Αναφορικά με την Αίτηση για περιορισμένη παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης (Limited Grant) της περιουσίας του αποβιώσαντα Αχιλλέως τέως από τη Λάρνακα ν. Αναφορικά με τον Αχιλλέως, Αρ. Αίτησης : 125/2020, 7/5/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2021:A105 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αίτησης : 125/2020 Αναφορικά με τον Περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμο, Κεφ. 189 και Αναφορικά με τον XXXXX Αχιλλέως, τέως από τη Λάρνακα και Αναφορικά με την Αίτηση για περιορισμένη παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης (Limited Grant) της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Αχιλλέως τέως από τη Λάρνακα --------------------- Αίτηση υπό της GORDIAN HOLDINGS LIMITED Ημερομηνία: 7 Μαΐου, 2021 Για τους αιτητές : κα Μ. Αβραάμ για Χάρης Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. Για τον κληρονόμο - καθ' ου η αίτηση 3: κ. Β. Λοΐζου για Β & Α. Λοΐζου Δ.Ε.Π.Ε. Για τους κληρονόμους - καθ' ων η αίτηση 1, 2, 4 και 5 : καμία εμφάνιση ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό κρίση αίτηση οι αιτητές ζητούν την παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Αχιλλέως (εφεξής «ο αποβιώσας») στην XXXXX Χριστοφόρου, υπάλληλο της δικηγορικής εταιρείας Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο το οποίο το Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει κατάλληλο, για την έναρξη, συνέχιση και ολοκλήρωση της διαδικασίας εκποίησης συγκεκριμένων ενυπόθηκων ακινήτων τα στοιχεία των οποίων καταγράφονται στην αίτηση, και την επίδοση του συνόλου των προβλεπόμενων ειδοποιήσεων εκποίησης των εν λόγω ακινήτων σύμφωνα με τις πρόνοιες του Μέρους VIA του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965, και μέχρι την ολοκλήρωση της εν λόγω διαδικασίας και/ή διάθεσης των ενυπόθηκων ακινήτων σύμφωνα με το εν λόγω Μέρος του εν λόγω Νόμου, σε σχέση με τα οποία ο αποβιώσας αποτελεί ενδιαφερόμενο πρόσωπο με βάση τις πρόνοιες του εν λόγω Νόμου. Σημειώνεται ότι στο σώμα της αίτησης εξειδικεύονται τα στοιχεία ενός ακινήτου ιδιοκτησίας της εταιρείας Andreas Charalambous Jewellery Ltd, 11 ακινήτων ιδιοκτησίας της εταιρείας M. Petrou (Constructions) Ltd, ενός ακινήτου ιδιοκτησίας της εταιρείας M.K. Petrou Developers Ltd και ενός ακινήτου ιδιοκτησίας της κας XXXXX Χαραλάμπους, τα οποία βαρύνονται με συγκεκριμένες Υποθήκες. Η αίτηση βασίζεται στα άρθρα 17, 19 και 58 του Περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου, Κεφ. 189, στους Κανονισμούς 9, 25, 28, 30, 31 και 33 των Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικών Κανονισμών του 1955, στις Δ.48 και 64 των Θεσμών Πολικής Δικονομίας, στις συμφυείς εξουσίες και τη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, στη νομολογία και στην Αγγλική πρακτική και διαδικασία επί του θέματος. Τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η αίτηση εκτίθενται σε ένορκη δήλωση του κ. XXXXX Δημητρίου, πρώην υπαλλήλου της Τράπεζας Κύπρου και νυν υπαλλήλου των αιτητών, στους οποίους μεταβιβάστηκαν τα δικαιώματα της Τράπεζας επί πιστωτικών διευκολύνσεων και εξ αποφάσεως χρεών και των εξασφαλίσεων αυτών, μεταξύ των οποίων και χρέη του αποβιώσαντα. Ο ενόρκως δηλών αναφέρει ότι η Τράπεζα είχε κινήσει εναντίον του αποβιώσαντα και άλλων προσώπων πέντε αγωγές στο Ε.Δ. Λάρνακας και εκδόθηκαν αντίστοιχες δικαστικές αποφάσεις (Τεκμήριο 1). Αφότου οι αιτητές έλαβαν την απόφαση να προχωρήσουν με την εκποίηση ενός ενυπόθηκου ακινήτου ιδιοκτησίας της εταιρείας Andreas Charalambous Jewellery Ltd, σε σχέση με το οποίο ο αποβιώσας είναι ενδιαφερόμενο πρόσωπο, πληροφορήθηκαν ότι ο τελευταίος είχε αποβιώσει στις 23.10.2005 (Τεκμήριο 2). Μετά από σχετική έρευνα, διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει διαχείριση για την περιουσία του, ούτε οποιαδήποτε σχετική αίτηση, ενώ απεβίωσε χωρίς διαθήκη. Ως προς την αναγκαιότητα παραχώρησης περιορισμένων εγγράφων διαχείρισης, ο ενόρκως δηλών επεξηγεί ότι οι αιτητές αποφάσισαν να προχωρήσουν με την εκποίηση των υποθηκών που καταγράφονται στην αίτηση, οι οποίες είχαν παραχωρηθεί προς την Τράπεζα από τις τρεις εταιρείες και το ένα φυσικό πρόσωπο που καταγράφονται στο σώμα της αίτησης, ως εξασφάλιση των πιστωτικών διευκολύνσεων που είχε χορηγήσει η τράπεζα στις εταιρείες (σε σχέση με τις οποίες ο αποβιώσας με βάση τον νόμο θεωρείται ενδιαφερόμενο πρόσωπο), καθώς και στον ίδιο τον αποβιώσαντα. Ο ενόρκως δηλών προσθέτει ότι η διαδικασία εκποίησης ως προβλέπεται στο Μέρος VIA του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965, δεν δύναται να προχωρήσει χωρίς την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, καθότι θα πρέπει να επιδοθούν οι σχετικές ειδοποιήσεις. Προβάλλει ότι το αιτούμενο διάταγμα έχει περιορισμένο και ειδικό σκοπό και θα διαρκέσει μόνο για όσο χρόνο απαιτείται για να περατωθεί η διαδικασία εκποίησης. Θεωρεί δε ότι η XXXXX Χριστοφόρου, υπάλληλος της δικηγορικής εταιρείας που εκπροσωπεί τους αιτητές, είναι το πλέον κατάλληλο και ουδέτερο πρόσωπο για να της παραχωρηθούν έγγραφα περιορισμένης διαχείρισης, ενώ ουδεμία ζημιά ή αδικία θα προκληθεί στους καθ' ων η αίτηση, εφόσον οι νόμιμοι κληρονόμοι του αποβιώσαντα δεν έχουν προχωρήσει με τον διορισμό διαχειριστή και είναι επιτακτική η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος για να καταστεί δυνατή η έναρξη και η συνέχιση της διαδικασίας εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων εναντίον του αποβιώσαντα. Τέλος, αναφέρει ότι ο λόγος που η αίτηση δεν καταχωρίστηκε προγενέστερα ήταν διότι οι αιτητές δεν είχαν λάβει ενημέρωση κατά πόσο οι κληρονόμοι θα προχωρούσαν οι ίδιοι στο άνοιγμα διαχείρισης. Η υπό κρίση αίτηση επιδόθηκε στους πέντε νόμιμους κληρονόμους του αποβιώσαντα (στη σύζυγο και στα τέσσερα τέκνα του, συμπεριλαμβανομένης της προαναφερόμενης XXXXX Χαραλάμπους), εκ των οποίων ο κ. XXXXX Πέτρου Αχιλλέως, υιός του αποβιώσαντα (εφεξής «ο καθ' ου η αίτηση») καταχώρισε ένσταση. Οι λοιποί κληρονόμοι δεν παρουσιάστηκαν στη διαδικασία. Ο καθ' ου η αίτηση με την ένστασή του επικαλείται τους εξής λόγους, ως συνοψίζω :
- Η αίτηση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη.
- Δεν δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος.
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης του αιτούμενου Διατάγματος.
- Εναντίον των αιτητών έχει καταχωριστεί η αγωγή 1739/20 Ε.Δ. Λάρνακας από την εταιρεία M. Petrou (Constructions) Ltd.
- Η εκδίκαση της αγωγής αρ. 1739/20 προηγείται της εκδίκασης της παρούσας.
- Μεταξύ του κληρονόμου XXXXX Πέτρου, των εταιρειών M. Petrou (Constructions) Ltd, M.K. Petrou Developers Ltd, τρίτων προσώπων και της Τράπεζας Κύπρου επήλθε συμφωνία διευθέτησης ημερ. 2.01.2018, η οποία επιλύει τις διαφορές των διαδίκων.
- Οι αιτητές εμποδίζονται δυνάμει συμφωνίας διευθέτησης ημερ. 29.01.2018 από το να προωθούν την παρούσα αίτηση για την παραχώρηση περιορισμένων εγγράφων διαχείρισης με σκοπό την επίδοση ειδοποιήσεων και/ή την έναρξη, συνέχιση και ολοκλήρωση διαδικασιών εκποίησης για τα ακίνητα τα οποία αναφέρονται στην αίτηση.
- Δεν δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος παραχώρησης περιορισμένων εγγράφων διαχείρισης με σκοπό την επίδοση ειδοποιήσεων και/ή την έναρξη, συνέχιση και ολοκλήρωση διαδικασιών εκποίησης για τα ακίνητα τα οποία αναφέρονται στην αίτηση.
- Η προτεινόμενη Διαχειρίστρια δεν είναι κατάλληλο και ουδέτερο πρόσωπο λόγω της ιδιότητάς της ως υπαλλήλου των δικηγόρων των αιτητών.
- Τυχόν έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος θα προκαλέσει τεράστια και ανεπανόρθωτη ζημιά στους κληρονόμους του αποβιώσαντα.
- Η παρούσα αίτηση δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις όπου ενδείκνυται η έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του καθ' ου η αίτηση, ο οποίος είναι υιός και ένας εκ των κληρονόμων του αποβιώσαντα και, ως αναφέρει, μοναδικός διευθυντής των εταιρειών M. Petrou (Constructions) Ltd και M.K. Petrou Developers Ltd. Ο καθ' ου η αίτηση αναφέρει μεταξύ άλλων ότι στο πλαίσιο της αίτησης - έφεσης με αρ. 52/17 του Ε.Δ. Λάρνακας, που καταχωρίστηκε από μία εκ των δύο εταιρειών του εναντίον της Τράπεζας για την ακύρωση του σκοπούμενου πλειστηριασμού δύο ενυπόθηκων ακινήτων, ο ίδιος, οι εταιρείες και τρίτα πρόσωπα κατέληξαν στις 29.1.2018 σε συμφωνία διευθέτησης με την Τράπεζα, για συνολική διευθέτηση των εξ αποφάσεως οφειλών τους προς την τράπεζα (Τεκμήρια Α και Β το πρακτικό και η συμφωνία αντίστοιχα). Δυνάμει της συμφωνίας διευθέτησης, συμφωνήθηκε ότι η τράπεζα θα προχωρούσε με τον πλειστηριασμό πέντε συγκεκριμένων ακινήτων που καταγράφονται (άλλων από αυτά που καταγράφονται στην επίδικη αίτηση). Με την είσπραξη του εκπλειστηριάσματος των πέντε εν λόγω ακινήτων, η Τράπεζα θα απάλλασσε πλήρως τα πρόσωπα που αφορούσε η συμφωνία διευθέτησης από οποιοδήποτε υπόλοιπο δυνάμει των εξ αποφάσεως οφειλών. Ένα εκ των ακινήτων της συμφωνίας πωλήθηκε στις 27.5.2018 έναντι του ποσού των €2.820.000, ενώ οι αιτητές δεν προχώρησαν με την εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων ως είχε συμφωνηθεί και ισχυρίζονται ότι υπήρξε παράβαση της συμφωνίας και ότι ως εκ τούτου έχει τερματιστεί, ισχυρισμό τον οποίο ο καθ' ου η αίτηση και οι εταιρείες αρνούνται. Προέκυψε επιπλέον διαφορά μεταξύ της Τράπεζας και μίας εκ των εταιρειών αναφορικά με την είσπραξη ποσού από τον πλειστηριασμό άλλου ακινήτου και καταχωρίστηκε σχετική αγωγή (Τεκμήριο Γ). Ως εκ τούτου, ο καθ' ου η αίτηση θεωρεί ότι οι αιτητές εμποδίζονται από το να προωθούν την υπό εξέταση αίτηση σε σχέση με ακίνητα τα οποία, βάσει της συμφωνίας διευθέτησης ημερ. 29.1.2018 πρέπει να απαλλαγούν, αφού εκποιηθούν τα ακίνητα που συμφωνήθηκε να διατεθούν μέσω πλειστηριασμού. Θεωρεί επιπλέον ότι η παρούσα αίτηση πρέπει να ανασταλεί μέχρι την επίλυση της διαφοράς που προέκυψε μεταξύ της μίας εκ των εταιρειών του και των αιτητών. Προβάλλει επιπλέον ότι η προτεινόμενη διαχειρίστρια δεν είναι κατάλληλο και ουδέτερο πρόσωπο, ενόψει του ότι εργάζεται στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τους αιτητές, και ότι δεν θα πρέπει να διοριστεί οποιοδήποτε πρόσωπο ως διαχειριστής. Προσθέτει ότι τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος θα προκαλέσει περαιτέρω περιπλοκή στην προσπάθεια επίλυσης των διαφορών μεταξύ των εταιρειών, του ιδίου και των αιτητών, και θα προκληθεί τεράστια και ανυπολόγιστη ζημιά στους κληρονόμους, αφού η πρόθεση των αιτητών είναι η εκποίηση ακινήτων τα οποία, με την εκπλήρωση της συμφωνίας διευθέτησης ημερ. 29.1.2018, θα έπρεπε να είχαν απαλλαγεί. Τα πιο πάνω είναι, συνοπτικά, όσα τέθηκαν από πλευράς μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι με τις γραπτές αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις, αναφέροντας σχετική νομολογία, εισηγήσεις και επιχειρήματα. Η εξουσία του Δικαστηρίου για τη χορήγηση περιορισμένου παραχωρητηρίου εγγράφων διαχείρισης παρέχεται από το άρθρο 19 Κεφ. 189 (βλ. Terzian κ.ά v. Terzian κ.ά.
(2003)1Β Α.Α.Δ. 1252). Όπως προνοείται, παραχωρητήρια εκδιδόμενα δυνάμει του άρθρου 19 είναι δυνατόν να περιέχουν χρονικούς περιορισμούς σχετικά με περιουσία, ή να αφορούν ειδικό σκοπό. Το Δικαστήριο ή οι πρωτοκολλητές, κατά την έκδοση τέτοιου παραχωρητηρίου, ακολουθούν την πρακτική επικύρωσης διαθηκών που επικρατεί εκάστοτε στην Αγγλία, τηρουμένων των διατάξεων του εν λόγω Νόμου και των σχετικών Κανονισμών. Σχετική με το θέμα της χορήγησης περιορισμένου παραχωρητηρίου εγγράφων διαχείρισης για συγκεκριμένο σκοπό (εκεί, για τη συνέχιση της διαδικασίας αγωγής εναντίον του αποβιώσαντα), είναι και η απόφαση στην υπόθεση Ανδρομάχη Μηνά ν. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ κ.ά., ECLI:CY:AD:2017:A406, Πολ. Εφ. Αρ. 376/2011, ημερ. 17.11.2017. Στην προκειμένη περίπτωση, η έκδοση περιορισμένου παραχωρητηρίου επιζητείται με βάση το άρθρο 19 του Κεφ. 189 και αφορά ειδικό σκοπό, ο οποίος συγκεκριμενοποιείται στην αίτηση. Όσον αφορά τους λόγους ένστασης 1 - 3, και το κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση του διατάγματος, σημειώνω ότι οι αιτητές έχουν αιτιολογήσει δεόντως το επίδικο αίτημα, που αφορά την αναγκαιότητα επίδοσης Ειδοποιήσεων με βάση το Μέρος VIA του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965 (ως έχει τροποποιηθεί), για σκοπούς έναρξης, συνέχισης και ολοκλήρωσης της σχετικής διαδικασίας εκποίησης συγκεκριμένων ακινήτων σε σχέση με τα οποία οι αιτητές θεωρούν ότι οφείλουν, με βάση τον Νόμο, να αποστείλουν τις προβλεπόμενες Ειδοποιήσεις στον αποβιώσαντα. Δεν υπάρχει τρόπος αυτό να επιτευχθεί χωρίς την έκδοση παραχωρητηρίου για τον περιορισμένο αυτό σκοπό σε κάποιο τρίτο πρόσωπο, δεδομένου ότι ουδείς εκ των κληρονόμων έχει ενδιαφερθεί, από το 2005, να προωθήσει την κανονική διαδικασία διαχείρισης της περιουσίας του. Η θέση του καθ' ου η αίτηση είναι ότι οι αιτητές δεν απέδειξαν ότι ο αποβιώσας είναι πράγματι ενδιαφερόμενο πρόσωπο όσον αφορά τη διαδικασία εκποίησης όλων των ακινήτων που αναφέρονται στην αίτηση. Εν τούτοις, ο ενόρκως δηλών εκ μέρους των αιτητών αναφέρει ρητώς στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση ότι πρόκειται για ακίνητα ιδιοκτησίας των τριών εταιρειών, που υποθηκεύτηκαν προς όφελος της Τράπεζας (τα δικαιώματα της οποίας έχουν αναλάβει οι αιτητές), ως εξασφάλιση για πιστωτικές διευκολύνσεις που είχαν παραχωρηθεί από την Τράπεζα προς τις εν λόγω εταιρείες και τον αποβιώσαντα. Άλλωστε, εάν εν τέλει διαφανεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εκποίησης που επιθυμούν να προωθήσουν οι αιτητές ότι δεν υπείχαν, για κάποιο άγνωστο προς το παρόν Δικαστήριο λόγο, υποχρέωση αποστολής Ειδοποιήσεων προς τον αποβιώσαντα, δεν προκύπτει το ενδεχόμενο πρόκλησης κάποιας ζημιάς στους κληρονόμους. Το δεδομένο είναι ότι οι αιτητές θεωρούν, με βάση τη νομική συμβουλή που έχουν λάβει από τους δικηγόρους τους, ότι υπέχουν υποχρέωση με βάση τον Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμο 9/1965 να αποστείλουν συγκεκριμένες Ειδοποιήσεις προς τον αποβιώσαντα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το πράξουν, πλην της παραχώρησης εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης της περιουσίας του σε κάποιο κατάλληλο προς τούτο πρόσωπο, εφόσον, αναντίλεκτα, ουδείς εκ των προσώπων που δικαιούνται να υποβάλουν αίτηση γενικής διαχείρισης δεν το έχει πράξει και δεν έχει εκδοθεί διάταγμα διαχείρισης. Αναφορικά με το θέμα της συμφωνίας διευθέτησης ημερ. 29.1.2018 που επικαλείται ο καθ' ου η αίτηση, την αγωγή της εταιρείας M. Petrou (Constructions) Ltd εναντίον των αιτητών και τους συναφείς λόγους ένστασης 4, 5, 6, 7, 8 και 10, σημειώνω ότι δεν θεωρώ ότι αποτελούν λόγο άρνησης της παραχώρησης εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντα σε κατάλληλο πρόσωπο για τον σκοπό που επιζητείται. Δεν αποτελεί αρμοδιότητα του παρόντος Δικαστηρίου στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας να κρίνει κατά πόσο η όποια συμφωνία διευθέτησης μεταξύ των αιτητών, του καθ' ου η αίτηση και τρίτων προσώπων, έχει νομίμως τερματιστεί ή εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ ή άλλως πως. Σημειώνεται, συναφώς, ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιόν μου, η προαναφερόμενη εταιρεία έχει καταχωρίσει αγωγή με την οποία ζητεί, μεταξύ άλλων, δηλωτική απόφαση ότι η συμφωνία διευθέτησης είναι έγκυρη και δεσμευτική, και αποζημιώσεις για παράβαση της συμφωνίας. Ο καθ' ου η αίτηση και οι εταιρείες έχουν κάθε δικαίωμα να αποτείνονται στο αρμόδιο Δικαστήριο για επίλυση των όποιων διαφορών τους με τους αιτητές, και το παρόν Δικαστήριο στο πλαίσιο της παρούσας δεν έχει καμία εξουσία να εμποδίσει τους αιτητές να προχωρήσουν στην έναρξη συγκεκριμένης διαδικασίας εκποίησης ακινήτων, στην οποία όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα που δυνατόν να επηρεάζονται θα έχουν κάθε δικαίωμα να λάβουν τα μέτρα που τους παρέχει η νομοθεσία για διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Αυτό όμως που έχει προβληματίσει το Δικαστήριο είναι το θέμα της καταλληλότητας του προσώπου που προτείνεται από τους αιτητές, δεδομένου ότι πρόκειται για υπάλληλο της δικηγορικής εταιρείας που εκπροσωπεί τους αιτητές - πιστωτές. Είναι επιθυμητό όπως ο διαχειριστής που θα διοριστεί, έστω για περιορισμένο σκοπό, είναι ουδέτερο / ανεξάρτητο πρόσωπο, το οποίο να είναι σε θέση να διασφαλίσει τα συμφέροντα όλων των ενδιαφερομένων προσώπων, περιλαμβανομένης βεβαίως και της περιουσίας του αποβιώσαντα. Δεν υπάρχει όμως απόλυτος κανόνας και το θέμα επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου αναλόγως της περίπτωσης. Στην υπόθεση Terzian κ.ά v. Terzian κ.ά.
(2003)1Β Α.Α.Δ. 1252, η οποία αφορούσε αίτηση διορισμού διαχειριστών της περιουσίας του αποβιώσαντος εν εκκρεμοδικία (pendente lite), αναφέρθηκαν τα εξής, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζω ότι η παρούσα διαδικασία αφορά τον διορισμό διαχειριστή για περιορισμένο σκοπό (ad litem): «Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο διαχειριστής εν εκκρεμοδικία, ο οποίος υπέχει θέση παραλήπτη της περιουσίας και ενεργεί κάτω από τον άμεσο έλεγχο του δικαστηρίου, ιδανικά θα πρέπει να είναι ουδέτερο πρόσωπο, χωρίς απόκλιση προς οιανδήποτε πλευρά. Όμως, αυτό δεν είναι ο απόλυτος κανόνας και δεν απαγορεύεται σε άτομα που εμπλέκονται στην υπόθεση να διοριστούν, αν το δικαστήριο κρίνει τούτο επιθυμητό, ως διαχειριστές εν εκκρεμοδικία». Σχετικό με το θέμα της ουδετερότητας είναι, κατ' αναλογία πάντοτε εφόσον επρόκειτο για αίτημα για διορισμό διαχειριστή pendente lite, και το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Patsalides v Kyriakides
(1985)2 J.S.C. 613 : «In his written address counsel for defendant 1 stressed that Mr. Simos Papadopoulos is an employee in the law office where the will - subject matter of the action - was made and further that through the same law office a number of actions were brought by plaintiff 1 against his client. Accordingly Mr. Papadopoulos cannot be considered as an independent and neutral person fit for appointment. In counsel's submission Mr. Ktimatias must also be excluded as he is the husband of defendant 3 who has a direct interest in the result of the case. Finally it was submitted that defendant 1 has priority to a grant being the only surviving brother of the deceased. I shall consider next the implications of s.20 of the Administration of Estates Law, Cap. 189 under which the Court is empowered to appoint administrators during a probate action. . . . . . . . . . . . . . There is ample authority for the proposition that the usual practice of English Courts is to select a neutral and impartial person for ensuring that the interests of all parties concerned are duly safeguarded. The law on the matter is stated in Williams on Executors and Administrators 14th Ed. para. 351, p. 207 in these terms: "It is the practice of the Court, though there is no absolute rule to that effect, on decline, unless the parties consent, putting a litigant party in possession of the property by granting administration pending suit to him. The course usually followed is to make the grant, where requisite, to a nominee presumed to be indifferent between the contesting parties". This statement of the law is founded on a number of cases appearing on the footnotes on the same page. Further the following passage occurs in Halsbury's Laws of England, Vol. 16, 3rd ed., para. 459 at p. 246:- "It is not the usual practice of the Probate Division, except by consent, to appoint a party to the action either as administrator or as receiver; but where it is clearly desirable, a party to the action may be appointed. If the parties will not agree, the appointment of a neutral administrator is left to the registrar". The Court will of course have to be satisfied before making an appointment that the need for it exists. . . . . . . . . . . . . . The suggestion of counsel for the appointment of defendant 1 cannot be accepted. It will be undesirable to appoint a person who is allegedly heavily indebted to the estate and who, according to the judgment of the Supreme Court, was the protagonist in an unconscionable transaction. In my judgment it will be equally undesirable to grant administration to the persons proposed by the other litigants. Without casting any aspersions on those persons I believe they cannot in the circumstances be "presumed to be indifferent between the contesting parties". In the result the application is dismissed. There will be no order as to costs» (οι υπογραμμίσεις δικές μου). Όπως έχει προαναφερθεί, το υπό κρίση αίτημα αφορά στον διορισμό διαχειριστή για συγκεκριμένο και περιορισμένο σκοπό (ad litem), ο οποίος σχετίζεται με τη διαδικασία εκποίησης ακινήτων με βάση συγκεκριμένη νομοθεσία. Στην απόφαση Ανδρομάχη Μηνά ν. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ κ.ά., ECLI:CY:AD:2017:A406, Πολ. Εφ. Αρ. 376/2011, ημερ. 17.11.2017, επεξηγήθηκε ότι ο διαχειριστής της περιουσίας με περιορισμένο παραχωρητήριο (ad litem) δεν εξομοιώνεται με ένα συνηθισμένο διαχειριστή της περιουσίας αποβιώσαντα ώστε να υπέχει ευθύνη για τον τρόπο διαχείρισης της περιουσίας. Δεν υπέχει τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα ενός συνήθους διαχειριστή περιουσίας αποβιώσαντα και δεν μπορεί επίσης να κριθεί υπεύθυνος επίδειξης αμέλειας. Αντικαθιστά, στην ουσία, τον αποβιώσαντα και προχωρεί με τη δικαστική διαδικασία που εκκρεμεί ή αντιπροσωπεύει τον αποβιώσαντα σε εκκρεμούσα εναντίον του αγωγή ή εκπροσωπεί την περιουσία ως απλός διάδικος, ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση. Ως εκ της ιδιάζουσας θέσης του, δεν απαιτείται η οποιαδήποτε δέσμευση ή παροχή εγγύησης σε σχέση με τη διαχείριση της περιουσίας, εφόσον το παραχωρητήριο χορηγείται για μηδέν περιουσία. Όταν, για παράδειγμα, διορίζεται διαχειριστής για τον περιορισμένο σκοπό να υπερασπίσει την περιουσία αποβιώσαντα σε εναντίον του αγωγή, το παραχωρητήριο περιορίζεται στην υπεράσπιση στην αγωγή και ο διορισμός παύει να ισχύει με την ολοκλήρωσή της. Όπως αναφέρεται στην προαναφερόμενη απόφαση, με αναφορά στο σύγγραμμα Williams, Mortimer and Sunnucks, Executors, Administrator and Probate, 20η έκδοση, παραγρ. 24-01 και 26-13, υπάρχει δυνατότητα έκδοσης περιορισμένου παραχωρητηρίου για ειδικούς σκοπούς, όπως για να καταστήσει ένα πρόσωπο ως διάδικο σε μια αγωγή, ιδιαίτερα εναγόμενο, και να διορίσει διαχειριστή ad litem, δηλαδή να αντιπροσωπεύει τον αποβιώσαντα μόνο σε σχέση με την αγωγή. Είναι γεγονός ότι στην πιο πάνω απόφαση στην υπόθεση Ανδρομάχη Μηνά, το Ανώτατο Δικαστήριο, με αναφορά στη Re Atherton's Goods
(1892)P. 104, επεσήμανε ότι περιορισμένα παραχωρητήρια μπορούν να χορηγηθούν ακόμη και στους ίδιους τους πιστωτές της περιουσίας ενός αποβιώσαντα. Οι περιπτώσεις, όμως, όπου αυτό δύναται να κριθεί κατάλληλο είναι ιδιάζουσες και περιορισμένες. Στο σύγγραμμα Tristram and Coote's Probate Practice, 30th edition, σελ. 729 και 730, παρατίθενται παραδείγματα περιπτώσεων όπου χορηγήθηκαν παραχωρητήρια σε πιστωτές, όπως όταν το πρόσωπο που δικαιούτο να εκπροσωπεί την περιουσία αρνείτο να το πράξει μετά από την έκδοση σχετικής κλήσης προς τούτο (Re Wensley's Goods
(1882)7 PD 13), όταν η μοναδική εκτελέστρια διαθήκης και κληροδόχος ήταν ένα άτομο μη έχον σώας τας φρένας (Re Atherton's Goods
(1892)P. 104), όπου η αίτηση είχε επιδοθεί στους πλησιέστερους συγγενείς και η περιουσία ήταν πολύ μικρή (Re Teece's Goods [1896] P 6), και όπου η περιουσία ήταν αφερέγγυα (insolvent) (Re Leguia's Estate [1934] P 80, αν και σε εκείνη την υπόθεση στη συνέχεια ανακλήθηκε κατόπιν αιτήσεως του εκτελεστή, ο οποίος δεν είχε κλητευθεί στην αρχική αίτηση του πιστωτή). Στην υπό εξέταση περίπτωση, το πρόσωπο προς το οποίο εισηγούνται οι αιτητές όπως παραχωρηθούν έγγραφα περιορισμένης διαχείρισης, είναι υπάλληλος της δικηγορικής εταιρείας που εκπροσωπεί τους αιτητές, ήτοι τους πιστωτές, η οποία κατά λογική συνέπεια και εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να θεωρηθεί ουδέτερο ή ανεξάρτητο πρόσωπο. Ο περιορισμένος σκοπός για τον οποίο ζητείται η έκδοση εγγράφων διαχείρισης είναι για την επίδοση των ειδοποιήσεων εκποίησης που προνοούνται από το Μέρος VIA του Νόμου 9/1965 και την όλη διαδικασία εκποίησης των ενυπόθηκων ακινήτων σε σχέση με τον αποβιώσαντα ως ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Εν τούτοις, ένα πρόσωπο το οποίο λαμβάνει τις ειδοποιήσεις που προνοούνται από το Μέρος VIA του Νόμου 9/1965, έχει και δικαιώματα με βάση τον εν λόγω Νόμο, για σκοπούς διασφάλισης των νόμιμων δικαιωμάτων του. Για παράδειγμα, βάσει του άρθρου 44Γ
(3)του Μέρους VIA του Νόμου 9/1965, ο ενυπόθηκος οφειλέτης καθώς και οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μέρος δύναται, εντός 45 ημερών από την παραλαβή της ειδοποίησης Τύπου «ΙΑ», να καταχωρίσει Έφεση στο Επαρχιακό Δικαστήριο για παραμερισμό της ειδοποίησης της σκοπούμενης πώλησης, για συγκεκριμένους λόγους. Το πρόσωπο που εισηγούνται οι αιτητές όπως διοριστεί, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι κατάλληλο πρόσωπο, εφόσον πρόκειται για εργοδοτούμενη των δικηγόρων των αιτητών, οι οποίοι ζητούν την έκδοση του περιορισμένου παραχωρητηρίου ακριβώς προς τον σκοπό της προώθησης της εκποίησης προς όφελος των αιτητών. Με αυτά τα δεδομένα, εφόσον δεν πρόκειται περί ουδέτερου προσώπου που θα είναι σε θέση να διασφαλίσει τα συμφέροντα όλων των ενδιαφερομένων προσώπων, περιλαμβανομένης και της περιουσίας του αποβιώσαντα (στο πλαίσιο πάντοτε του περιορισμένου σκοπού για τον οποίο θα εκδίδετο το παραχωρητήριο), καταλήγω ότι το πρόσωπο που προτείνεται από τους αιτητές δεν μπορεί να επιλεγεί. Η περίπτωση διαφοροποιείται από την πρωτόδικη απόφαση Επαρχιακού Δικαστή στην υπόθεση Αναφορικά με την περιουσία της αποβιωσάσης Μαρίας Ευαγόρου, Αρ. Αίτησης 149/2017, ημερ. 15.3.2018 (η οποία δεν δεσμεύει το παρόν Δικαστήριο), όπου το Δικαστήριο εξέδωσε διάταγμα παραχώρησης εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης σε πρόσωπο που εργαζόταν στο δικηγορικό γραφείο των αιτητών, καθότι σε εκείνη την περίπτωση, επρόκειτο για δικηγόρο, ενώ ο σκοπός ήταν διαφορετικός. Συναφώς, λέχθηκαν τα εξής : «Τέλος, επί του ισχυρισμού των κληρονόμων ότι η κυρία Κ. δε θα εγείρει τα θέματα που θα θέσουν οι ίδιοι, παρά μόνο θα υποστηρίξει τα συμφέροντα των αιτητών, ως επίσης ότι θα ενεργεί με προκατάληψη ή με αλλότρια κίνητρα, παρεκκλίνοντας από τις νομικές υποχρεώσεις περιορίζομαι να πω τούτο: σε αντίθεση με τους ίδιους, οι οποίοι για να είμαι επιεικής μαζί τους, μου φαίνεται ότι αγνοούν τη φύση, σημασία και το σκοπό του αιτούμενου διατάγματος, η κυρία Κ. που είναι και δικηγόρος θεωρώ δεδομένο πως έχει πλήρη γνώση για όλα αυτά, επίγνωση της αποστολής της καθώς και αντίληψη της αυτονόητης υποχρέωσής της να λειτουργήσει εντός των ορίων του διατάγματος και σύμφωνα με το Νόμο » (η υπογράμμιση δική μου). Στην υπό κρίση υπόθεση, δεν προκύπτει από την αίτηση ότι πρόκειται για δικηγόρο. Δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι στην αίτηση υπάρχει και διαζευκτικό αιτητικό για διορισμό οποιουδήποτε άλλου προσώπου που το Δικαστήριο ήθελε κρίνει κατάλληλο. Εν τούτοις, δεν υπάρχει συγκατάθεση από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Η αίτηση επιδόθηκε δεόντως στους πέντε νόμιμους κληρονόμους, οι τέσσερεις εκ των οποίων δεν εμφανίστηκαν στη διαδικασία, ενώ ο πέμπτος καταχώρισε ένσταση, δηλώνοντας ότι θεωρεί ότι ουδείς θα πρέπει να διοριστεί. Οι αιτητές δεν έχουν εισηγηθεί τον διορισμό κάποιου συγκεκριμένου ανεξάρτητου και ουδέτερου προσώπου ο οποίος αποδέχεται να διοριστεί. Ούτε και το Δικαστήριο από μόνο του, δύναται να εξεύρει άλλο πρόσωπο κατάλληλο για διορισμό και δη στην απουσία του και χωρίς τη συγκατάθεσή του. Στην απόφαση Νικολέττα Στέλιου Αρέστη ν Marfin Popular Bank Public Co Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A495, Πολ. Έφ. Αρ. 178/2011, ημερ. 25.10.2016, το Ανώτατο Δικαστήριο διά του Οικονόμου, Δ., επεσήμανε ότι γενικά, ουδείς, έστω κι αν έχει προτεραιότητα να διοριστεί διαχειριστής της περιουσίας αποβιώσαντα, δεν μπορεί να υποχρεωθεί να λάβει έγγραφα διαχείρισης και τέτοια υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί καταναγκαστικά. Σε εκείνη την περίπτωση, πρωτόδικα είχε διοριστεί διαχειριστής για περιορισμένο σκοπό η κληρονόμος η οποία είχε φέρει ένσταση στην αίτηση πιστωτών για περιορισμένη διαχείριση. Ειδικά όσον αφορά την παραχώρηση εγγράφων περιορισμένης διαχείρισης (limited grants) ad litem, αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά: «Ειδικότερα, αναφορικά με την υπό συζήτηση περίπτωση, σημειώνουμε πως η συγκατάθεση του προσώπου που διορίζεται ως αντιπρόσωπος της περιουσίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για το διορισμό του, είτε πρόκειται, όπως εν προκειμένω, για διορισμό διαχειριστή ad litem, με βάση το άρθρο 19 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου, Κεφ. 189 (Παραχωρητήρια με περιορισμούς, Limited grants), είτε πρόκειται για διορισμό αντιπροσώπου της περιουσίας με βάση τη Δ.9, κ.13 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Είναι την αντίστοιχη πρόνοια των παλαιών αγγλικών Θεσμών, ήτοι την O.16, r.46, που αφορά η Pratt v. London Passenger Transport Board; Green v. Vandekar [1937] All ER 473, CA, στην οποία μας παρέπεμψε ο ευπαίδευτος δικηγόρος της εφεσείουσας, όπου κρίθηκε απαραίτητη η συναίνεση τού προς διορισμό προσώπου, με αναφορά μεταξύ άλλων στα έξοδα με τα οποία θα μπορούσε να επιβαρυνθεί». Σχετικά δε με τη θέση της συνηγόρου των αιτητών στη γραπτή της αγόρευση ότι η πλευρά του καθ' ου η αίτηση - κληρονόμου κωλύεται να προβάλλει ότι η προτεινόμενη διαχειρίστρια είναι ακατάλληλο πρόσωπο επειδή προτάθηκε στον δικηγόρο του να διοριστεί πρόσωπο της επιλογής του, σημειώνω ότι τέτοια πρόταση δεν προκύπτει από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία. Ως γνωστόν, οι δικηγόροι με τις αγορεύσεις τους δεν μπορούν να παραθέτουν γεγονότα και μαρτυρία. Εξάλλου, ισχύουν τα όσα έχουν προαναφερθεί σε σχέση με το θέμα της συγκατάθεσης. Ως εκ των ανωτέρω, η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα δεν υπάρχει λόγος να μην ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ του κληρονόμου - καθ' ου η αίτηση 3 και εναντίον των αιτητών, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο