ΒΕΣΣΙΑΡΗ ν. House & Garden Ltd, Αρ. Αγωγής: 1255/2020, 31/3/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2021:A99 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Μυτίδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1255/2020 Μεταξύ: XXXXXX ΒΕΣΣΙΑΡΗ, από τη Λεμεσό Ενάγων Και House & Garden Ltd, HE 14810, από τη Λεμεσό Εναγόμενοι ------------------------------------------------- Αίτηση εκδίκασης προδικαστικού σημείου υπό του Εναγόμενου ημερομηνίας 21/05/2020 Ημερομηνία: 31 Μαρτίου 2021 Εμφανίσεις: Για Εναγόμενη - Αιτήτρια: κος Δημήτρης Κούτρας για Δημήτρης Κούτρας & Σία Για Ενάγοντα - Καθ' ου η Αίτηση: κος Λαζάρου Λ. για Σ. Α. Θωμά Δ.Ε.Π.Ε ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αίτηση του η Εναγόμενη - Αιτήτρια αιτείται όπως το νομικό σημείο (προδικαστική ένσταση) που έχει εγείρει στην παράγραφο 1 της Υπεράσπισης του προδικαστεί. Η εν λόγω προδικαστική ένσταση αφορά ισχυρισμό για παραγραφή του αγώγιμου δικαιώματος το οποίο αφορά κατ' ισχυρισμό τραυματισμό του Ενάγοντα ο οποίος αποδίδεται σε αμέλεια της Εναγόμενης. Παραθέτω αυτούσια την παράγραφο 1 της Υπεράσπισης περιλαμβανομένων των υποπαραγράφων αυτής: «
- Οι Εναγόμενοι εγείρουν προδικαστική ένσταση και ισχυρίζονται ότι η παρούσα Αγωγή δεν δύναται να προχωρήσει ως έχει και θα έδει να απορριφθεί δια τους κάτωθι λόγους. α. Η ανωτέρω αγωγή έχει παραγραφεί καθότι σύμφωνα με τις παρ. 5 και 6 της Ε/Α ο ενάγων ετραυματίσθη στις 02/03/2017 ένεκεν της αμελείας των εναγόμενων β. Η βάση της αγωγής συμπληρώθει στις 03/03/2020 γ. Ενώ η παρούσα αγωγή κατεχωρήθει στις 08/07/2020 δ. Στην παρ. 1 της Ε/Α αναφέρεται ότι ο Ενάγων είναι ηλικίας 29 ετών ε. Κατά συνέπεια η αγωγή έχει παραγραφεί τόσο εναντίον των εναγόμενων όσο και εναντίον της ασφαλιστικής εταιρείας COMMERCIAL GENERAL INSUARANCE LTD, προς την οποία ο ενάγων κοινοποίησε την έγερση της παρούσας αγωγής». Η Αίτηση, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί κατόπιν προφορικού αιτήματος με τη συναίνεση της άλλης πλευράς, βασίζεται στη Δ.27 θ.θ 1 και 2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, η οποία είναι η δικονομική πρόνοια που διέπει το θέμα της προδικαστικής εκδίκασης νομικού σημείου εγειρόμενου στα δικόγραφα, στη Δ.48 θθ. 1-3, στη Δ.19 Θ.12, στις γενικές συμφυείς εξουσίες του δικαστηρίου, και άρθρο 68 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο ΚΕΦ.
- Η αίτηση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του XXXXXX Παπαδόπουλου, λειτουργού στην υπηρεσία της COMMERCIAL GENERAL INSUARANCE LTD (εφεξής «η ασφαλιστική εταιρεία») ο οποίος αναφέρει ότι στις 13.05.2020 παρέλαβε επιστολή από τους δικηγόρους του Ενάγοντα αναφορικά με το εργατικό ατύχημα ημερομηνίας 02.03.2017 που έγινε στη Λεμεσό, στην οποία απάντησαν ότι η αξίωση τους είχε παραγραφεί και την ίδια ώρα πρότειναν μια χαριστική πληρωμή. Με βάση τους ισχυρισμούς του ομνύοντα η βάση της αγωγής έχει συμπληρωθεί στις 03.03.2020 και συνεπώς η αγωγή έχει παραγραφεί. Η αίτηση προσέκρουσε στην ένσταση του Ενάγοντα - καθ' ου η αίτηση ο οποίος καταχώρησε ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης στις 17.02.
- Στην ένσταση εγείρονται 12 συνολικά λόγοι οι οποίοι όμως μπορούν να συνοψιστούν στα εξής: α) η ένορκη δήλωση του ομνύοντα είναι παράτυπη και/ή αντικανονική και/ή ανεπαρκής (1ος λόγος ένστασης) β) έχουν αποκρυφθεί ουσιώδη και/ή πραγματικά γεγονότα και/ή τα αναφερόμενα γεγονότα δεν επαρκούν έτσι ώστε να δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος (λόγοι ένστασης β, γ και ε), γ) η αίτηση αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας και/ή είναι κακόπιστη και/ή καταπιεστική και/ή έχει ως σκοπό την καθυστέρηση της διαδικασίας (λόγοι έντασης δ, και θ), δ) η προδικαστική ένσταση δεν αποτελεί καθαρό νομικό σημείο αλλά εμπεριέχει γεγονότα για τα οποία πρέπει να ακουστεί μαρτυρία και/ή οι λόγοι της καθυστέρησης είναι τέτοιο για τους οποίους το Δικαστήριο θα πρέπει να ακούσει γεγονότα (λόγος ένστασης στ) ε) δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την επιτυχία της αίτησης, (λόγος έντασης κ) ζ) Το δικαστήριο σε υποθέσεις πρόκλησης ζημιάς από αμέλεια έχει διακριτική εξουσία να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων παραγραφής, αφού ακούσει γεγονότα (λόγος ένστασης λ) η) Η καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής προκλήθηκε από την εναγόμενη εσκεμμένα και/ή κακόπιστα υφίσταται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης (λόγος ένστασης ι). Η ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της Βικτώριας Χειλέτικου δικηγόρου συνεργάτη στη δικηγορική εταιρεία Σ.Α Θωμά Δ.Ε.Π.Ε δικηγόρων του καθ' ου η αίτηση, η οποία αναφέρει ότι η ένορκη δήλωση του ομνύοντα Παπαδόπουλου είναι ανεπαρκής και δεν στηρίζει επαρκώς την υπό κρίση αίτηση, από την οποία παραδέχεται την παράγραφο 1 α) και β). Ισχυρίζεται ότι η ενημέρωση της ασφαλιστικής εταιρείας για το επίδικο εργατικό ατύχημα έγινε με επιστολή στις 11.04.2017 που της στάληκε με τηλεομοιότυπο και για την οποία έλαβαν και σχετική απάντηση. Παραπέμπει σχετικά στα τεκμήρια Α και Β. Νέα επιστολή στάληκε στις 09.02.2018, με την οποία πληροφορούσαν την ασφαλιστική εταιρεία ότι ο Ενάγοντας θα έπρεπε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση τα έξοδα της οποίας θα έπρεπε να καλύψει η εν λόγω ασφαλιστική. Εξηγεί στη συνέχεια ότι ο λόγος που υπήρξε καθυστέρηση 10 ημερών στην καταχώρηση της αγωγής ήταν ότι η δικηγόρο κα Σωτήρα Κλεάνθους η οποία είχε στην κατοχή της έτοιμο το κλητήριο ένταλμα για καταχώρηση, τέθηκε σε αυτοπεριορισμό λόγω του ότι στις 02.03.2020 επέστρεψε από το Ηνωμένο Βασίλειο ο σύζυγός της στο οποίο είχε ταξιδέψει την 19.02.
- Παραπέμπει σχετικά σε δέσμη εγγράφων που επισυνάπτει ως Τεκμήριο Δ. Ο δε σύζυγος της είχε πάει στο Ηνωμένο Βασίλειο για να επισκεφθεί τον ασθενή πατέρα του και έτσι ευρισκόταν καθημερινά σε νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν. Αμέσως δε πριν την άφιξη του συζύγου της στην Κύπρο, είχε αφιχθεί και ο κύπριος ιατρός που ήταν το πρώτο κρούσμα που διαγνώστηκε (προφανώς εννοεί την ασθένεια covid-19). Για τον αυτοπεριορισμό της η κα Κλεάνθους συμβουλεύτηκε σχετικά το Υπουργείο οι λειτουργοί του οποίου της συνέστησαν να αυτοπεριοριστεί. Λόγω της κατάστασης αυτής η κα Κλεάνθους δεν ενημέρωσε οποιοδήποτε για την ανάγκη καταχώρησης του κλητηρίου. Ακολούθησε στις 15.03.2020 η επιβολή ολικού lockdown που διήρκεσε μέχρι το Μάιο του ίδιου έτους και κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα όλες οι προθεσμίες είχαν ανασταλεί. Για τα πιο πάνω είχε ενημερωθεί η ασφαλιστική εταιρεία μέσω του κου Λάζαρου Λαζάρου, άλλου συνεργάτη δικηγόρου της ίδιας δικηγορικής εταιρείας, ο οποίος απευθύνθηκε συγκεκριμένα στον κο Παπαδόπουλο. Ο τελευταίος, πάντα κατά τους ισχυρισμούς της κας Χειλέτικου, καθησύχασε τους δικηγόρους του Ενάγοντα για το θέμα της παραγραφής εφόσον ήταν πολύ κοντά σε συμβιβασμό της υπόθεσης, εφόσον έθεταν τον πελάτη τους σε ιατρική εξέταση από ιατρό και κατόπιν ακτινολόγο της επιλογής της ασφαλιστικής. Γίνεται σχετική παραπομπή στα τεκμήρια Ε, ΣΤ και Η. Προκύπτει, ως ισχυρίζεται η κα Χειλέτικου, ότι η περαιτέρω καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής προκλήθηκε από τους εναγόμενους. Όπως περαιτέρω διατείνεται, είναι παραδεκτό το ότι το ατύχημα έγινε στις 02.03.2017 και ότι το κλητήριο καταχωρήθηκε στις 08.07.2020, ως επίσης είναι παραδεκτό ότι ο Ενάγοντας κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ηλικίας 29 ετών. Εσκεμμένα όμως δεν αναφέρει η Εναγόμενη, ότι την 01.09.2018 ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, δια της οποίας αποκρυσταλλώθηκε η ζημία την οποία υπέστηκε, και για την οποία ενημερώθηκε γραπτώς η Αιτήτρια στις 09.02.
- Καταληκτικά αναφέρει ότι το Δικαστήριο έχει τη διακριτική εξουσία να μην εφαρμόσει τις διατάξεις περί παραγραφής, λαμβάνοντας υπόψιν τις περιστάσεις που οδήγησαν στην καθυστέρηση της καταχώρησης της αγωγής, την κατάσταση που επικρατούσε από την πανδημία, αλλά και την στάση της Εναγόμενης - Αιτήτριας. ΑΚΡΟΑΣΗ Η ακρόαση της υπό κρίση αίτησης διεξήχθη στη βάση των ενόρκων δηλώσεων και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων με τις αγορεύσεις τους προέβαλαν την εκατέρωθεν επιχειρηματολογία τους. Ουδείς εκ των ομνυόντων αντεξετάστηκε. Τόσο η αίτηση και η ένσταση με τις αντίστοιχες ένορκες δηλώσεις, όσο και οι αγορεύσεις των συνηγόρων έχουν μελετηθεί και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Τόσο η Αίτηση, όσο και η Ένσταση, στηρίζονται στην Δ.27, θ.θ.1-2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι πρόνοιες των Θεσμών 1 και 2 της Δ.27 έχουν ως ακολούθως: "
- Any party shall be entitled to raise by his pleading any point of law, and any point so raised shall be disposed of by the Court at any stage that may appear to it convenient".
- If in the opinion of the Court the decision of such point of law substantially disposes of the whole action, or of any distinct cause of action, ground of defence, counterclaim or reply therein, the Court may thereupon dismiss the action or make such other order therein as may be just."» Περαιτέρω το άρθρο 68 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου προβλέπει τα ακόλουθα:
- Καμιά αγωγή δεv εγείρεται για αστικό αδίκημα, εκτός αv αυτή εγερθεί- (α) εvτός τριών ετώv αμέσως μετά τηv πράξη ή παράλειψη για τηv oπoία εγέρθηκε η αγωγή, ή (β) αv τo αστικό αδίκημα πρoκαλεί vέα ζημιά κατά εξακoλoύθηση από μέρα σε μέρα, εvτός τριών ετώv από τηv κατάπαυση αυτής, ή (γ) αv η βάση της αγωγής δεv πρoκύπτει από τηv τέλεση oπoιασδήπoτε πράξης ή παράλειψης για τέλεση πράξης αλλά από τη ζημιά πoυ απoρρέει από τηv πράξη αυτή ή παράλειψη εvτός τωv τριών αμέσως επόμεvωv ετώv μετά πoυ o εvάγovτας υπέστη τη ζημιά, ή (δ) αv τo αστικό αδίκημα δόλια απoκρύφτηκε από τov εvαγόμεvo, εvτός τριών ετώv από τηv αvακάλυψη τoυ από τov εvάγovτα, ή από τo χρόvo πoυ θα αvακαλύπτετo από αυτό αv κατέβαλλε εύλoγη φρovτίδα και επιμέλεια: Νoείται ότι αv κατά τo χρόvo πoυ πρoκύπτει πρώτα η βάση της αγωγής, αv o εvάγovτας δεv συμπλήρωσε τo δέκατo όγδoo έτoς της ηλικίας τoυ ή δεv έχει σώες τις φρέvες τoυ ή o εvαγόμεvoς δεv βρίσκεται στη Δημoκρατία, oι τριετείς αυτές πρoθεσμίες δεv αρχίζoυv vα τρέχoυv μέχρις ότoυ o εvάγovτας συμπληρώσει τo δέκατo όγδoo έτoς της ηλικίας τoυ ή παύσει vα μηv έχει σώες τις φρέvες τoυ ή o εvαγόμεvoς επαvέλθει στη Δημoκρατία: Νoείται περαιτέρω ότι καμιά διάταξη πoυ περιλαμβάvεται στo άρθρo αυτό δεv θεωρείται ότι επηρεάζει τις διατάξεις τoυ άρθρoυ 34 τoυ περί Διαχείρισης Κληρovoμιώv Νόμoυ και τoυ άρθρoυ 58 τoυ Νόμoυ αυτoύ. Μέσα από την διατύπωση της Δ.27 θ.θ 1 και 2 προκύπτει ότι η προδικαστική εξέταση νομικού σημείου εναπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η οποία όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση ασκείται με βάση αρχές και προϋποθέσεις που έχουν καθοριστεί από τη νομολογία. Ακόμα και στην περίπτωση που υπάρχει συγκατάνευση της άλλη πλευράς το δικαστήριο θα πρέπει να κρίνει το κατάλληλο της εκδίκασης της ένστασης. Υπάρχει πλούσια νομολογία αναφορικά με την εξουσία του δικαστηρίου για εκδίκαση προδικαστικών σημείων. Στην υπόθεση Χ΄΄Οικονόμου v. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ
(1992)1 Α.Α.Δ. 949, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, το νομικό σημείο θα πρέπει να αφορά σοβαρό νομικό θέμα που σε περίπτωση δικαίωσης του αιτητή να αποβαίνει καταλυτικά επί της όλης υπόθεσης ή επί ουσιώδους θέματος αυτής. Πέραν τούτου το δικαστήριο δεν θα εκδώσει διαταγή για εκδίκαση προδικαστικού σημείου εκτός εάν υφίστανται κοινά παραδεκτά γεγονότα σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και πάντοτε με φειδώ. Εάν διαπιστωθεί ασάφεια επί των γεγονότων ή του νόμου, ή όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα αυτά θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. (βλ. και Σάββα ν. Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ
(2009)1 (Β) Α.Α.Δ. 1609). Η δε αίτηση πρέπει να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις κατά το προτιμότερο δε στα πλαίσια της αίτησης για οδηγίες δυνάμει της Δ.30. Το νομικό σημείο που θα εκδικαστεί θα πρέπει να είναι αμιγώς νομικό. Επιπλέον στην υπόθεση Αγρόκτημα Λανίτη κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 225) αναφέρθηκε ότι αίτημα για προδικαστική εξέταση νομικού σημείου εγκρίνεται όταν τα πραγματικά γεγονότα δεν αμφισβητούνται και το μόνο που παραμένει για το Δικαστήριο είναι να αποφανθεί επί του συγκεκριμένου νομικού σημείου, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του Αιτητή, αποφασίζεται όλη η υπόθεση ή ένα ουσιώδες θέμα αυτής. Αντικείμενο της αίτησης μπορεί να είναι μόνο το προδικαστικό θέμα, όπως αυτό εγείρεται στα δικόγραφα (βλ. Ανδρέας Πιερίδης ν. Kevork Keshishian κ.α.
(1996)1 ΑΑΔ 224) και στην περίπτωση που τα δικόγραφα και οι ισχυρισμοί που αυτά περιέχουν δεν είναι συγκεκριμένοι ή απαιτείται διεξοδική αναζήτηση και μελέτη των δικογράφων από το Δικαστήριο η αίτηση απορρίπτεται (βλ. ΚΟΤ ν. Philippa Estates Ltd κ.α.
(1999)1 (Β) ΑΑΔ 1431). Συνοψίζοντας τα πιο πάνω για να αποφασιστεί δε η εκδίκαση του προδικαστικού σημείου από το δικαστήριο θα πρέπει: α) Το σημείο που εγείρεται να είναι καθαρά νομικό και ουσιώδους σημασίας, υπό την έννοια ότι σε περίπτωση που γίνει αποδεκτό να οδηγήσει στην απόρριψη ολόκληρης της αγωγής ή διακριτής βάσης αγωγής, β) Τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται το νομικό σημείο να είναι συγκεκριμένα και αδιαμφισβήτητα ή παραδεκτά γ) Κατάλληλο στάδιο για αυτό, είναι κατά το κλείσιμο των έγγραφων προτάσεων αλλά πάντως όχι πολύ αργότερα αυτού. Σε ότι αφορά το άρθρο 68 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου όπως λέχθηκε στην απόφαση ΧΧΧ Χαραλαμπίδης ν. Louis Hotels Public Company Ltd Π.Ε 8/2013, στην οποία με παρέπεμψε ο συνήγορος της Εναγόμενης, αυτό έχει καταργηθεί από τον περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου του 2012 (Ν. 66(Ι)/2012) (στο εξής ο Ν.66(Ι)/2012)«.αναφορικά με πράξη ή παράλειψη που επεσυνέβη κατά ή μετά την έναρξη ισχύος του Ν. 66(Ι)/2012, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 01.07.2012. Για πράξεις ή παραλείψεις που έλαβαν χώρα μετά (την εφαρμογή του Ν.66(Ι)/2012) η παραγραφή ρυθμίζεται πλέον από το άρθρο 6 του Ν.66(Ι)/2012». Σχετικές με την κατάληξη αυτή είναι οι πρόνοιες, μεταξύ άλλων, του Άρθρου 29[1] και του Άρθρου 24(ε) του Ν.66(Ι)/2012[2]. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι το Δικαστήριο καλείται να αποφασίσει κατά πόσο θα επιτρέψει την εκδίκαση της προδικαστικής ένστασης, και όχι να αποφασίσει επί της ουσίας αυτής. Μόνο όταν κριθεί ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις να εκδικαστεί η προδικαστική ένσταση θα εξεταστεί η ουσία και εφόσον ακουστούν και οι δυο πλευρές. Όσον αφορά το κατάλληλο του δικονομικού σταδίου που έχει καταχωρηθεί η υπό κρίση αίτηση, παρά το ότι δεν έχει υποβληθεί οποιοσδήποτε σχετικός λόγος ένστασης, είναι διαπίστωση του δικαστηρίου ότι η υπό κρίση αίτηση έχει καταχωριστεί την 18.09.2020, ήτοι αμέσως μετά την έκδοση κλήσης για οδηγίες από πλευράς Ενάγοντα - Καθ' ου η αίτηση και λίγο πριν την καταχώρηση του Παραρτήματος (Τύπος 25) από πλευράς Εναγόμενης - Αιτήτριας, στο οποίο και ζητείται η εκδίκαση της εν λόγω αίτησης. Η αγωγή δεν έχει ακόμα οριστεί για ακρόαση και η αίτηση έχει συνεπώς καταχωρηθεί στο κατάλληλο στάδιο κατά τη νομολογία. Σε σχέση με το ζήτημα της παραγραφής και την επίδραση αυτού στο ζήτημα της αγωγής, απόλυτα σχετικά είναι τα όσα έχουν αναφερθεί στην υπόθεση Αλέκος Χατζηστυλλής ν. Maude C. Papadema κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ.551 η οποία μνημονεύθηκε στην υπόθεση Νεοφύτου ν. Malak κ.α, ECLI:CY:AD:2018:A297, Πολ. Εφ.118/12 ημερ. 21/6/2018: «Το ζήτημα της παραγραφής άπτεται αυτής τούτης της εξουσίας ή της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου να επιληφθεί μιας υπόθεσης... Η πολιτική δικαιοδοσία διέπεται από τους δικούς της κανόνες. Σε σχέση δε με το ζήτημα που μας απασχολεί αυτό εξετάζεται εφόσον εγερθεί στα δικόγραφα (Βλ. Φεσσά κ.ά. ν. Κασάπη
(1994)1 Α.Α.Δ. 337, 347, στην οποία υποδεικνύεται πως "αν ο διάδικος υπέρ του οποίου λειτουργεί η παραγραφή, δεν την εγείρει στο δικόγραφο του, τότε η υπόθεση προχωρεί στην εκδίκαση". Στην ίδια υπόθεση υποδεικνύεται, επίσης, πως επιτυχία της ένστασης οδηγεί στην αναστολή της διαδικασίας. Παρόλο που στην πολιτική διαδικασία η πρόνοια για παραγραφή δεν έχει εξ αρχής την ίδια καταλυτική ενέργεια όπως συμβαίνει στο θέμα της προθεσμίας στην Αναθεωρητική δικαιοδοσία, εν τούτοις από τη στιγμή που τίθεται θέμα παραγραφής δεν πρέπει να προωθείται ο,τιδήποτε άλλο εκτός αν πρώτα το Δικαστήριο καταλήξει ότι δεν ευσταθεί. Εφόσον όμως το δικαστήριο διαπιστώσει ότι πράγματι υπάρχει ζήτημα παραγραφής τότε υπάρχει απόλυτη αδυναμία να τεθεί οποιοδήποτε άλλο θέμα για εξέταση ενώπιον του Δικαστηρίου όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας... Εδώ, αφού ηγέρθη το θέμα της παραγραφής ήταν το πρώτο που θα έπρεπε να είχε εξεταστεί γιατί απολήγει σε δικαιοδοτικό. Ήταν επομένως άτοπη η εξέταση άλλου θέματος από το πρωτόδικο δικαστήριο. Εσφαλμένα λοιπόν το πρωτόδικο δικαστήριο δεν εξέτασε πρώτα το ζήτημα της παραγραφής και εσφαλμένα έκρινε ότι η επίλυση του ζητήματος της συνταγματικότητας των σχετικών άρθρων δεν ήταν αναγκαία για την διάγνωση της ενώπιον του υπόθεσης.» Παρά το ότι η παραγραφή συνιστά δικαιοδοτικής φύσης θέμα, το Δικαστήριο οφείλει να εξετάσει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις όπως έχουν επεξηγηθεί στη νομολογία για να ασκήσει τη διακριτική ευχέρεια του αν και κατά πόσο η εγειρόμενη προδικαστική ένσταση χρήζει εκδίκασης. Θα πρέπει, με άλλα λόγια, να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει το αναγκαίο υπόβαθρο κοινά παραδεκτών γεγονότων ή το υπόβαθρο γεγονότων να προκύπτει από τα δικόγραφα. (βλ. Liberty Life Insurance Public Co Ltd v. Nada Terzian και τώρα Παναγιώτου κ.α., Πολιτική Έφεση 151/10, ημερ. 7/3/14). Η Εναγόμενη βασίζει την αίτηση της, μεταξύ άλλων στο άρθρο 68 του Κεφ.
- Αποτελεί όμως παραδεκτό γεγονός, όπως άλλωστε προκύπτει και από τη δικογραφία, ότι το επίδικο ατύχημα επεσυνέβει την 02.03.2017, ήτοι μετά που τέθηκε σε ισχύ ο Ν.66(Ι)/
- Οι πρόνοιες του εν λόγω νόμου, όπως έχει επισημανθεί στην υπόθεση ΧΧΧ Χαραλαμπίδης (ανωτέρω) κατήργησαν την εφαρμογή του άρθρου 68 του Κεφ.148 ως προς το ζήτημα της παραγραφής, στο μέτρο που αφορούν πράξεις ή παραλείψεις που επεσυνέβησαν μετά την 01.07.2012[3]. Για αυτές εφαρμόζονται τα όσα διαλαμβάνονται στο άρθρο 6 του Ν.66(Ι)/2012, το οποίο στην παράγραφο 2 προνοεί περίοδο παραγραφής επίσης τριών ετών για αξιώσεις που αφορούν αποζημιώσεις για αμέλεια, οχληρία ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος. Έπεται πως ενδεχόμενη εφαρμογή στα δεδομένα της υπό κρίση περίπτωσης έχουν οι σχετικές πρόνοιες του Ν.66(Ι)/2012 και όχι το άρθρο 68 του Κεφ.
- Είναι γεγονός, ότι η Αιτήτρια δεν περιλαμβάνει στην νομική βάση της αίτησης της καθόλου το Ν.66(Ι)/
- Την ίδια ώρα όμως δεν υπάρχει σαφής λόγος ένστασης από πλευράς Ενάγοντα περί ελλιπούς ή ανεπαρκούς νομικής βάσης της αίτησης. Όπως έχει αναγραφεί ο πρώτος λόγος ένστασης ουδόλως παραπέμπει σε τέτοια ερμηνεία, όπως προωθεί σχετικά στην ανάλυση του συγκεκριμένου λόγου ο συνήγορος του Ενάγοντα στη γραπτή του αγόρευση. Στην υπόθεση Ανδριανή Αρακελιαν, διαχειρίστρια της περιουσίας του αποβιώσαντος Harutune L. Arakelian v. Ταμείου Προνοίας του προσωπικού της Marfin Λαϊκής Τράπεζας Δημόσια Εταιρεία Λτδ και των εξαρτημένων της εταιρειών κ.α ECLI:CY:AD:2016:A87, Πολ. Εφ. 51/2012 ημερ. 11/02/2016 λέχθηκε, με αναφορά στην Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Τραπέζης Κύπρου Λτδ ν. Χαρίδη
(2011)1B AAΔ. 825, «κάθε Ειδοποίηση Ένστασης θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τον Τύπο 47 και 'θα εξειδικεύει τους συγκεκριμένους λόγους ένστασης». Ακόμα όμως και να υπήρχε σαφής λόγος ένστασης περί τούτου θεωρώ πως αφ' ης στιγμής το ζήτημα της παραγραφής είναι ουσιώδους σημασίας όπως αναδύεται μέσα από τη νομολογία, εφόσον άπτεται της ίδιας της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, και εφόσον αυτό εγείρεται στην Υπεράσπιση, θεωρώ ότι το Δικαστήριο οφείλει να εξετάσει αυτό ανεξαρτήτως της επίκλησης του Ν.66(Ι)/2012 στη νομική βάση της Αίτησης. Κρίνω σκόπιμο να παραθέσω τις παραγράφους 2 και 3 του εν λόγω άρθρου αυτούσιες: 6.-
(1)....
(2)Αν η αξίωση στην αγωγή αφορά αποζημιώσεις για αμέλεια, οχληρία ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος, καμιά αγωγή δεν εγείρεται μετά την πάροδο τριών ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, εκτός αν το πρόσωπο που υπέστη την σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα, οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει από την ημέρα που έλαβε γνώση.
(3)Σε οποιαδήποτε αγωγή, στην οποία η αξίωση αφορά αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης ή και θανάτου ένεκα αστικού αδικήματος, το δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία, αφού λάβει υπόψη τους λόγους και το χρόνο καθυστέρησης στην καταχώρηση της αγωγής και την διάρκεια της ανικανότητας του ενάγοντα ή, ανάλογα με την περίπτωση, του αποβιώσαντα, να χειριστεί την υπόθεσή του, τη προσπάθεια του ενάγοντα ή, ανάλογα με την περίπτωση, του αποβιώσαντα για εξασφάλιση των απαραιτήτων σχετικών στοιχείων και τη στάση του εναγομένου σε σχέση με την προσπάθεια αυτή και τις συνέπειες της καθυστέρησης σε σχέση με τη διασφάλιση ή και την αξιοπιστία της μαρτυρίας, να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής: Νοείται ότι, η πιο πάνω διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου δε θα ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής του δικαιώματος έγερσης αγωγής.
(4).. Όπως αναφέρθηκε και όπως αναδύεται από τα δικόγραφα και τις θέσεις των μερών στην αίτηση, ένσταση και εκατέρωθεν ένορκες δηλώσεις το πιο πάνω το επίδικο ατύχημα, έλαβε χώρα, κατά τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα, κατά τη διάρκεια εργοδότησης του στην Εναγόμενη, επεσυνέβει την 02.03.2017, και ενώ ο Ενάγοντας ήταν ενήλικας. Περαιτέρω το ισχυριζόμενο ατύχημα αποδίδεται σε αμέλεια και διαζευκτικά σε παράβαση θέσμιου καθηκόντων της Εναγόμενης, ενώ δικογραφεί και σχετικές λεπτομέρειες αμέλειας και/η παράβασης νομίμων καθηκόντων της, καθώς επίσης λεπτομέρειες σωματικών βλαβών και ειδικές ζημιές. Φαίνεται επίσης να είναι κοινώς παραδεκτό ότι οι όποιες συζητήσεις έχουν γίνει, αυτές διεξήχθησαν μεταξύ του Ενάγοντα και της ασφάλειας της Εναγόμενης, αντί της ίδιας. Σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)του Ν.66(Ι)/2012 ο χρόνος για την καταχώρηση της αγωγής είναι αυτός των τριών ετών από τη συμπλήρωση της βάσης της αγωγής. Η εναγόμενη, παραδόξως αναφέρει στην υπό κρίση αίτηση του ότι η βάση της αγωγής έχει συμπληρωθεί στις 03.03.
- Εισηγείται κατ' ουσίαν ότι δεν έχει εμφιλοχωρήσει καμία παραγραφή. Πρόκειται, για προφανώς λανθασμένη επιλογή φρασεολογίας της εναγόμενης, έχοντας ως δεδομένο ότι βασίζει την αίτηση της στο άρθρο 68 του Κεφ.148, το οποίο στην παράγραφο α) αυτού, ρητώς προσδιορίζει ως χρόνο έναρξης της παραγραφής το χρόνο που έλαβε χώρα η πράξη ή η παράλειψη πλην των περιπτώσεων που περιγράφονται στις παραγράφους β) και γ). Προκύπτει συνεπώς ότι αυτό που στην ακρίβεια εισηγείται, είναι ότι η βάση της αγωγής έχει συμπληρωθεί από την ημέρα που τραυματίστηκε ο Ενάγοντας, ήτοι την 02/03/2017, και δεδομένης της παρέλευσης των τριών ετών που προβλέπει το εν λόγω άρθρο, το αγώγιμο δικαίωμα έχει παραγραφεί. Τέτοια άλλωστε εξήγηση, αναδύεται και από την παράγραφο 10 της ένορκης δήλωσης Χειλέτικου, ότι δηλαδή θα έπρεπε η αγωγή (κατά την εναγόμενη) να καταχωρηθεί μέχρι και την 03.03.
- Πέραν όμως των πιο πάνω, ιδιαιτέρως σημαντικά είναι τα όσα προβλέπονται στην τρίτη παράγραφο του πιο πάνω άρθρου και τα οποία θα πρέπει να διαβαστούν σε συνδυασμό με τα άρθρα 13 (α) και (β)[4] και του άρθρου 15[5] τα οποία αφορούν περιπτώσεις όπου ο χρόνος παραγραφής αναστέλλεται και δεν υπολογίζεται στο σύνολο του μετρήσιμου χρόνου. Είναι πρόδηλο, από τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση Χειλέτικου και τα οποία έχουν παρατεθεί αναλυτικά ανωτέρω στην παρούσα Απόφαση, αλλά και από τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων, ότι υπάρχει διάσταση θέσεων αναφορικά με τις συνθήκες και του λόγους καθυστέρησης στην καταχώρηση της αγωγής του Ενάγοντα. Οι επίδικοι ισχυρισμοί, πέραν του ότι δεν είναι παραδεκτοί, εδράζονται επί γεγονότων, τα οποία, όπως προκύπτει από τις πρόνοιες των άρθρων 6
(2), 13 (α και β) και 17 του Ν. 66(Ι)/2012, που αναφέρονται ανωτέρω, άπτονται άμεσα του θέματος της παραγραφής και όχι μόνο ως προς το πότε δύναται να θεωρηθεί ότι άρχισε να μετρά ο χρόνος αλλά και ως προς το κατά πόσο θα ήταν δίκαιο υπό τις περιστάσεις να εφαρμοστούν οι διατάξεις του Ν. 66(Ι)/2012. Η διάσταση στις εκατέρωθεν θέσεις ως προς τους λόγους καταχώρησης της αγωγής πέραν των τριών ετών από το επίδικο συμβάν, επαναλαμβάνεται και στα πλαίσια της γραπτής αγόρευσης του συνηγόρου της Εναγόμενης, όπου απορρίπτονται τα όσα αφορούν περί πανδημίας, την κατ' ισχυρισμό επικοινωνία του δικηγόρου Λαζάρου για το εν λόγω θέμα με την ασφάλεια ως επίσης και ο ισχυρισμός του Ενάγοντα περί δόλιας πρόκλησης καθυστέρησης από πλευράς ασφάλειας. Η άρνηση από πλευράς Εναγόμενης, εδράζεται προφανώς στο ότι κατά τη θέση της στην παρούσα υπόθεση τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του άρθρου 68 του Κεφ. 148 που όμως, όπως έχει λεχθεί, δεν έχει εφαρμογή στα δεδομένα της παρούσας, ένεκα της, κοινά αποδεκτής, ημερομηνίας του επίδικου συμβάντος. Διαφορετική ενδεχομένως, θα ήταν η αντιμετώπιση του Δικαστηρίου αν όντως εφαρμόζονταν τα όσα διαλαμβάνει το πιο πάνω άρθρο. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι και η ευθύνη για το επίδικο ατύχημα δεν είναι παραδεκτή εφόσον, με την Υπεράσπιση της η Εναγόμενη αφενός αρνείται την οποιαδήποτε ευθύνη όσον αφορά το επίδικο ατύχημα (βλ παρ. 5 της Υπεράσπισης) και αφετέρου αποδίδει το επίδικο ατύχημα στην αποκλειστική ή συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα. Υπό το φως των πιο πάνω αντίθετων εκδοχών και έχοντας υπόψιν τα όσα διαλαμβάνονται στο άρθρο 6
(3)του Ν.66(Ι)/2012, δια του οποίου ο Νομοθέτης, εν τη σοφία του, έδωσε διακριτική εξουσία στο Δικαστήριο όπως αποφασίσει να μην εφαρμόσει τις πρόνοιες του Νόμου περί παραγραφής, λαμβάνοντας υπόψιν τους εκεί αναφερόμενους παράγοντες κρίνω ότι δεν θα ήταν κατάλληλο το παρόν στάδιο να αποφασιστεί κατά πόσο όντως έχει παραγραφεί η αξίωση του Ενάγοντα. Θα ήταν ασφαλέστερο όπως το συγκεκριμένο θέμα εξεταστεί στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας αφού παρατεθεί η απαραίτητη μαρτυρία, οπόταν και το Δικαστήριο θα προβεί στην ανάλογη δικαστική διεργασία ώστε να αποκρυσταλλώσει το πραγματικό πλαίσιο που περιβάλλει την υπόθεση. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Συνεπακόλουθα, και για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω η αίτηση της Εναγόμενης δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης, αλλά θα είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............. Μ. Μυτίδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Α.29:
(1)Από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου καταργούνται οι Νόμοι που αναφέρονται στην πρώτη στήλη του παραρτήματος και στην έκταση που αναφέρεται στη δεύτερη στήλη του εν λόγω παραρτήματος.
(2)Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 24 του παρόντος Νόμου, ανεξάρτητα από την προβλεπόμενη σε οποιοδήποτε ειδικό νόμο προθεσμία για παραγραφή, σε περίπτωση σύγκρουσης υπερισχύουν οι πρόνοιες του παρόντος Νόμου." [2] Α.24: Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου δεν επηρεάζουν: ............................ (ε) τις ειδικές προθεσμίες που αναφέρονται σε οποιαδήποτε νομική διάταξη, αν: (
- i)αυτή δεν περιλαμβάνεται στις καταργούμενες από το άρθρο 29 διατάξεις, και (
- ii)δεν είχε ανασταλεί δυνάμει του περί Αναστολής του Χρόνου Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου, ...................................." [3] Βλ. ΧΧΧ Χαραλαμπίδης ν. Louis Hotels Public Company Ltd (ανωτέρω) [4] 13. Ο χρόνος παραγραφής αναστέλλεται σε οποιανδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις: (α) Για όσο χρόνο ο ενάγων εμποδίστηκε από δικαιοστάσιο ή από λόγο ανώτερης βίας να εγείρει την αγωγή μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου παραγραφής· (β) για όσο χρονικό διάστημα μέσα στο τελευταίο εξάμηνο του χρόνου παραγραφής ο εναγόμενος ή πρόσωπο για το οποίο ο εναγόμενος υπέχει ευθύνη απέτρεψε τον ενάγοντα να εγείρει αγωγή· [5] 15. Το χρονικό διάστημα της αναστολής του χρόνου παραγραφής σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 13 δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής. Όταν εκλείψει ο λόγος αναστολής, ο χρόνος παραγραφής αρχίζει ή, ανάλογα με την περίπτωση, συνεχίζει να τρέχει, σε καμιά όμως περίπτωση δεν συμπληρώνεται πριν περάσουν έξι μήνες. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο