ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ν. ΑΝΤΩΝΙΟΥ κ.α., Αγωγή αρ. 765/2021, 18/6/2021

(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 203, κατεπείγον θεωρείται το ζήτημα που περιέρχεται σε γνώση του αιτούντος την ενδιάμεση θεραπεία σε χρόνο που δεν του παρέχεται η δυνατότητα κίνησης των νενομισμένων διαδικασιών προς γνωστοποίηση του αιτήματος του στον αντίδικό του και εξασφάλιση του δικαιώματος του δευτέρου να ακουστεί. Ο χρόνος δεν έχει μία συγκεκριμένη ημερολογιακή προσέγγιση, αλλά εκτιμάται σε συνάρτηση με το είδος της ενδιάμεσης θεραπείας που ζητείται, το πολύπλοκο της υπόθεσης, την όλη διαφορά, και άλλους παράγοντες[7]. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μπορεί να υπάρχει ο χρόνος να επιδοθεί η αίτηση στην άλλη πλευρά, για να ακουστεί, αλλά οι περιστάσεις να είναι «ιδιαίτερες», ώστε να καθιστούν λογικά ασυμβίβαστη την προηγούμενη ειδοποίηση της άλλης πλευράς[8]. Η υπόθεση της Ενάγουσας παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο ως επείγουσα χρονικά αλλά και ιδιαίτερη, εφόσον ισχυρίστηκε έναρξη παράνομων οικοδομικών εργασιών εντός των ημερών και παράβαση του δικαιώματός της να χρησιμοποιεί τον δημόσιο δρόμο και να μεταβαίνει οδικώς στην οικία της με τα χρειώδη για τη διαβίωση του ηλικιωμένου ζευγαριού, και ότι δεν είχε άλλην επιλογή από το αιτηθεί τις ενδιάμεσες θεραπείες. Το Δικαστήριο μπορούσε να αντλήσει δικαιοδοσία από το άρθρο 9 του Κεφ. 6 και να επιληφθεί της αίτησής της χωρίς ειδοποίηση προς την άλλη πλευρά, και ό,τι επιδρά δικαιοδοτικά δεν είναι αυτό. Υπάρχει κάτι όμως που επιδρά δικαιοδοτικά. Όταν ένας διάδικος κινείται μονομερώς για να εξασφαλίσει προσωρινό διάταγμα, οφείλει - και συνιστά υποχρέωσή του προς το Δικαστήριο ύψιστης πίστης - να αποκαλύψει όλα τα σχετικά γεγονότα, είτε ευνοούν είτε όχι την υπόθεσή του, στον βαθμό που είναι δυνατόν να επιδράσουν στην κρίση του Δικαστηρίου ως προς το εάν θα δώσει την θεραπεία που ζητά[9]. Η Ενάγουσα ανέφερε στο Δικαστήριο πως ο δημόσιος δρόμος επί του οποίου η Εναγόμενη 1 τοποθέτησε μεταλλικό κιγκλίδωμα (κάτι που δεν αρνείται η Εναγόμενη 1, εξηγώντας τους λόγους, με αναφορά στην οικοδομική της άδειας, αλλά και εκθέτοντας ότι δεν εμποδίζει το μεταλλικό κιγκλίδωμα τη διέλευση οποιουδήποτε οχήματος) είναι ο μοναδικός δρόμος που οδηγεί στην οικία της. Στις υποθέσεις που έχουν να κάνουν με παρεμπόδιση (obstruction) ελεύθερης χρησιμοποίησης δημόσιου δρόμου, που συνυφαίνονται και με τα καθήκοντα που ένα σύνολο νομοθετημάτων, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, του περί Ρύθμισης Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 96 και εν προκειμένω του περί Κοινοτήτων Νόμου 86(Ι)/1999, έχουν αναθέσει στην αρμόδιες τοπικές αρχές, η αστική ευθύνη, στη βάση αστικού αδικήματος ή παράβασης συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος όπως είναι το δικαίωμα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής ή το περιουσιακό δικαίωμα, έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες. Εάν ο δημόσιος δρόμος που υποτίθεται φέρει το εμπόδιο (και που οι αρμόδιες αρχές παραλείπουν να αφαιρέσουν) είναι ο μοναδικός διαθέσιμος δημόσιος δρόμος ή όχι, επιδρά, μεταξύ άλλων παραγόντων που επιδρούν, ουσιωδώς στην κρίση του Δικαστηρίου, όχι μόνον για την ουσία (π.χ. την αξιολόγηση της αναλογικότητας του περιορισμού στην ανεμπόδιστη χρησιμοποίηση του συγκεκριμένου δημόσιου δρόμου), έχοντας κατά νου πως δεν υφίσταται και δικαίωμα της Ενάγουσας για actio popularis, που δεν είναι επί του παρόντος, αλλά και στην κρίση του ως προς το εάν θα χορηγήσει ή όχι ενδιάμεση θεραπεία· ειδικότερα όταν η Ενάγουσα κινείται και μονομερώς. Σε αυτό το στάδιο, στο πλαίσιο αυτής εδώ της διαδικασίας, το Δικαστήριο δεν μπορεί να αξιολογήσει ούτε εάν το μεταλλικό κιγκλίδωμα που είναι τοποθετημένο στον δρόμο είναι νόμιμα τοποθετημένο εκεί ή όχι και τι ενέργειες προηγήθηκαν από την αρμόδια αρχή ή σε σχέση με την αρμόδια αρχή, ούτε εάν όντως το κιγκλίδωμα συνιστά τέτοιο εμπόδιο ώστε να αποκλείει τη διέλευση οχημάτων, περιλαμβανομένου του οχήματος της Ενάγουσας. Αυτά τα γεγονότα σχετίζονται με την ουσία της αγωγής της Ενάγουσας. Η Εναγόμενη 1, προσερχόμενη στη διαδικασία του προσωρινού διατάγματος, αποκάλυψε ότι υπάρχουν άλλοι δύο δημόσιοι δρόμοι που η Ενάγουσα μπορεί να χρησιμοποιεί για να μεταβαίνει στην οικία της, και ότι δεν είναι ο μοναδικός διαθέσιμος δρόμος αυτός στον οποίον τοποθετήθηκε το κιγκλίδωμα, για τους λόγους που εξηγεί. Εξηγεί επίσης τις ενέργειες στις οποίες προέβη και ότι συνιστά υποχρέωση που της επέβαλαν οι τοπικές αρχές η λήψη μέτρων προστασίας, όπως είναι η τοποθέτηση κιγκλιδώματος για να διαχωριστεί το εργοτάξιο που δημιουργήθηκε για τις οικοδομικές εργασίες στην οικία της· για τις τελευταίες, δεν έχει λόγο η Ενάγουσα, ούτε μπορεί να απαγορεύσει στην Εναγόμενη 1 να ανεγείρει εντός του ακινήτου της και ουδέποτε εκδόθηκε κάποιο διάταγμα παύσης οποιωνδήποτε οικοδομικών εργασιών. Όλο το ζήτημα είναι εάν το κιγκλίδωμα που τοποθέτησε στον δρόμο η Εναγόμενη 1, δια της Εναγόμενης 2, συνιστά δυσανάλογη παρέμβαση στο δικαίωμα της Ενάγουσας να χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο δρόμο. Αναφορικά με το γεγονός ότι υπάρχουν δύο ακόμα δημόσιοι δρόμοι που οδηγούν στην οικία της Ενάγουσας, η Εναγόμενη 1 προσκόμισε και χωρομετρικό σχέδιο και υπέδειξε τους άλλους δύο διαθέσιμους δρόμους. Δεν ζητήθηκε η αντεξέτασή της επί τούτου του σημείου, παρά το ότι ο λόγος ένστασής της που αφορά στην απόκρυψη ουσιώδους γεγονότος εστιάζει ακριβώς σε αυτό. Η εκδοχή της Εναγόμενης 1 εκτείνεται βεβαίως και σε διάφορα άλλα δεδομένα που, εάν γνώριζε το Δικαστήριο, πιθανόν επίσης να επιδρούσαν στην κρίση του να χορηγήσει ενδιάμεση θεραπεία (π.χ. η ύπαρξη αδειών και δη με συγκεκριμένο όρο τη λήψη προστατευτικών μέτρων), για τα οποία, όμως, δεν καταλογίζει γνώση και κατ' επέκταση απόκρυψη από μέρους της Ενάγουσας, έχουν να κάνουν με τη συνδρομή των ουσιαστικών προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Νόμου 14/1960· ακόμα κι αν η Ενάγουσα ισχυρίστηκε στο Δικαστήριο αυτό ότι πρόκειται για παράνομες εργασίες. Εάν υπάρχουν ή όχι όμως άλλοι διαθέσιμοι δρόμοι για να μεταβαίνει η Ενάγουσα στην οικία της, το Δικαστήριο θεωρεί πως η Ενάγουσα γνώριζε ή και όφειλε να γνωρίζει και να αποκαλύψει στο Δικαστήριο. Με το να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου την ακριβώς αντίθετη εικόνα, ότι εκείνος ο δημόσιος δρόμος είναι και ο μοναδικός, και ότι εάν το Δικαστήριο δεν εξέδιδε το προσωρινό διάταγμα άμεσα και στην απουσία της άλλης πλευράς, θα επηρεάζονταν εν τέλει η διαβίωση του ηλικιωμένου ζεύγους, που δεν θα μπορούσε να μεταβαίνει οδικώς στην οικία του με τα χρειώδη, μετέφερε στο Δικαστήριο μια πραγματική εικόνα που το ώθησε κατεπειγόντως να αντλήσει εξουσία από το άρθρο 9 του Κεφ. 6 για να εκδώσει το προσωρινό διάταγμα, εξουσία που δεν θα αντλούσε εάν γνώριζε ότι υπάρχουν άλλοι διαθέσιμοι δρόμοι και κατ' επέκταση χρόνος για να ακουστεί η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 πριν από την έκδοση κάποιου διατάγματος, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η διαβίωση του ηλικιωμένου ζεύγους. Η ύπαρξη άλλων διαθέσιμων δρόμων συνιστά γεγονός που μαρτυρεί η Εναγόμενη 1, στη βάση του οποίου ασφαλώς δεν εξυπακούεται αποκλεισμός του δικαιώματος της Ενάγουσας να χρησιμοποιεί και τον συγκεκριμένο δημόσιο δρόμο που χρησιμοποιούσε επί δεκαετίες. Η ενεργός απόκρυψή του από το Δικαστήριο κατά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος μονομερώς είναι το όλο ζήτημα, η αλλοιωμένη - λόγω της απόκρυψης - πραγματική εικόνα επί της οποίας βασίστηκε το Δικαστήριο και για το κατεπείγον, που οδηγεί το Δικαστήριο, αναπόφευκτα, στο ότι θα πρέπει να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 05.05.2021, χωρίς κατ' ανάγκη να πρέπει να αναθεωρήσει και τη συνδρομή των ουσιαστικών προϋποθέσεων του άρθρου 32 του Νόμου 14/1960. Επειδή οι συνήγοροι της Ενάγουσας, στην αγόρευσή τους, υποστηρίζουν τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να διατηρεί σε ισχύ ή και να επανεκδίδει προσωρινό διάταγμα, ανεξαρτήτως κάποιας απόκρυψης, εάν τα γεγονότα, όπως τελικά αποκαλύπτονται, δικαιολογούν κάτι τέτοιο[10], παρενθετικά να λεχθεί πως, υπό την πραγματική εικόνα, όπως διαμορφώθηκε και με τη συμμετοχή των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 στη διαδικασία, το Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να διατηρήσει αυτήν ή να χορηγήσει εκ νέου κάποιαν άλλη ενδιάμεση θεραπεία, ούτως ή άλλως. Στη βάση του ίδιου δεδομένου που - κατά την κρίση του Δικαστηρίου - έτυχε απόκρυψης από την Ενάγουσα κατά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος μονομερώς, και δεν αμφισβητήθηκε στην πορεία είτε ως γεγονός είτε ότι αυτό έτυχε απόκρυψης που είναι μία εκ των ενστάσεων των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2, εάν το Δικαστήριο μπορούσε να προβεί στην αναθεώρηση και αυτών των προϋποθέσεων, για τις οποίες και οι δύο πλευρές αγόρευσαν εκτεταμένα, εκθέτοντας μεγάλο μέρος από την πλούσια νομολογία που πλαισιώνει τις σχετικές αρχές, θα μπορούσε μεν να δεχθεί πως η Ενάγουσα εισάγει ένα δικάσιμο θέμα[11] ή και ότι έχει, με βάση κάποια μαρτυρία, επαρκείς πιθανότητες επιτυχίας για μέρος της απαίτησής της για τους σκοπούς αυτής της διαδικασίας (αν και όχι στη βάση του φόβου της ότι θα καταστραφεί ο δημόσιος δρόμος, επί του οποίου αναπτύσσουν επιχειρηματολογία οι συνήγοροι της Ενάγουσας)[12], αλλά, και πάλι, δεν θα μπορούσε να δεχθεί πως θα ήταν αδύνατον ή δύσκολο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Ενόψει αυτής της δυνατότητας της Ενάγουσας να μεταβαίνει στην οικία της δια άλλων δημόσιων δρόμων, την προσωρινότητα της ύπαρξης του κιγκλιδώματος στον συγκεκριμένο δρόμο για σκοπούς προστασίας των χρηστών του δρόμου από τους κινδύνους που εγγενώς δημιουργεί κάθε εργοτάξιο, της δικαιολόγησης της τοποθέτησής του με βάση τους όρους μιας οικοδομικής άδειας και το γεγονός ότι δεν προκύπτει εκ πρώτης όψεως παρανομία στις ενέργειες της Εναγόμενης 1 να προβαίνει σε οικοδομικές εργασίες, τον νομοθετημένο ρόλο της τοπικής αρχής σε σχέση με τη χορήγηση αδειών οικοδομής αλλά και τη συντήρηση και την ασφάλεια των οδών και τις δυνατότητες που δίδονται εκ των νόμων αυτών, τις μη σαφείς ενδείξεις ότι ενδέχεται να καταστραφεί δημόσιος δρόμος, τη μεσολάβηση αποφάσεων ή και διοικητικών πράξεων που δεν φαίνονται να έχουν προσβληθεί και τεκμαίρονται νόμιμες, σε συνάρτηση με τη δυνατότητα αποζημίωσης της Ενάγουσας, εάν ήθελε αποδειχθεί κάποια παρανομία που την επηρεάζει ή και την ζημιώνει. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένα εκ των γεγονότων που εξέθεσε η Εναγόμενη 1, στην ένορκη της δήλωση, δεν φαίνονται να είναι έτσι ακριβώς όπως τα έχει εκθέσει η πλευρά της Ενάγουσας στην αγόρευση των συνηγόρων της, προκειμένου να βασίσει σε αυτά τις θέσεις της ότι θα πρέπει να διατηρηθεί σε ισχύ η ενδιάμεση θεραπεία ή να χορηγηθεί άλλη. Δεν είπε, η Εναγόμενη 1, ότι παρεμπόδισε τη διέλευση της Ενάγουσας οδικώς από τον επίδικο δρόμο, ούτε εμμέσως το παραδέχθηκε, όπως είναι η θέση της Ενάγουσας. Το ακριβώς αντίθετο έχει πει στο Δικαστήριο: ότι ουδέποτε εμποδίστηκε η οδική διέλευση οποιουδήποτε από τον συγκεκριμένο δρόμο, όπως ούτε της Ενάγουσας, αλλά τοποθετήθηκε το προστατευτικό κιγκλίδωμα στην άκρη του δρόμου εφόσον αυτή συνιστά μίαν υποχρέωσή της που πηγάζει από την οικοδομική της άδεια. Δεν είπε ότι τοποθέτησε το κιγκλίδωμα μέσα στο δικό της τεμάχιο, αλλά ότι προέβη προηγουμένως και σε εργασίες οριοθέτησης του τεμαχίου της, εντός του οποίου διενεργεί τις κατασκευαστικές εργασίες, αλλά για την προστασία του εργοταξίου έπρεπε να τοποθετηθεί και προστατευτικό κιγκλίδωμα, για να μην κινδυνεύουν οι χρήστες του δρόμου, και ότι το τοποθέτησε κατά τρόπο που δεν εμποδίζεται η χρήση του δρόμου, περιλαμβανομένης της διέλευσης οχημάτων. Ανέφερε, μάλιστα, ότι δεν θα είχε πρόβλημα να το αφαιρέσει, εάν είχε τη διαβεβαίωση ότι δεν θα είχε οποιαδήποτε ευθύνη, και ότι, σε κάθε περίπτωση, ενεργεί ως οι άδειες που κατέχει. Εάν βεβαίως ισχύουν ή όχι αυτά τα γεγονότα ή κάποια εξ αυτών, και σε ποια έκταση, είναι κάτι που θα διαπιστωθεί κατά την εκδίκαση της αγωγής, μετά από την αξιολόγηση της εκατέρωθεν μαρτυρίας. Σε αυτό το στάδιο, δεν αξιολογείται η μαρτυρία είτε της Ενάγουσας είτε της Εναγόμενης 1, ως προς την αλήθεια ή την αξιοπιστία της. Η Ενάγουσα, όμως, όπως φαίνεται από την επιχειρηματολογία των συνηγόρων της, μπήκε σε μια διαδικασία να αναφέρεται σε φόβο της ότι με τις εργασίες της η Εναγόμενη 1 θα παρέμβει στον δημόσιο δρόμο καταστρέφοντάς τον, και τότε θα (στο μέλλον) παρεμποδίζεται η διέλευση, ή και να αμφισβητεί τις ενέργειες της Εναγόμενης 1 σε σχέση με την αρμόδια τοπική αρχή, και κατ' επέκταση την ορθότητα ή και νομιμότητα των πράξεων της τοπικής αρχής. Εάν το Δικαστήριο έπρεπε να επαναξιολογήσει τις προϋποθέσεις των άρθρου 32 του Νόμου 14/1960, δεν θα φαινόταν στο Δικαστήριο, με τα δεδομένα ως ολοκληρωμένα πλέον έχουν εκτεθεί ενώπιον του, για τους σκοπούς αυτής της διαδικασίας, επικείμενος και άμεσος κίνδυνος μείωσης του πλάτους του δημόσιου δρόμου ή και καταστροφή του, και δη κατά τρόπο ή και σε βαθμό που να επηρέαζε το δικαίωμα της Ενάγουσας να χρησιμοποιεί τον δρόμο οδικώς, και κατ' επέκταση να δικαιολογεί την παρέμβαση του Δικαστηρίου, παρά τις αρμοδιότητες της εκτελεστικής εξουσίας δια της τοπικής αρχής, για να χορηγηθεί ενδιάμεση θεραπεία της Ενάγουσας, για να διασφαλίσει τη δική της διέλευση. Επίσης παρενθετικά, σημειώνεται πως και όσα επίσης ανέφερε η Εναγόμενη 1, περί του δικού της επηρεασμού σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των κατασκευαστικών εργασιών που έχουν ενταχθεί σε πρόγραμμα επιχορήγησης, δεν είναι τόσο σχετικά. Ό,τι εκδόθηκε, επαναλαμβάνεται, είναι ένα διάταγμα διασφάλισης της δυνατότητας διέλευσης της Ενάγουσας στην οικία της, υπό το πραγματικό πλαίσιο που είχε εκθέσει η Ενάγουσα, ότι εκείνος είναι ο μοναδικός δρόμος και το εμπόδιο σε αυτόν συνυφαίνεται με τη δυνατότητα προμήθειας των χρειωδών για τη διαβίωση της ίδιας και του συζύγου της, και κατ' επέκταση εάν δεν δίδονταν το διάταγμα αυτό, θα υπήρχε άμεση διακινδύνευση της δυνατότητας πρόσβασης στην οικία της. Δεν εκδόθηκε κάποιο διάταγμα παύσης οποιωνδήποτε κατασκευαστικών εργασιών που πράττει η Ενάγουσα εντός του δικού της τεμαχίου, όπως αυτό είναι οριοθετημένο από την αρμόδια αυτή, ούτε στο πλαίσιο της αγωγής αυτής το Δικαστήριο θα επιλύσει κάποια διασυνοριακή διαφορά. Εκδόθηκε ένα διάταγμα που, σε κάθε περίπτωση, τώρα θα πρέπει να ακυρωθεί, για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί. Για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί, η αίτηση της Ενάγουσας απορρίπτεται και το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 05.05.2021 ακυρώνεται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των Εναγόμενων 1 και 2 και εναντίον της Ενάγουσας, όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............... Χρ. Μίτλεττον, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Παράγραφος 5 της ένορκης της δήλωσης. [2] Παράγραφος 9.2 της ένορκης της δήλωσης. [3] Παράγραφος 10 της ένορκης της δήλωσης. [4] Παράγραφος 12 της ένορκης της δήλωσης. [5] Vuitton ν. Δέρμοσακ Λτδ και άλλης

(1992)1 Α.Α.Δ. 1453. [6] Odysseos ν. Pieris Estates Ltd and Another

(1982)1 C.L.R. 557· Staνros Hotels Aprts Ltd κ.α. (Αρ.2)

(1994)1 Α.Α.Δ. 836· Βαβέλ Μπουτίκ Λτδ

(1995)1 Α.Α.Δ. 947· In Re B.P. Cyprus Ltd

(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 861· Ιερά Μητρόπολη Πάφου ν. Aristo Developers Ltd

(2011)1 Α.Α.Δ. 1377· Αμβροσιάδου ν. Martin Coward, Έφεση 3/2011, ημερομηνίας 15.1.2013· Aspis Liberty Life Insurance Public Co Ltd v. Σιακατίδου, Πολιτική Έφεση 52/2010, ημερομηνίας 19.03.2014. [7] Seamark Consultancy Services Limited κ.ά. v. Lasala κ.ά.

(2007)1 Α.Α.Δ. 162. [8] Χατζηβασιλείου ν. White Knight Holdings Ltd

(2004)1 Α.Α.Δ. 203· Aspis Liberty Life Insurance Public Co Ltd v. Σιακατίδου, Πολιτική Έφεση 52/2010, ημερομηνίας 19.03.2014. [9] Γρηγορίου κ.ά. ν. Χριστοφόρου κ.ά

(1995)1 Α.Α.Δ. 248, Δήμος Πάφου ν. Βοσκού

(2001)1 Α.Α.Δ. 1168. [10] AK International UK Limited v. Πλοίου «NAIME S» Σημαίας Comoros Islands

(2004)1 Α.Α.Δ. 1456 με εκεί παραπομπές σε αγγλική νομολογία. [11] Odysseos v. Pieris Estates and Others

(1982)1 C.L.R. 557. [12] Κυτάλα ν. Χρυσάνθου

(1996)1 Α.Α.Δ. 253, Σεβαστού ν. Σεβαστού

(2002)1(Γ) Α.Α.Δ. 1980, Πουργουρίδη ν. Μέζου

(1994)1 Α.Α.Δ. 253. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο