MAMMAKKOSA BIOGAS LIMITED ν. GAH WATER SOLUTIONS LTD τώρα μετονομασθείσα σε G.A.H. GLOBAL LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 900/2013, 15/10/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2021:A166 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 900/2013 Μεταξύ: MAMMAKKOSA BIOGAS LIMITED Ενάγουσας και
- GAH WATER SOLUTIONS LTD τώρα μετονομασθείσα σε G.A.H. GLOBAL LTD
- XXXXX Χατζηκώστας Εναγομένων (Ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 25.6.2015) ----------------------------------- Ημερομηνία: 15 Οκτωβρίου, 2021 Για την ενάγουσα : κα Α. Ευσταθίου Για τους εναγομένους 1 και 2 : κ. Α. Σάββα ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή η ενάγουσα εταιρεία αξιώνει από τους εναγομένους το ποσό των €115.000 πλέον τόκο, ως ποσό το οποίο τους κατέβαλε αχρεωστήτως και/ή για αιτία συμφωνηθείσα και μη εκτελεσθείσα και/ή άνευ ανταλλάγματος και/ή το οποίο απέσπασαν διά δόλου και απάτης και/ή ψευδών παραστάσεων και/ή λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού και/ή το οποίο παρανόμως κατακρατούν και/ή οικειοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τους διαλαμβανόμενους στην Έκθεση Απαίτησης ισχυρισμούς, η ενάγουσα εταιρεία ιδρύθηκε για σκοπούς δημιουργίας σταθμού βιολογικής επεξεργασίας κτηνοτροφικών αποβλήτων και εμπορίας σχετικών υποπροϊόντων όπως βιοαέριο, ενέργεια και επεξεργασμένα υγρά για διάφορες χρήσεις. Η εναγομένη 1 εταιρεία ήταν ο αντιπρόσωπος στην Κύπρο Γερμανικής εταιρείας και ασχολείτο με την κατασκευή μονάδων παραγωγής βιοαερίου και ηλεκτρικής / θερμικής ενέργειας. Ο εναγόμενος 2 ήταν ο διευθυντής και/ή αντιπρόσωπος της εναγομένης 1 και ενεργούσε από κοινού και/ή για λογαριασμό της εναγομένης
- Στις 15.11.2010 η εναγομένη παρουσίασε την προσφορά της προς την ενάγουσα για την κατασκευή μονάδας βιοαερίου έναντι αμοιβής εκ €2.190.000 πλέον Φ.Π.Α., η οποία θα καταβαλλόταν τμηματικά, με ποσό εκ €115.000 πληρωτέο κατά την αποδοχή της πρότασης και το οποίο, σύμφωνα πάντοτε με το δικόγραφο της ενάγουσας, η εναγομένη 1 θα υποχρεούτο να της επιστρέψει σε περίπτωση που οι διάδικοι δεν προχωρούσαν στην υπογραφή συμφωνίας. Η προσφορά έγινε αποδεκτή κατόπιν δηλώσεων και παραστάσεων του εναγομένου 2 περί της ετοιμότητας της εταιρείας προς υπογραφή συμφωνίας και εκτέλεσης των εργασιών, και προτροπής του προς την ενάγουσα να απορρίψει άλλες προσφορές. Η ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €115.000 με την αποδοχή της προσφοράς, πλην όμως οι διάδικοι δεν προχώρησαν στην υπογραφή συμφωνίας. Παρατίθενται λεπτομέρειες του δόλου / απάτης / ψευδών παραστάσεων των εναγομένων για να επιτύχουν την αποδοχή της προσφοράς από την ενάγουσα, όπως ότι η εναγομένη 1 θα ήταν ικανή και πρόθυμη να προχωρήσει στη συμφωνία και να κατασκευάσει τη μονάδα, ότι απέσπασαν το επίδικο ποσό ενώ ουδέποτε είχαν πρόθεση να καταρτίσουν συμφωνία και να κατασκευάσουν τη μονάδα, και ότι εξαπάτησαν την ενάγουσα διά κοινών πράξεων. Παρά τη γραπτή απαίτηση επιστροφής τoυ ποσού των €115.000, η εναγομένη 1 δεν το έπραξε, ενώ μετά την καταχώριση της αγωγής, απέστειλε επιστολή προς την ενάγουσα όπου ισχυρίστηκε ότι είναι έτοιμη να προχωρήσει στην υπογραφή της συμφωνίας. Οι εναγόμενοι, στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησή τους, εγείρουν προδικαστικές ενστάσεις ως προς την ορθή ονομασία της εναγομένης 1 εταιρείας και την ανυπαρξία συμφωνίας μεταξύ ενάγουσας και εναγομένου 2, ο οποίος ενεργούσε πάντοτε εκ μέρους της εναγομένης 1 εταιρείας ως αξιωματούχος αυτής. Ως προς την επίδικη προσφορά της εναγομένης 1 προς την ενάγουσα για την κατασκευή μονάδας παραγωγής βιοαερίου, οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι η ενάγουσα την αποδέχθηκε και κατέστη τελική συμφωνία μεταξύ της ενάγουσας και της εναγομένης
- Αρνούνται ότι συμφωνήθηκε η επιστροφή του ποσού των €115.000 σε περίπτωση που η ενάγουσα υπαναχωρούσε από τη συμφωνία, αλλά αντίθετα ήταν ρητός και/ή εξυπακουόμενος όρος ότι σε περίπτωση υπαναχώρησης της ενάγουσας, το ποσό της προκαταβολής δεν θα επιστρεφόταν. Ειδικότερα, προβάλλουν ότι το εν λόγω ποσό αποτελούσε αντιπαροχή και/ή αποδοχή και/ή προκαταβολή της προσφοράς και αφορά την αντιπαροχή για όλες τις μελέτες και όλη την εργασία που εκτέλεσε η εναγομένη 1 με σκοπό την κατασκευή της μονάδας προς όφελος της ενάγουσας. Ισχυρίζονται ότι η εναγομένη 1 επέδειξε κατά τον ουσιώδη χρόνο πλήρη ετοιμότητα για την υπογραφή της τελικής συμφωνίας και την εκτέλεση των εργασιών. Αρνούνται όλες τις λεπτομέρειες ψευδών παραστάσεων και τονίζουν ότι ο εναγόμενος 2 ενεργούσε ως διευθυντής της εναγομένης
- Η θέση των εναγομένων είναι ότι η αποτυχία και/ή μη υπογραφή της τελικής συμφωνίας οφείλεται εξ ολοκλήρου στην υπαναχώρηση της ενάγουσας, η οποία σιωπηρά τερμάτισε τη συμφωνία, προβάλλοντας αβάσιμους ισχυρισμούς, παρά την ετοιμότητα της εναγομένης 1 να εκπληρώσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι ουδέποτε έλαβαν την επιστολή ημερ. 16.8.2011 ή οποιαδήποτε απαίτηση επιστροφής της προκαταβολής. Συνεπεία της διάρρηξης της συμφωνίας από την ενάγουσα, η εναγομένη 1 ισχυρίζεται ότι υπέστη απώλεια κέρδους ύψους €2.040.000 και ανταπαιτεί αποζημιώσεις (στην κλίμακα €100.000-€500.000) για την παράβαση συμφωνίας από την ενάγουσα και/ή ως διαφυγόν κέρδος ή απώλεια εισοδήματος συνεπεία του παράνομου τερματισμού της συμφωνίας ή της υπαναχώρησης της ενάγουσας και για έξοδα που υπέστησαν και/ή ως αποζημιώσεις για τη διάρρηξη της συμφωνίας, καθώς και τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις λόγω της συμπεριφοράς της ενάγουσας, η οποία κατέστησε τη συμφωνία και/ή προσφορά ανεφάρμοστη και/ή λόγω ζημιών και απωλειών που υπέστη η εναγομένη 1 και συνεχίζει να υφίσταται λόγω παράβασης και/ή αθέτησης ουσιωδών όρων της συμφωνίας. Η ενάγουσα με το απαντητικό της δικόγραφο επαναλαμβάνει τους αρχικούς της ισχυρισμούς και ότι έχει αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του εναγομένου 2, ο οποίος προέβη σε πράξεις εξαπάτησης της ενάγουσας από κοινού με την εναγομένη
- Αρνείται τον ισχυρισμό ότι η επίδικη προσφορά αποτελεί συμφωνία μεταξύ των διαδίκων και επαναλαμβάνει ότι έκανε δεκτή την προσφορά με βάση τις παραστάσεις του εναγομένου
- Αρνείται τους ισχυρισμούς των εναγομένων και την Ανταπαίτηση και προβάλλει ότι η εναγομένη 1 δεν ήταν σε θέση να κατασκευάσει τη μονάδα και ότι αποκλειστική ευθύνη για τη μη κατάρτιση τελικής συμφωνίας φέρουν οι εναγόμενοι και/ή η εναγομένη 1, η οποία δεν ήταν ικανή και/ή πρόθυμη να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της, με αποτέλεσμα η προσφορά να ματαιωθεί και/ή να παύσει να έχει οποιαδήποτε ισχύ και/ή να καταστεί ανενεργός και συνεπώς η εναγομένη 1 δεν νομιμοποιείται να αξιώνει οποιαδήποτε αποζημίωση από την ενάγουσα. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν δύο μάρτυρες για την ενάγουσα και ένας για τους εναγομένους. Απαίτηση και Ανταπαίτηση εκδικάστηκαν ταυτόχρονα. Ο κ. XXXXX Τουμάζου (Μ.Ε. 1), ο οποίος εργάζεται στην ενάγουσα, κατέθεσε τους λόγους για τους οποίους αποφασίστηκε η δημιουργία μονάδας βιοαερίου πίσω από το χοιροστάσιο εταιρείας ιδιοκτησίας της ίδιας οικογένειας στην οποία ανήκει και η ενάγουσα. Επελέγη η προσφορά της εναγομένης 1 (Τεκμήριο 10) και απερρίφθησαν άλλες προσφορές, καθότι ήταν η πιο συμφέρουσα και μετά από προτροπή του εναγομένου
- Με βάση όρο της προσφοράς, στις 15.11.2010 η ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €115.000 προς την εναγομένη 1 μέσω επιταγών του XXXXX Πάντζιαρου, πατέρα του ιδιοκτήτη της ενάγουσας και η απόδειξη εκδόθηκε στο όνομα της ενάγουσας (Τεκμήριο 2 (α) και (β) η απόδειξη πληρωμής και το τιμολόγιο αντίστοιχα, Τεκμήριο 3 οι επιταγές και Τεκμήριο 4 επιστολή της ΣΠΕ Αθηαίνου ημερ. 15.1.2013). Μετά την καταβολή του ποσού, οι εναγόμενοι, σύμφωνα πάντοτε με τον Μ.Ε. 1, εξαφανίστηκαν. Παρά το ότι κλήθηκαν επανειλημμένως να υπογράψουν συμφωνία, δεν το έπραξαν και η ενάγουσα απαίτησε την επιστροφή του ποσού των €115.000 τόσο προφορικώς όσο και με την επιστολή ημερ. 16.8.2011 (Τεκμήριο 5), με την οποία η ενάγουσα κοινοποίησε παράλληλα και την πρόθεσή της να μην προχωρήσει με την υλοποίηση της συμφωνίας, αφού ούτως ή άλλως οι εναγόμενοι είχαν παραβεί την ίδιά τους την προσφορά. Τα χρήματα ουδέποτε επεστράφησαν, ενώ μετά την έγερση της αγωγής η ενάγουσα έλαβε την επιστολή ημερ. 30.9.2013 (Τεκμήριο 6). Ως εκ των ανωτέρω, η ενάγουσα διεκδικεί το ποσό για το οποίο θεωρεί ότι εξαπατήθηκε με βάση τα ψέματα και τις ψευδείς παραστάσεις των εναγομένων, οι οποίοι λειτουργούσαν μέσω του εναγομένου
- Η κα XXXXX Πάντζιαρου (Μ.Ε. 2), η οποία τηρεί τα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας και της άλλης οικογενειακής κτηνοτροφικής επιχείρησης του πατέρα της, XXXXX Πάντζιαρου, κατέθεσε ότι το επίδικο ποσό πληρώθηκε από φυσικά πρόσωπα και συγκεκριμένα από μετόχους της ενάγουσας, καθότι τόσο η ενάγουσα εταιρεία όσο και η κτηνοτροφική εταιρεία της οικογένειας δεν διατηρούν τραπεζικό λογαριασμό, δεδομένου ότι μόνο φυσικά πρόσωπα μπορούσαν να είναι Μέλη της Συνεργατικής. Το επίδικο ποσό πληρώθηκε από προσωπικό λογαριασμό του XXXXX Πάντζιαρου, ο οποίος ήταν ο λογαριασμός που χρησιμοποιούσε η κτηνοτροφική εταιρεία της οικογένειας. Ήταν η θέση της Μ.Ε. 2 ότι η ενάγουσα δεν προχώρησε με τη συμφωνία καθότι ανέμεναν σχεδόν έναν χρόνο και οι εναγόμενοι εξαφανίστηκαν, αλλά και επειδή γνώριζαν ότι ο σταθμός που κατασκεύαζαν οι εναγόμενοι στην ίδια περιοχή δεν ανταποκρινόταν στη συμφωνία με τους ιδιοκτήτες, ένας εκ των οποίων τυγχάνει να είναι συγγενικό της πρόσωπο. Ο εναγόμενος 2 (Μ.Υ.), διευθυντής και ιδιοκτήτης της εναγομένης 1 εταιρείας, κατέθεσε τη δική του εκδοχή ως προς τα επίδικα γεγονότα. Αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην υπογραφή της επίδικης προσφοράς Τεκμήριο 1 και τι ακριβώς περιλάμβανε, και στην καταβολή της πρώτης δόσης εκ €115.000, η οποία σύμφωνα με τον μάρτυρα αφορούσε, μεταξύ άλλων, την αντιπαροχή για όλες τις προμελέτες, μελέτες, σχέδια, αναλύσεις, και την εργασία που εκτέλεσε η εναγομένη 1 ως η μεταξύ τους συμφωνία με σκοπό την κατασκευή της μονάδας βιοαερίου. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι μία άλλη εταιρεία στην ίδια περιοχή, με ιδιοκτήτες συγγενικά πρόσωπα των ιδιοκτητών της ενάγουσας, επίσης αποδέχθηκε σχετική προσφορά για την κατασκευή μονάδας βιοαερίου και κατέβαλε την πρώτη δόση, πλην όμως εκείνη η εταιρεία προχώρησε και στην υπογραφή τελικού συμβολαίου και η εναγομένη 1 ολοκλήρωσε την κατασκευή της εν λόγω μονάδας σε έναν χρόνο (Τεκμήριο 7 δέσμη φωτογραφιών, Τεκμήριο 8 δημοσίευση σε περιοδικό). Επεσήμανε ότι η εναγομένη 1 ήταν σε θέση να κατασκευάσει και τα δύο έργα παράλληλα, και μάλιστα θα ήταν ευχερέστερο, δεδομένου ότι τα μηχανήματα θα έρχονταν μία φορά από τη Γερμανία. Η θέση του εναγομένου 2 είναι ότι παρά την ετοιμότητα της εναγομένης 1 να προχωρήσει στην υπογραφή τελικού συμβολαίου, και παρά τις επισκέψεις στον χώρο όπου θα διεξάγονταν οι εργασίες για να ετοιμαστούν τα σχέδια και να γίνουν οι αναγκαίες μελέτες, η ενάγουσα δεν προχώρησε στην υπογραφή τελικού συμβολαίου, είτε επειδή δεν εξασφάλισε τα χρήματα είτε επειδή βρήκε άλλη λύση για τα λύματά της, και κίνησε την παρούσα αγωγή, ενώ η εναγομένη 1 παραμένει έτοιμη να ολοκληρώσει το έργο. Αξιολογώντας την ενώπιόν μου μαρτυρία, σημειώνω ότι ο Μ.Ε. 1 δεν προκάλεσε ιδιαίτερα θετική εντύπωση με την ασυνεπή και συγκεχυμένη μαρτυρία του, από την οποία αυτό που προέκυψε σαφώς είναι ότι στην πραγματικότητα είναι η ενάγουσα που επέλεξε όπως μην προχωρήσει με την κατασκευή του έργου, ένεκα της δημιουργίας παρόμοιου σταθμού στην ίδια περιοχή, ως θα εξηγήσω στη συνέχεια. Ενώ στην κυρίως εξέταση κατέθεσε ότι είχαν ζητήσει προσφορές από αριθμό εταιρειών, με προφανή σκοπό να ενισχύσει τον ισχυρισμό περί αποδοχής της προσφοράς της εναγομένης 1 ένεκα προτροπών και ψευδών παραστάσεων του εναγομένου 2, κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι δεν είχαν λάβει οποιαδήποτε άλλη προσφορά και ότι η προσφορά της εναγομένης έγινε αποδεκτή επειδή ήταν καλή. Όταν αντιλήφθηκε αυτή την ανακολουθία, ανέφερε ότι εν τέλει είχαν άλλες προσφορές, απλώς δεν τον ενδιέφεραν καθότι της εναγομένης 1 ήταν η πιο καλή και με αυτή θα προχωρούσαν. Επιπλέον, ενώ παρουσίαζε την εικόνα ότι η πλευρά της ενάγουσας ανέμενε για τουλάχιστον δύο χρόνια, αλλά και μέχρι σήμερα, να προχωρήσει η εναγομένη 1 με την κατασκευή του σταθμού επεξεργασίας λυμάτων, προέκυψε ξεκάθαρα κατά την αντεξέταση ότι είναι η ενάγουσα που αποφάσισε, κάποιους μήνες μετά την αποδοχή της επίδικης προσφοράς, ότι εν τέλει δεν θα προχωρούσε με την κατασκευή δικού της σταθμού, καθότι η μεταφορά των λυμάτων του χοιροστασίου της ενάγουσας σε άλλο σταθμό, ο οποίος ήταν υπό κατασκευή στην περιοχή, ήταν πιο συμφέρουσα και βολική. Ειδικότερα, η επιστολή Τεκμήριο 5 που απέστειλε η ενάγουσα στην εναγομένη 1, στην οποία αναφέρει ότι, όπως ήδη γνωρίζει η εναγομένη 1, η ενάγουσα «δεν πρόκειται να κατασκευάσει τον σταθμό» καθότι δεν υπεγράφη συμβόλαιο και θεωρεί ότι ματαιώθηκε η συμφωνία, φέρει ημερομηνία 16.8.2011, ήτοι εννέα μήνες μετά την αποδοχή της επίδικης προσφοράς και όχι χρόνια αργότερα. Συναφώς, ο Μ.Ε. 1 δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει τον γενικό και αόριστο ισχυρισμό του ότι η ενάγουσα κάλεσε επανειλημμένως την εναγομένη 1 να υπογράψει συμφωνία και δεν το έπραξε. Επιπλέον, όπως διαφάνηκε κατά την αντεξέταση του Μ.Ε. 1, η μονάδα στην οποία μεταφέρουν τα λύματα μέχρι και σήμερα ανήκει σε συγγενικά του πρόσωπα, παρά την αρχική του προσπάθεια να αναφερθεί γενικά και αόριστα σε διάφορους συνεταίρους και να αποκρύψει τη συγγένεια. Περαιτέρω, ο Μ.Ε. 1 δήλωσε ευθέως ότι η ενάγουσα είναι πολύ ευχαριστημένη με την εν λόγω μονάδα, στην οποία πληρώνει 3 ευρώ ανά τόνο λυμάτων, ήτοι σχεδόν €500 τον μήνα, ενώ η κατασκευή δικής της μονάδας με βάση την επίδικη προσφορά θα κόστιζε άνω των 2 εκατομμυρίων ευρώ. Σημειώνω επίσης ότι οι ισχυρισμοί της πλευράς της ενάγουσας περί αδυναμίας της εναγομένης 1 να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και να κατασκευάσει κατάλληλη μονάδα, και περί «εξαφανισμού» των εναγομένων κατά τον επίδικο χρόνο, καταρρίφθηκαν από τη μαρτυρία του ίδιου του Μ.Ε. 1, ο οποίος δέχθηκε ότι η μονάδα στην οποία παίρνουν τα λύματα του χοιροστασίου μέχρι και σήμερα, και με την οποία είναι πολύ ικανοποιημένοι, κατασκευάστηκε δεόντως από την εναγομένη 1 κατά την ίδια χρονική περίοδο και δη στην ίδια περιοχή. Δέχθηκε, επιπλέον, ότι δεν συμφέρει οικονομικά στην ενάγουσα να κατασκευαστεί το έργο, δεδομένου ότι, όπως έχει προαναφερθεί, παίρνει τα λύματα της κτηνοτροφικής της μονάδας στον άλλο σταθμό. Η μαρτυρία της Μ.Ε. 2 αποτελούσε κατά την κρίση μου προσπάθεια να 'διορθωθούν' οι όποιες αστοχίες ή κενά στη μαρτυρία του Μ.Ε. 1 όσον αφορά την απόδειξη των δικογραφημένων ισχυρισμών της ενάγουσας. Για παράδειγμα, είχε διαφανεί από τη μαρτυρία του Μ.Ε. 1 ότι το επίδικο ποσό δεν καταβλήθηκε από την ενάγουσα, αλλά από φυσικό πρόσωπο, και η Μ.Ε. 2 κλήθηκε προφανώς για να δώσει σχετικές εξηγήσεις. Εν τούτοις, επισημαίνω ότι δεν αμφισβητείται από τους εναγομένους ότι η ενάγουσα κατέβαλε το επίδικο ποσό στην εναγομένη
- Αντίθετα, υπάρχει ρητή παραδοχή στην παράγραφο 8 της Υπεράσπισης. Συνεπώς η μαρτυρία της Μ.Ε. 2 για το ζήτημα αυτό ήταν περιττή και αχρείαστη. Επιπλέον, είχε διαφανεί από τη μαρτυρία του Μ.Ε. 1 ότι ήταν πιο βολική και οικονομικά συμφέρουσα η χρήση άλλου σταθμού επεξεργασίας λυμάτων που ήταν υπό κατασκευή στην ίδια περιοχή, παρά η κατασκευή του επίδικου. Η Μ.Ε. 2, με προφανή στόχο να καταδείξει ότι δεν είχε οποιαδήποτε ευθύνη η ενάγουσα για το ότι δεν προχώρησε η κατασκευή του σταθμού που αφορούσε η επίδικη προσφορά, ισχυρίστηκε ότι η εναγομένη 1 δεν είχε εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της με βάση τη συμφωνία που είχε με τους ιδιοκτήτες του άλλου σταθμού, αλλά και ότι η ενάγουσα είχε πρόθεση να κατασκευάσει δικό της σταθμό όχι μόνο για την επεξεργασία των λυμάτων του δικού της χοιροστασίου, αλλά και για να προσφέρει αντίστοιχες υπηρεσίες σε άλλες φάρμες, με απώτερο στόχο την αποκόμιση οικονομικού κέρδους σε βάθος χρόνου. Προς τούτο, επικαλέστηκε τη σύναψη συμφωνιών με επτά φάρμες της περιοχής. Εν τούτοις, δεν προσέφερε το παραμικρό απτό στοιχείο προς τεκμηρίωση των εν λόγω γενικών και ανυπόστατων ισχυρισμών. Επέμεινε δε πεισματικά ότι θα ήταν πιο προσοδοφόρο να κατασκευαζόταν ο δικός τους βιολογικός σταθμός παρά να μεταφέρουν τα λύματα στον άλλο σταθμό ιδιοκτησίας συγγενικών τους προσώπων. Παρά ταύτα, ανέφερε κατά την αντεξέταση ότι το κόστος για την κτηνοτροφική τους εταιρεία να μεταφέρει τα λύματά της στον άλλο σταθμό είναι περίπου €15.000 - 20.000 τον χρόνο, επιβεβαιώνοντας, στην ουσία, ότι ο πραγματικός λόγος που δεν προχώρησε το επίδικο έργο ήταν η επιλογή της ενάγουσας και όχι η όποια απροθυμία ή «εξαφανισμός» των εναγομένων. Η μαρτυρία του Μ.Υ. όσον αφορά την ετοιμότητα και ικανότητα της εναγομένης 1 εταιρείας να προχωρήσει με την υπογραφή σύμβασης ως προνοούσε η επίδικη προσφορά και να κατασκευάσει το έργο, ήταν καθόλα λογική και πειστική και υποστηρίζεται από το σύνολο της μαρτυρίας, όπως, για παράδειγμα, από το γεγονός ότι η εναγομένη 1 κατά τον ίδιο χρόνο κατασκεύασε επιτυχώς στην ίδια περιοχή μονάδα βιοαερίου παρόμοια με αυτή που θα κατασκεύαζε και για την ενάγουσα, με την οποία μάλιστα η ενάγουσα συνεργάζεται μέχρι και σήμερα. Αυτό όμως για το οποίο δεν έπεισε ο Μ.Υ. ήταν ότι το επίδικο ποσό των €115.000 περιλάμβανε μελέτες και εργασίες που είχαν διενεργηθεί πριν την υπογραφή της προσφοράς και / ή εν πάση περιπτώσει ότι αφορά αμοιβή της εναγομένης 1 για εκτελεσθείσα εργασία. Πέραν του ότι δεν παρουσιάστηκε οποιοδήποτε στοιχείο προς τεκμηρίωση του εν λόγω ισχυρισμού, σημειώνω ότι η ίδια η προσφορά προνοεί ότι το ποσό των €100.000 πλέον Φ.Π.Α. θα καταβληθεί κατά την αποδοχή της πρότασης και περαιτέρω 20% του συνολικού τιμήματος «στην υπογραφή του συμβολαίου». Στην εν λόγω προσφορά Τεκμήριο 1 καταγράφεται αναλυτικά τι περιλαμβάνει η πρόταση της εναγομένης 1 για κατασκευή της μονάδας βιοαερίου, χωρίς καμία αναφορά σε εργασίες που θα διεκπεραιώνονταν πριν την υπογραφή σχετικού συμβολαίου. Επρόκειτο, δηλαδή, για προκαταβολή (ως άλλωστε δέχεται ο εναγόμενος 2 στη μαρτυρία του), έναντι του συνολικού τιμήματος για την κατασκευή του έργου, το οποίο θα κατασκευαζόταν εφόσον υπεγράφετο σχετικό συμβόλαιο, και καμία εργασία δεν φαίνεται να διεκπεραιώθηκε μετά την υπογραφή της προσφοράς και την καταβολή της προκαταβολής, ένεκα του ότι ουδέποτε υπεγράφη τελικό συμβόλαιο. Συναφώς, δεν ήταν τυχαία η αναφορά του εναγομένου 2 στα χρονοδιαγράμματα που θα ακολουθούνταν στη συνέχεια σε περίπτωση που η ενάγουσα προχωρούσε στην υπογραφή τελικού συμβολαίου, πράγμα που ουδέποτε έπραξε. Έχοντας υπόψη τα δικόγραφα, το σύνολο της μαρτυρίας και δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης και ανάλυσής της, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Στις 15.11.2010 η εναγομένη 1 εταιρεία υπέβαλε προς την ενάγουσα εταιρεία την αναλυτική προσφορά Τεκμήριο 1 για την κατασκευή μονάδας παραγωγής βιοαερίου και ηλεκτρικής / θερμικής ενέργειας με την επεξεργασία αποβλήτων από τις κτηνοτροφικές δραστηριότητες της ενάγουσας. Η προσφορά περιλάμβανε περιγραφή της λειτουργίας της μονάδας, τον τύπο της πρώτης ύλης, περιγραφή του μηχανολογικού εξοπλισμού, το κόστος λειτουργίας, την εγγύηση, τις απαιτούμενες οικοδομικές εργασίες και το κόστος, το οποίο θα ανερχόταν στο ποσό των €2.190.000 πλέον Φ.Π.Α. Στην εν λόγω τιμή, με βάση το κεφάλαιο 9 της προσφοράς, περιλαμβάνεται όλος ο εξοπλισμός και οι σχετικές εργασίες ως περιγράφονται στο κεφάλαιο 4, οι οικοδομικές εργασίες όπως αναλύονται στο κεφάλαιο 8, η θέση της μονάδας σε λειτουργία, η επίβλεψη και ο έλεγχος λειτουργίας για ένα έτος, και η κατασκευή των δεξαμενών. Το εν λόγω ποσό, με βάση την προσφορά, ήταν καταβλητέο τμηματικά, με την πρώτη πληρωμή εκ €115.000 (€100.000 πλέον Φ.Π.Α.) πληρωτέα κατά την αποδοχή της πρότασης. Θα ακολουθούσε καταβολή του 20% του τιμήματος κατά την υπογραφή τελικού συμβολαίου, 20% όταν ο εξοπλισμός ήταν έτοιμος προς φόρτωση σε πλοίο, 25% στην έναρξη του έργου, 20% δύο βδομάδες μετά το ξεκίνημα του έργου, 10% στο τέλος του έργου και 5% στην παράδοση του έργου. Η ενάγουσα στις 15.11.2010 αποδέχθηκε και υπέγραψε την προσφορά και κατέβαλε στην εναγομένη 1 το προνοούμενο ποσό των €115.
- Στη συνέχεια τα μέρη δεν προχώρησαν στην υπογραφή τελικού συμβολαίου, δεδομένου ότι η ενάγουσα είχε στο μεταξύ συμφωνήσει να συνεργάζεται, όσον αφορά την επεξεργασία των αποβλήτων των κτηνοτροφικών της δραστηριοτήτων, με άλλη μονάδα που κατασκεύαζε στην ίδια περιοχή η εναγομένη 1 για λογαριασμό άλλης εταιρείας. Η ενάγουσα απέστειλε στις 16.8.2011 επιστολή προς την εναγομένη 1 με την οποία δηλώνει ότι η ενάγουσα δεν πρόκειται να κατασκευάσει τον σταθμό της προσφοράς, η οποία θα έπρεπε να είχε μετουσιωθεί σε συμβόλαιο το οποίο δεν έλαβε χώρα ποτέ, και ζητούσε την επιστροφή του ποσού των €115.000 εν όψει της ματαιωθείσας, ως την χαρακτηρίζει, συμφωνίας, αλλά και λόγω του ότι τα λύματα της κτηνοτροφικής της μονάδας είχαν παραχωρηθεί σε άλλο βιολογικό σταθμό, ο οποίος θα ανεγειρόταν από την εναγομένη
- Η εναγομένη 1 κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ήταν έτοιμη να προχωρήσει στην υπογραφή συμβολαίου και στην κατασκευή της μονάδας παραγωγής βιοαερίου που αφορούσε η επίδικη προσφορά, πλην όμως δεν το έπραξε, ένεκα της πιο πάνω αναφερόμενης απόφασης της ενάγουσας να παραχωρήσει τα λύματά της σε άλλο βιολογικό σταθμό. Ο εναγόμενος 2 είναι διευθυντής και μέτοχος της εναγομένης 1 εταιρείας και κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ενεργούσε για λογαριασμό της. Εξετάζοντας κατά πόσο η ενάγουσα έχει αποδείξει την υπόθεσή της εναντίον των εναγομένων, σημειώνω ότι, όπως προκύπτει από τα ευρήματα στα οποία έχω καταλήξει πιο πάνω, η μη υπογραφή τελικού συμβολαίου ήταν υπαιτιότητα και επιλογή της ενάγουσας, ενώ η εναγομένη 1 πάντοτε ήταν ικανή και πρόθυμη να προχωρήσει στην υπογραφή συμβολαίου και στην υλοποίηση του έργου. Ως εκ τούτου, σε καμία περίπτωση δεν αποδείχθηκαν οι δικογραφημένοι ισχυρισμοί της ενάγουσας περί ψευδών και δόλιων παραστάσεων των εναγομένων και απόσπασης χρημάτων με τη χρήση δόλου και/ή απάτης χωρίς πρόθεση κατάρτισης συμφωνίας, και εξαπάτησης της ενάγουσας. Συνεπώς, αυτό που θα πρέπει σε αυτό το στάδιο να εξεταστεί είναι κατά πόσο το καταβληθέν κατά την υπογραφή της προσφοράς ποσό των €115.000 θα πρέπει να επιστραφεί στην ενάγουσα, στη βάση των λοιπών (διαζευκτικών) αιτιών αγωγής ως καταγράφονται στη σελίδα 1 πιο πάνω. Η θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ενάγουσας, ως καταγράφεται στη σελίδα 2 της γραπτής αγόρευσής της, είναι ότι το ποσό αποτελεί προκαταβολή και είναι επιστρεπτέο ως αχρεωστήτως καταβληθέν στη βάση της προκαταρκτικής και νομικά μη δεσμευτικής συμφωνίας, ήτοι του Τεκμηρίου
- Η θέση της άλλης πλευράς είναι ότι η προσφορά αποτελεί γραπτή συμφωνία μεταξύ της ενάγουσας και της εναγομένης 1 και το επίδικο ποσό πληρωμή ως αντιπαροχή για τις μελέτες και τις προεργασίες που διεκπεραιώθηκαν για να ετοιμαστεί η προσφορά, ήτοι το Τεκμήριο 1, η οποία υπεγράφη και αποτελεί δεσμευτική συμφωνία μεταξύ των μερών. Η μαρτυρία του εναγομένου 2 ότι το καταβληθέν ποσό αφορά αντάλλαγμα για προσφερθείσες υπηρεσίες, εργασίες και μελέτες που διενεργήθηκαν για να καταστεί δυνατή η υποβολή της προσφοράς, δεν έγινε αποδεκτή, για τους λόγους που αναλύθηκαν πιο πάνω. Η προσφορά Τεκμήριο 1 που υπέγραψαν τα μέρη καταγράφει ακριβώς τι περιλαμβάνει η πρόταση της εναγομένης 1 και τι περιλαμβάνει το συνολικό τίμημα των €2.190.000 πλέον Φ.Π.Α., μέρος του οποίου αποτελεί η προκαταβολή των €115.
- Καμία από τις εργασίες που καταγράφονται στο εν λόγω έγγραφο δεν αφορά προεργασίες, μελέτες και υπηρεσίες που θα διεκπεραιώνονταν πριν την υπογραφή τελικού συμβολαίου. Τελικό συμβόλαιο δεν υπεγράφη, η ενάγουσα ενημέρωσε γραπτώς με το Τεκμήριο 5 την εναγομένη 1 ότι δεν θα προχωρούσε στην υπογραφή συμβολαίου και ζήτησε την επιστροφή της προκαταβολής. Συνεπώς, δεν έχει καταδειχθεί ότι το επίδικο ποσό αποτελεί αντάλλαγμα για προσφερθείσες εργασίες, αλλά ούτε και ότι το Τεκμήριο 1 αποτελεί έγκυρη και δεσμευτική συμφωνία των μερών, παρά μόνο προκαταρκτική συμφωνία, υπό την επιφύλαξη υπογραφής τελικού συμβολαίου. Σχετικά είναι τα όσα καταγράφονται στις σελίδες 464 - 465 του Τόμου Β του συγγράμματος του Π. Πολυβίου «Το Δίκαιο των Συμβάσεων στο Κοινοδίκαιο και το Κυπριακό Δίκαιο», στην παράγραφο 3 με τίτλο «Συμφωνίες υπό την Αίρεση Περαιτέρω ή Τελικής Σύμβασης (Subject to Contract)», ήτοι ότι στη συνήθη περίπτωση, συμφωνία η οποία είναι υπό την αίρεση ή επιφύλαξη περαιτέρω ή τελικής σύμβασης δεν θεωρείται νομικά δεσμευτική παρά μόνο προκαταρκτική και υπό την αίρεση της ετοιμασίας περαιτέρω και λεπτομερούς συμφωνίας, η οποία όταν υπογραφεί θα είναι η νομικά έγκυρη και δεσμευτική σύμβαση μεταξύ των μερών. Σχετικό είναι και τo ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Στυλιανίδης ν. British American Insurance Co Ltd
(2003)1Γ Α.Α.Δ. 1772: «Επί του προκειμένου το Πρωτόδικο Δικαστήριο άντλησε καθοδήγηση από τη νομολογία όπως αυτή αναλύεται στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, 27η εκ., παραγ. 2-105. Σημείωσε τα εξής: «Προκύπτει από τη νομολογία ότι μια συμφωνία, έστω και αν υποστηρίζεται από αντιπαροχή, δεν είναι δεσμευτική σύμβαση εάν έγινε χωρίς την πρόθεση δημιουργίας έννομης σχέσης. Η ανυπαρξία δε αυτής της πρόθεσης, είναι στοιχείο το οποίο μπορεί να διαφανεί είτε εξυπακουόμενα, είτε με ρητή εκδήλωση της από τους συμβαλλομένους. Όπως αναφέρεται και στην παρα. 2-107 του ανωτέρω συγγράμματος, συχνά συμφωνίες π.χ. για πώληση γης γίνονται αλλ' υπόκεινται σε καταρτισμό σύμβασης ("Subject to contract"). Αυτές οι λέξεις, εξουδετερώνουν την ύπαρξη πρόθεσης ως προς το συμβάλλεσθαι, έτσι ώστε τα μέρη να μη δεσμεύονται κανονικά, μέχρις ότου ετοιμασθούν επίσημες συμβάσεις. Το εάν και κατά πόσο μια φράση που χρησιμοποιείται έχει αυτό το αποτέλεσμα, είναι θέμα ερμηνείας. Στην Αγγλική υπόθεση Winn v. Bull [1877] 7 Ch. D. 29 είχε συμφωνηθεί η ενοικίαση οικίας για συγκεκριμένη χρονική περίοδο και για καθορισμένο ενοίκιο πλην όμως υπόκειτο στην ετοιμασία και έγκριση επίσημης σύμβασης. Αποφασίστηκε ότι με αυτό τον τρόπο δεν υπήρχε ισχυρή σύμβαση. Όπως λέχθηκε από τον Jessel M.R. στη σελ. 32: 'It comes, therefore, to this, that where you have a proposal of agreement made in writing expressed to be subject to a formal contract being prepared, it means what it says: it is subject to and is dependant upon a formal contract being prepared.' ... ... Έχουμε εξετάσει προσεκτικά την εκκαλούμενη απόφαση σε συνάρτηση με τα επιχειρήματα του ευπαίδευτου συνηγόρου του εφεσείοντος. Έχουμε την άποψη πως το θέμα διέπεται από τη νομολογία στην οποία έχει αναφερθεί το Πρωτόδικο Δικαστήριο. Επομένως το εκκαλούμενο συμπέρασμα βρίσκει έρεισμα στη νομολογία και δεν παρέχεται πεδίο επέμβασης μας. Είναι πρόδηλο από το λεκτικό της πιο πάνω παραγ. 5 ότι ο καταρτισμός άλλης νομικά ισχυρής συμφωνίας αποτελούσε αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία δεσμευτικής συμφωνίας. Πρόθεση των εφεσιβλήτων, όπως διατυπώθηκε στο Τεκ. 1 - η οποία έγινε δεκτή και από τον εφεσείοντα - ήταν η ενσωμάτωση των συμφωνηθέντων σε μια νομικά ισχυρή συμφωνία. Ορθά λοιπόν κρίθηκε από το Πρωτόδικο Δικαστήριο ότι δεν είχε δημιουργηθεί έγκυρη συμφωνία. » Αποτελεί θεμελιωμένη αρχή δικαίου ότι χρηματικό ποσό που καταβάλλεται έναντι ανταλλάγματος το οποίο δεν παρέχεται, είναι ανακτητέο ως χρέος (βλ. Καλησπέρας v. Δρυάδη κ.α
(1998)1 Α.Α.Δ. 867). Στην προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα κατέβαλε στην εναγομένη 1 το επίδικο ποσό ως προκαταβολή έναντι του τιμήματος κατασκευής μονάδας παραγωγής βιοαερίου, η οποία ουδέποτε κατασκευάστηκε, καθότι τα μέρη δεν προχώρησαν στην υπογραφή σχετικής δεσμευτικής συμφωνίας. Η προσφορά Τεκμήριο 1 που υπεγράφη, και κατά την υπογραφή της οποίας καταβλήθηκε το επίδικο ποσό, αποτελεί προκαταρκτική συμφωνία υπό την αίρεση της ετοιμασίας και υπογραφής τελικής συμφωνίας, όπως προκύπτει από το ίδιο το λεκτικό του Τεκμηρίου 1 όπου γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένη πληρωμή «στην υπογραφή του συμβολαίου». Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τέτοιο συμβόλαιο ουδέποτε υπεγράφη. Ως εκ τούτου, και ανεξάρτητα από το γεγονός ότι είναι η ενάγουσα που επέλεξε όπως μην προχωρήσει με την υπογραφή συμβολαίου και την υλοποίηση του έργου, η εναγομένη 1 οφείλει να της επιστρέψει το επίδικο ποσό, εφόσον πρόκειται για ποσό που καταβλήθηκε έναντι ανταλλάγματος που δεν παρασχέθηκε. Σαφώς, από τη στιγμή που το υπό κρίση ποσό ήταν μέρος του συμφωνηθέντος τιμήματος για την ανέγερση της μονάδας, καθίσταται επιστρεπτέο εφόσον τα μέρη δεν προχώρησαν σε τελική συμφωνία και το έργο δεν υλοποιήθηκε, ανεξάρτητα από τον λόγο για τον οποίο δεν προχώρησαν στην υπογραφή σύμβασης (βλ. , κατ' αναλογία, Αγαπίου κ.ά. ν. Λεωνίδου
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 50). Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι η ενάγουσα έχει αποδείξει την αξίωσή της στον απαιτούμενο βαθμό, ήτοι στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, εναντίον της εναγομένης 1 για επιστροφή του ποσού των €115.000 πλέον νόμιμο τόκο. Η διαζευκτική αξίωση όσον αφορά το θέμα του επιτοκίου για τόκο προς 8% δεν προωθήθηκε ή τεκμηριώθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο και θεωρώ ότι εγκαταλείφθηκε. Η αξίωση της ενάγουσας εναντίον του εναγομένου 2 δεν έχει αποδειχθεί και θα πρέπει να απορριφθεί. Ο εναγόμενος 2 ενεργούσε πάντοτε υπό την ιδιότητά του ως διευθυντής της εναγομένης 1 εταιρείας, η οποία παρέλαβε το επίδικο ποσό και θα πρέπει να το επιστρέψει, και οι λεπτομέρειες δόλου, απόσπασης χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις και απάτης ουδόλως αποδείχθηκαν. Αναφορικά με την ανταπαίτηση της εναγομένης 1 εναντίον της ενάγουσας υπό παράγραφο Α για αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας και/ή διαφυγόν κέρδος και/ή απώλεια εισοδήματος συνεπεία τoυ παράνομου τερματισμού συμφωνίας και/ή έξοδα που υπέστη από την αντισυμβατική συμπεριφορά της ενάγουσας και/ή ως αποζημιώσεις για τη διάρρηξη της συμφωνίας, σημειώνω ότι, δεδομένης της μη απόδειξης ότι η επίδικη προσφορά Τεκμήριο 1 αποτελεί έγκυρη και δεσμευτική συμφωνία των μερών, παρά μόνο προκαταρκτική συμφωνία υπό την αίρεση υπογραφής τελικής σύμβασης η οποία ουδέποτε υπεγράφη, δεν τίθεται θέμα αποζημιώσεων για παράβαση συμφωνίας. Τα ίδια βεβαίως ισχύουν και όσον αφορά την ανταπαίτηση υπό παράγραφο Β για τιμωρητικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις λόγω της συμπεριφοράς της ενάγουσας, η οποία σύμφωνα με το δικόγραφο κατέστησε τη συμφωνία και/ή προσφορά ανεφάρμοστη και/ή λόγω ζημιών και απωλειών που υπέστη η εναγομένη 1 και συνεχίζει να υφίσταται λόγω παράβασης και/ή αθέτησης ουσιωδών όρων της συμφωνίας. Όπως έχει προαναφερθεί, δεσμευτική συμφωνία ουδέποτε υπεγράφη. Συμπερασματικά όλων των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγομένης 1 για το ποσό των €115.000 πλέον νόμιμο τόκο, πλέον έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η αξίωση της ενάγουσας εναντίον του εναγομένου 2 απορρίπτεται, με έξοδα υπέρ του εναγομένου 2 και εναντίον της ενάγουσας, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η Ανταπαίτηση της εναγομένης 1 απορρίπτεται χωρίς περαιτέρω διαταγή για έξοδα, εφόσον εκδικάστηκε στο πλαίσιο εκδίκασης της Απαίτησης. (Υπ.) .................. Σ. Κλεόπα Χατζηκυριάκου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο