό· (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου). Η παράγραφος 1.1.5.3 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων (Τμήμα Οδικών Μεταφορών) διαλαμβάνει τα ακόλουθα: 1.1.5.3. Ελεγχόμενο τετράγωνο (με/ή χωρίς φώτα τροχαίας) Σε συμβολές με ελεγχόμενο τετράγωνο: • Μην περάσετε την γραμμή στάσης αν η έξοδος σας από τη συμβολή δεν είναι ελεύθερη έστω και αν, σε περίπτωση που υπάρχουν φώτα τροχαίας, η ένδειξη στο φωτεινό σηματοδότη είναι πράσινο ή πράσινο βέλος. • Μπορείτε να σταματήσετε πάνω στο ελεγχόμενο τετράγωνο μόνο αν σκοπεύετε να στρίψετε δεξιά και περιμένετε για κενό στην κυκλοφορία. (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου). Στο σύγγραμμα Π. Αρτέμη και Α. Ερωτοκρίτου, Υποθέσεις Οδικής Αμέλειας (Λευκωσία 1996) στη σελ. 1073, γίνεται αναφορά στη σημασία των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών στον προσδιορισμό αμελούς οδήγησης: «Η θεσμοθέτηση Κανονισμών σχετικά με τον ορθό τρόπο οδήγησης σίγουρα όχι μόνο δεν καταργεί τη νομολογία του κοινοδικαίου για τον τρόπο οδήγησης του λογικού συνετού οδηγού αλλά μάλλον την επιβεβαιώνει. Οι Κανονισμοί οδήγησης αποτελούν επιπρόσθετο αυτοτελές κριτήριο για την ύπαρξη ή όχι αμέλειας αφού έχουν ως βάση την ασφαλή οδήγηση ώστε να μην προκαλείται ζημιά σε άλλους που χρησιμοποιούν το δρόμο. Έτσι, η παράβαση Κανονισμών μπορεί τις περισσότερες φορές να αποτελεί εκ πρώτης όψης μαρτυρία για την ύπαρξη αμέλειας ....» Η κατάληξη του Δικαστηρίου αναφορικά με τη συμπεριφορά του κάθε οδηγού έχει αποτυπωθεί στα ευρήματα που παραθέτω ανωτέρω. Το επόμενο στάδιο είναι να εξεταστεί η συμπεριφορά του κάθε οδηγού σε συνάρτηση με το καθήκον επιμέλειας ή αυτοπροστασίας με το οποίο ήταν επιφορτισμένος. Στην υπό κρίση περίπτωση, το Δικαστήριο καλείται να διαπιστώσει ποιο πρόσωπο ή ποια πρόσωπα και σε ποιο βαθμό, βαραίνει η ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Υπό το φως των ευρημάτων στα οποία έχει καταλήξει το Δικαστήριο είναι η κρίση και η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι ενέργειες της Ενάγουσας αφίστανται του επιπέδου επιμέλειας και προσοχής που πρέπει να επιδεικνύει ο μέσος συνετός οδηγός. Από τη στιγμή που τα προπορευόμενα οχήματα είχαν ακινητοποιηθεί πριν το ελεγχόμενο τετράγωνο δίδοντας με αυτόν τον τρόπο προτεραιότητα στον ΜΥ2 προκειμένου να προβεί μέσω του ελεγχόμενου τετραγώνου σε δεξιά στροφή ως είχε πρόθεση να πράξει, τα οχήματα που ακολουθούσαν θα έπρεπε επίσης να ακινητοποιηθούν λαμβανομένου υπόψη:
(1)της ύπαρξης συμβολής δρόμων,
(2)της ύπαρξης ελεγχόμενου τετραγώνου με την λωρίδα κυκλοφορίας μετά από αυτό, δηλαδή την έξοδο από αυτό να μην είναι ελεύθερη και
(3)την ύπαρξη μονής λωρίδας κυκλοφορίας για τα οχήματα που είχαν την πορεία της Ενάγουσας. Τα πιο πάνω στοιχειοθετούν την λανθάνουσα οδική συμπεριφορά της Ενάγουσας στη βάση των κανονισμών και του κώδικα οδικής κυκλοφορίας που έχουν αναφερθεί ανωτέρω. Πιο συγκεκριμένα, αντί να αναμένει πίσω από τα προπορευόμενα οχήματα, αυτή χωρίς να βεβαιωθεί για την αιτία ακινητοποίησης τους, ενήργησε αμελώς, εκτελώντας προσπέρασμα σε σημείο που απαγορευόταν, ήτοι σε συμβολή δρόμων, και εισερχόμενη επίσης στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας (στην οποία θα εισερχόταν ο ΜΥ2) ανακόπτοντας με αυτόν τον τρόπο την πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο ΜΥ 2, ο οποίος νόμιμα οδήγησε εντός του ελεγχόμενου τετραγώνου προκειμένου να εισέλθει στην εν λόγω λωρίδα πορείας. Σε περίπτωση που γινόταν αποδεκτή αυτή η οδική συμπεριφορά της Ενάγουσας τότε αυτό θα ισοδυναμούσε με αποκλεισμό της δυνατότητας ασφαλούς εισόδου στην εν λόγω συμβολή από την πάροδο μέσω του ελεγχόμενου τετραγώνου. Σε ότι αφορά τη συμπεριφορά του ΜΥ2 τα ευρήματα δεν στοιχειοθετούν αμέλεια από πλευράς του η οποία να προκάλεσε ή να συνέτεινε στην επέλευση του ατυχήματος αφού δεν ήταν εύλογα αναμενόμενο να έρθει αντιμέτωπος σε συμβολή δρόμων με ελεγχόμενο τετράγωνο, με όχημα που εκτελούσε προσπέρασμα υπό τις περιστάσεις που έχουν αναφερθεί ανωτέρω και οδηγείτο στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Ο ΜΥ2 σεβόμενος την προτεραιότητα που είχαν τα οχήματα επί της 25ης Μαρτίου δεν εισήλθε στο ελεγχόμενο τετράγωνο παρά μόνο όταν του δόθηκε προτεραιότητα να πράξει αυτό. Η Ενάγουσα με τη συμπεριφορά της απώλεσε την προτεραιότητα που θα είχε αν δεν εκτελούσε το προσπέρασμα που εκτέλεσε υπό τις περιστάσεις που αναφέρθηκαν ανωτέρω και δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης να παραπονείται για ανακοπή πορείας από τον ΜΥ
- Αυτό το οποίο κατέστη σαφές από τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα ήταν ότι ο μόνος λόγος της επίδικης σύγκρουσης ήταν γιατί το όχημα που οδηγούσε η Ενάγουσα βρέθηκε σε σημείο που δεν έπρεπε να ήταν. Άλλωστε, αποτελεί καλά εμπεδωμένη αρχή της νομολογίας ότι το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών, εκτός αν η πείρα δείχνει μια συγκεκριμένη αμέλεια να είναι συνηθισμένη κάτω από τις περιστάσεις.[18] Δεν υπήρξαν ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα που θα επέτρεπαν μία τέτοια διαπίστωση, ήτοι ότι η λανθάνουσα αυτή οδική συμπεριφορά της Ενάγουσας ήταν συνηθισμένη υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης. Με αυτά τα δεδομένα καταλήγω ότι το ατύχημα οφειλόταν στην αποκλειστική αμέλεια της Ενάγουσας οι ενέργειες της οποίας αποτέλεσαν τη γενεσιουργό αιτία του επίδικου ατυχήματος. Η κατάληξη μου αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης για το τροχαίο ατύχημα καθορίζει και την τύχη των αξιώσεων που εγείρει η Ενάγουσα με την αγωγή της που δεν είναι άλλη από την απόρριψη τους. Όμως, για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου, προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω και το ζήτημα των ειδικών αποζημιώσεων που διεκδικεί η Ενάγουσα. Ειδικές ζημιές: Συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι έχει υποστεί ειδικές ζημιές για τις οποίες αξιώνει αποζημιώσεις εναντίον των Εναγομένων. Αναφορικά με τις αξιούμενες ειδικές αποζημιώσεις, αποτελεί βασικό κανόνα ότι αυτές πρέπει να εξειδικεύονται στα δικόγραφα με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία.[19] Λαμβάνοντας υπόψη τη μαρτυρία η οποία κρίθηκε ως αξιόπιστη και έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο, κρίνω ότι το ποσό που αξιώνεται έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Συνεπώς, κρίνω ότι επί πλήρους ευθύνης, η Ενάγουσα θα δικαιούτο το αξιούμενο με την παρούσα αγωγή ποσό, ήτοι €1.051,
- Κατάληξη: Συγκεφαλαιώνοντας, για τους λόγους που έχω εξηγήσει πιο πάνω, καταλήγω ότι η Ενάγουσα έχει αποτύχει να αποδείξει την υπόθεση της στον απαιτούμενο βαθμό εναντίον των Εναγομένων. Η αγωγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Ακολουθώντας το αποτέλεσμα, τα έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των Εναγομένων και εναντίον της Ενάγουσας. (Υπ.)...................................... Μ. Λ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 A.Α.Δ 24, Latifundia Properties Ltd ν. Ανδρέα Μιχαήλ Ψάκη
(2003)1 ΑΑΔ 670). [2] Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018 [3] Pissis Ltd v. La Baguette Boulangerie- Patisserie Ltd, Πολ. Έφεση 135/10, ημερομηνίας 30.9.2015, Ιωάννης Τσιάττες v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd,
(2009)1 ΑΑΔ 974, 16 Ιουλίου, 2009. [4] STARGEL CO LTD ν. LUTKIN κ.α., Πολιτική έφεση ΑΡ. 407/2011, 21/6/2018 και Χρίστου ν. Khoreva
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1874 [5] Ευαγγέλου ν Γιαννακού
(1992)1Β ΑΑΔ 1243, 1246 και Ιωαννίδου ν Γιαννή
(1990)1Β ΑΑΔ 213, 216 [6] Νικήτα Ελένη ν. Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού
(2003)1 ΑΑΔ 344, Θρασυβούλου v. Κουλέρμου κ.α.
(1996)1 ΑΑΔ 293, Γενικός Εισαγγελέας ν. Πότση
(2000)2 Α.Α.Δ 252, Κυριακίδου ν. Νικολάου
(1993)1 Α.Α.Δ 45) [7] Ευαγγέλου ν. Γιαννακού
(1992)1 ΑΑΔ 1243. [8] Γιαννάκης Σοφοκλέους ν. Αστυνομίας
(2000)2 ΑΑΔ 218 και Κονναρή ν. Κυριάκου
(1996)1 ΑΑΔ 267. [9] R v Dodson
(1984)1 WLR 917, 978 [10] Αργυρού ν. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 378, Χαραλάμπους v. Mc Gill, Πολιτική Έφεση Αρ. 38/2015, 18 Δεκεμβρίου 2019, Lang v. London Transport Executive
(1959)3 All E.R. 609, Ελπινίκη Παναγιώτου ν. Γεώργιος Κυρ. Μαύρου
(1970)1 CLR 215. [11] Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475), Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1, Ανδρέου κ.ά ν. Πηλέα
(2000)1 Α.Α.Δ. 459. [12] Κωνσταντίνου ν. Κατσιάρδη
(2007)1 Α.Α.Δ. 1178. [13] Γεωργική Εταιρεία Πλατώνια Λτδ ν. Mohammad Al Sharif
(2012)1 Α.Α.Δ. 28. [14] Μαυρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 A.A.Δ.1013 [15] Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 178 με αναφορά στην Charalambous v. Kassapis
(1988)1 CLR 25 και Polykarpou v. Adamou
(1988)1 CLR 727. [16] Θεράπων Μιχαήλ ν. Ιωάννου & Παρασκευαΐδης Λτδ κ.α
(1998)1 ΑΑΔ 1494,1502. [17] Μαρσέλ ν. Λαϊκής
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858 [18] Panayiotou v. Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215, 219, Βλάσιος ν. Αντωνίου
(1990)1 Α.Α.Δ. 815, 818 και Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460), Θρασυβούλου ν. Κουλέρμου κ.α.
(1996)1 Α.Α.Δ. 293 και Μάριος Ουλουπή ν. Χρίστου κ.α.
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1508. [19] Κυριάκου Αθανασίου v. Δάφνης Ορφανίδου Πολιτική Έφεση Αρ. 73/11, 16 Δεκεμβρίου, 2015, Παναγιώτου ν. Φραγκίσκου κ.α.
(1999)1 ΑΑΔ 687, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1 ΑΑΔ 1157, Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1977)1 ΑΑΔ 396, Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Λοϊζου ν. Μουρτζή
(1999)1 ΑΑΔ 883, Μαϊττάς ν. Γεωργίου κ.α.
(1998)1 ΑΑΔ 1, Ζήνων Μερκής Λτδ. ν. Ελληνικής Τράπεζας
(1999)1 ΑΑΔ 1923, Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου
(2008)1 (Β) ΑΑΔ 1083, Ismail v. Αντωνίου κ.α., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση Αρ. 333/2009, 12.2.2014 και Mc Gregor on Damages, 15η έκδοση, παράγραφος 23, σελ. 15). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο