ABI-AAD κ.α. ν. ΠΑΡΤΟΥ, Αρ. Αγωγής: 1726/2020, 19/8/2021

(1)δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων,

(2)ο ενόρκως δηλών που υποστηρίζει την αίτηση δεν έχει θετική γνώση των γεγονότων και

(3)ο εναγόμενος έχει καλή υπεράσπιση στην αγωγή. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του εναγομένου, ο οποίος απορρίπτει τα όσα αναφέρει ο ενόρκως δηλών στην αίτηση και προβάλλει πως ο τελευταίος δεν μπορεί να βεβαιώνει ενόρκως τα όσα αναφέρει διότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει θετικά τα γεγονότα, ενώ, λόγω του ότι πρόκειται για άτομο το οποίο δεν μπορεί ενόρκως να βεβαιώσει τα όσα αναφέρει, ο εναγόμενος χάνει το δικαίωμα του να τον αντεξετάσει. Όσον αφορά την αίτηση, ο εναγόμενος αναφέρει ότι ενοικιάζει την επίδικη κατοικία από τις 9.3.2019, βάσει συμφωνίας με τους εναγομένους η οποία ουδέποτε καταρτίστηκε γραπτώς και ήταν για περίοδο πέραν του ενός έτους, κάτι που προκύπτει και από την ένορκη δήλωση της αίτησης. Εξ όσων πληροφορείται από τους δικηγόρους του, η συμφωνία ενοικίασης καθίσταται άκυρη καθότι υπερέβαινε το ένα έτος και δεν ήταν γραπτή και συνεπώς δεν μπορεί να παραγάγει οποιοδήποτε έννομο αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση, μόνο ως ενοικίαση από μήνα σε μήνα μπορεί να λογισθεί, διότι η προφορική συμφωνία προέβλεπε πως το ενοίκιο έπρεπε να πληρώνεται κάθε 9η ημέρα εκάστου μηνός. Προβάλλει επιπλέον ότι η ειδοποίηση τερματισμού που του επιδόθηκε πάσχει διότι, ως ειδοποίηση τερματισμού συμφωνίας ενοικίασης από μήνα σε μήνα, έπρεπε να εκπνέει στο τέλος της περιόδου της ενοικίασης και έπρεπε ταυτόχρονα να δίδει στον εναγόμενο έναν καθαρό μήνα ειδοποίησης προτού προωθηθεί η αγωγή. Δηλαδή, για να θεωρηθεί νόμιμος ο τερματισμός της συμφωνίας, η ειδοποίηση θα έπρεπε να λήγει 8.10.2020 και όχι 21.9.2020. Βάσει των πιο πάνω αποτελεί θέση του εναγομένου ότι έχει καλόπιστη υπεράσπιση στην αγωγή διότι η συμφωνία δεν έχει τερματιστεί ως προνοούν οι αποφάσεις για τερματισμό ενοικίασης από μήνα σε μήνα. Άνευ βλάβης των πιο πάνω, ισχυρίζεται περαιτέρω πως ουδέν ποσό οφείλει στους ενάγοντες και ότι έχει προβεί σε επιδιορθώσεις εντός της κατοικίας, με αποτέλεσμα να δικαιούται να εγείρει υπεράσπιση και ανταπαίτηση. Τα πιο πάνω είναι όσα τέθηκαν από πλευράς μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι με τις γραπτές αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις, αναφέροντας σχετική νομολογία, εισηγήσεις και επιχειρήματα. Οι πρόνοιες της Δ.18, θ. 1 των θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, επί των οποίων στηρίζεται η αίτηση για συνοπτική απόφαση, αποτέλεσαν αντικείμενο εξέτασης σε πληθώρα υποθέσεων και η σχετική νομολογία είναι διαχρονικά πάγια[1] . Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου για έκδοση συνοπτικής απόφασης ασκείται πολύ προσεκτικά, σε καθαρές υποθέσεις και αφού ικανοποιηθούν τα κριτήρια της Δ.18 θ.1(α), τα οποία είναι τα ακόλουθα:

(1)Το κλητήριο πρέπει να είναι ειδικά οπισθογραφημένο βάσει της Δ.2 θ.6

(2)Ο εναγόμενος πρέπει να έχει καταχωρίσει εμφάνιση στην αγωγή

(3)Η ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση πρέπει να προέρχεται από τον ενάγοντα ή άλλο πρόσωπο που να μπορεί να ορκισθεί θετικά αναφορικά με τα γεγονότα, επαληθεύοντας τη βάση της αγωγής και το απαιτούμενο ποσό, και να δηλώνει ρητά ότι, απ' ό,τι πιστεύει, δεν υπάρχει υπεράσπιση στην αγωγή. Η τήρηση των προϋποθέσεων αυτών σχετίζεται με τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, η δε μη ικανοποίησή τους στερεί το Δικαστήριο από τη δικαιοδοσία να εκδώσει συνοπτική απόφαση. Ακολούθως, εάν ο ενάγων ικανοποιήσει τα κριτήρια αυτά, το βάρος απόδειξης μετατοπίζεται στον εναγόμενο, ο οποίος θα πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι:

(1)έχει καλή υπεράσπιση στην αγωγή επί της ουσίας ή

(2)αποκαλύπτονται τέτοια γεγονότα που του δίδουν το δικαίωμα να υπερασπιστεί. Σκοπός της Δ.18 είναι να δώσει τη δυνατότητα στον ενάγοντα να επιτύχει συνοπτική απόφαση χωρίς την πλήρη διεξαγωγή δίκης, αν μπορεί να αποδείξει την υπόθεσή του και αν ο εναγόμενος δεν μπορέσει να προβάλει μια καλόπιστη υπεράσπιση ή να εγείρει ζήτημα κατά της απαίτησης, το οποίο πρέπει να δικαστεί. Απόφαση δυνάμει της Δ.18 πρέπει να εκδίδεται μόνο όπου υπάρχει αυστηρή συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις που καθορίζει η Διαταγή αυτή και μόνο σε περιπτώσεις όπου προκύπτει ξεκάθαρα ότι ο εναγόμενος στερείται υπεράσπισης. Η όλη δικαιοδοσία πρέπει να ασκείται με μεγάλη προσοχή, ώστε να μην αφαιρεί από διάδικο το δικαίωμα να εγείρει υπεράσπιση. Άδεια για υπεράσπιση πρέπει να παρέχεται στον εναγόμενο ακόμα και όταν διαφαίνεται ότι δεν έχει πολλές πιθανότητες επιτυχίας. Γενικές αρνήσεις και αόριστοι, ατεκμηρίωτοι ή γενικοί ισχυρισμοί του εναγομένου στην ένορκη δήλωσή του, όμως, δεν είναι επαρκείς. Η ένσταση πρέπει να περιέχει λεπτομερώς τις θέσεις του [2]. Περαιτέρω, σε αιτήσεις για συνοπτική απόφαση, η συζήτηση του κατά πόσο υπάρχει ή όχι υπεράσπιση γίνεται σε επίπεδο ισχυρισμών μόνο και το Δικαστήριο δεν προχωρεί σε αξιολόγηση μαρτυρίας. Στην παρούσα υπόθεση η αγωγή καταχωρίστηκε με κλητήριο ειδικώς οπισθογραφημένο (Δ.2, θ.6) στις 30.9.2020 και στις 9.10.2020 καταχωρίστηκε σημείωμα εμφάνισης για τον εναγόμενο. Συνεπώς οι πρώτες δύο προϋποθέσεις της Δ.18 θ.1(α) ικανοποιούνται. Αναφορικά με την τρίτη προϋπόθεση, το ζήτημα του κατά πόσο ένα άτομο μπορεί να ορκισθεί θετικά για τα γεγονότα εντός της έννοιας της Δ.18 Θ.1 πρέπει να κρίνεται με βάση τα γεγονότα και περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και η φύση της απαίτησης [3]. Ένας αιτητής οφείλει να επιβεβαιώσει την απαίτησή του με αναφορά στα θέματα που εμπεριέχονται στην αγωγή του, ότι οι καθ' ων η αίτηση εξακολουθούν να οφείλουν το ποσό, και ότι δεν υπάρχει υπεράσπιση. Δεν υπάρχει υποχρέωση παράθεσης περαιτέρω μαρτυρικού υλικού [4]. Η νομολογία έχει προσαρμόσει με τέτοιο τρόπο την ερμηνεία του όρου «θετική γνώση», ώστε να ανταποκρίνεται ρεαλιστικά προς τα σημερινά δεδομένα. Για παράδειγμα, στην περίπτωση που ο ενάγων-αιτητής είναι νομικό πρόσωπο, τότε μπορεί να ορκισθεί κάποιο φυσικό πρόσωπο που εργοδοτεί, το οποίο να είναι σε θέση να ορκισθεί θετικά για τα γεγονότα της υπόθεσης και να επιβεβαιώσει τη βάση της αγωγής και το αξιούμενο ποσό. Δεν είναι όμως ικανοποιητικό τα όσα αναφέρει ο ενόρκως δηλών να είναι από πληροφορίες που πήρε από άλλους ή να στηρίζεται απλώς στα όσα ο ίδιος πιστεύει [5]. Ουσιαστικά, στον όρο «θετική γνώση» πρέπει να δίδεται τέτοια ερμηνεία που να είναι λογική υπό τις περιστάσεις και όχι αυστηρή σε βαθμό που να δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες και να οδηγεί σε τυχόν παράλογα αποτελέσματα [6]. Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενόρκως δηλών είναι δικηγόρος στη δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί τους ενάγοντες. Σημειώνω κατ' αρχάς τη γενικότερη αρχή ότι οι δικηγόροι πρέπει να αποστασιοποιούνται από τα γεγονότα που σχετίζονται με τα επίδικα θέματα και ότι είναι άκρως ανεπιθύμητο να υποστηρίζονται αιτήσεις από ένορκη δήλωση δικηγόρου ενός διαδίκου, καθιστώντας, στην ουσία, τον εαυτό του μάρτυρα, εκτός εάν αυτό είναι απολύτως αναγκαίο και δίδεται επαρκής εξήγηση γιατί προβαίνει ο δικηγόρος στην ένορκη δήλωση και όχι ο πελάτης (εκεί όπου δεν προκύπτει από τις περιστάσεις ένας εμφανής καλός λόγος) [7]. Ειδικότερα όμως στις περιπτώσεις αιτήσεων ως η επίδικη για συνοπτική απόφαση, η οποία αποτελεί κατ' εξαίρεση διαδικασία που παρακάμπτει την κανονική διαδικασία της ακρόασης της αγωγής, είναι απαραίτητη προϋπόθεση η ένορκη δήλωση να προέρχεται, ως έχει προαναφερθεί, από άτομο που έχει θετική γνώση των γεγονότων. Δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι ο ενόρκως δηλών επεξηγεί τους λόγους για τους οποίους οι ενάγοντες δεν ήταν σε θέση να ταξιδέψουν στην Κύπρο να ορκισθούν οι ίδιοι, ήτοι ένεκα της πανδημίας Covid - 19 και των κινδύνων που θα εγκυμονούσε ένα τέτοιο ταξίδι. Είναι αντιληπτή η έγνοια ότι δεν θα πρέπει να 'αδικηθούν' καθ' οιονδήποτε τρόπο λόγω των μέτρων που λαμβάνονται ένεκα της πανδημίας. Εν τούτοις, δεν έχει δοθεί η παραμικρή εξήγηση για ποιο λόγο οι ενάγοντες (ή ένας εξ αυτών), δεν φρόντισαν να ετοιμάσουν ένορκη δήλωση και να την υπογράψουν ενώπιον αρμοδίου προσώπου στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου διαμένουν (όπως για παράδειγμα στο προξενείο της Κυπριακής Δημοκρατίας). Εν πάση περιπτώσει, η μετάβασή τους στην Κύπρο δεν ήταν ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ενόρκως την αίτηση και δεν δίδεται καμία αιτιολογία για ποιο λόγο δεν αξιοποίησαν άλλους τρόπους. Όπως δε προκύπτει σαφώς από την ένορκη δήλωση του δικηγόρου, αυτός δεν είχε καμία προσωπική εμπλοκή στα γεγονότα και όλα όσα προβάλλει για τα γεγονότα της υπόθεσης λήφθηκαν από πληροφορίες που έλαβε από τους ενάγοντες και από συναδέλφους του. Συνεπώς, είναι ξεκάθαρο ότι δεν πρόκειται για άτομο το οποίο έχει προσωπική γνώση των γεγονότων στα οποία αναφέρεται ή είναι σε θέση να ορκισθεί θετικά για αυτά. Η φύση της παρούσας διαδικασίας είναι τέτοια που πρέπει να υπάρχει αυστηρή συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις της Διαταγής 18 θ. 1(α). Όπως έχει προαναφερθεί, η τήρηση των προϋποθέσεων αυτών σχετίζεται με τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και η μη ικανοποίησή τους στερεί το Δικαστήριο από τη δικαιοδοσία να εκδώσει συνοπτική απόφαση. Στην παρούσα περίπτωση, δεν έχω ικανοποιηθεί, για τους λόγους που αναλύθηκαν πιο πάνω, ότι ο δικηγόρος - ενόρκως δηλών είναι πρόσωπο το οποίο είναι σε θέση να επαληθεύσει και να επιβεβαιώσει θετικά το περιεχόμενο του κλητηρίου εντάλματος και το ποσό της ισχυριζόμενης οφειλής. Συνεπώς, κρίνω ότι δεν ικανοποιείται η τρίτη προϋπόθεση της Δ.18 θ. 1 (α), το βάρος απόδειξης δεν μετατοπίζεται στους ώμους του εναγομένου και η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί. Εν όψει της πιο πάνω κατάληξης ότι ο ενόρκως δηλών δεν είναι πρόσωπο που μπορεί να ορκισθεί θετικά για τα γεγονότα, το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να προχωρήσει στην εξέταση του κατά πόσο, από τα όσα προβάλλει ο εναγόμενος στην ένορκη δήλωσή του, διαπιστώνεται εκ πρώτης όψεως καλή υπεράσπιση ή συζητήσιμο θέμα προς εκδίκαση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει και δίδεται άδεια στον εναγόμενο να καταχωρίσει Έκθεση Υπεράσπισης στην απαίτηση (ως έχει περιοριστεί μετά την απόσυρση των αξιώσεων υπό Α, Β, Γ, Δ και Ζ της Έκθεσης Απαίτησης), μέχρι τις 20.9.2021. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται υπέρ του εναγομένου - καθ' ου η αίτηση και εναντίον των εναγόντων - αιτητών, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής. (Υπ.) .................. Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Βλ. μεταξύ άλλων Kyprianides v. Ioannou

(1966)1 C.L.R. 265, CY.E.M.S. Co. v. Central Co-Operative Industries

(1982)1 C.L.R. 897, Hermes Insurance Co Ltd v. Theodorides

(1983)1 C.L.R. 333, Trans Middle East Trading Ltd v. Tlais

(1991)Α.Α.Δ. 239, Αυγουστή κ.α. ν. Πίριλλου

(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 5, Δημητρίου ν. Τράπεζας Κύπρου Λτδ

(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 782, Subotic v. Στυλιανίδη

(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 22, Λαζάρου κ.α. ν. Μακεδόνα

(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 817, Μεττή κ.α. ν. Τράπεζας Κύπρου Λτδ

(2002)1 Α.Α.Δ. 417, Παύλου ν. Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Τραπέζης Κύπρου Λτδ

(2002)1 Α.Α.Δ. 1051, Ζερβός ν. Euroinvestment & Finance Ltd

(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1968, Sigma Radio T.V. Ltd. ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου

(2005)1 A.A.Δ. 408, Νεάρχου κ.α. ν. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Λτδ

(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 818. [2] Βλ. Hermes Insurance Co Ltd v. Theodorides

(1983)1 C.L.R. 333 και Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Χ'Νέστορος

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 204. [3] Βλ. Δημητρίου ν Τράπεζας Κύπρου Λτδ

(1997)1Β Α.Α.Δ. 782) [4] Βλ. Annual Practice του 1958, σελ. 258-60. [5] Βλ. Spyros Stavrinides ν. Ceskoslovenska Obchondi Banka A.S.

(1972)1 C.L.R. 130, 136-138 και Atlaspantou Co Limited v. Angelos Nicolaides Holdings Limited, Πολιτική Έφεση Αρ. 21/2012, ημερ. 17.12.2013. [6] Βλ. Pathe Freres Cinema Ltd v. United Electric Theatres

(1914)3 K.B. 1253, Marketrends Financial Services v. Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου

(2006)1Α Α.Α.Δ. 223 στη σελ. 3 [7] Rybolovlev v. Rybolovleva

(2010)1Α Α.Α.Δ 82 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο