Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Ιωάννου κ.α., Αρ. Αγωγής: 6957/2004, 22/12/2021

(1989)1 Α.Α.Δ. 686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας στο δικαστήριο να διαγνώσει, κατόπιν έρευνας, τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, δηλαδή αν είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ. 1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις, σύμφωνα πάντα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την Φλαγκοφάς, πιο πάνω, προκύπτει ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη του χρεώστη και των μελών της οικογένειάς του. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία, εις αντιδιαστολή ανεργίας, εν προκειμένω μη απασχόληση οφειλόμενη σε οκνηρία ή άλλους λόγους που δεν δικαιολογούνται, δεν εμποδίζει το δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά ΧΧΧ Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd, ECLI:CY:AD:2020:A93, Πολ. Έφ. 271/13, 09/03/2020, Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd

(2004)1 Α.Α.Δ. 886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422). Στο τέλος της ημέρας το δικαστήριο καλείται να εξισορροπήσει δύο παραμέτρους. αφενός την αναγκαιότητα εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, αφετέρου την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Σχετικές είναι και οι πρόσφατες υποθέσεις S.X. v. X.X., Έφ. αρ. 31/15, ημερομ. 19/10/2018 και The Old Salt Yachting Co Ltd v. Βίκης, Αγ. Ναυτοδ. 42/14, ημερομ. 11/07/2019. Περιττό να υποδειχθεί πως σε αιτήματα ως το υπό κρίση εφαρμόζονται τα λεχθέντα στην υπόθεση Βασιλειάδη ν. Τσουρή

(2007)1 Α.Α.Δ. 43, εν προκειμένω το απόσπασμα στη σελίδα 48, όπου υποδεικνύεται ότι ο νόμος μετατοπίζει το βάρος απόδειξης στους ώμους του οφειλέτη, ο οποίος καλείται να πείσει για την αδυναμία του. Περαιτέρω, αρκεί να διαπιστωθεί ότι αδικαιολόγητα δεν εργάζεται, ώστε το Δικαστήριο να προβεί σε έκδοση διατάγματος (σχετική είναι και η υπόθεση Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου, πιο πάνω, καθώς επίσης η υπόθεση Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd, ECLI:CY:AD:2020:A93, Πολ. Έφ. 271/13, ημερ. 09/03/2020). Οφείλεται αυτή η προσέγγιση εφόσον εξυπηρετεί τον ανακριτικό χαρακτήρα της διαδικασίας και κατ' επέκταση συμβάλλει στην ικανοποίηση της απόφασης. Άλλωστε η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης έχει στον πυρήνα της την εμπιστοσύνη του κοινού, που απαξιώνει την απόφαση που δεν εκτελείται πλην δικαιολογημένων περιπτώσεων. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου περιορίστηκε στην οικονομική εξέταση των δύο καθ' ων η αίτηση. Πρώτος ήτο ο καθ' ου η αίτηση 1 ο οποίος ανέφερε πως είναι αυτοεργοδοτούμενος, δηλώνει στις κοινωνικές ασφαλίσεις εβδομαδιαίο εισόδημα €220, μάλιστα το σχετικό εισόδημα φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από το τεκμήριο 6 που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο, ενώ παράλληλα ως αυτοεργοδοτούμενος καταβάλλει ο ίδιος τις κοινωνικές του ασφαλίσεις ανά τρίμηνο, ανερχόμενες σε €560,56, σύμφωνα με βεβαίωση που είναι το τεκμήριο

1. Είναι 59 ετών, οικογενειάρχης, πατέρας δύο ενήλικων και ύπανδρων τέκνων. Σήμερα πλέον διαμένει με τη σύζυγό του, εφόσον μετά τη διάσταση έχουν πλέον συμφιλιωθεί και διαμένουν σε ιδιόκτητη οικία στο XXXXX. Ρωτήθηκε σε σχέση με τα τρέχοντα έξοδα και ανέφερε ότι καταβάλλουν περί τα €500 διατροφή και άλλα έξοδα για την οικία. Το ήμισυ τούτου του ποσού καταβάλλεται από τη σύζυγο. Περαιτέρω προσκόμισε δύο λογαριασμούς σε σχέση με ηλεκτρισμό, είναι τούτοι το τεκμήριο 2, που δεικνύει δύο ποσά σε δύο διαφορετικές περιόδους, ήτοι 18/06/2021-19/08/2021 και 19/08/2021-21/10/2021 και είναι για ποσό €323 η πρώτη και €170 η δεύτερη. Λογαριασμός τηλεφώνου σε συνδυασμό με διαδίκτυο είναι το τεκμήριο 3 και ανέρχεται σε €62,
2. Ο λογαριασμός του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας είναι το τεκμήριο 4 και πάλιν δύο λογαριασμοί, ο μεν πρώτος €63,78 και ο άλλος €46,
3. Επίσης προσκόμισε και το τεκμήριο 1 που δεικνύει οφειλές προς το Συμβούλιο Αποχετεύσεων ανερχόμενες σε €540 και αφορούν τα έτη 2008 μέχρι και
4. Αναφορικά με τα σκύβαλα προσκομίστηκε το τεκμήριο 7 που ανέρχεται σε €190, ετήσιο ποσό. Αναφερόμενος σε ποινική υπόθεση που αντιμετώπιζε, το σχετικό κατηγορητήριο είναι τεκμήριο στην ένσταση που καταχώρισε, για οφειλές προς τις κοινωνικές ασφαλίσεις ύψους €10.000, ανέφερε πως έχει πλέον εξοφληθεί, ενώ παρεμβάλλεται εδώ ότι η καταχώριση της ενστάσεως χρονολογείται σε σχέση με τη σημερινή ημερομηνία, δηλαδή καταχωρίστηκε πριν 3 έτη και 2 μήνες. Περαιτέρω ως έξοδα για καύσιμα ανέφερε το ποσό των €200 με €250 μηνιαίως, ενώ ακόμα για ένδυση/υπόδηση προσδιόρισε ότι καταβάλλει το ποσό των €50 μηνιαίως. Από την άλλη πλευρά η καθ' ης η αίτηση 2 είναι 55 ετών σήμερα και όπως ανέφερε, εργάζεται στη XXXXX στο Β' Δημοτικό Σχολείο XXXXX και ο μισθός της εξικνείται στο ποσό των €400 περίπου μηνιαίως, ως φαίνεται στο τεκμήριο 8, ενώ εξήγησε ότι επειδή εργάζεται και δύο επιπλέον ώρες, ανά διαστήματα ο μισθός ανέρχεται στο ποσό των €
5. Έχει δε καύσιμα €100 μηνιαίως για άλλο όχημα που έχει η οικογένεια, ενώ η ίδια είναι που καταβάλλει το ποσό των καυσίμων, το ήμισυ της διατροφής, το νερό και το τηλέφωνο για όλη την οικογένεια, καθώς επίσης €50 ως ένδυση και υπόδηση. Τώρα, η αξιολογική διεργασία δεν διαφέρει απ' εκείνη που εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε άλλη διαδικασία. Εν προκειμένω εφαρμογής τυγχάνουν όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου Μ/V Mary John κ.α.

(2002)1 Α.Α.Δ. 661, που θέλουν την αξιολόγηση της φιλαλήθειας των λεγομένων του μάρτυρα να έχει δυο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτή υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, κατά πόσο λέγει την αλήθεια. Ζητούμενο παραμένει η εξεύρεση της αλήθειας. Η εξακρίβωση της αλήθειας σε διαδικασίες ως η υπό κρίση έχει στον πυρήνα της δύο στοιχεία. Το πρώτο σκοπεί σε διαπίστωση του συνόλου των εισοδημάτων του χρεώστη και το δεύτερο σε εξακρίβωση του συνόλου των εξόδων τούτου. Στην προκείμενη περίπτωση το δεύτερο αυτό στοιχείο, ήτοι τα έξοδα και για τους δύο οφειλέτες, τόσο του καθ' ου η αίτηση 1 όσο και της καθ' ης η αίτηση 2, είναι δύσκολο αν όχι αδύνατο να κριθούν αναληθή ή ψευδή και εξηγώ. το σύνολο των τεκμηρίων που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ομιλεί αφ' εαυτού και ως εκ τούτου δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης του ποσού που είτε οφείλεται στο Συμβούλιο Αποχετεύσεως, είτε του λογαριασμού για την ηλεκτρική, το τηλέφωνο ή ακόμα το νερό και τα σκύβαλα. Ζητούμενο όμως είναι το κατά πόσο οι καθ' ων η αίτηση είπαν στο Δικαστήριο την αλήθεια. Αυτό απαντάται εν μέρει καταφατικά. Το ύψος των εξόδων τους είναι αυτό που προκύπτει από τα τεκμήρια που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστήριο. Παρ' όλα ταύτα είναι η διερεύνηση του Δικαστηρίου εκείνη που αποκάλυψε, χωρίς προηγούμενη αναφορά από τους καθ' ων η αίτηση, ότι μέρος είτε του λογαριασμού σε σχέση με την ηλεκτρική είτε του λογαριασμού σε σχέση με την υδατοπρομήθεια, δεν αφορά αυτή τούτη την οικία που διαμένουν οι καθ' ων η αίτηση. Η διερεύνηση απεκάλυψε ότι οι καθ' ων η αίτηση διαμένουν σε ανώγειο κατοικία ενώ στο ισόγειο τούτης βρίσκεται δεύτερη κατοικία, που μέχρι πρότινος, σύμφωνα με τους προφορικούς ισχυρισμούς τους και όχι οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό στοιχείο, ενοικιάζετο. Αυτός εδώ ο ισχυρισμός συνδυάζεται περαιτέρω και με τα εισοδήματα της οικογένειας, υπό την έννοια ότι ούτε στην ένορκη δήλωση που καταχώρισαν στην ειδοποίηση για ένσταση, αλλά ούτε και σήμερα ενώπιον του Δικαστηρίου έκαναν οιανδήποτε αναφορά σε σχέση με τούτη τη δεύτερη οικία που αποφέρει επιπλέον εισόδημα ύψους €

1. Δεν στέκομαι τόσο στην ένσταση καθ' ότι ο χρόνος καταχώρισης τούτης είναι μεγάλος και ενδεχόμενο είναι τότε τα πράγματα να ήταν αλλιώς. Εντούτοις σήμερα ενώπιον του Δικαστηρίου τίποτε αναφέρθηκε από τον καθ' ου η αίτηση 1 και αν δεν ήτο η διερεύνηση ενώπιον του Δικαστηρίου δεν θα αποκαλύπτετο τούτο το επιπλέον εισόδημα. Τα δε έξοδα του καθ' ου η αίτηση 1 ως αναφέρθηκαν και με δεδομένο ένα μισθό της τάξης των €900 (όπως προκύπτει από τις κοινωνικές ασφαλίσεις, €220 εβδομαδιαίως, 4Χ220=880) παρ' ότι ο ίδιος ανέφερε πως ο μισθός κυμαίνεται μεταξύ €800 με €1.200 μηνιαίως, αντιλαμβάνεται κανείς ότι τα έξοδα του, ήτοι το ήμισυ της διατροφής, τα €250 για καύσιμα, ρεύμα λαμβάνεται ο λογαριασμός των €170 εφόσον στον προηγούμενο όπως ο ίδιος ανέφερε συμπεριλαμβάνεται και η άλλη οικία που ενοικιάζετο, συνεπώς το ρεύμα ανέρχεται σε €90 μηνιαίως, καθώς επίσης κοινωνικές ασφαλίσεις €185 μηνιαίως, είναι η αναλογία που προκύπτει από το τεκμήριο 5, ένδυση/υπόδηση €50 και σκύβαλα €15, προκύπτει πως τα έξοδα του είναι πλέον €840 μηνιαίως και όχι όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε. Και όλα αυτά χωρίς να παραγνωρίζεται ότι κάποιους μήνες κερδίζει περισσότερα. Όσον δε αφορά την καθ' ης η αίτηση 2 η αρνητική εντύπωση που προκάλεσε δεν έχει να κάνει τόσο με αυτή την οικία, που ούτως ή άλλως αποκαλύφθηκε πλέον από τον καθ' ου η αίτηση 1, αλλά με την ασάφεια, την αοριστία και τις παλινδρομήσεις σε σχέση με την εξεύρεση εργασίας και την αλλαγή εργασίας. Εν προκειμένω απ' εκεί που εργαζόταν ως καθαρίστρια με καθαρό εισόδημα €750, αποφάσισε να εγκαταλείψει εκείνη την εργασία για τη σχολική εφορεία με ένα εισόδημα λιγότερο των €500 και ενίοτε όπως η ίδια υπέδειξε μετά από υπερωρίες να ανέρχεται σε €642, σχετικό είναι το τεκμήριο
2. Ήτο ανίκανη να δώσει εξηγήσεις αν αναζήτησε άλλη εργασία. Η εντύπωση που αποκόμισε το Δικαστήριο καθ' ον χρόνο μαρτυρούσε ήτο πως δεν προέβη σε τέτοια αναζήτηση. Δεν κατόρθωσε να αναφέρει όνομα προσώπου ή προσώπων με τα οποία μίλησε για τέτοια εργασία, ενώ η εξήγηση που έδωσε γιατί εγκατέλειψε την προηγούμενη εργασία που είχε αυξημένα εισοδήματα σε σχέση με την νυν εργασία της, είναι τουλάχιστον σαθρή. Ανέφερε πως η εργασία εκείνη ήτο μακριά και της υπεδείχθη ότι σύμφωνα με όσα η ίδια ανέφερε η εργασία εκείνη ήταν στα XXXXX, ενώ η ίδια η καθ' ης η αίτηση 2 διαμένει στο XXXXX. Περιττό να υποδειχθεί ότι γεωγραφικοί προσδιορισμοί συνιστούν δικαστική γνώση και συνεπώς γνωστό είναι πως οι δύο αυτοί δήμοι, XXXXX και XXXXX, γειτνιάζουν, ενώ η σημερινή εργασία της είναι πολύ πιο μακριά, εν προκειμένω στην XXXXX, δηλαδή στο Δήμο Λευκωσίας που δεν γειτνιάζει με το XXXXX. Είναι γι' αυτό το λόγο που ανέφερα πως οι εξηγήσεις για το λόγο που εγκατέλειψε την εργασία της, είναι τουλάχιστον σαθρές. Το δεύτερο σκέλος της εξήγησης ότι δηλαδή εκεί εργαζόταν περισσότερες ώρες ενώ σήμερα εργάζεται λιγότερες, μεταξύ των ωρών 12:00-16:00 πλέον οι δύο ώρες υπερωρίες, εν προκειμένω 4 με 6 ώρες, δεν ικανοποιούν βεβαίως το ζητούμενο. Όπως υπεδείχθη ενωρίτερα στη βάση της νομολογίας, εν προκειμένω της απόφασης Νίτσα Χριστάκη Παναγή και Σωτηρίου, ανωτέρω, αναμένεται από το δίκαιο του πράγματος ο χρεώστης να αναζητήσει εργασία και μάλιστα την πλέον προσοδοφόρα. Σε αυτό βεβαίως το πρόσφορο της εργασίας υπόψη λαμβάνονται όλες οι συνιστώσες, όπως δηλαδή το κόστος μετάβασης σε τούτη την εργασία, ο χρόνος της εργασίας, τα έσοδα, καθώς επίσης εάν εκ της εργασίας προκαλούνται άλλα έξοδα και ποιο το αποτέλεσμα του συμψηφισμού τέτοιου εισοδήματος με τα έξοδα που προκαλούνται. Εδώ διαπιστώνεται από τα έξοδα που η καθ' ης η αίτηση 2 ανέφερε ότι καταβάλλει μηνιαίως, ότι τούτα ανέρχονται σε €500, τη στιγμή που ο μισθός της με υπερωρίες υπερβαίνει το ποσό των €
3. Δηλαδή παραμένει όφελος από το μισθό της ένα ποσό της τάξης των €
4. Από την άλλη αν η καθ' ης η αίτηση 2 παρέμενε στην άλλη εργασία που ο μισθός ήταν €750, θα είχε ένα πρόσθετο εισόδημα της τάξης των €
5. Επανερχόμενος στον καθ' ου η αίτηση 1, πέραν των όσων αναφέρθηκαν έκπληξη προκαλεί και το γεγονός ότι σε αυτή την περίοδο των 3 ετών από την καταχώριση της ειδοποίησης για πρόθεση ένστασης μέχρι και σήμερα, υπό ανάλογες μισθολογικές περιστάσεις ως αυτές που αναφέρθηκαν, κατόρθωσε να εξοφλήσει, όπως ο ίδιος ανέφερε, το ποσό των €10.000 που όφειλε στις κοινωνικές ασφαλίσεις. Είναι και αυτό ένα στοιχείο εις ένδειξη απόκρυψης άλλων εισοδημάτων, πέραν αυτών που έχουν ήδη αναφερθεί και πέραν του ενοικίου που δεν αποκαλύφθηκε ενωρίτερα. Εν πάση περιπτώσει τα έξοδα που ο ίδιος ανέφερε ότι πληρώνει μηνιαίως ανέρχονται στο ποσό των €
6. Ο ελάχιστος μισθός που αναφέρει ότι παίρνει μηνιαίως είναι πέριξ των €
7. Κυμαίνεται όμως από €900 σε €1.200 και προστίθεται εν πάση περιπτώσει και το ενοίκιο των €300, έστω και εάν τη δεδομένη στιγμή υποστηρίχθηκε ότι η εν λόγω οικία δεν ενοικιάζεται, χωρίς όμως να προσκομιστεί οιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο. Υπό το φως όλων των ανωτέρω καταλήγω πως τόσο ο καθ' ου η αίτηση 1 όσο και η καθ' ης η αίτηση 2, έχουν την οικονομική δυνατότητα στο πλαίσιο όσων εξηγήθηκαν να καταβάλλουν μηνιαία δόση προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους. Σε ό,τι αφορά τον καθ' ου η αίτηση 1 τούτη η δόση κρίνω πως δικαιολογείται να είναι το ενοίκιο που αναφέρθηκε πλέον ένα πρόσθετο ποσό, ήτοι σύνολο €400 μηνιαίως από 01/02/2022 και κάθε πρώτη ημέρα εκάστου επόμενου μηνός. Δίδεται ο ένας μήνας επιπλέον ώστε να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες ενοικίασης της οικίας. Όσον δε αφορά την καθ' ης η αίτηση 2 κρίνω πως τούτο το ποσό δικαιολογείται να είναι η διαφορά μεταξύ του σημερινού εισοδήματος και της εργασίας που η ίδια εγκατέλειψε αδικαιολόγητα, εφόσον εκείνη η εργασία απέφερε καλύτερα εισοδήματα. Ως εκ τούτου σε σχέση με την καθ' ης η αίτηση 2 εκδίδεται διάταγμα μηνιαίων δόσεων ύψους €150 από 01/02/2022 ώστε να δοθεί ο χρόνος αναζήτησης ενδεχομένως τέτοιας εργασίας. Νοείται ότι αυτές θα είναι οι δόσεις από την ημερομηνία που αναφέρθηκε και για κάθε πρώτη ημέρα εκάστου επόμενου μηνός μέχρι εξοφλήσεως του εξ αποφάσεως χρέους. Έξοδα διαδικασίας, ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των αιτητών και σε βάρος των καθ' ων η αίτηση 1 και 2 κεχωρισμένως και/ή αλληλεγγύως. (Υπ.) ................................... Λ. Α. Παντελή Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο