ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔHMOΚΡΑΤΙΑΣ ν. L.P. TRANSBETON PUBLIC LTD, Αρ. Αγωγής: 4066/12, 30/11/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2021:A705 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4066/12 Μεταξύ: ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔHMOΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόντων -και- L.P. TRANSBETON PUBLIC LTD Εναγομένων --------------- Ημερομηνία: 30/11/2021 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα στην Αγωγή κι Εναγόμενο στην Ανταπαίτηση: κα Ξυψιτή Για Εναγόμενους στην Αγωγή κι Ενάγοντες στην Ανταπαίτηση: κα Κλαΐδη ΑΠΟΦΑΣΗ Α. Εισαγωγή Με την υπό κρίση αγωγή ζητείται από τον Γενικό Εισαγγελέα ποσό €3.257,03, το οποίο ως αναφέρεται καταβλήθηκε από τη Δημοκρατία στην Εναγόμενη εταιρεία «εκ λάθους και/ή αχρεωστήτως και/ή άνευ ανταλλάγματος και/ή διά αντάλλαγμα το οποίο απέτυχε και/ή για παράβαση συμφωνίας και/ή» για αδικαιολόγητο πλουτισμό. Η Εναγόμενη είναι εταιρεία που ασχολείται με παραγωγή κι εμπορία έτοιμου σκυροδέματος. Στις 20/5/09 προκηρύχθηκε γραπτή προσφορά για την εκτέλεση εργασίας μεταφοράς, άντλησης και παράδοσης 100 κυβικών μέτρων σκυροδέματος για επίστρωση αυλής στις Κεντρικές Φυλακές. Μεταξύ των όρων της προσφοράς ήταν και η προμήθεια, μεταφορά άντλησης και παράδοσης σκυροδέματος συγκεκριμένης κατηγορίας με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές. Επίσης είχε συμφωνηθεί ότι η πληρωμή θα γινόταν αφού συμπληρωνόταν η παράδοση, ελέγχονταν τα υλικά και διαπιστωνόταν ότι ήταν σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου και προς πλήρη ικανοποίηση του Επαρχιακού Μηχανικού Λευκωσίας και αφού ο εργολάβος προσκόμιζε τιμολόγιο, πιστοποιημένο από τον υπεύθυνο μηχανικό. Οι Εναγόμενοι υπέβαλαν προσφορά, η οποία κατακυρώθηκε σε αυτούς ως η χαμηλότερη. Εκτέλεσαν το έργο, πλην όμως αυτό δεν ήταν σε συμφωνία με τις δοθείσες προδιαγραφές. Στο μείγμα τσιμέντου το οποίο απαιτείτο υπήρχε μικρότερο μέγιστο ονομαστικό μέγεθος αδρανών υλικών, τα οποία θα επέτρεπαν την ορθότερη άντλησή του. Οι Εναγόμενοι θα έπρεπε να πληρωθούν μετά την αποπεράτωση και αφού είχαν ελεγχθεί τα υλικά, αλλά εκ παραδρομής καταβλήθηκε σε αυτούς ποσό €3.257,03 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ που αντιπροσώπευε μέρος της εκτελεσθείσας εργασίας ή των εργασιών της προσφοράς. Με βάση την εν λόγω προσφορά λήφθηκαν κύβοι για έλεγχο των αντοχών του σκυροδέματος, οι οποίοι λήφθηκαν στην παρουσία εκπροσώπου των Εναγομένων. Ελέγχθηκαν και οι αντοχές τους ήταν πολύ χαμηλότερες από τις απαιτούμενες και δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές. Λόγω της ύπαρξης μεγάλου αριθμού κρατουμένων στις φυλακές η Διεύθυνση των φυλακών ζήτησε όπως μη προχωρήσει ο Επαρχιακός Μηχανικός Λευκωσίας σε αφαίρεση και ανακατασκευή του σκυροδέματος για να μην προκληθεί αναστάτωση στον χώρο. Ο Επαρχιακός Μηχανικός Λευκωσίας μετά τον έλεγχο αποφάσισε να γίνει μόνο χρηματική αποκοπή (ολική) ύψους €7.976,40 που ήταν η συνολική αξία της προσφοράς και η αξία της εκτελεσθείσας εργασίας από τον Εναγόμενο. Στάλθηκαν δύο επιστολές από τον Επαρχιακό Μηχανικό Λευκωσίας ημερομηνίας 30/4/2010 και 21/1/2010 με τις οποίες ζητείτο η επιστροφή του ποσού €3.257,03 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ το οποίο εκ λάθους πληρώθηκε στους Εναγόμενους. Στην Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι προμήθευσαν τη Δημοκρατία ακριβώς με βάση την παραγγελία που έδιδε ο αρχιεπιστάτης του έργου. Η Εναγόμενη αρνήθηκε ότι λήφθηκαν κύβοι για ανάλυση. Σε Ανταπαίτησή της αναφέρεται ότι βάσει συμφωνίας προσκόμισε τη Δημοκρατία με έτοιμο σκυρόδεμα στην αυλή των Κεντρικών Φυλάκων και εξέδωσε 7 τιμολόγια από τα οποία παραμένει απλήρωτο ποσό € 5.161,55. Στην Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση αφού επαναλαμβάνει ουσιαστικά τους ισχυρισμούς του επί της Έκθεσης Απαίτησης, προβάλλει τον ισχυρισμό ότι ήταν ρητός όρος της προσφοράς ότι η πληρωμή θα γινόταν αφού συμπληρωνόταν η παράδοση κι ελέγχονταν τα υλικά και διαπιστωνόταν ότι ήταν σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου και προς πλήρη ικανοποίηση του Επαρχιακού Μηχανικού Λευκωσίας ή του αντιπροσώπου του και αφού ο Εργολάβος του προσκομίση πιστοποιημένο από τον υπεύθυνο Μηχανικό ή τον αντιπρόσωπό του. Αγωγή και ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν. Β. Μαρτυρία Για τον Ενάγοντα έδωσαν μαρτυρία δύο μάρτυρες και συγκεκριμένα η Χρυστάλλα Σολωμού, πολιτική μηχανικός και ο Γεώργιος Πογιατζή, επιστάτης. Τα λεχθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου, έχουν καταγραφεί στα πρακτικά και λαμβάνονται υπόψη μαζί με τα Τεκμήρια που επίσης κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Έχουν βεβαίως ληφθεί υπόψη συνολικά, αλλά δεν επαναλαμβάνονται πλήρως, στην ολότητά τους (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Είναι νομολογημένο ότι αρκεί η σύνοψη της μαρτυρίας. Στην Καννάουρου κ.α. ν. Σταδιώτη κ.α.,
(1990)1 Α.Α.Δ. 35 αναφέρθηκε ότι: « Ότι απαιτείται είναι ο ορθός προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων, η σύνοψη του ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας, ο συσχετισμός της με τα ευρήματα και συμπεράσματα καθώς και η συνάρτηση της ετυμηγορίας με τα επίδικα θέματα και τα ευρήματα του δικαστηρίου. (Βλ. μεταξύ άλλων Theodora Ioannidou v. Charilaos Dikeos
(1969)1 C.L.R. 235 και Pioneer Candy Ltd v .Tryfon & Sons
(1981)1 C.L.R. 540)» Μ.Ε.
- Χρυστάλλα Σολωμού Σύμφωνα με γραπτή της δήλωση η Χρυστάλλα Σολωμού, αναφέρθηκε στους όρους της προσφοράς και στο ότι το γραφείο του Επαρχιακού Μηχανικού Λευκωσίας γνωρίζοντας τη δυσκολία της εκτέλεσης της εργασίας με γενικές απαιτήσεις για σκυρόδεμα είχε προβεί σε ειδική προσφορά με σχεδιασμό μείγματος διαφορετικό σε σύγκριση με τις γενικές απαιτήσεις. Παρά το ότι σύμφωνα με τον όρο 5.1 της προσφοράς (κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1) η πληρωμή θα γινόταν αφού συμπληρωνόταν η παράδοση και ελέγχονταν τα υλικά. Κατά παράβαση του σχετικού όρου της προσφοράς καταβλήθηκε στους Εναγόμενους ποσό €3.257,
- Οι κύβοι που λήφθηκαν στην παρουσία εκπροσώπου των Εναγομένων είχαν αντοχές πολύ χαμηλότερες από αυτές που απαιτούνται και δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές. Αποφασίστηκε να γίνει η αποκοπή που αναφέρεται στην Έκθεση Απαίτησης και στάλθηκαν και δύο επιστολές (και πάλι ως αναφέρεται στην Έκθεση Απαίτησης). Αντεξεταζόμενη εξήγησε ως πολιτικός μηχανικός μπορεί να διαβάζει οποιοδήποτε έλεγχο γίνεται σε εργαστήριο από συναδέλφους της πολιτικούς μηχανικούς, αλλά η ίδια δεν προέβηκε σε εξέταση για το επίδικο σκυρόδεμα. Η ίδια δεν ήταν σε θέση να κατονομάσει τα πρόσωπα που προέβηκαν σε εξέταση για την αντοχή του σκυροδέματος. Η ίδια δεν ήταν παρούσα στην κατασκευή ή την παράδοση του σκυροδέματος. Όπως εξήγησε το σκυρόδεμα ανάλογα με την ηλικία του έχει διαφορετικές αντοχές και γι' αυτό τα πρότυπα απαιτούν να γίνεται προκαταρκτικός έλεγχος στις 7 μέρες και τελικώς στις
- Δέχθηκε ότι με την ειδική προσφορά η Δημοκρατία ζητούσε σκυρόδεμα αντοχής C25 αλλά με ειδικές προδιαγραφές και όχι τις συνηθισμένες του σκυροδέματος. Συνήθως η διαδικασία λήψης κύβων αντοχής για το σκυρόδεμα γινόταν την ώρα που ερχόταν το φορτίο και πριν ξεκινήσει η άντληση και τοποθέτηση και μετά το φορτίο αφηνόταν ελεύθερο για να αντληθεί και τοποθετηθεί στη μόνιμη θέση. Η ίδια δεν γνωρίζει εάν ο επιστάτης είχε δώσει έγκριση για την επιπρόσθετη τοποθέτηση νερού και άμμου ώστε να επιτευχθεί η άντληση. Εξήγησε δε ότι η όποια οδηγία δίνουν οι επιστάτες δεν αποτελεί οδηγία του μηχανικού του έργου. Συμφώνησε ότι σε κάποιες περιπτώσεις, η υπερβολική δόνηση μπορεί να επιφέρει αλλαγή στο μείγμα του σκυροδέματος. Εξ όσων γνωρίζει είναι αλήθεια ότι το σκυρόδεμα που παραδόθηκε από την Ενάγουσα χρησιμοποιείται στις Κεντρικές Φυλακές εδώ και 11 χρόνια χωρίς πρόβλημα. Συμφώνησε ότι δεν υπήρχε εξέταση για το σκυρόδεμα που παραδόθηκε στις 26/6/
- Μ.Ε. 2 Γεώργιος Πογιατζή Ο Μ.Ε.2, Γεώργιος Πογιατζή, αναφέρθηκε στα καθήκοντά του ως επιστάτης και στη λήψη δειγμάτων (αναφέρθηκαν ως «δοκίμια»). Επίσης ήταν ευθύνη του να επιστρωθεί η αυλή με μπετόν. Αναφέρθηκε επίσης σε πρόβλημα με την άντληση του μπετόν το οποίο «στάλωνε» στα ελαστικά μεταφοράς του. Ο ίδιος ήταν παρών όταν ερχόταν το μπετόν, ο ίδιος συνέστησε στον υπάλληλο των Εναγομένων να γίνει κάτι ώστε να μπορεί να αντλείται το μπετόν. Δέχθηκε εμμέσως ότι προστέθηκε υγρό για να μπορέσει να ολοκληρωθεί το έργο. Εξ όσων γνωρίζει το μπετόν βρίσκεται ακόμα στις Κεντρικές Φυλακές και δεν έχει κάποια φθορά μέχρι το
- Δεν περιήλθε στην αντίληψή του ότι έγινε επιτόπου έλεγχος σε σχέση με τις προδιαγραφές του μπετόν. Ο ίδιος δεν προσέθεσε οτιδήποτε κατά τη λήψη των δειγμάτων. Ο ίδιος δεν είναι εμπειρογνώμονας για να δώσει μαρτυρία για την ποιότητα και αντοχή του σκυροδέματος. Μάρτυρας Εναγομένων 1 Χαραλαμπία Παναγή Για την Εναγόμενη έδωσε μαρτυρία υπάλληλος της εταιρείας Χαραλαμπία Παναγή η οποία αναφέρθηκε στην ετοιμασία γραπτής προσφοράς, για την παράδοση, άντληση και τοποθέτηση σκυροδέματος με τιμή 57,80 ανά κυβικό μέτρο. Οι πληρωμές θα έπρεπε να γίνονταν εντός 30 ημερών από την ημερομηνία παράδοσης και εκδίδονταν διαφορετικά τιμολόγια από τα οποία σύμφωνα με κατάσταση λογαριασμού την οποία και κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 8 παραμένει απλήρωτο ποσό €5.161,
- Εργαζόταν στην Εναγόμενη μέχρι το
- Γνωρίζει τους όρους της προσφοράς, σε σχέση όμως με θέματα του λογιστηρίου. Η ίδια γνωρίζει ότι η παράδοση θα γινόταν και θα εξοφλούνταν τα τιμολόγια μετά από 30 μέρες. Ερωτώμενη ως προς τις υπογραφές των τιμολογίων ισχυρίστηκε ότι αυτά δεν είχαν καμία αμφισβήτηση, τυγχάνουν διπλών - τριπλών ελέγχων και η ίδια δεν καθόταν να τα υπογράψει. Δέχθηκε ότι μπορεί να πληρώθηκε κάποιο ποσό από τα τιμολόγια αλλά παρέμεινε κάποιο υπόλοιπο. Για να μπορεί να γίνει η εργασία ήταν πιο λεπτό μέσα, μετά τοποθετήθηκε και δεν είχε πρόβλημα. Η ίδια ήταν υπεύθυνη για τις τιμολογήσεις. Δεν θυμάται το Τεκμήριο 5 επιστολή 30/4/10 (με την οποία και αναφερόταν ότι δεν πληρούνταν τεχνικές προδιαγραφές των προσφορών και ότι θα γινόταν ολική αποκοπή πληρωμής). Δέχθηκε ότι στο Τεκμήριο 7 αναφερόταν ότι είχε γίνει αλλαγή στο μπετόν. Δεν θυμάται το Τεκμήριο 4 αλλά δεν δέχθηκε ότι οι πληρωμές ήταν μηδενικές. Η ίδια επικοινώνησε για να γίνονταν πληρωμές και μετά λήφθηκαν δικαστικά μέτρα από την εταιρεία και η εταιρεία τελικά έκλεισε. Γ. Αξιολόγηση μαρτυρίας Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας από τα όσα τέθηκαν ενώπιόν μου. Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Αξιολόγησα τη μαρτυρία συνολικά και σφαιρικά και όχι κατά μικροσκοπικό τρόπο, πάντα σε σχέση με τα έγγραφα που κατέθεσαν οι μάρτυρες ως Τεκμήρια στο Δικαστήριο, τα οποία μιλούν από μόνα τους. Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τους μάρτυρες στο εδώλιο και να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους από τις αντιδράσεις τους, την αμεσότητα ή μη των απαντήσεών τους και τη συνοχή του περιεχομένου της. Προβαίνω σε αξιολόγηση μαρτυρίας και σε ευρήματα όχι επί παντός επιστητού, αλλά μόνο με βάση τις δικογραφημένες θέσεις και εκατέρωθεν αξιώσεις των δύο πλευρών. Οφείλω να παρατηρήσω σε κάθε περίπτωση ότι η Εναγόμενη δεν παρουσίασε μαρτυρία εμπειρογνώμονα σε σχέση με διάφορους ισχυρισμούς της για το σκυρόδεμα C-
- Επίσης σημειώνω ότι είτε δικογραφικά, είτε με παράλειψη αντεξέτασης ή αμφισβήτησης κατά την παρουσίαση της μαρτυρίας, ήταν παραδεκτή η συμφωνία και οι όροι της (Τεκμήριο 1) και το ότι έγινε πληρωμή για κάποια ποσότητα σκυροδέματος ενώ δεν έγινε πληρωμή για άλλη ποσότητα. Η Μ.1., θεωρώ ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια, όπως και ο Μ.
- εντός του πεδίου των γνώσεών τους. Δεν έτυχαν δε κάποιας, καλυπτόμενης από τη δικογραφία, ουσιαστικής αμφισβήτησης των λεγομένων τους ούτε και κλονίστηκε η αξιοπιστία τους από την αντεξέταση. Κάποιες θέσεις δε που τους προέβαλε η κα Κλαΐδου, ήταν εκτός των δικογραφημένων θέσεών της (π.χ. για την αλλαγή στη σύνθεση κατόπιν υποδείξεων του επιστάτη ή για τη χρήση του σκυροδέματος στις φυλακές που συνεχίζεται ακόμα). Ήταν ουσιαστικά παραδεκτή η προσφορά και η προκήρυξή της και η κατάρτισή της συμφωνίας μεταξύ των μερών. Προκύπτει επίσης με σχετική ευκολία το ότι λήφθηκαν δείγματα του μπετόν, τα οποία βάσει όρου της συμφωνίας για να τύχουν πληρωμής, θα έπρεπε να τύχουν έγκρισης. Βάσει του Τεκμηρίου 1, 2η σελίδα, όρος 5: «Πληρωμή θα γίνει αφού συμπληρωθεί η παράδοση και ελεγχθούν τα υλικά και διαπιστωθεί ότι είναι σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου και προς πλήρη ικανοποίηση του Επαρχιακού Μηχανικού Λευκωσίας ή του αντιπροσώπου του και αφού ο Εργολάβος προσκομίσει τιμολόγιο, που θα πιστοποιείται από τον υπεύθυνο Μηχανικό ή τον αντιπρόσωπό του.» Όσον αφορά τα αποτελέσματα αντοχής των κύβων του μπετόν που έπρεπε να γίνουν με συγκεκριμένες προδιαγραφές ((βλ. Τεκμ. 1 3η σελ) και δεν έγιναν, δηλαδή όσον αφορά τη διαφοροποιημένη σύνθεσή του που ισχυρίζεται η Ενάγουσα, θεωρώ ότι έχει αποδειχθεί από το περιεχόμενο της σχετικής επιστολής Τεκμήριο 5 επιστολή προς τους Εναγόμενους 30/4/10, η οποία ως προς τη διαφορετικότητα στη σύνθεση του μπετόν δεν αμφισβητήθηκε από τους Ενάγοντες ( οι οποίοι άλλωστε αναφέρουν σε προηγούμενη δική τους επιστολή Τεκμ. 7 ημερ. 21/1/10 μεταξύ άλλων ότι «Εισηγηθήκαμε στον επιστάτη να αυξήσουμε την άμμο στο Screed .. είχαμε αναφέρει προηγουμένως ότι τα αποτελέσματα αντοχής διαφοροποιούνται λόγω μεγάλης ποσότητας άμμου..») Η Μ.Υ.1, πέραν του ότι απαντούσε αόριστα και συγκεχυμένα, δεν έδειξε να γνωρίζει καλά τη διαφορά των μερών από τεχνικής άποψης, ούτε να θυμάται την ανταλλαγείσα αλληλογραφία και τις θέσεις των μερών. Από τη μαρτυρία της μπορώ όμως να δεχθώ το ότι έγινε χρέωση για τα πωληθέντα αγαθά -η οποία δεν αμφισβητείται σε κάθε περίπτωση-, χωρίς όμως να παρουσιαστούν υπογεγραμμένα τιμολόγια (θα αναλύσω το θέμα αυτό πιο κάτω). Επίσης μπορώ να δεχθώ, αν και βεβαίως η ίδια δεν είναι εμπειρογνώμων, αφού άλλωστε η εν λόγω θέση, μόνο επιβεβαιώνει τη σχετική μαρτυρία εκ μέρους του Ενάγοντα, το ότι το μπετόν που παραδόθηκε, ήταν διαφορετικής σύνθεσης από τη συμφωνηθείσα («πιο λεπτό» κατά την ίδια). Όσον αφορά το αν δόθηκαν τιμολόγια πιστοποιημένα από τον υπεύθυνο μηχανικό ή αντιπρόσωπό του, που η πλευρά του Ενάγοντα στην Υπεράσπιση στην Ανταπαιτηση ρητά αμφισβητεί, δεν έχει αποδειχθεί, εφόσον τα τιμολόγια που παρουσιάστηκαν ήταν ανυπόγραφα, χωρίς η μάρτυρας να διευκρινίζει κάτι επί αυτού. Πάντως, σημειώνω ότι αν δεν δικογραφείται από τους Εναγόμενους, αποτελεί δικογραφημένο ισχυρισμό των ίδιων των Εναγόντων ότι δεν απαιτήθηκε από τους Εναγόμενους η αφαίρεση και ανακατασκευή του συκροδέματος για «να μην προκληθεί πρόσθετη αναστάτωση στο χώρο». Άρα εφόσον δεν έγινε αφαίρεση και ανακατασκευή του σκυροδέματος, Μπορώ λοιπόν εύλογα να προβώ σε εύρημα ότι παρέμεινε στην κατοχή της Δημοκρατίας. Με βάση τα πιο πάνω θεωρώ ότι έχει αποδειχθεί: - η συμβατική σχέση της Εναγόμενης με την Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, Τμήμα Δημοσίων Έργων, μετά από κατακύρωση προσφοράς με όρους ως το Τεκμήριο 1 - η παροχή στα πλαίσια της σύμβασης σκυροδέματος σε διάφορες ημερομηνίες για έργο στις Κεντρικές Φυλακές, μεταξύ 1/6/2009 και 20/6/
- Βρίσκω περαιτέρω: - ότι το σκυρόδεμα που παραδόθηκε δεν ανταποκρινόταν στις τεχνικές προδιαγραφές της προσφοράς -σε συγκεκριμένες τιμές σε σχέση με την αντοχή των κύβων 150 mm στις 28 ημέρες- - ότι έγινε χρέωση για συνολικό ποσό (συμπ. Φ.Π.Α.) €7,976.40, από το οποίο πληρώθηκε ποσό €3,257.03 (συμπ. Φ.Π.Α.) -ότι αποφασίστηκε -μετά από αίτημα της Διεύθυνσης των Φυλακών- από τον Επαρχιακό Μηχανικό Λευκωσίας, να μην προχωρήσουν εργασίες αφαίρεσης του σκυροδέματος και ανακατασκευής για να μην προκληθεί πρόσθετη αναστάτωση στο χώρο. - ότι αποφασίστηκε από τον Επαρχιακό Μηχανικό Λευκωσίας επειδή το σκυρόδεμα δεν ανταποκρινόταν στις τεχνικές προδιαγραφές να μην πληρωθεί το υπόλοιπο ποσό επί του συνολικού των €7,976.40 και όπως ζητηθούν πίσω €3,257.03 που είχαν πληρωθεί. Δεν έχει αποδειχθεί ότι τα τιμολόγια που εκδόθηκαν από την Εναγόμενη εταιρεία, ήταν πιστοποιημένα από τον υπεύθυνο Μηχανικό ή αντιπρόσωπό του ως σχετικός όρος της σύμβασης των μερών. Δ. Νομική Πτυχή - Η κατάληξη του Δικαστηρίου επί της διαφοράς Αν και ως είναι άλλωστε παραδεκτό, υπήρξε κατακύρωση προσφοράς και σύναψη δημόσιας σύμβασης μεταξύ της Δημοκρατίας και της Εναγόμενης εταιρείας, η διαφορά που προκύπτει και η οποία αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας, εμπίπτει στο ιδιωτικό δίκαιο. Παραπέμπω στην ακόλουθη ανάλυση της έντιμης κας Μιχαήλιδου Δ., Δικαστή Α.Δ., στην Petropan Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Αρ. Υπόθεσης ημερ. 1193/2012, 25/5/2015 , η οποία και αναφέρει ότι: « Το ζήτημα απασχόλησε τη νομολογία επί σειρά ετών, όπως φαίνεται και από το σκεπτικό επί του προκειμένου στην Shoham (Cyprus) Ltd v. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(2000)1 Α.Α.Δ. 404, όπου το Δικαστήριο προσέγγισε θέμα ως ακολούθως: «Κατά την εξέταση του κατά πόσο μια πράξη της διοίκησης εμπίπτει εντός της δυνάμει του άρθρου 146.1 του Συντάγματος δικαιοδοσίας πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη η φύση και ο χαρακτήρας της συγκεκριμένης πράξης ή απόφασης. Αυτό το θέμα πρέπει να εξετάζεται επί της ουσίας και υπό τις περιστάσεις της κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η υπόσταση του Οργάνου το οποίο έλαβε την απόφαση καθώς και οι περιστάσεις λήψης της. Είναι δυνατό για το ίδιο ΄Οργανο να ενεργεί είτε εντός της σφαίρας του ιδιωτικού δικαίου ή εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου, ανάλογα με τη φύση της πράξης του. Αυτό που αποτελεί τον σημαντικό και αποφασιστικό παράγοντα είναι η φύση και ο χαρακτήρας της συγκεκριμένης λειτουργίας, αντικείμενο της προσφυγής. ΄Οπου η λειτουργία του διοικητικού οργάνου έχει σαν πρωταρχικό σκοπό την προαγωγή δημοσίου σκοπού αυτός ο σκοπός έχει θεωρηθεί σαν χαρακτηριστικό πράξης ή απόφασης εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου (Βλ. Greek Registrar of the Co-Operative Societies etc. v. Nicolaides
(1965)3 C.L.R. 164, 170, 171 και Vakana v. Republic, 3 R.S.C.C. 91). Το ότι μια πράξη η οποία πρωτίστως επηρεάζει ιδιωτικά δικαιώματα μπορεί να ενταχθεί στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου λόγω κάποιου ιδιαίτερου συμφέροντος του κοινού στη σωστή εφαρμογή της συγκεκριμένης νομοθετικής διάταξης έχει τονιστεί στην Republic v. M.D.M. Estate Development Ltd
(1982)3 C.L.R. 642, 655 (απόφαση Ολομέλειας). Αυτό που είναι σχετικό για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης είναι κατά πόσο σε σχέση με τη συγκεκριμένη λειτουργία οι εφεσίβλητοι ενεργούσαν με την ιδιότητα "οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν", εντός της έννοιας του άρ. 146.1 του Συντάγματος (Bλ. Stamatiou v. The Electricity Authority of Cyprus, 3 R.S.C.C. 44, 45-46).» Για να ακολουθήσει η Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου (ανωτέρω) την οποία επικαλείται και η συνήγορος των καθ΄ ων η αίτηση: «.Εμπειρική υπήρξε η προσέγγιση στην ταξινόμηση των διοικητικών πράξεων ως προς το πεδίο δικαίου, δημόσιο ή ιδιωτικό, στο οποίο επενεργούν. Η ουσία και όχι ο τύπος ή η μορφή την οποία λαμβάνει η πράξη, συνιστά το κριτήριο για την κατάταξή τους σε πράξεις εξουσίας ή πράξεις διαχείρισης. Η διάκριση των δυο τομέων δικαίου και τα κριτήρια για το διαχωρισμό τους, απασχόλησαν το Ανώτατο Δικαστήριο ειδικά στην Antoniou and Others v. Republic
(1984)3 C.L.R. 623, και Machlouzarides v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2342. Ο σκοπός για τον οποίο λαμβάνεται η απόφαση, ή γίνεται πράξη σε συνάρτηση με τις εξουσίες δημόσιας αρχής, αποτελεί το γνώμονα για την ταξινόμησή τους στο ένα ή το άλλο πεδίο του δικαίου. Εφόσον η πράξη ανάγεται ή σχετίζεται με την επίτευξη των σκοπών δημόσιας αρχής ή οργάνου, αυτή επενεργεί στον τομέα του δημόσιου δικαίου. Δημόσιος σκοπός είναι εκείνος για τον οποίο εξ αντικειμένου το κοινό ή τμήμα του έχουν εκ της φύσεως των πραγμάτων συμφέρον στην ευόδωσή του. Στον τομέα του ιδιωτικού δικαίου εμπίπτουν όχι μόνο πράξεις διαχείρισης δημόσιας αρχής ή οργάνου, αλλά και μονομερείς πράξεις κρατικής εξουσίας που έχουν ως αντικείμενο τη ρύθμιση ή διακανονισμό δικαιωμάτων στον τομέα του ιδιωτικού δικαίου. .» Ως βασικό κριτήριο ορίζεται ο χαρακτήρας της πράξης, αν εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου ως εκ της φύσης της, σε συνδυασμό με το συμφέρον του κοινού στο συγκεκριμένο πεδίο λειτουργίας της δημόσιας Αρχής (Ζέμπασιης κ.α. ν. Δημοκρατίας κ.α.
(2010)3 Α.Α.Δ. 442). Αναζητείται κατά πάντα χρόνο ο πρωταρχικός σκοπός της πράξης της αρχής, εάν προωθεί δηλαδή δημόσιο ή ιδιωτικό σκοπό, για να τεθεί το ερώτημα σε περίπτωση που το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσιζε ότι η απόφαση της αρχής υπόκειτο σε αναθεωρητικό έλεγχο, αναπόφευκτα θα καταλήγαμε στην εξέταση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών όπως αναφύονται από τη συμβατική τους σχέση, εξέταση που εξίσου αναπόφευκτα θα κατέληγε σε απόφαση του Δικαστηρίου επί των εκ του ιδιωτικού δικαίου πηγαζόντων δικαιωμάτων τους, έργο σαφώς εκτός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου (Freeshops Ltd v. Republic
(1987)3 C.L.R. 2081, 2085). Παράδειγμα, η διαδικασία κατακύρωσης των προσφορών που επανειλημμένα κρίθηκε, ότι ως πράξη κανονιστικού περιεχομένου, εμπίπτει εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου, ενώ μέτρα που λαμβάνονται μετά την κατακύρωση, εμπίπτουν εντός της σφαίρας του ιδιωτικού δικαίου και δεν υπόκεινται στην δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. » Σύμφωνα επομένως με την ως άνω απόφαση Petropan Ltd και την αρχή ότι εάν η διαφορά προκύπτει από την εφαρμογή ή παράβαση των όρων της σύμβασης, εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου, θεωρώ ότι υπάρχει δικαιοδοσία για να επιληφθώ της διαφοράς στην παρούσα αγωγή. Αγωγή Ζητείται επιστροφή καταβληθέντος ποσού €3.257.03 για ποσότητα σκυροδέματος ως μη συμμορφούμενο σε τεχνικές προδιαγραφές (βλ. παρ. 7-10 του Τεκμ. 5). Ασχέτως του όρου 5 επί της συμφωνίας για το έργο (βλ. Τεκμ. 1) με την κατακύρωση της προσφοράς στους Εναγόμενους, για συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές με τιμές αντοχών σε δοκιμές αντοχής 28 μερών επί του σκυροδέματος, δεν μπορώ να μη λάβω υπόψη τις πρόνοιες του άρθρου 42
(1)του περί Πώλησης Αγαθών Νόμου του 1994 (Ν. 10(I)/1994) σύμφωνα με την οποία: « Ο αγοραστής θεωρείται ότι αποδέχτηκε τα αγαθά, τηρουμένων των διατάξεων του πιο κάτω εδαφίου
(2)- (α) Αν αυτός δηλώσει στον πωλητή την αποδοχή αυτών, ή (β) αν, αφού παραδοθούν σε αυτόν τα αγαθά, αυτός προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια αναφορικά με αυτά η οποία αντίκειται προς το δικαιώμα κυριότητας του πωλητή.» Ούτε να αγνοήσω την παρ.
(6)του ίδιου άρθρου, κατά την οποίαν: « Ο αγοραστής θεωρείται επίσης ότι αποδέχτηκε τα αγαθά, αν μετά από την παρέλευση εύλογου χρόνου, κρατήσει τα αγαθά, χωρίς να δηλώσει στον πωλητή ότι τα απέρριψε.» Το παραδοθέν σκυρόδεμα που πληρώθηκε αλλά και γενικά όλο το σκυρόδεμα που παραδόθηκε, παρέμεινε στην κατοχή των Εναγόντων για μεγάλο χρονικό διάστημα -μέχρι σήμερα-. Αποφάσισαν μόνοι τους να το κρατήσουν (βλ. παρ. 8 στο Τεκμ. 5). Με δεδομένο ότι ο έλεγχος γινόταν μετά από 28 μέρες από την παράδοση, με την τελευταία παράδοση -σύμφωνα με την παρ. 9 της Ε/Α και με το Τεκμ. 4 «Δελτίο Υπολογισμού Σκυροδέματος»- να έλαβε χώρα στις 26/6/2009, προκύπτει ότι παρήλθαν 10 μήνες για να αμφισβητηθεί η ποιότητα των αγαθών με την επίσημη γραπτή τοποθέτηση της Δημοκρατίας στις 30/4/10 μέσω επιστολής τους. Τούτο δε, ενώ είχε γίνει αποδεκτή η παράδοση ποσοτήτων κι έγιναν και σχετικές πληρωμές για ποσά €3,257.03 . Προκύπτει λοιπόν από το ίδιο το Τεκμήριο 5, επιστολή Εναγόντων 30/4/2010, ότι εφόσον δεν θα γινόταν αφαίρεση και ανακατασκευή του μπετόν, ότι αυτό παρέμεινε στην κατοχή των Εναγόντων. Κάτι που συνιστά πράξη αντικείμενη στο δικαίωμα κυριότητας του πωλητή και άρα αποδοχή των αγαθών σύμφωνα με το άρθρο 42
(6)του περί Πώλησης Αγαθών Νόμου του 1994 (Ν. 10(I)/1994). Με δεδομένη την αποδοχή των αγαθών, όχι μόνο αυτών που πληρώθηκαν, αλλά του σκυροδέματος στο σύνολό του από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, θεωρώ ότι δεν μπορεί η Κ.Δ. να ζητεί πίσω ποσά που έχει ήδη καταβάλει. Δεν μπορούν να θεωρηθούν με οιονδήποτε τρόπο τα πληρωθέντα ποσά, υπό αυτές τις συνθήκες ως αχρεωστήτως ή ως εκ λάθους καταβληθέντα προς τους Εναγόμενους. Υπήρξε η ευκαιρία να γίνει εξέταση του σκυροδέματος πριν να γίνει πληρωμή και τα αγαθά συνεχίζουν να τυγχάνουν κατοχής, άρα έτυχαν αποδοχής. Κοντολογίς: επί των ποσών που έχουν καταβληθεί, το ζήτημα το οποίο εγείρεται αφορά την ποιότητα των αγαθών, την οποία δεν δέχονται οι Εναγόμενοι. Εμποδίζονται όμως να το εγείρουν, εφόσον έχει γίνει αποδοχή των αγαθών. Η Αγωγή αποτυγχάνει. Ανταπαίτηση Έρχομαι στην Ανταπαίτηση. Όσον αφορά το υπόλοιπο ποσό που διεκδικείται με αυτήν, υπάρχει ισχυρισμός στην Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση ότι θα έπρεπε να προσκομιστεί τιμολόγιο πιστοποιημένο από τον υπεύθυνο μηχανικό ή τον αντιπρόσωπό του για να γίνει η πληρωμή. Αυτό άλλωστε περιέχεται και στον όρο 5 του Τεκμηρίου 1, εγγράφου που αφορούσε σε Ζήτηση Προφορικών/Πρόχειρων Γραπτών Προσφορών, ημερ. 20/5/2009. Τέτοιο πιστοποιημένο ως η προσφορά απαιτούσε τιμολόγιο δεν έχει κατατεθεί στο Δικαστήριο. Τα Τεκμήρια 9.1 - 9.7 , συνιστούν αντίγραφα τιμολογίων δεν περιέχουν τέτοια πιστοποίηση ούτε έχει παρουσιαστεί τέτοιο στοιχείο στο Δικαστήριο. Συνεπώς, εφόσον για να δικαιούνται πληρωμή της εργασίας τους οι Εναγόμενοι, έπρεπε η πληρωμή να γίνει σύμφωνα με συγκεκριμένο όρο της συμφωνίας που απαιτούσε πιστοποιημένα τιμολόγια (βλ. παρ. 5 Τεκμ.1) από τον Υπεύθυνο Μηχανικό ή Αντιπρόσωπό του , κάτι για το οποίο δεν είχα μαρτυρία, εφόσον παρέλειψαν να παρουσιάσουν τέτοια τιμολόγια στο Δικαστήριο, δεν δικαιούνται να ζητούν οιαδήποτε ποσά. Και η ανταπαίτηση αποτυγχάνει. Δικηγορικά έξοδα Λόγω αποτυχίας και της Αγωγής και της Ανταπαίτησης που συνεκδικάστηκαν, κρίνω ορθό όπως μην επιδικαστούν έξοδα υπέρ οιασδήποτε πλευράς. Οιεσδήποτε προηγούμενες διαταγές εξόδων ακυρώνονται. ......... Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο