← Κύπρος

���������� �. ��������� �.�., ��. ������: 201/12, 8/11/2021

���������� �. ��������� �.�., ��. ������: 201/12, 8/11/2021 ���������� ����������� �������� CyLaw | ��������� �'���� | " target="_top">����������� | ���� ������ ������ - ��������� ��������� ���������� ����������� - �������� �������� (Noteup on) - �������� ������������� ECLI:CY:EDLEM:2021:A284 ΕΠ�'��ΧΙ�'ΚΟ �"ΙΚ�'ΣΤΗ��ΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Θ. ΘΩΜ�', Π.Ε.�". �'ρ. �'γωγής: 201/12 Μεταξύ: ΧΧΧΧΧΧΧ �'οσκαρίδο�., από τη Λεμεσό Ενάγο�.σα Και ΧΧΧΧ Φραγκούλη, από τη Λεμεσό A.F. COLD SERVICES LTD, αρ. Εγγραφής εταιρείας 28ΧΧ67 Εναγόμενοι και ως ετροποποιήθει δ�.νάμει διατάγματος ημερομηνίας 01/02/2013 Μεταξύ: ΧΧΧΧΧΧ �'οσκαρίδο�., από τη Λεμεσό Ενάγο�.σα Και ΧΧΧΧΧ Φραγκούλη, από τη Λεμεσό AA COLD CONCEPTS LTD, Εναγόμενοι Ημερομηνία: 8 Νοεμβρίο�.

  1. ΕΜΦ�'ΝΙΣΕΙΣ: �"ια την Ενάγο�.σα: κ. Π. Κλεοβούλο�. με κα. Ε. Σωκράτο�.ς �"ια το�.ς Εναγόμενο�.ς 1 και 2: κ. Κ. Μ. Χ’’ Πιέρας �'ΠΟΦ�'ΣΗ Τ�' �"ΙΚΟ�"���'Φ�' Η Ενάγο�.σα με την �.πό εξέταση αγωγή της αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και άλλες ζημιές και απώλειες τις οποίες �.πέστη σ�.νεπεία τροχαίο�. δ�.στ�.χήματος στο οποίο ενεπλάκη, για την πρόκληση το�. οποίο�. καθιστά �.πεύθ�.νο�.ς το�.ς Εναγόμενο�.ς 1 και
  2. Σύμφωνα με το�.ς ισχ�.ρισμούς της Έκθεσης �'παίτησης της, κατά την 23.2.2010 και περί ώρα 08.20, ενώ οδηγούσε νόμιμα το α�.τοκίνητο της �.π’ αριθμό εγγραφής KJQΧΧΧ επί της οδού Νίκαιας με νότια κατεύθ�.νση και ενώ βρισκόταν σε αναμονή για να επιχειρήσει είσοδο της στον α�.τοκινητόδρομο Λεμεσού �" Πάφο�., ο εναγόμενος 1, ο οποίος οδηγούσε το α�.τοκίνητο �.π΄ αριθμό εγγραφής KHBΧΧΧ επί της εξόδο�. το�. ως άνω α�.τοκινητόδρομο�. με ανατολική κατεύθ�.νση προς την σ�.μβολή με την οδό Νίκαιας, επιχείρησε στροφή δεξιά τόσο αμελώς και απρόσεκτα, με αποτέλεσμα να επιπέσει επί το�. α�.τοκινήτο�. της και να προκαλέσει σύγκρο�.ση μεταξύ των δύο α�.τοκινήτων. Στην Έκθεση �'παίτησης της περιγράφει τις λεπτομέρειες αμελείας και/ή παράβασης των εκ το�. Νόμο�. απορρεόντων καθηκόντων το�. Εναγόμενο�.
  3. �'ποτελεί επίσης ισχ�.ρισμό της ότι ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε το ανωτέρω περιγραφόμενο α�.τοκίνητο με τη σ�.γκατάθεση της Εναγόμενης 2, η οποία ήταν η ιδιοκτήτρια το�. και/ή �.πό σ�.νθήκες οι οποίες την καθιστούν εκ προστήσεως �.πεύθ�.νη. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 στο κοινό δικόγραφο της Υπεράσπισης το�.ς αρνούνται τις αποδιδόμενες στον Εναγόμενο 1 λεπτομέρειες αμελείας και ισχ�.ρίζονται ότι το δ�.στύχημα οφείλετο στην αμέλεια και/ή σ�.ντρέχο�.σα αμέλεια της Ενάγο�.σας. Περαιτέρω αρνούνται ότι η Εναγόμενη 2 ήταν η ιδιοκτήτρια το�. α�.τοκίνητο�. πο�. οδηγούσε ο Εναγόμενος 1, όπως επίσης και το ότι ο Εναγόμενος 1 ήταν �.πάλληλος της και/ή ότι το οδηγούσε ως αντιπρόσωπος και/ή για λογαριασμό της. Η Μ�'��ΤΥ��Ι�' Η ε�.θύνη για την πρόκληση το�. δ�.στ�.χήματος Η μαρτ�.ρία πο�. παρο�.σίασε η Ενάγο�.σα προέρχεται από την ίδια (Μ.Ε.2), τον εξεταστή το�. δ�.στ�.χήματος �'/�'στ. �'. Νικολάο�. (Μ.Ε.1), τον �'/�'στ. Σ. Κ�.ριάκο�. (Μ.Ε.9) και τον Τ. �"ημητρίο�. (Μ.Ε.5). Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε ότι �.πηρετεί στον κλάδο �"ιερεύνησης Τροχαίων �"�.στ�.χημάτων της Τροχαίας Λεμεσού. Επισκέφθηκε τη σκηνή το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος και αφού προέβηκε σε διάφορες μετρήσεις ετοίμασε πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής, αντίγραφο το�. οποίο�. παρο�.σίασε στο �"ικαστήριο (τεκμήριο 1). Παρόντες ήταν οι ενεχόμενοι οδηγοί, οι οποίοι σ�.μφώνησαν με το σχεδιαγράφημα το�. και το �.πέγραψαν. Επεξήγησε τις πορείες των δύο οχημάτων καθώς και το μέρος στο οποίο προκλήθηκαν οι ζημιές στο καθένα. Όσον αφορά τον τρόπο πρόκλησης της σύγκρο�.σης, το�. αναφέρθηκε ότι ο οδηγός το�. α�.τοκινήτο�. ΚΗ�'ΧΧΧ βγήκε από τον παρακαμπτήριο δρόμο και αφού έστριψε δεξιά στην οδό Νίκαιας, κτύπησε με το μπροστινό το�. μέρος στο ακινητοποιημένο α�.τοκίνητο KJQΧΧΧ το οποίο ανέμενε για να στρίψει δεξιά προς τον παρακαμπτήριο. Το α�.τοκίνητο KJQΧΧΧ δέχτηκε κτύπημα στο πίσω δεξιό το�. φτερό. �'πό το δ�.στύχημα τρα�.ματίστηκε η Ενάγο�.σα και πήγε στο �"ενικό Νοσοκομείο Λεμεσού για περίθαλψη. Η Ενάγο�.σα κατέθεσε ότι στις 23.2.2010 περί ώρα 08:20 οδηγούσε το α�.τοκίνητο της επί της οδού Νίκαιας με νότια κατεύθ�.νση. Στο σημείο της σ�.μβολής της ως άνω οδού με τον παρακαμπτήριο δρόμο πο�. οδηγεί στον α�.τοκινητόδρομο Λεμεσού �" Πάφο�. και ενώ ήταν σε αναμονή για να επιχειρήσει να εισέλθει στον παρακαμπτήριο, ο εναγόμενος 1, ο οποίος οδηγούσε με ανατολική κατεύθ�.νση, παρά την σ�.μβολή το�. παρακαμπτήριο�. με την οδό Νίκαιας, επιχείρησε να κινηθεί δεξιά στην οδό Νίκαιας με αποτέλεσμα να επιπέσει επί το�. α�.τοκινήτο�. της. �'πό το δ�.στύχημα τρα�.ματίστηκε σοβαρά, κ�.ρίως στο σπόνδ�.λο και α�.χένα, ένιωθε πόνο�.ς και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο από τον κο�.μπάρο της Τ. �"ημητρίο�. (Μ.Ε.5), ο οποίος τ�.χαία περνούσε από το μέρος. Εξετάστηκε από τον επί καθήκοντι ιατρό �"ρ. Κ�.ριάκο�. (Μ.Ε.8), ο οποίος την παρέπεμψε για ακτινογραφίες. Ο �"ρ. Κ�.ριάκο�., αφού μελέτησε τις ακτινογραφίες, της σ�.νέστησε να �.ποβληθεί σε αξονική τομογραφία, κάτι το οποίο αρνήθηκε για τον λόγο ότι δεν γνώριζε ότι το πρόβλημα της ήταν τόσο σοβαρό. Έχοντας δε �.πόψη της ότι η �.ποβολή σε ακτινοβολίες είναι επικίνδ�.νη για καρκινογένεση, φοβήθηκε να �.ποβληθεί στην αξονική τομογραφία. Στην σ�.νέχεια μεταφέρθηκε στο σπίτι της όπο�. παρέμεινε κλινήρης και την φρόντιζε η μητέρα της. Επειδή η κατάσταση της επιδεινωνόταν, την 1.3.2010 επισκέφθηκε την ορθοπεδική κλινική το�. �"ενικού Νοσοκομείο�. Λεμεσού, όπο�. εξετάστηκε από τον �"ρ. �-ήνωνος (Μ.Ε.13). Ο �"ρ. �-ήνωνος διέγνωσε θλάση α�.χενικής μοίρας σπονδ�.λικής στήλης, στέρνο�. και ώμο�. και της σ�.νέστησε να �.ποβληθεί σε φ�.σιοθεραπεία. �'κολο�.θώντας τις οδηγίες το�., �.ποβλήθηκε σε φ�.σιοθεραπείες, όμως η κατάσταση της δεν βελτιωνόταν, αντίθετα χειροτέρε�.ε και ένιωθε αφόρητο�.ς πόνο�.ς. �'ποφάσισε τότε να επισκεφθεί τον νε�.ροχειρούργο �"ρ. Σπύρο�.. Στις 12.3.2010 ο �"ρ. Σπύρο�. την παρέπεμψε να �.ποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία. Υπεβλήθει πράγματι σε μαγνητική τομογραφία, η οποία κατέδειξε α�.χενική μ�.ελοπάθεια λόγω ρήξης το�. μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�.. Ο �"ρ. Σπύρο�. της σ�.νέστησε να �.ποβληθεί αμέσως σε χειρο�.ργική επέμβαση λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης της. Πριν πάρει μια τέτοια σοβαρή απόφαση, αποφάσισε να σ�.μβο�.λε�.τεί και άλλο�.ς γιατρούς. Στις 17.3.2010 επισκέφθηκε τον ειδικό νε�.ρολόγο �"ρ. Μ. Πρωτοπαπά (Μ.Ε.3), ο οποίος την �.πέβαλε στην εξέταση «μαγνητικά προκλητά δ�.ναμικά». Η ως άνω εξέταση κατέδειξε καθ�.στέρηση χρόνο�. επαγωγής στα άνω άκρα ως ένδειξη α�.χενικής μ�.ελοπάθειας. Ο �"ρ. Πρωτοπαπάς την σ�.μβούλε�.σε να �.ποβήθεί αμέσως σε χειρο�.ργική επέμβαση, λόγω της σοβαρότητας των τρα�.μάτων της, και της σ�.νέστησε αρχικά τον νε�.ροχειρούργο �"ρ. Παπαναστασίο�.. Μετά πο�. επισκέφθηκε τον �"ρ. Παπαναστασίο�. αποφάσισε να �.ποβληθεί σε χειρο�.ργική επέμβαση καθότι �.πήρχε κίνδ�.νος να καταστεί τετραπληγική. Επειδή όμως ο �"ρ. Παπαναστασίο�. θα απο�.σίαζε σε προγραμματισμένο ταξίδι στο εξωτερικό για αρκετές μέρες, ξανάεπισκέφθηκε τον �"ρ. Πρωτοπαπά, ο οποίος της σ�.νέστησε τον καθηγητή �"ρ. Becker (Μ.Ε.7), ο οποίος βρισκόταν στο �'καδημαϊκό Νοσοκομείο Asklepios στη �"ερμανία. Με την μεσολάβηση το�. �"ρ. Πρωτοπαπά μετέβηκε τελικά στη �"ερμανία, στο �'καδημαϊκό Νοσοκομείο Asklepios Kliniken Schildautal όπο�. �.ποβλήθηκε σε χειρο�.ργική επέμβαση από τον �"ρ. Becker στις 29.3.
  4. Στη �"ερμανία την σ�.νόδε�.σε ο γιος της, ο οποίος γνωρίζει καλά �'γγλικά, ώστε να μπορεί να σ�.νεννοείται με το�.ς γιατρούς και το προσωπικό το�. νοσοκομείο�.. Μετά την χειρο�.ργική επέμβαση επέστρεψε στην Κύπρο και ακολούθησε πρόγραμμα φ�.σιοθεραπείας στον φ�.σιοθεραπε�.τή �". Καττίδη. Παρά τη χειρο�.ργική επέμβαση και το πρόγραμμα φ�.σιοθεραπείας, εξακολούθησε να νιώθει πόνο�.ς στα δεξιά άκρα και α�.χένα. Κατόπιν σύστασης το�. �"ρ Πρωτοπαπά, �.ποβλήθηκε σε νέα μαγνητική τομογραφία, η οποία κατέδειξε αδ�.ναμία αποκατάστασης. Λόγω το�. ότι οι πόνοι σ�.νεχίζονταν, στις 5.1.2012 επισκέφθηκε τον νε�.ροχειρούργο �"ρ. Ιωάννο�. (Μ.Ε.6) και στις 7.1.2012 �.ποβλήθηκε, με οδηγίες το�., σε νέα μαγνητική τομογραφία η οποία κατέδειξε επιδείνωση της κατάστασης της. Στις 26.1.2012 �.ποβλήθηκε σε δεύτερη χειρο�.ργική επέμβαση από τον �"ρ. Ιωάννο�. για α�.χενική δισκοκήλη στο επίπεδο �'4 �" �'
  5. Μέχρι σήμερα εξακολο�.θεί να �.ποφέρει και καθημερινά λαμβάνει αναλγητικά φάρμακα για ανακούφιση από το�.ς πόνο�.ς. Όπως πληροφορείται από το�.ς θεράποντες ιατρούς της, η βλάβη την οποία �.πέστη δεν θα αποκατασταθεί, απλά θα προσπαθήσο�.ν να μετριάσο�.ν το�.ς πόνο�.ς της. Κατά τον χρόνο το�. δ�.στ�.χήματος ήταν 51 ετών, �.γιέστατη και εργαζόταν ως ιδιωτική �.πάλληλος με καθαρές απολαβές €695 μηνιαίως. Είναι μητέρα τριών παιδιών και ο σύζ�.γος της έχασε τη ζωή το�. μετά από δ�.στύχημα το οποίο επεσ�.νέβη το
  6. Μετά τον θάνατο το�. πατέρα της, ο οποίος ήταν κλινήρης και τον φρόντιζε επί καθημερινής βάσης, εργοδοτήθηκε από τον ΧΧ Σωτηρίο�., ώστε να έχει εισόδημα και να σ�.νεισφέρει στις σπο�.δές των παιδιών της. Πέραν των οικογενειακών καθηκόντων πο�. εκτελούσε πριν από το δ�.στύχημα, σ�.μμετείχε σε φιλανθρωπικές δραστηριότητές τις οποίες διοργάνωνε η εκκλησία της ενορίας της. Επίσης σ�.νήθιζε να διοργανώνει και η ίδια κοινωνικές εκδηλώσεις στο σπίτι της, καθώς ήταν καλή μαγείρισσα και χαιρόταν να προσκαλεί κόσμο και να εντ�.πωσιάζει με τις επιδόσεις της στην μαγειρική και στην ζαχαροπλαστική. �'σχολείτο επίσης με το κέντημα και το πλέξιμο. Μετά τον τρα�.ματισμό της αδ�.νατεί να ασκεί τις ανωτέρω δραστηριότητες. Μετά το δ�.στύχημα δεν μπορεί να παραμείνει καθήμενη για πολλή ώρα, ούτε να ταξιδέψει με α�.τοκίνητο για αρκετή ώρα για τον λόγο ότι νιώθει να βαραίνει το κεφάλι της και τα χέρια της προς τα κάτω. �"ια να νιώσει ισορροπία πρέπει να τοποθετήσει κολλάρο και να περπατήσει ή να ξαπλώσει. �'ρκετές φορές έχει αστάθεια όταν στέκεται ή όταν περπατεί και κινδ�.νεύει να πέσει κάτω. Η ως άνω κατάσταση της επιδεινώνεται με την πάροδο το�. χρόνο�.. Λόγω της μερικής παράλ�.σης των χεριών και των δακτύλων της αδ�.νατεί να κρατήσει πλέον στ�.λό, τηλέφωνο και βιβλίο. �"ια να μιλήσει στο τηλέφωνο αναγκάζεται να το βάλει σε ανοικτή ακρόαση. Επίσης για να μπορέσει να διαβάσει, το βιβλίο θα πρέπει να ακο�.μπά σε αναλόγιο ή σε τραπέζι. �"εν έχει πλέον τη δ�.νατότητα να κτενίζει και να βάφει τα μαλλιά της, κάτι το οποίο της άρεσε να κάνει πριν το δ�.στύχημα. �"ια το διάστημα από 23.2.2010 �" 31.5.2011 έλαβε άδεια ασθενείας από το�.ς θεράποντες ιατρούς της. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης της, αιτήθηκε παροχή λόγω ανικανότητας από το ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων. Το ιατρικό σ�.μβούλιο την ενέκρινε προσωρινά ανίκανη για εργασία με ποσοστό αναπηρίας 15%. Στις 24.5.2011 αιτήθηκε εκ νέο�. σύνταξη ανικανότητας και το ιατρικό σ�.μβούλιο αποφάνθηκε ότι ήταν ανίκανη για εργασία σε ποσοστό 75% σε μόνιμη βάση. Στο πλαίσιο της μαρτ�.ρίας της κατέθεσε τα ακόλο�.θα έγγραφα: Παραπεμπτικό το�. �"ρ. Σπύρο�. με ημερομηνία 12/03/10 �" τεκμήριο 3 (�'). Έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 12/03/10 �" τεκμήριο 3 (�"). Παραπεμπτικό το�. �"ρ. Σπύρο�. ημερομηνίας 15/03/10 �" τεκμήριο 3 (�") Μαγνητικά προκλητά δ�.ναμικά �" τεκμήριο 3 (Ε) Παραπεμπτικό �"ρ. Μιχάλη Πρωτοπαπά �" τεκμήριο 3 (ΣΤ) Ιατρική Έκθεση το�. �"ρ. Μιχάλη Πρωτοπαπά �" τεκμήριο 3 (�-) Ιατρική έκθεση το�. �"ρ. Becker με μετάφραση στα ελληνικά �" τεκμήριο 3 (Η) Έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 05/11/10 �" τεκμήριο 3 (Θ) Σ�.μπληρωματική ιατρική έκθεση το�. �"ρ. Πρωτοπαπά �" τεκμήριο 3 (Ι) �'εβαίωση της �"ρ. XXXXX Σιαηλή για φ�.σιοθεραπείες �" τεκμήριο 3 (Κ) Έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 07/01/12 �" τεκμήριο 3 (Λ) �'εβαίωση της �"ρ. XXXXX Σιαηλή για φ�.σιοθεραπείες ημερομηνίας 12/01/12 �" τεκμήριο 3 (Μ) Ιατρικό πιστοποιητικό το�. �"ενικού Νοσοκομείο�. Λεμεσού ημερομηνίας 23/02/12 �" τεκμήριο 3 (Ν) Ιατρικό πιστοποιητικό το�. �"ρ. XXXXX Ιωάννο�. ημερομηνίας 20/03/12 �" τεκμήριο 3 (Ξ) Ιατρική βεβαίωση το�. �"ρ. XXXXX Ιωάννο�. ημερ. 06/02/18 �" τεκμήριο 3 (Ο). �"έσμη εγγράφων, τα οποία αποτελούνται από σχετικές βεβαιώσεις άδειας ασθενείας και με σχετική επεξήγηση στην αρχή πο�. περιγράφεται ως παράρτημα �' �" τεκμήριο
  7. Ιατρική έκθεση αναφορικά με αίτηση για παροχή - τεκμήριο 5

(1). �"εύτερη ιατρική έκθεση αναφορικά με αίτηση για παροχή ημερομηνίας 11/02/11 μαζί με ιατρική έκθεση το�. �"ρ. Πρωτοπαπά - τεκμήριο 5
(2). �'ίτηση για παροχή λόγω αναπηρίας - τεκμήριο 5
(3). Επιστολή το�. Τμήματος Κοινωνικών �'σφαλίσεων ημερομηνίας 12/05/11 - τεκμήριο 5
(4). Ιατρική έκθεση αναφορικά με αίτηση για παροχή ημερομηνίας 23/05/11 - τεκμήριο 5
(5). �'ίτηση για σύνταξη ανικανότητας ημερομηνίας 24/05/11 - τεκμήριο 5
(6). Επιστολή Κοινωνικών �'σφαλίσεων ημερομηνίας 27/06/11- τεκμήριο 5
(7). �"εύτερη επιστολή το�. Τμήματος Κοινωνικών �'σφαλίσεων ημερομηνίας 29/08/11- τεκμήριο 5
(8). �'ναλ�.τική κατάσταση αποδοχών ασφαλισμένο�. με ημερομηνία 12/09/11 - τεκμήριο 5
(9). �'εβαίωση το�. �"ραφείο�. Κοινωνικών �'σφαλίσεων ημερομηνίας 4/10/11 - τεκμήριο 5
(10). �"εύτερη βεβαίωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών �'σφαλίσεων ημερομηνίας 11/12/17 - τεκμήριο 5
(11). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 27/02/10 - τεκμήριο 6 (�'). Μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 12/03/10 - τεκμήριο 6 (�'). Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Χ. Κ�.ριακίδη ημερομηνίας 15/03/10 - τεκμήριο 6(�"). Έξοδα κλινικής Asklipios Kliniken Seesen internet serf ticket ημερομηνίας 17/03/10 - τεκμήριο 6(�"). Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 17/03/10 - τεκμήριο 6(Ε). Έξοδα επίσκεψης �"ρ. �'. Παπαναστασίο�. ημερομηνίας 23/03/10 - τεκμήριο 6(ΣΤ). Έξοδα μεταφοράς από αεροδρόμιο προς �'καδημαϊκό Νοσοκομείο Asklepios Kliniken Schildautal Taxi Airport Hannover ημερομηνίας 27/03/10 - τεκμήριο 6(�-). Τιμολόγιο αεροπορικών εισιτηρίων της ενάγο�.σας και το�. γιο�. της, ημερομηνίας 29/03/10 ως - τεκμήριο 6(Η). �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Asklepios στη �"ερμανία ημερομηνίας 29/03/10 - τεκμήριο 6(Θ). �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Asklepios στη �"ερμανία ημερομηνίας 01/04/10 - τεκμήριο 6(Ι). �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Asklepios στη �"ερμανία ημερομηνίας 02/04/10 - τεκμήριο 6(Ι�'). �'πόδειξη visa (μετατροπή czk 2340 σε €) ημερομηνίας 03/04/10 -τεκμήριο 6(Ι�'). �'πόδειξη visa (μετατροπή czk 1045 σε €) ημερομηνίας 03/04/10 -τεκμήριο 6(Ι�"). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ν. Κρητικός ημερομηνίας 07/04/10 - τεκμήριο 6(Ι�"). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ν. Χριστοφόρο�. ημερομηνίας 23/04/10 - τεκμήριο 6(ΙΕ). Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Μ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 14/05/10 - τεκμήριο 6 (ΙΣΤ). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 15/05/10 - τεκμήριο 6(Ι�-). Έξοδα φ�.σιοθεραπείας κ. �". Καττίδης ημερομηνίας 01/06/10 - τεκμήριο 6 (ΙΗ). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 13/06/10 - τεκμήριο 6 (ΙΘ). Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Μ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 22/10/10 - τεκμήριο 6 (Κ). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ν. Κρητικός ημερομηνίας 22/10/10 - τεκμήριο 6 (Κ�'). Μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 05/11/10 - τεκμήριο 6(Κ�'). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 06/12/10 - τεκμήριο 6 (Κ�"). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 04/01/11 - τεκμήριο 6 (Κ�"). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 19/07/11 - τεκμήριο 6 (ΚΕ). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 19/07/11 - τεκμήριο 6 (ΚΣΤ). Έξοδα μετάφρασης ιατρικής έκθεσης Νοσοκομείο�. Asklepios Kliniken Schildautal ημερομηνίας 21/09/11 - τεκμήριο 6 (Κ�-). �'πόδειξη για ιατρική έκθεση το�. �"ενικού Νοσοκομείο�. Λεμεσού ημερομηνίας 30/09/11 - τεκμήριο 6 (ΚΗ). Έξοδα μετάφρασης ιατρικής έκθεσης Νοσοκομείο�. Asklepios Kliniken Schildautal, ημερομηνίας 04/10/11 - τεκμήριο 6 (ΚΘ). �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 14/10/11 - τεκμήριο 6 (Λ). Έξοδα πληρωμής αστ�.νομικής έκθεσης - τεκμήριο 6 (Λ�'). �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Achillion Ltd ημερομηνίας 26.01.12 - τεκμήριο 6 (Λ�'). �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Achillion Ltd ημερομηνίας 27.01.12 - τεκμήριο 6 (Λ�"). �'πόδειξη πληρωμής �"ρ. Ιωάννο�. XXXXX ημερομηνίας 17.02.12 - τεκμήριο 6 (Λ�"). �'πόδειξη φαρμακείο�. XXXXX Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 28.01.12 - τεκμήριο 6 (ΛΕ). �'πόδειξη φαρμακείο�. XXXXX Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 24.02.12 - τεκμήριο 6 (ΛΣΤ). �'πόδειξη για ιατρική έκθεση �"ενικού Νοσοκομείο�. ημερομηνίας 01.03.12 - τεκμήριο 6 (Λ�-) �'πόδειξη φαρμακείο�. XXXXX Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 14/10/11 �" τεκμήριο 6 (ΛΗ). Ο Μ.Ε.9 κατέθεσε ότι �.πηρετεί στην τροχαία Λεμεσού και είναι αποσπασμένος στην ομάδα αναπαράστασης σ�.γκρούσεων. Παρο�.σίασε την αστ�.νομική έκθεση (έντ�.πο �'στ.188) η οποία ετοιμάστηκε για το επίδικο δ�.στύχημα (τεκμήριο 1�'). Σ’ α�.τήν περιλαμβάνεται και το σχεδιαγράφημα της σκηνής το�. δ�.στ�.χήματος. Προέβηκε στον �.πολογισμό της ταχύτητας πο�. ανέπτ�.ξε το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�. 1 από το σημείο πο�. εκκίνησε για να εισέλθει στην οδό Νίκαιας μέχρι την τελική θέση στην οποία κατέληξε, επεξηγώντας ότι για να �.πολογιστεί η ταχύτητα, θα πρέπει να είναι γνωστή η επιτάχ�.νση πο�. ακολούθησε, δηλαδή αν ήταν εντελώς αργή, μέση ή γρήγορη. Εάν �.ιοθετηθεί μια μέση επιτάχ�.νση, η οποία μεταφράζεται σε 1,5 μέτρα ανά δε�.τερόλεπτο στην δε�.τέρα, το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�. 1 ανέπτ�.ξε περί τα 15 �" 20 Χ�'Ω. Ως εξειδικε�.μένη ομάδα, δεν προσδιορίζο�.ν ένα δ�.στύχημα από την ένταση το�. αλλά ανάλογα με την ορμή το�.. Όπως επεξήγησε, η ορμή �.πολογίζεται πολλαπλασιάζοντας την ταχύτητα με την μάζα, το βάρος δηλαδή το�. α�.τοκινήτο�.. Σύμφωνα με τα στοιχεία πο�. είχε στη διάθεση το�., το βάρος το�. α�.τοκινήτο�. το�. εναγόμενο�. 1 ήταν 1510 kg. Η δε ταχύτητα το�. α�.τοκινήτο�. �.ποδιαιρείται σε μέτρα ανά δε�.τερόλεπτο, στην οποία καταλήγει κάποιος εφόσον διαιρέσει τα χιλιόμετρα δια 3,
  1. Στην σ�.γκεκριμένη περίπτωση, εφόσον ληφθεί �.πόψη μια μέση ταχύτητα το�. α�.τοκινήτο�. το�. εναγόμενο�. 1, δηλαδή τα 15 Χ�'Ω και εφόσον α�.τή διαιρεθεί με 3,6 το αποτέλεσμα πο�. θα ανε�.ρεθεί, πολλαπλασιαστεί με το βάρος το�. α�.τοκινήτο�., ανε�.ρίσκεται η ορμή της σύγκρο�.σης η οποία είναι 6,291 kg. �'�.τό δε ήταν και το βάρος το οποίο δέχτηκε το α�.τοκίνητο της ενάγο�.σας κατά τη σύγκρο�.ση με το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�.
  2. Ο Μ.Ε.5 κατέθεσε ότι είναι ο πνε�.ματικός πατέρας το�. γιού της ενάγο�.σας. Κατά τον ο�.σιώδη χρόνο εργαζόταν στην �'ρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρο�. και ήταν �.πεύθ�.νος για τις εξωτερικές επιδιορθώσεις της περιοχής από το Κολόσσι μέχρι το Πισσούρι. Την μέρα το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος, νωρίς το πρωί, έφ�.γε με το �.πηρεσιακό το�. α�.τοκίνητο κατε�.θ�.νόμενος βόρεια επί της οδού Νίκαιας με πρόθεση να στρίψει αριστερά στην σ�.μβολή της με την έξοδο προς τον α�.τοκινητόδρομο Λεμεσού �" Πάφο�.. Μόλις έφτασε στην ως άνω σ�.μβολή, είδε το α�.τοκίνητο της ενάγο�.σας να είναι κτ�.πημένο και την ίδια να είναι έξω από το α�.τοκίνητο της. �'φού στάθμε�.σε το α�.τοκίνητο το�. πλησίασε την ενάγο�.σα η οποία το�. ανέφερε ότι κτύπησαν το α�.τοκίνητο της και ότι ένιωθε πόνο. Την μετέφερε με το α�.τοκίνητο το�. στο νοσοκομείο, το οποίο ήταν πολύ κοντά στον τόπο το�. δ�.στ�.χήματος. Η ενάγο�.σα πήγε περπατητή από την είσοδο το�. νοσοκομείο�. μέχρι το τμήμα επειγόντων περιστατικών, �.ποβασταζόμενη όμως από τον ίδιο. Στο μεταξύ τηλεφώνησε στη γ�.ναίκα το�. να έρθει στο νοσοκομείο για να μείνει με την ενάγο�.σα, καθότι ο ίδιος έπρεπε να επιστρέψει στην εργασία το�.. Όταν έφθασε η σύζ�.γος το�., ο ίδιος αποχώρησε και επέστρεψε στην εργασία το�.. �'ΞΙΟΛΟ�"ΗΣΗ Μ�'��ΤΥ��Ι�'Σ - ΕΥ��ΗΜ�'Τ�' Ο εξεταστής το�. δ�.στ�.χήματος (Μ.Ε.1) άφησε θετική εντύπωση στο �"ικαστήριο. Κρίνεται ως αντικειμενικός, αμερόληπτος και χωρίς προσωπικό σ�.μφέρον στην έκβαση της �.πόθεσης. Είμαι ικανοποιημένος ότι η από μέρος το�. διερεύνηση το�. δ�.στ�.χήματος ήταν ενδελεχής και πλήρης. �'πό τη μαρτ�.ρία το�., α�.τό το οποίο αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση ήταν το κατά πόσο το κατατεθέν από α�.τόν φωτοαντίγραφο το�. σχεδιαγράμματος το�. αποτελεί πιστό αντίγραφο το�. πρωτότ�.πο�., �.πό την έννοια το�. ότι απεικονίζει πιστά τα όσα απεικονίζει το πρωτότ�.πο. Ο μάρτ�.ρας ήταν σαφής και ανέφερε με κάθε ειλικρίνεια ότι το κατατεθέν φωτοαντίγραφο �" τεκμήριο 1 �" απεικονίζει πιστά τα όσα απεικονίζει και το πρωτότ�.πο σχεδιαγράφημα, θέση την οποία αποδέχομαι ανεπιφύλακτα. �'ξίζει να επισημανθεί ότι δεν έχει παρο�.σιαστεί οποιαδήποτε μαρτ�.ρία από πλε�.ράς �.περάσπισης για να αντικρούει ότι το κατατεθέν σχεδιαγράφημα απεικονίζει πιστά τα όσα απεικονίζει το πρωτότ�.πο το�.. �'ποδέχομαι ότι στο σχεδιαγράφημα το�. αποτύπωσε πιστά τα όσα εντόπισε στη σκηνή το�. δ�.στ�.χήματος. �'ποδέχομαι ότι το σημείο σ�.γκρούσεως μεταξύ των δύο α�.τοκινήτων ήταν στο σημείο Χ το�. σχεδιαγραφήματος το�.. �'ποδέχομαι ακόμη την ορθότητα όλων των μετρήσεων το�. οι οποίες εξάλλο�. παρέμειναν αδιαμφησβήτητες. Η Ενάγο�.σα (Μ.Ε.2) άφησε θετική εντύπωση στο �"ικαστήριο. �"ενικά κρίνεται ως ειλικρινής και αξιόπιστη. �'πάντησε σε οτιδήποτε της ζητήθηκε με ε�.θύτητα και α�.θορμητισμό. Έδωσε πειστικές εξηγήσεις χωρίς να αφήσει οποιοδήποτε σημείο της εκδοχής της ασαφές και αδιε�.κρίνιστο. Η μαρτ�.ρία της αναφορικά με τις σ�.νθήκες πρόκλησης το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος �.ποστηρίζεται από την πραγματική μαρτ�.ρία. Ειδικότερα αποδέχομαι ότι η σύγκρο�.ση προκλήθηκε όταν ο εναγόμενος 1, επιχειρώντας να εισέλθει στην οδό Νίκαιας από τον παρακαμπτήριο δρόμο, με πρόθεση να κινηθεί δεξιά, κτύπησε στο πίσω δεξιό μέρος το�. α�.τοκινήτο�. της, το οποίο ήταν ακινητοποιημένο στη δεξιά λωρίδα της πορείας της αναμένοντας να αδειάσει ο δρόμος από τα α�.τοκίνητα πο�. έρχονταν από την αντίθετη κατεύθ�.νση, για να στρίψει δεξιά προς τον παρακαμπτήριο ο οποίος οδηγεί στον α�.τοκινητόδρομο Λεμεσού �" Πάφο�.. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι κατά την αντεξέταση της αμφισβητήθηκε από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης η δ�.νατότητα της να δει το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�. 1 το οποίο, κατά τον ισχ�.ρισμό της, ήταν σταματημένο στο ALT το�. παρακαμπτήριο�. δρόμο�., πριν επιχειρήσει να εισέλθει στην οδό Νίκαιας. Της �.πεβλήθη σ�.ναφώς ότι επειδή το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�. 1 ήταν σταματημένο πίσω και στα δεξιά το�. δικού της α�.τοκινήτο�., θα έπρεπε να γ�.ρίσει το κεφάλι της αρκετά δεξιά και πίσω για να μπορέσει να το δει, �.ποβολή με την οποία η μάρτ�.ρας διαφώνησε. Στην πορεία όμως της αντεξέτασης της, ο ε�.παίδε�.τος σ�.νήγορος �.περάσπισης εξέλαβε ως δεδομένο το ότι ο εναγόμενος 1 ήταν σταματημένος στο ALT, για να �.ποβάλει τη θέση ότι ενώ ο εναγόμενος 1 την περίμενε να στρίψει δεξιά, ξαφνικά σταμάτησε απότομα και αναίτια την ώρα πο�. ο εναγόμενος 1 είχε ήδη εκκινήσει και βρισκόταν πίσω της, με αποτέλεσμα να προκληθεί η σύγκρο�.ση, θέση την οποία φ�.σικά η μάρτ�.ρας απέρριψε. Θα ήθελα να επισημάνω ότι η αμέλεια το�. εναγόμενο�. 1 δεν εστιάζεται στο ότι εξήλθε από το ALT της πορείας το�. στην οδό Νίκαιας, πο�. ήταν ο κύριος δρόμος, χωρίς να βεβαιωθεί πρώτα ότι ήταν ασφαλές να το πράξει, ώστε να αποκτά ιδιαίτερη σημασία το κατά πόσο είχε σταματήσει στο ALT πριν εισέλθει στον κύριο δρόμο (Παπαδέτης ν �'στ�.νομίας
(1991)2 �'.�'.�". 279). �'ντίθετα η αμέλεια το�. εστιάζεται στο ότι, επιχειρώντας να στρίψει δεξιά στον κύριο δρόμο, οδήγησε το α�.τοκίνητο το�. κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να κτ�.πήσει στο πίσω δεξιό μέρος το�. α�.τοκινήτο�. της μάρτ�.ρος το οποίο ήταν ακινητοποιημένο, αναμένοντας να ελε�.θερωθεί ο δρόμος για να στρίψει δεξιά. Σ�.νεπώς είναι αδιάφορο το κατά πόσο σταμάτησε πράγματι στο ALT πριν εισέλθει στο κύριο δρόμο. Όσον αφορά τη θέση το�. ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης ότι η μάρτ�.ρας σταμάτησε απότομα, ξαφνικά και επικίνδ�.να, με αποτέλεσμα ο εναγόμενος 1 να επιπέσει επί το�. α�.τοκινήτο�. της, θα ήθελα να αναφέρω ότι δεν έχει παρο�.σιαστεί οποιαδήποτε μαρτ�.ρία προς τεκμηρίωση της από πλε�.ράς �.περάσπισης, με αποτέλεσμα να παραμείνει στο επίπεδο της απλής �.ποβολής. Ο Μ.Ε.9 κλήθηκε ως εμπειρογνώμονας επί της ταχύτητας την οποία ανέπτ�.ξε το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�. 1 από το σημείο από το οποίο εισήλθε στην οδό Νίκαιας. Ο ρόλος και τα καθήκοντα των εμπειρογνωμόνων έχο�.ν επεξηγηθεί σε σωρεία αποφάσεων το�. �'νωτάτο�. �"ικαστηρίο�.. Στην �.πόθεση Πιττάλης κ.α. ν. Ianira Enterprises Ltd. κ.α.
(1997)1(�') �'.�'.�". 814, 823 αναφέρθηκε ότι ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το �"ικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των σ�.μπερασμάτων το�., έτσι πο�. να μπορέσει το �"ικαστήριο να διαμορφώσει τη δική το�. ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή α�.τών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα πο�. αποδεικνύει η μαρτ�.ρία (Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1). Όπως είναι επίσης νομολογημένο η αξιολόγηση της μαρτ�.ρίας εμπειρογνωμόνων διέπεται από το�.ς ίδιο�.ς κανόνες πο�. διέπο�.ν την αξιολόγηση της μαρτ�.ρίας κάθε άλλο�. μάρτ�.ρα (Cybarco Ltd ν. Kovascik
(2001)1 AA�" 2013). Η μαρτ�.ρία το�. κάθε άλλο παρά βοήθησε την �.πόθεση της ενάγο�.σας. Πρωτίστως θα πρέπει να αναφερθεί ότι δεν κατάφερε να πείσει το �"ικαστήριο ότι η μέθοδος την οποία χρησιμοποίησε για να καταλήξει στα ε�.ρήματα το�. ήταν επιστημονικά ορθή. �'ρκέστηκε απλά στο να παραθέσει τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στην ταχύτητα το�. α�.τοκινήτο�. το�. εναγόμενο�. 1, χωρίς όμως αναφορά στο επιστημονικό εργαλείο ή εγχειρίδιο πο�. προβλέπει την σ�.γκεκριμένη μέθοδο, με αποτέλεσμα το �"ικαστήριο να μην μπορεί να καταλήξει σε εύρημα ότι είναι επιστημονικά ορθή. Όμως, ακόμα και στην περίπτωση πο�. αποδεχόμο�.ν ως ορθή την μέθοδο πο�. χρησιμοποίησε, και πάλι δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό το εύρημα το�. για τον λόγο ότι βασίστηκε επί το�. �.ποθετικού δεδομένο�. ότι η επιτάχ�.νση το�. α�.τοκινήτο�. το�. εναγόμενο�. 1, η οποία ήταν μέρος των �.πολογισμών το�., ήταν περί τα 15 �" 20 Χ�'Ω, χωρίς να �.πάρχει μαρτ�.ρία περί α�.τής, με αποτέλεσμα οποιοδήποτε εύρημα το�. να είναι α�.θαίρετο. Οι ίδιες παρατηρήσεις μο�. θα πρέπει να λεχθούν και σε σχέση με το εύρημα το�. για την ορμή με την οποία προκλήθηκε η επίδικη σύγκρο�.ση αφού, και σ’ α�.τή την περίπτωση, χρησιμοποίησε ως βάση των �.πολογισμών το�. το ίδιο �.ποθετικό δεδομένο, δηλαδή την επιτάχ�.νση το�. α�.τοκινήτο�. το�. εναγόμενο�.
  1. Φ�.σικά θα πρέπει να επισημάνω ότι, παρά το ότι δεν μπορούν να γίνο�.ν αποδεκτά τα ανωτέρω ε�.ρήματα το�. μάρτ�.ρα, εντούτοις ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. �.πάρχει η μαρτ�.ρία της ενάγο�.σας, σύμφωνα με την οποία το κτύπημα πο�. δέχτηκε το α�.τοκίνητο της ήταν πολύ δ�.νατό και με πολύ δ�.νατή φόρα με αποτέλεσμα να τρανταχτεί πολύ. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο�.δόλως αντεξετάστηκε επί το�. εν λόγω ισχ�.ρισμού της με αποτέλεσμα να παραμείνει αδιαμφισβήτητος. Θεωρώ δε χρήσιμο να μεταφέρω α�.τούσιο το σχετικό απόσπασμα από την αντεξέταση της: «A. ……………………………….., εγώ ξέρω τι ένιωθα, εγώ δεν χτύπησα το κεφάλι μο�., για να έχω εμφανή τραύματα, αλλά πονούσα το κεφάλι μο�., γιατί ήταν τόσο πολλά δ�.νατό το χτύπημα πο�. μο�. επέφερε το α�.τοκίνητο, γιατί ήμο�.ν και ανίδεη, ήμο�.ν σταματημένη σε κατάσταση αναμονής χωρίς να το περιμένω και ήρτε και μο�. χτύπησε με πολλά δ�.νατή φόρα, δεν ξέρω για ποιον λόγο τζιαί τραντάχτηκα τόσο πολλά πο�. ένιωθα α�.τά πο�. λέει ο γιατρός. » Θα πρέπει ακόμα να αναφερθεί ότι κατά την αντεξέταση το�. μάρτ�.ρα, το�. �.ποβλήθηκε σειρά ερωτήσεων αναφορικά με το κατά πόσο η ενάγο�.σα, από τη θέση πο�. βρισκόταν σταματημένη, είχε τη δ�.νατότητα να δει το α�.τοκίνητο το�. εναγόμενο�. 1, το οποίο ήταν πίσω και στα δεξιά το�. δικού της, όχι από το καθρεφτάκι το�. α�.τοκινήτο�. της, αλλά γ�.ρίζοντας το κεφάλι δεξιά. �"ια το�.ς ίδιο�.ς όμως λόγο�.ς πο�. επεξήγησα κατά την αξιολόγηση της μαρτ�.ρίας της ενάγο�.σας, θεωρώ αχρείαστο να προβώ σε οποιοδήποτε σχολιασμό το�. ζητήματος α�.τού. O M.E.9 άφησε θετική εντύπωση στο �"ικαστήριο. �"ενικά κρίνεται ως ειλικρινής και αξιόπιστος. �'ποδέχομαι ότι τα γεγονότα από τη στιγμή πο�. κατέφθασε στη σκηνή, διαδραματίστηκαν όπως τα περιέγραψε στην μαρτ�.ρία το�.. �'ποδέχομαι ακόμα ότι ήταν το πρόσωπο το οποίο μετέφερε με το α�.τοκίνητο το�. την ενάγο�.σα στο �"ενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, περαιτέρω δε ότι η Ενάγο�.σα πήγε περπατητή στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, �.ποβασταζόμενη όμως από τον ίδιο. Ωστόσο δεν θα μπορούσα να κάνω αποδεκτό τον ισχ�.ρισμό το�. ότι ενόσω ήταν στην σκηνή δεν είδε αστ�.νομικό να κατεβαίνει από το αστ�.νομικό α�.τοκίνητο. Προτιμώ την αδιαμφισβήτητη επί το�. σημείο�. α�.τού μαρτ�.ρία της ενάγο�.σας, σύμφωνα με την οποία ενώ βρισκόταν στο μέρος είχε σ�.νομιλήσει με τον αστ�.νομικό (Μ.Ε.1) οποίος ζήτησε πληροφορίες αναφορικά με τον τρόπο πρόκλησης το�. δ�.στ�.χήματος, και, με βάση τις πληροφορίες πο�. τού δόθηκαν ξεκίνησε επί τόπο�. να κάνει το σχεδιαγράφημα της σκηνής. Η απόρριψη το�. ισχ�.ρισμού το�. ότι δεν είδε αστ�.νομικό να κατεβαίνει στη σκηνή, με οδηγεί αναπόφε�.κτα και στην απόρριψη το�. ισχ�.ρισμού το�. ότι στη σκηνή παρέμεινε μόνο περί τα 4 �" 5 λεπτά μέχρι να φύγει με την ενάγο�.σα για το νοσοκομείο. �'ναμφίβολα ο χρόνος θα πρέπει να ήταν μεγαλύτερος. Τα ε�.ρήματα στα οποία καταλήγω με βάση την ενώπιον μο�. αποδεκτή μαρτ�.ρία είναι τα ακόλο�.θα: Κατά την 23/2/2010 περί ώρα 08:20 η ενάγο�.σα οδηγούσε το α�.τοκίνητο της �.π’ αριθμό εγγραφής KJQΧΧΧ επί της οδού Νίκαιας με νότια κατεύθ�.νση. Πρόθεση της ήταν να εισέλθει στον ειδικό παρακαμπτήριο, ο οποίος βρισκόταν στα δεξιά σε σχέση με την πορεία της, για να εισέλθει στον α�.τοκινητόδρομο Λεμεσού �" Πάφο�.. Προς το σκοπό α�.τό κατέλαβε την δεξιά λωρίδα της πορείας της η οποία χρησιμοποιείται από το�.ς οδηγούς πο�. έχο�.ν πρόθεση να κινηθούν δεξιά προς τον α�.τοκινητόδρομο. �'κινητοποίησε το α�.τοκίνητο της αναμένοντας να ελε�.θερωθεί ο δρόμος από τα α�.τοκίνητα πο�. έρχονταν από την αντίθετη λωρίδα κ�.κλοφορίας. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο εναγόμενος 1, ο οποίος οδηγούσε το α�.τοκίνητο ΚΗ�'ΧΧΧ, εξερχόταν από τον α�.τοκινητόδρομο με πρόθεση να εισέλθει, μέσω το�. ειδικού παρακαμπτήριο�., στην οδό Νίκαιας και να ακολο�.θήσει νότια (δεξιά) κατεύθ�.νση. Φτάνοντας στη σ�.μβολή το�. ειδικού παρακαμπτήριο�. με την οδό Νίκαιας, στην προσπάθεια το�. να εισέλθει στην οδό Νίκαιας με δεξιά κατεύθ�.νση, κτύπησε στο πίσω δεξιό μέρος το�. α�.τοκινήτο�. της ενάγο�.σας. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ενάγο�.σα στην Έκθεση �'παίτησης της ισχ�.ρίζεται ότι το επίδικο δ�.στύχημα οφείλεται στην αμέλεια το�. εναγόμενο�.
  2. Στην περιγραφή των λεπτομερειών αμελείας το�. επιρρίπτει, μεταξύ άλλων, ότι παρέλειψε να αντιληφθεί και/ή εντοπίσει το α�.τοκίνητο της. Στην �.πόθεση �'ργ�.ρού ν. �'στ�.νομίας
(2002)2 �'.�'.�". 378, η αμέλεια τέθηκε ως ακολούθως: «Η αμέλεια εντός οδηγού βασίζεται στην παράλειψη εκπλήρωσης το�. καθήκοντος εκδήλωσης μέριμνας και φροντίδας για άλλα πρόσωπα πο�. χρησιμοποιούν το δρόμο. Η �.ποχρέωση α�.τή εξετάζεται μέσα στα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε �.πόθεσης για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο οδηγός τα έχει εκπληρώσει.» Στην προκειμένη περίπτωση ο εναγόμενος 1 αναμφίβολα �.πήρξε αμελής. Η αμέλεια το�. εστιάζεται στο ότι δεν είχε την δέο�.σα παρατηρητικότητα και δεν αντιλήφθηκε το α�.τοκίνητο της ενάγο�.σας. Εξερχόμενος δε από τον παρακαμπτήριο δρόμο και κινούμενος με δεξιά κατεύθ�.νση, στην προσπάθεια το�. να καταλάβει την εξωτερική λωρίδα κ�.κλοφορίας της πορείας το�., δίπλα από την λωρίδα κ�.κλοφορίας στην πορεία ήταν ακινητοποιημένο το α�.τοκίνητο της ενάγο�.σας, περιμένοντας να ελε�.θερωθεί ο δρόμος για να στρίψει, κτύπησε στο πίσω μέρος το�. α�.τοκινήτο�. της. Είχε καθήκον να τηρεί τέτοια απόσταση από το α�.τοκίνητο της ενάγο�.σας ώστε, κινούμενος πίσω και στα δεξιά το�. α�.τοκινήτο�. της, να αποφύγει τη σύγκρο�.ση με α�.τό. Η παράλειψη το�. να εκτελέσει το ως άνω, κατ’ ελάχιστο καθήκον επιμέλειας έναντι της ενάγο�.σας, είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση της επίδικης σύγκρο�.σης. Περαιτέρω, εξετάζοντας τ�.χόν ε�.θύνη της ενάγο�.σας, είμαι της άποψης ότι δεν θα μπορούσε να της αποδοθεί οποιοδήποτε ποσοστό σ�.ντρέχο�.σας αμέλειας στην πρόκληση το�. δ�.στ�.χήματος. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ενώ ήταν ακινητοποιημένη νόμιμα στη δεξιά λωρίδα της πορείας της, αναμένοντας να ελε�.θερωθεί ο δρόμος από τα α�.τοκίνητα της αντίθετης πορείας για να εισέλθει δεξιά, δέχθηκε το κτύπημα στο πίσω μέρος το�. α�.τοκινήτο�. της. �'ξίζει επίσης να αναφερθεί ότι η �.περάσπιση δεν παρο�.σίασε οποιαδήποτε μαρτ�.ρία προς αντίκρο�.ση των όσων η ενάγο�.σα παρο�.σίασε, ως τη δική της εκδοχή, ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�.. Υπό τις περιστάσεις ο εναγόμενος 1 κρίνεται ως ο αποκλειστικά �.πεύθ�.νος για την πρόκληση το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος. Ι�'Τ��ΙΚΗ Μ�'��ΤΥ��Ι�' Η ενάγο�.σα, προς απόδειξη των σωματικών βλαβών τις οποίες ισχ�.ρίζεται ότι �.πέστη σ�.νεπεία της επίδικης σύγκρο�.σης, παρο�.σίασε τη μαρτ�.ρία το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4), της ακτινολόγο�. Σκαπούλλη (Μ.Ε.10), το�. νε�.ρολόγο�. Πρωτοπαπά (Μ.Ε.3), των νε�.ροχειρούργων Ιωάννο�. (Μ.Ε.6) και Becker (Μ.Ε.7), το�. ιατρικού λειτο�.ργού στο τμήμα Πρώτων �'οηθειών το�. Νοσοκομείο�. Λεμεσού Κ�.ριάκο�. (Μ.Ε.8) και το�. ορθοπεδικού �-ήνωνος (Μ.Ε.13). Ο Μ.Ε.3 κατέθεσε ότι είναι νε�.ρολόγος. Εξέτασε την Ενάγο�.σα για πρώτη φορά την 17/3/
  1. Την �.πέβαλε σε εξέταση η οποία φέρει την ονομασία « μαγνητικά προκλητά δ�.ναμικά» (τεκμήριο 3Ε). Επεξήγησε ότι με τη σ�.γκεκριμένη εξέταση μετράται ο χρόνος κατά τον οποίο μεταφέρεται η πληροφορία από τον εγκέφαλο, μέσω το�. νωτιαίο�. μ�.ελού πο�. είναι το κεντρικό νεύρο, στα άκρα. Εφόσον δε �.πάρχει καθ�.στέρηση στο χρόνο μεταφοράς της πληροφορίας, άλλως στο χρόνο επαγωγής, �.πάρχει και βλάβη στο κεντρικό νε�.ρικό σύστημα. Με τη σ�.γκεκριμένη εξέταση καθορίζεται επίσης αν η βλάβη προέρχεται από τον εγκέφαλο ή το νωτιαίο μ�.ελό. Εφόσον η καθ�.στέρηση �.πάρχει και στα δύο άκρα, π.χ. στα δύο χέρια, η βλάβη κατά κανόνα προέρχεται από το νωτιαίο μ�.ελό. Στην προκείμενη περίπτωση, επειδή η καθ�.στέρηση μεταφοράς της πληροφορίας �.πήρχε και στα 2 χέρια της ενάγο�.σας, η βλάβη �.πήρχε στο νωτιαίο μ�.ελό και όχι στον εγκέφαλο. Η βλάβη δε πο�. �.πήρχε ήταν μ�.ελοπάθεια κάτι το οποίο επιβεβαιώθηκε από την ίδια την εξέταση των μαγνητικών προκλητών δ�.ναμικών, αλλά και από την μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθηκε η ενάγο�.σα (τεκμήριο 3�"). Τα ε�.ρήματα το�. καταγράφονται στην ιατρική το�. έκθεση ημερομηνίας 14/5/2010 �" τεκμήριο 3�-- καθώς και στην σ�.μπληρωματική το�. έκθεση ημερομηνίας 21/9/2011- τεκμήριο 3Ι. Κατά την άποψη το�., γενεσιο�.ργός αιτία της μ�.ελοπάθειας ήταν ο τρα�.ματισμός της ενάγο�.σας στο επίδικο δ�.στύχημα, ειδικά δε το τράνταγμα από α�.τό. �'ιτιολογώντας την άποψη το�., ανέφερε ότι η ενάγο�.σα πριν το δ�.στύχημα ήταν καλά στην �.γεία της ενώ μετά τον τρα�.ματισμό της ανέπτ�.ξε μια προοδε�.τικά επιδεινούμενη κλινική σ�.μπτωματολογία, η οποία, εκτός από την κλινική εικόνα, επιβεβαιώθηκε απεικονιστικά με την μαγνητική τομογραφία. Σ�.νέστησε στην ενάγο�.σα ότι έπρεπε να χειρο�.ργηθεί όσο το δ�.νατό γρηγορότερα, ώστε να αποφε�.χθεί η ανάπτ�.ξη χειρότερων σ�.μπτωμάτων, τα οποία θα μπορούσαν να την καθηλώσο�.ν σε αναπηρικό κάθισμα. �'ρχικά της σ�.νέστησε το νε�.ροχειρο�.ργό �"ρ. Παπαναστασίο�.. Επειδή όμως, λόγω προσωπικού το�. κωλύματος, ο Παπαναστασίο�. δεν μπορούσε να τη χειρο�.ργήσει αμέσως, της σ�.νέστησε το �"ρ. Becker στη �"ερμανία με τον οποίο είχε δο�.λέψει και τον γνώριζε καλά. Η Ενάγο�.σα δέχτηκε τη σύσταση το�. και ταξίδεψε στη �"ερμανία. Στις 29/3/2010 χειρο�.ργήθηκε από το �"ρ. Becker. Μετά την εγχείρηση η κατάσταση της Ενάγο�.σας παρο�.σίασε βελτίωση, όμως εξακολο�.θεί να έχει περιορισμούς στην καθημερινότητα της λόγω το�. πόνο�.. Παρέπεμψε την Ενάγο�.σα σε φ�.σιοθεραπε�.τή για σειρά φ�.σιοθεραπειών �" τεκμήριο 3ΣΤ- στις οποίες και �.πεβλήθη. �'�.τές επέφεραν μια βελτίωση της �.γείας της, χωρίς όμως να επέλθει πλήρης ίαση. Ο Μ.Ε.6 κατέθεσε ότι κατά τον ο�.σιώδη χρόνο σ�.νεργαζόταν παράλληλα με την Πολ�.κλινική Υγεία και με το �'χίλλειο Νοσοκομείο. Η πρώτη φορά πο�. εξέτασε την Ενάγο�.σα ήταν στις 5/1/
  2. Παρο�.σίαζε σ�.μπτώματα α�.χεναλγίας και βραχιαλγίας και παραπονιόταν για έντονο�.ς πόνο�.ς. Στο πλαίσιο της διερεύνησης της σ�.μπτωματολογίας πο�. παρο�.σίαζε, παρέπεμψε την Ενάγο�.σα να �.ποβληθεί σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας στην οποία και �.πεβλήθη στις 7/1/2012 από την ακτινοδιαγνώστη Σκαπούλλη (Μ.Ε.10). Εφόσον διαγνώστηκε η παρο�.σία κήλης α�.χενικού μεσοσπονδύλιο�. στο επίπεδο �'4 �" �'5, η οποία πίεζε το νωτιαίο μ�.ελό, όπως καταγράφεται στην έκθεση της κας Σκαπούλλη �" Τεκμήριο 3Λ- χειρούργησε την Ενάγο�.σα στις 26/1/2012 για αποκατάσταση της παρο�.σιασθείσας μ�.ελοπάθειας. Όλα τα ε�.ρήματα το�. καταγράφονται στις δύο εκθέσεις τις οποίες σ�.νέταξε �" Τεκμήρια 3Ξ και 3Ο. Ο Μ.Ε.7 κατέθεσε ότι είναι καθηγητής νε�.ρολογίας και εργάζεται σε κέντρο αποκατάστασης σπονδ�.λικής στήλης στη �"ερμανία. Η Ενάγο�.σα παρο�.σίαζε πτώση μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. και την 29/3/2010 την �.πέβαλε σε εγχείρηση για αντικατάσταση το�. α�.χενικού μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 με διασπονδ�.λικό κλωβό. �'ναφορικά με την κατάσταση της Ενάγο�.σας ετοιμάστηκε από την κλινική το�. ιατρικό πιστοποιητικό �" τεκμήριο 3Η �" το περιεχόμενο το�. οποίο�. �.ιοθέτησε. Η άποψη το�. ήταν ότι η πτώση (ρήξη) το�. ως άνω μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. δεν ήταν εκφ�.λιστικής φύσης, αλλά τρα�.ματικής αιτιολογίας. Η ως άνω άποψη το�. βασίστηκε σε τέσσερις παράγοντες, σ�.γκεκριμένα στο ότι η Ενάγο�.σα δεν είχε ιστορικό με σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας πριν τον τρα�.ματισμό της στο επίδικο δ�.στύχημα, στο ότι τα προβλήματα της άρχισαν αμέσως μετά το δ�.στύχημα, στο ότι η μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα δεν έδειξε εκφ�.λιστικές αλλοιώσεις λόγω ηλικίας και στον μηχανισμό το�. δ�.στ�.χήματος, σ�.γκεκριμένα στο ότι η Ενάγο�.σα κατά τη στιγμή της σύγκρο�.σης κοίταζε δεξιά με αποτέλεσμα να προκληθεί περιστροφή (rotation) της κεφαλής της. Μετά την επέμβαση τα νε�.ρολογικά σ�.μπτώματα της Ενάγο�.σας βελτιώθηκαν λίγο, σε βαθμό πο�. μπορεί να χρησιμοποιεί τα χέρια της καλύτερα, εξακολο�.θούν όμως να �.πάρχο�.ν σ�.μπτώματα, όπως η αδ�.ναμία στα χέρια, στην παλάμη και στα δάκτ�.λα. Ο Μ.Ε.4 κατέθεσε ότι κατά τον ο�.σιώδη χρόνο εργαζόταν στην Πολ�.κλινική Υγεία. Υπέβαλε την Ενάγο�.σα σε δύο εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας, σ�.γκεκριμένα κατά την 12/3/2010 και 5/11/
  3. Τα ε�.ρήματα το�. καταγράφονται στις δύο εκθέσεις τις οποίες ετοίμασε (Τεκμήρια 3�" και 3Θ). Επεξήγησε ότι οι διαφοροποιήσεις πο�. �.πάρχο�.ν μεταξύ των εκθέσεων το�. σ�.νίστανται στο ότι, εις μεν την πρώτη μαγνητική τομογραφία παρατηρείται μια διάταση το�. ινώδο�.ς δακτ�.λίο�. το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο διάστημα �'4 �" �'5, η οποία στη δεύτερη μαγνητική τομογραφία α�.ξήθηκε και μεταβλήθηκε σε κεντρική κήλη η οποία πίεζε το νωτιαίο μ�.ελό. Επίσης, ενώ στην πρώτη έκθεση το�. ημερομηνίας 12/3/2010 η κήλη η οποία παρατηρείτο στο διάστημα �'5 �" �'6 των μεσοσπονδύλιων δίσκων, πίεζε το νωτιαίο μ�.ελό, στη δεύτερη το�. έκθεση ημερομηνίας 5/11/2011 παρο�.σίαζε μια μετεγχειρητική εικόνα. Επεξήγησε ότι οι α�.χενικοί σπόνδ�.λοι της Ενάγο�.σας δεν παρο�.σίαζαν πρόβλημα. Παρο�.σίαζε όμως πρόβλημα ο θωρακικός σπόνδ�.λος, σ�.γκεκριμένα στο διάστημα Θ3 �" Θ4 όπο�. παρατηρείτο μικρή σπονδ�.λολίσθηση. Η άποψη το�. ήταν ότι η αιτία πρόκλησης το�. προβλήματος στο�.ς α�.χενικούς δίσκο�.ς της Ενάγο�.σας ήταν το επίδικο δ�.στύχημα, �.ποστηρίζοντας ότι, ακόμα και στην περίπτωση πο�. δεν είχαν προκληθεί όλα τα προβλήματα από το επίδικο δ�.στύχημα, η κήλη η οποία παρατηρείτο στον δίσκο �'5 �" �'6, η οποία προκάλεσε την μ�.ελοπάθεια στην Ενάγο�.σα, σίγο�.ρα προκλήθηκε από το επίδικο δ�.στύχημα. Σε �.ποβολή το�. ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης ότι τα προβλήματα πο�. ορθά κατέγραψε στην πρώτη έκθεση το�., περιλαμβανομένης και της μ�.ελοπάθειας, προϋπήρχαν το�. δ�.στ�.χήματος απάντησε ότι χωρίς προηγούμενη μαγνητική τομογραφία δεν μπορούσε να πει με σιγο�.ριά εάν προϋπήρχαν. Πρόσθεσε όμως ότι ήταν αδιανόητο για τον ίδιο να �.πήρχε τέτοια μ�.ελοπάθεια και η Ενάγο�.σα να μην είχε σ�.μπτώματα ή να μην είχε επισκεφθεί ιατρό. Η Μ.Ε.10 κατέθεσε ότι κατά τον ο�.σιώδη χρόνο εργαζόταν στην Πολ�.κλινική Υγεία. Κατά την 7/1/2012 �.πέβαλε την Ενάγο�.σα σε μαγνητική τομογραφία. Τα ε�.ρήματα της καταγράφονται στην έκθεση της �" Τεκμήριο 3Λ -. Σ�.γκρίνοντας τα δικά της ε�.ρήματα με τα ε�.ρήματα της δεύτερης έκθεσης το�. Μ.Ε.4 επεξήγησε ότι με βάση τα δικά της ε�.ρήματα στο επίπεδο �'4 �" �'5 παρατηρείται εκφύλιση και λέπτ�.νση το�. δίσκο�., ενώ στην έκθεση το�. Μ.Ε.4 ημερομηνίας 5/11/2010 καταγράφεται ότι �.πήρχε οπίσθια προβολή το�. δίσκο�.. Η εκφύλιση το�. δίσκο�. σημαίνει αφ�.δάτωση το�., η οποία είναι χρόνια. Όσον αφορά την σπονδ�.λολίσθηση, είναι μεν εκφ�.λιστικής αιτιολογίας, όχι όμως πάντοτε. Κατά την άποψη της το σημαντικό εύρημα από την πρώτη έκθεση το�. Μ.Ε.4 είναι το ότι στο διάστημα �'5 �" �'6 �.πάρχει πίεση το�. δίσκο�. στον νωτιαίο�. μ�.ελό. Τα �.πόλοιπα ε�.ρήματα το�. Μ.Ε.4 είναι «άνε�. κλινικής σημασίας». Ο Μ.Ε.8 κατέθεσε ότι εξέτασε την Ενάγο�.σα στο τμήμα Πρώτων �'οηθειών την μέρα το�. δ�.στ�.χήματος. Τα ε�.ρήματα το�. καταγράφονται σε έκθεση την οποία ετοίμασε �" τεκμήριο 3�'. Οι ακτινογραφίες στις οποίες �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα δεν έδειξαν οποιοδήποτε κάταγμα. �"ιε�.κρίνισε ότι η μόνη εξέταση για να διαπιστωθεί η ανάπτ�.ξη μ�.ελοπάθειας είναι η μαγνητική τομογραφία. Ο ίδιος σ�.νέστησε στην Ενάγο�.σα να �.ποβληθεί σε αξονική τομογραφία, όμως η Ενάγο�.σα αρνήθηκε. Ο Μ.Ε.13 κατάθεσε ότι εξέτασε την Ενάγο�.σα κατά την 1/3/2010 στα εξωτερικά Ιατρεία της Ορθοπεδικής Κλινικής το�. �"ενικού Νοσοκομείο�. Λεμεσού. Τα ε�.ρήματα το�. καταγράφονται στο Ιατρικό Πιστοποιητικό πο�. ετοίμασε �" τεκμήριο 3Ν. Η πλε�.ρά της Υπεράσπισης παρο�.σίασε τον νε�.ροχειρούργο �'. Περδίο (Μ.Υ.1) και τον Ορθοπεδικό/Χειρούργο Η. �"εωργίο�. (Μ.Υ.2). Ο Μ.Υ.1 κατέθεσε ότι εξέτασε την Ενάγο�.σα σε δύο διαφορετικές ημερομηνίες και εξέδωσε δύο Ιατρικές Εκθέσεις αντίστοιχα (τεκμήρια 12 και 13). Η άποψη το�. ήταν ότι είναι αδύνατο ένας �.γιής μεσοσπονδύλιος δίσκος ο οποίος δεν έχει καθόλο�. εκφύλιση, να �.ποστεί μετατόπιση από τρα�.ματισμό, εκτός αν σ�.ν�.πάρχο�.ν κατάγματα ή εξαρθρήματα των παρακείμενων σπονδύλων το�. δίσκο�.. Ερωτώμενος αν η Ενάγο�.σα είχε οποιαδήποτε προβλήματα σπονδ�.λικής στήλης πριν το επίδικο δ�.στύχημα απάντησε ότι, όπως φαίνεται απεικονιστικά από τις μαγνητικές τομογραφίες, �.πήρχαν εκφ�.λιστικές αλλοιώσεις της σπονδ�.λικής στήλης πριν το δ�.στύχημα. Στην μαγνητική τομογραφία πο�. είδε, �.πήρχε αφ�.δάτωση το�. δίσκο�.. Επίσης και η έκθεση το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4) δείχνει την ύπαρξη εκφ�.λιστικών αλλοιώσεων. Το σημείο της έκθεσης το�. Μ.Ε.4 πο�. είναι σχετικό με εκφύλιση είναι το «bulging», το οποίο, όπως επεξήγησε, είναι μια μορφή μετατόπισης το�. δίσκο�. χωρίς να σπάσει. �"εν είναι φ�.σιολογικό εύρημα ενός �.γιούς δίσκο�.. Επίσης και η σπονδ�.λολίσθηση στον θωρακικό σπόνδ�.λο �'3 �" �'4 η οποία καταγράφεται από τον Μ.Ε.4 στην έκθεση το�. �" τεκμήριο 3�"- είναι ένδειξη εκφύλισης των αρθρώσεων. Το δ�.στύχημα στο οποίο ενεπλάκη η Ενάγο�.σα ήταν αδύνατο να της προκαλέσει τόσο εκτεταμένες αλλοιώσεις, οι οποίες, ούτως η άλλως, είναι εκφ�.λιστικές. �'�.τό το οποίο �.πέστη η Ενάγο�.σα, σ�.νεπεία το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος, ήταν μια θλάση μαλακών μορίων πρώτο�. βαθμού, δηλαδή είχε μ�.ϊκό σπασμό στον α�.χένα, ο οποίος θεραπεύεται από μόνος το�. εντός μερικών εβδομάδων, χωρίς άλλη θεραπεία. Σε περίπτωση πο�. η Ενάγο�.σα πάθαινε μ�.ελοπάθεια σ�.νεπεία το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος, θα ανέμενε ότι ο ιατρός πο�. πρώτος την είχε εξετάσει στο τμήμα Επειγόντων Περιστατικών θα εντόπιζε τα σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας και θα την έστελλε αμέσως να �.ποβληθεί σε μαγνητική εξέταση. Τα ε�.ρήματα όμως το�. ιατρού πο�. την εξέτασε στο τμήμα Επειγόντων Περιστατικών δεν είναι σ�.μβατά με ε�.ρήματα μ�.ελοπάθειας. Ο Μ.Υ.2 κατέθεσε ότι εξέτασε την Ενάγο�.σα την 21/1/2014 και τα ε�.ρήματα το�. καταγράφονται σε έκθεση την οποία ετοίμασε �" τεκμήριο
  4. Κατά την άποψη το�., όλοι οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι της Ενάγο�.σας, με βάση τα ε�.ρήματα μαγνητικής τομογραφίας, παρο�.σιάζο�.ν προβολές οι οποίες δεν είναι τρα�.ματικής αιτιολογίας. �"εν έχει περιγραφεί στα ιατρικά χρονικά περίπτωση τρα�.ματισμού πέντε α�.χενικών μεσοσπονδύλιων δίσκων χωρίς οστικά κατάγματα ή εξαρθρήματα. Με βάση τα ε�.ρήματα μαγνητικής τομογραφίας �.πήρχε εκφύλιση, μάλιστα σε όλο�.ς το�.ς α�.χενικούς δίσκο�.ς της Ενάγο�.σας, η οποία εκφύλιση πάρα πολλές φορές είναι ασ�.μπτωματική. Η μ�.ελοπάθεια μπορεί να προκαλέσει μια σειρά σ�.μπτωμάτων, από αιμωδίες μέχρι και πλήρη παράλ�.ση όλων των μελών, με ενδιάμεσα σ�.μπτώματα τη σπαστικότητα των αρθρώσεων και τη μειωμένη ισορροπία κατά τη βάδιση. Τα σ�.μπτώματα της εμφανίζονται άμεσα, όχι όλα, αλλά ένα μέρος α�.τών, ανάλογα με την πίεση πο�. ασκείται πάνω στον νωτιαίο μ�.ελό, αλλά σίγο�.ρα τη στιγμή το�. δ�.στ�.χήματος. Με βάση το ιστορικό των πρώτων ιατρών πο�. εξέτασαν την Ενάγο�.σα, δεν �.πάρχει καταγεγραμμένη νε�.ρολογική σημειολογία. �'ΞΙΟΛΟ�"ΗΣΗ ΤΗΣ Ι�'Τ��ΙΚΗΣ Μ�'��ΤΥ��Ι�'Σ Στην �.πόθεση Novichkova v. �'λάβη
(2012)1 �'.�'.�". 1111 αναφέρθηκαν τα ακόλο�.θα σε σχέση με την ιατρική μαρτ�.ρία: «Επί διϊστάμενης ιατρικής μαρτ�.ρίας, το �"ικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτ�.ρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει την μαρτ�.ρία α�.τή στη βάση το�. ισοζ�.γίο�. των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση το�. �"ικαστηρίο�. πρέπει να λαμβάνει �.πόψη τα επιστημονικά δεδομένα πο�. παρο�.σιάζονται ενώπιον το�., σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί το�. θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη το�., ως προς την προτίμηση το�. με αναφορά σ' α�.τά τα δεδομένα. Όπως επίσης λέχθηκε στην �"ενικός Εισαγγελέας της �"ημοκρατίας ν. Κωστάκη, ανήλικο�.,
(2008)1 �'.�'.�". 432, στις σελ. 451-452: «Η μαρτ�.ρία όμως πο�. δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο �"ικαστήριο να προχωρεί σε ανάλ�.ση και αντιπαραβολή της σ�.γκρο�.όμενης επιστημονικής μαρτ�.ρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική το�. ανεξάρτητη κρίση, η οποία όμως πρέπει να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως εξηγήθηκαν από το�.ς ειδικούς.» Πρωτίστως θα πρέπει να αναφερθεί ότι κανενός εκ των γιατρών πο�. παρο�.σιάστηκαν ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. αμφισβητήθηκε είτε η εμπειρογνωμοσύνη είτε τα προσόντα το�.. Όπως διαφαίνεται από το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο της έκθεσης μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 12/3/2010 �" τεκμήριο 3�" και 3�"
(1)η μετάφραση το�. στα Ελληνικά �" το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4) η Ενάγο�.σα �.πέστη μ�.ελοπάθεια, εύρημα το οποίο �.πήρξε κοινά αποδεκτό, όπως επίσης και το εύρημα το�. Μ.Ε.4 ότι η μ�.ελοπάθεια προκλήθηκε σ�.νεπεία κήλης άλλως ρήξης το�. α�.χενικού μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6, η οποία τρα�.μάτισε το νωτιαίο μ�.ελό στο ανωτέρω επίπεδο. Η βασική διαφωνία μεταξύ των εκατέρωθεν επιστημονικών απόψεων εστιάζεται στο κατά πόσο η ανωτέρω κήλη είχε ως γενεσιο�.ργό αιτία το επίδικο δ�.στύχημα, δηλαδή ήταν τρα�.ματικής αιτιολογίας, ή οφείλετο σε παράγοντες ανεξάρτητο�.ς το�. δ�.στ�.χήματος, ειδικότερα σε προ�.πάρχο�.σες α�.τού εκφ�.λιστικές αλλοιώσεις. Λόγω της σπο�.δαιότητας της μαρτ�.ρίας το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4) και της ακτινολόγο�. Σκαπούλλη (Μ.Ε.10) θεωρώ χρήσιμο να αξιολογήσω πρώτη τη μαρτ�.ρία το�.ς. Επισημαίνω ότι τα ε�.ρήματα το�.ς ήταν το σημείο αναφοράς όλων των γιατρών πο�. παρο�.σίασαν οι εκατέρωθεν πλε�.ρές. Τόσο ο Μ.Ε.4 όσο και η Μ.Ε.10 κρίνονται ως ανεξάρτητοι και χωρίς προσωπικό σ�.μφέρον στην έκβαση της �.πόθεσης. Η μαρτ�.ρία το�.ς, κατά το πλείστον, παρέμεινε αδιαμφισβήτητη. �'ποδέχομαι την ορθότητα όλων των ε�.ρημάτων μαγνητικής τομογραφίας τα οποία καταγράφονται στις εκθέσεις το�.ς �" τεκμήρια 3�" και 3Θ (το�. �"ιαμαντή) και τεκμήριο 3Λ (της Σκαπούλλη). Πέραν το�. ότι παρέμειναν αδιαμφισβήτητα, επεξηγήθηκαν από α�.τούς με κάθε λεπτομέρεια. Ο Μ.Ε.4 επεξήγησε επίσης πως δημιο�.ργείται η κήλη το�. δίσκο�., σ�.γκεκριμένα όταν πάθει ρήξη ο ινώδης δακτύλιος το�. δίσκο�., ο πηκτοειδής π�.ρήνας το�. πο�. είναι το κέντρο το�. δίσκο�. προβάλλει προς τα έξω. Φ�.σικά δεν διαφεύγει της προσοχής μο�. ότι �"ρ. Becker (Μ.Ε.7) κατά την αντεξέταση το�. διαφώνησε με κάποια από τα ε�.ρήματα το�. Μ.Ε.4 τα οποία καταγράφονται στην έκθεση το�. �" τεκμήριο 3�". �"ια το�.ς λόγο�.ς όμως πο�. θα εξηγήσω σε κατόπιν στάδιο της απόφασης μο�., δεν θεωρώ ότι �.πήρχε διάσταση απόψεων επί των ε�.ρημάτων το�. Μ.Ε.4. �'ποδέχομαι ακόμα ότι τα τεκμήρια 3�"
(1)και 3Θ
(1)αποτελούν πιστή μετάφραση στα Ελληνικά των τεκμηρίων 3�" και 3Θ. Λεπτομερής αναφορά στα ε�.ρήματα των Μ.Ε.4 και Μ.Ε.10 θα γίνει από το �"ικαστήριο κατά την αξιολόγηση της �.πόλοιπης ιατρικής μαρτ�.ρίας. Θα προχωρήσω στη μαρτ�.ρία το�. νε�.ρολόγο�. �"ρ. Πρωτοπαπά (Μ.Ε.3). Υπενθ�.μίζω ότι ήταν α�.τός πο�. παρέπεμψε την Ενάγο�.σα για να �.ποβληθεί σε εγχείρηση από το �"ρ. Becker στη �"ερμανία. Πριν προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτ�.ρίας το�. θα ήθελα να προβώ σε μια επισήμανση. Κατά την αντεξέταση το�., το�. είχε τεθεί από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο των εναγομένων ότι ο Μ.Ε.4 (ακτινοδιαγνώστης �"ιαμαντής) στην έκθεση το�. διαπιστώνει κήλη μεσοσπονδ�.λικού δίσκο�. σε όλα τα επίπεδα. �'�.τό όμως δεν είναι ορθό και καταρρίπτεται τόσο από το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των 2 εκθέσεων το�. Μ.Ε.4 (τεκμήριο 3�" και 3Θ) όσο και από την ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. μαρτ�.ρία το�.. Όπως ο Μ.Ε.4 επεξήγησε στο �"ικαστήριο, η μόνη κήλη, άλλως ρήξη μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. πο�. εντόπισε είναι στο επίπεδο �'5 �" �'
  1. Πρόκειται δε για την κήλη η οποία, όπως έχει λεχθεί αμέσως πιο πάνω, τρα�.μάτισε το νωτιαίο μ�.ελό και προκάλεσε τη μ�.ελοπάθεια στην Ενάγο�.σα. Όσον αφορά το�.ς �.πόλοιπο�.ς α�.χενικούς μεσοσπονδύλιο�.ς δίσκο�.ς πο�. καταγράφονται στην έκθεση το�., παρο�.σιάζο�.ν διάταση, πο�. στην αγγλική ιατρική ορολογία περιγράφεται ως « bulging», η οποία πιέζει τον μηνιγγικό σάκκο μέσα στον οποίο βρίσκεται ο νωτιαίος μ�.ελός, σε καμία περίπτωση όμως ασκούν πίεση επί το�. νωτιαίο�. μ�.ελού, με αποτέλεσμα να μην είναι της ίδιας σοβαρότητας με την κήλη στο επίπεδο �'5 �" �'
  2. Θα πρέπει ακόμα να αναφερθεί ότι ο Μ.Ε.4 διαχώρισε την κήλη η οποία παρο�.σιάζεται στο επίπεδο �'5 �" �'6 από τη διάταση πο�. παρο�.σιάζο�.ν οι �.πόλοιπο δίσκοι. Ο μάρτ�.ρας α�.τός άφησε εξαίρετη εντύπωση στο �"ικαστήριο. Περιέγραψε λεπτομερώς όλα τα ε�.ρήματα στα οποία κατέληξε τα οποία και τεκμηρίωσε επιστημονικά, χωρίς ίχνος �.περβολής, ώστε να ε�.νοήσει την �.πόθεση της Ενάγο�.σας. Όπως επεξήγησε, η μ�.ελοπάθεια της Ενάγο�.σας επιβεβαιώνεται και εργαστηριακά από την εξέταση «Μαγνητικά Προκλητά �"�.ναμικά» - τεκμήριο 3 Ε �" την οποία και επεξήγησε λεπτομερώς. �'ποδέχομαι χωρίς κανένα δισταγμό την άποψη το�. ότι γενεσιο�.ργός αιτία της κήλης άλλως ρήξης το�. α�.χενικού μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 η οποία προκάλεσε την μ�.ελοπάθεια ήταν το επίδικο δ�.στύχημα, ειδικά δε το τράνταγμα της Ενάγο�.σας, άποψη την οποία τεκμηρίωσε επιστημονικά. Όπως σ�.γκεκριμένα επεξήγησε, από τη στιγμή το�. δ�.στ�.χήματος και μετά, η Ενάγο�.σα άρχισε να παρο�.σιάζει μια προοδε�.τικά επιδεινούμενη κλινική σ�.μπτωματολογία, η οποία επιβεβαιώθηκε τόσο απεικονιστικά με την εξέταση μαγνητικής τομογραφίας στην οποία �.πεβλήθη, όσο και ηλεκτροφ�.σιολογικά με την εξέταση «Μαγνητικά Προκλητά �"�.ναμικά». �'άση δε το�. ιστορικού της Ενάγο�.σας, πριν το επίδικο δ�.στύχημα δεν είχε οποιαδήποτε σ�.μπτώματα από εκείνα πο�. ανέπτ�.ξε μετά από α�.τό. �'ξίζει να αναφερθεί ότι δεν απέκλεισε την πιθανότητα κάποιοι από το�.ς περιγραφόμενο�.ς στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας �" τεκμήριο 3(�")- μεσοσπονδύλιο�.ς δίσκο�.ς της Ενάγο�.σας να παρο�.σίαζαν διάταση άλλως προβολή, πριν από το επίδικο δ�.στύχημα. �'πό την άλλη όμως δεν άφησε περιθώριο για αμφιβολία ότι το επίδικο δ�.στύχημα και η βίαιη, όπως τη χαρακτήρισε, πρόσκρο�.ση το�. άλλο�. α�.τοκινήτο�. επί το�. α�.τοκινήτο�. της Ενάγο�.σας, ήταν η αιτία της ρήξης, άλλως της κήλης το�. α�.χενικού μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 η οποία τρα�.μάτισε το νωτιαίο μ�.ελό της Ενάγο�.σας. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, το ότι η σύγκρο�.ση ήταν βίαιη �.ποστηρίζεται από την αδιαμφισβήτητη επί το�. θέματος α�.τού μαρτ�.ρία της Ενάγο�.σας, σύμφωνα με την οποία το κτύπημα πο�. δέχτηκε από το α�.τοκίνητο το�. Εναγόμενο�. 1 ήταν πολύ δ�.νατό και «τραντάχτηκε» τόσο πολύ, με αποτέλεσμα να νιώσει όλα τα σ�.μπτώματα πο�. περιέγραψε στη μαρτ�.ρία της. Ήταν επίσης σαφής ότι σε καμμιά περίπτωση είχε επηρεαστεί η ικανότητα βάδισης της Ενάγο�.σας και δεν παρο�.σίαζε αστάθεια. Φ�.σικά δεν διαφεύγει της προσοχής μο�. ότι στο από μέρο�.ς το�. σ�.νταχθέν τεκμήριο 7, το οποίο αποτελεί αίτηση για παροχή, η οποία �.πεβλήθη στο �"ραφείο Κοινωνικών �'σφαλίσεων εκ μέρο�.ς της Ενάγο�.σας, στο ιστορικό της ασθενούς αναφέρεται και σε αστάθεια της Ενάγο�.σας. Επεξήγησε όμως με αφοπλιστική ειλικρίνεια ότι εκ παραδρομής την κατέγραψε ως ένα εκ σ�.μπτωμάτων της Ενάγο�.σας, περαιτέρω δε ότι στην ιατρική το�. έκθεση την οποία επισύναψε στην ανωτέρω αίτηση, ο�.δόλως κάμνει αναφορά σε αστάθεια της Ενάγο�.σας. Το�. �.πεβλήθη από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο των εναγομένων ότι για να θεωρηθεί η ρήξη το�. α�.χενικού μεσοσπονδ�.λίο�. δίσκο�. ως τρα�.ματικής και όχι ως εκφ�.λιστικής αιτιολογίας, θα πρέπει απαραίτητα να σ�.νοδεύεται και από κάταγμα οστού, κάτι το οποίο δεν �.πήρχε στην περίπτωση της Ενάγο�.σας. Ο μάρτ�.ρας απέρριψε την άποψη α�.τή βασιζόμενος, όχι σε κάποια βιβλιογραφία, αλλά στην πολύχρονη εμπειρία το�., κάτι το οποίο θεωρώ ως απόλ�.τα αποδεκτό. Προς επίρρωση δε της άποψης το�. έκαμε αναφορά σε πρόσφατο περιστατικό άλλης ασθενούς το�., κατά το οποίο �.πήρξε όχι απλά ρήξη, αλλά αφαίρεση κομματιού από α�.χενικό δίσκο σ�.νεπεία δ�.στ�.χήματος στο οποίο ενεπλάκη, χωρίς να σ�.νοδεύεται από κάταγμα οστού. Ήταν δε έτοιμος να παρο�.σιάσει στο �"ικαστήριο και έγγραφα σχετικά με την περίπτωση της άλλης ασθενούς το�., εφόσον το�. ζητείτο, τα οποία όμως δεν το�. ζητήθηκε να παρο�.σιάσει. Θα ήθελα ακόμη να αναφέρω ότι ούτε από πλε�.ράς ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης έγινε παραπομπή το�. μάρτ�.ρος σε οποιαδήποτε βιβλιογραφία προς �.ποστήριξη της �.ποβολής ότι είναι απαραίτητο η ρήξη το�. α�.χενικού δίσκο�. να σ�.νοδεύεται από κάταγμα οστού, για να θεωρείται ότι είναι τρα�.ματικής αιτιολογίας. Μια άλλη θέση πο�. �.πεβλήθη στο μάρτ�.ρα από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης ήταν ότι βάσει βιβλιογραφίας, το ποσοστό το�. πληθ�.σμού πο�. παθαίνει μ�.ελοπάθεια σ�.νεπεία τρα�.ματισμού είναι πολύ μικρότερο το�. 2% ενώ ποσοστό 98% των περιπτώσεων μ�.ελοπάθειας οφείλεται σε άλλο�.ς παράγοντες όπως επαναλαμβανόμενοι χρόνιοι μικροτρα�.ματισμοί σ�.νεπεία σ�.νθηκών εργασίας, λανθασμένο�. τρόπο�. ζωής ακόμη δε και σε εκ γενετής ανωμαλίες. Όμως, παρά το ότι ο μάρτ�.ρας ζήτησε επανειλημμένα από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης να τον παραπέμψει στη σ�.γκεκριμένη βιβλιογραφία, εντούτοις δεν το έπραξε με αποτέλεσμα η σ�.γκεκριμένη �.ποβολή να παραμείνει χωρίς επιστημονικό έρεισμα και κατ’ επέκταση, να μην μπορεί να κριθεί ως έγκ�.ρη επιστημονικά. �'ποδέχομαι την ορθότητα όλων των ε�.ρημάτων το�. μάρτ�.ρα όπως α�.τά καταγράφονται στις ιατρικές το�. εκθέσεις �" τεκμήριο 3�- και 3Ι- τα οποία εξάλλο�. δεν αμφισβητήθηκαν από πλε�.ρά �.περάσπισης. �'ποδέχομαι επίσης την ορθότητα της άποψης το�. ότι ήταν αναγκαία η άμεση �.ποβολή της Ενάγο�.σας σε χειρο�.ργική επέμβαση προς αποκατάσταση το�. δίσκο�. ο οποίος τρα�.μάτισε το νωτιαίο μ�.ελό και προκάλεσε τη μ�.ελοπάθεια. Την ίδια εξαιρετική εντύπωση έχει αφήσει στο �"ικαστήριο και ο νε�.ροχειρο�.ργός Ιωάννο�. (Μ.Ε.6). Πρωτίστως αποδέχομαι ως απόλ�.τα ορθή την χειρο�.ργική επέμβαση στην οποία �.πέβαλε την Ενάγο�.σα για αποκατάσταση της κήλης η οποία είχε παρο�.σιαστεί στον α�.χενικό μεσοσπονδύλιο δίσκο, στο επίπεδο �'4 �" �'5, η οποία πίεζε το νωτιαίο μ�.ελό στο ως άνω επίπεδο με αποτέλεσμα να προκαλείται μ�.ελοπάθεια. �'ξίζει να επισημανθεί ότι στην αρχή της αντεξέτασης το�. μάρτ�.ρα δηλώθηκε από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης ότι δεν αμφισβητεί την ορθότητα της εγχείρησης στην οποία �.πέβαλε την Ενάγο�.σα για θεραπεία της. �'ποδέχομαι επίσης χωρίς κανένα δισταγμό την άποψη το�. ότι η εμφάνιση της κήλης στο ανωτέρω επίπεδο ήταν το αποτέλεσμα της προηγηθείσας χειρο�.ργικής επέμβασης στην οποία �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα στη �"ερμανία κατά το Μάρτιο το�. 2010 για αντικατάσταση το�. α�.χενικού μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'
  3. Όπως δε επεξήγησε, η αντικατάσταση το�. α�.χενικού δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 είχε ποσοστό πέραν το�. 25% να επιφέρει νόσο το�. άνωθεν ανωτέρο�. διαστήματος, κάτι το οποίο σημαίνει εμφάνιση νέας δισκοκήλης στο αμέσως πιο πάνω επίπεδο, δηλαδή στο �'4 �" �'5, ικανό να οδηγήσει σε νέο χειρο�.ργείο. Φ�.σικά δεν διαφεύγει της προσοχής μο�. ότι ο μάρτ�.ρας στήριξε την ως άνω άποψη το�. σε βιβλιογραφία την οποία δεν παρο�.σίασε στο �"ικαστήριο. �'πό την άλλη όμως δεν διαφεύγει επίσης της προσοχής μο�. ότι ο�.δόλως αμφισβητήθηκε από πλε�.ράς ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης η ανωτέρω άποψη το�.. Επισημαίνω ότι όχι μόνο δεν ζητήθηκε από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο να παρο�.σιάσει τη σχετική βιβλιογραφία, αλλά ούτε καν αμφισβητήθηκε η ύπαρξη της. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι, το ότι η κήλη στο επίπεδο �'4 �" �'5 δεν �.πήρχε από την αρχή, σ�.γκεκριμένα από την πρώτη μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα, διαφαίνεται και από το αδιαμφησβήτητο περιεχόμενο�. των εκθέσεων μαγνητικής τομογραφίας των ακτινοδιαγνωστών �"ιαμαντή και Σκαπούλλη �" τεκμήρια 3�", 3Θ και 3Λ �" σύμφωνα με το οποίο κατά την πρώτη μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 12/3/2010 �" τεκμήριο 3�"- στο επίπεδο �'4 �" �'5 παρο�.σιάζεται απλά διάταση το�. ινώδο�.ς δακτ�.λίο�. το�. δίσκο�. (bulging) πο�. έχει ως αποτέλεσμα την πίεση το�. μηνιγγικού σάκο�.. �'ντίθετα, στις επόμενες εκθέσεις ημερομηνίας 5/11/10 και 7/1/12 για τον ίδιο δίσκο καταγράφεται η ύπαρξη κήλης, η οποία πιέζει το νωτιαίο μ�.ελό. Μάλιστα η ακτινοδιαγνώστης Σκαπούλλη στη δική της έκθεση �" τεκμήριο 3Λ �" καταγράφει «επιδείνωση όσον αφορά την παρο�.σία ε�.μεγέθο�.ς αριστερής παράκεντρης κήλης το�. �'4 - �'5 …». Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο μάρτ�.ρας δεν αμφισβήτησε ότι το �.πόστρωμα των α�.χενικών δίσκων της Ενάγο�.σας πιθανόν να μην ήταν σε άριστη κατάσταση κατά το χρόνο το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος. Όπως δε επεξήγησε πολύ παραστατικά, δεν �.πάρχει άνθρωπος από μια ηλικία και μετά πο�. να μην έχει κάποια βλάβη στο�.ς α�.χενικούς το�. δίσκο�.ς. �'πό την άλλη όμως ήταν σαφής και ξεκάθαρος ότι ο τρα�.ματισμός της Ενάγο�.σας στο επίδικο δ�.στύχημα, ήταν ο καθοριστικός παράγοντας στην πρόκληση της ρήξης το�. α�.χενικού δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6, απορρίπτοντας σ�.γχρόνως τη θέση το�. ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης ότι η κήλη στο ανωτέρω επίπεδο θα προκαλείτο ακόμη κι αν η Ενάγο�.σα δεν τρα�.ματιζόταν στο επίδικο δ�.στύχημα. �'ξίζει δε να αναφερθεί ότι ο ε�.παίδε�.τος σ�.νήγορος �.περάσπισης έκανε δεχτή τη θέση το�. μάρτ�.ρα ότι η Ενάγο�.σα είχε τρα�.ματιστεί κατά το επίδικο δ�.στύχημα, σ�.γκεκριμένα ότι �.πέστη κάκωση α�.χένα. �'ποδέχομαι χωρίς κανένα δισταγμό την άποψη το�. ότι ο τρα�.ματισμός της Ενάγο�.σας στο επίδικο δ�.στύχημα ήταν ο παράγοντας πο�. οδήγησε στην πρόκληση της κήλης στο επίπεδο �'5- �'6, άποψη η οποία σ�.νάδει πλήρως και με την άποψη το�. γιατρού Πρωτοπαπά (Μ.Ε.3) επί το�. σ�.γκεκριμένο�. ζητήματος. Θα πρέπει ακόμα να επισημανθεί ότι ο μάρτ�.ρας έκαμε σαφή διαχωρισμό μεταξύ της χρόνιας πίεσης μιας κήλης πάνω στο νωτιαίο μ�.ελό η οποία δεν είναι απαραίτητο να προκαλέσει μ�.ελοπάθεια, κάτι το οποίο εξαρτάται από το βαθμό της πίεσης, και της πιθανότητας πρόκλησης πολύ σοβαρής και ακαριαίας μ�.ελοπάθειας σ�.νεπεία μιας σύγκρο�.σης (impact). Πέραν των πιο πάνω, αποδέχομαι χωρίς κανένα δισταγμό και την άποψη το�. ότι τα νε�.ρολογικά σ�.μπτώματα της μ�.ελοπάθειας δεν ήταν απαραίτητο να παρο�.σιαστούν ε�.θύς αμέσως μετά το επίδικο δ�.στύχημα, ώστε να αποδοθεί η ρήξη το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στον τρα�.ματισμό της Ενάγο�.σας σε α�.τό. Όπως επεξήγησε με πλήρη πειστικότητα, το σημαντικό ήταν ότι πρωτίστως διαπιστώθηκε η α�.χενική κάκωση στην Ενάγο�.σα ενώ τα σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας θα μπορούσαν να εμφανιστούν αρκετές μέρες μετά. �'νάλογα δε με τη σοβαρότητα και τη βαρύτητα της μ�.ελοπάθειας είναι και τα σ�.μπτώματα πο�. θα παρο�.σιάσει ο ασθενής. Έφερε δε ως παράδειγμα κάποιο ασθενή με μ�.ελοπάθεια ο οποίος μπορεί να πάει περπατητός στο γιατρό το�. και κάποιον άλλο επίσης με μ�.ελοπάθεια ο οποίος πηγαίνει με τροχοκάθισμα. Όμως και οι δύο ασθενείς μπορεί να χρειαστεί να �.ποβληθούν σε χειρο�.ργική επέμβαση, ανεξαρτήτως το�. ότι ο ένας μπορεί να περπατήσει ενώ ο άλλος όχι. Θα πρέπει επίσης να αναφέρω ότι επεξήγησε με πλήρη αντικειμενικότητα και χωρίς ίχνος �.περβολής ότι παρά το ότι η ενάγο�.σα δεν είναι πλέον σε θέση να εκτελεί βαριά εργασία, εντούτοις δεν είναι παντελώς ανίκανη, αλλά μπορεί να εκτελεί μιας ελαφριάς φύσης εργασία με μειωμένο ωράριο, άποψη την οποία αποδέχομαι ανεπιφύλακτα. �'ξίζει να αναφερθεί ότι ο ε�.παίδε�.τος σ�.νήγορος �.περάσπισης έκανε αποδεκτή τη θέση το�. μάρτ�.ρα ‘ότι η ενάγο�.σα δεν είναι σε θέση να εκτελεί βαριά εργασία. Το αμέσως πιο κάτω απόσπασμα από την αντεξέταση το�. μάρτ�.ρα είναι ενδεικτικό της αποδοχής από την �.περάσπιση της ανωτέρω άποψης το�.: Ε: ……… Σας το �.ποβάλλω είναι θέση δική μο�. να σ�.μφωνήσετε μαζί μο�. ότι α�.τή η γ�.ναίκα, βεβαίως δεν είναι εις θέση να σκο�.πίζει, να είναι η δο�.λειά της σκο�.πίστρια σε μία πολ�.κατοικία να σκο�.πίζει τις σκάλες, να ραντίζει τις σκάλες και λοιπά, δεν θα έλεγα ότι ένας γιατρός πο�. σέβεται τον εα�.τό το�. θα την έστελλε σε α�.τήν τη δο�.λειά, αλλά γιατρέ να κάθεται να σηκώνει ένα τηλέφωνο, να κάνει οποιαδήποτε γραφική εργασία ξέρω εγώ λογαριασμούς, α�.τό μπορεί να το κάμει. �'ποδέχομαι την ορθότητα όλων των ε�.ρημάτων το�. τα οποία περιγράφονται στις δύο εκθέσεις το�. �" Τεκμήρια 3 Ξ και 3 Ο. Φ�.σικά, έχω παρατηρήσει ότι στην έκθεση το�. �" Τεκμήριο 3Ξ- αναφέρει ότι η Ενάγο�.σα χειρο�.ργήθηκε για α�.χενική δισκοκήλη στο επίπεδο �'4 �" �'5 κατά την 29/3/2010 και εξήλθε στις 3/4/
  4. Θεωρώ όμως ότι πρόκειται για τ�.πογραφικό λάθος αφού, όπως �.πήρξε αδιαμφισβήτητο, κατά την 29/3/2010 η Ενάγο�.σα �.πεβλήθη σε χειρο�.ργική επέμβαση από το Μ.Ε.7 για τη δισκοκήλη στο επίπεδο �'5 �" �'6, ενώ η επέμβαση στη οποία ο ίδιος �.πέβαλε την Ενάγο�.σα για τη δισκοκήλη στο επίπεδο �'4 �" �'5 διεξήχθη την 26/1/
  5. Στρέφομαι τώρα στη μαρτ�.ρία το�. Μ.Ε.
  6. Υπενθ�.μίζω ότι ήταν ο νε�.ροχειρούργος πο�. πρώτος �.πέβαλε την Ενάγο�.σα σε εγχείρηση στη �"ερμανία για αποκατάσταση το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'
  7. Πρωτίστως θα πρέπει να αναφέρω ότι δεν αμφισβητήθηκε από πλε�.ράς ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης η ορθότητα της επέμβασης στην οποία �.πέβαλε την Ενάγο�.σα. �'μφισβητήθηκε όμως σφοδρά η άποψη το�. μάρτ�.ρα ότι η ανωτέρω προκλειθήσα κήλη ήταν τρα�.ματικής αιτιολογίας, προκλήθηκε δηλαδή σ�.νεπεία το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος. Το �"ικαστήριο αποδέχεται ως απόλ�.τα ορθή την άποψη το�. μάρτ�.ρα ότι γενεσιο�.ργός αιτία της ρήξης το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 ήταν η επίδικη σύγκρο�.ση, η οποία σ�.νάδει απόλ�.τα με την άποψη τόσο το�. νε�.ρολόγο�. Πρωτοπαπά (Μ.Ε.3) όσο και το�. νε�.ροχειρούργο�. Ιωάννο�. (Μ.Ε.6). �"ια να τεκμηριώσει την ως άνω άποψη το�. έκαμε αναφορά σε τέσσερις παράγοντες, σ�.γκεκριμένα
(1)στη μη ύπαρξη ιστορικού για ύπαρξη σ�.μπτωμάτων πριν το επίδικο δ�.στύχημα,
(2)στην εμφάνιση των σ�.μπτωμάτων αμέσως μετά από α�.τό,
(3)στο ότι η πρώτη μαγνητική τομογραφία (MRI) �" τεκμήριο 3�"- στην οποία �.πεβλήθη η ενάγο�.σα δεν παρο�.σιάζει εκφ�.λίσεις των δίσκων και
(4)στο μηχανισμό της σύγκρο�.σης. �'ναφορικά με το�.ς �.πό
(1)και
(2)παράγοντες το �"ικαστήριο αποδέχεται ότι πράγματι η Ενάγο�.σα δεν είχε οποιαδήποτε σ�.μπτώματα πριν το επίδικο δ�.στύχημα, περαιτέρω δε ότι α�.τά άρχισαν να εμφανίζονται αμέσως μετά από α�.τό. Σ�.νεπώς ορθά, κατά την άποψη μο�., λήφθηκαν �.πόψη από το μάρτ�.ρα. Όσον αφορά τον �.πό
(3)παράγοντα αποδέχομαι κατ’ αρχήν την θέση το�. ότι πριν �.ποβάλει την Ενάγο�.σα σε επέμβαση, είχε παρακολο�.θήσει την πρώτη μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη η ενάγο�.σα, μέσω το�. ψηφιακού δίσκο�. πο�. το�. παρο�.σίασε �" τεκμήριο 9 �" στον οποίο �.πάρχει η απεικόνιση της. �"ιαφώνησε δε με �.ποβολή το�. ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης ότι στα ε�.ρήματα το�. ο ακτινοδιαγνώστης �"ιαμαντής (Μ.Ε.4) τα οποία καταγράφονται στις εκθέσεις το�. �" τεκμήρια 3�" και 3Θ �" αναφέρεται σε κήλη μεσοσπονδύλιων δίσκων σε όλα τα επίπεδα, σ�.γκεκριμενα στο �'3 �" �'4, �'4 �" �'5, �'5 �" �'6, �'6 �" �'
  1. Όπως δε ισχ�.ρίστηκε, στη μαγνητική τομογραφία την οποία παρακολούθησε από το τεκμήριο 9, η μόνη κήλη πο�. απεικονίζεται είναι στο επίπεδο �'5 �" �'
  2. Θεωρώ ότι �.πήρξε κάποια παρανόηση από πλε�.ράς ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης ότι στην έκθεση ε�.ρημάτων το�. �"ρ. �"ιαμαντή �" τεκμήριο 3�"- γίνεται αναφορά σε κήλη όλων των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Η παρανόηση δ�.νατό να οφείλετο στο ότι ο �"ρ. �"ιαμαντής χρησιμοποιεί τον ίδιο ιατρικό όρο, δηλαδή «bulging» για να περιγράψει τόσο την κήλη, όσο και τη διάταση το�. δίσκο�., το φούσκωμα το�. δηλαδή. Πολύ πιθανόν και ο ίδιος ο μάρτ�.ρας, παρασ�.ρόμενος από τη χρήση το�. ίδιο�. όρο�., να διαφώνησε με τα ε�.ρήματα πο�. καταγράφονται στο τεκμήριο 3�", ως μη σ�.νάδοντα με το περιεχόμενο το�. ψηφιακού δίσκο�. πο�. περιέχει τη μαγνητική τομογραφία. Όπως όμως ο ίδιος ο �"ρ. �"ιαμαντής διε�.κρίνισε στην ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. μαρτ�.ρία το�., η μόνη κήλη δίσκο�. πο�. εντόπισε στη μαγνητική τομογραφία είναι στο επίπεδο �'5 �" �'
  3. Πρόκειται δε για την κήλη η οποία τρα�.μάτισε το νωτιαίο μ�.ελό της Ενάγο�.σας και αποκαταστάθηκε χειρο�.ργικά από το μάρτ�.ρα. Όσον αφορά το�.ς �.πόλοιπο�.ς δίσκο�.ς, α�.τό το οποίο διαπίστωσε ο �"ρ. �"ιαμαντής ήταν διάταση το�.ς. �'ξίζει να επισημανθεί ότι ο �"ρ. �"ιαμαντής ούτε στις εκθέσεις το�., ειδικά δε στο τεκμήριο 3�", αλλά ούτε και στη μαρτ�.ρία το�. ανέφερε ότι τα ε�.ρήματα το�. ήσαν εκφ�.λιστικής φύσης. Θα πρέπει ακόμη να αναφερθεί ότι σύμφωνα με την επίσης αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία της ακτινολόγο�. Σκαπούλλη (Μ.Ε.10) το μόνο σημαντικό εύρημα το�. �"ρ. �"ιαμαντή πο�. καταγράφεται στην έκθεση το�. �" τεκμήριο 3�"- είναι η κήλη στο επίπεδο �'5 �" �'6, ενώ τα �.πόλοιπα ε�.ρήματα το�. δεν είναι σημαντικά, σ�.γκεκριμένα είναι “άνε�. κλινικής σημασίας”, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Ενδεικτική της σ�.μφωνίας το�. μάρτ�.ρα με τα ε�.ρήματα της έκθεσης το�. �"ρ. �"ιαμαντή είναι και η θέση το�. ότι στο επίπεδο �'4 �" �'5 των μεσοσπονδύλιων δίσκων, η Ενάγο�.σα δεν ασθενούσε τότε, γι’ α�.τό και αποφάσισαν όπως μη εγχειρήσο�.ν το σ�.γκεκριμένο δίσκο, παρά το ότι αρχικά ήταν μέσα στο πρόγραμμα το�.ς να εγχειρήσο�.ν και α�.τό το δίσκο. Με βάση τα όσα έχω παραθέσει αμέσως πιο πάνω, θεωρώ ότι δεν �.πάρχει ο�.σιώδης διαφωνία το�. μάρτ�.ρα με τα ε�.ρήματα το�. �"ρ. �"ιαμαντή, όπως α�.τά καταγράφονται στο τεκμήριο 3�", και, κατ’ επέκταση αποδέχομαι ότι α�.τά σ�.μβαδίζο�.ν με τη μαγνητική τομογραφία η οποία εμπεριέχεται στον ψηφιακό δίσκο (DVD) �" τεκμήριο 9- τον οποίο είδε ο μάρτ�.ρας πριν την χειρο�.ργική επέμβαση. Σ�.νεπώς θεωρώ ότι ορθά λήφθηκε �.πόψη από το μάρτ�.ρα η ως άνω μαγνητική τομογραφία το�. �"ρ. �"ιαμαντή, ως ένας εκ των παραγόντων στο�.ς οποίο�.ς στήριξε την άποψη το�. ότι η ρήξη το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 ήταν τρα�.ματικής αιτιολογίας. Όσον αφορά τον μηχανισμό το�. δ�.στ�.χήματος, παράγοντα πο�. επίσης έλαβε �.πόψη το�., όπως επεξήγησε, επειδή η Ενάγο�.σα κατά την ώρα της σύγκρο�.σης κοίταζε στα δεξιά της, λόγω το�. ότι ήθελε να στρίψει δεξιά, εμπλέκεται το στοιχείο της περιστροφής της κεφαλής (rotation) κάτι το οποίο επα�.ξάνει την προκαλούμενη βλάβη. Ερωτηθείς δε πως γνώριζε ότι η Ενάγο�.σα κοίταζε δεξιά κατά τη σύγκρο�.ση, απάντησε ότι το πληροφορήθηκε από το σχεδιάγραμμα το�. δ�.στ�.χήματος και επιπλέον το�. το ανέφερε η ίδια η Ενάγο�.σα. Θα πρέπει όμως να επισημάνω ότι η Ενάγο�.σα ο�.δόλως ανέφερε στη μαρτ�.ρία της ότι κατά τη στιγμή της σύγκρο�.σης είχε το κεφάλι της στραμμένο δεξιά. �"εν έχω επίσης αντιληφθεί πως κατέληξε με βάση το σχεδιάγραμμα της σκηνής ότι η Ενάγο�.σα κοίταζε δεξιά. Ενόψει δε το�. ότι το πραγματικό �.πόβαθρο επί το�. οποίο�. βασίστηκε είναι παντελώς α�.θαίρετο, θεωρώ ότι λανθασμένα έλαβε �.πόψη το�. το μηχανισμό της σύγκρο�.σης, όπως τον περιέγραψε στη μαρτ�.ρία το�.. Φ�.σικά, το ότι λανθασμένα βασίστηκε στον ανωτέρω παράγοντα, δεν ανατρέπει την ορθότητα της γνώμης το�. ότι η γενεσιο�.ργός αιτία της ρήξης το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 ήταν το επίδικο δ�.στύχημα. Είμαι της άποψης ότι οι άλλοι τρεις παράγοντες το�.ς οποίο�.ς έλαβε �.πόψη το�., ήταν επαρκείς για να �.ποστ�.λώσο�.ν την ανωτέρω άποψη το�.. Στην ο�.σία δε πρόκειται για το�.ς παράγοντες πο�. έλαβαν �.πόψη το�.ς τόσο ο Μ.Ε.3 (Πρωτοπαπάς) όσο και ο Μ.Ε.6 (Ιωάννο�.) για να τεκμηριώσο�.ν την άποψη το�.ς ότι η προκληθείσα κήλη ήταν τρα�.ματικής αιτιολογίας. Θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι η κατατεθείσα κατά την αντεξέταση το�. μάρτ�.ρα βιβλιογραφία �" τεκμήριο 10 �" κατόπιν αιτήματος το�. ε�.παίδε�.το�. σ�.νηγόρο�. �.περάσπισης, σε καμμιά περίπτωση έχει δημιο�.ργήσει στο �"ικαστήριο οποιαδήποτε αμφιβολία για την ορθότητα της ως άνω άποψης το�.. Όπως ορθά επεξήγησε, τα αποσπάσματα στα οποία τον παρέπεμψε ο ε�.παίδε�.τος σ�.νήγορος �.περάσπισης σχετίζονται με χρόνιες εκφ�.λίσεις, οι οποίες καμμιά σχέση έχο�.ν με την περίπτωση της Ενάγο�.σας. Πέραν των πιο πάνω, κατά την αντεξέταση το�. παραδέχθηκε ότι κατά τη χειρο�.ργική επέμβαση αφαίρεσε μεν σ�.νδεσμικά και οστικά στοιχεία, όχι όμως επειδή α�.τά προκαλούσαν στένωση στο σπονδ�.λικό σωλήνα, όπως καταγράφεται στην Ελληνική μετάφραση της ιατρικής το�. έκθεσης �" τεκμήρια 3Η �" αλλά για να μπορέσει να εισέλθει εντός το�. «καναλιού» όπο�. βρισκόταν ο δίσκος τον οποίο θα εγχείριζε. �'πέρριψε δε �.ποβολή ότι �.πήρχε πάχ�.νση α�.τών των στοιχείων γι’ α�.τό και προκαλείτο στένωση το�. σωλήνα. Όταν το�. ζητήθηκε να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο στην ιατρική το�. έκθεση αναφέρεται ότι προκαλούσαν στένωση στο σπονδ�.λικό σωλήνα απάντησε ότι πρόκειται για λανθασμένη μετάφραση στα Ελληνικά το�. �"ερμανικού κειμένο�.. �'ναμφίβολα ο λόγος για τον οποίο ηγέρθη από την �.περάσπιση το ζήτημα α�.τό κατά την αντεξέταση το�. μάρτ�.ρα ήταν για να θεμελιώσει τη θέση της ότι η αφαίρεση των οστικών και σ�.νδεσμικών στοιχείων πο�. προκαλούσαν στένωση στο σπονδ�.λικό σωλήνα ήταν αποδεικτικό στοιχείο της εκφύλισης των δίσκων αλλά και των σπονδύλων της Ενάγο�.σας. Θα πρέπει όμως να επισημανθεί ότι ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. �.πάρχει η αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία το�. �"ρ. �"ιαμαντή σύμφωνα με την οποία δεν εντόπισε οποιοδήποτε πρόβλημα στο�.ς σπονδύλο�.ς της Ενάγο�.σας. Θεωρώ δε χρήσιμο να παραθέσω α�.τούσιο το σχετικό απόσπασμα από την αντεξέταση το�. Μ.Ε.4: �'πό τη στιγμή λοιπόν πο�. με βάση την αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία το�. Μ.Ε.4 δεν �.πήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα στο�.ς σπονδύλο�.ς, θεωρώ ότι έχει καταστεί πλέον άνε�. σημασίας ο σκοπός για τον οποίο είχαν αφαιρεθεί σ�.νδεσμικά και οστικά στοιχεία, γι’ α�.τό και δεν προτίθεμαι να δώσω οποιαδήποτε σ�.νέχεια στο ζήτημα. Θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι ορθά ο μάρτ�.ρας ανέφερε ότι στα ε�.ρήματα το�. Μ.Ε.4 δεν καταγράφεται ολίσθηση στο�.ς α�.χενικούς σπονδύλο�.ς. Επισημαίνω ότι σύμφωνα με το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο το�. τεκμηρίο�. 3�", η ολίσθηση παρο�.σιάζεται στο�.ς θωρακικούς σπονδύλο�.ς στο επίπεδο Θ3 �" Θ
  4. �'ποδέχομαι επίσης χωρίς κανένα δισταγμό και την άποψη το�. ότι δεν ήταν απαραίτητο τα νε�.ρολογικά σ�.μπτώματα στην Ενάγο�.σα να παρο�.σιαστούν αμέσως μετά το επίδικο δ�.στύχημα για να διαπιστωθεί ότι η μ�.ελοπάθεια προκλήθηκε σ�.νεπεία της σύγκρο�.σης. Θεωρώ δε χρήσιμο να μεταφέρω α�.τούσια την απάντηση πο�. έδωσε κατά την αντεξέταση το�.: A. ……Την είδε ο κύριος Πρωτοπαπάς, όταν α�.τά τα νε�.ρολογικά προβλήματα παρο�.σιάσθησαν. Όμως, είναι κανονικό, είναι φ�.σικό, είναι κανονικό όταν �.πάρχει ένα σχίσιμο των δίσκων, κατ' αρχάς παρο�.σιάζονται πόνοι το�. α�.χένος κοντά. Ο δίσκος τις επόμενες δύο, τρεις εβδομάδες βγαίνει έξω. Και όσο περισσότερο βγαίνει έξω, τόσο περισσότερο πιέζει τον μ�.ελό και μετά παρο�.σιάζονται τα νε�.ρολογικά αρνητικά σ�.μπτώματα. Στρέφομαι τώρα στη μαρτ�.ρία το�. �"ρ. Κ�.ριάκο�. (Μ.Ε.8). Επισημαίνω ότι ήταν ο γιατρός πο�. πρώτος εξέτασε την Ενάγο�.σα στο τμήμα Πρώτων �'οηθειών το�. Νοσοκομείο�. Λεμεσού αμέσως μετά το επίδικο δ�.στύχημα. Πρωτίστως έχω να αναφέρω ότι όλα τα ε�.ρήματα το�., τα οποία καταγράφονται στο ιατρικό το�. πιστοποιητικό �" τεκμήριο 3�' �" παρέμειναν αδιαμφισβήτητα. Η �.περάσπιση στάθηκε ιδιαίτερα στη μαρτ�.ρία το�., την οποία και χρησιμοποίησε ως ασπίδα, αλλά σ�.νάμα και ως �.ποστύλωμα της βασικής γραμμής της ότι στην περίπτωση πο�. το επίδικο δ�.στύχημα ήταν η αιτία της μ�.ελοπάθειας της Ενάγο�.σας ήταν αδύνατο ο γιατρός πο�. πρώτος εξέτασε την Ενάγο�.σα να μην διαπιστώσει την ύπαρξη κάποιων σ�.μπτωμάτων μ�.ελοπάθειας και να μην την παραπέμψει να �.ποβληθεί σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας. Ο μάρτ�.ρας ήταν ξεκάθαρος ότι με βάση τα σ�.μπτώματα πο�. παρο�.σίαζε η Ενάγο�.σα, δεν πέρασε από το μ�.αλό το�. η μ�.ελοπάθεια. �'πό την άλλη όμως, επεξήγησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια ότι, το ότι σ�.νέστησε στην Ενάγο�.σα εισαγωγή της στο Νοσοκομείο για περαιτέρω παρακολούθηση δείχνει ότι με βάση τη γενική κλινική της εικόνα πέρασε από το μ�.αλό το�. ότι μπορούσε να �.πήρχε κάτι σοβαρότερο, πέραν των κλινικών ε�.ρημάτων πο�. κατέγραψε στο πιστοποιητικό το�.. Επεξήγησε επίσης ότι ως γιατρός των Πρώτων �'οηθειών, το καθήκον το�. ήταν να αποκλείσει κατάγματα ή οτιδήποτε άλλο δεν μπορούσε να δει από τον ακτινολογικό έλεγχο στον οποίο �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα, γι’ α�.τό και της σ�.νέστησε όπως �.ποβληθεί σε αξονική τομογραφία. Είναι δε χαρακτηριστική η απάντηση πο�. έδωσε κατά την αντεξέταση το�. στη ερώτηση γιατί σ�.νέστησε αξονική και όχι μαγνητική τομογραφία από την οποία θα μπορούσε να διαφανεί η μ�.ελοπάθεια, τη μεταφέρω δε α�.τούσια αμέσως πιο κάτω: «Το Νοσοκομείο Λεμεσού, νομίζω είναι εις γνώση όλων σας, ότι MRI δεν �.πήρξε, δεύτερον εγώ στις Πρώτες βοήθειες, είναι εις γνώση, δεν �.πάρχει μαγνητικός, εγώ είμαι γιατρός των Πρώτων �'οηθειών, εγώ κάμνω τη δο�.λειά μο�. εκεί στις Πρώτες �'οήθειες, για περαιτέρω παρακολούθηση, περαιτέρω θεραπεία, �.πάρχο�.ν εισαγωγές και άλλοι ειδικοί, επομένως τη δο�.λειά μο�. την έκαμα εγώ, εισηγήθηκα αξονική τομογραφία για να αποκλείσω κατάγματα ή οτιδήποτε άλλο δεν μπορώ να δω εγώ στις ακτινογραφίες, ως είχα χρέος μο�., και από την άλλη σ�.νέστησα εισαγωγή για περαιτέρω παρακολούθηση και περαιτέρω θεραπεία. Εμένα η δο�.λειά μο�. τέλειωσε μέχρι εδώ επομένως η ασθενής μπορούσε να δεχθεί εισαγωγή όπο�. ο ορθοπεδικός ή οποιοσδήποτε άλλος ειδικός να της κάμει τις περαιτέρω εξετάσεις πο�. χρειαζόταν ή, όπως αποφάσισε η ίδια, �.πέγραψε και έφ�.γε, δεν μπορώ εγώ να της το αρνηθώ. Επομένως δεν μπορώ εγώ να κρατώ έναν ασθενή εκεί με ελλιπή κρεββάτια για να διερε�.νώ. Τη δο�.λειά μο�. την έκαμα μέχρι τις ακτινογραφίες, την εισήγηση μο�. για αξονική και την εισήγηση μο�. στο τμήμα για εισαγωγή και περαιτέρω διερεύνηση. Η ασθενής μο�. αρνήθηκε, δικοί της λόγοι, δεν επεμβαίνω, επομένως ζήτησα να μο�. �.πογράψει για να είμαι νομικά καλ�.μμένος και επιθ�.μούσε να φύγει». Πέραν των πιο πάνω, διε�.κρίνισε επίσης ότι η πάθηση της μ�.ελοπάθειας εμπίπτει στη νε�.ροχειρο�.ργική ειδικότητα, ο ίδιος δε ως γενικός γιατρός έκαμε τα ελάχιστα στο τμήμα Πρώτων �'οηθειών. �"εν διαφεύγει της προσοχής μο�. η θέση το�. μάρτ�.ρα ότι στην περίπτωση ασθενούς ο οποίος απολύεται από το τμήμα Πρώτων �'οηθειών, εφόσον η κατάσταση το�. είναι πάρα πολύ σοβαρή, θα επανέλθει κοντά το�.ς η θα επισκεφθεί γιατρό άλλης ειδικότητας μέσα στις επόμενες ώρες. Όπως δε διαφάνηκε από την ενώπιον μο�. αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία, η Ενάγο�.σα δεν επανήλθε στο τμήμα Πρώτων �'οηθειών και ο επόμενος γιατρός πο�. επισκέφθηκε ήταν ο ορθοπεδικός �-ήνωνος (Μ.Ε.13) πέντε μέρες αργότερα, σ�.γκεκριμένα κατά την 1/3/
  5. Θα πρέπει όμως να επισημάνω ότι σύμφωνα με την ενώπιον μο�. αποδεκτή ιατρική μαρτ�.ρία, τα σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας στην Ενάγο�.σα δεν παρο�.σιάστηκαν αμέσως αλλά σταδιακά με αποτέλεσμα η κατάσταση της να επιδεινώνεται προοδε�.τικά. Είναι γι’ α�.τό το λόγο εξάλλο�. πο�. ο μάρτ�.ρας α�.τός στο πιστοποιητικό το�. �" τεκμήριο 3�'- δεν καταγράφει οποιαδήποτε νε�.ρολογική παθολογία, αντίθετα αναφέρει «νε�.ρολογικά σημεία κατά φύση». Θα ήθελα ακόμη να αναφέρω ότι το ότι η Ενάγο�.σα τις επόμενες μέρες, σ�.γκεκριμένα την 1/3/2010, επισκέφθηκε τον ορθοπεδικό �-ήνωνος και ακολούθως τον νε�.ροχειρούργο Σπύρο�., ο οποίος και την παρέπεμψε να �.ποβληθεί στην πρώτη μαγνητική τομογραφία, είναι �.ποστηρικτικό το�. ότι τα σ�.μπτώματα της α�.ξάνονταν αντί να βελτιώνονται. Η μαρτ�.ρία το�. ορθοπεδικού �-ήνωνος (Μ.Ε.13) �.πήρξε αδιαμφισβήτητη. �'ποδέχομαι την ορθότητα των ε�.ρημάτων το�. πο�. καταγράφονται στο πιστοποιητικό το�. �" τεκμηρίο�. 3Ν-. Τα ε�.ρήματα το�. επιβεβαιώνο�.ν το εύρημα το�. �"ρ. Κ�.ριάκο�. (Μ.Ε.8) ότι η Ενάγο�.σα �.πέστη θλάση α�.χένα. �'ποδέχομαι επίσης ότι παρέπεμψε την Ενάγο�.σα να �.ποβληθεί σε φ�.σιοθεραπεία, στην οποία και �.πεβλήθη τελικά, όπως επιβεβαιώνει το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των βεβαιώσεων �" τεκμήρια 3Κ και 3Μ-. �"εν διαφεύγει της προσοχής μο�. ότι ο μάρτ�.ρας δεν καταγράφει στο πιστοποιητικό το�. σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας ή οποιασδήποτε νε�.ρολογικής φύσης παθολογία. Θεωρώ όμως ότι δεν ενέπιπτε στην ειδικότητα το�. ο εντοπισμός τέτοιων σ�.μπτωμάτων. �'πό τον ακτινολογικό έλεγχο δε στον οποίο �.πέβαλε την Ενάγο�.σα δεν θα μπορούσε να διαγνωστεί η ύπαρξη μ�.ελοπάθειας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, στην απλή ακτινογραφία ο�.σιαστικά διαφαίνονται τα οστά. Σε αντίθεση με το�.ς ως άνω μάρτ�.ρες της ενάγο�.σας, ο Μ.Υ.1 (�"ρ Πέρδιος) δεν έπεισε το �"ικαστήριο για την ορθότητα των απόψεων το�.. �'�.τό το οποίο έχω παρατηρήσει εξετάζοντας με προσοχή τη μαρτ�.ρία το�., είναι μια από μέρο�.ς το�. προσπάθεια να �.ποβαθμίσει, ακόμα και να εκμηδενίσει, θα έλεγα, το ρόλο της επίδικης σύγκρο�.σης στην πρόκληση της κήλης η οποία και επέφερε τη μ�.ελοπάθεια στην ενάγο�.σα. �'μέσως πιο κάτω θα παραθέσω λεπτομερώς το�.ς λόγο�.ς για το�.ς οποίο�.ς οι απόψεις το�. δεν μπορούν να γίνο�.ν αποδεκτές. Μια εκ των βασικών το�. θέσεων ήταν ότι είναι αδύνατον ένας �.γιής δίσκος, ο οποίος δεν έχει καθόλο�. εκφύλιση, να �.ποστεί μετατόπιση, άλλως ρήξη σ�.νεπεία τρα�.ματισμού, εκτός αν σ�.ν�.πάρχο�.ν κατάγματα ή εξαρθρήματα των παρακείμενων σπονδύλων το�. δίσκο�.. Στην περίπτωση δε της ενάγο�.σας, οι μαγνητικές τομογραφίες στις οποίες �.πεβλήθη, δείχνο�.ν ότι �.πήρχε αφ�.δάτωση, άλλως εκφύλιση το�. δίσκο�.. Προς επίρρωση δε της ως άνω θέσης το�. κατέθεσε σχετική βιβλιογραφία �" τεκμήριο
  6. Η πρώτη μο�. παρατήρηση είναι ότι η βιβλιογραφία την οποία παρο�.σίασε για να στηρίξει την ως άνω άποψη το�., σε καμία περίπτωση είχε τεθεί στο�.ς μάρτ�.ρες της ενάγο�.σας, οι οποίοι είχαν αντίθετη άποψη, ώστε να το�.ς δοθεί η δ�.νατότητα να τη σχολιάσο�.ν και να μπορέσο�.ν να πάρο�.ν θέση. Όχι μόνο στη σ�.γκεκριμένη βιβλιογραφία �" τεκμήριο 14 �" αλλά σε καμιά βιβλιογραφία παραπέμφθηκαν οι μάρτ�.ρες της ενάγο�.σας από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης. Ειδικότερα η εν λόγω βιβλιογραφία λογικά θα ανέμενα ότι θα τίθετο οπωσδήποτε �.πόψη το�. Μ.Ε.3 (�"ρ Πρωτοπαπάς) ο οποίος αναφέρθηκε σε άλλη περίπτωση κατά την οποία μετατοπίστηκε και αποκόπηκε δίσκος από ασθενή το�. η οποία είχε εμπλακεί σε δ�.στύχημα, χωρίς να �.πάρχει κάταγμα οστών και σπονδύλων. Επισημαίνω ότι ούτε όταν ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι δεν χρειαζόταν βιβλιογραφία για να στηρίξει την ως άνω άποψη το�. παραπέμφθηκε από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης στη σ�.γκεκριμένη ή σε οποιαδήποτε άλλη βιβλιογραφία. Τα δεδομένα πο�. έχω παραθέσει αμέσως πιο πάνω, καθιστούν φανερό ότι η βάση επί της οποίας στηρίχθηκε η άποψη το�. μάρτ�.ρα ότι στην τρα�.ματικής αιτιολογίας μετατόπιση δίσκο�. θα πρέπει να σ�.ν�.πάρχει κάταγμα ή εξάρθρημα παρακείμενων σπονδύλων, παρέμεινε μονόπλε�.ρη, με αποτέλεσμα το �"ικαστήριο να μην έχει άλλη επιλογή εκτός από την απόρριψη της. �'ξίζει ακόμα να επισημανθεί ότι ο�.δεμία δικαιολογία δόθηκε από πλε�.ράς �.περάσπισης για την παράλειψη της να θέσει έγκαιρα τη σ�.γκεκριμένη ή άλλη σχετική βιβλιογραφία ενώπιον των μαρτύρων �.περάσπισης (Adidas Sportshunfabriken Adi Dassler v The Jonitexo Ltd
(1987)1 C.L.R 383). Το ίδιο μονόπλε�.ρη παρέμεινε και η θέση το�. ότι οι μαγνητικές τομογραφίες στις οποίες �.πεβλήθει η ενάγο�.σα δείχνο�.ν αφ�.δάτωση η οποία σ�.νιστά εκφύλιση δίσκο�.. Το σημείο δε από την έκθεση το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4) πο�. αναφέρεται σε εκφ�.λιστική αλλοίωση είναι, όπως ισχ�.ρίστηκε, η ορολογία « bulging» άλλως διάταση το�. δίσκο�., η οποία δεν είναι φ�.σιολογικό εύρημα ενός �.γιούς δίσκο�.. Θα πρέπει να επισημάνω ότι πράγματι ο Μ.Ε.4 επεξήγησε ότι στα επίπεδα �'3 �" �'4, �'4 �" �'5 και �'6 �" �'7 οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι παρο�.σιάζο�.ν διάταση, σε καμιά περίπτωση όμως τέθηκε από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης ότι οι σ�.γκεκριμένοι δίσκοι παρο�.σιάζο�.ν αφ�.δάτωση και εκφύλιση. Ούτε όταν ο Μ.Ε.4 ανέφερε κατά την αντεξέταση το�. ότι το πρόβλημα στο�.ς άλλο�.ς μεσοσπονδύλιο�.ς δίσκο�.ς της ενάγο�.σας δεν είναι τόσο σοβαρό, πλην της κήλης πο�. παρο�.σιάζεται στο επίπεδο �'5 �" �'6, το�. �.πεβλήθη από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης ότι η διάταση δεν είναι φ�.σιολογικό εύρημα ενός �.γιούς δίσκο�.. Περαιτέρω ούτε και η θέση το�. ότι στη μαγνητική τομογραφία φαίνονται μαύροι αντί άσπροι οι δίσκοι της ενάγο�.σας, πο�. είναι επίσης ένδειξη εκφύλισης, τέθηκε σε οποιονδήποτε από το�.ς μάρτ�.ρες της Ενάγο�.σας ώστε να το�.ς δοθεί η δ�.νατότητα να την σχολιάσο�.ν και να μπορέσο�.ν να πάρο�.ν θέση. Η μόνη η οποία αναφέρεται σε εκφύλιση είναι η ακτινολόγος Σκαπούλλη (Μ.Ε.10) η οποία στην έκθεση της �" τεκμήριο 3Λ �" αναφέρεται σ�.γκεκριμένα σε εκφύλιση και λέπτ�.νση το�. δίσκο�. στο επίπεδο �'4 - �'5 θα πρέπει όμως να επισημανθεί ότι η έκθεση της είναι η τελε�.ταία χρονικά και αφορά την τελε�.ταία μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα στις 7/1/2012 πριν δηλαδή �.ποβληθεί στη δεύτερη εγχείρηση από τον �"ρ. Ιωάννο�. (Μ.Ε.6) για αποκατάσταση της κήλης το�. δίσκο�. η οποία δημιο�.ργήθηκε μεταγενέστερα στο ανωτέρω επίπεδο. Όσον αφορά την άποψη το�. ότι και η σπονδ�.λολίσθηση στο επίπεδο Θ3 �" Θ4, η οποία καταγράφεται στην πρώτη έκθεση το�. Μ.Ε.4, αποτελεί ένδειξη εκφύλισης των αρθρώσεων της σπονδ�.λικής στήλης της Ενάγο�.σας, θα πρέπει να επισημάνω ότι ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. �.πάρχει η θέση της ακτινολόγο�. Σκαπούλλη (Μ.Ε.10) ότι η σπονδ�.λολίσθηση είναι μεν εκφ�.λιστικής αιτιολογίας αλλά όχι πάντοτε, θέση η οποία επίσης παρέμεινε αδιαμφισβήτητη. �"εν της �.πεβλήθη καν ότι στην προκείμενη περίπτωση η σπονδ�.λολίσθηση είναι εκφ�.λιστικής αιτιολογίας. �"ια το�.ς λόγο�.ς πο�. έχω επεξηγήσει πιο πάνω το �"ικαστήριο δεν θα μπορούσε να κάμει αποδεκτή την άποψη το�. μάρτ�.ρα ότι μαγνητικές τομογραφίες δείχνο�.ν εκφύλιση των δίσκων της Ενάγο�.σας. Υποστήριξε περαιτέρω ότι δεν �.πάρχει άνθρωπος μετά από κάποια ηλικία πο�. να μην έχει κάποια εκφύλιση δίσκων. Εφόσον δε �.πάρχει εκφύλιση το�.ς, βρίσκονται εκεί και περιμένο�.ν να �.πάρξει κάποιο ατύχημα για να προκληθούν οι μετατοπίσεις των δίσκων, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Στο σημείο α�.τό θα πρέπει να παρεμβάλω ότι και ο Μ.Ε.6 στην μαρτ�.ρία το�. δεν αμφισβήτησε ότι το �.πόστρωμα των α�.χενικών δίσκων της Ενάγο�.σας, λόγω κάποιας ηλικίας, πιθανόν να μην ήταν σε άριστη κατάσταση. Όμως, ενώ αρχικά ανέφερε ως αιτία πρόκλησης της μετατόπισης ένα ατύχημα, θέση η οποία βρίσκεται σε σ�.μφωνία και με την άποψη το�. Μ.Ε.6, κατά την επόμενη δικάσιμο πο�. σ�.νεχίστηκε η κ�.ρίως εξέταση το�., σε μια έκδηλα φανερή προσπάθεια να εκμηδενίσει το ρόλο το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος, ισχ�.ρίστηκε ότι με τη λέξη ατύχημα εννοούσε και μια απλή κίνηση της κεφαλής, ακόμη και ένα βήξιμο, είναι αρκετό για να μετατοπίσει το δίσκο, γενικά οποιοδήποτε άλλο τρα�.ματισμό εκτός από τρα�.ματισμούς με α�.τοκίνητο. Όσον αφορά τη βιβλιογραφία την οποία χρησιμοποίησε για να στηρίξει την αμέσως πιο πάνω άποψη το�. �" τεκμήριο 14 �" για τον ίδιο βασικά λόγο πο�. έχει αναφερθεί και πιο πάνω, σ�.γκεκριμένα ότι δεν είχε τεθεί �.πόψη των μαρτύρων της πλε�.ράς της Ενάγο�.σας, δεν μπορεί να ληφθεί �.πόψη από το �"ικαστήριο. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι κατά την αντεξέταση το�. Μ.Ε.3 ενώ το�. είχε �.ποβληθεί από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης ότι με βάση βιβλιογραφία το ποσοστό το�. πληθ�.σμού πο�. παθαίνει ρήξη μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. σ�.νεπεία εκφύλισης ανέρχεται σε 98% και ποσοστό μικρότερο το�. 2% σ�.νεπεία τρα�.ματισμού, εντούτοις δεν έγινε παραπομπή σε οποιαδήποτε βιβλιογραφία παρά το ότι είχε ζητηθεί από τον Μ.Ε.3 να το�. αποκαλύψει τη σ�.γκεκριμένη βιβλιογραφία. Πέραν των πιο πάνω, ούτε και η άποψη το�. ότι η κήλη μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. η οποία προκαλεί μ�.ελοπάθεια εμφανίζει σ�.μπτώματα αμέσως, την ίδια στιγμή πο�. ξεκινά ο δίσκος να πιέζει το νωτιαίο μ�.ελό, μπορεί να γίνει αποδεκτή. Ως τέτοια σ�.μπτώματα περιέγραψε την αστάθεια και σπαστικότητα στη βάδιση, σ�.γκεκριμένα ότι δεν �.πάρχει εκείνη η ελε�.θερία και χαλαρότητα στη βάδιση, όπως επίσης και το μούδιασμα στα πόδια. Στην προκείμενη όμως περίπτωση κανένας από το�.ς γιατρούς της Ενάγο�.σας �.ποστήριξε ότι σ�.νεπεία της μ�.ελοπάθειας είχε επηρεαστεί η ικανότητα της για περπάτημα καθ’ οιονδήποτε στάδιο. �'κόμη και μετά την πρώτη μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη η Ενάγο�.σα, η οποία και επιβεβαίωσε τη μ�.ελοπάθεια, δεν καταγράφεται από οποιοδήποτε γιατρό της αδ�.ναμία ή αστάθεια στη βάδιση. �'ξίζει δε να αναφερθεί ότι ο �"ρ. Πρωτόπαπας (Μ.Ε.3) ήταν ξεκάθαρος ότι η ικανότητα βάδισης της Ενάγο�.σας είναι απόλ�.τη. Τα όσα έχω παραθέσει αμέσως πιο πάνω αντικρούο�.ν την άποψη το�. ότι τα σ�.μπτώματα της μ�.ελοπάθειας θα έπρεπε να είχαν παρο�.σιαστεί αμέσως. �'ντίθετα αποδέχομαι ανεπιφύλακτα την άποψη τόσο το�. Μ.Ε.6 όσο και το�. Μ.Ε.7 ότι τα σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας θα μπορούσαν να εμφανιστούν αρκετές μέρες μετά τη ρήξη το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�., όπως δε επεξήγησε ο Μ.Ε.7 όσο περισσότερο βγαίνει ο δίσκος προς τα έξω τόσο περισσότερο πιέζει το νωτιαίο μ�.ελό με αποτέλεσμα να παρο�.σιάζονται και ανάλογης σοβαρότητας σ�.μπτώματα. Σύμφωνα δε με όσα ανέφερε ο Μ.Ε.6, ανάλογα με τη σοβαρότητα της μ�.ελοπάθειας, κάποιος ασθενής μπορεί να έχει την ικανότητα να πάει περπατητός στο γιατρό το�. και κάποιος άλλος με τροχοκάθισμα. Η απόρριψη της άποψης το�. ότι τα σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας στην Ενάγο�.σα θα έπρεπε να είχαν εμφανιστεί αμέσως μετά την επίδικη σύγκρο�.ση καθιστά αχρείαστο πλέον το σχολιασμό της θέσης το�. ότι ο γιατρός το�. τμήματος Πρώτων �'οηθειών το�. Νοσοκομείο�. Λεμεσού πο�. πρωτοεξέτασε την Ενάγο�.σα θα ήταν αδύνατο να μην αντιληφθεί τα σ�.μπτώματα α�.τά εφόσον �.πήρχαν. Μια άλλη θέση το�., στην οποία δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση, ήταν ότι στο ιατρικό πιστοποιητικό το�. Μ.Ε.7 �" τεκμήριο 3Η �" στο ιστορικό της ασθενούς αναφέρεται ότι τα σ�.μπτώματα της Ενάγο�.σας παρο�.σιάστηκαν από το μέσα Μαρτίο�. και ότι λανθασμένα στο Ελληνικό κείμενο μεταφράστηκε ότι παρο�.σιάστηκαν μέχρι τα μέσα Μαρτίο�. το�.
  1. �'νεξάρτητα από το κατά πόσο η μετάφραση το�. γερμανικού κειμένο�. στα Ελληνικά είναι ορθή ή όχι, το ότι τα σ�.μπτώματα της Ενάγο�.σας επιδεινώθηκαν σταδιακά μέχρι τα μέσα Μαρτίο�. επιβεβαιώνεται από τη μαρτ�.ρία της ίδιας της Ενάγο�.σας την οποία σχολιάζω πιο κάτω, ειδικά δε από το ότι, παρά το ότι ακολούθησε το πρόγραμμα φ�.σιοθεραπείας το οποίο της σ�.νέστησε ο �"ρ. �-ήνωνος (Μ.Ε.13), δεν �.πήρξε βελτίωση των σ�.μπτωμάτων της, κάτι το οποίο την ανάγκασε να επισκεφθεί, στις 12/3/2010, το νε�.ροχειρούργο �"ρ. Σπύρο�., με τη σύσταση το�. οποίο�. �.πεβλήθη στην πρώτη μαγνητική τομογραφία �" τεκμήριο 3�"- η οποία βασικά κατέδειξε την ύπαρξη μ�.ελοπάθειας στο επίπεδο �'5 �" �'6 σ�.νεπεία δισκοκήλης. Όπως δε �.πήρξε αδιαμφισβήτητο, η πιο πάνω μ�.ελοπάθεια ήταν η αιτία πρόκλησης των σ�.μπτωμάτων της Ενάγο�.σας. Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα θεωρώ ότι ορθά στο Ελληνικό κειμενο το�. τεκμηρίο�. 3Η,στο ιστορικό της ασθενούς, αναφέρεται ότι μέχρι τα μέσα Μαρτίο�. η Ενάγο�.σα παρο�.σίασε α�.ξανόμενο α�.χενοβραχιόνιο πόνο αμφώ και ειδικότερα μούδιασμα στο�.ς δύο βραχίονες. Θα ολοκληρώσω την αξιολόγηση το�. μάρτ�.ρα α�.τού με μια διαπίστωση. Η βασική θέση το�. ότι η κοινά παραδεκτή μ�.ελοπάθεια της Ενάγο�.σας προκλήθηκε σε χρόνο μεταγενέστερο το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος για λόγο�.ς πο�. δεν έχο�.ν σχέση με α�.τό, βρίσκεται σε καταφανή αντίθεση με τη θέση η οποία �.πεβλήθη από τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο �.περάσπισης στο Μ.Ε.4 ότι τα προβλήματα της Ενάγο�.σας πο�. καταγράφει στην έκθεση το�., περιλαμβανομένης της μ�.ελοπάθειας, προϋπήρχαν το�. δ�.στ�.χήματος. Ούτε ο δεύτερος μάρτ�.ρας της πλε�.ράς των εναγόμενων (Μ.Υ.2) κατόρθωσε να πείσει το �"ικαστήριο για την ορθότητα των απόψεων το�.. Πρωτίστως έχω να αναφέρω ότι, παρά το ότι επεξήγησε ότι στην ειδικότητα της τρα�.ματολογίας την οποία κατέχει περιλαμβάνεται και ο τρα�.ματισμός της σπονδ�.λικής στήλης, εντούτοις θεωρώ ως το�.ς πλέον ειδικούς για να εκφέρο�.ν άποψη επί των σωματικών βλαβών της Ενάγο�.σας το�.ς νε�.ροχειρούργο�.ς πο�. παρο�.σίασαν αμφότερες οι πλε�.ρές (Μ.Ε.6, Μ.Ε.7 και Μ.Υ.1) καθώς και το νε�.ρολόγο πο�. παρο�.σίασε η Ενάγο�.σα (Μ.Ε.3). Η βασική θέση το�. ήταν ότι όλοι οι μεσοσπονδύλιοι α�.χενικοί δίσκοι της Ενάγο�.σας, με βάση τα ε�.ρήματα των εκθέσεων μαγνητικής τομογραφίας, παρο�.σίαζαν προβολές, οι οποίες δεν είναι τρα�.ματικής αλλά εκφ�.λιστικής αιτιολογίας και προϋπήρχαν το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος. Η ανωτέρω θέση το�. όμως βρίσκεται σε καταφανή αντίθεση με την αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία το�. ακτινολόγο�. �"ιαμαντή (Μ.Ε.4) ο οποίος ούτε στην έκθεση το�. αλλά ούτε και στη μαρτ�.ρία το�. έκαμε αναφορά σε εκφύλιση των δίσκων της Ενάγο�.σας. Στο σημείο α�.τό θα πρέπει να παρεμβάλω ότι ο ακτινολόγος �"ιαμαντής (Μ.Ε.4) στην έκθεση το�. �" τεκμήριο 3�" �" χρησιμοποιεί τον ιατρικό όρο « bulging», για να περιγράψει τόσο τη διάταση των δίσκων όσο και την κήλη το�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'
  2. Σύμφωνα δε με την αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία το�., η κήλη είναι πιο σοβαρή από τη διάταση. Σε καμία περίπτωση ο Μ.Ε.4 χρησιμοποίησε τον όρο προβολή το�. δίσκο�.. �'�.τό το οποίο δεν έχει επεξηγήσει όμως ο μάρτ�.ρας α�.τός (Μ.Υ.2) είναι κατά πόσο προϋπήρχε το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος, πέραν της διάτασης και η κήλη στον α�.χενικό δίσκο �'5 �" �'6, η οποία, όπως ήταν κοινό παραδεκτό, προκάλεσε τη μ�.ελοπάθεια στην Ενάγο�.σα. Είναι άξιο απορίας πως θα μπορούσε η κήλη α�.τή να προϋπήρχε το�. δ�.στ�.χήματος και να ήταν ασ�.μπτωματική, όπως ισχ�.ρίστηκε, από τη στιγμή πο�. είχε προκαλέσει τη μ�.ελοπάθεια στην Ενάγο�.σα. Η ως άνω άποψη το�. ο�.δόλως σ�.μβαδίζει με την άλλη άποψη το�. ότι τα σ�.μπτώματα μ�.ελοπάθειας αρχίζο�.ν να παρο�.σιάζονται αμέσως και σε εξελικτική πορεία. �'πό τη στιγμή πο�. ήταν η αιτία πρόκλησης της μ�.ελοπάθειας, δεν θα μπορούσε να μην επιφέρει σ�.μπτώματα στην Ενάγο�.σα. Επισημαίνεται ότι όλοι οι νε�.ροχειρούργοι πο�. παρο�.σιάστηκαν ενώπιον το�. �"ικαστηρίο�. (Μ.Ε.6, Μ.Ε.7 και Μ.Υ.1) σ�.μφωνούν επί το�. προκείμενο�. ότι η μ�.ελοπάθεια επιφέρει σ�.μπτώματα. Το σημείο επί το�. οποίο�. διαφωνούν είναι ο χρόνος από τον οποίο θα έπρεπε να ξεκινήσο�.ν να εμφανίζονται ώστε να σ�.νδεθούν με τον τρα�.ματισμό της Ενάγο�.σας στο επίδικο δ�.στύχημα. �'πό τα όσα αναφέρονται αμέσως πιο πάνω καθίσταται φανερό ότι δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή η άποψη το�. ότι η ανωτέρω κήλη προϋπήρχε το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος και ήταν ασ�.μπτωματική. Υποστήριξε επίσης ότι δεν έχει καταγραφεί στα ιατρικά χρονικά περίπτωση τρα�.ματισμού α�.χενικών δίσκων χωρίς να �.πάρχο�.ν κατάγματα, εξαρθρήματα ή �.πεξαρθρήματα. �"�.στ�.χώς όμως δεν έχει αποκαλύψει το επιστημονικό �.πόβαθρο επί το�. οποίο�. στήριξε την αμέσως πιο πάνω άποψη το�. με αποτέλεσμα το �"ικαστήριο να μην μπορεί να ελέγξει την ορθότητα της. Σ�.νεπώς δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Εν πάση περιπτώσει θα πρέπει να �.πενθ�.μίσω ότι το �"ικαστήριο κατά την εξέταση της μαρτ�.ρίας το�. Μ.Υ.1 απέρριψε την ίδια θέση για το�.ς λόγο�.ς πο�. επεξηγήθηκαν λεπτομερώς. Το ίδιο α�.θαίρετη κρίνεται και η άποψη το�. ότι ποσοστό 98 �" 99% των προβολών είναι εκφ�.λιστικής αιτιολογίας και μόνο το 1% τρα�.ματικής. Ούτε σ’ α�.τή την περίπτωση αποκάλ�.ψε το επιστημονικό �.πόβαθρο επί το�. οποίο�. στήριξε την ως άνω άποψη το�.. Ένα άλλο στοιχείο επί το�. οποίο�. στήριξε την άποψη το�. περί εκφ�.λιστικής αιτιολογίας ήταν η αφαίρεση από το �"ρ. Becker (Μ.Ε.7) οστικών και σ�.νδεσμικών στοιχείων κατά την επέμβαση πο�. διενήργησε επί της Ενάγο�.σας. Όπως σ�.γκεκριμένα ανέφερε, ο Μ.Ε.7 αφαίρεσε τεμάχια οστού και σ�.νδεσμικά τεμάχια, τα οποία αναμφίβολα δεν αφορούν �.γιή οστά. Ο�.δέποτε αφαιρούνται �.γιή οστά αλλά παθολογικά και σαν τέτοια είναι τα οστεόφ�.τα, τα οποία είναι οστεινές προεξοχές πο�. δημιο�.ργούνται με τα χρόνια. Η ως άνω θέση το�. όμως προσκρούει στην αδιαμφισβήτητη μαρτ�.ρία το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4), σύμφωνα με την οποία δεν εντόπισε οποιαδήποτε προβλήματα στο�.ς σπονδύλο�.ς της Ενάγο�.σας. Πέραν των πιο πάνω, ούτε και η άποψη το�. ότι η Ενάγο�.σα είναι σε θέση να επιτελεί το προ το�. δ�.στ�.χήματος επάγγελμα της, θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. Ολοκληρώνοντας την αξιολόγηση της μαρτ�.ρίας το�. θα ήθελα να αναφέρω ότι η από μέρο�.ς το�. κατάθεση το�. ομοιώματος �" τεκμήριο 16 �" καθώς και των απεικονίσεων �" τεκμήριο 17 �" παρά το ότι δεν αφορούσαν τις σωματικές βλάβες της Ενάγο�.σας, εντούτοις βοήθησαν το �"ικαστήριο στο να αντιληφθεί καλύτερα την ανατομία των α�.χενικών σπονδύλων και δίσκων το�. ανθρώπινο�. σώματος. Επανέρχομαι τώρα στη μαρτ�.ρία της Ενάγο�.σας για να αξιολογήσω το �.πόλοιπο της μέρος πο�. αφορά, κατ’ ο�.σίαν, τις σωματικές της βλάβες. Όπως έχει ήδη αναφερθεί και πιο πάνω, η Ενάγο�.σα κρίθηκε γενικά ως ειλικρινής και αξιόπιστη. �'ποδέχομαι κατ’ αρχήν, χωρίς κανένα δισταγμό, τη θέση της ότι πριν το επίδικο δ�.στύχημα δεν αντιμετώπιζε οποιαδήποτε προβλήματα μ�.ελοπάθειας και γενικά δεν είχε ιατρικό ιστορικό σχετιζόμενο με τέτοια προβλήματα. Η ως άνω θέση της �.ποστηρίζεται από την καθ΄ όλα αποδεκτή μαρτ�.ρία το�. ακτινοδιαγνώστη �"ιαμαντή (Μ.Ε.4) σύμφωνα με την οποία ήταν αδύνατο να είχε τέτοια μ�.ελοπάθεια πριν το δ�.στύχημα και να μην είχε επισκεφθεί γιατρό. �'ξίζει να επισημανθεί ακόμη ότι καμμιά μαρτ�.ρία παρο�.σιάστηκε από πλε�.ράς �.περάσπισης προς αντίκρο�.ση το�. ισχ�.ρισμού της ότι δεν είχε ιατρικό ιστορικό. Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι έδωσε λογικές και πειστικές εξηγήσεις σε σχέση με την άρνηση της να αποδεχθεί τη σύσταση το�. �"ρ. Κ�.ριάκο�. (Μ.Ε.8) να εισαχθεί στο �"ενικό Νοσοκομείο για περαιτέρω εξετάσεις καθώς και να �.ποβληθεί σε αξονική τομογραφία. Είμαι πεπεισμένος ότι δεν �.πήρχε οτιδήποτε ύποπτο πίσω από την ως άνω άρνηση της, ειδικά δε ότι ήθελε να αποκρύψει ότι αντιμετώπιζε ήδη προβλήματα με το�.ς α�.χενικούς της δίσκο�.ς, όπως ήταν η θέση της �.περάσπισης. Φ�.σικά από τη μαρτ�.ρία της δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή η θέση της ότι ο Μ.Ε.7 της είχε σ�.στήσει όπως χειρο�.ργήσει τον μεσοσπονδύλιο δίσκο και στο επίπεδο �'4 �" �'5, κάτι το οποίο αποδέχθηκε, τελικά όμως ο Μ.Ε.7 χειρούργησε μόνο τον μεσοσπονδύλιο δίσκο στο επίπεδο �'5 �" �'
  3. Πέραν το�. ότι η ως άνω θέση της αντικρούεται από την μαρτ�.ρία το�. ίδιο�. το�. Μ.Ε.7, δεν �.πήρχε οτιδήποτε τότε πο�. να επέβαλλε τη χειρο�.ργική αντικατάσταση και το�. δίσκο�. στο επίπεδο �'4 �" �'5, αφού η κήλη σ’ α�.τόν παρο�.σιάστηκε πολύ αργότερα, κατά το χρόνο δε πο�. �.πεβλήθη στην επέμβαση από το Μ.Ε.7, το μόνο πο�. παρο�.σίαζε ο ως άνω δίσκος ήταν διάταση. Όμως ούτε και η θέση της ότι μετά το δ�.στύχημα αδ�.νατεί πλήρως να εργαστεί, θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή για το λόγο ότι καταρρίπτεται από την καθ’ όλα αποδεκτή μαρτ�.ρία το�. �"ρ. Ιωάννο�. (Μ.Ε.7), σύμφωνα με την οποία είναι σε θέση να ασκήσει ελαφριάς μορφής εργασία με μειωμένο ωράριο. Έχω επίσης παρατηρήσει ότι μερικά σημεία της μαρτ�.ρίας της διαπνέονται από �.περβολή, όπως για παράδειγμα το ότι αρκετές φορές όταν στέκεται ή περπατεί έχει αστάθεια και κινδ�.νεύει να πέσει ή το ότι αδ�.νατεί πλέον να κρατήσει στ�.λό, βιβλίο ή τηλέφωνο. Οι ως άνω ισχ�.ρισμοί της ο�.δόλως �.ποστηρίζονται από την ιατρική μαρτ�.ρία, γι’ α�.τό δεν μπορούν να γίνο�.ν αποδεκτοί. Τα ε�.ρήματα στα οποία καταλήγω με βάση την ενώπιον μο�. μαρτ�.ρία έχο�.ν ως ακολούθως: Η ενάγο�.σα μετά το επίδικο δ�.στύχημα μεταφέρθηκε από τον Μ.Ε.9 στο τμήμα Επειγόντων Περιστατικών το�. �"ενικού Νοσοκομείο�. Λεμεσού όπο�. η ώρα 08:38 εξετάστηκε από το Μ.Ε.
  4. Παραπονείτο για ζαλάδα, θολερότητα οράσεως, α�.χεναλγία, άλγος θωρακικής χώρας σπονδ�.λικής στύλης και για άλγος δεξιού και αριστερού �.περκλείδιο�. χώρο�.. Οι ακτινογραφίες στις οποίες �.πεβλήθει δεν έδειξαν κάταγμα. Με βάση τη διάγνωση το�. Μ.Ε.8 η ενάγο�.σα �.πέστη κάκωση κεφαλής, θλάση α�.χένος και κάκωση θωρακικής μοίρας σπονδ�.λικής στύλης. Τα νε�.ρολογικά σημεία ήταν κατά φύση. Σ�.νεστήθη η χρήση μαλακού α�.χενικού κολλάρο�. και της χορηγήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι την 28.2.
  5. Επειδή ο πόνος και η κατάσταση της επιδεινώνονταν, την 1.3.2010 επισκέφθηκε την ορθοπαιδική κλινική το�. �"ενικού Νοσοκομείο�. Λεμεσού, όπο�. εξετάστηκε από τον Μ.Ε.13 ο οποίος διέγνωσε θλάση α�.χενικής μοίρας σπονδ�.λικής στύλης, στέρνο�. και ώμο�.. Της χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι την 15.3.2010 και της σ�.νεστήθη όπως �.ποβληθεί σε φ�.σιοθεραπεία. Πράγματι �.πεβλήθη σε τρεις σ�.νεδρίες θεραπείας στο �"ενικό Νοσοκομείο Λεμεσού από 3 - 12.3.2010 χωρίς όμως να �.πάρξει βελτίωση της κατάστασης της. Λόγω το�. ότι η κατάσταση της επιδεινωνόταν με αφόρητο�.ς πόνο�.ς, την 12.3.2010 επισκέφθηκε τον νε�.ροχειρούργο Σπύρο�., ο οποίος την παρέπεμψε να �.ποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία. Την ίδια μέρα �.πεβλήθη σε μαγνητική τομογραφία από τον Μ.Ε.4, η οποία έδειξε κήλη μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'5 �" �'6 πο�. είχε ως αποτέλεσμα την πίεση και εξάλειψη το�. μηνιγγικού σάκκο�. και την ήπια πίεση το�. νωτιαίο�. μ�.ελού, προκαλώντας μ�.ελοπάθεια. Η μαγνητική τομογραφία έδειξε επίσης ε�.θειασμό της σπονδ�.λικής στύλης καθώς και σπονδ�.λολίσθηση στο επίπεδο των θωρακικών σπονδύλων Θ3 �" Θ
  6. Ο νε�.ροχειρούργος Σπύρο�. σ�.νέστησε στην ενάγο�.σα όπως �.ποβληθεί αμέσως σε χειρο�.ργική επέμβαση. Πριν αποφασίσει να �.ποβληθεί σε επέμβαση επισκέφθηκε, την 17.3.2010, το Μ.Ε.3 για να πάρει δεύτερη γνώμη. Την ίδια μέρα ο Μ.Ε.3 �.πέβαλε την ενάγο�.σα στην εξέταση «Μαγνητικά Προκλητά �"�.ναμικά» η οποία κατέδειξε καθ�.στέρηση το�. χρόνο�. επαγωγής της πληροφορίας στα άνω άκρα, ως ένδειξη μ�.ελοπάθειας. Η σύσταση το�. Μ.Ε.3 προς την ενάγο�.σα ήταν επίσης όπως �.ποβληθεί το σ�.ντομότερο σε χειρο�.ργική επέμβαση λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης της, σύσταση την οποία η ενάγο�.σα αποδέχτηκε. �'ρχικά ο Μ.Ε.3 παρέπεμψε την ενάγο�.σα για επέμβαση το νε�.ροχειρούργο Παπαναστασίο�., ο οποίος όμως λόγω προσωπικού το�. κωλύματος δεν μπορούσε να τη χειρο�.ργήσει εντός των επόμενων ημερών. Κατόπιν α�.τού την παρέπεμψε στο Μ.Ε.7 στη �"ερμανία, στο νοσοκομείο Asklepios. Κατά την νε�.ρολογική εξέταση από τον Μ.Ε.7 διαγνώστηκε πόνος παλμικού χαρακτήρα πάνω από την α�.χενική μοίρα της σπονδ�.λικής στύλης και την κατώτερη οσφ�.ϊκή μοίρα. Στα άνω άκρα παρατηρείτο πάρεση στο δεξιό δικέφαλο βραχιόνιο με βαθμό μ�.ϊκής δύναμης
  7. Κατά την 29.3.2010 η ενάγο�.σα �.πεβλήθη σε κηλιακή μικροδισκεκτομή στον α�.χενικό σπόνδ�.λο �'5 �" �'6 και διόρθωση της παραμόρφωσης το�. με την εισαγωγή διασπονδ�.λικού κλωβού. Μετά την επιστροφή της στην Κύπρο σ�.νέχισε να παρακολο�.θείται από τον Μ.Ε.
  8. Κατόπιν σύστασης το�. Μ.Ε.3 �.πεβλήθει σε νέο πρόγραμμα φ�.σιοθεραπειών από το φ�.σιοθεραπε�.τή Καττίδη. Παρά τη χειρο�.ργική επέμβαση στην οποία �.πεβλήθει και το πρόγραμμα φ�.σιοθεραπείας πο�. ακολούθησε, εξακολούθησε να παρο�.σιάζει μια αδ�.ναμία στο δεξιό άνω άκρο ιδιαίτερα των μ�.ών πο�. αντιστοιχούν στις ρίζες �'6 �" �'7 και έντονο σ�.νεχή πόνο στον α�.χένα και δεξιό κάτω άκρο. Κατόπιν σύστασης το�. Μ.Ε.3, �.πεβλήθη σε νέα εξέταση μαγνητικής τομογραφίας από το Μ.Ε.
  9. Η νέα μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη την 5.11.2010 κατέδειξε ότι η διάταση το�. μεσοσπονδύλιο�. δίσκο�. στο επίπεδο �'4 �" �'5 πο�. �.πήρχε κατά την προηγούμενη μαγνητική τομογραφία, μετατράπηκε σε μικρή οπίσθια κεντρική κήλη με ρήξη το�. ινώδο�.ς δακτ�.λίο�. το�. δίσκο�. πο�. είχε ως αποτέλεσμα την ήπια πίεση το�. νωτιαίο�. μ�.ελού. Λόγω των σ�.νεχών πόνων πο�. ένιωθε, την 5.1.2012 επισκέφθηκε το Μ.Ε.6 παρο�.σιάζο�.σα σ�.μπτώματα α�.χεναλγίας και βραχιαλγίας, αιμωδίες άνω άκρων, άλγος μ�.ών της ωμικής ζώνης και �.πιανιακή κεφαλαλγία πο�. επιτείνετο με τις κινήσεις της κεφαλής και ειδικά την περιστροφή α�.τής, ιδιαίτερα κατά την όρθια θέση. Με σύσταση το�. Μ.Ε.6 �.πεβλήθη σε τρίτη μαγνητική τομογραφία, α�.τή τη φορά από τη Μ.Ε.
  10. Η νέα μαγνητική τομογραφία στην οποία �.πεβλήθη την 7.1.2012 επιβεβαίωσε το εύρημα το�. Μ.Ε.4 της προηγούμενης μαγνητικής τομογραφίας για ρήξη το�. ινώδο�.ς δακτ�.λίο�. το�. δίσκο�. στο επίπεδο �'4 �" �'5 και παρο�.σία ε�.μεγέθο�.ς αριστερής παράκεντρης κήλης η οποία πίεζε το νωτιαίο μ�.ελό. Παρατηρήθηκε ακόμα εκφύλιση και λέπτ�.νση το�. δίσκο�. στο ως άνω επίπεδο. �'ποτελεί εύρημα μο�. ότι η νέα κήλη η οποία παρο�.σιάστηκε στο επίπεδο �'4 �" �'5 ήταν άμεση απόρροια της προηγηθείσας στο κατώτερο επίπεδο �'5 �" �'6 χειρο�.ργικής αντικατάστασης το�. δίσκο�.. Κατόπιν σύστασης το�. Μ.Ε.6 η ενάγο�.σα κατά την 26.1.2012 �.πεβλήθει σε νέα χειρο�.ργική επέμβαση, κατά την οποία έγινε δισκεκτομή στο επέπεδο �'4 �" �'5 και τοποθέτηση peek με πρόσθια διασωματική σπονδ�.λοδεσία στην α�.χενική μοίρα της σπονδ�.λικής στύλης. Εξήλθε από την κλινική την επομένη. Μετά τις ως άνω επεμβάσεις στις οποίες �.πεβλήθη, η ενάγο�.σα πέρασε μια μακρά περίοδο ανάρρωσης με δ�.σκολία στην α�.τοεξ�.πηρέτηση της, μη μπορώντας να δραστηριοποιηθεί στην εργασιακή της ρο�.τίνα και στις οικογενειακές της �.ποχρεώσεις. Η α�.χεναλγία, η βραχιαλγία και οι αιμωδίες των άνω άκρων, το άλγος μ�.ών της ωμικής ζώνης και η �.πιανιακή κεφαλαλγία πο�. επιτείνεται με τις κινήσεις της κεφαλής και δει την περιστροφή α�.τής ιδιαίτερα κατά την όρθια θέση, το άλγος παρασπονδ�.λικών μ�.ών και μ�.ών το�. κορμού εμφανίζονται σ�.χνά απροειδοποίητα χωρίς να σχετίζονται απαραίτητα με κάματο και δ�.σχεραίνο�.ν κατά πολύ την καθημερινότητα της. Σ�.νεστήθη η λήψη φαρμακε�.τικής αγωγής, ανάπα�.ση, αποφ�.γή άρσης βαρειών αντικειμένων, αποφ�.γή χειρωνακτικής εργασίας καθώς και κινήσεων πο�. επιφέρο�.ν κραδασμούς της σπονδ�.λικής στύλης. Μ�.ϊκή ισχύς άνω και κάτω ακρών κατά φύση. Φ�.σιολογική κάμψη και έκταση της κατά ώμον άρθρωσης. Φ�.σιολογική κάμψη και έκταση το�. αγκώνα. Φ�.σιολογική κάμψη και έκταση το�. καρπού. Φ�.σιολογική κάμψη και έκταση των δακτύλων. �'ντανακλαστικά �"ικεφάλο�., Τρικεφάλο�., �'ραχιονοκερκιδικού, καμπτικού το�. χεριού, καμπτικού των δακτύλων και πέλματος κατά φύση. Επιπολής και εν τω βάθει αισθητικότητα χωρίς παθολογικές αλλοιώσεις. Η ενάγο�.σα παρο�.σιάζει εξάρσεις και �.φέσεις α�.χεναλγίας και βραχιαλγίας ειδικά με την αύξηση της δραστηριότητας της. �'ποτελεί εύρημα μο�. ότι όλα τα ανωτέρω σ�.μπτώματα δεν �.πήρχαν πριν το επίδικο δ�.στύχημα. Άρχισαν να παρο�.σιάζονται σταδιακά στην ενάγο�.σα μετά από α�.τό λόγω της κήλης η οποία παρο�.σιάστηκε στο επίπεδο �'5 �" �'6 των α�.χενικών μεσοσπονδύλιων δίσκων, η οποία προκάλεσε τη μ�.ελοπάθεια στην ενάγο�.σα. Στη σ�.νέχεια παρο�.σιάστηκε δεύτερη κήλη, α�.τή τη φορά στο επίπεδο �'4 �" �'5, σ�.νεπεία της προηγηθείσας στο κατώτερο επίπεδο �'5 �" �'6 χειρο�.ργικής αντικατάστασης το�. δίσκο�.. �'ποτελεί επίσης εύρημα μο�. ότι η ως άνω κήλη στο επίπεδο �'5 �" �'6 προκλήθηκε σ�.νεπεία το�. δ�.νατού τραντάγματος της ενάγο�.σας κατά την επίδικη σύγκρο�.ση. ΟΙ �"ΕΝΙΚΕΣ �'ΠΟ�-ΗΜΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝ�'�"ΟΥΣ�'Σ Στην �.πόθεση Παναγή ν. Κακόψιτο�.
(2001)1 �'.�'.�". 839, λέχθηκαν τα ακόλο�.θα: «Πρέπει να λεχθεί ότι η νομολογία το�. �'νωτάτο�. �"ικαστηρίο�. έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο το�. επιπέδο�. των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση το�. ανθρώπινο�. πόνο�. και των πολλαπλών στερήσεων πο�. προκαλούν αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (βλ. Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v. Christofis
(1982)1 C.L.R. 789, Παναγή ν. Θεοδώρο�.
(1992)2 �'.�'.�". 1303, Ηρακλέο�.ς ν. Πήτρο�.
(1994)1 �'.�'.�". 239, �'ριστοδήμο�. ν. Θωμά, Π.Ε. 9320 και �'ρ�.ωνίδη ν. Σωφρονίο�., Π.Ε. 9479, ημερ. 23.09.97). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμε�.τικό προηγούμενο �.πό την έννοια της αρχής το�. stare decisis αλλά παρέχο�.ν καθοδήγηση (βλ. �.πόθεση Παναγή πιο πάνω). Πρέπει επίσης να λαμβάνεται �.πόψη η σ�.νεχής μείωση της αξίας το�. χρήματος.» Στην �.πόθεση Ismail v. �'ντωνίο�. κ.ά., Πολ. Έφεση αρ. 333/2009, ημερομηνίας 12/2/2014, αναφέρεται ότι: «Σύμφωνα με τη νομολογία ο ″Στόχος των αποζημιώσεων πο�. επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά το�. διαδίκο�. πο�. τρα�.ματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται �.πέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. (�'λ. Fletcher v. Autocar Transporters Ltd
(1968)1 All E.R. 726, Constantinou v. Slahouris
(1969)1 C.L.R. 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό πο�. επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Σ�.νεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ο�.σιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού �.πολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος το�. εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό πο�. είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της �.πόθεσης.″ (�'λ. Fysco Constructing Co. Ltd v. �"εωργίο�.
(1991)1 �'.�'.�". 1014, 1028 και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος �". Σ�.κοπετρίτης Λτδ. κ.α.
(2000)1 �'.�'.�". 1049). Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. �'�.τή τούτη η ατέλεια το�. χρήματος ως μέσο�. για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (�'λ. Μα�.ροπετρή ν. Λο�.κά
(1995)1 �'.�'.�". 66, 74).» Έχει νομολογηθεί ότι προηγούμενες αποφάσεις προσφέρο�.ν μόνο βοηθητική καθοδήγηση στον καθορισμό το�. ορθού μέτρο�. αποζημίωσης στη βάση των ιδιαίτερων δεδομένων της κάθε �.πόθεσης. Στην �.πόθεση Καρδανάς κ.α. ν. Καραμούζη
(2007)1 �'.�'.�". 191 ο εφεσίβλητος, ο οποίος προ το�. δ�.στ�.χήματος είχε προβλήματα στην σπονδ�.λική στύλη, τρα�.ματίστηκε στον α�.χένα και κρίθηκε αναγκαία η �.ποβολή το�. σε χειρο�.ργική επέμβαση η οποία σ�.νίστατο σε δ�.σκεκτομή των δίσκων στα επίπεδα �'3 �" �'4 και �'5 �" �'6 και την σπονδ�.λοδεσία όλων με τη χρήση μεταλλικής πλάκας και πέντε βίδων. �'κολούθως, λόγω ανάπτ�.ξης μετεγχειρητικού αιματώματος, κατέστη αναγκαία νέα επέμβαση για αφαίρεση το�.. Ως αποτέλεσμα της χειρο�.ργικής επέμβασης, τα σ�.μπτώματα αριστερής βραχιαλγίας πο�. αντιμετώπιζε �.ποχώρησαν αισθητά. Το κατάλοιπο μόνιμης ανικανότητας σ�.νεπεία το�. δ�.στ�.χήματος ήταν ένας περιορισμός 15% - 20% στις κινήσεις της κεφαλής. Το�. επιδικάστηκε ποσό £25,000 (€42,715.04) ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία. Στην �.πόθεση �'ντωνίο�. ν. Νικολάο�. κ.α.
(2008)1 �'.�'.�". 136, ο εφεσίων �.πέστη κάταγμα της εγκάρσιας απόφ�.σης το�. τρίτο�. α�.χενικού σπονδύλο�. με πάρεση των άνω άκρων. Υπέστη επίσης μ�.ελοπάθεια στο επίπεδο �'3 �" �'4. Η κατάσταση το�. βελτιώθηκε σημαντικά μετά την �.ποβολή το�. σε σ�.ντηρητική αγωγή και σε φ�.σιοθεραπεία. Παρέμειναν όμως ως μόνιμα κατάλοιπα η σπαστικότητα των άκρων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη δ�.σκολία στο περπάτημα, στο τρέξιμο και στις λεπτές κινήσεις των χεριών. Το ποσό των £15,000 πο�. το�. επιδικάστηκε πρωτόδικα ως γενικές αποζημιώσεις για τις σωματικές το�. βλάβες α�.ξήθηκε, κατ’ έφεση, σε £25,000 (€42,715.04). Στην �.πό εξέταση �.πόθεση, αφού σ�.νεκτίμησα τη σοβαρότητα των τρα�.ματισμών της ενάγο�.σας, τις δ�.ο χειρο�.ργικές επεμβάσεις στις οποίες �.πεβλήθει, την μακρά και επίπονη περίοδο πο�. απαιτήθηκε για ανάρρωση της, τα κατάλοιπα τα οποία παρέμειναν από τα οποία θα ταλαιπωρείται μόνιμα, τις επιπτώσεις το�.ς στη ζωή της, καθώς επίσης και την ηλικία της κατά το χρόνο το�. δ�.στ�.χήματος �" 51 χρόνων �" αποφάσισα όπως της επιδικάσω το ποσό των €80,000 ως γενικές αποζημιώσεις. Είμαι της άποψης ότι το ποσό των €150,000 πο�. εισηγείται η ε�.παίδε�.τη σ�.νήγορος της στην γραπτή της αγόρε�.ση, είναι �.περβολικό �.πό τις περιστάσεις. Όσον αφορά τον τόκο, όπως είναι νομολογημένο, βάσει το�. άρθρο�. 58�' το�. περί �'στικών �'δικημάτων Νόμο�. Κεφ. 148, επαφίεται στη διακριτική ε�.χέρεια το�. �"ικαστηρίο�. ο χρόνος από τον οποίο θα αρχίζει ο τόκος. Ε�.χέρεια πο�. όμως αιτιολογείται δικαστικά και με αναφορά στα γεγονότα της �.πόθεσης. Εκτός ιδιαίτερων σ�.νθηκών, δεν είναι ορθό ο �.ποστείς τρα�.ματισμούς από την αδικοπραξία το�. αντιδίκο�. το�. να μη λαμβάνει και το ε�.εργέτημα το�. νόμιμο�. τόκο�. από τη γένεση το�. αγώγιμο�. δικαιώματος (Χρ�.σάνθο�. κ.α. ν. Φραντζή
(2010)1�' �'.�'.�". 1295). Στην προκείμενη περίπτωση, δεν βλέπω οποιονδήποτε λόγο για τον οποίο ο τόκος να μην ξεκινά από την ημερομηνία γένεσης το�. αγώγιμο�. δικαιώματος. Είμαι της άποψης ότι ο χρόνος των δ�.ο περίπο�. χρόνων πο�. μεσολάβησε από την πρόκληση το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος μέχρι την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας αγωγής, σε καμιά περίπτωση θα μπορούσε να κριθεί αδικαιολόγητος αφού η δεύτερη χειρο�.ργική επέμβαση στην οποία �.πεβλήθη η ενάγο�.σα διεξήχθη μόλις στις 26.1.
  1. Με βάση τα πιο πάνω ο τόκος θα επιδικαστεί από την 23.2.2010, ημερομηνία πρόκλησης το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος. ΟΙ ΕΙ�"ΙΚΕΣ �-ΗΜΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝ�'�"ΟΥΣ�'Σ Η ενάγο�.σα στην έκθεση απαιτήσεως της αξιώνει τα ακόλο�.θα κονδύλια:
  2. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ε. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 27/2/10 €16
  3. Μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 12/3/10 €292
  4. Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Χ. Κ�.ριακίδη ημερομηνίας 15/3/10 €50
  5. Έξοδα κλινικής Asklipios Kliniken Seesen �" internet ser ticket ημερομηνίας 17/3/10 €25
  6. Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 17/3/10 €110
  7. Έξοδα επίσκεψης �"ρ. �'. Παπαναστασίο�. ημερομηνίας 23/3/10 €70
  8. Έξοδα μεταφοράς από αεροδρόμιο προς �'καδημαϊκό Νοσοκομείο Asklepios Kliniken Schildautal Taxi Airport Hannover ημερομηνίας 27/3/10 €120
  9. �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Asklepios στη �"ερμανία ημερομηνίας 29/3/10 €8.000
  10. �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Asklepios στη �"ερμανία ημερομηνίας 1/4/10 €4.000
  11. �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Asklepios στη �"ερμανία ημερομηνίας 2/4/10 €545.96
  12. �'πόδειξη visa (μετατροπή czk 2340 se €) ημερομηνίας 03/04/10 €96.44
  13. �'πόδειξη visa (μετατροπή czk 1045 se €) ημερομηνίας 03/04/10 €43.07
  14. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ν. Κρητικός ημερομηνίας 7/4/10 €17.84
  15. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ν. Χριστοφόρο�. ημερομηνίας 23/4/10 €7.90
  16. Έξοδα επίσκεψης �"ρ. Μ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 14/5/10 €30
  17. Τιμολόγιο αεροπορικών εισιτηρίων κ. �'οσκαρίδο�. και σ�.νοδού της XXXXX �'οσκαρίδη (ιού της) ημερομηνίας 29/3/10 €1130
  18. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 15/5/10 €101
  19. Έξοδα φ�.σιοθεραπείας κ. �". Καττίδης ημερομηνίας 01/06/10 €600
  20. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 13/06/10 €101
  21. Έξοδα επίσκεψης δρ. Μ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 22/10/10 €30
  22. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Ν. Κρητικός ημερομηνίας 22/10/10 €19.80
  23. Μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 05/11/10 €260
  24. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 6/12/10 €109.93
  25. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 04/01/11 €109.22
  26. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 19/07/11 €56.62
  27. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 19/07/11 €62.91
  28. Έξοδα μετάφρασης ιατρικής έκθεσης Νοσοκομείο�. Asklepios Kliniken Schildautal, ημερομηνίας 21/09/11 €50
  29. �'πόδειξη για ιατρική έκθεση �". Νοσοκομείο Λεμεσού ημερομηνίας 30/09/11 €47.84
  30. Έξοδα μετάφρασης ιατρικής έκθεσης Νοσοκομείο�. Asklepios Kliniken Schildautal, ημερομηνίας 04/10/11 €25
  31. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 14/10/11 €43.19
  32. �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Achillion Ltd ημερομηνίας 26.01.12 €800
  33. �'πόδειξη πληρωμής κλινικής Achillion Ltd ημερομηνίας 27.01.12 €1.760,36
  34. �'πόδειξη πληρωμής �"ρ. Ιωάννο�. �"ιάννη ημερομηνίας 17/2/12 €3.600
  35. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 28/1/12 €106.87
  36. �'πόδειξη Φαρμακείο�. Έ. Χαραλάμπο�.ς ημερομηνίας 24/02/12 €48.60
  37. �'πόδειξη για ιατρική έκθεση �"ενικού Νοσοκομείο�. ημερομηνίας 01/03/12 €18.77
  38. Έκδοση �'στ�.νομικής έκθεσης €85.43 ΣΥΝΟΛΟ: €22.590,75­ Προς απόδειξη των ως άνω κονδ�.λίων η ενάγο�.σα κατέθεσε σχετικές αποδείξεις πληρωμής, με εξαίρεση τα κονδύλια �.π’ αριθμό 4, 11 και 12 για τα οποία δεν κατατέθηκαν οποιεσδήποτε αποδείξεις.[1] Σύμφωνα με την νομολογία μας, η απόδειξη των ειδικών ζημιών κινείται μέσα σε α�.στηρά πλαίσια. Εναπόκειται στον ενάγοντα, σε κάθε περίπτωση, να αποδείξει με κατάλληλη μαρτ�.ρία τα κονδύλια πο�. σ�.νιστούν τη ζημιά το�.. (Ηρακλέο�.ς ν. Πίτρο�.
(1994)1 �'.�'.�". 239, Ηρακλέο�.ς ν. Ταχύπλοο�. σκάφο�.ς «Νίκη»
(1994)1 �'.�'.�". 510, 523 και British Transport Commission v. Gourley
(1956)A.C. 185). Στην προκείμενη περίπτωση όλες οι ανωτέρω αποδείξεις κατατέθηκαν χωρίς οποιαδήποτε ένσταση από πλε�.ράς �.περάσπισης. Περαιτέρω η ενάγο�.σα ο�.δόλως αντεξετάστηκε επ’ α�.τών. Υπό τις περιστάσεις θεωρώ ότι η παρο�.σιασθείσα εκ μέρο�.ς της ενάγο�.σας μαρτ�.ρία είναι επαρκής προς απόδειξη το�.ς με εξαίρεση φ�.σικά τα τρία ανωτέρω κονδύλια για τα οποία δεν παρο�.σιάστηκαν οποιεσδήποτε αποδείξεις. �'άση των κατατεθεισών αποδείξεων το σ�.νολικό ποσό των κονδ�.λίων ανέρχεται σε €22.426,24, για το οποίο η ενάγο�.σα δικαιούται σε απόφαση. Όσον αφορά την απώλεια ημερομισθίων της ενάγο�.σας πο�. αξιώνεται με ξεχωριστό κονδύλι των ειδικών ζημιών, α�.τό θα εξεταστεί ξεχωριστά, αμέσως πιο κάτω. Η �'ΠΩΛΕΙ�' ΤΩΝ �'ΠΟΛ�'�'ΩΝ ΤΗΣ ΕΝ�'�"ΟΥΣ�'Σ Προς απόδειξη της ως άνω ζημιάς της, η Ενάγο�.σα παρο�.σίασε τη μαρτ�.ρία το�. �'. Ιωάννο�. (Μ.Ε.11) και της Χ. Λοίζίδο�. (Μ.Ε.12). Ο Μ.Ε.11 κατάθεσε ότι είναι διε�.θ�.ντής της εταιρείας PANTELIS SOTERIOU (FORZEN FOOD) LTD η οποία ασχολείται με το εμπόριο κατεψ�.γμένων τροφίμων. Η ενάγο�.σα ήταν �.πάλληλος το�.ς και άρχισε την απασχόληση της κατά το
  1. Τα καθήκοντα της ήταν να γεμίζει τα ψ�.γεία και τα ράφια το�. καταστήματος με εμπορεύματα και επίσης ήταν στο ταμείο. Εργάστηκε μέχρι τον Φεβρο�.άριο το�.
  2. Ο λόγος για τον οποίο σταμάτησε την εργασία της ήταν το δ�.στύχημα στο οποίο ενεπλάκη, σ�.νεπεία το�. οποίο�. δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει στα καθήκοντα της. Κατά την αντεξέταση το�. διε�.κρίνισε ότι ο καθαρός μισθός της ενάγο�.σας ήταν €695 μηνιαίως. Σ�.μφώνησε ότι κατά το 2009 για περίοδο 4 περίπο�. μηνών, σ�.γκεκριμένα μεταξύ �'�.γούστο�. και Νοεμβρίο�., η ενάγο�.σα δεν εργάστηκε. Ο λόγος, απ’ ότι θ�.μόταν, ήταν ο θάνατος το�. σ�.ζύγο�. της. Η Μ.Ε.12 κατέθεσε ότι εργάζεται στον κλάδο επιθεωρήσεων το�. τμήματος κοινωνικών ασφαλίσεων. �'πό το φάκελο της ενάγο�.σας τον οποίο είχε στην κατοχή της παρο�.σίασε σειρά εγγράφων (τεκμήριο 11), στα οποία περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, κατάσταση ασφαλιστέων αποδοχών για τα έτη 1976 �" 2011 καθώς και κατάσταση με το�.ς εργοδότες στο�.ς οποίο�.ς εργάστηκε η ενάγο�.σα. Με βάση τα στοιχεία το�. φακέλο�. της η ενάγο�.σα τερμάτισε την απασχόληση της την 28.2.
  3. Μετά την ως άνω ημερομηνία δεν έχο�.ν πληρωθεί οποιεσδήποτε εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων. Η ενάγο�.σα είναι λήπτης σύνταξης ανικανότητας σε ποσοστό 75%, με βάση απόφαση το�. ιατροσ�.μβο�.λίο�. ημερομηνίας 29.8.
  4. �'ρχικά είχε κριθεί ανίκανη προς εργασία κατά ποσοστό 15%. Τόσο ο Μ.Ε.11 όσο και η Μ.Ε.12 κρίνονται ως ειλικρινείς και αξιόπιστοι. �"εν μο�. έχο�.ν αφήσει την παραμικρή αμφιβολία ότι μοναδικός σκοπός της παρο�.σίας το�.ς στο �"ικαστήριο ήταν να καταθέσο�.ν τα αληθή γεγονότα και όχι να βοηθήσο�.ν την �.πόθεση της Ενάγο�.σας. Ειδικά δε η μαρτ�.ρία της Μ.Ε.12 παρέμεινε στην ολότητα της αδιαμφισβήτητη. Με βάση τη μαρτ�.ρία το�.ς καταλήγω σε εύρημα ότι η Ενάγο�.σα κατά το χρόνο το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος εργαζόταν στο κατάστημα της εταιρείας Pantelis Soteriou (frozen food) Ltd με καθήκοντα ταμία αλλά και τοποθέτησης προϊόντων σε ράφια και ψ�.γεία το�. καταστήματος. Ο ε�.παίδε�.τος σ�.νήγορος των Εναγομένων στη γραπτή το�. αγόρε�.ση �.ποστηρίζει, βασιζόμενος στη δέσμη καταστάσεων των κοινωνικών ασφαλίσεων πο�. παρο�.σίασε η Μ.Ε.12, ότι η Ενάγο�.σα �.πό οποιεσδήποτε σ�.νθήκες απέτ�.χε να αποδείξει ότι είχε σταθερή εργασία την οποία απώλεσε λόγω το�. επίδικο�. δ�.στ�.χήματος. Κατά τον ε�.παίδε�.το σ�.νήγορο, η εργασιακή εικόνα της Ενάγο�.σας, όπως αναδύεται μέσα από τις καταστάσεις το�. τεκμηρίο�. 11, ο�.δόλως δεικνύει πρόσωπο πο�. θέλησε ποτέ να ασχοληθεί με εργασία ή ότι στο μέλλον θα ασχολείτο με εργασία πο�. να έχει εξ’ α�.τής εισοδήματα, κάτι το οποίο αποδεικνύεται αφενός από το ότι στα πλέον παραγωγικά χρόνια της ζωής της και για 27 σ�.ναπτά έτη δεν εργάστηκε και αφετέρο�. από το ότι για 3 μήνες κατά το τελε�.ταίο έτος της εργοδότησης της, το 2009, απέφ�.γε να εργαστεί, χωρίς να αιτιολογήσει την ως άνω αποχή της. Όπως προκύπτει από την «�'ναλ�.τική Κατάσταση �'ποδοχών �'σφαλισμένο�. κατά Εργοδότη» η οποία αποτελεί μέρος το�. τεκμηρίο�. 11, η Ενάγο�.σα ξεκίνησε να εργάζεται στην εταιρεία Pantelis Soteriou (frozen food) Ltd τον Σεπτέμβρη το�.
  5. Επισημαίνεται ότι από το μήνα α�.τό ξεκινά η πληρωμή εισφοράς στο ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων από τον ως άνω εργοδότη. �"ια το έτος 2009 �.πάρχει πληρωμή εισφοράς από τον ίδιο εργοδότη για όλο�.ς το�.ς μήνες με εξαίρεση τον Σεπτέμβρη και Οκτώβρη για το�.ς οποίο�.ς κανένα ποσό φαίνεται να πληρώθηκε, ενώ για το�.ς μήνες �'ύγο�.στο και Νοέμβριο πληρώθηκε μειωμένη εισφορά, σε σχέση με το�.ς άλλο�.ς μήνες. Όσον αφορά το μήνα �'ύγο�.στο, η δικαιολογία την οποία προέβαλε η Μ.Ε.12 για το μειωμένο ποσό της εισφοράς πο�. πληρώθηκε, ήταν ότι το μήνα α�.τό σ�.νήθως είναι η περίοδος των αδειών. Σύμφωνα με την ίδια κατάσταση το�. τεκμηρίο�. 11, για το έτος 2010 �.πάρχει πληρωμή εισφοράς για το�.ς μήνες Ιανο�.άριο και Φεβρο�.άριο. �'ξίζει δε να αναφερθεί ότι κατά το Φεβρο�.άριο το�. 2010 επεσ�.νέβη το επίδικο δ�.στύχημα. Όσον αφορά την πληρωμή εισφορών από άλλο�.ς εργοδότες πριν τον Σεπτέμβρη το�. 2008, φαίνεται ότι �.πάρχει πληρωμή από την εταιρεία Riser Trade Co Ltd για την περίοδο Ιανο�.αρίο�. �" �'πριλίο�. το�. ιδίο�. χρόνο�.. Με βάση την ίδια κατάσταση, ένας ακόμη εργοδότης της Ενάγο�.σας ήταν η εταιρεία Ορφανίδης �"ημόσια Εταιρεία Λίμιτεδ, στην οποία φαίνεται να εργάστηκε για ένα πολύ μικρό διάστημα, αφού δεν �.πάρχει πληρωμή οποιο�.δήποτε ποσού στο Ταμείο Κοινωνικών �'σφαλίσεων. Είναι γεγονός ότι η Ενάγο�.σα, όπως προκύπτει από το αδιαμφισβήτητο π

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.