← Κύπρος

ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑΣ ν. ΜΗΝΑ κ.α., Αρ. Αγωγής: 4252/12, 4253/12, 25/8/2021

ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑΣ ν. ΜΗΝΑ κ.α., Αρ. Αγωγής: 4252/12, 4253/12, 25/8/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2021:A168 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4252/12 Μεταξύ: XXXXX ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑΣ Ενάγοντα και

  1. XXXXX ΜΗΝΑ
  2. ΣΥΝΤΕΧΝΙΑ ΥΠΑΛ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (ΠΕΟ) Εναγομένων και Αρ. Αγωγής: 4253/12 Μεταξύ: XXXXX ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑΣ Ενάγοντα και
  3. XXXXX ΜΗΝΑ
  4. ΣΥΝΤΕΧΝΙΑ ΥΠΑΛ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (ΠΕΟ) Εναγομένων Ημερομηνία: 25 Αυγούστου 2021 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Βασιλακκάς για Ε. Φλουρέντζου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Εναγόμενους: κ. Α. Ζαχαρίου για Ανδρέας Β. Ζαχαρίου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Αποτελεί κοινό έδαφος πως στις 14.1.2011 στην Λάρνακα, επεσυνέβη τροχαίο ατύχημα με εμπλεκόμενα οχήματα, την μοτοσικλέτα με αριθμό εγγραφής XXXXX28 που οδηγείτο από τον XXXXX Κοντονικόλα (ενάγοντα στην αγωγή 4252/2012) και το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής XXXXX84, το οποίο οδηγείτο από τον εναγόμενο 1 και στις δύο αγωγές, XXXXX Μηνά. Σύμφωνα με την θέση του XXXXX Κοντονικόλα, ενώ ο ίδιος ήταν «σταθμευμένος» στα φώτα ελέγχου τροχαίας κίνησης, καθ΄ ον χρόνο το φως στην πορεία του ήταν κόκκινο, στην συμβολή των οδών Λεωφόρος Λεμεσού και Χρυσουπόλεως, με κατεύθυνση προς τον κυκλικό κόμβο Καλού Χωριού, το αυτοκίνητο του Μηνά, ο οποίος είχε την ίδια πορεία με τον ίδιο, κτύπησε στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας του, με αποτέλεσμα αυτή να ανατραπεί και ο ίδιος να τραυματιστεί. Επιρρίπτει την ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος στον Μηνά, ο οποίος, κατά τον Κοντονικόλα, ενώ το φως της τροχαίας σε σχέση με την πορεία του ήταν κόκκινο, παρέλειψε, μεταξύ άλλων, να σταματήσει και/ή ελαττώσει ταχύτητα και/ή με άλλο τρόπο (χρησιμοποιώντας τα φρένα), ελέγξει το όχημα του, ώστε να αποφύγει την σύγκρουση. Αξιώνει από τους εναγόμενους (η εναγόμενη 2, ιδιοκτήτρια του οχήματος, ενάγεται ως εκ προστήσεως υπεύθυνη, αφού ο εναγόμενος 1, υπάλληλος της, οδηγούσε το όχημα XXXXX84 εντός των πλαισίων της εργοδότησης του) αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες και τις υλικές ζημιές που, κατ΄ ισχυρισμόν υπέστη. Σύμφωνα με τους προβαλλόμενους στην Έκθεση Απαίτησης (στην αγωγή 4252/2012), ισχυρισμούς: ● Ο ενάγοντας XXXXX Κοντονικόλας, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν ηλικίας 23 ετών, καθ΄ όλα υγιής (ασχολείτο με διάφορα αθλήματα, όπως ποδόσφαιρο, κυνήγι, ψάρεμα) και εργαζόταν ως υπάλληλος στην εταιρεία XXXXX. Οι ασφαλιστέες αποδοχές του για το έτος 2010 ανέρχονταν στο ποσό των €23.976= ● Μετά το ατύχημα, μεταφέρθηκε στην Ορθοπεδική Κλινική του Νοσοκομείου Λάρνακος, όπου διαπιστώθηκε ότι υπέστη ανοικτό κάταγμα (κατά Gustilo) της αριστερής κνήμης και κλειστό σύστοιχο κάταγμα έσω σφυρού της περόνης. Όσον αφορά το κάταγμα της κνήμης, υπό γενική αναισθησία έγινε μερική εσωτερική οστεοσύνθεση και τοποθέτηση συστήματος εξωτερικής οστεοσύνθεσης (Hofmann). Το κάταγμα της περόνης αντιμετωπίστηκε με ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση (πλάκα-βίδες). Παρέμεινε στο νοσοκομείο για νοσηλεία από τις 14.1.2011 μέχρι 18.1.
  5. ● Λόγω καθυστερημένης πώρωσης του κατάγματος της κνήμης, στις 10.5.2012 διενεργήθηκε, με τοπική αναισθησία, «δυναμοποίηση» της στατικής ήλωσης με αφαίρεση της περιφερικής ασφαλιζόμενης βίδας του ήλου. Στις 12.5.2011, υπό γενική αναισθησία, διενεργήθηκε αφαίρεση του συστήματος της εξωτερικής οστεοσύνθεσης και τοποθέτηση στατικού ενδομυελικού ήλου κνήμης, τύπου Οrthofix. Παρέμεινε νοσηλευόμενος στην κλινική από 11.5.2011 μέχρι 14.5.
  6. ● Στην περιοχή του κατάγματος παρουσιάζονται περιοδικές ενοχλήσεις, δυσκολία στην βάδιση, στο τρέξιμο αλλά και στην ορθοστασία, υπάρχει δε άλγος κατά την μεταβολή των καιρικών συνθηκών. Ο XXXXX Κοντονικόλας, διατείνεται πως συνεπεία του ατυχήματος, προκλήθηκαν σ΄ αυτόν ζημιές και έξοδα, ως ακολούθως: «(α) Αστυνομική Έκθεση €85,00 (β) Επισκέψεις, θεραπεία στον Δρ. XXXXX Χατζηκακού (12.10.2011) €25,00 (γ) Χρεώσεις Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας για εξετάσεις, φυσιοθεραπεία και αναλύσεις €418,17 (δ) Φάρμακα και υλικά από τον ιδιωτικό τομέα €275,46 (ε) Ιατρική Έκθεση ειδικού Ορθοπεδικού Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας €47,84 (στ) Μεταφορικά €500,00 (η) Ιατρική Έκθεση του Δρ. XXXXX Χατζηκακού €80,00 (θ) Απώλεια απολαβών από 17.1.2011 μέχρι της τελικής έκδοσης της Απόφασης του Σεβαστού Δικαστηρίου». Είναι επίσης θέση του πως συνεπεία του ατυχήματος υπέστη σοβαρότατες κακώσεις, οι οποίες του άφησαν σοβαρά μόνιμα κατάλοιπα, σωματικά και ψυχικά, πως η ποιότητα της ζωής του επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό και πως περιορίστηκαν σημαντικά οι δυνατότητες του για απόλαυση της ζωής. Πως τα τραύματα και τα επακόλουθα τους, του προκαλούν καθημερινά ταλαιπωρία και πόνο και πως εξ΄ αιτίας του τραυματισμού του αναγκάστηκε να εγκαταλείψει «παντελώς» την εργασία του αφού δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει των υποχρεώσεων του. Τέλος πως λόγω της στέρησης των δραστηριοτήτων του, της μείωσης της εισοδηματικής του ικανότητας, του καθημερινού πόνου και της ταλαιπωρίας που υφίσταται, έχει μεταβληθεί ο χαρακτήρας του, έχει γίνει αντικοινωνικός, μελαγχολικός, αγχώδης και ανασφαλής, κυρίως για το μέλλον του. Με την αγωγή του αξιώνει εναντίον των εναγομένων: Α. Γενικές Αποζημιώσεις για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία των σωματικών βλαβών ένεκα του ατυχήματος, καθώς και για την μείωση των μελλοντικών του εισοδημάτων. Β. (α) Ειδικές Αποζημιώσεις ως οι Λεπτομέρειες Ειδικών Ζημιών. (β) Απώλεια εισοδημάτων από 17.1.2011 μέχρι έκδοσης της τελικής Απόφασης του Δικαστηρίου. Γ. Τόκο από 14.1.
  7. Δ. Έξοδα και ΦΠΑ. Ο Λούκας Κοντονικόλας (ενάγοντας στην αγωγή 4253/12), ιδιοκτήτης της μοτοσικλέτας με αρ. εγγραφής XXXXX28, διατείνεται πως η μοτοσικλέτα συνεπεία του ατυχήματος υπέστη ζημιές. Επιρρίπτει την ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος στον Μηνά εναγόμενων, οδηγό του οχήματος XXXXX
  8. Με την αγωγή του αξιώνει το ποσό των €10.000=, αντιπροσωπεύον το ύψος των ζημιών της μοτοσικλέτας, καθώς επίσης και το ποσό των €57,50, για την μεταφορά της μοτοσικλέτας από τον τόπο του δυστυχήματος στον αστυνομικό σταθμό Λάρνακος. Αξιώνει επίσης τόκο από 14.1.
  9. Οι εναγόμενοι στην Υπεράσπιση τους αρνούνται την ευθύνη πρόκλησης του ατυχήματος και ισχυρίζονται πως τούτο ήταν αναπόφευκτο αφού οφείλετο σε εγκεφαλικό και/ή πρόβλημα υγείας του εναγόμενου 1 και/ή ξαφνικής αδιαθεσίας του, η οποία δεν μπορούσε να προβλεφθεί. Διαζευκτικά ισχυρίζονται πως το ατύχημα οφείλετο στην αποκλειστική και/ή στην συντρέχουσα αμέλεια του ενάγοντα, ο οποίος ενώ ξεκίνησε να οδηγεί όταν το φως της τροχαίας στην πορεία του ήταν πράσινο, χωρίς λόγο και προειδοποίηση και χωρίς να υφίσταται οποιοσδήποτε κίνδυνος σταμάτησε απότομα, αποκόπτοντας την πορεία του οχήματος των εναγομένων. Αρνούνται ότι ο ενάγοντας (XXXXX Κοντονικόλας) τραυματίστηκε και ότι υπέστη ζημιές. Διατείνονται πως οι αναφερόμενες σωματικές βλάβες είναι υπερβολικές και πως προβάλλονται ώστε ο ενάγοντας να λάβει υπερβολικές και/ή αδικαιολόγητες αποζημιώσεις. Το ίδιο ισχύει και για την κατ΄ ισχυρισμό ανικανότητα του ενάγοντα για εργασία, η οποία δεν οφείλεται στο ατύχημα αλλά σε άλλα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει. Στις 12.9.2018 εκδόθηκε Διάταγμα συνένωσης των δύο αγωγών (4252/12 και 4253/12), δεδομένων των κοινών πραγματικών και νομικών ζητημάτων, αφού και οι δύο αγωγές έχουν ως πραγματικό υπόβαθρο το ατύχημα της 14.1.
  10. Κατά την ακροαματική διαδικασία, κατέθεσαν από πλευράς εναγόντων ο XXXXX Κοντονικόλας (ΜΕ1), ο αστ. XXXXX XXXXX Δημητρίου (ΜΕ2), η XXXXX Τσιγγώ - Παντελή (ΜΕ3), ο ιατρός XXXXX Σταματάκης (ΜΕ4), ο XXXXX Κοντονικόλας (ΜΕ5), ο XXXXX Γιάγκου (ΜΕ6) και ο Διο XXXXX νύσης Καλαΐτσίδης (ΜΕ7). Από πλευράς εναγομένων κατέθεσε ο ιατρός XXXXX Χριστοδουλάκης (ΜΥ1). Ο αστ. XXXXX XXXXX Δημητρίου (ΜΕ2) εξεταστής του ατυχήματος, υπηρετών κατά τον ουσιώδη χρόνο στον κλάδο διερεύνησης τροχαίων ατυχημάτων της ΑΔΕ Λάρνακος, υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του την γραπτή του κατάθεση (Τεκμήριο 20). Κατέθεσε πως στις 14.1.2011 και ώρα 17:15 μετέβη στην σκηνή τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη στην συμβολή της Λεωφόρου Λεμεσού και οδού Χρυσουπόλεως στην Λάρνακα, με ενεχόμενα οχήματα το αυτοκίνητο XXXXX84 που οδηγείτο από τον XXXXX Παλαιστίδης, την μοτοσικλέτα XXXXX28 που οδηγείτο από τον XXXXX Κοντονικόλα και το αυτοκίνητο XXXXX43, που οδηγείτο από την XXXXX Τσιγγώ-Παντελή. Το αυτοκίνητο XXXXX43 και η μοτοσικλέτα XXXXX28 ήταν στις τελικές τους θέσεις, ενώ το αυτοκίνητο XXXXX84 είχε μετακινηθεί. Ο Κοντονικόλας τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Νοσοκομείο Λάρνακος. Αφού έλαβε τις αναγκαίες μετρήσεις, ετοίμασε πρόχειρο σχεδιαγράφημα [Τεκμήριο 19

(1)], στο οποίο τοποθέτησε τα σημεία σύγκρουσης με τα γράμματα «Χ», «Χ1» και «Χ2». Βάσει του πρόχειρου σχεδιαγραφήματος ετοίμασε το συμμετρικό [Τεκμήριο 19
(2)], όχι επί κλίμακος. Ο μάρτυρας επεξήγησε στην συνέχεια το σχεδιαγράφημα. Το ατύχημα επεσυνέβη στην συμβολή των οδών Χρυσουπόλεως και Λεωφόρος Λεμεσού, η οποία ελέγχεται με φώτα τροχαίας. Η μοτοσικλέτα οδηγείτο στην Λεωφόρο Λεμεσού με κατεύθυνση προς Καλό Χωριό. Σύμφωνα με τον οδηγό της, ο ίδιος ήταν στην μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας, πριν από την γραμμή του ΑΛΤ και σε στάση αναμονής, αφού το φως της τροχαίας στην πορεία του ήταν κόκκινο. Το όχημα XXXXX84 οδηγείτο στην ίδια λωρίδα κυκλοφορίας με την ίδια κατεύθυνση και ακολουθούσε την μοτοσικλέτα, την οποία κτύπησε στο πίσω μέρος της. Από την σύγκρουση, η μοτοσικλέτα κινήθηκε προς τα εμπρός και συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο XXXXX43 το οποίο εκινείτο εξ΄ αντιθέτου κατευθύνσεως και ήταν «σταματημένο» στα φώτα τροχαίας, στην αντίθετη πλευρά του δρόμου. Ουσιαστικά, η μοτοσικλέτα σύρθηκε από το «ΑΛΤ» στα φώτα τροχαίας της Λεωφόρου Λεμεσού, μέχρι το αυτοκίνητο XXXXX43, απέναντι. Το αυτοκίνητο XXXXX84 κινήθηκε προς τα εμπρός και κτύπησε σε σιδερένια κάγκελα στην δεξιά πλευρά του δρόμου σε σχέση με την πορεία του. Το σημείο σύγκρουσης του αυτοκινήτου XXXXX84 με την μοτοσικλέτα XXXXX28 («Χ»), ήταν 3 μέτρα περίπου πίσω από την γραμμή του ΑΛΤ στα φώτα τροχαίας και καθορίστηκε από το γδάρσιμο της ζάντας του πίσω τροχού της μοτοσικλέτας επί της ασφάλτου, η οποία (ζάντα) έσπασε από την σύγκρουση. Τούτο, κατά τον μάρτυρα, καταδεικνύει πως η σύγκρουση ήταν σφοδρή. Απέκλεισε, η ζάντα να έσπασε από το τρίψιμο στον δρόμο. Το σημείο «Χ1» υποδείχθηκε από τον Μηνά κινείτο ως το σημείο σύγκρουσης του αυτοκινήτου του με την μοτοσικλέτα. Το σημείο σύγκρουσης του αυτοκινήτου XXXXX84 με τα κάγκελα επί του πεζοδρομίου της οδού Χρυσουπόλεως, τοποθετήθηκε επί του σχεδιαγραφήματος με το σημείο «Χ2». Το σημείο «Χ3» είναι το σημείο σύγκρουσης της μοτοσικλέτας με το αυτοκίνητο XXXXX
  1. Σύμφωνα με ό,τι ο Μηνά κινείτο ανέφερε στην ανακριτική του κατάθεση, καθ΄ ον χρόνο οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην Λεωφόρο Λεμεσού ένιωσε ένα δυνατό κτύπημα στο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του. Ξαφνιάστηκε και αντί να πατήσει φρένο πάτησε γκάζι και κινήθηκε προς τα εμπρός. Για να αποφύγει τον μοτοσικλετιστή που ήταν στην άσφαλτο κινήθηκε προς τα δεξιά. Το αυτοκίνητο XXXXX84 άφησε ίχνη τροχοπέδησης στον δρόμο 1.70 μέτρα. Τούτο συμφωνεί με την θέση του οδηγού του, πως πάτησε αρχικά φρένα και μετά βενζίνη και συνέχισε την πορεία του. Το σημείο σύγκρουσης «Χ» είναι «περίπου» εκεί που ξεκινούν τα ίχνη τροχοπέδησης. Και τα τρία οχήματα υπέστησαν ζημιές. Το XXXXX84 είχε βουλώματα και στις δύο πλευρές του μπροστινού καπώ. Έσπασε ο προφυλακτήρας, τα μπροστινά φανάρια, «ζάβωσαν» το δεξί και το αριστερό φτερό, μπροστά. Η μοτοσικλέτα καταστράφηκε ολοσχερώς. Το αυτοκίνητο XXXXX43, είχε βούλωμα στο δεξί μπροστινό φτερό. Και στους τρεις οδηγούς έγινε προκαταρκτική εξέταση άλκοτεστ με αρνητική ένδειξη. Σε μεταγενέστερο του ατυχήματος χρόνο, έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον XXXXX Μηνά (Τεκμήριο 21), τον οποίο στη συνέχεια κατηγόρησε γραπτώς (Τεκμήριο 22), για την πρόκληση του ατυχήματος. Κατάθεση έλαβε και από τον XXXXX Κοντονικόλα (Τεκμήριο 23), όπως και από την XXXXX Τσιγγώ-Παντελή (Τεκμήριο 24). Ετοίμασε επίσης Συνοπτική Έκθεση (Τεκμήριο 25). Ο ενάγοντας XXXXX Κοντονικόλας (ΜΕ1) στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του κατέθεσε Γραπτή Δήλωση (Έγγραφο Α). Περιέγραψε το πως, κατά τον ίδιο, επεσυνέβηκε το ατύχημα, ως εξής: «Στις 14/1/11 γύρω στις 5:00 μμ οδηγούσα την μοτοσικλέτα με αριθμό εγγραφής XXXXX28, νόμιμα και κανονικά. Ήμουν σταθμευμένος στα φώτα τροχαίας επί της Λεωφόρου Λεμεσού με την διασταύρωση της οδού Χρυσουπόλεως με κατεύθυνση τον κυκλικό κόμβο Καλού Χωριού. Ήμουν σταθμευμένος διότι τα φώτα τροχαίας βρισκόντουσαν στο κόκκινο. Η θέση μου, σε αναμονή εναλλαγής των φώτων, ήταν αρκετά πίσω από την γραμμή του ΑΛΤ. Ενώ ήμουν σε αναμονή, δέχθηκα δυνατό κτύπημα από πίσω με αποτέλεσμα η μοτοσικλέτα μου να κινηθεί προς τα εμπρός, ενώ εγώ εκτινάχθηκα με δύναμη πάνω στην άσφαλτο, τρίφτηκε το σώμα μου πάνω σ΄ αυτήν και σταμάτησα κάπου στη μέση της διασταύρωσης. Από εκεί και πέρα δεν θυμάμαι τίποτε διότι έχασα τις αισθήσεις μου». Όπως κατέθεσε στη συνέχεια, μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακος. Υπέστη διάφορα τραύματα και κακώσεις για τα οποία νοσηλεύτηκε στο Νοσοκομείο Λάρνακος από τις 14.1.2011 μέχρι 18.1.2011 και από τις 11.5.2011 μέχρι 14.5.
  2. Κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα, υπεβλήθη σε χειρουργικές επεμβάσεις για αντιμετώπιση των καταγμάτων εκ του ατυχήματος καθώς επίσης και για την αντιμετώπιση των μετεγχειρητικών προβλημάτων. Επισκέφθηκε επίσης τον Δρα XXXXX Χατζηκακού, ο οποίος εξέδωσε δύο Ιατρικά Πιστοποιητικά ημερομηνίας 15.5.2013 και 28.2.2019, αντίστοιχα (Τεκμήρια 2 και 3). Πλήρωσε το ποσό των €418,17 για φυσιοθεραπείες, φάρμακα, ιατρικές, εργαστηριακές και παρακλινικές εξετάσεις (οι σχετικές αποδείξεις του Νοσοκομείου Λάρνακας κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 6 και 7). Πλήρωσε επίσης το ποσό των €275.46 για φάρμακα (Τεκμήρια 8 και 9). Πλήρωσε το ποσό των €47,84 για έκδοση του Ιατρικού Πιστοποιητικού του Δρος XXXXX Σταματάκη [Τεκμήριο 1
(2)] και το ποσό των €105= στον Δρα XXXXX Χατζηκακού (Τεκμήριο 10). Πλήρωσε €120= στην εταιρεία M.G. MEDICOM SERVICES LTD για την αγορά ενός «right splint» (Τεκμήριο 11) και €85,43 για την έκδοση αστυνομικής έκθεσης [Τεκμήριο 5
(2)]. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος εργαζόταν στην εταιρεία MEDCON CONTRUCTION LIMITED με ασφαλιστέες ετήσιες απολαβές για το 2010, €23.976 (ως Τεκμήριο 12 κατατέθηκε σχετική Βεβαίωση των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ως Τεκμήριο 13 δέσμη σχετικών πιστοποιητικών από την εταιρεία). Ήταν η θέση του πως συνεπεία των σωματικών βλαβών που υπέστη, κατέστη ανίκανος για εργασία. Εξετάστηκε από Ιατροσυμβούλιο και από 17.1.2012 κρίθηκε δικαιούχος σύνταξης ανικανότητας με ποσοστό ανικανότητας 75% και από 1.11.2014 με ποσοστό ανικανότητας 100% (η σχετική Βεβαίωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων ημερομηνίας 24.3.2016, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15). Υπεστήριξε επίσης πως τα τραύματα και τα κατάλοιπα τους, επηρέασαν την ποιότητα της ζωής του και επιβάρυναν και την ψυχική του υγεία. Αντεξεταζόμενος κατέθεσε πως είχε ξεκινήσει από τον κυκλικό κόμβο του λιμανιού και σταμάτησε στα «φώτα Καμάρων». Ήταν ένα μέτρο πίσω από την γραμμή του ΑΛΤ, το φως της τροχαίας ήταν κόκκινο και περίμενε να ανάψει το πράσινο. Το μόνο που θυμόταν ήταν πως δέχθηκε ένα κτύπημα στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας του. Επέμενε στη θέση πως μετά το ατύχημα δεν εργάζεται αφού λόγω των τραυμάτων του δεν μπορεί να εργαστεί σε χειρωνακτική εργασία. Δεν είναι σε θέση να ασκεί το επάγγελμα που ασκούσε προ του ατυχήματος. Ούτε όμως είναι σε θέση να ασκήσει οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα, αφού όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε, η μόνη εργασία που ξέρει είναι «κούσπος και φτυάρι». Το μόνο εισόδημα του είναι η σύνταξη ανικανότητος που λαμβάνει. Η XXXXX Τσιγγώ-Παντελή (ΜΕ3), υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της, την Γραπτή της Κατάθεση προς την Αστυνομία (Τεκμήριο 24). Περιέγραψε τα διαδραματισθέντα ως εξής: «Την 14/01/11 και ώρα 1700 οδηγούσα το αυτοκίνητο με αριθμούς XXXXX43 στην Λεωφ. Λεμεσού προς την πόλη. Στα φώτα τροχαίας με την οδό Χρυσουπόλεως το φως ήταν κόκκινο και σταμάτησα μέχρι να γίνει πράσινο. Κατά τον χρόνο που περίμενα για να αλλάξει το φως κανένα αυτοκίνητο δεν πέρασε από την οδό Χρυσουπόλεως στην διασταύρωση. Κάποια στιγμή είδα από δεξιά απέναντι μου μια μοτοσυκλέτα να έρχεται τούμπες προς το μέρος μου και ο οδηγός της να πέφτει και να μένει ακίνητος στον δρόμο. Ακολούθως είδα κάποιο αυτοκίνητο σκούρου χρώματος να τους ακολουθά και να πηγαίνει προς τα δεξιά προς τον πάσσαλο των φώτων στα αριστερά μου, να κτυπά πάνω στα κάγκελα και να βγαίνει πάνω στο πεζοδρόμιο και να συνεχίζει την πορεία του. Η μοτοσυκλέτα ήρθε και κτύπησε το αυτοκίνητο μου στο δεξιό μπροστινό φτερό και σταμάτησε. Το αυτοκίνητο δεν είδα που σταμάτησε. Ο οδηγός της μοτοσικλέτας φορούσε κράνος. Ακολούθως στο μέρος ήρθε ασθενοφόρο που πήρε τον οδηγό της μοτοσυκλέτας στο Νοσοκομείο και η αστυνομία. Από το δυστύχημα εγώ δεν τραυματίστηκα, το αυτοκίνητο μου υπέστηκε ζημιές». Διευκρίνισε πως η μοτοσικλέτα ήταν σταματημένη στα φώτα τροχαίας απέναντι της, όταν το φως τόσο στην πλευρά της όσο και απέναντι ήταν κόκκινο. Ερχόταν από τον δρόμο του Cineplex «προς τα κάτω» ενώ η ίδια κατευθυνόταν προς το Cineplex. Αντεξεταζόμενη επέμενε στη θέση πως η ίδια είχε σταματήσει στο κόκκινο και είδε την μοτοσικλέτα που ερχόταν από απέναντι να σταματά στην αντίθετη πλευρά. Την αντιλήφθηκε επειδή «έκανε θόρυβο». Την είδε όταν έφτασε στο φανάρι και σταμάτησε. Είδε στην συνέχεια το αυτοκίνητο να κτυπά την μοτοσικλέτα. Όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε και καταγράφεται στα πρακτικά: «.Ήμασταν σταματημένοι, να σας πω όλη την ιστορία από την αρχή. Ήμουν σταματημένη στο κόκκινο. Απέναντι μου ερχόταν η μοτοσικλέτα του XXXXX. Σταμάτησε. Την είδα, γιατί άκουσα.. εγώ έβλεπα το πράσινο για να ξεκινήσω να προχωρήσω. Ήταν κόκκινο. Σταματά ο XXXXX και σε δευτερόλεπτα έρχεται το αυτοκίνητο. Του χτυπά. Ο XXXXX πετά στον αέρα, όπως τα βλέπεις μέσα στα έργα. Πέφτει κάτω. Βλέπω τη μοτοσικλέτα του να δίνει στον αέρα . (δείχνει με τα χέρια της κυκλικές κινήσεις η μάρτυρας) και να καρφώνεται πάνω στο αυτοκίνητο μου και χτύπησε στο πλευρό του αυτοκινήτου μου. Η πόρτα μου. δεν μπορούσα να την ανοίξω. Ο κόσμος μαζεύτηκε. Μου είπαν εκεί να περιμένω την Αστυνομία. Ήρθε ασθενοφόρο και πήρε τον τραυματία, ήρθε η Αστυνομία, μου άνοιξε την πόρτα, εντάξει, τα υπόλοιπα όπως τα είπα. Αλλά τη φάση την είδα και το αυτοκίνητο το οποίο χτύπησε τον XXXXX ερχόταν και κατά πάνω μου. Απλά ήμουν τυχερή. Έκανε μια στροφή και πέρασε μέσα από ένα κιγκλίδωμα και σταμάτησε κάπου αριστερά. Απλά μπορούσα να ήμουν και εγώ θύμα». Ο XXXXX Σταματάκης (ΜΕ4) ορθοπεδικός στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακος (Ιατρικός Λειτουργός Α΄ Τάξης), θεράπων ιατρός του ενάγοντα κατά τον ουσιώδη χρόνο, κατέθεσε πως ο τελευταίος εισήχθη στην ορθοπεδική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακος την 14.1.2011, μετά από τροχαίο ατύχημα. Κατέγραψε τα ευρήματα και τις ενέργειες του σε Ιατρικό Πιστοποιητικό [Τεκμήριο 1
(1)], το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε και έχει ως ακολούθως: «Ο ανωτέρω ασθενής βεβαιώνεται ότι εισήχθη στην Ορθοπαιδική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας την 14/01/
  1. Προσήλθε με κάκωση (αρ.) κνήμης κατόπιν αναφερόμενου τροχαίου ατυχήματος. Ο ασθενής έφερε ανοικτό κάταγμα κάτω 1/3 μορίου (3α κατά Gustilo) και κλειστό σύστοιχο κάταγμα έξω σφυρού (περόνης). Σε επείγουσα φάση υπό γενική αναισθησία έγινε μερική εσωτερική οστεοσύνθεση του κατάγματος της κνήμης - εκτεταμένος χειρουργικός καθαρισμός του προϋπάρχοντος τραύματος της κνήμης και σταθεροποίηση με τοποθέτηση συστήματος εξωτερικής οστεοσύνθεσης (Hofmann). Αναφέρεται ότι έγινε πρωτογενή σύγκλειση του τραύματος. Το κάταγμα της περόνης αντιμετωπίστηκε με ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση (πλάκα + βίδες). Παρέμεινε στην κλινική για νοσηλεία έως την 18/01/2011 και εξήλθε σε καλή γενική κατάσταση με ανάλογη θεραπεία και οδηγίες. Την 12/05/2011 λόγω καθυστερημένης πώρωσης του κατάγματος της κνήμης, γίνεται δεύτερη χειρουργική επέμβαση. Συγκεκριμένα με γενική αναισθησία έγινε αφαίρεση του συστήματος της εξωτερικής οστεοσύνθεσης και τοποθέτηση στατικού ενδομυελικού ήλου κνήμης τύπου ORTHOFIX. Διά την παραπάνω χειρουργική επέμβαση ο ασθενής παρέμεινε νοσηλευόμενος από την 11/05/2011 έως την 14/05/
  2. Έκτοτε ο ασθενής παρακολουθείτο σε τακτική βάση στα εξωτερικά ιατρεία. Λόγω στοιχείων καθυστερημένης πώρωσης του κατάγματος κνήμης. Την 10/05/2012 με τοπική αναισθησία, έγινε δυναμοποίηση της στατικής ήλωσης με αφαίρεση της περιφερικής ασφαλιζόμενης βίδας του ήλου. Στον τελευταίο έλεγχο παρατηρείται πώρωση του κατάγματος - με καλό εύρος κινήσεων της ποδοκνημικής, γόνατος. ● Σημειώνεται άλγος στην περιοχή του κατάγματος κατά τη μεταβολή των καιρικών συνθηκών. ● Αδυναμία του άκρου σε γρήγορο βηματισμό - τρέξιμο». Χαρακτήρισε το κάταγμα της αριστερής κνήμης ως σοβαρό, καθότι «ανοικτό» («είχε τραυματίσει όλους τους μύες, το δέρμα στην περιοχή είχε βγει έξω»), το οστό δηλαδή ήταν ορατό αφού είχε «τρυπήσει» το δέρμα. Η ταξινόμηση των καταγμάτων κατά «Gustilo», γίνεται ανάλογα με την σοβαρότητα των συνοδών κακώσεων («τι συνοδές κακώσεις υπάρχουν με το ανοικτό κάταγμα»). Η διαβάθμιση φθάνει μέχρι το «3c». Η κατάταξη «3a» χαρακτηρίζει μία σοβαρότατη κάκωση. Ακριβώς στο ίδιο ύψος του κατάγματος της κνήμης, είναι το κλειστό («σύστοιχο») κάταγμα της περόνης (έξω σφυρού), το οποίο ανατάχθηκε και οστεοσυνδέθηκε με πλάκα και βίδες. Αναφερόμενος στον τύπο «Hofmann» που χρησιμοποιήθηκε για την εξωτερική οστεοσύνθεση του κατάγματος της κνήμης, κατέθεσε πως πρόκειται περί μίας μεταλλικής γέφυρας, η οποία τοποθετείται εκατέρωθεν του κατάγματος για να το σταθεροποιήσει, αλλά δεν είναι «η τελική λύση του κατάγματος». Αφού το κάταγμα της κνήμης δεν είχε πωρωθεί, στις 12.5.2011 έγινε δεύτερη χειρουργική επέμβαση. Αφαιρέθηκε η μεταλλική εξωτερική γέφυρα (Hofmann), η οποία συγκρατούσε το κάταγμα και έγινε ολοκλήρωση της οστεοσύνθεσης, με τοποθέτηση ενός ήλου, ενδοαυλικά, εντός δηλαδή του αυλού της κνήμης. Η καθυστέρηση στην πώρωση του κατάγματος οφείλετο στον τύπο του κατάγματος και στο ότι αυτό ήταν «ανοικτό». Τούτο (η καθυστέρηση στην πώρωση), επηρέασε τον ασθενή στις δραστηριότητες του. Κατά τον μάρτυρα, το άλγος στην περιοχή των καταγμάτων κατά την μεταβολή των καιρικών συνθηκών, δικαιολογείται λόγω της ύπαρξης των μετάλλων. Πρόσθεσε πως τα κατάγματα αυτού του τύπου και οι τόσο σοβαρές κακώσεις, όπως στην προκειμένη περίπτωση, «αφήνουν» επιπλοκές («κατάλοιπα») με σοβαρότερη την ανάπτυξη μετατραυματικής αρθρίτιδας. Στην προκειμένη περίπτωση αν και τα κατάγματα του ενάγοντα έχουν πωρωθεί, έχει αναπτυχθεί στην περιοχή της ποδοκνημικής άρθρωσης (περιοχή του αστραγάλου), κάτωθεν των καταγμάτων, μία αρχόμενη μετατραυματικού τύπου αρθρίτιδα, η οποία του προκαλεί στην καθημερινότητα του, κατά τις έντονες δραστηριότητες όπως παρατεταμένη ορθοστασία και χρήση σκαλοπατιών, πόνο και οίδημα, τοπικά. Τούτο, το διαπίστωσε τον Φεβρουάριο του 2019 που εξέτασε τον ενάγοντα και τον υπέβαλε ξανά σε ακτινολογικό έλεγχο στην περιοχή του κατάγματος (οι ακτινογραφίες κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 26), για σκοπούς έκδοσης νέου Ιατρικού Πιστοποιητικού (Τεκμήριο 18) το οποίο θα υποβάλλετο στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για παροχή βοηθήματος. Καταληκτικά, ήταν η θέση του πως ο ενάγοντας λόγω του τραυματισμού και των κατάλοιπων του, δεν θα μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του οικοδόμου που ασκούσε προ του ατυχήματος, αφού θα πρέπει να αποφεύγει την παρατεταμένη ορθοστασία. Θα μπορούσε να ασκήσει ένα επάγγελμα με «πιο ελαφρύ καθήκον», μία «καθιστικού τύπου» εργασία. Απέκλεισε το ενδεχόμενο, η κατάσταση του ενάγοντα να βελτιωθεί στο μέλλον και τούτο λόγω της μετατραυματικής αρθρίτιδας η οποία άρχισε ήδη να εμφανίζεται στις αρθρώσεις, ιδιαίτερα στην ποδοκνημική. Αντεξεταζόμενος κατέθεσε πως τα κατάγματα ήταν σε τρία
(3)σημεία. Ένα στην κνήμη («στο μεγάλο οστό»), ένα στην περόνη και το τρίτο στην περόνη και πάλι, αλλά κοντά στην ποδοκνημική άρθρωση. Η ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας στην ποδοκνημική άρθρωση δικαιολογείται, λόγω της «ισχυρής πλήξης» που δέχθηκε η περιοχή. Ο XXXXX Κοντονικόλας (ΜΕ5), πατέρας του XXXXX Κοντονικόλα κατέθεσε πως κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ο ιδιοκτήτης της μοτοσικλέτας με αριθμούς εγγραφής XXXXX28 (αντίγραφο του Πιστοποιητικού Εγγραφής κατατέθηκε ως Τεκμήριο 27). Την είχε αγοράσει την 1.12.2008 από τον XXXXX Γιάγκου για το ποσό των €12.000=. Ο τελευταίος την αγόρασε του Φεβρουάριο του 2008 από την εταιρεία Α. Tricomitis Motors Ltd για το ποσό των €12.814,01 (απόδειξη πληρωμής του ποσού των €12.814,01 από τον XXXXX Γιάγκου, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 28). Για την μοτοσικλέτα εκδόθηκε Πιστοποιητικό Ασφάλισης από την Ασφαλιστική Εταιρεία «ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ» για την περίοδο από 2.9.2010 μέχρι 1.3.2011(το Ασφαλιστήριο Έγγραφο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 30). Σύμφωνα με τους όρους του Ασφαλιστηρίου Εγγράφου, ο XXXXX Κοντονικόλας, εδικαιούτο να οδηγεί την μοτοσικλέτα. Μετά το ατύχημα η μοτοσικλέτα μεταφέρθηκε στην ΑΔΕ Λάρνακος για σκοπούς διερεύνησης της υπόθεσης. Πλήρωσε στην εταιρεία SERGIO EXPRESS LTD το ποσό των €57,50 για την μεταφορά της (η σχετική απόδειξη κατατέθηκε ως Τεκμήριο 31). Λόγω της ολοκληρωτικής καταστροφής της, αυτή μπορούσε να πωληθεί μόνο ως εξαρτήματα. Πωλήθηκε στον XXXXX Καλαϊτσίδη για το ποσό των €1.500= (η σχετική απόδειξη κατατέθηκε ως Τεκμήριο 32). Κατά τον ίδιο, υπέστη ζημιά ύψους €8.500= αφού σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, η αξία της μοτοσικλέτας κατά την ημέρα του ατυχήματος ήταν €10.000=, καθότι δεν είχε εμπλακεί μέχρι τότε σε ατύχημα και η χρήση της από τον γιο του ήταν περιστασιακή. Ο μάρτυρας αναφερόμενος στην κατάσταση του υιού του μετά το ατύχημα, την χαρακτήρισε ως «πολλά δύσκολη». Δεν μπορούσε να «ταράξει». Ο ίδιος τον μετέφερε στην τουαλέτα, τον έλουζε. Τα σίδερα «έβγαιναν έξω από τα πόδια του». Αυτή η κατάσταση διήρκησε «6, 8 ,9 μήνες» (παρατάθηκε λόγω και της δεύτερης χειρουργικής επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε) μέχρι να μπορέσει να «σηκωστεί να περπατήσει λίγο με βασταρκές». Πέραν της σωματικής καταπόνησης επηρεάστηκε και η ψυχολογία του, αφού ήταν κυνηγός, αθλητής, πήγαινε κολύμπι, έπαιζε ποδόσφαιρο και «πάνω σ΄ άνεμο κόπηκαν όλα τούτα τα πράγματα». Μέχρι σήμερα, δεν μπορεί να παίζει ποδόσφαιρο ή να πάει κυνήγι. Δεν μπορεί επίσης να εργαστεί, αφού κάθε λίγο πρήζεται το πόδι του και πονεί. Αντεξεταζόμενος επέμενε στη θέση πως την μοτοσικλέτα την αγόρασε για το ποσό των €12.000= και πως ήθελε να την «κάμει» δώρο στον υιό του όταν αυτός θα έκλεινε τα 21 του χρόνια. Ο XXXXX Γιάγκου (ΜΕ6) κατέθεσε πως είναι το άτομο που πώλησε την μοτοσικλέτα XXXXX28 στον XXXXX Κοντονικόλα αντί του ποσού των €12.000=. Ο ίδιος την είχε αγοράσει από την εταιρεία Tricomitis αντί του ποσού των €12.814=. Δεν έκδωσε απόδειξη για την είσπραξη του ποσού των €12.000= από τον Κοντονικόλα, αφού η μεταβίβαση έγινε αμέσως και πληρώθηκε. Την πώλησε στη συγκεκριμένη τιμή, λόγω των «extra» που είχε η μοτοσικλέτα («προστατευτικά γενικά τζιαι accessories») των οποίων η αξία ήταν πάνω από €4.
  1. Πρόσθεσε πως άλλαζε «μοτόρα» τακτικά, σχεδόν μία φορά τον χρόνο, επειδή όποτε έβγαινε νέο μοντέλο, αγόραζε το νέο και πωλούσε το παλαιό. Μέχρι τώρα μπορεί να αγόρασε και να πώλησε πάνω από 50 μοτοσικλέτες. Την μοτοσικλέτα την έβλεπε που «κυκλοφορούσε» στο χωριό. Ο XXXXX «την πρόσεχε καλά» και ήταν σε άριστη κατάσταση. Ο XXXXX Καλαΐτσίδης (ΜΕ7) κατέθεσε πως αγόρασε την κτυπημένη μοτοσικλέτα XXXXX28, από τον XXXXX Κοντονικόλα για το ποσό των €1.500=. Αναγνώρισε την απόδειξη (Τεκμήριο 32). Η μοτοσικλέτα «ήταν μια μάτσα σίδερα», είχε όμως κάποια εξαρτήματα που θα μπορούσε να τα αξιοποιήσει ή να τα πωλήσει και να βγάλει κέρδος. Ο XXXXX Χριστοδουλάκης (ΜΥ1) ορθοπεδικός-χειρουργός, κατέθεσε πως εξέτασε τον ενάγοντα (για σκοπούς της Υπεράσπισης) και εξέδωσε δύο Ιατρικά Πιστοποιητικά, ημερομηνίας 30.8.2015 και 27.3.2019, αντίστοιχα. Το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερομηνίας 30.8.2015 (Τεκμήριο 34) καταγράφει τα εξής: «Ο ανωτέρω ασθενής ενεπλάκη σε οδικό δυστύχημα στις 14/1/
  2. Ενώ οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του και ήταν σταματημένος σε φώτα τροχαίας εχτυπήθη από πίσω από αυτοκίνητο. Συνήλθε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακος. Υπέστη κάκωση στην αριστερά κνήμη και περόνη με ανοικτό κάταγμα. Μετεφέρθει στο Χειρουργείο του Νοσοκομείου την ίδια ημέρα όπου έγινε καθαρισμός του τραύματος, συρραφή του τραύματος, τοποθέτηση εξωτερικής οστεοσύνθεσης για το κάταγμα της κνήμης και εσωτερική οστεοσύνθεση με πλάκα και βίδα του κατάγματος του έξω σφυρού. Εκρατήθει στο Νοσοκομείο μέχρι τις 18/
  3. Στις 12/05/2011 λόγω καθυστερημένης πώρωσης του κατάγματος της κνήμης έγινε δεύτερη χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία. Έγινε αφαίρεση του συστήματος της εξωτερικής οστεοσύνθεσης και τοποθέτηση στατικού ενδομυελικού ήλου κνήμης τύπου Orthofix. Για την επέμβαση αυτή ο ασθενής παρέμεινε στο νοσοκομείο από τις 11-14/05/2011 για να παρακολουθείται εν συνεχεία στα εξωτερικά ιατρεία. Λόγω στοιχείων καθυστέρησης της πωρώσεως του κατάγματος της κνήμης, στις 10/05/2012, με τοπική αναισθησία, έγινε αφαίρεση των περιφερικών βιδών, για δυναμοποίηση της στατικής ήλωσης Κατά την εξέταση, που έγινε στις 04/08/2015, για εκτίμηση της παρούσης καταστάσεως είχα στη διάθεσή μου όλες τις ακτινογραφίες, αρχικές και μετέπειτα, οι οποίες επιβεβαιώνουν το κάταγμα του μέσου και κάτω τριτημορίου της κνήμης και του κατάγματος του κάτω τριτημορίου της περόνης και έξω σφυρού. Επίσης, περαιτέρω ακτινογραφίες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του ενδομυελικού ήλου με βίδες στερεώσεως μόνο στο κεφαλικό τμήμα. Επίσης, η πλάκα και οι βίδες για σταθεροποίηση του κατάγματος του έξω σφυρού διαγράφονται. Διαγράφεται επίσης το κάταγμα του κάτω τριτημορίου της περόνης. Ανατομική θέση, καλή πόρωση. Η πώρωση του κατάγματος της περόνης δεν είναι απόλυτα σαφής. Κατά την εξέταση που πραγματοποιήθηκε στις 04/08/2015 ο ασθενής δήλωνε ότι του επήρε περίπου οκτώ μήνες για να μπορέσει να περπατήσει κανονικά. Επίσης εδήλωνε ότι από τον Οκτώβριο του 2014 διεγνώσθει να πάσχει από Λευχαιμία για την οποία μετέβη στη Γερμανία στις 10/12/2015 για μεταμόσχευση μυελού των οστών. Σήμερα παραπονείται για τα ακόλουθα: Το αριστερό σκέλος είναι αδύνατο, δεν είναι απόλυτα ευθύ και ορισμένες φορές σε ανώμαλο έδαφος χωλαίνει. Επίσης, ορισμένες φορές εάν κουρασθεί πονεί και δυνατό να έχει βαθμό οιδήματος. Αλλαγές του καιρού επίσης τον επηρεάζουν. Κατά την εξέταση (04/08/2015) διεπιστώθησαν τα ακόλουθα: Περπατά χωρίς χωλότητα. Παρατηρείται μικρός βαθμός απώλειας μυϊκής μάζης του αριστερού κάτω άκρου. Μηριαία περιοχή: τέσσερεις ίντζες κεφαλικά του άνω πόλου της επιγονατίδας, αριστερά 41 εκατοστά δεξιά 43 εκατοστά Κνημιαία περιοχή: εφτά ίντζες περιφερικά του άνω πόλου της επιγονατίδας, αριστερά 33 εκατοστά δεξιά 34 εκατοστά. Σημείο του κατάγματος: πέντε ίντζες κεφαλικά της κορυφής του έσω σφυρού αριστερά 24,5 δεξιά 23,5 εκατοστά. Παρατηρείται μικρή προσθία κάμψη της κνημιαίας περιοχής στην περιοχή του κατάγματος. Η άρθρωση του γόνατος έχει πλήρη κινητικότητα χωρίς οποιαδήποτε ανωμαλία. Η άρθρωση της ποδοκνημικής παρουσιάζει πολύ μικρό περιορισμό της πλήρους ραχιαίας εκτάσεως καθώς και της πλήρους πελματιαίας κάμψης κατά δέκα περίπου μοίρες. Τα δάχτυλα του αριστερού ποδιού, σε στιγμή βαδίσεως, παρουσιάζονται με κάποια δυσκαμψία και σπαστικότητα. Οι διάφορες ουλές που διαγράφονται. Δέκα εκατοστά, ουλή στην προσθία επιφάνεια του γόνατος, κάθετη, γραμμοειδής, ουλή από την τομή για τοποθέτηση του ενδομυελικού ήλου. Επίσης η αρχική ουλή διαγράφεται στην προσθία επιφάνεια της κνημιαίας περιοχής μήκους δέκα περίπου εκατοστών. Όλες οι ουλές είναι καλά επουλωμένες. Αναφέρεται ότι τον Οκτώβριο του 2014 διεγνώσθει με λευχαιμία, μετέβη στη Γερμανία, και στις 10/02/2015 του έγινε μεταμόσχευση μυελού των οστών. Σήμερα παραπονείται για κάποια αδυναμία του σκέλους, μικρή παραμόρφωση αυτού και κούραση και πόνο σε ανώμαλο έδαφος. Επίσης ορισμένες φορές δυνατόν να έχει μικρό οίδημα και σε αλλαγές του καιρού δυνατόν να έχει ενόχληση. Κατά την εξέταση δεν παρατηρήθη οποιαδήποτε χωλότης. Σε πολύ προσεκτική παρατήρηση στο εξεταστικό κρεββάτι δυνατόν να παρατηρηθεί μικρή αλλαγή ή κυρτώτης του τμήματος του κατάγματος. Οι ουλές διαγράφονται. Έχει πλήρη κινητικότητα του γόνατος, πολύ μικρό περιορισμό της κινήσεως της ποδοκνημικής, και βαθμό απώλειας μυϊκής μάζης του άκρου. Οι ακτινογραφίες επιβεβαιώνουν πλήρη πώρωση της κνήμης καθώς και αμφιβολίες για πλήρη πώρωση της περόνης. Τα μέταλλα της οστεοσυνθέσεως υπάρχουν. Μικρή κλήση της αρθρώσεως της ποδοκνημικής προς τα έξω παρατηρείται. Με αυτά τα δεδομένα καταλήγουμε ότι ο κ. XXXXX Κοντονικόλας συνεπεία του δυστυχήματος στις 14/01/2011 υπέστη ένα σοβαρό τραυματισμό ο οποίος αντιμετωπίσθη επιτυχώς από το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας με διάφορες επεμβάσεις. Παραμένει όμως σήμερα μόνο με μικρά προβλήματα από το άκρο που κυρίως είναι η μυϊκή αδυναμία και ο μικρός περιορισμός της κινητικότητας της ποδοκνημικής αρθρώσεως. Οι ακτινογραφίες όμως δεικνύουν τη μικρή κλίση της αρθρώσεως της ποδοκνημικής η οποία επιβαρύνει την έξω γωνία του αστραγάλου, πράγμα που δυνατόν να δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον, υπό την έννοια της αρθρίτιδας, ενωρίτερα παρά εάν δεν είχε την κάκωση αυτή. Ενοχλήσεις κατά καιρούς μετά από καταπόνηση, κρύο, αλλαγές καιρού δεν μπορούν να αποκλεισθούν». Τον ενάγοντα τον εξέτασε ξανά στις 26.3.2019 για σκοπούς επανεκτίμησης της κατάστασης του. Ετοίμασε Ιατρική Έκθεση ημερομηνίας 27.3.2019 (Τεκμήριο 35) η οποία έχει ως ακολούθως: «Επανεξετάζεται σήμερα 26/03/2019 δια εκτίμηση της παρούσης καταστάσεώς του. Ο κ. XXXXX Κοντονικόλας στις 14/01/2011 ενεπλάκη σε οδικό δυστύχημα με αποτέλεσμα επιπλεγμένο κάταγμα αριστεράς κνήμης και περόνης. Μετεφέρθη στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και την ίδια μέρα έγινε χειρουργική επέμβαση, εξωτερική οστεοσύνθεση δια το κάταγμα της κνήμης και πλάκα και βίδες για το κάταγμα της περόνης έξω σφυρού. Στις 12/05/2011 λόγω καθυστερημένης ττωρώσεως του κατάγματος της κνήμης έγινε δεύτερη χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία, αφαίρεση του συστήματος εξωτερικής οστεοσύνθεσης και τοποθέτηση στατικού ενδομυελικού ήλου κνήμης τύπου Orthofix. Δια λεπτομέρειες παρακαλώ αναφερθείτε στην προηγούμενη μου έκθεση ημερομηνίας 30/08/
  4. Υπό τοπική αναισθησία στις 10/05/2012 έγινε αφαίρεση των περιφερικών βιδών από τον ενδομυελικό ήλο για δυναμοποίηση της στατικής ήλωσης. Να σημειωθεί ότι τον Οκτώβριο του 2014 διεγνώσθη να πάσχει από λευχαιμία για την οποία μετέβη στην Γερμανία στις 10/02/2015 για μεταμόσχευση μυελού των οστών. Επανεξετάζεται, όπως προαναφέρθη σήμερα 26/03/2019, για επανεκτίμηση της ορθοπαιδικής του καταστάσεως. Αναφέρει ότι δεν έχει πλέον πρόβλημα από την ασθένεια της λευχαιμίας και ότι είναι καλά. Από το αριστερό κάτω άκρο αναφέρει πόνους μετά από περπάτημα αρκετών μέτρων με οίδημα της περιοχής του κατάγματος. Επίσης αναφέρει πόνο στην περιοχή των μετάλλων στην ποδοκνημική. Η ποδοκνημική δεν είναι τόσο ευκίνητη όσο δεξιά. Ορισμένες φορές νοιώθει και κάποια ενόχληση μέσα στο γόνατο. Κατά την εξέταση 26/03/2019 διεπιστώθησαν τα ακόλουθα: Περπατά χωρίς να χωλαίνει. Το μήκος των σκελών δεξιά και αριστερά είναι το ίδιο ήτοι ογδόντα δύο και μισό εκατοστά πρόσθια άνω λαγόνιος ακρολοφία με την κορυφή του έσω σφυρού. Δεν παρατηρείται οποιαδήποτε παραμόρφωση του αριστερού κάτω άκρου ή των σκελών. Οι ουλές όπως περιεγράφησαν στην λεπτομερή έκθεση μου αλλά πλέον είναι λιγότερο εμφανείς και ορισμένες με δυσκολία μπορεί να εντοπισθούν. Μικρή απώλεια μυϊκής μάζης στο αριστερό κάτω άκρο με πάχυνση της περιοχής του κατάγματος μπορεί να μετρηθεί. Δεν υπάρχει οίδημα. Ποδοκνημική. 20,25 εκατοστά δεξιά και αριστερά. Περιοχή του κατάγματος: Ένα εκατοστό παχύτερο από ότι δεξιά. Μηριαία περιοχή: τέσσερεις ίντσες κεφαλικά του άνω πόλου της επιγονατίδας, σαράντα και μισό εν σχέση με σαράντα ένα και μισό δεξιά. Κνημιαία περιοχή: εφτά ίντσες περιφερικά του άνω πόλου της επιγονατίδας, τριάντα ένα εκατοστά εν σχέση με τριάντα τρία δεξιά. Το αριστερό γόνατο δεν παρουσιάζει ύδραρθρο, έχει πλήρη κινητικότητα χωρίς πόνο, χωρίς κριγμό χωρίς οποιανδήποτε κλινική ανωμαλία. Η αριστερά ποδοκνημική παρουσιάζει πολύ καλή κινητικότητα με μόνο μικρό περιορισμό κατά δέκα περίπου μοιρών της πλήρους εκτάσεως. Οι άλλες κινήσεις του ποδός είναι μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια Ακτινογραφίες που ελήφθησαν από εμέ σήμερα 26/03/2019, παρουσιάζουν πλήρη πώρωση του κατάγματος της κνήμης με τον ενδομυελικό ήλο να υπάρχει καθώς και τις κεντρικές βίδες στερεώσεως του ήλου. Διαγράφεται επίσης η πλάκα και οι βίδες στο έξω σφυρό. Η άρθρωση του γόνατος και της ποδοκνημικής είναι μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια. Με αυτά τα δεδομένα καταλήγουμε ότι ο κ. XXXXX Κοντονικόλας συνεπεία του δυστυχήματος της 14/01/2011 υπέστη κακώσεις από τις οποίες είχε περίοδο θεραπείας και αποκατάστασης περίπου έξι μηνών από την τελευταία επέμβαση 10/05/
  5. Σήμερα παραμένει μόνο με πολύ μικρή αδυναμία του αριστερού κάτω άκρου καθώς και μικρό περιορισμό της πλήρους εκτάσεως της αριστεράς ποδοκνημικής. Ο ασθενής αυτός πρέπει να θεωρηθεί ικανός πλέον δια οποιανδήποτε εργασία με αποδεκτή την άποψη ότι δυνατόν να κουράζεται πιο εύκολα παρά εάν δεν είχε το δυστύχημα και με την πιθανότητα περισσότερων ενοχλήσεων μετά από καταπόνηση, κρύο ή αλλαγές του καιρού». Καταληκτικά ανέφερε τα εξής: «Από άποψης ορθοπεδικής τα κατάγματα έχουν πωρωθεί καλά, δεν έχουν κίνδυνο να υποστούν οποιανδήποτε άλλη βλάβη. Υπάρχει μικρή αδυναμία του σκέλους εν σχέσει με το αρχικό, αλλά είναι πολύ λίγο και απλώς θα δημιουργήσουν μίαν κούραση πιο εύκολα. Διαφορετικά το σκέλος είναι υγιές, θα έλεγα, με τις συνθήκες που είναι. Μπορεί να αντέξει σε οποιανδήποτε ταλαιπωρία, το μόνο που μένει είναι ότι μπορεί να κουράζεται πιο εύκολα. Λειτουργικά είναι καλό». Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς τι εννοεί με την φράση «η πώρωση του κατάγματος της περόνης δεν είναι απόλυτα σαφής», ανέφερε πως υπάρχει πιθανότητα το κάταγμα να μην έχει πωρωθεί, αν και είναι σε καλή κατάσταση. Απέκλεισε όμως την πιθανότητα, η μη πλήρης πώρωση να δημιουργήσει οποιαδήποτε προβλήματα και τούτο επειδή η περόνη είναι ένα βοηθητικό οστό και δεν είναι «στηρικτικό» για το σκέλος. Όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε, «είναι ένα κομμάτι, ένα οστό, το οποίο πολύ συχνά χρειάζεται να το αφαιρέσουμε για να το πάρουμε να το χρησιμοποιήσουμε σαν μόσχευμα σε άλλα σημεία και δεν επηρεάζει καθόλου τη λειτουργία του ατόμου που το αφαιρούμε. Άρα αυτό δείχνει τη σημασία που έχει σε αυτήν την περίπτωση αν έχει πωρωθεί ή όχι». Κατά τον ίδιο «σημασία έχει ότι η κνήμη έχει πωρωθεί τελείως καλά, δεν έχει παραμόρφωση και δεν έχει αφήσει διαφορά μήκους σκέλους ή οτιδήποτε άλλο». Το σκέλος δηλαδή είναι λειτουργικό, αφού την φόρτιση την «παίρνει» η κνήμη και όχι η περόνη. Δέχθηκε πως ο ενάγοντας υπέστη ένα «μεγάλο» τραυματισμό, με τους ιστούς και τα μαλακά μόρια να έχουν «ταλαιπωρηθεί». Έπαυσαν δηλαδή να έχουν την ίδια ελαστικότητα που είχαν αρχικά. Είναι αυτές οι αλλαγές που του δημιουργούν τις αδυναμίες και όχι η οστική δομή. Απέκλεισε να υπάρχει, στο παρόν στάδιο, οστεοαρθρίτιδα στην περιοχή του αστραγάλου και τούτο επειδή από τις ακτινογραφίες του Φεβρουαρίου του 2019 (Τεκμήριο 26) δεν καταδεικνύεται κάτι τέτοιο, αφού η άρθρωση δεν απεικονίζεται καθαρά («οι ακτινογραφίες αυτές δεν είναι καλά βγαλμένες.») και δεύτερον επειδή το κάταγμα δεν ήταν ενδοαρθρικό («μέσα στην άρθρωση της ποδοκνημικής»). Δεν απέκλεισε όμως την πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας στο μέλλον. Συμφώνησε πως η άσκηση βαριάς χειρωνακτικής δουλειάς έχει ως επακόλουθο «να επέλθει η αρθρίτιδα πιο γρήγορα». Τέλος επέμενε στην θέση πως ο ενάγοντας είναι σε θέση να ασκεί το επάγγελμα που ασκούσε προ του ατυχήματος. Κατά τις τελικές αγορεύσεις, η κάθε πλευρά υπεραμύνθηκε της θέσης της. Σημείο τριβής μεταξύ τους ήταν τόσο το θέμα της ευθύνης για την πρόκληση του ατυχήματος όσο και το κατά πόσον ο ενάγοντας XXXXX Κοντονικόλας είναι ικανός για εργασία. Ο κ. Βασιλακκάς εκ μέρους των εναγόντων, υπεστήριξε πως από την προσκομισθείσα μαρτυρία, αβίαστα αποδείχθηκε πως αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος έχει ο εναγόμενος 1 XXXXX Μηνά, ο οποίος δεν συμμορφώθηκε με τα φώτα τροχαίας στην πορεία του, παρέλειψε να σταματήσει στο κόκκινο φως, με αποτέλεσμα να προσκρούσει βίαια στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο ενάγοντας. Ως προς την ικανότητα του ενάγοντα για εργασία, επικαλέστηκε την μαρτυρία του ιατρού Σταματάκη (ΜΕ4), σύμφωνα με την οποία ο ενάγοντας λόγω των σοβαρότατων τραυματισμών του είναι ανίκανος να ασκεί την εργασία του εργάτη, την οποία ασκούσε προ του ατυχήματος. Αντίθετη ήταν η θέση του κ. Ζαχαρίου εκ μέρους των εναγομένων. Ήταν η θέση του πως ο XXXXX Κοντονικόλας θα πρέπει να κριθεί συνυπεύθυνος για την πρόκληση του ατυχήματος σε ποσοστό 20%, καθότι κατά την αντεξέταση του διεφάνη πως «ενώ είχε ξεκινήσει να κινείται, σταμάτησε απότομα με αποτέλεσμα να υπάρξει η σύγκρουση». Όσον αφορά τη θέση πως ο Κοντονικόλας είναι ανίκανος για εργασία, ο κ. Ζαχαρίου υπεστήριξε το αντίθετο, λέγοντας πως ακόμη και ο θεράπων ιατρός του (Σταματάκης) όχι μόνο δεν επιβεβαίωσε τούτο, αλλά ήταν της γνώμης πως ο Κοντονικόλας, θα μπορεί να ασκεί μια «ελαφριά, καθιστική» εργασία. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας έλαβα υπόψη μου την εικόνα των μαρτύρων στο Δικαστήριο, αλλά εξέτασα την μαρτυρία τους υπό το φως της ανθρώπινης πείρας και συμπεριφοράς, στοιχείο αποφασιστικής σημασίας για να καταλήξει το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων. Είναι καλά γνωστό και νομολογημένο πως η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Μπορεί η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα να είναι ατομική, δηλαδή να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα της και την πειστικότητά της, όμως θα πρέπει τα όσα αναφέρονται από τον κάθε μάρτυρα να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων και έτσι να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών [βλ. Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση αρ.10705, ημερ. 8.2.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, 530]. Ο ενάγοντας XXXXX Κοντονικόλας (ΜΕ1) μου έδωσε την εικόνα μάρτυρα της αλήθειας. Ήταν σταθερός στην θέση και στην εκδοχή του ως προς το πως προκλήθηκε το ατύχημα. Περιέγραψε με λεπτομέρεια τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τραυματίστηκε. Επί του σημείου τούτου, η μαρτυρία του συμπλέει με την μαρτυρία της XXXXX Τσιγγώ-Παντελή (ΜΕ3). Με λεπτομέρεια και χωρίς ίχνος υπερβολής, περιέγραψε τους τραυματισμούς του και τα όσα υπέφερε και υποφέρει συνεπεία τούτων. Δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Κατέθετε μεν με απλοϊκό τρόπο, αλλά η μαρτυρία του χαρακτηρίζετο από σαφήνεια και πειστικότητα. Δεν έχω εντοπίσει οτιδήποτε στην μαρτυρία του, που θα μπορούσε να καταλήξει σε απόρριψη της εκδοχής του. Αποδέχομαι τα όσα κατέθεσε. Η θέση του φυσικά ότι δεν είναι σε θέση να εργαστεί, θα εξεταστεί στην συνέχεια κατά το στάδιο της εξέτασης της προσκομισθείσας ιατρικής μαρτυρίας. Ο αστ. XXXXX XXXXX Δημητρίου (ΜΕ2) μου έδωσε την εικόνα ενός ανεξάρτητου και αμερόληπτου εξεταστού μιας υπόθεσης. Επεξήγησε με σαφήνεια και λεπτομέρεια τόσο τις μετρήσεις όσο και τις ενέργειες στις οποίες προέβη σε σχέση με την διερεύνηση της υπόθεσης. Αποδέχομαι την μαρτυρία του στο σύνολο της. Η XXXXX XXXXX -Παντελή (ΜΕ3) κρίνεται ως αξιόπιστη μάρτυρας. Επίσης σταθερή στη θέση της. Δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις κατά την αντεξέταση. Η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή. Ο XXXXX Κοντονικόλας (ΜΕ5) κρίνεται επίσης ως αξιόπιστος μάρτυρας. Δεν έχω καμμιά αμφιβολία ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να εξιστορήσει το πως εξελίχθηκαν τα γεγονότα και όχι για να καταθέσει ο,τιδήποτε θα ήταν βοηθητικό για την υπόθεση του ιδίου και του υιού του XXXXX Κοντονικόλα. Αποδέχομαι τα όσα κατέθεσε. Ο XXXXX Γιάγκου (ΜΕ6) και ο XXXXX Καλαΐτσίδης (ΜΕ7), κρίνονται ως μάρτυρες της αλήθειας. Σημειώνεται πως η μαρτυρία του τελευταίου δεν αμφισβητήθηκε, αφού αυτός δεν αντεξετάστηκε. Οι ιατροί XXXXX Σταματάκης (ΜΕ4) και XXXXX Χριστοδουλάκης (ΜΥ1), προσήλθαν στο Δικαστήριο και κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες. Τα προσόντα και η εμπειρογνωμοσύνη τους δεν αμφισβητήθηκε από καμία πλευρά. Είναι καλά γνωστές οι αρχές που καλύπτουν το ζήτημα της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων. Αυτοί προμηθεύουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να αξιολογηθεί η ορθότητα των συμπερασμάτων τους. Εμπειρογνώμονας μπορεί να καταθέσει την γνώμη του, με βάση την γενική πείρα που διαθέτει, χωρίς να παραβιάζεται ο εξ ακοής κανόνας [βλ. Πιττάλης κ.α. ν. Ianira Enter Ltd κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 814, Τσαγγαρίδης κ.α. ν. Αυγουστή
(2000)1 Α.Α.Δ. 528]. Το Δικαστήριο στόχο έχει αφού εφαρμόσει τα κριτήρια αυτά πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία, να εξάξει τα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. Αυτά μπορούν να συμφωνούν ή όχι με την μαρτυρία που δόθηκε. Αναντίλεκτα η εμπειρογνωμοσύνη πάνω σ' ένα θέμα δεν βασίζεται μόνο στα ακαδημαϊκά προσόντα αλλά και στην πραγματική εμπειρία που αποκτάται πάνω σ' αυτό. Ο XXXXX Σταματάκης (ΜΕ4), θεράπων ιατρός του ενάγοντα, αξιολογείται θετικά και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Αιτιολόγησε πλήρως τα συμπεράσματα του και έδωσε την αναγκαία επιστημονική τεκμηρίωση και επεξήγηση όπου χρειαζόταν. Τα ευρήματα του σε σχέση με τις κακώσεις του ενάγοντα, απότοκες του ατυχήματος, δεν αμφισβητήθηκαν από τον Δρα Χριστοδουλάκη (ΜΥ1). Ό,τι ο τελευταίος αμφισβήτησε είναι την θέση του Σταματάκη πως στην περιοχή της αριστερής ποδοκνημικής αναπτύσσεται, λόγω των καταγμάτων στην κνήμη και την περόνη, οστεοαρθρίτιδα, η οποία καθιστά την άσκηση του επαγγέλματος του οικοδόμου, αδύνατη. Θα πρέπει να λεχθεί πως ο Δρ. Χριστοδουλάκης, παρόλο που αμφισβήτησε την συγκεκριμένη γνώμη του Δρος Σταματάκη, εντούτοις, αντεξεταζόμενος και απαντώντας σε σχετική υποβολή, συμφώνησε πως σε άσκηση βαριάς χειρωνακτικής εργασίας, η αρθρίτιδα επέρχεται πιο γρήγορα. Όπως χαρακτηριστικά κατέθεσε «αντί να πάρει αρθριτικά στα 50 του χρόνια, μπορεί να τα πάρει στα 35, αλλά θα σταματούσε σε κάποιο στάδιο να δουλεύει την χειρωνακτική αυτή δουλειά». Συνεπώς, η γνώμη του Δρος Σταματάκη επί του σημείου τούτου γίνεται αποδεκτή. Το σύνολο της προσκομισθείσας εκ μέρους του ενάγοντα μαρτυρίας, το οποίο έγινε αποδεκτό, συνιστά και τα ευρήματα μου, τα οποία ως προς τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης είναι τα εξής. Στις 14.1.2011, ο ενάγοντας XXXXX Κοντονικόλας, οδηγούσε την μοτοσυκλέτα με αριθμό εγγραφής XXXXX28, ιδιοκτησίας του XXXXX Κοντονικόλα, στην Λεωφόρο Λεμεσού στην Λάρνακα, με κατεύθυνση προς Λεμεσό. Στην συμβολή της Λεωφόρου Λεμεσού με την οδό Χρυσουπόλεως, η οποία ελέγχεται με φώτα τροχαίας, ο Κοντονικόλας ήταν σε θέση αναμονής αφού το φως της τροχαίας στην πορεία του ήταν κόκκινο, ένα μέτρο πίσω από την γραμμή του ΑΛΤ, στην μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο εναγόμενος 1 XXXXX Μηνά, οδηγούσε το όχημα XXXXX84, επίσης στην Λεωφόρο Λεμεσού, με την ίδια με τον Κοντονικόλα πορεία, τον οποίο και ακολουθούσε. Ο Μηνά παρέλειψε να σταματήσει στα φώτα τροχαίας και κτύπησε στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας. Από την σύγκρουση, η μοτοσικλέτα κινήθηκε προς τα εμπρός, σύρθηκε από το ΑΛΤ στην αντίθετη πλευρά και συγκρούστηκε με το όχημα XXXXX43, το οποίο οδηγείτο από την XXXXX Τσιγγώ-Παντελή (ΜΕ3), εξ αντιθέτου κατευθύνσεως και ήταν επίσης σε θέση αναμονής στα φώτα τροχαίας, αφού το φως στην πορεία της ήταν επίσης κόκκινο. Ο Κοντονικόλας εκτινάχθηκε από την μοτοσικλέτα και σύρθηκε στην άσφαλτο. Το όχημα XXXXX84 κινήθηκε προς τα εμπρός, κτύπησε σε σιδερένια κάγκελα στην δεξιά πλευρά του δρόμου σε σχέση με την πορεία του και ακινητοποιήθηκε. Το σημείο σύγκρουσης του οχήματος XXXXX84 με την μοτοσικλέτα (σημειώνεται με το γράμμα «Χ» επί του σχεδιαγραφήματος, Τεκμήριο 19), βρίσκεται 3 μέτρα περίπου πίσω από την γραμμή του ΑΛΤ, στα φώτα τροχαίας επί της Λεωφόρου Λεμεσού. Και τα τρία οχήματα υπέστησαν ζημιές. Το XXXXX84 είχε βούλωμα και στις δύο πλευρές του μπροστινού καπώ, έσπασε ο προφυλακτήρας και τα μπροστινά φανάρια, ζάβωσαν το δεξί και το αριστερό φτερό μπροστά. Η μοτοσικλέτα καταστράφηκε ολοσχερώς. Το αυτοκίνητο XXXXX43 είχε βούλωμα στο δεξί μπροστινό φτερό. Ο Κοντονικόλας μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακος, όπου νοσηλεύθηκε από τις 14.1.2011 μέχρι 18.1.2011 και από τις 11.5.2011 μέχρι 14.5.2011. Κατά τα εν λόγω χρονικά διαστήματα, υπεβλήθη σε χειρουργικές επεμβάσεις για αντιμετώπιση των καταγμάτων εκ του ατυχήματος, καθώς επίσης και για την αντιμετώπιση των μετεγχειρητικών προβλημάτων. Υπέστη τα τραύματα και τις κακώσεις όπως αυτές αποτυπώνονται στο Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρος Σταματάκη [Τεκμήριο 1
(1)]. Το πρώτο θέμα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι αυτό της ευθύνης. Σύμφωνα με το άρθρο 51 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, η αμέλεια συνίσταται στην τέλεση κάποιας πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης κάποιας πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε. Σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει τονιστεί ότι η αμέλεια είναι ζήτημα πραγματικό και συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες μιας υπόθεσης, προκειμένου να μην προκληθεί ζημιά στον πλησίον [Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου και άλλος
(1991)1 Α.Α.Δ. 475]. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού [Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 Α.Α.Δ. 387] και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στην σκηνή. Το καθήκον για λήψη προφυλακτικών μέτρων διαφαίνεται κατά την λογική πρόβλεψη [Βίκης ν. Νεοφύτου
(1990)1 Α.Α.Δ. 345]. Στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ. 420, ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ.Μ. Πικής, εισάγει ένα ευρύτερο προσδιοριστέο καθήκον των χρησιμοποιούντων τον δρόμο, το καθήκον της επιμέλειας για την ασφάλεια των άλλων, η εκπλήρωση του οποίου τους καθιστά υπόλογους για αμέλεια. «Το καθήκον», αναφέρει η απόφαση, «για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ΄αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί τον δρόμο την λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειας τους». Περαιτέρω αναφέρονται για το κριτήριο αμέλειας τα εξής: «Το κριτήριο της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί τον δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν τον δρόμο». Η προσοχή του Δικαστηρίου σε υποθέσεις αμέλειας όπως η παρούσα, θα πρέπει να στρέφεται προς την κατεύθυνση συγκεκριμενοποίησης της φύσης του καθήκοντος, που μέσα στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης ήταν επιφορτισμένο να εκπληρώσει ένα πρόσωπο και όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του, κατά πόσο το έχει εκπληρώσει [Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1, Βακανάς ν. Θωμά και άλλου
(1989)1 Α.Α.Δ. 530, Αδάμης και άλλος ν. Ηρακλέους
(1982)1 Α.Α.Δ. 746, Πολυκάρπου και άλλος ν. Αδάμου
(1988)1 Α.Α.Δ. 727]. Είναι καλά γνωστό και νομολογημένο πως όλοι οι οδηγοί έχουν υποχρέωση να τηρούν τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας και να είναι προσεκτικοί κατά την οδήγηση. Η υποχρέωση αυτή πρέπει πάντοτε να κρίνεται υπό το φως των πραγματικών περιστατικών της κάθε περίπτωσης και των οδικών συνθηκών κάτω από τις οποίες βρίσκεται ένας οδηγός. Υπό το φως των ευρημάτων στα οποία κατέληξα ως προς τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα, κρίνω πως η ευθύνη για την πρόκληση του βαραίνει αποκλειστικά και μόνο τον εναγόμενο 1 XXXXX Μηνά. Γενεσιουργός αιτία του ατυχήματος ήταν το αμελές οδήγημα του. Οδηγούσε χωρίς την δέουσα επιμέλεια και προσοχή που όφειλε να επιδεικνύει τόσο προς τον ίδιο και τους άλλους χρήστες του δρόμου, όσο και προς τον ενάγοντα, XXXXX Κοντονικόλα ειδικότερα. Συγκεκριμένα παρέλειψε να ελαττώσει ταχύτητα και/ή να σταματήσει στα φώτα τροχαίας ως όφειλε, αφού το φως στην πορεία του ήταν κόκκινο, με αποτέλεσμα να κτυπήσει βίαια στο πίσω μέρος της μοτοσικλέτας του ενάγοντα. Στον ενάγοντα δεν μπορεί να αποδοθεί οποιαδήποτε ευθύνη. Ο τελευταίος σταμάτησε, ως όφειλε, στα φώτα τροχαίας όταν το φως στην πορεία του ήταν κόκκινο και μάλιστα, ένα μέτρο πίσω από την γραμμή του ΑΛΤ. Καμία από τις Λεπτομέρειες Αμέλειας που αποδίδονται στον ενάγοντα, όπως παρατίθενται στο δικόγραφο Υπεράσπισης, δεν έχει αποδειχθεί. Ο οδηγός προπορευόμενου οχήματος δεν οφείλει να παρατηρεί συνεχώς την τροχαία κίνηση που τον ακολουθεί. Τέτοια υποχρέωση εγείρεται στην περίπτωση που προτίθεται να προβεί σε οποιοδήποτε ελιγμό, όπως να σταματήσει, να ελαττώσει ταχύτητα, να στρίψει δεξιά ή αριστερά ή να αλλάξει λωρίδα κυκλοφορίας [βλ. Κυριάκος Παύλου v. Ανδρέα Παπακυπριανού
(2002)1 Α.Α.Δ. 974]. Εν προκειμένω, ο ενάγοντας δεν είχε υποχρέωση να παρατηρεί συνεχώς την τροχαία κίνηση που τον ακολουθούσε. Και οι δύο αγωγές στρέφονται τόσο εναντίον του οδηγού του οχήματος ΚΜΜ784 (εναγόμενος 1), όσο και εναντίον της ιδιοκτήτριας τούτου (εναγόμενης 2). Από πλευράς Υπεράσπισης δεν αμφισβητείται πως η εναγομένη 2 είναι η ιδιοκτήτρια του οχήματος. Μη αμφισβητήσιμο είναι και το γεγονός πως ο εναγόμενος 1 οδηγούσε το όχημα ως υπάλληλος της εναγόμενης 2 και εντός των πλαισίων της εργοδότησης του. Συνεπώς, η εναγόμενη 2 είναι εκ προστήσεως υπεύθυνη για την αμέλεια του εναγόμενου 1. (Χριστάκης Ποταμίτης v. Έλενας Ιωάννου
(1992)1 Α.Α.Δ. 479, Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Παρούτη
(1998)1 Α.Α.Δ. 145). Το επόμενο θέμα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι αυτό των αποζημιώσεων, Γενικών και Ειδικών. Οι εφαρμοστέες επί των Γενικών Αποζημιώσεων Αρχές είναι πολύ καλά γνωστές και δεν χρειάζεται εκτενής αναφορά τους. Αρκεί να λεχθεί ότι ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα [βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789]. Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση του ανθρώπου [βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ. 66]. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή, Π.Ε. 9342 και 9333, ημερ. 9.3.1998). Είναι δεκτό, επίσης, πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος [βλ. Ιακώβου ν. Ι. Παπαδάκη κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ. 2079 και Karkallis v. Galatariotis & Sons
(1980)1 C.L.R. 265]. Αποτελεί επίσης σταθερή αρχή πως οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Η αποζημίωση δεν έχει σκοπό την τιμωρία του θύτη, αλλά την αποκατάσταση του θύματος (βλ. υπ. Μαυροπετρή, ανωτέρω). Κατά τον καθορισμό των Γενικών Αποζημιώσεων άντλησα καθοδήγηση από αποφάσεις τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου όσο και των Επαρχιακών Δικαστηρίων, στις οποίες υπάρχει αναλογία με την συγκεκριμένη υπόθεση, στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα τους, προβαίνοντας βέβαια στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητες της και είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία [Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298]. Στην υπόθεση Χαριλάου v. Ανδρέας Ζ. Αμερικάνος & Υιός (Εργολάβοι Οικοδομών) Λτδ κ.ά., Αγωγή αρ. 2097/2000, Ε.Δ.Λευκωσίας, το πρωτόδικο Δικαστήριο με απόφαση του ημερομηνίας 29.9.2006, επεδίκασε ως Γενικές Αποζημιώσεις το ποσό των €42.715 (ΛΚ25.000) σε ενάγοντα, οικοδόμο, ηλικίας 25 ετών κατά τον χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης, ο οποίος υπήρξε θύμα εργατικού ατυχήματος που επεσυνέβη στις 29.7.
  1. Ο ενάγοντας μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου διαπιστώθηκε ότι υπέστη σύνθετο επιπεπλεγμένο κάταγμα της αριστερής κνήμης και περόνης. Υπό γενική αναισθησία έγινε εκτεταμένος χειρουργικός καθαρισμός και ανάταξη και σταθεροποίηση του κατάγματος με σύστημα εξωτερικής οστεοσύνθεσης. Η αριστερή κνήμη έφερε εγκάρσιο τραύμα, το οποίο κάλυπτε το έξω 1/3 της κνήμης στο πρόσθιο τμήμα της και προεκτεινόταν στο οπίσθιο 1/3 της έξω πλευράς. Από το τραύμα εξερχόταν το κεντρικό κατεαγόν άκρο, το οποίο δεν έφερε περιόστεο, τα δε μαλακά μόρια των μυών, οι περιτονίες, το πρόσθιο και το έξω διαμέρισμα και τμηματικά το οπίσθιο διαμέρισμα της κνήμης ήταν πολύ δύσκολο να αναγνωρισθούν λόγω της ύπαρξης στην περιοχή μεγάλης ποσότητας σκυροδέματος και ξένων σωμάτων, τα οποία και αφαιρέθηκαν, ως επίσης και της παρουσίας συμπιεσμένου πηλού από τσιμέντο εντός του αυλού του κεντρικού και του περιφερικού τμήματος της κνήμης. Μετά τον εκτεταμένο χειρουργικό καθαρισμό, παρατηρήθηκε διατομή των μυών του προσθίου διαμερίσματος. Η εν τω βάθει αρτηρία δεν ανευρέθη λόγω διάτμησης και πλήρους καταστροφής της. Οι μύες νεαροποιήθηκαν και συνερράφησαν τα τενόντια τμήματα τους. Μετά την χειρουργική αποκατάσταση του τραυματισμού των μαλακών μορίων, το κάταγμα σταθεροποιήθηκε με τοποθέτηση εξωτερικής οστεοσύνθεσης. Λόγω της μεγάλης οστικής απώλειας, η ανάταξη υπήρξε ελλιπής. Τα τραύματα συμπλησιάστηκαν και το σκέλος ακινητοποιήθηκε σε γύψινο νάρθηκα. Στις 23.8.1998 έλαβε εξιτήριο από το νοσοκομείο με οδηγίες να βαδίζει με την χρήση βακτηριών μασχάλης, χωρίς φόρτιση του κάτω άκρου. Στις 5.10.1998 επανεισήχθη στο Ορθοπεδικό Τμήμα του νοσοκομείου λόγω μη πώρωσης του κατάγματος (ψευδάρθρωσης). Στις 9.10.1998 οδηγήθηκε στο χειρουργείο, όπου υπό γενική αναισθησία τοποθετήθηκε αυτομόσχευμα (μεταμόσχευση οστού στο κάταγμα), το οποίο ελήφθη από το αριστερό λαγόνιο. Έλαβε εξιτήριο από το νοσοκομείο στις 21.10.
  2. Στις 23.11.1998 εισήχθη εκ νέου στο νοσοκομείο λόγω μόλυνσης στο σημείο όπου τοποθετήθηκε βελόνα εξωτερικής οστεοσύνθεσης. Δύο ημέρες αργότερα η εξωτερική οστεοσύνθεση αφαιρέθηκε και αντικαταστάθηκε από μηροκνημοποδικό γύψινο νάρθηκα, ο οποίος διατηρήθηκε για περίοδο έξι εβδομάδων. Δύο εβδομάδες μετά την αφαίρεση του γύψου, το κάταγμα δεν είχε πωρωθεί. Στις 2.2.1999, ο ενάγων υποβλήθηκε υπό ολική νάρκωση σε νέα χειρουργική επέμβαση σε ιδιωτικό ιατρικό κέντρο. Διενεργήθηκε νέα μεταμόσχευση οστού από την λεκάνη, στο κάταγμα της αριστερής κνήμης. Το αριστερό κάτω άκρο ακινητοποιήθηκε με γύψο, ο οποίος αφαιρέθηκε στις 19.3.
  3. Από κλινική και ακτινολογική εξέταση διαπιστώθηκε ότι το κάταγμα είχε πωρωθεί. Λόγω της μεγάλης μάζας μοσχευμάτων που είχαν τοποθετηθεί, υπήρχε στην περιοχή του κατάγματος ένθεν και ένθεν της κνήμης, εξόγκωμα. Ο ενάγων ήταν σε θέση να εκτείνει και να κάμπτει την ποδοκνημική άρθρωση και τους δακτύλους του άκρου ποδός. Ο μεγάλος δάκτυλος παρουσίαζε αδυναμία στην έκταση βαθμού 3ου έως 4ου. Καταληκτικά, ο ενάγων παρουσίαζε μερική ατροφία των μυών του μηρού και της γαστροκνημίας δεξιά και ελαφρό οίδημα στον αριστερό άκρο πόδα και στο κάτω μέρος της κνήμης. Παρουσίαζε επίσης βαθμό δυσκαμψίας της ποδοκνημικής άρθρωσης, η οποία αφορούσε την κάμψη και την έκταση (κατά 5ο και 10ο αντίστοιχα) και βαθμό αδυναμίας της κάμψης και της έκτασης του μεγάλου δακτύλου του αριστερού ποδός. Συνεπεία τούτων, ο ενάγοντας αισθανόταν πόνο, αδυναμία και δυσκαμψία της αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης, βάδιζε όμως χωρίς χωλότητα. Αδυνατούσε να επανέλθει στην εργασία που ασκούσε προ του ατυχήματος, επειδή τα κατάλοιπα του τραυματισμού του, δεν του επέτρεπαν να ασκεί βαριά χειρωνακτική εργασία. Αδυνατούσε να γονατίσει, να σηκώσει βάρος, να ανέβει σε σκαλωσιές, να σταθεί πολλές ώρες, να περπατήσει αποστάσεις, ενώ αισθανόταν εύκολα κόπωση. Θα έπρεπε να περιοριστεί μόνο σε ελαφρού τύπου εργασία. Η μείωση της ικανότητας του ενάγοντα για βαριά χειρωνακτική εργασία δεν καθιστούσε αδύνατη την άσκηση καθιστικής εργασίας ή γενικά οποιασδήποτε εργασίας η οποία δεν συνεπαγόταν τις πιο πάνω δραστηριότητες. Το Δικαστήριο επιδίκασε το ποσό των €25.629 (ΛΚ15.000=) για τον κίνδυνο μείωσης της εισοδηματικής του ικανότητος, τον οποίο χαρακτήρισε πραγματικό και υπαρκτό. Στην υπόθεση Γιαπατός v. Σάββα κ.ά.
(2010)1 Α.Α.Δ. 1324, το Ανώτατο Δικαστήριο αύξησε το ποσό των Γενικών Αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν πρωτόδικα από €30.755= (ΛΚ18.000=) σε €40.000=, σε ενάγοντα ηλικίας 33 ετών, ο οποίος στις 14.3.2001 τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα και υπέστη κάταγμα του σκαφοειδούς οστού του αριστερού καρπού και συντριπτικό κάταγμα του κάτω τριτημορίου της δεξιάς κνήμης και της δεξιάς περόνης, με γραμμοειδή επέκταση στην ποδοκνημική άρθρωση. Στον ενάγοντα παρασχέθηκε η ενδεδειγμένη χειρουργική θεραπεία και ενάμιση μήνα αργότερα αφαιρέθηκε ο γύψινος επίδεσμος από τον καρπό, αφού το κάταγμα είχε πωρωθεί πλήρως. Ο γύψινος επίδεσμος από την κνήμη αφαιρέθηκε μετά από άλλους δυόμιση μήνες, οπότε και άρχισε φυσιοθεραπευτική αγωγή. Ο ενάγοντας, τον Νοέμβριο του 2009, υποβλήθηκε σε νέα χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση των υλικών της οστεοσύνθεσης και καθαρισμό της περιοχής. Το κάταγμα του καρπού δεν άφησε κατάλοιπα. Το κάταγμα της κνήμης πωρώθηκε μεν στην ανατομική του θέση, αλλά παρέμεινε μυϊκή ατροφία, η οποία αποδόθηκε μερικώς μόνο στον τραυματισμό και κατά πολύ περισσότερο στην προϋπάρχουσα κατάσταση (ο ενάγοντας στην παιδική του ηλικία είχε υποβληθεί σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις στο δεξιό ισχίο και στο δεξιό γόνατο, για διόρθωση παραμόρφωσης των άκρων, με αποτέλεσμα να βαδίζει με ελαφρά χωλότητα αφού εκ της διορθωτικής οστεοτομής προκλήθηκε βράχυνση στο μηριαίο οστό). Η ατροφία αποδόθηκε στα προβλήματα που δημιουργήθηκαν εξαιτίας των επεμβάσεων, στις οποίες υποβλήθηκε στο μηριαίο οστό και στο γόνατο, προ του τραυματισμού του. Αν και δεν υπήρξαν μετατραυματικές αλλοιώσεις εκ του τραυματισμού, παρά μόνο εκ της προϋπάρχουσας κατάστασης, υπήρχε ευαισθησία και άλγος κατά τις καιρικές αλλαγές και με την φυσική φόρτιση του σκέλους. Αναμένετο πως ο ενάγοντας θα εσυνέχιζε να αισθάνεται άλγος κατά την βάδιση σε ανώμαλο έδαφος ή μετά από παρατεταμένη ορθοστασία. Παρά το ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε ιατρική μαρτυρία πως είχε αρχίσει να εμφανίζεται μετατραυματική αρθρίτιδα και πως λόγω της σοβαρότητας της κάκωσης και της επέκτασης της στην ποδοκνημική άρθρωση θα δημιουργούντο στο μέλλον οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, ώστε να απαιτείται αρθροπλαστική εγχείρηση στο γόνατο και στην ποδοκνημική άρθρωση, το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε πως σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία υπήρχε πιθανότητα μελλοντικής ανάπτυξης μετατραυματικής αρθρίτιδας, ως εκ του τραυματισμού, και είναι γι' αυτό τον λόγο που αύξησε το ποσό των Γενικών Αποζημιώσεων. Συνεκτιμώντας τους τραυματισμούς του ενάγοντα, όπως αυτοί έχουν εκτεθεί από τον θεράποντα ιατρό του Δρα Σταματάκη, το πολύ νεαρό της ηλικίας του, την ταλαιπωρία και την απώλεια ανέσεων και απολαύσεων που υπέστη και θα συνεχίζει να υποφέρει στο μέλλον, καθώς επίσης και την όλη δυσχέρεια στην οποία περιήλθε, όπως και κάθε άλλο σχετικό παράγοντα, κρίνω πως το ποσό των €50.000= θα αποτελούσε για την περίπτωση του, δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Το επόμενο θέμα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι το θέμα των Ειδικών Αποζημιώσεων. Είναι νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές όχι μόνο πρέπει να αναφέρονται στα δικόγραφα με λεπτομέρεια, αλλά και να αποδεικνύονται με θετική μαρτυρία και με ακρίβεια [Σπύρου ν. Χ΄΄Χαραλάμπους
(1989)1 Α.Α.Δ. 298, Λοϊζίδου ν. Μουρτζή, Πολιτική Έφεση αρ. 10085, ημερομηνίας 21.6.1999, Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν. Medcon Constructions Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 10239, ημερομηνίας 21.6.2000]. Στη βάση της μαρτυρίας που προσκομίστηκε από πλευράς του ενάγοντα και έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο, ανακτήσιμα είναι τα πιο κάτω ποσά. Το ποσό των €47.84= για την λήψη της Ιατρικής Έκθεσης του Δρος Σταματάκη [Τεκμήριο 1
(2)]. Το ποσό των €85.43= για την λήψη της Αστυνομικής Έκθεσης [Τεκμήριο 5
(2)]. Το ποσό των €119.60= για ακτινογραφίες και φυσιοθεραπεία (Τεκμήριο 6). Το ποσό των €266.50= για ιατρικές, εργαστηριακές και παρακλινικές εξετάσεις (Τεκμήριο 7). Τα ποσά των €137.50= και €17.96= για φάρμακα (Τεκμήρια 8 και 9 αντίστοιχα). Το ποσό των €105= για εξέταση και έκδοση του Πιστοποιητικού του Δρος Χατζηκακού (Τεκμήριο 10). Παρόλο που ο τελευταίος δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να καταθέσει, εντούτοις είναι αποδεκτό πως ο ενάγοντας είχε δικαίωμα να αποταθεί και σε ιατρό της επιλογής του, για να πάρει και μία δεύτερη γνώμη όσον αφορά την πορεία της υγείας του. Ανακτήσιμο είναι επίσης το ποσό των €120= για την αγορά ενός «right splint» (Τεκμήριο 11). Μη ανακτήσιμο είναι το ποσό των €500= που απαιτείται για μεταφορικά, αφού τούτο δεν αποδείχθηκε με την δέουσα αυστηρότητα που απαιτείται. Καταληκτικά, το συνολικό ποσό που είναι ανακτήσιμο, ανέρχεται στις €899.83=. Ο ενάγοντας αξιώνει υπό μορφή Ειδικών Αποζημιώσεων, όλους τους μισθούς που απώλεσε από την ημέρα του ατυχήματος (14.1.2011) μέχρι την έκδοση της απόφασης. Κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως εργάτης στην εταιρεία MEDCON CONSTRUCTION LTD. Σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία που προσκομίστηκε, ο ενάγοντας ήταν ανίκανος για εργασία από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι και έξι
(6)μήνες μετά την δεύτερη επέμβαση στην οποία υπεβλήθη στις 12.5.2012. Τούτο είναι παραδεκτό και από την Υπεράσπιση. Συνεπώς, δικαιούται να αποζημιωθεί για τα εισοδήματα που απώλεσε για την συγκεκριμένη περίοδο, από 14.1.2011 μέχρι 12.11.2012, δηλαδή για περίοδο 22 μηνών. Η απώλεια αυτή θα πρέπει να υπολογιστεί επί των καθαρών του απολαβών. Οι ασφαλιστέες αποδοχές του για το έτος 2011, ανέρχονταν στο ποσό των €23.548=, σύμφωνα με την Βεβαίωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τεκμήριο 12). Από το ποσό αυτό θα πρέπει να αφαιρεθούν τα ποσά τα οποία θα έπρεπε να πληρωθούν στα διάφορα ταμεία (φόρος εισοδήματος, έκτακτη εισφορά για την άμυνα και εισφορά στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων). Ενώπιον μου δεν έχει τεθεί η απαιτούμενη μαρτυρία ως προς το ακριβές ποσό που θα πρέπει να αφαιρεθεί, συνεπώς θα πρέπει εγώ η ίδια να προβώ σ' ένα υπολογισμό του ποσοστού που θα πρέπει να αποκοπεί. Είναι νομολογημένο πως το Δικαστήριο θα πρέπει να προβαίνει το ίδιο, όπου δεν υπάρχει η απαιτούμενη μαρτυρία, σ' ένα υπολογισμό, όχι κατ' ανάγκη ακριβή, με βάση τους σχετικούς Νόμους που αφορούν την πληρωμή φόρου εισοδήματος, έκτακτης εισφοράς για την άμυνα και εισφορά στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, για να καταλήξει στο καθαρό ποσό των απολαβών του ενάγοντα [Αριστοδήμου v. Πέτρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 980 και Ευριπίδης Συκοπετρίτης Λτδ v. Αντωνάκη
(2005)1 Α.Α.Δ. 844]. Έχοντας κατά νου τις πρόνοιες των σχετικών Νόμων, καθόρισα το ποσοστό αυτό στο 25%. Εφόσον αφαιρεθεί από το ποσό των €23.548= το ποσό των €5.887= που αντιστοιχεί στο εν λόγω ποσοστό, παραμένει ως καθαρό το ποσό των €17.661=. Όταν το ποσό αυτό διαιρεθεί δια δώδεκα
(12), προκύπτει το ποσό των €1.471.85= ως ο καθαρός μηνιαίος μισθός του ενάγοντα. Επομένως, από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι και την 12.11.2012, ο ενάγοντας δικαιούται το ποσό των €32.384= (€1.472=Χ22) ως απώλεια εισοδημάτων. Ο ενάγοντας αξιώνει επίσης και απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων, αφού κατά τον ίδιο είναι ανίκανος να ασκεί τόσο το επάγγελμα που ασκούσε προ του ατυχήματος όπως και οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα, επειδή δεν έχει τις απαιτούμενες γνώσεις ή κατάρτιση. Η θέση πως δεν είναι ικανός να ασκεί οποιαδήποτε εργασία, δεν υποστηρίζεται από την μαρτυρία του θεράποντος ιατρού του Δρος Σταματάκη. Υπενθυμίζω ότι ο τελευταίος υπεστήριξε πως λόγω του τύπου των καταγμάτων και των πολύ σοβαρών κακώσεων στην περιοχή, έχει αρχίσει η ανάπτυξη μετατραυματικής αρθρίτιδας στην ποδοκνημική άρθρωση, η οποία προκαλεί προβλήματα στον ενάγοντα στην καθημερινότητα του (πόνο και οίδημα κατά τις έντονες δραστηριότητες όπως παρατεταμένη ορθοστασία, χρήση σκαλοπατιών κλπ). Είναι αυτός ο λόγος που ο ενάγοντας, κατά τον Δρα Σταματάκη, δεν είναι σε θέση πλέον να ασκεί το επάγγελμα του οικοδόμου ή του εργάτη. Μπορεί όμως να ασκεί μια ελαφριά εργασία, όπως καθιστική, θέση την οποία αποδέχομαι. Αποτελεί νομολογιακή αρχή πως σε περίπτωση που ο ενάγοντας λόγω των τραυμάτων του δεν είναι ικανός στο μέλλον να κερδίζει τα ίδια εισοδήματα όπως πριν το ατύχημα, δικαιούται σε αποζημίωση. Αν η υγεία του δεν αποκαταστάθηκε πλήρως και η ικανότητα του για εργασία περιορίστηκε με επιπτώσεις στις απολαβές του, θα πρέπει να υπολογίζεται η διαφορά που προκύπτει μεταξύ του εισοδήματος που θα είχε αν δεν συνέβαινε το ατύχημα και των απολαβών που μπορεί να έχει από εργασία μετά την ανάρρωση του, λαμβανομένης υπόψη της μείωσης της ικανότητας του προς εργασία [Iacovou Brothers (Constructions) Ltd v. Κρίκκη
(2004)1 Α.Α.Δ. 398]. Βάση για τον υπολογισμό της απώλειας μελλοντικών απολαβών είναι το εισόδημα του ζημιωθέντος κατά τον χρόνο του ατυχήματος ή το εισόδημα που θα κέρδιζε, όπως αυτό μπορεί να προσδιορισθεί με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης [Αντωνίου v. Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Δημοσίων Υπαλλήλων Λευκωσίας Λτδ
(2004)1 Α.Α.Δ. 37, Gevorest Sleep Designs Ltd v. Μιχαηλίδης, ECLI:CY:AD:2018:A45, Πολιτική Έφεση 456/2011, ημερ.25.1.2018]. Όταν η εισοδηματική ικανότητα του ενάγοντος έχει περιοριστεί, ο υπολογισμός της απώλειας των μελλοντικών εισοδημάτων αποτελεί σε μεγάλο βαθμό πιθανολόγηση. Θα πρέπει πρώτα να αποφασιστεί ποια θα ήταν τα εισοδήματα του εάν δεν συνέβαινε το ατύχημα και στη συνέχεια για πόσο χρόνο αναμένεται ότι θα συνεχίζεται η απώλεια. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επαγγελματική του κατάσταση και κατάρτιση, η πιθανότητα εξεύρεσης υπαλλακτικής εργοδότησης, καθώς και οποιοσδήποτε άλλος παράγοντας, ευνοϊκός ή δυσμενής, που δυνατό να επηρεάσει τις πιθανότητες του ενάγοντα να εξασφαλίσει απασχόληση. Νομολογιακά έχει αποφασισθεί πως η περιορισμένη μόρφωση αποτελεί πρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα για τις μελλοντικές εισοδηματικές προοπτικές τραυματισθέντος [Θεοφάνους κ.ά. v. Κουρουκλά κ.ά.
(2006)1 Α.Α.Δ. 528]. Επίσης, νομολογιακά κρίθηκε πως οι άκαρπες προσπάθειες ενάγοντα για εξασφάλιση καθιστικής εργασίας, της μόνης εργασίας που επέτρεπε η κατάσταση του, παρείχαν κάποια ένδειξη για τις δυσχέρειες που αντιμετώπιζε σ' αυτόν τον τομέα της ζωής του [Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66]. Εν προκειμένω είναι αποδεκτό πως η εισοδηματική ικανότητα του ενάγοντα Χρίστου Κοντονικόλα, έχει περιοριστεί αφού δεν είναι σε θέση να ασκεί το χειρωνακτικό επάγγελμα που ασκούσε προ του ατυχήματος, αλλά είναι σε θέση να ασκεί μια καθιστική εργασία, παρόλο που ο ίδιος στο παρόν στάδιο δεν εργάζεται. Κρίνω, καταληκτικά, πως θα πρέπει να αποζημιωθεί με ένα κατ' αποκοπή ποσό [Κωμιάτη v. Πόλιτσου
(2001)1 Α.Α.Δ. 2226, Γεώργιος Αντωνίου v. Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Δημοσίων Υπαλλήλων Λευκωσίας Λτδ
(2004)1 (Α) Α.Α.Δ. 37, Θεοφάνους v. Κουρουκλά
(2006)1 Α.Α.Δ. 528, Κωνσταντίνου v. Παναγιώτου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1585]. Λαμβανομένου υπόψη ότι ο ενάγοντας ήταν σε πολύ νεαρή ηλικία όταν επεσυνέβη το ατύχημα, θεωρώ πως το ποσό των €50.000= είναι δίκαιη αποζημίωση για την μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας. Το ποσό αυτό θα φέρει νόμιμο τόκο από σήμερα. Ο ενάγοντας, XXXXX Κοντονικόλας, ιδιοκτήτης της μοτοσικλέτας XXXXX28, αξιώνει, με την αγωγή του 4253/12, το ποσό των €10.000= για τη ζημιά που αυτή υπέστη. Σύμφωνα με την αποδεχθείσα μαρτυρία, η μοτοσικλέτα αγοράστηκε το 2008 από τον Χρίστο Γιάγκου, για το ποσό των €12.000=. Από το ατύχημα καταστράφηκε ολοσχερώς (σχετική είναι η μαρτυρία του αστυφύλακος XXXXX Δημητρίου) και πωλήθηκε, μετά το ατύχημα, στον XXXXX Καλαϊτσίδη ως «παλιοσίδερα» για το ποσό των €1.500=. Καταθέτοντας στο Δικαστήριο ο XXXXX Κοντονικόλας, περιόρισε την αξίωση του στο ποσό των €8.500=, αφού υπολόγισε την εμπορική αξία της μοτοσικλέτας κατά την ημέρα του ατυχήματος, στο ποσό των €10.000= («καθώς αυτή δεν είχε εμπλακεί σε οποιοδήποτε δυστύχημα»). Συμφωνώ με τη θέση της Υπεράσπισης πως ο XXXXX Κοντονικόλας δεν είναι ειδήμων ούτε και εκτιμητής ώστε να είναι σε θέση να τοποθετηθεί επί της αξίας της μοτοσικλέτας προ του ατυχήματος. Προέβη σε αυθαίρετους συλλογισμούς και πράξεις, εξ' ου και η διαφοροποίηση στην αξίωση του. Στο σημείο τούτο υπενθυμίζω την νομολογιακή αρχή, πως οι ειδικές ζημιές θα πρέπει να αποδεικνύονται με αυστηρότητα και με ακρίβεια. Εν προκειμένω, ο ενάγοντας παρέλειψε να προσκομίσει μαρτυρία εμπειρογνώμονα, ως προς την αξία της μοτοσικλέτας προ του ατυχήματος, με αποτέλεσμα η αξίωση του για την ζημιά που αυτή υπέστη να είναι έκθετη σε απόρριψη. Το τελευταίο θέμα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι το θέμα του τόκου. Το θέμα ρυθμίζεται από το άρθρο 58Α του Κεφ.148 όπως έχει τροποποιηθεί από τον Νόμο 82
(1)/2008, καθώς και από σχετική νομολογία [Φοινικαρίδης κ.ά. v. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475]. Το θέμα του καθορισμού του τόκου εμπίπτει εντός των πλαισίων της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης (ανωτέρω) τονίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωριστεί είναι ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση, αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Εν προκειμένω, το ατύχημα επεσυνέβη στις 14.1.2011 και η αγωγή 4252/12 καταχωρήθηκε στις 7.12.
  1. Δεδομένου του ότι η κατάσταση της υγείας του ενάγοντα XXXXX Κοντονικόλα, δεν αποκρυσταλλώθηκε αμέσως μετά το ατύχημα, θεωρώ πως δεν υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της υπόθεσης του ώστε να περιοριστεί χρονικά η επιδίκαση τόκου επί των Γενικών και Ειδικών Αποζημιώσεων. Καταληκτικά κρίνω πως ο XXXXX Κοντονικόλας απέδειξε την υπόθεση του στον απαιτούμενο βαθμό και δικαιούται απόφασης προς όφελος του. Το αντίθετο ισχύει για τον XXXXX Κοντονικόλα, του οποίου οι αξιώσεις θα πρέπει να απορριφθούν. Στο σημείο αυτό εκδίδεται Διάταγμα αποσυνένωσης των δύο αγωγών. Στην αγωγή 4252/12, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων 1 και 2, ευθυνομένων αλληλεγγύως και κεχωρισμένως ως ακολούθως: (α) €50.000= ως Γενικές Αποζημιώσεις με τον εκάστοτε νόμιμο τόκο από την ημερομηνία του ατυχήματος (14.1.2011) μέχρι εξόφλησης. (β) €899.83= ως Ειδικές Αποζημιώσεις με τον εκάστοτε νόμιμο τόκο από την ημερομηνία του ατυχήματος (14.1.2011) μέχρι εξόφλησης. (γ) €32.384= ως απώλεια μισθών από την ημέρα του ατυχήματος (14.1.2011) μέχρι 12.11.
  2. Το κονδύλι αυτό εντάσσεται στις Ειδικές Αποζημιώσεις και ως εκ τούτου θα φέρει τόκο (τον εκάστοτε νόμιμο) από την ημερομηνία του ατυχήματος. (δ) €50.000= για την μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας, με νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξόφλησης. Η αγωγή 4253/12 απορρίπτεται χωρίς καμία διαταγή για έξοδα. Τα έξοδα της αγωγής 4252/12, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην κλίμακα του συνολικού επιδικασθέντος ποσού και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται προς όφελος του ενάγοντα και σε βάρος των εναγομένων 1 και 2, ευθυνομένων αλληλεγγύως και κεχωρισμένως. (Υπ.) ............... Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.