ΒΑΛΑΝΙΔΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αρ. Αγωγής: 1285/2013, 23/12/2021

ΒΑΛΑΝΙΔΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αρ. Αγωγής: 1285/2013, 23/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2021:A303 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1285/2013 Μεταξύ: XXXXX ΒΑΛΑΝΙΔΟΥ Ενάγουσας και ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου 23 Δεκεμβρίου, 2021 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κ. Σωτήρη δια Κ. Χρ. Σωτήρη Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κ. Μελάς δια Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για βλάβες και ζημιές που ισχυρίζεται ότι υπέστη συνεπεία ατυχήματος που συνέβη στις 9.7.2021, στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, κατά τη διάρκεια και στα πλαίσια της εργασίας της. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση είναι ιδιαίτερα, όπως θα διαφανεί στην πορεία. Μεγάλο μέρος των γεγονότων κατέστη παραδεκτό για τους σκοπούς της ακρόασης ενώ, εκ των υπόλοιπων γεγονότων για τα οποία κατέθεσαν οι μάρτυρες, το μεγαλύτερο μέρος επίσης δεν έτυχε ουσιαστικής αμφισβήτησης. Θα ξεκινήσω με μια αναφορά στα παραδεκτά γεγονότα, τα οποία συνοψίζονται ως εξής: 1 Κατά τον χρόνο του επίδικου ατυχήματος, η Ενάγουσα ήταν 49 ετών και εργαζόταν ως αχθοφόρος-κλητήρας στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Τα καθήκοντα της ήταν ως αναφέρονται το Σχέδιο Υπηρεσίας του Υπουργείου Υγείας, Τμήμα Ιατρικών Υπηρεσιών (Τεκμήριο 4). 2 Στις 9.7.2012 και περί ώρα 06:50μμ, η Ενάγουσα μαζί με τη βοηθό θαλάμου - φροντίστρια κα XXXXX Ιωάννου, μετέφεραν ένα νεκρό στο νεκροτομείο, ως οι οδηγίες που έλαβαν από την Υπεύθυνη του Νεφρολογικού Τμήματος. Κατά τη μεταφορά της σορού, φορούσαν γάντια και μάσκα. 3 Στο νεκροτομείο, η Ενάγουσα άνοιξε τις πόρτες του ψυκτικού θαλάμου και διαπίστωσε ότι όλα τα συρτάρια (ταψιά) ήταν γεμάτα εκτός από ένα το οποίο βρισκόταν πάνω από το ύψος της. 4 Η Ενάγουσα τράβηξε προς τα έξω εκείνο το συρτάρι (ταψί) για να τοποθετηθεί ο νεκρός, αλλά στο συρτάρι (ταψί) υπήρχε ακάθαρτο και δύσοσμο υγρό το οποίο περιέλουσε την Ενάγουσα. Μέρος του υγρού αυτού εισχώρησε και στο στόμα της και αυτή, ενστικτωδώς, το κατάπιε. 5 Αμέσως μετά το πιο πάνω συμβάν, η Ενάγουσα καταβλήθηκε από πανικό (σοκ) και έτρεχε στο διάδρομο φωνάζοντας ότι θα πεθάνει. 6 Τα υγρά που υπήρχαν στο συρτάρι (ταψί) του ψυκτικού θαλάμου, στο οποίο η Ενάγουσα προσπάθησε να τοποθετήσει το νεκρό οφείλονταν σε βλάβη που παρουσίαζε ο ψυκτικός θάλαμος λόγω παράλειψης συντήρησης και επιδιόρθωσης του σε τακτά χρονικά διαστήματα από τους αρμόδιους υπαλλήλους του Εναγόμενου. 7 Η Ενάγουσα νοσηλεύτηκε στο Παθολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσου από 9.7.2012 μέχρι 11.7.2012 λόγω επιγαστραλγίας και ναυτίας από την κατάποση του υγρού από τον ψυκτικό θάλαμο. 8 Μετά το πιο πάνω ατύχημα, η Ενάγουσα διαπιστώθηκε ότι πάσχει από διαταραχή μετατραυματικού στρες. 9 Μετά τη διαπίστωση ότι πάσχει από διαταραχή μετατραυματικού στρες, η Ενάγουσα απαλλάχτηκε από εργασία στους χώρους του νεκροτομείου και από εργασία που αφορά επαφή με νεκρούς γενικά. 10 Ένεκα του πιο πάνω ατυχήματος, η Ενάγουσα απουσίαζε από την εργασία της από τις 9.7.2012 μέχρι 21.10.

1. 11 Οι καθαρές μηνιαίες απολαβές της Ενάγουσας από την εργασία της, κατά τον χρόνο του ατυχήματος, ανέρχονταν στο ποσό των €1.
2. 12 Η Ενάγουσα εισέπραξε από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων το ποσό των €2.911,46 ως επίδομα σωματικής βλάβης για τη χρονική περίοδο από 9.7.2012 μέχρι 21.10.2012, σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθεσίας Κοινωνικών Ασφαλίσεων. 13 Για την ίδια χρονική περίοδο, ήτοι από 9.7.2012 μέχρι 21.10.2012, η Ενάγουσα έλαβε από το Σχέδιο Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης του Υπουργείου Υγείας, το ποσό των €1.599,82 ως συμπληρωματική πληρωμή. 14 Η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €114,47 για να εξασφαλίσει ιατρικά πιστοποιητικά. Τα πιο πάνω παραδεκτά γεγονότα, δίνουν μια εικόνα των γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά το επίδικο ατύχημα και καθόρισαν το πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε η μαρτυρία που παρουσιάστηκε κατά την ακρόαση. Επιγραμματικά, η δικογραφημένη θέση της Ενάγουσας είναι ότι το ατύχημα προκλήθηκε συνεπεία αποκλειστικής αμέλειας του Εναγόμενου και διεκδικεί γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. Στην Υπεράσπιση, ο Εναγόμενος αρνείται αμέλεια και ισχυρίζεται ότι το ατύχημα οφείλεται σε αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια της Ενάγουσας. Η θέση ότι η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά την Ενάγουσα εγκαταλείφθηκε στην πορεία της ακρόασης. Όπως ανέφερε ο συνήγορος του Εναγόμενου στην τελική του αγόρευση (4η σελίδα): «είναι σαφές ότι ο Εναγόμενη ανέλαβε, έστω μερικώς, στην ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Συνεπώς τα επίδικα ζητήματα που απομένουν να αποφανθεί το Δικαστήριο είναι: -κατά πόσο υπάρχει συντρέχουσα αμέλεια της Ενάγουσας. - το ύψος των ειδικών αποζημιώσεων της Ενάγουσας. - το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται η Ενάγουσα.» Πέραν των γεγονότων που κατέστησαν παραδεκτά, η πλευρά της Ενάγουσας παρουσίασε δύο μάρτυρες προς απόδειξη των αξιώσεων της. Πρώτη μάρτυρας ήταν η κα Μ. Σιάμαρου, Επιθεωρήτρια Εργασίας 1ης τάξης στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, στο Επαρχιακό Γραφείο Λεμεσού (ΜΕ1) και δεύτερη μάρτυρας ήταν η ίδια η Ενάγουσα (ΜΕ2). Η πλευρά του Εναγόμενου δεν παρουσίασε μαρτυρία. Θα προχωρήσω με μια συνοπτική αναφορά των όσων οι δύο μάρτυρες κατέθεσαν στο Δικαστήριο. Επικεντρώνομαι στα σημεία της μαρτυρίας τους που κρίνω σημαντικά για σκοπούς διαμόρφωσης του αποτελέσματος. Ξεκινώντας από την πρώτη μάρτυρα, κατέθεσε ότι στα καθήκοντα της περιλαμβάνεται η επιθεώρηση χώρων εργασίας όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία, η διερεύνηση ατυχημάτων και η ετοιμασία εκθέσεων για εργατικά ατυχήματα. Τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα της μάρτυρας δεν αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Εναγόμενου. Συνέχισε λέγοντας ότι πληροφορήθηκε για το επίδικο ατύχημα από τον αδερφό της Ενάγουσας και, μετά από πρώτες τηλεφωνικές συνομιλίες που είχε με τους εμπλεκόμενους, έλαβε καταθέσεις, επισκέφθηκε το χώρο του ατυχήματος και ετοίμασε σχετική έκθεση. Παρέλαβε επίσης έντυπο γνωστοποίησης εργατικού ατυχήματος από το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού (Τεκμήριο 1). Το έντυπο αυτό υπογράφεται από τον Διευθυντή του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και υποβλήθηκε στις 11.7.
3. Στην περιγραφή του τρόπου ατυχήματος αναγράφεται «κατά την τοποθέτηση νεκρού στο ψυγείο του Νεκροτομείου περιλούσθηκε από βρώμικα νερά και μέρος καταπώθηκαν». Στην περιγραφή της φύσης του τραυματισμού αναγράφεται «μετατραυματικό στρες από κατάπωση νερού του ψυγείου νεκροτομείου». Η μάρτυρας υιοθέτησε το περιεχόμενο της έκθεσης που ετοίμασε και παρουσίασε (Τεκμήριο 2). Η έκθεση της ετοιμάστηκε στη βάση της διερεύνησης που διενήργησε, η οποία περιελάμβανε λήψη κατάθεσης από την Ενάγουσα, από διοικητικό λειτουργό του Νοσοκομείου, από δύο Επιστάτες Β' του Νοσοκομείου (συντονίστριες ωρομίσθιου προσωπικού), από τον βοηθό νεκροτόμο, από την αυτόπτη μάρτυρα XXXXX Ιωάννου, από αχθοφόρο/κλητήρα μέλος της Επιτροπής Προσωπικού και Ασφαλείας του Νοσοκομείου και από τον υπεύθυνο εργαστηρίου της Ηλεκτρομηχανολογικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου. Διενήργησε επίσης επιτόπια εξέταση στον χώρο στις 4.10.
4. Στις παρατηρήσεις/διαπιστώσεις που καταγράφονται στην έκθεση περιλαμβάνονται και τα ακόλουθα: (α) Η Ενάγουσα εργαζόταν στο Νοσοκομείο Λεμεσού για 4 χρόνια και υπαγόταν στο ωρομίσθιο κυβερνητικό προσωπικό. (β) «Σύμφωνα με τα Σχέδια Υπηρεσίας του αχθοφόρου-κλητήρα, η μεταφορά πτωμάτων από τους θαλάμους στο Νεκροτομείο συμπεριλαμβανόταν στα καθήκοντα της θέσης. Η μεταφορά πτωμάτων πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη νοσηλευτικού προσωπικού.» (γ) «.η μεταφορά γινόταν με την συνοδεία βοηθών θαλάμου/φροντιστών. Τη μέρα του ατυχήματος η παθούσα συνοδευόταν από τη XXXXX Ιωάννου, βοηθό θαλάμου του Νεφρολογικού». (δ) «Η μεταφορά των νεκρών από τους αχθοφόρους-κλητήρες γινόταν σε ειδικά τρόλεϊ και η ανύψωση και η εναπόθεση τους στο εσωτερικό του θαλάμου γινόταν με ειδικό ανυψωτικό εξοπλισμό, ο οποίος λειτουργούσε με ποδομοχλό». (ε) «Κατά την επιθεώρηση στις 04/10/12 διαπιστώθηκε ότι ο ψυκτικός θάλαμος είχε ένδειξη ψύξης 2οC. Εξωτερικά ο θάλαμος παρουσίαζε φθορές». (στ) «.τη μέρα του ατυχήματος φυλάσσονταν δύο πτώματα στο χώρο του Νεκροτομείου, τα οποία δεν είχαν αναζητηθεί από τους οικείους τους, ενώ υπήρχε έντονη δυσοσμία στο χώρο λόγω προβλημάτων που παρουσίαζαν οι ψυκτικοί θάλαμοι φύλαξης των νεκρών. Μετά το ατύχημα τα δύο πτώματα απομακρύνθηκαν και θάφτηκαν». (ζ) «.μετά το ατύχημα οι ψυκτικοί θάλαμοι επιδιορθώθηκαν (απόψυξη και επαναλειτουργία) καθότι παρατηρήθηκε δημιουργία πάγου στο εσωτερικό τους. Η προληπτική συντήρηση του ψυκτικού θαλάμου γινόταν μια φορά το χρόνο, λόγω της ιδιαιτερότητας του χώρου, ενώ τα υπόλοιπα συστήματα ψύξης/κλιματιστικά/ψυκτικοί θάλαμοι συντηρούνταν προληπτικά κάθε έξι μήνες». (η) «Στο Νοσοκομείο Λεμεσού δεν έχει εκπονηθεί μελέτη εκτίμησης κινδύνων ούτε έχει εφαρμοστεί Σύστημα Διαχείρισης των θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας. Επίσης δεν έχει διοριστεί Λειτουργός Ασφαλείας». (θ) «.την στιγμή του ατυχήματος [η Ενάγουσα] φορούσε απλή μάσκα μιας χρήσης, γάντια και την ποδία της». (ι) «.τη μέρα του ατυχήματος στο χώρο του νεκροτομείου υπήρχε έντονη δυσοσμία». Η έκθεση της ΜΕ1 (Τεκμήριο 2) συνοδευόταν από φωτογραφίες (Τεκμήριο 3) που έλαβε η ίδια και στις οποίες αποτυπώνεται ο χώρος του νεκροτομείου όπου έγινε το ατύχημα, όπως ήταν κατά τις 4.10.2012 που διενήργησε την επιτόπια εξέταση της. Όταν της ζητήθηκε να εξηγήσει γιατί υπήρχαν υγρά εντός του ταψιού του ψυκτικού θαλάμου κατά τον χρόνο του ατυχήματος, η ΜΕ1 απάντησε ότι «οι ψυκτικοί θάλαμοι παρουσίαζαν προβλήματα οπότε λόγω της βλάβης του θαλάμου υπήρχαν υγρά. Επίσης να αναφέρω ότι πληροφορήθηκα ότι, οι θάλαμοι είχαν δημιουργήσει πάγο, από τον λειτουργό της Ηλεκτρομηχανολογικής Υπηρεσίας και αυτό φαίνεται γι΄αυτό και υπήρχαν όλα αυτά τα προβλήματα. Και το γεγονός ότι υπήρχε πάγος σημαίνει ότι αν είχαν προβλήματα οι ψυκτικοί θάλαμοι σημαίνει ότι αν δεν ήταν στην κατάλληλη θερμοκρασία θα είχε αλλοίωση ο πάγος και είχαν δημιουργηθεί τα υγρά στον χώρο.» Αναφορικά με την παρουσία της δυσοσμίας στον χώρο κατά τον χρόνο του ατυχήματος, η ΜΕ1 ανέφερε ότι «Σύμφωνα με τις πληροφορίες που πήρα υπήρχε δυσοσμία και εξηγείται λόγω της βλάβης των ψυκτικών θαλάμων. Ειδικά αν υπήρχαν πτώματα, τα οποία δεν είχαν αναζητηθεί και είχαν παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα στους θαλάμους αυτούς. Είναι η ίδια λογική που γίνεται σε όλα τα ψυγεία που έχουμε ακόμα και στο σπίτι μας [.] όταν ο ψυκτικός θάλαμος είναι σε καλή κατάσταση δεν αναμένεται να έχει μέσα στα ταψιά υγρά. [.] Όσον αφορά τις εργασίες συντήρησης, συνήθως ο κατασκευαστής καταγράφει τις ημερομηνίες και τον χρόνο, τον οποίο πρέπει ο συντηρητής να ενημερώνεται και να τηρά. Συνήθως αυτό είναι, το καταγράφει ο συντηρητής όμως σύμφωνα και με την πληροφόρηση που είχα από το αρμόδιο τμήμα της ηλεκτρομηχανολογικής υπηρεσίας η συντήρηση αυτή έπρεπε να γίνεται κάθε έξι μήνες, αλλά στην περίπτωση του νεκροτομείου μου ανέφεραν ότι λόγω της ιδιαιτερότητας του χώρου η συντήρηση εγίνετουν κάθε χρόνο.» Σύμφωνα επίσης με την ΜΕ1, άτομα που εργάζονται στον συγκεκριμένο χώρο «πρέπει να έχουν ειδικό εξοπλισμό όπως τα λεγόμενα μέσα ατομικής προστασίας, εξοπλισμός ατομικής προστασίας. Στην περίπτωση ειδικά των περιπτώσεων αυτών θα έπρεπε να είναι στολές μιας χρήσης, γυαλιά ασφαλείας, κατάλληλες μάσκες κεφαλής. Γενικά ότι προνοείται για τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν ειδικά πρωτόκολλα, τα οποία πρέπει να ακολουθούνται. [. Αυτά] δεν τα είχαν προσφέρει [στην Ενάγουσα οι εργοδότες της]. Ήταν όπως ανέφερα και στην έκθεση μου ήταν μια μάσκα απλή αυτή που φορούμε τώρα, αυτές που φορούμε εμείς τώρα χωρίς άλλο εξοπλισμό. Και μάλιστα συνέχιζαν και την εργασία τους στους θαλάμους με τον ίδιο εξοπλισμό ενώ είχαν ήδη μεταφέρει πτώμα στο νεκροτομείο» Κατά την αντεξέταση της, η ΜΕ1 διαφώνησε ότι η Ενάγουσα είχε τύχει ενημέρωσης από τους εργοδότες της ως προς τα μέτρα προστασίας που έπρεπε να λαμβάνει και για τον τρόπο μεταφοράς και τοποθέτησης νεκρών. Ανέφερε σχετικά ότι «ο εργοδότης έχει υποχρέωση να εκτιμά τους κινδύνους στον χώρο εργασίας είτε αυτό έχει να κάνει με τον χειρισμό ασθενών, είτε με τον χειρισμό νεκρών. Στα πλαίσια της εκτίμηση κινδύνου εκτός το ότι πρέπει να εκτιμήσει τον κίνδυνο και να καταγράψει τα μέτρα που πρέπει να λάβει ως εργοδότης που μπορεί να είναι αυτό που είπετε, μπορεί να ήταν εκπαίδευση, μπορεί να είναι παροχή μέσων ατομικής προστασίας, μπορεί να είναι κάποιες διαδικασίες, μπορεί να καταλήξει σε γραπτές οδηγίες προς τους εργαζόμενους. Τις οδηγίες, την εκτίμηση αυτήν του κινδύνου τις ζήτησα από τη διοίκηση του Νοσοκομείου και τις οδηγίες και δεν τις είχα, δεν είχαν ετοιμάσει εκτιμήσεις κινδύνου. Γι' αυτό κατάληξη μου στη διερεύνηση του ατυχήματος ετοίμασα επιστολή με τις παραβιάσεις στις νομοθεσίες αυτές και έστειλα προς τη γενική διεύθυνση του Υπουργείου Υγείας.» Πρόσθεσε αντεξεταζόμενη ότι, από τη διερεύνηση της δεν φάνηκε ότι ο νεκρός τον οποίο μετέφερε η Ενάγουσα να έπασχε από οποιαδήποτε μολυσματική ασθένεια. Επέμενε όμως ότι ακόμα και σε αυτή την περίπτωση ήταν απαραίτητη η χρήση μέσων προσωπικής προστασίας γιατί «πιθανόν να υπήρχαν μολυσματικές ασθένειες, τις οποίες να μην γνώριζαν. Το ένα. Το άλλο είναι ότι οι αχθοφόροι κλητήρες δεν έκαναν μόνο μεταφορά νεκρών, έκαναν και άλλες εργασίες, δηλαδή μετέφεραν φακέλους, μετέφεραν ασθενείς, οπότε ήταν ένα κομμάτι της εργασίας του και έτσι μέσα στα μέτρα προστασίας είναι ο εξοπλισμός ο κατάλληλος εξοπλισμός ατομικής προστασίας που στις περισσότερες περιπτώσεις πρέπει να είναι μιας χρήση για να μπορεί να αλλάζει και να πηγαίνει να κάνει την εργασία του σε άλλο πόστο [.] Μπορεί να είναι σκουφάκι για μαλλιά, μπορεί να είναι γυαλιά ασφαλείας, μπορεί να είναι στολές μιας χρήση. Όλα αυτά τα έχω μελετήσει και έχω πάρει συμβουλή από τον γιατρό εργασίας του Τμήματος μας, του Τμήματος τον γιατρό Αθανάσιο Αθανασίου και από βιβλιογραφία για το θέμα μεταφοράς για τη διαδικασία μεταφοράς νεκρών. Η διαφορά στην περίπτωση των αχθοφόρων κλητήρων ότι δεν ήταν η μοναδική τους εργασία τους, θα συνέχιζαν να εξασκούν άλλες εργασίες στο Νοσοκομείο.» Ακολούθως η ΜΕ1 πρόσθεσε «για το συγκεκριμένο ατύχημα δεν ήταν μόνο το γεγονός ότι δεν υπήρχε κατάλληλος εξοπλισμός ατομικής προστασίας, υπήρχε ένας ελαττωματικός εξοπλισμός, ο ψυκτικός θάλαμος παρουσίαζε πρόβλημα και γι' αυτό και είχαμε τα υγρά εντός του θαλάμου». Η ΜΕ1 επέμενε ότι, στη βάση της διερεύνησης της, η Ενάγουσα δεν είχε δεχτεί εκπαίδευση στη μεταφορά νεκρών. Πρόσθεσε «το Νοσοκομείο το επιθεωρώ χρόνια τώρα, γνωρίζω τις ελλείψεις και τα προβλήματα εκτός της μαρτυρίας της ίδιας της παθούσας και από άλλα άτομα γνώριζα ότι δεν γίνονταν εκπαιδεύσεις για τον σκοπό αυτό.» Η ΜΕ1 ερωτήθηκε κατά πόσο τα προβλήματα ψύξης του θαλάμου θα ήταν ορατά σε κάποιο που άνοιγε τις πόρτες. Η μάρτυρας απάντησε ότι «έπρεπε να ήταν ορατά ναι. Μπορεί να ήταν πάγος, μπορεί σε κάποια σημεία. Ένα ψυγείο που είναι συντηρημένο δεν πρέπει να έχει ούτε νερά ούτε πάγο.» Τέθηκε στην μάρτυρα ότι τα υγρά που υπήρχαν στο επίδικο ταψί δεν είχαν προέλθει από πτώμα αλλά από απόψυξη λόγω της δυσλειτουργίας του ψυκτικού θαλάμου. Η μάρτυρας απάντησε ότι «ναι. Αντιλαμβάνεστε και να. το όλο περιβάλλον εκεί μιλούμε για ψυκτικό θάλαμο που τοποθετούνταν πτώματα είτε υπάρχει είτε δεν υπάρχει πτώμα σ' εκείνο το σημείο που δεν μπορούσε με ξέρουμε στα σίγουρα, μιλούμε για ένα περιβάλλον, το οποίο ήταν επιβαρυμένο πιθανόν με κάποια μικρόβια, με κάποιους ιούς, με κάποιους βιολογικούς παράγοντες που επηρέαζαν εκείνο το σημείο.» Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία της επιθεωρήτριας του Υπουργείου Εργασίας. Πριν προχωρήσω στην υπόλοιπη μαρτυρία να σημειώσω τα εξής σε σχέση με την αξιολόγηση της πρώτης μάρτυρας. Καθ' όλη τη διάρκεια της μαρτυράς της έδινε σαφής και καθαρές απαντήσεις. Ήταν συνεπής στις θέσεις της, καμία αντίφαση ή ασυμφωνία διαπιστώθηκε. Εξήγησε σε πληρότητα τη διερεύνηση που έκανε για το επίδικο ατύχημα και τις παρατηρήσεις που καταγράφει στην έκθεση της. Υποστήριξε τα συμπεράσματα και τις θέσεις της με εμπεριστατωμένο και τεκμηριωμένο τρόπο. Δεν εντόπισα οποιοδήποτε στοιχείο στη μαρτυρία της που να θέτει σε αμφισβήτηση την ορθότητα των χειρισμών της και τον παρατηρήσεων και διαπιστώσεων της όπως τις κατέγραψε στην έκθεση της και όπως τις εξήγησε στο Δικαστήριο. Επιπρόσθετα, καμία άλλη μαρτυρία παρουσιάστηκε που να αποδυναμώνει ή να είναι αντίθετη ή ασύμφωνη με τη δική της. Παράλληλα, πρόκειται για μάρτυρα που δεν έχει προσωπικό συμφέρον στην υπόθεση, είναι ανεξάρτητη, λειτουργός του Υπουργείου που είναι αρμόδιο για τη διερεύνηση του ατυχήματος. Ενόψει αυτών των διαπιστώσεων, κρίνω ότι ήταν αξιόπιστη μάρτυρας. Αποδέχομαι το σύνολο της μαρτυρία στης καθώς και τις διαπιστώσεις και παρατηρήσει της ως ορθές. Όπως τις έχω συνοψίσει υπό τις παραγράφους (α)-(ι) πιο πάνω αλλά και στην υπόλοιπη συνοπτική αναφορά στη μαρτυρία της, καθίστανται μέρος των δικών μου ευρημάτων. Οι σωματικές και ψυχολογικές βλάβες που υπέστη η Ενάγουσα συνεπεία του ατυχήματος είναι, ουσιαστικά, παραδεκτές. Στα πλαίσια της ακρόασης κατατέθηκαν από κοινού και για την αλήθεια του περιεχόμενου τους, διάφορα ιατρικά πιστοποιητικά. Σε αυτά καταγράφεται η πορεία της υγείας της Ενάγουσας και τα ευρήματα των διαφόρων γιατρών που την εξέτασαν από το ατύχημα και μετέπειτα. Το περιεχόμενο των πιστοποιητικών αυτών αποτελεί, επίσης, μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Πριν προχωρήσω στη μαρτυρία της ίδιας της Ενάγουσας, θεωρώ ότι θα ήταν βοηθητικό να αναφερθώ στο περιεχόμενο αυτών των ιατρικών πιστοποιητικών. Το 1ο ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 5) έχει ημερομηνία 19.8.2012 και εκδόθηκε από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του: «Η [Ενάγουσα] εμφανίζει ακουστικές ψευδαισθήσεις και οπτικές ψευδαισθήσεις, εφιάλτες, έντονη ανησυχία, έντονη αϋπνία, αντιδράσεις, ξαφνιάσματα, υπερεπαγρυπνισης, αίσθημα συχνής αναβίωσης του τραυματικού γεγονότος, αποπροσωποποίηση, διαταραχές στην προσοχή και στη συγκέντρωση. Λαμβάνει από μηνός φαρμακευτική αγωγή και γίνονται και ψυχοθεραπείες σε τακτική βάση. Παρ' όλα αυτά δεν εμφάνισε βελτίωση στην κλινική της εικόνα και χρειάστηκε αύξηση της φαρμακευτικής της αγωγής και ανανέωση της αναρρωτικής της άδειας λόγω του ότι στην παρούσα φάση λόγω των συμπτωμάτων της, δεν είναι σε θέση να εργαστεί. Η διάγνωση της είναι «Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες». Συνίσταται ανανέωση της αναρρωτικής της άδειας για ένα μήνα από τις 20/08/12 μέχρι τις 20/09/12.» Η 2η ιατρική βεβαίωση (Τεκμήριο 6) έχει ημερομηνία 14.9.2012 και εκδόθηκε από Δρ. Δρυμιώτου, Ιατρικό Λειτουργό 1ης Τάξης, Παθολόγο, του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Σύμφωνα με αυτό: «Η [Ενάγουσα] νοσηλεύτηκε από 09/07/2012 μέχρι 11/07/2012 στο Παθολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού λόγω επιγαστραλγίας και ναυτίας μετά από κατάποση νερού από το ψυγείο του νεκροτομείου. Στις 10/07/2012 κατά την πρωινή επίσκεψη στο θάλαμο η ασθενής παρουσίαζε αγχώδη συνδρομή και ήπια επιγαστραλγία. Η υπόλοιπη κλινική της εικόνα ήταν πολύ καλή. Από την αντικειμενική εξέταση: αιμοδυναμικά σταθερή, απύρετη χωρίς άλλα παθολογικά ευρήματα. Εζητήθη εκτίμηση από ψυχολόγο η οποία διαπίστωσε άγχος λόγω του περιστατικού το οποίο δημιούργησε μετατραυματικό στρες. Δόθηκαν τα στοιχεία των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας για συνέχιση της ψυχολογικής βοήθειας σε εξωτερική βάση και δόθηκε εξιτήριο. Μετά από επιθυμία της ασθενούς να παραμείνει ακόμη ένα βράδυ η ασθενής έφυγε την επόμενη μέρα σε πολύ καλή γενική κατάσταση.» Το 3ο ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 7) είναι έκθεση που ετοιμάστηκε από την Φανή Ευθυμίου, Ειδική Ψυχολόγο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στο Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Λεμεσού ημερομηνίας 29.10.
5. Σύμφωνα με την έκθεση αυτή: «.Η [Ενάγουσα] αφού έτυχε αρχικά ψυχολογικής στήριξης από την κλινική ψυχολόγο Β. Μηνά στα πλαίσια της νοσηλείας της στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, συνδέθηκε με το εξωτερικό ιατρείο στο Παλιό Νοσοκομείο Λεμεσού, για συνέχιση της ψυχολογικής βοήθειας. Από τις 18 Ιουλίου 2012 μέχρι και σήμερα, παρακολουθείται σε τακτική βάση από την υπογράφουσα. [.] Από τις συναντήσει που είχα μαζί της παρατηρήθηκαν: 1) Έντονο άγχος και συναισθηματική φόρτιση. Η ανάμνηση του περιστατικού προκαλούσε ταραχή και ένταση στην προαναφερόμενη. 2) Συναισθηματικό μούδιασμα και απάθεια, το οποίο περιγράφεται ως απαξίωση και αρνητική σκέψη για οτιδήποτε έχει να κάνει με την καθημερινή ζωή ή και το μέλλον. 3) Περιστασιακές παραισθήσεις με περιεχόμενο θανάτου. 4) Επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες που παραπέμπουν σε αγωνία θανάτου. 5) Κατάθλιψη που χαρακτηρίζεται από τάση για απόσυρση, αίσθημα απαξίωσης, μείωση ενδιαφέροντος για σημαντικές δραστηριότητες, συχνό κλάμα, έλλειψη πίστης στη θετική έκβαση των δυσκολιών. 6) Άγχος για πιθανή μετάδοση ενδεχόμενης ασθένειας της σε μέλη της οικογένειας, με συνοδευόμενη αποφυγή οποιασδήποτε πράξης μπορεί να συνέβαλλε σε αυτό. 7) Ενόχληση και αναταραχή σε οτιδήποτε σχετίζεται με το γεγονός, είτε αυτό αφορά συζήτηση που σχετίζεται με το συμβάν, είτε αφορά το χώρο στον οποίο έγινε το ατύχημα. 8) Αποφυγή όσο το δυνατό του χώρου εργασίας της, αλλά και αποφυγή συζητήσεων που μπορεί να ξυπνήσουν αναμνήσεις του περιστατικού. Διαπιστώθηκε ότι τα προαναφερόμενα συμπτώματα είναι απότοκα και απευθείας συνδεδεμένα με το τραυματικό συμβάν. Το συμβάν θεωρείται ως ακραίο και τραυματικό, λόγω της ένταση του και της αιφνίδιας πραγματοποίησης του, κάτι το οποίο δίνει στο άτομο το αίσθημα της ανημποριάς και του τρόμου. Ειδικότερα, το περιστατικό μπορεί να χαρακτηριστεί ως τραυματική εμπειρία ιδιαίτερης έντασης και λόγω:
6. της άμεσης επαφής της με το θάνατο και ειδικότερα με το νεκρικό περιεχόμενο (ακόμα και κατάποση),
7. της απειλής για τη σωματική της ακεραιότητας, αφού ενδεχόμενη πτώση της θυρίδας φύλαξης, θα προκαλούσε το σοβαρό σωματικό τραυματισμό της,
8. την απειλή για πιθανή προσβολή της από σοβαρή ασθένεια εξαιτίας της κατάποσης του μολυσμένου υγρού. Στο πρώτο στάδιο τα πιο πάνω συμπτώματα ήταν ιδιαίτερα έντονα. Για αυτό ακριβώς το λόγο χρειάστηκε και η σύνδεση της [Ενάγουσας] με ψυχίατρο με σκοπό να λάβει φαρμακευτική αγωγή. Σταδιακά τα συμπτώματα μειώθηκαν σε ένταση και συχνότητα, ωστόσο στο παρόν στάδιο εύκολα μπορεί να επαναδραστηριοποιηθούν, σε περιπτώσεις που η προαναφερόμενη έρθει σε επαφή με κάτι που μπορεί να προκαλέσει αναβίωση του συμβάντος.» Το 4ο ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 8), είναι έκθεση ημερομηνίας 1.11.2012 του Δρ. Π. Καΐμη, Ψυχίατρου στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Σύμφωνα με αυτήν: «Η [Ενάγουσα] παρακολουθείται στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Λεμεσού από ψυχίατρο και ψυχολόγο από τις 12/7/
9. [.] [Από το περιστατικό, η Ενάγουσα] παραπονείται για διάφορα υποκειμενικά ενοχλήματα όπως: αντιδράσεις ξαφνιάσματος, αίσθημα ανησυχίας και υπερεπαγρύπνησης, περιπτώσεις αναβίωσης του τραυματικού για αυτή γεγονότος, αίσθηση παρουσίας νεκρού δίπλα της, φόβο θανάτου, καθώς και διαταραχές του ύπνου (καθυστέρηση έλευσης του ύπνου και εφιαλτικά όνειρα). Στην παρούσα φάση υπάρχει σημαντική βελτίωση με πλήρη ύφεση στο αίσθημα παρουσίας νεκρού, στο φόβο θανάτου, στην ανησυχία και στις διαταραχές του ύπνου. Παραμένει όμως ως ενόχληση η τυχόν επαφή της με οτιδήποτε σχετικό με νεκροτομείο ή νεκρό, αφού κάτι τέτοιο προκαλεί αναβίωση του αρχικού περιστατικού και έξαρση της συμπτωματολογίας. Συμπερασματικά: Τα ανωτέρω αναφερόμενα συγκλίνουν στην διάγνωση: «Διαταραχή Μετατραυματικού stress». Το 5ο ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 9) είναι επίσης έκθεση του Δρ. Π. Καΐμη ημερομηνίας 30.9.2013 και σε αυτή αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Η [Ενάγουσα] παρακολουθείται από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Λεμεσού από τις 31/08/
10. Είχε εμφανίσει συμπτωματολογία «Διαταραχής Μετατραυματικού Stress». Στην παρούσα φάση η ίδια αναφέρει ότι εμφανίζει περιστασιακά αϋπνία (αργή έλευση του ύπνου) και ύπνο διακεκομμένο. Αναφέρει η ίδια αποφυγή του χώρου και της γύρω περιοχής του νεκροτομείου γιατί και μόνο με τη σκέψη του χώρου αυτού εμφανίζει έντονο αίσθημα ανησυχίας και αίσθημα εσωτερικής έντασης. Η ανάμνηση του περιστατικού της προκαλεί έντονη, υποκειμενική δυσφορία. Στην παρούσα φάση λαμβάνει καθημερινά φαρμακευτική αγωγή και κάνει με κλινική ψυχολόγο ψυχοθεραπεία.» Το 6ο ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 10) εκδόθηκε στις 16.10.2013 από Δρ. Κ. Χατζηοδυσσέως, Ανώτερο Ιατρικό Λειτουργό και Δρ. Α. Πολυνίκη, Ιατρικό Λειτουργό 1ης Τάξης, του Τμήματος Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Σύμφωνε με αυτό: «Το Ιατροσυμβούλιο συνήλθε στις 9 Οκτωβρίου 2013 για εξέταση την υπόθεση της [Ενάγουσας] και σύμφωνα με τις ιατρικές εκθέσεις των θεράποντων ιατρών και την κλινική εξέταση διαπίστωσε ότι πάσχει από χρόνιο μετατραυματικό στρες. Βρίσκεται υπό ιατρική παρακολούθηση και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Το Ιατροσυμβούλιο για αποφυγή επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας της συνιστά την απαλλαγή εργασίας από τους χώρους του Νεκροτομείου ή την επαφή με νεκρούς οριστικά.» Το τελευταίο ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 11) έχει ημερομηνία 30.4.2015 και υπογράφεται από τον Δρ. Καϊμη. Αναφέρει τα εξής: «Η [Ενάγουσα] εμφανίζει εφιάλτες, ανησυχία, αϋπνία, αίσθημα υπερεπαγρύπνισης, συχνά αναβιώσεις του τραυματικού γεγονότος και αποφυγή πλήρως της περιοχής του νεκροτομείου. Αναφέρει η ίδια ότι δεν μπορεί πλέον να μεταφέρει νεκρούς, να έχει οποιαδήποτε επαφή (οπτική και ακουστική) με τον χώρο του νεκροτομείου. Σε άλλους χώρους του Νοσοκομείου δεν αντιμετωπίζει καμία απολύτως ενόχληση. Λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και κάνει και ψυχοθεραπεία. Εκφράζει την επιθυμία για αλλαγή θέσης λόγω του ότι ακόμα εμφανίζει συμπτωματολογία «Διαταραχής Μετατραυματικού Stress».» Τέλος, κατέστη παραδεκτό ότι από τα τέλη του 2015 η Ενάγουσα έπαυσε να λαμβάνει οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή και έπαυσε να παρακολουθείται από ψυχίατρο. Με αυτό το υπόβαθρο, θα προχωρήσω σε συνοπτική αναφορά στη μαρτυρία που έδωσε η Ενάγουσα (ΜΕ2). Επειδή το μεγαλύτερο μέρος των γεγονότων καλύπτεται και προκύπτει ήδη από τα όσα έχω προαναφέρει, θα αναφερθώ μόνο στα σημεία της μαρτυρίας της όπου η Ενάγουσα πρόσθεσε κάτι πέραν των πιο πάνω. Κατά την κυρίως εξέταση της, υιοθέτησε το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης που ετοίμασε αναφορικά με το επίδικο ατύχημα (Έγγραφο Β). Στην δήλωση της αναφέρει τα εξής σε σχέση με τον τρόπο που συνέβη το ατύχημα: «Την 9/7/2012 άρχισα την εργασία μου γύρω στις 13:
11. Η συνάδελφος μου απουσίαζε γιατί ήταν με άδεια. Λόγω του ότι ήταν Δευτέρα υπήρχε φόρτος εργασίας όπως μεταφορά φακέλων και αναλύσεων. Γύρω στις 6:00μμ με ειδοποίησαν ότι υπήρχε νεκρός στον Νεφρολογικό θαλαμο, που βρίσκεται στον τρίτο όροφο. Γύρω στις 6:30μμ πήγα στον θάλαμο μαζί με το φορείο για να παραλάβω τον νεκρό. Πήρα γάντια από το θάλαμο καθώς και μάσκα για προστασία της αναπνοής, μιας χρήσης. Επίσης φορούσα άσπρη μπλούζα. Αφού μου τον παρέδωσαν, μαζί με την φροντίστρια, τον μεταφέραμε στο νεκροτομείο που βρίσκεται στο υπόγειο. Στο υπόγειο υπάρχει ένας ψυκτικός θάλαμος με 3 θύρες. Μέσα σε κάθε θύρα υπάρχουν 4 ταψιά. Στον ψυκτικό θάλαμο μπορούν να τοποθετηθούν συνολικά 12 πτώματα. Να αναφέρω ότι η φροντίστρια μου είπε χαρακτηριστικά ότι θα φορούσε δύο μάσκες λόγω της δυσοσμίας που υπήρχε στο νεκροτομείο. Όταν πήγαμε στο νεκροτομείο ήταν η ώρα 6:50μμ περίπου. Άνοιξα τις 2 πόρτες του ψυκτικού θαλάμου αλλά ήταν γεμάτες από νεκρούς. Οπότε άνοικα την μεσάια πόρτα και είδα ότι στο πάνω μέρος σε ύψις 2 μέτρων περίπου (πιο πάνω από το ύψος μου) υπήρχε «σηνί» - μεταλλικό δοχείο (ταψί) που φαινόταν ότι ήταν το μόνο άδειο. Μόλις το άγγιξα ξαφνικά έπεσε πάνω μου μεγάλη ποσότητα βρώμικου υγρού. Το υγρό παρέσυρε τη μάσκα που φορούσα και επειδή σοκαρίστηκα άθελα μου άνοιξα το στόμα μου με αποτέλεσμα να πιώ το υγρό αυτό που ήταν παγωμένο. Να αναφέρω ότι στον χώρο του νεκροτομείο δεν υπήρχε κανένας, αφού ο υπεύθυνος σχόλασε στις 2.30μμ. Κατά την μεταφορά του νεκρού δεν υπήρχε επίβλεψη [.]» Εξηγώντας στην δήλωση της πως την επηρέασε το ατύχημα, η Ενάγουσα ανέφερε ότι: «Τις πρώτες μέρες πονούσα την κοιλιά μου και ένοιωθα ναυτία. Είχε αναγούλες και τάση για εμετό. Δεν μπορούσα να φάω ή να πιώ. Για αρκετό καιρό είχα έντονο άγχος και αναβίωνα το περιστατικό. Ο ύπνος μου τη νύχτα ήταν ελάχιστος και διαταραγμένος. Έβλεπα νεκρούς, εφιάλτες και πεταγόμουνα τρομαγμένη. Νόμιζα ότι θα πεθάνω. Ένοιωθα φόβο και δεν μπορούσα να μείνω μόνη μου. Έκλαια συχνά, ήμουνα συνέχεια θλιμμένη και δεν είχα όρεξη να ασχοληθώ με τίποτε. Φοβόμουν μήπως αρρωστήσω και μεταδώσω την αρρώστια μου στα μέλη της οικογένειας μου. Δεν μπορούσα να σκέφτομαι το Νοσοκομείο Λεμεσού. Ένιωθα ανησυχία και δεν μπορούσα να το επισκέπτομαι. Αυτό το ατύχημα μου προκάλεσε πολλά προβλήματα. Ένιωσα και ακόμα νιώθω ταπείνωση και προσβολή της αξιοπρέπειας μου. Όπου βρίσκομαι ακούω τον κόσμο να λέει 'είναι αυτή που εππέσαν τα ζουμιά του πεθαμένου πάνω της'. Στο Νοσοκομείο Λεμεσού που εργάζομαι με πλησιάζουν νέοι νοσηλευτές και μου λένε 'θυμόμαστε την ιστορία σου με τον νεκρο'. Πληγώνομαι και στεναχωριέμαι.» Κατά την αντεξέταση της, η Ενάγουσα ανέφερε ότι στα πλαίσια των καθηκόντων της είχε μεταφέρει νεκρούς στο νεκροτομείο αρκετές φορές τα 4 χρόνια που εργαζόταν στο Νοσοκομείο πριν το ατύχημα και συμφώνησε ότι ήταν εξοικειωμένη με τη διαδικασία. Πρόσθεσε ότι δεν έτυχε ειδικής εκπαίδευσης για το θέμα αυτό αλλά «μου έδειξε η συναδέλφισσα μου απλά τη διαδικασία. Κανένας δεν με εκπαίδευσε.» Όταν της ζητήθηκε να εξηγήσει με περισσότερη λεπτομέρεια πως εξελίχθηκαν τα γεγονότα την επίδικη ημέρα η Ενάγουσα ανέφερε τα εξής: «όταν με πήραν τηλέφωνο πήγα στο νεφρολογικό τμήμα, πήρα γάντια, μάσκα και συγκεκριμένα η συναδέλφισσα μου είπε 'εγώ θα βάλω δύο μάσκες γιατί έχει δυσοσμία εκεί'. Εγώ είχε αρκετές μέρες να μπω και δεν το ήξερα, εκείνη την ώρα το έμαθα ότι είχε τόση δυσοσμία και έβαλα και εγώ, εγώ έβαλα μόνο μια μάσκα, μου είπε 'εγώ θα βάλω δύο', βάλαμε τον νεκρό όταν επήαμε κάτω βαλαμε το νεκρό στην κάσια, όταν επήαμε κάτω στο νεκροτομείο υπήρχε όντως μια πολλά τρομερή δυσοσμία. Είχα ακούσει ότι είχε δύο πτώματα μέσα που ήταν σε σήψη και στα αζήτητα έξι μήνες. Εκείνη την ώρα το διαπίστωσα πόσο βρωμερά ήταν. Τις προηγούμενες μέρες που είχα πάει, που έτυχε να πάω εγώ νόμιζα ότι τα καθάρισαν, υπήρχαν σκουλήκια, υπήρχαν βρωμιές παντού. Όταν μπήκαμε το ίδιο περιβάλλον υπήρχε. Είμαστε φορτισμένες. Ανοίγοντας τη μια πόρτα είδα ότι δεν είχε χώρο, άνοιξα την άλλη πάλι δεν είχε χώρο. Άρχισα και ανησύχουν και άνοιξα τη μεσαία και βλέπω ότι είχε ένα σινί πάνω ψηλά που ήταν το μόνο που ήταν άδειο. Εγώ όπως ήμουν στο ύψος μου έκανα αυτό το πράγμα το σινί για να φτάνει το χέρι μου (Η μάρτυρας σηκώνεται και ψηλώνει το χέρι της πάνω για να δείξει το ύψος που ήταν το σινί). Όπως το έκαμα τούτο ετράβησα λίγο το σινί. Τα νερά ήταν τόσο τόσο βίαια που έπεσαν πάνω μου που δεν ήξερα τι εσυνέβηκε εκείνη την ώρα. Δηλαδή εσοκαρίστηκα τόσο πολλά. Παγωμένα, βρώμικα ήταν και μπόλικα νερά. Δεν περίμενα αυτό το πράγμα. Από το σοκ η συναδέλφισσα μου έτρεξε να φέρει βοήθεια, με άφησε μόνη μου, ένιωθα τρομερά ότι ήμουν και μόνη μου σ' αυτό που έπαθα, άρχισα και εγώ και έτρεχα στο διάδρομο και φώναζα 'θα πεθάνω, θα πεθάνω, θα πεθάνω, είναι βρώμικα, θα πεθάνω, τα ήπια, θα πεθάνω'. Αυτό θυμούμαι το και ήρθε κάποια και μου είπε 'πήγαινε να κάνεις μπάνιο' το είπαν της supervisor και είπε 'να πάει να κάμει μπάνιο'. Εγώ από το σοκ δεν ήθελα εκείνη την ώρα, ήθελα να με δει η ίδια η supervisor πως ήμουν. Ήταν τόσο βρομερά, όποθεν επερνούσα εβρώμιζε ο τόπος. Όταν σας λέω βρωμιά και δυσοσμία, την οποία δεν μπορεί να την αντέξει πλάσμα.» Πρόσθεσε ότι δεν είχε προσέξει εάν στο θάλαμο υπήρχαν σημεία απόψυξης όταν τον άνοιξε γιατί «σκοπός μου ήταν να βάλω το νεκρό, όχι να ψάξω στο ψυγείο αν είχε νερά [.] Δυστυχώς οποιοσδήποτε και να επήαινε εκείνη τη στιγμή θα το πάθαινε. Οποιοσδήποτε. Δυστυχώς δεν εφαίνετουν. Είναι κάτι, το οποίο δεν φαίνεται. Απλά οσφραίνεσαι τη βρωμιά, ότι υπήρχε βρωμιά.» Περίγραψε την ποσότητα του υγρού που έπεσε πάνω της ως μεγάλη, «θα έλεγα ότι ήταν ένας κουβάς, μια σίκλα. Τόσο πολλά ήταν. Έτρεχα στον διάδρομο και έτρεχαν από πάνω μου αυλάκι» και αυτό γιατί το ταψί είχε βάθος «για να χωρεί ένα πτώμα. Πως χωρεί ένα σώμα σε ένα σινί; Δεν είναι σινί ξέβαθο, είναι με βάθος.» Πρόσθεσε ότι γνώριζε πως ο ψυκτικός θάλαμος είχε πρόβλημα αλλά, πρόσθεσε ότι «Δεν το σκέφτηκα καν ότι ήταν γεμάτο νερά. Εφαίνετουν άδειο, ήμουν υπόχρεα να το βγάλω γιατί ήταν άδειο. Δεν μπορούσα να μαντέψω τί είχε μέσα.» Αυτή ήταν, συνοπτικά, η μαρτυρία της Ενάγουσας. Αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας της Ενάγουσας, σημειώνω τα εξής. Η μαρτυρία της και η εξιστόρηση των γεγονότων συνάδει με τα παραδεκτά γεγονότα της υπόθεσης, είχε λογική, εσωτερική συνέπεια και αληθοφάνεια. Δεν διέκρινα υπερβολές και η συναισθηματική φόρτιση που είχε ενώ κατέθετε κρίνω ότι ήταν ειλικρινής. Αντιφάσεις δεν υπήρξαν, ούτε διέκρινα δισταγμό στις απαντήσεις που έδινες. Η γενική εντύπωση που αποκόμισα από τη μαρτυρία της ήταν θετική. Θεωρώ ότι ήταν αξιόπιστη ως μάρτυρας και αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Τα γεγονότα που εξιστόρησε γίνονται δεκτά ως μέρος των ευρημάτων. Στη βάση των πιο πάνω, το επόμενο που πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσο στοιχειοθετείται η βάση αγωγής που επικαλείται η Ενάγουσα. Η θέση της Ενάγουσας είναι ότι το επίδικο ατύχημα προκλήθηκε ένεκα της αμέλειας που επέδειξε ο εργοδότης της. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας αποτυπώνεται στο άρθρο 51