MELIS & SONS MEAT MARKET LTD ν. ΛΕΩΝΙΔΟΥ, Αγωγή αρ. 2390/2012, 19/3/2021

MELIS & SONS MEAT MARKET LTD ν. ΛΕΩΝΙΔΟΥ, Αγωγή αρ. 2390/2012, 19/3/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2021:A51 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Αγωγή αρ. 2390/2012 Μεταξύ: MELIS & SONS MEAT MARKET LTD Ενάγουσα και ΧΧΧΧ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Εναγόμενος Αίτημα ημερομηνίας 18.03.2021 για αναβολή Ημερομηνία: 19.03.2021 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κα Κ. Πατιού για ΣΩΤΗΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥ ΔΕΠΕ Για Εναγόμενο: κα Σ. Τόκα για ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΟΚΑΣ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Όπως είναι η δικογραφημένη θέση της Ενάγουσας, περί την 15.04.2010, ανέθεσε στον Εναγόμενο, πολιτικό μηχανικό, την ετοιμασία σχεδίων, τεχνικών προδιαγραφών και όρων, και την επίβλεψη έργου ανέγερσης πολυκατοικίας επί τεμαχίου της Ενάγουσας στη Λεμεσό, που θα περιλάμβανε μεγάλο κατάστημα κρεοπωλείου στο ισόγειο και γραφεία στους πάνω ορόφους. Για τον σκοπό αυτό, πλήρωσε προκαταβολή €11.500,00, περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α.. Ο Εναγόμενος, ο οποίος είχε ετοιμάσει και προσχέδια, αξίωσε περαιτέρω €11.500,00, για να παράσχει άλλες υπηρεσίες. Η ανάγκη διευκρίνισης των οικονομικών θεμάτων οδήγησε τα μέρη να συνάψουν γραπτή συμφωνία την 05.07.2010, δια της οποίας συμφωνήθηκε ότι η αμοιβή του Εναγόμενου για το σύνολο των υπηρεσιών του προς την Ενάγουσα θα ήταν €45.000,

1. Στη βάση αυτής της συμφωνίας, η Ενάγουσα, την 08.07.2010, κατέβαλε ακόμα €11.500,00 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α., αναμένοντας τα σχέδια και την έγκρισή τους. Κατά την Ενάγουσα, τα σχέδια θα έπρεπε να ήταν της αρεσκείας της και να υποβάλλονταν στην Πολεοδομία για έγκριση μέσα σε εύλογο χρόνο, και το ποσό των €45.000,00 θα καταβάλλονταν σταδιακά, ώστε το εναπομείναν ποσό των €22.000,00 να καταβάλλονταν με την ολοκλήρωση των υπηρεσιών του Εναγόμενου. Κατά την Ενάγουσα, ο Εναγόμενος καθυστερούσε να προχωρήσει με τα σχέδια και η καθυστέρησή του εξανάγκασε την Ενάγουσα να ενοικιάσει καταστήματα στην περιοχή, για να προωθήσει και να επεκτείνει τις επιχειρήσεις της. Την 11.12.2011, η Ενάγουσα αξίωσε τα χρήματα που κατέβαλε στον Εναγόμενο καθώς και την αποζημίωσή της. Ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι όσα ποσά έλαβε αφορούσαν την ετοιμασία σχεδίων, που στη συνέχεια άλλαξε η Ενάγουσα, και είναι η Ενάγουσα που πρέπει να του καταβάλει ακόμα €20.700,00 πλέον Φ.Π.Α.. Η οικονομική διαφωνία των μερών οδήγησε την Ενάγουσα, σύμφωνα με την εκδοχή της, να τερματίσει τη συμφωνία και να απαιτήσει την επιστροφή των χρημάτων της και αποζημίωση, όπως ζητά και με την αγωγή της. Ο Εναγόμενος, με το δικό του δικόγραφο, δεν αρνείται τη συνεργασία του με την Ενάγουσα για την ετοιμασία σχεδίων για το έργο και την εξασφάλιση αδειών, αλλά, σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, αυτή η συνεργασία είχε αρχίσει κατά τις αρχές του 2010 και στη συνάντηση της 15.04.2010 είχε παραδώσει σχέδια στην Ενάγουσα που είχε ετοιμάσει μαζί με έντυπα για τις άδειες που θα έπρεπε να υπογραφούν. Η Ενάγουσα κατέβαλε €10.000,00 πλέον Φ.Π.Α. έναντι της συνολικής αμοιβής του, που θα ήταν €49.860,00, συνεπώς δεν επρόκειτο για προκαταβολική πληρωμή. Κατά τη συνάντησή τους εκείνη, η Ενάγουσα ζήτησε από τον Εναγόμενο να του ετοιμάσει γραπτώς την κοστολόγηση του έργου, εργασία που εκτέλεσε ο Εναγόμενος την 27.04.2010, δια της οποίας ενημέρωνε την Ενάγουσα πως το έργο αναμένονταν να ανέλθει σε €1.911,300 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α.. Η Ενάγουσα, τον Μάιο του 2010, για να μειώσει το κόστος του έργου, ζήτησε τη μετατροπή της ανάπτυξης σε εμπορική μόνον, με κατάργηση του υπόγειου χώρου, και έπειτα την ετοιμασία νέας κοστολόγησης. Τότε ο Εναγόμενος ενημέρωσε την Ενάγουσα πως γι' αυτό θα χρειάζονταν νέα σχέδια, και θα προέβαινε στη νέα εργασία εάν εξοφλούνταν πρώτα η αμοιβή του για τις εκτελεσθείσες εργασίες. Η Ενάγουσα συμφώνησε να γίνει άλλη χρέωση για τα δεύτερα σχέδια και κατέβαλε την 08.07.2010 το ποσό των €10.000,00 πλέον Φ.Π.Α. για να εξοφλήσει την εργασία που ήδη είχε γίνει. Πράγματι συνάφθηκε γραπτή συμφωνία την 05.07.2010, που ήταν νέα συμφωνία. Κατά την εκδοχή του Εναγόμενου, οι €20.000,00 πλέον Φ.Π.Α. που κατέβαλε η Ενάγουσα για ήδη γενόμενες εργασίες δεν ήταν μέρος της συμφωνίας ημερομηνίας 05.07.
2. Βάσει της νέας συμφωνίας ημερομηνίας 05.07.2010, ο Εναγόμενος ετοίμασε δεύτερα σχέδια και τα παρέδωσε στην Ενάγουσα περί τον Αύγουστο του 2010 μαζί με τα έντυπα των αδειών προς υπογραφή, μάλιστα με εντολή της Ενάγουσας είχε ετοιμάσει και νέα κοστολόγηση την 04.06.2010, κοστολογώντας το έργο σε €1.079,850 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α.. Η Ενάγουσα, δύο μήνες μετά την παράδοση των δεύτερων σχεδίων, είχε ενημερώσει ότι ήθελε νέες αλλαγές, αλλά έκτοτε δεν είχε επαφή, παρά όταν λήφθηκε ειδοποίηση του δικηγόρου. Ο Εναγόμενος, όπως ισχυρίζεται, δεν οφείλει να επιστρέψει την αμοιβή του, επειδή η Ενάγουσα αποφάσισε τελικά να μην προχωρήσει στην ανέγερση του έργου, και τα περί ενοικίασης καταστημάτων είναι προσκόμματα, εφόσον ούτως ή άλλως δεν αναμένονταν να ανεγερθεί η πολυκατοικία και να έχει δικαίωμα χρήσης της σύντομα· απεναντίας, το γεγονός ότι η Ενάγουσα ενοικίασε καταστήματα στην περιοχή όπου σκέφτονταν να ανεγείρει δείχνει ότι μετάνιωσε για την ανάπτυξη ή βρήκε πιο συμφέρουσα την ενοικίαση για τον σκοπό της. Ο Εναγόμενος δεν θεωρεί πως υπέδειξε αντισυμβατική συμπεριφορά και με ανταπαίτησή του αξιώνει, εκτός από αναγνωριστικές αποφάσεις σε σχέση με τον τερματισμό της συμφωνίας, ποσό €20.700,00 πλέον Φ.Π.Α., ως οφειλόμενη αμοιβή για τα δεύτερα σχέδια σε διάφορες βάσεις αγωγής που συνενώνει, πλέον τόκο 8% (γιατί άνοιξε λογαριασμό παρατραβήγματος) πλέον ποσό ως ειδικές αποζημιώσεις για παράβαση σύμβασης που θεωρεί πως δικαιούται. Με τα επόμενα δικόγραφα τα μέρη αρνούνται την εκδοχή ο ένας του άλλου και εμμένουν ο καθένας στη δική του αρχική εκδοχή. Επίδικα εκ των δικογράφων είναι το περιεχόμενο της συμφωνίας μεταξύ της Ενάγουσας και του Εναγόμενου, κατά πόσο το ποσό των €23.000,00, που παραδεκτά κατέβαλε η Ενάγουσα στον Εναγόμενο, αφορούσε την ετοιμασία πρώτου σετ σχεδίων, βάσει μιας συμφωνίας που ήδη εκτελέστηκε ή όχι, και κατά πόσο η γραπτή συμφωνία ημερομηνίας 05.07.2010, που παραδεκτά υπήρξε, ήταν νέα συμφωνία για ανάθεση ετοιμασίας δεύτερου σετ σχεδίων, έναντι στην οποία δεν υπήρξε οποιαδήποτε πληρωμή, ή όχι. Κατά πόσον ο Εναγόμενος εκτέλεσε οποιεσδήποτε συμβατικές υποχρεώσεις του, έναντι στις οποίες η Ενάγουσα να του οφείλει αντάλλαγμα, δηλαδή αμοιβή, ή κατά πόσο η Ενάγουσα θα πρέπει να λάβει όσα χρήματα κατέβαλε στον Εναγόμενο πίσω. Παρεπόμενα, κατά πόσο ο τερματισμός της συμφωνίας ή των συμφωνιών από μέρους της Ενάγουσας ήταν νόμιμος, οποιοδήποτε εκ των μερών παράβηκε όρους της συμφωνίας ή των συμφωνιών, και κατά πόσο οποιοδήποτε εκ των μερών υπέστη ζημιά συνεπεία παράβασης του άλλου μέρους, για την οποία να δικαιούται σε αποζημιώσεις. Μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων, η υπόθεση οδηγήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου την 12.02.
3. Έκτοτε είχε μία πορεία στο πλαίσιο της οποίας, την 27.03.2014, έγινε ένορκη αποκάλυψη 12 εγγράφων από τον Εναγόμενο και την 02.04.2014 έγινε ένορκη αποκάλυψη 11 εγγράφων από την Ενάγουσα. Ορισμένα από τα έγγραφα αυτά είναι κοινά, όπως τα εξής: - Τιμολόγιο 0035 ημερομηνίας 15.04.2010 - Γραπτή συμφωνία ημερομηνίας 05.07.2010 - Τιμολόγιο 0048 ημερομηνίας 08.07.2010 - Επιστολή ημερομηνίας 02.03.2011 - Επιστολή ημερομηνίας 06.02.2012 - Επιστολή ημερομηνίας 12.04.2012 - Επιστολή ημερομηνίας 11.12.2012 Η αγωγή ορίστηκε για Ακρόαση την 12.12.2014, ημερομηνία κατά την οποία η ακρόαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου, και ορίστηκε την 03.12.2015, έπειτα, για τον ίδιο λόγο, την 02.03.2016, και την 28.06.2016, ημερομηνία κατά την οποία δόθηκε άδεια στον δικηγόρο της Ενάγουσας να αποσυρθεί, και η αγωγή ορίστηκε για Οδηγίες την 30.09.2016, ημερομηνία κατά την οποία δεν υπήρξε εμφάνιση από μέρους της Ενάγουσας, με αποτέλεσμα η αγωγή να παραμείνει για Οδηγίες την 24.10.2016, για να ενημερωθεί. Ομοίως, δεν υπήρξε εμφάνιση της Ενάγουσας την 24.10.2016, με αποτέλεσμα η αγωγή να παραμείνει για Οδηγίες την 08.11.2016, για να ενημερωθεί. Ομοίως, δεν υπήρξε εμφάνιση την 08.11.2016, ωστόσο στη βάση πληροφορίας πως θα εμφανίζονταν εντός των ημερών (την 11.11.2016 καταχωρίστηκε ειδοποίηση αλλαγής δικηγόρου), η αγωγή είχε οριστεί για Ακρόαση την 30.03.
4. Την 30.03.2017, υποβλήθηκε αίτημα αναβολής από τον συνήγορο της Ενάγουσας, για τον λόγο ότι θα ήταν απασχολημένος σε άλλην υπόθεση. Το Δικαστήριο είχε κρίνει ότι, με βάση και το δικό του πρόγραμμα, η ακρόαση μπορούσε να μετατεθεί για την 26.10.2017, ωστόσο την 26.10.2017 δεν υπήρχε διαθέσιμος χρόνος, με αποτέλεσμα η ακρόαση να αναβληθεί για την 08.03.2018, και για τον ίδιο λόγο την 18.09.2018, έπειτα, λόγω άδειας τοκετού της συνηγόρου του Εναγόμενου σε συνάρτηση με τον χρόνο του Δικαστηρίου, την 11.12.
5. Την 11.12.2018, εξακολουθούσε να υφίσταται η συνθήκη της άδειας τοκετού της συνηγόρου, αλλά και αίτημα του συνηγόρου της Ενάγουσας για αναβολή γιατί θα ήταν απασχολημένος σε άλλη υπόθεση, και σε συνάρτηση με τον χρόνο του Δικαστηρίου, η ακρόαση προγραμματίστηκε για την 10.04.
6. Την 10.04.2019, ο συνήγορος της Ενάγουσας είχε αίτημα αναβολής, για τον λόγο ότι θα ήταν απασχολημένος σε άλλη υπόθεση, αίτημα που σε συνάρτηση με τον χρόνο του Δικαστηρίου είχε γίνει δεκτό, και η υπόθεση ορίστηκε για Ακρόαση την 26.09.
7. Την 26.09.2019, τα μέρη εξέφρασαν την επιθυμία να αποταθούν σε εμπειρογνώμονα που θα ορίζονταν από το ΕΤΕΚ, ήθελαν να δουν ορισμένα ζητήματα που θα παραπέμπονταν, και η υπόθεση παρέμεινε για Οδηγίες την 14.11.2019 και έπειτα την 15.11.2019, και ο άξονας ήταν ότι τέτοια παραπομπή σε εμπειρογνωμοσύνη θα περιόριζε τα επίδικα θέματα. Την 15.11.2019, τα μέρη δήλωσαν στο Δικαστήριο ότι έχουν καταλήξει να παραπέμπονταν τα εξής θέματα στον εμπειρογνώμονα, για να αποφασίσει εκείνος:
8. Κατά πόσον ο Εναγόμενος ετοίμασε προσχέδια και σχέδια για να καταθέσει στην αρμόδια αρχή για εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας για πολυκατοικία με καταστήματα, γραφεία και διαμερίσματα (εμπορική και οικιστική ανάπτυξη),
9. Κοστολόγηση της εν λόγω εργασίας με βάση τον πίνακα αμοιβών του Συνδέσμου Αρχιτεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών. Ο εμπειρογνώμονας, κατά την κοστολόγηση της εργασίας, θα πρέπει να λάβει υπόψη του τη συμφωνία μεταξύ των μερών ημερομηνίας 01.07.2010 και 01.05.2010 ως επίσης και τις αμοιβές που ίσχυαν κατά τον χρόνο εκείνο,
10. Κατά πόσον ο Εναγόμενος ετοίμασε προσχέδια και σχέδια για να καταθέσει στην αρμόδια αρχή για εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας για πολυκατοικία με κατάστημα και γραφεία (εμπορική ανάπτυξη) καθώς επίσης και κοστολόγηση με τα δεδομένα που αναφέρονται στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο. Οι συνήγοροι των διαδίκων δήλωσαν, δια τους λόγου της κυρίας Τόκα, στον οποίον ο κύριος Αργυρού απάντησε «Συμφωνώ» (η υπογράμμιση πρόσθετη): «πριν αποταθούμε στο ΕΤΕΚ για τον διορισμό εμπειρογνώμονα για να αποφασίσει τα πιο πάνω θέματα, του οποίου τα έξοδα σημειώνεται και επαναλαμβάνουμε ότι θα καταβληθούν εξ ημισίας από τους διαδίκους, θα καταβάλουμε μια ύστατη προσπάθεια για διευθέτηση της υπόθεσης προς αποφυγή περαιτέρω εξόδων αλλά και δικαστικών εξόδων. . σε περίπτωση μη διευθέτησης της υπόθεσης και διορισμού του εμπειρογνώμονα δεν θα επιλυθούν όλα τα επίδικα θέματα καθ' ότι θα παραμένει προς εκδίκαση το εξής ζήτημα: κατά πόσον οι Ενάγοντες έδωσαν οδηγίες στον Εναγόμενο να ετοιμάσει δύο set σχεδίων με το πρώτο να είναι η θέση της Ενάγουσας ότι ήταν προσχέδιο που ζήτησε να ετοιμαστεί. Ότι το πρώτο set σχεδίων που αφορούσε την οικοδομή με τα υπόγεια δεν είχαν δοθεί οδηγίες από τους Ενάγοντες να ετοιμαστούν τέτοια σχέδια». Βάσει των πιο πάνω δηλώσεων, η υπόθεση είχε οριστεί για Οδηγίες την 20.12.
11. Μέχρι την 20.12.2019, δεν είχε προχωρήσει ο διορισμός του εμπειρογνώμονος και οι δύο πλευρές επανέλαβαν στο δικαστήριο ότι έτσι θα προχωρήσουν, οπότε το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για Οδηγίες την 24.02.2020 με σκοπό την επίτευξη συμβιβασμού ή τον περιορισμό των επιδίκων θεμάτων, έπειτα την 17.03.2020, και λόγω της μεσολάβησης της πανδημίας, την 18.05.2020 και την 24.06.2020 και την 15.10.
12. Την 15.10.2020, το Δικαστήριο με την παρούσα σύνθεση είχε ενημερωθεί ότι οι συνήγοροι των διαδίκων ανέμεναν τα αποτελέσματα της διαδικασίας μέσω του ΕΤΕΚ, ωστόσο όρισε την υπόθεση για Ακρόαση την 04.12.2020, με σκοπό να αρχίσει, εφόσον δεν υπήρχε οποιοσδήποτε άλλος λόγος καθυστέρησης, με δεδομένο και το γεγονός ότι, σε κάθε περίπτωση, θα παρέμενε επίδικο θέμα, εάν δεν διευθετούνταν και εκείνο, κάτι που δεν φαίνονταν να συνέβαινε. Την 04.12.2020, αμφότερες οι πλευρές είχαν επαναλάβει ότι αναμένουν το αποτέλεσμα της διαδικασίας του ΕΤΕΚ που είτε θα διευθετούσε την υπόθεση είτε σε κάθε περίπτωση θα περιόριζε τα επίδικα θέματα, με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να ορίσει την υπόθεση για Ακρόαση, για να αρχίσει σε περίπτωση μη διευθέτησής της, την 19.01.
13. Την 19.01.2021, λόγω του υγειονομικού μέτρου της εκ περιτροπής εργασίας δικαστών της υπόθεσης επιλήφθηκε άλλος Δικαστής και την όρισε για προγραμματισμό την 02.03.
14. Τότε οι συνήγοροι των διαδίκων ενημέρωσαν το Δικαστήριο ότι, ενώ έχουν λάβει το πόρισμα του εμπειρογνώμονος και θα κατατεθεί στο Δικαστήριο, αυτό δεν οδηγεί σε διευθέτηση της υπόθεσης, ζητώντας όπως η υπόθεση οριστεί για Ακρόαση. Το Δικαστήριο ενημέρωσε τους συνηγόρους των διαδίκων ότι θα όριζε την υπόθεση την 26.03.2021 για να αρχίσει, και από την πλευρά του συνηγόρου της Ενάγουσας προτάθηκε η 30.03.2021, γιατί ο κύριος Αργυρού την 26.03.2021 θα ήταν απασχολημένος σε άλλη υπόθεση. Το Δικαστήριο, σε κοινό προγραμματισμό με τους δικηγόρους, με όλο τον σεβασμό προς τα δικά τους προγράμματα, έκανε μάλιστα διευθετήσεις με άλλη υπόθεση που είχε ορισμένη κατά την 30.03.2021, για να μπορέσει στις 30.03.2021 να αρχίσει η υπόθεση αυτή, που είναι η παλαιότερη στο Πινάκιο του. Ήταν εξ αρχής σαφές ότι την 30.03.2021 ώρα 9:30 π.μ., το Δικαστήριο θα άκουγε τη μαρτυρία αυτής της υπόθεσης. Την 18.03.2021, η πλευρά της Ενάγουσας ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι και την 30.03.2021 ο κύριος Αργυρού θα είναι απασχολημένος σε άλλη υπόθεση, στην οποία υπάρχει μάρτυρας από το εξωτερικό και δεν θα μπορέσει να χειριστεί την παρούσα υπόθεση, όπως ούτε και άλλος δικηγόρος, λόγω των υγειονομικών περιορισμών που επιβάλλει λειτουργία δικηγορικών γραφείων με περιορισμένο προσωπικό, ζητώντας αναβολή της ακρόασης σε σύντομη ημερομηνία, εφόσον ούτε και η πλευρά του Εναγόμενου έχει ένσταση στο αίτημα. Σε σχέση με τα επίδικα θέματα, δεν ανέφερε, η πλευρά της Ενάγουσας, οτιδήποτε διαφορετικό απ' ό,τι ανέφερε η πλευρά του Εναγόμενου, πως επίδικο είναι ό,τι αναφέρεται και στο πρακτικό ημερομηνίας 15.11.
15. Ενώ ρωτήθηκαν και οι δύο πλευρές να αναφέρουν πόσους μάρτυρες θα έχουν, η πλευρά του Εναγόμενου ανέφερε ότι θα έχει 3 μάρτυρες, και η πλευρά της Ενάγουσας δεν ανέφερε οτιδήποτε. Σύμφωνα με τη Δ.33,κ.6 των Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, το Δικαστήριο μπορεί, εάν κρίνει ότι αυτό είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης, να αναβάλει ή να επαναπρογραμματίσει την ακρόαση, για τέτοιο χρόνο και σε τέτοιο χώρο, και υπό τέτοιους όρους (εάν υπάρχουν), που θεωρεί ότι αρμόζουν. Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται δικαστικά, στη βάση των δεδομένων της κάθε υπόθεσης, σε συνάρτηση πάντα με τους λόγους επί των οποίων το αίτημα εδράζεται. Η υφιστάμενη νομολογία επί του θέματος, στην οποία ουδόλως παρέπεμψαν οι συνήγοροι, είναι οδηγός ως προς τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, κατά την άσκηση της οποίας το Δικαστήριο καλείται να ισορροπήσει, αφενός τα εκατέρωθεν δικαιώματα των διαδίκων, αφετέρου την απόδοση της δικαιοσύνης σε εύλογο χρόνο. Ο τελευταίος παράγων αντανακλά καίρια στην αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία του συστήματος δικαιοσύνης[1]. Η απασχόληση του δικηγόρου της Ενάγουσας σε άλλη υπόθεση, με βάση τη νομολογία[2], δεν έχει αξιολογηθεί ως λόγος που μπορεί, από μόνος του, να οδηγήσει στην αναβολή της ακρόασης μιας υπόθεσης· όσο απαραίτητος και εάν είναι ο δικηγόρος για τη λειτουργία της δικαιοσύνης, ειδικότερα στη σύγχρονη πολιτική δίκη. Η αναβολή ή η μη αναβολή δεν έχει να κάνει ακριβώς με την αναγκαιότητά του. Είναι γνωστό το ρεαλιστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι ανάγκες για αναβολή της ακρόασης μιας υπόθεσης, είτε αυτές προέρχονται από το Δικαστήριο είτε από τους δικηγόρους και έχουν να κάνουν διαχρονικά με τις συνθήκες και τον τρόπο λειτουργίας των Δικαστηρίων και των δικηγόρων· οι προσπάθειες ευλόγως θα πρέπει να είναι στραμμένες προς τη βελτίωση. Ακόμα και μέσα σε αυτό το ρεαλιστικό πλαίσιο, δεν θα πρέπει να συμβαίνει πάντως αυτό που αρκετά εύστοχα παρατηρήθηκε και στη Levy v. Ellis-Carr [2012] EWHC 63, να θεωρείται δεδομένος ο επαναπρογραμματισμός της ακρόασης μιας υπόθεσης, ως να ήταν αυτονόητο δικαίωμα οποιουδήποτε, και απλά οι δικηγόροι ή οι διάδικοι να παραλείπουν να εμφανίζονται στο δικαστήριο την ημέρα της δίκης, θεωρώντας ότι έχουν απλά ενημερώσει. Δεν είναι θέμα προηγούμενης ενημέρωσης η αναβολή της ακρόασης μιας υπόθεσης, και ασφαλώς δεν είναι κάτι που μπορεί να αποφασιστεί από οποιονδήποτε άλλον εκτός από το Δικαστήριο και με άξονα το συμφέρον της Δικαιοσύνης. Η διαφορά αυτή είναι μεν μια ιδιωτική διαφορά, και ως ένα βαθμό υπάρχει το δικαίωμα των διαδίκων να διαθέτουν το αντικείμενο της δίκης τους, αλλά η λειτουργία των Δικαστηρίων απρόσκοπτα, αποτελεσματικά, και κατά τρόπο αμερόληπτο και ανεξάρτητο, συνιστά και μια κοινωνική απαίτηση γενικότερου ενδιαφέροντος. Έναντι στην απαίτηση αυτή, δεν είναι ανεκτή, ως κατάσταση, για οποιονδήποτε πολίτη επιθυμεί να προσφύγει στη Δικαιοσύνη, η ευκολία και η φυσικότητα με την οποία θα ήταν δυνατόν να προσπερνά ένας διάδικος ή ένας δικηγόρος τις υποχρεώσεις του προς το Δικαστήριο, εκλαμβάνοντας ότι έχει απλά δικαίωμα να πράξει κάτι τέτοιο· κατ' επέκταση, η γενικότερη επίδραση που μπορεί να έχει στη λειτουργία του θεσμού της Δικαιοσύνης μια τέτοια συνθήκη, εν τέλει βλαπτική για κάθε κοινωνικό άνθρωπο. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να μην παρεμβαίνει εκεί όπου βλέπει να συμβαίνει κατάχρηση του θεσμού της Δικαιοσύνης. Τα αιτήματα αναβολής, θα πρέπει να τύχει υπόμνησης, δεν είναι των δικηγόρων, είναι των διαδίκων. Είναι η Ενάγουσα που ζητά αναβολή της ακρόασης της υπόθεσής της την 30.03.2021, με δικαιολογία ότι ο δικηγόρος της θα είναι απασχολημένος σε ποινική υπόθεση και ενώ το Δικαστήριο της έχει διαθέσει τον χρόνο του, κατ' επανάληψη. Ένα αίτημα, η απασχόληση του δικηγόρου της Ενάγουσας σε άλλες υποθέσεις, που είχε και αρκετές επαναλήψεις στο ιστορικό αυτής της υπόθεσης, ενώ, την τελευταία φορά, είναι ο δικηγόρος της που είχε εισηγηθεί τη συγκεκριμένη ημερομηνία, και πάλι γιατί θα ήταν απασχολημένος σε άλλη υπόθεση την ημέρα που είχε αρχικά δοθεί. Η παρούσα υπόθεση είναι πολύ παλαιά, και, πρόσθετα, ανατρέχει σε γεγονότα που έλαβαν χώρα προ δεκαετίας, μέρος των οποίων αναφέρονται σε προφορική συμφωνία, άρα που εμπλέκουν αναγκαστικά τη λειτουργία της ανθρώπινης μνήμης. Δεν είναι ότι κάποια ολιγοήμερη αναβολή (εάν βεβαίως υπήρχε άλλη διαθέσιμη σύντομη ημερομηνία του Δικαστηρίου, που δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί χωρίς επηρεασμό άλλων υποθέσεων) θα μπορούσε να επηρεάσει περισσότερο την επίδραση που μπορεί να έχει ήδη ο τόσος χρόνος που παρήλθε, χωρίς φυσικά να αποκλείεται και κάτι τέτοιο, ως δυνατότητα, ή να ερμηνεύεται ότι, επειδή ήδη παρήλθε τόσος χρόνος, μπορεί να παρέλθει και οποιοσδήποτε περαιτέρω χρόνος. Η ανάγκη ακρόασης κάθε υπόθεσης είναι πάντοτε άμεση και το Δικαστήριο καταβάλλει προσπάθειες να εξασφαλίσει χρόνο για την κάθε υπόθεση, λειτουργώντας με κάποια κριτήρια προτεραιοποίησης, ένα εκ των οποίων είναι η παλαιότητα της υπόθεσης. Η ανάγκη για συνέπεια με τον προγραμματισμό που γίνεται για την ακρόαση κάθε υπόθεσης, όταν δεν υπάρχει η παραμικρή αβεβαιότητα για τη σειρά της υπόθεσης να ακουστεί, είναι σημαντική για όλους· ο χρόνος όλων είναι πολύτιμος. Η αναβολή ή ο επαναπρογραμματισμός της ακρόασης μιας υπόθεσης δεν είναι παρά το έσχατο καταφύγιο, εάν και όταν υπάρχει πραγματικά αντικειμενική δυσκολία παρουσίασης της υπόθεσης κατά την ημερομηνία που είναι ορισμένη, ώστε, εάν δεν δοθεί κάποια αναβολή, να μην μπορεί να απονεμηθεί ουσιαστικά δικαιοσύνη· όχι η εύκολη λύση, ή ακόμα κάποια δεδομένη εξέλιξη. Η ασυνέπεια ή η απροθυμία ή ο κακός προγραμματισμός ή η επιθυμία χειρισμού περισσότερων υποθέσεων ή η προτεραιοποίηση άλλων υποθέσεων από δικηγόρο με βάση άλλα κριτήρια ουδόλως μπορούν να θεωρηθούν αντικειμενικές δυσκολίες. Όταν μεσολαβεί και χρόνος αρκετών ημερών μέχρι την ακρόαση της υπόθεσης, που στην προκειμένη περίπτωση μεσολαβεί μέχρι την 30.03.2021, για να ετοιμαστεί για την ακρόαση της υπόθεσης οποιοσδήποτε άλλος δικηγόρος δεν είναι τόσο απασχολημένος, ασχέτως εάν εργάζεται ή δεν εργάζεται στο ίδιο δικηγορικό γραφείο (κάτι το οποίο θα ήταν εφικτό, έχοντας υπόψη το είδος και την έκταση της υπόθεσης), δεν είναι καλά δικαιολογημένο ένα αίτημα για αναβολή. Φυσικά, η Ενάγουσα, όπως και κάθε διάδικος, έχει το δικαίωμα να εκπροσωπείται από δικηγόρο της επιλογής της, αλλά και ο δικηγόρος που αναλαμβάνει να χειριστεί μίαν υπόθεση, συνιστά επίσης κοινωνική απαίτηση που περνά στο δεοντολογικό επίπεδο, θα πρέπει να έχει τον χρόνο να ασχοληθεί με αυτήν. Η ακρόαση της υπόθεσης την 30.03.2021 και ώρα 9:30 π.μ. μπορεί να αρχίσει χωρίς την παρουσία του συνηγόρου της Ενάγουσας, εάν έχει κάποιο κώλυμα, αλλά και χωρίς βλάβη της υπόθεσης της Ενάγουσας. Μπορεί, λόγου χάριν, να υιοθετηθεί γραπτή δήλωση του εκπροσώπου της Ενάγουσας, το περιεχόμενο της οποίας μπορεί να γνωρίζει ο συνήγορός της ή και η άλλη πλευρά και να αποφασιστούν και τυχόν σημεία στα οποία η άλλη πλευρά θα μπορούσε να έχει ένσταση· να παραμείνει τότε η ανετεξέταση του μάρτυρα της Ενάγουσας σε διαφορετικό χρόνο, εάν είναι απαραίτητη η παρουσία του δικηγόρου της Ενάγουσας για να διασφαλίσει κάποια δικαιώματα της Ενάγουσας. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να λάβει χώρα κατά τρόπο (π.χ. στο μεγαλύτερο μέρος της - ετοιμασία γραπτής δήλωσης - πριν τη δίκη) και σε ώρα (την 30.03.2021) που να μην εμποδίζει τη μετάβαση του συνηγόρου της σε κάποια άλλη του υπόθεση· κάποια άλλη υπόθεση, να λεχθεί, δεν έχει προτεραιότητα έναντι της παρούσας υπόθεσης. Ούτε βεβαίως οποιοσδήποτε άλλος διάδικος είναι σημαντικότερος από όσο η Ενάγουσα ή ο Εναγόμενος στην παρούσα υπόθεση. Θα μπορούσαν, επίσης, να κατατεθούν εκ συμφώνου όλα αυτά τα έγγραφα που έχουν αποκαλυφθεί, και των οποίων γίνεται επίκληση και δεν αμφισβητούνται, αλλά που είναι και σχετικά με τα θέματα που παραμένουν επίδικα. Πρόσθετα, θα μπορούσε να κατατεθεί εκ συμφώνου το πόρισμα του εμπειρογνώμονος, που το Δικαστήριο είχε δώσει τον χρόνο για να ετοιμαστεί προς περιορισμό των επιδίκων θεμάτων. Με τις προαναφερόμενες λύσεις, το Δικαστήριο μπορεί να αρχίσει να λαμβάνει μαρτυρία την 30.03.2021, συνεπώς να ακούει την υπόθεση, με την ουσία της οποίας ήδη ασχολείται, που θα είχε λάβει την πορεία της ως συνεχιζόμενη. Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι το κώλυμα του συνηγόρου της Ενάγουσας, που ασφαλώς τυγχάνει κατανόησης και σεβασμού από το Δικαστήριο, ασχέτως εάν δεν είναι νομικά δικαιολογημένο, υπό τις περιστάσεις, είναι λόγος για να μην ασχοληθεί καθόλου και το Δικαστήριο με την ακρόαση της παρούσας υπόθεσης την 30.03.2021, υπό όλες τις περιστάσεις, και έχοντας υπόψη όσα προαναφέρθηκαν. Το συμφέρον της δικαιοσύνης, με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα, διαμορφώνεται υπέρ της απόρριψης του αιτήματος αναβολής της ακρόασης την 30.03.
16. Η αγωγή εξακολουθεί να είναι ορισμένη για Ακρόαση την 30.03.2021 ώρα 9:30 π.μ. και δεν θα επαναπρογραμματιστεί σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία, εκτός βεβαίως εάν κάτι τέτοιο είναι απόλυτα αναγκαίο και αναπόφευκτο, που, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν φαίνεται να είναι, έχοντας κατά νου τη δυσκολία που έχει αναφερθεί από την πλευρά της Ενάγουσας σε σχέση με τον συνήγορό της, και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αρχίσει η ακροαματική διαδικασία. Παρεμπιπτόντως, επίδικα σε αυτήν είναι τα θέματα που προκύπτουν από την υφιστάμενη δικογραφία, πλην των όσων έχουν αποφασιστεί ήδη δια του πορίσματος του εμπειρογνώμονος, στο πλαίσιο τέτοιας εμπειρογνωμοσύνης, και που ασφαλώς δεν θα πρέπει να είναι νομικά ή να εξαρτώνται από την ανάγκη δικαστικής αξιολόγησης μαρτυρίας. Καμία διαταγή για έξοδα ως προς τη διαδικασία ακρόασης του αιτήματος αυτού. (Υπ.) .............. Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] βλέπετε, ενδεικτικά, Κωνσταντίνου ν. Μαυρονικόλα, ECLI:CY:AD:2018:A526, Πολιτική Έφεση 509/2012, ημερομηνίας 05.12.2018, Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν. Callsat Telecom Ltd, ECLI:CY:AD:2018:A375, Πολιτική Έφεση 423/2011, ημερομηνίας 20.07.2018, Fregata Holdings Limited v Petrolina (Holdings) Public Ltd