← Κύπρος

Χ. ανήλικος δια των γονέων και φυσικών Κηδεμόνων του, Χ. και Π. ν. Χ., Αγωγή Αρ. 1481/2018, 12/10/2021

Χ. ανήλικος δια των γονέων και φυσικών Κηδεμόνων του, Χ. και Π. ν. Χ., Αγωγή Αρ. 1481/2018, 12/10/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2021:A223 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαΐδου-Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Αγωγή Αρ. 1481/2018 Μεταξύ: ΧΧΧ Χ. ανήλικος δια των γονέων και φυσικών Κηδεμόνων του, ΧΧΧ Χ. και ΧΧΧ Π. Ενάγοντα -και-

  1. ΧΧΧ Χ.
  2. Nuevo Estates Ltd Εναγομένων (Και ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος ημερ. 25.9.2020) Μεταξύ:
  3. ΧΧΧ Χ. ανήλικος δια των γονέων και φυσικών Κηδεμόνων του, ΧΧΧ Χ. και ΧΧΧ Π.
  4. ΧΧΧ Π.
  5. ΧΧΧ Χ. Εναγόντων -και-
  6. ΧΧΧ Χ.
  7. Nuevo Estates Ltd Εναγομένων Αίτηση για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων ημερ. 24.07.2019 Ημερομηνία: 12.10.2021 Για Ενάγοντα - Αιτητή: κ. Ν. Κυριακίδης για Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ Για Εναγόμενους - Καθ' ων η Αίτηση: κ. Α. Γλυκής, κ. Μ. Πελεκάνος και κα Ε. Ανδρέου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Ενάγοντας, με το Κλητήριο Ένταλμα αξιώνει από τους Ενάγοντες την καταβολή γενικών αποζημιώσεων για τις σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία, για τη στέρηση των απολαύσεων της ζωής, για 'τα μόνιμα κατάλοιπα και ή μελλοντικά κατάλοιπα', για τα μελλοντικά έξοδα και τις δαπάνες που έχει υποστεί. Η αγωγή εδράζεται στο αδίκημα της αμέλειας και ή στην παράβαση καθηκόντων που απορρέουν από το Νόμο. Αξιώνει επίσης παραδειγματικές και ή τιμωρητικές αποζημιώσεις. Με την υπό κρίση Αίτηση ο Ενάγοντας αξιώνει διάταγμα παγοποίησης των περιουσιακών στοιχείων των Εναγόμενων 1 και 2 μέχρι του ποσού των ευρώ 1.700.000 και παράλληλα διάταγμα με το οποίο να διατάζονται οι Εναγόμενοι 1 και 2 να αποκαλύψουν ενόρκως τα περιουσιακά τους στοιχεία. Αξιώνει επίσης υποβοηθητικό διάταγμα από τις τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα, με βάση το οποίο οι τελευταίοι θα υποχρεούνται να πληροφορήσουν τον Ενάγοντα, εντός καθορισμένης χρονικής προθεσμίας, κατά πόσο υπήρξε οποιαδήποτε δέσμευση των λογαριασμών που κατέχουν οι Εναγόμενοι στα πιο πάνω ιδρύματα, με βάση το πρώτο διάταγμα. Παρενθετικά αναφέρω ότι μετά την καταχώριση της υπό κρίση Αίτησης, με βάση σχετικό δικαστικό διάταγμα, προστέθηκαν ως Ενάγοντες οι γονείς του ανήλικου, ΧΧΧ Π. και ΧΧΧ Χ. Διευκρινίζω δε ότι στην απόφαση εκεί όπου γίνεται αναφορά σε 'Ενάγοντα', εννοώ τον ανήλικο ΧΧΧ Χ. Η Αίτηση συνοδεύεται από την Ένορκη Δήλωση της μητέρας του Ενάγοντα, ΧΧΧ Π. Συνοψίζω το περιεχόμενο της. Η ομνύουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο κυοφορούσε, ήταν στην 33η εβδομάδα κύησης. Ο Εναγόμενος 1 είναι γυναικολόγος, μαιευτήρας- χειρούργος και παράλληλα διευθυντής της κλινικής που φέρει την ονομασία 'Κλινική Κ. Χριστοφόρου'. Η Εναγόμενη 2 είναι η ιδιοκτήτρια και διαχειρίστρια της πιο πάνω κλινικής, η οποία βρίσκεται στην Αραδίππου. Την 5.08.2014 ενώ η ομνύουσα βρισκόταν στην οικία της 'έσπασαν τα νερά της', ως αναφέρει χαρακτηριστικά. Μεταφέρθηκε από το σύζυγο της στην Κλινική Κ. Χριστοφόρου, το πρωί της ημέρας εκείνης. Λίγες ώρες αργότερα, υποβλήθηκε σε καισαρική τομή και γέννησε τον Ενάγοντα. Η πιο πάνω κλινική δεν διέθετε μονάδα για περίθαλψη πρόωρων νεογνών και ως εκ τούτου το βρέφος μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο, στο Νοσοκομείο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ΙΙΙ, στη Λευκωσία. Εντάχθηκε στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών στο Μακάριο Νοσοκομείο διασωληνωμένος στον αναπνευστήρα με σκοπό τη διαχείριση και την αντιμετώπιση του Συνδρόμου Αναπνευστικής Δυσχέρειας (RDS) (περιγεννητικό στρες). Συνέχισε να είναι διασωληνωμένος μέχρι και τη 9.08.
  8. Τη 9.08.2014 αφαιρέθηκε η μηχανική υποστήριξης και άρχισε να αναπνέει κανονικά, παρέμεινε όμως σε θερμοκοιτίδα. Έλαβε εξιτήριο από τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών του Μακάριου Νοσοκομείου τη 29.08.
  9. Έκτοτε παρακολουθείτο τακτικά από παιδονευρολόγο. Οκτώ περίπου μήνες αργότερα και συγκεκριμένα την 30.4.2015 υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου όπου σύμφωνα με σχετική έκθεση, παρουσίαζε αιμορραγικά στοιχεία «υπεπενδυματικά στα ινιακά κέρατα τω πλαγίων κοιλιών κυρίως αριστερά». Την 22.6.2015 διαγνώστηκε με στραβισμό, σφαιρική ψυχοκινητική καθυστέρηση υπερτονία στα άνω και κάτω άκρα και υποτονία κορμού. Έκτοτε υποβαλλόταν και θα συνεχίσει να χρειάζεται για όλη του τη ζωή να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και ψυχολογική στήριξη. Στην Ένορκη Δήλωση επισυνάπτονται 5, αντίγραφα της ιατρικής βεβαίωσης της Δρος ΧΧΧ Μ., παιδιάτρου, ημερομηνίας 29.2.2016 και της ΧΧΧ Π. φυσιοθεραπεύτριας, ημερομηνίας 11.1.
  10. Παραθέτω στη συνέχεια αυτούσιο το περιεχόμενο των δύο βεβαιώσεων. Πιστοποιητικό ΧΧΧ Μ.: «Ο ΧΧΧ Χ. (ΘΟΒ) 5.8.14) παρουσιάζει σφαιρική ψυχοκινητική καθυστέρηση. Κρίνεται απαραίτητη εντατική φυσιοθεραπεία, λογοθεραπεία, εργοθεραπεία και ψυχολογική στήριξη». Πιστοποιητικό ΧΧΧ Π.: «Βεβαιώνω ότι ο ΧΧΧ λόγω προωρότητας παρουσιάζει κινητική καθυστέρηση. Κάνει φυσιοθεραπεία, στο θεραπευτήριο μου, δύο φορές τη βδομάδα.» Η ομνύουσα προβάλλει τη θέση ότι ο Ενάγοντας κατά τη διάρκεια της γέννησης του είχε υποστεί περιγεννητική και μεταγεννητική υποξία, ισχαιμία και περικοιλιακή λευκομαλάκυνση (PVL) τα οποία προκάλεσαν νοητική, εγκεφαλική, σωματική, αναπτυξιακή και μόνιμη ανικανότητα και παράλυση ενώ παράλληλα είχε διαταραχή αντίληψης και διπληγία. Προς υποστήριξη της θέσης της επικαλείται τα πιστοποιητικά τεσσάρων γιατρών, από τους οποίους ζητήθηκε να γνωματεύσουν σε σχέση με τα πιθανά αίτια που προκάλεσαν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Ενάγοντας, με έμφαση στην πνευματική καθυστέρηση. Τα πιστοποιητικά επισυνάπτονται στην Ένορκη Δήλωση, πρόκειται για το Τεκμήριο
  11. Η γιατρός ΧΧΧ Κ. στην έκθεση της αναφέρει ότι δεν είναι σε θέση να δηλώσει με βεβαιότητα τα αίτια που προκάλεσαν τον εγκεφαλικό τραυματισμό του Ενάγοντα, προβαίνει όμως σε διάφορες εικασίες τις οποίες καταγράφει. Παρόμοια είναι η αναφορά και του γιατρού ΧΧΧ K. Ο τελευταίος στην έκθεση του αναφέρει χαρακτηριστικά τα πιο κάτω: " . ΧΧΧ ended up having a poor neurodevelopment outcome for reasons that are not clear, we can only assume of cumulative factors contributing to this as there has been no specific diagnosis for his neurological problems apart from his prematurity and his unexplained seizures". Ο γιατρός ΧΧΧ M. αναφέρει ότι ο Ενάγοντας με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, υπέστη υποξία, ισχαιμία (hypoxia ischaemia), κατά τη διάρκεια του τοκετού ή στα τελευταία στάδια της εγκυμοσύνης. Δεν ήταν όμως σε θέση να τοποθετηθεί με βεβαιότητα καθότι χρειαζόταν περισσότερα στοιχεία. Ως αναφέρει χαρακτηριστικά « . Expert analysis of the MR imaging and greater detail of his current disabilities are needed to ascertain whether this was the cause of his brain injury». Η Δρ. ΧΧΧ C. δεν ήταν ούτε αυτή σε θέση να τοποθετηθεί με βεβαιότητα ως προς τα αίτια και σύστησε να εξετασθούν και άλλες πιθανότητες σε σχέση με την εικόνα που παρουσίασε ο Ενάγοντας. Ο Ενάγοντας, σύμφωνα πάντα με την ομνύουσα παρουσιάζει σοβαρές δυσλειτουργίες, οι οποίες περιγράφονται στην παράγραφο 28.15 της Ένορκης Δήλωσης. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα αυτούσιο: «. Έχει σύνδρομο αναπνευστικής δυσφορίας νεογνού (IRDS), έχει αντίληψη κάποιων πραγμάτων, είναι απομονωμένος γενικότερα χωρίς φίλους, η νόηση του (understanding) είναι χαμηλότερη σε σχέση με ένα παιδί της ηλικίας του, ακόμη φοράει πάνα, έχει σπαστικότητα στα άκρα, δεν μπορεί να περπατήσει χωρίς βοήθεια, ακόμα και με βοήθεια περπατά με πρόβλημα» . Είναι η θέση της ομνύουσας ότι ο Ενάγοντας υπέστη σωματικά τραύματα ή και αναπηρίες, μόνιμη νοητική, εγκεφαλική, σωματική και αναπτυξιακή ανικανότητα συνέπεια αμέλειας ή και ιατρικής αμέλειας ή και παράβασης των καθηκόντων που απορρέουν από το Νόμο. Οι Εναγόμενοι και ή οι υπαλλήλοι αυτών, παράλειψαν να επιδείξουν την αναγκαία, δέουσα, λογική και ή συνήθη επιμέλεια και φροντίδα. Παρέλειψαν και ή απέτυχαν να διαγνώσουν έγκαιρα ή και καθόλου ότι το έμβρυο βρισκόταν σε πλάγια θέση και ότι αυτό συνεπαγόταν ότι θα ακολουθούσε μια πολύπλοκη καισαρική επέμβαση για την οποία ήταν απαραίτητο να υπήρχε καταρτισμένο τμήμα ή και μονάδα για φροντίδα ή και εντατική θεραπεία πρόωρων νεογνών στην κλινική των Εναγόμενων. Ενώ γνώριζαν ή και όφειλαν να γνωρίζουν ότι ήταν απαραίτητη η πνευμονική ωρίμανση και ανάπτυξη των πνευμόνων του εμβρύου πριν τον τοκετό, εντούτοις παρέλειψαν να παράσχουν στην ομνύουσα, τοκολύτες ή και άλλη ενδεικνυόμενη φαρμακευτική αγωγή με σκοπό την καθυστέρηση του τοκετού και δεν της χορήγησαν τη 2η δόση στεροειδών ή και δεξαμεθαζόνης. Παρέλειψαν να ενημερώσουν τους Ενάγοντες 2 και 3 για τους κινδύνους που υπήρχαν σε σχέση με τη γέννηση του εμβρύου στην κλινική τους και όχι σε ειδική μονάδα νεογνών ή σε επαρκώς καταρτισμένο ιατρικό κέντρο για νεογνά ή στο Μακάριο Νοσοκομείο, ούτως ώστε οι πρώτοι να αποφασίσουν για το ιατρικό κέντρο στο οποίο θα διενεργούνταν ο τοκετός. Ενώ γνώριζαν ή και όφειλαν να γνωρίζουν ότι ήταν ασφαλέστερο να μεταφερθεί η ομνύουσα σε εξειδικευμένο ιατρικό κέντρο περίθαλψης νεογνών ή και στο Μακάριο Νοσοκομείο και ενώ υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις για το γεγονός ότι θα ήταν απαραίτητη η θεραπεία του νεογνού σε εξειδικευμένο ιατρικό κέντρο περίθαλψης νεογνών προέβησαν στην επίδικη χειρουργική επέμβαση. Παρέλειψαν ή και αμέλησαν να μεταφέρουν εγκαίρως τον Ενάγοντα στο Μακάριο Νοσοκομείο, λόγω του ότι δεν είχαν διαθέσιμο ασθενοφόρο ή και καθυστέρησαν να εξεύρουν ασθενοφόρο για τον πιο πάνω σκοπό. Τα έξοδα περίθαλψης, εργοθεραπείας, λογοθεραπείας και φυσιοθεραπείας του Ενάγοντα, μέχρι την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης ανήλθαν στο ποσό των ευρώ 57.000 περίπου, ενώ τα μελλοντικά έξοδα για τους πιο πάνω σκοπούς υπολογίσθηκαν σε ευρώ 120.
  12. Η ομνύουσα αναφέρει επίσης ότι αν δεν εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα και δεν διατηρηθεί η υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η απαίτηση του Ενάγοντα να μη μπορεί να ικανοποιηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο καθότι ΄... είναι εύλογα αναμενόμενο ότι οι Καθ΄ων η Αίτηση, μπορούν να προχωρήσουν σε αποξενώσεις ανά πάσα στιγμή'. Η Αίτηση εδράζεται στον περί Δικαστηρίων Νόμο (Ν.14/60), άρθρα 2, 29, 30, 32 και 43, στον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο (Κεφ.6), άρθρα 2, 3, 4, 5 και 9, στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, Δ.5, Δ.39, Δ.48, θ.1, 2, 3, 7, 8 και 9, 12,13, Δ.51, θ.1 και Δ.59, Δ.64 και στον περί Επιβαρυντικών Διαταγμάτων Νόμο (Ν.31(Ι)/1992). Στηρίζεται επίσης στη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και στις νομικές αρχές που καθιερώθηκαν από το κοινοδίκαιο στις υποθέσεις Mareva Compania Naviera S.A. v. International Bulk Carriers S.A. [1975] 2 Lloyd's Rep, στις αρχές του κοινοδικαίου και της επιείκειας και στη συμφυή δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Οι Εναγόμενοι, Καθ' ων η Αίτηση στην παρούσα διαδικασία, καταχώρισαν ένσταση στην Αίτηση. Προβάλλουν τη θέση ότι ο Ενάγοντας δεν προέβη σε πλήρη αποκάλυψη των γεγονότων και παρουσίασε γεγονότα με παραπλανητικό και ψευδή τρόπο. Οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου δεν ικανοποιούνται, η Αίτηση στερείται νομικού και πραγματικού υποβάθρου, είναι καταχρηστική και σκοπό έχει την εξασφάλιση αδικαιολόγητου οφέλους σε βάρος τους. Η ένσταση υποστηρίζεται από την Ένορκη Δήλωση του Εναγόμενου
  13. Συνοψίζω το περιεχόμενο της. Ο Εναγόμενος 1 είναι γυναικολόγος - μαιευτήρας, από το 1996 και ιδιοκτήτης της κλινικής «Δρ. ΧΧΧ Χριστοφόρου Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική» την οποία λειτουργεί από το
  14. Η κλινική εργοδοτεί 35 υπαλλήλους και είναι πλήρως εξοπλισμένη και ελέγχεται συνεχώς από το Υπουργείο Υγείας. Διαθέτει, μεταξύ άλλων τέσσερις θερμοκοιτίδες για αντιμετώπιση «προωρότητας», συσκευές αναζωογόνησης με παροχή οξυγόνου και μάσκες οξυγόνου, συσκευές παροχής θετικής πίεσης οξυγόνου, κατάλληλους ενδοτραχειακούς σωλήνες νεογνών και πρόωρων νεογνών, πέραν των επτά συσκευών παρακολούθησης κορεσμού οξυγόνου και σφίξεων και καρδιακής λειτουργίας, μόνιτορ παρακολούθησης καρδιογραφήματος και ζωτικών σημείων. Ο Ενάγοντας 1 διαθέτει 'τεράστια' πείρα σε γεννήσεις πρόωρων νεογνών. Η κλινική εκτελεί κατά μέσο όρο 250-300 τοκετούς ετησίως, το μεγαλύτερο αριθμό τοκετών παγκυπρίως, κατά τα τελευταία 19 έτη. Η Εναγόμενη 2 είναι ιδιοκτήτρια του ακινήτου στο οποίο στεγάζεται η εν λόγω Κλινική. Ο Εναγόμενος 1 ενοικιάζει το ακίνητο από την Εναγόμενη
  15. Το ακίνητο ενοικιάσθηκε στον Εναγόμενο 1, κενό, χωρίς οποιοδήποτε εξοπλισμό. Ο ομνύοντας απορρίπτει τη θέση που προβλήθηκε εκ μέρους του Ενάγοντα ότι η Εναγόμενη 2 είναι διαχειρίστρια της Κλινικής και ισχυρίζεται ότι καμιά σχέση έχει με αυτή, πλην του στοιχείου που αναφέρεται αμέσως πιο πάνω. Ο ομνύοντας αναγνωρίζει ότι η μητέρα του Ενάγοντα, ΧΧΧ Π., Ενάγουσα 2, ήταν πελάτιδα του. Προβάλλει τη θέση ότι η ΧΧΧ Π. αντιμετώπιζε πρόβλημα υπογονιμότητας και προσπαθούσε για χρόνια να μείνει έγκυος με μεθόδους εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF). Ο ομνύοντας την παρακολουθούσε για κάποιο χρονικό διάστημα μέχρι και το
  16. Η επόμενη φορά που τον επισκέφθηκε ήταν αρκετά χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα το Φεβρουάριο του
  17. Τον επισκέφθηκε γιατί είχε «καθυστέρησης δυόμιση μηνών στην περίοδο της». Η καθυστέρηση οφειλόταν στο γεγονός ότι κυοφορούσε, κάτι που η ίδια αγνοούσε. Κατά την χρονική περίοδο που η ομνύουσα αγνοούσε ότι ήταν έγκυος, έκανε χρήση μεγάλων δόσεων κορτιζόνης. Η χρήση κορτιζόνης στα αρχικά στάδια της εγκυμοσύνης οδηγεί, μεταξύ άλλων, σε αναπτυξιακή καθυστέρηση, υπερωσχιστία, καταρράκτη νεογνού και επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Ο ομνύοντας εξήγησε στη ΧΧΧ Π. τις συνέπειες από την χρήση κορτιζόνης και τους επιπρόσθετους κινδύνους που υπήρχαν στην περίπτωση της, λόγω της προχωρημένης ηλικίας της (41 ετών), τα αυξημένα ρίσκα για χρωμοσωμικές ανωμαλίες (1:74 down syndrome) και τους κινδύνους από τις εξωσωματικές γονιμοποιήσεις κατά τις οποίες γινόταν χορήγηση φολικού οξέως. Ο ομνύοντας σύστησε στη ΧΧΧ Π., έχοντας υπόψη τους πιο πάνω παράγοντες, ότι θα έπρεπε να παρακολουθείται συστηματικά. Η ΧΧΧ Π. υποβαλλόταν από τον ομνύοντα, σε τακτικές εξετάσεις υπερηχογραφήματος. Με βάση τα αποτελέσματα των πιο πάνω εξετάσεων, το έμβρυο παρουσίαζε απόκλιση πολλών ημερών. Η ομνύουσα υποβλήθηκε, μεταξύ άλλων και σε εξέταση για χρωμοσωμικές ανωμαλίες, το οποίο έδειξε ότι υπήρχαν αυξημένες πιθανότητες γέννησης του εμβρύου με σύνδρομο «down». Ο ομνύοντας εξήγησε όλα τα πιο πάνω στην ΧΧΧ Π. επανειλημμένα και παράλληλα της τόνιζε τις επιπλοκές που δυνατόν να υπήρχαν, η ίδια όμως τού ανέφερε ότι το να αποκτήσει ένα παιδί μετά από 24 χρόνια προσπαθειών, ήταν για την ίδια, το σύζυγο της και για το γάμο τους, 'ζήτημα ζωής και θανάτου΄. Την 5.08.2021 όταν η ΧΧΧ Π. προσήλθε στο ιατρείο του ομνύοντα αιτιώμενη ρήξη θυλακίου, αυτός εξήγησε στην ίδια και στο σύζυγο της, την κατάσταση που διαμορφώθηκε, τις υπάρχουσες και τις ενεδεδειγμένες εναλλακτικές θεραπείες, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς της στο Μακάρειο Νοσοκομείο, με ασθενοφόρο, λόγω της προωρότητας του εμβρύου και του βεβαρημένου ιατρικού ιστορικού της. Η 'ξεκάθαρη απάντηση' της ΧΧΧ Π. αλλά και του συζύγου της, Ενάγοντα 3 ως προς τη μεταφορά της στο Μακάρειο Νοσοκομείο, ήταν αρνητική. Του ανέφερε, αυτολεξεί, «Όχι ρε ΧΧΧ, εγώ δεν τους έχω καθόλου εμπιστοσύνη εκεί στο Μάκάρειο και δε θέλω κανένας άλλος να με γεννήσει, Μόνο εσένα εμπιστεύομαι και δεν θέλω να με μεταφέρεις». Ο ομνύοντας εξήγησε στη ΧΧΧ Π. και στο σύζυγο της, τα προτερήματα της 'in vivo μεταφοράς', ήτοι όταν το έμβρυο βρίσκεται, εν ζωή, στη μήτρα της μητέρας, στο Μακάριο Νοσοκομείο. Αυτή όμως αρνείτο επίμονα να μεταφερθεί εκεί. Ο ομνύοντας, έχοντας κατά νου την άρνηση της, έδωσε οδηγίες όπως της χορηγηθεί τοκόλυση ενδοφλεβίως για να δώσει χρόνο μέχρι τη χορήγηση της δεύτερης δόσης δεξαμεθαζόνης, εφόσον δεν υπήρχε μέχρι τη στιγμή εκείνη ρήξη θυλακίου αλλά ούτε και συσπάσεις. Ο ομνύοντας απορρίπτει τις θέσεις που προβάλλονται στην Αίτηση, ότι η ΧΧΧ Π. δεν υποβλήθηκε σε τοκόλυση για ανάπτυξη των πνευμόνων του εμβρύου και ότι δεν της χορηγήθηκε δεξαμεθαζόνη. Η δεξαμεθαζόνη της είχε χορηγηθεί σε δύο δόσεις. Η ώρα 13.55 επεξηγήθηκε στη ΧΧΧ Π. ότι παρά τη χορηγηθείσα τοκόλυση και τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν για να σταματήσει ο τοκετός, οι αδύναμες και ελαφριές συσπάσεις που είχε υποδήλωναν ότι ξεκινούσε το πρώτο στάδιο του τοκετού. Ο ομνύοντας επεξήγησε ακόμα και σε εκείνο το στάδιο στη ΧΧΧ Π. και στο σύζυγο της, τη θέση του ότι θα έπρεπε να μεταφερθεί στο Μακάριο Νοσοκομείο, ωστόσο, για ακόμη μια φορά, τόσο η ΧΧΧ Π. όσο και ο σύζυγος της, αρνήθηκαν κατηγορηματικά. Η ώρα 14.50 έγινε αυτόματη ρήξη υμένων (έσπασαν τα νερά). Σε εκείνο το στάδιο η μεταφορά στο Μακάριο Νοσοκομείου κατέστη πλέον αδύνατη, λόγω της θέσεως του εμβρύου. Το νεογνό, ήτοι ο Ενάγοντας, γεννήθηκε με Apgar Score 7-8/
  18. Έλαβε τις πρώτες νεογνολογικές φροντίδες από τον παιδίατρο Δρ. Τιμοθέου και λόγω προωρότητας και χαμηλό εμβρυικού βάρους μεταφέρθηκε, όπως επιβαλλόταν, με ασθενοφόρο και θερμοκοιτίδα στην εντατική νεογνών του Μακάρειου Νοσοκομείου. Ο ομνύοντας αναφέρει επίσης ότι είχε ζητήσει ασθενοφόρο με ζεστή θερμοκοιτίδα, από το ιδιωτικό νοσοκομείο Αγ. Ραφαήλ, το οποίο έφτασε και βρισκόταν έξω από την κλινική καθ' όλη τη διάρκεια του τοκετού. Η μεταφορά του νεογνού στη Λευκωσία έγινε σε πολύ σύντομο χρόνο καθότι η Κλινική βρίσκεται στη Βιομηχανική Περιοχή Αραδίππου, πλησίον του αυτοκινητόδρομου προς Λευκωσία. Η μεταφορά του νεογνού, σύμφωνα πάντα με τον ομνύοντα, '... δεν έπαιξε οποιοδήποτε ρόλο στην εν γένει ιατρική κατάσταση του νεογέννητου΄. Ισχυρίζεται ότι ' τουναντίον η κατάσταση του νεογέννητου βελτιώθηκε προοδευτικά φθάνοντας στο Μακάρειο΄. Στην Ένορκη Δήλωση του σχολιάζει και τα αποτελέσματα των υπερήχων εγκεφάλου του Ενάγοντα, που διενεργήθηκαν την επομένη της γέννησης του, τρεις ημέρες μετά τη γέννηση του και δύο εβδομάδες αργότερα, τα οποία ήταν ως αναφέρει χαρακτηριστικά, 'χωρίς εστιακές ή διάχυτες ηχομορφολογικές αλλοιώσεις εγκεφάλου΄, στοιχεία που δεικνύουν ότι δεν είχε υποστεί τραύμα εγκεφάλου ή περιγεννητική υποξία, ενώ βρισκόταν υπό τη δική του φροντίδα. Ο ομνύοντας σχολιάζει και το περιεχόμενο των εκθέσεων των γιατρών που επισυνάπτονται προς υποστήριξη της Αίτησης και επισημαίνει ότι ακόμη και αυτοί δεν είχαν σαφή εικόνα για τα αίτια της κατάστασης του Ενάγοντα. Οι γιατροί Π.-Ευσταθίου και Α. βεβαίωσαν ότι η κατάσταση του Ενάγοντα οφείλετο στο γεγονός ότι γεννήθηκε πρόωρα, ενώ η τελευταία το αποδίδει και σε 'γενετική συνδρομή΄. Η Δρ. ΧΧΧ C. σύστησε να εξετασθούν και άλλες πιθανότητες σε σχέση με την εικόνα που παρουσίασε ο Ενάγοντας, ενώ η Δρ ΧΧΧ Κ. κατέληξε ότι ο λόγος που ο Ενάγοντας είχε χαμηλό νευροαναπτυξιακό αποτέλεσμα, δεν ήταν ξεκάθαρος. Παραθέτει αυτούσιο το απόσπασμα από την έκθεση του Δρ. ΧΧΧ Π. όπου ο τελευταίος αναφέρει τα πιο κάτω: "The development outcome for babies born "late preterm' is less good than for those born at full term. The cerebral palsy rate at 32-34 weeks is significantly higher than for babies born at term but the prevalence rate is still low (1%) although rates for difficulties with communication and social interaction are higher. It is not possible to extrapolate this with any confidence for ΧΧΧ without more information but on the balance of probabilities his prematurity made a material contribution to his brain injury and current disabilities." Ο μάρτυρας απορρίπτει και τη θέση ότι σε περίπτωση που δεν εκδοθούν τα επίδικα διατάγματα θα είναι δύσκολο να απονεμηθεί δικαιοσύνη. Αναφέρει μεταξύ άλλων ότι από την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας Αίτησης, ήτοι την 24.7.2019 μέχρι και σήμερα, έχει παρέλθει ένα έτος και δέκα μήνες. Τα περιουσιακά του στοιχεία κατά την πιο πάνω περίοδο, όχι μόνο δεν αποξενώθηκαν αλλά έχουν αυξηθεί. Χαρακτηρίζει την κλινική του ως 'δρώσα επιχείρηση' και ισχυρίζεται ότι δεν θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να εκτελέσει ο Ενάγοντας οποιαδήποτε τυχόν δικαστική απόφαση σε μεταγενέστερο στάδιο. Πέραν των πιο πάνω, τονίζει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο διατηρούσε ασφαλιστικό συμβόλαιο και η ασφαλιστική του εταιρεία δηλώνει «φερέγγυα και ικανή» να ικανοποιήσει οποιαδήποτε δικαστική απόφαση στο μέλλον. Αυτά ήταν εν συντομία τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου. Νομική Πτυχή και κατάληξη Στην Κύπρο, διατάγματα παγοποίησης περιουσιακών στοιχείων, γνωστά και ως διατάγματα τύπου 'mareva' μπορούν να εκδοθούν στη βάση των άρθρων 4 και 5 του Κεφ. 6 και ιδιαίτερα στη βάση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου, 14/
  19. Η υπό κρίση Αίτηση εδράζεται στα άρθρα 3, 4 και 9 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, στο άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου, 14/60 και στην απόφαση Mareva Compania Naviera v. International Bulk Carriers Ltd

(1980)1 All E.R. 213. Το άρθρο 4 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, δίδει στο Δικαστήριο την εξουσία, ενώ εκκρεμεί σε αυτό αγωγή, να εκδώσει διάταγμα για τη μεσεγγύηση, διατήρηση, φύλαξη, πώληση, κατακράτηση ή επιθεώρηση περιουσίας που αποτελεί το αντικείμενο της αγωγής. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η περιουσία της οποίας ζητείται η δέσμευση δεν αποτελεί το αντικείμενο της αγωγής και ως εκ τούτου το συγκεκριμένο άρθρο καμιά εφαρμογή έχει στην παρούσα υπόθεση. Το άρθρο 32 του Νόμου 14/60 δίδει εξουσία στο Δικαστήριο να εκδώσει απαγορευτικό διάταγμα όταν κρίνει ότι θα ήταν υπό τις περιστάσεις δίκαιο και πρόσφορο να το πράξει και ενώ τηρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το πιο πάνω άρθρο ερμηνεύτηκε σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφέρω απλά ενδεικτικά τις Odysseos v Pieris Estates & Others
(1982)1 C.L.R. 557, Karydas Taxi Co Ltd v Komodikis
(1975)1 C.L.R. 311, Κ.Ο.Τ. v Αλκιβιάδης Θεωρή
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 225. Το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας εξετάζει τρεις βασικές προϋποθέσεις: α. Την ύπαρξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση, δηλαδή να αποκαλύπτεται συζητήσιμη υπόθεση με βάση τις έγγραφες προτάσεις. β. Την ύπαρξη ορατής πιθανότητας επιτυχίας, ότι υπάρχει κάτι περισσότερο από μια απλή δυνατότητα επιτυχίας. γ. Την πιθανότητα να υποστεί ο ενάγοντας ανεπανόρθωτη ζημιά, κατά πόσο, δηλαδή, θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Επιπρόσθετα των πιο πάνω, το Δικαστήριο πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης, είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει τέτοιο διάταγμα με βάση το ισοζύγιο της ευχέρειας. Στο στάδιο αυτό της διαδικασίας, το δικαστήριο δεν πρέπει να υπεισέρχεται στην ουσία της υπόθεσης και να καταλήγει σε συμπεράσματα αναφορικά με την πλήρη εξέταση του πραγματικού και νομικού καθεστώτος της υπόθεσης. Πέραν τούτου, πρέπει να αποφεύγει να αποφαίνεται σε θέματα αξιοπιστίας εκτός εκεί που είναι απόλυτα αναγκαίο (βλ. Jonitexo Ltd v Adidas
(1984)1 C.L.R. 263, 267, 268 και Bacardi & Co Ltd v Vinco Ltd
(1996)1 Α.Α.Δ. 788). Πέραν των γενικών προϋποθέσεων, εφόσον τα διατάγματα αφορούν παγοποίηση περιουσίας, οι Αιτητές θα πρέπει να πείσουν το δικαστήριο ότι πληρούνται και οι πιο κάτω προϋποθέσεις: α. Ο κίνδυνος μετακίνησης ή αποξένωσης των περιουσιακών στοιχείων είναι υπαρκτός. β. Ο κίνδυνος μη ικανοποίησης τυχόν μελλοντικής απόφασης είναι υπαρκτός. (Βλέπετε σχετικά τις αποφάσεις Ζεμενίδης ν. Ζεμενίδου (Αρ. 1)
(1992)1 Α.Α.Δ. 54 Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 Α.Α.Δ. 782 και Potlava Petroleum Co v. Mexana Oil Ltd
(2001)1B 1301, 1319 και το σύγγραμμα του Γ.Ερωτοκρίτου και Π.Αρτέμη, Διατάγματα, σελίδα 215). Το Δικαστήριο κατά την εξέταση των πιο πάνω προϋποθέσεων λαμβάνει υπόψη διάφορους παράγοντες, ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Στο σύγγραμμα "Mareva Injunctions Law and Practice" των Steven Gee και Geraldine Mary Andrews υποδεικνύεται ότι η κάθε υπόθεση εξαρτάται από τα δικά της περιστατικά και συνεπώς είναι αδύνατο να τεθούν γενικοί καθοδηγητικοί κανόνες ως προς το πως και πότε ικανοποιείται αυτό το αποδεικτικό βάρος. Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με τους συγγραφείς - μερικοί από τους παράγοντες οι οποίοι δυνατόν να είναι σχετικοί είναι οι εξής: "
(1)The nature of the assets which are the proposed subject of the injunction, and the ease or difficulty with which they could be disposed of or dissipated. The plaintiff may find it easier to establish the risk of dissipation of a bank account, or of moveable chattels, than the risk of the defendant disposing of real estate, eg his house or office ...
(2)The nature and financial standing of the defendant΄s business ...
(3)The length of the defendant΄s establishment in business. Stronger evidence of potential dissipation will be needed where the defendant is a long-established company with a reasonable market reputation than where little or nothing is known or can be ascertained about it.
(4)The domicile or residence of the defendant ...
(5)If the defendant is a foreign company, partnership, or trader, the country in which it has been registered or has its main business address, and the availability or non-availability of any machinery for reciprocal enforcement ...
(6)The defendant's past or existing credit record ...
(7)Any expressed intention on the part of the defendant as to his future dealings with his English assets.
(8)Connections between a defendant company and other companies which have defaulted on arbitration awards or judgments ...
(9)The defendant's behaviour in response to the plaintiff's claims: a pattern of evasiveness, or unwillingness to participate in the litigation or arbitration, or raising thin defences after admitting liability, or total silence, may be factors which assist the plaintiff." Οι πιο πάνω κατευθυντήριες γραμμές έχουν υιοθετηθεί και από το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση Potlava Petroleum Co v. Mexana Oil Ltd (ανωτέρω). Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω αρχές, στρέφομαι στη συνέχεια στα γεγονότα της υπό κρίση υπόθεσης. Εν πρώτοις θα ήθελα να επισημάνω ότι δεν έχω ικανοποιηθεί με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας της αξίωσης των Εναγόντων εναντίον της Εναγόμενης
  1. Στην ένσταση που καταχωρήθηκε εκ μέρους της, απορρίπτεται ο ισχυρισμός ότι αυτή έχει αναλάβει τη διαχείριση της Κλινικής Κ. Χριστοφόρου και προβάλλεται η θέση, θέση που δεν έχει αμφισβητηθεί και υποστηρίζεται και από στοιχεία, ότι η Εναγόμενη 2 καμία σχέση έχει με τη διαχείριση της εν λόγω κλινικής. Το μόνο στοιχείο που συνδέει την Εναγόμενη 2 με την πιο πάνω κλινική είναι το γεγονός ότι η αυτή είναι ιδιοκτήτρια του υποστατικού και το έχει ενοικιάσει, στον Εναγόμενο
  2. Το γεγονός αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό να ικανοποιήσει τη δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου, γεγονός που είναι καταληκτικό σε σχέση με την έκβαση της Αίτησης, στην έκταση που αυτή αφορά την Εναγόμενη
  3. Σε σχέση με τον Εναγόμενο 1, διαπιστώνω ότι τα στοιχεία που προβάλλει η κάθε πλευρά ως προς τα αίτια της κατάστασης που βρίσκεται σήμερα ο Ενάγοντας είναι εκ διαμέτρου αντίθετα. Η πλευρά του Ενάγοντα προβάλλει τη θέση ότι οι γονείς του Ενάγοντα δεν ενημερώθηκαν για τους κινδύνους που ελλόχευαν από την διενέργεια του τοκετού στην εν λόγω κλινική, ότι η κλινική δεν ήταν επαρκώς εξοπλισμένη, η μητέρα, ΧΧΧ Π., δεν υποβλήθηκε σε τοκόλυση για ανάπτυξη των πνευμόνων του εμβρύου και δεν της χορηγήθηκε δεξαμεθαζόνη. Πέραν τούτου προβάλλεται η θέση ότι το νεογνόν υπέστη υποξία κατά τον τοκετό. Ο Εναγόμενος 1, απορρίπτει όλες τις πιο πάνω θέσεις και παράλληλα προβάλλει τη θέση ότι η πλευρά του Ενάγοντα απέκρυψε ουσιώδη στοιχεία μεταξύ των οποίων ότι η μητέρα, ΧΧΧ Π., κατά τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης της, ελάμβανε κορτιζόνη και ότι οι εξετάσεις υπερηχογραφήματος στις οποίες υποβλήθηκε κατέδειξαν ότι το έμβρυο παρουσίαζε απόκλιση πολλών ημερών. Έγινε επίσης απόκρυψη του γεγονότος ότι αυτή υποβλήθηκε, μεταξύ άλλων και σε εξέταση για χρωμοσωμικές ανωμαλίες, το οποίο έδειξε ότι υπήρχαν αυξημένες πιθανότητες γέννησης του εμβρύου με σύνδρομο 'down'. Η σημασία του γεγονότος που απεκρύβη κρίνεται από τον εκδικάζοντα δικαστή, με γνώμονα τη σημασία του γεγονότος σε σχέση με τα επίδικα θέματα. Η έκδοση απαγορευτικού διατάγματος αποτελεί θεραπεία του δικαίου της επιείκειας, η χορήγηση της οποίας, ως τέτοιας, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Κατά την άσκηση της, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη όλες τις περιβάλλουσες περιστάσεις περιλαμβανομένων των συνεπειών για τον Καθ' ου η Αίτηση. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση διατάγματος εάν, για παράδειγμα, ο Aιτητής δεν ενεργεί με δίκαιο τρόπο προς τον Καθ' ου η Αίτηση ή δεν προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια ή έχει παραβιάσει δικές του υποχρεώσεις ή όπου η έκδοση του διατάγματος θα είναι επαχθές μέτρο για τον Καθ' ου η Αίτηση. Βλέπετε σχετικά Χριστοφόρου και Κυπριανού, ECLI:CY:AD:2018:A133, Π.Ε. 68/2012 ημερομηνίας 27.03.
  4. Όλα τα στοιχεία που παρέθεσα πιο πάνω είναι κατά την κρίση μου ουσιώδη και θα έπρεπε να είχαν αποκαλυφθεί στο δικαστήριο. Η παράλειψη αυτή είναι καθοριστικής σημασίας για την έκβαση της Αίτησης Πέραν του γεγονότος ότι τα πιο πάνω στοιχεία δεν αποκαλύφθηκαν στο δικαστήριο παρατηρώ ότι αυτά δεν έχουν τεθεί υπόψη των γιατρών, οι εκθέσεις των οποίων επισυνάπτονται ως τεκμήριο 8 στην Αίτηση, προς υποστήριξη των θέσεων που προβάλλονται σε αυτή. Καμιά αναφορά και ή σχολιασμός των πιο πάνω στοιχείων γίνεται στις εν λόγω εκθέσεις. Ανεξαρτήτως και πέραν των πιο πάνω, παρατηρώ ότι ο Εναγόμενος 1 ασκεί το λειτούργημα του γιατρού από το 1996 μέχρι σήμερα και διατηρεί δική του κλινική στην Κύπρο η οποία είναι επικερδής. Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο αυτός είχε ασφαλιστική κάλυψη και η ασφαλιστική εταιρεία είναι σε θέση να καλύψει οποιαδήποτε απόφαση τυχόν εκδοθεί εναντίον του στο μέλλον. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιο μου, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι υπάρχει υπαρκτός κίνδυνος αποξένωσης περιουσιακών στοιχείων και μη ικανοποίησης τυχόν μελλοντικής απόφασης. Ως αναφέρω και πιο πάνω, το άρθρο 4 του Κεφ. 6 καμιά εφαρμογή έχει στη συγκεκριμένη περίπτωση καθότι η περιουσία της οποίας ζητείται η δέσμευση δεν αποτελεί το αντικείμενο της αγωγής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου θα πρέπει να ασκείται με φειδώ. Στην υπό κρίση υπόθεση εκείνο που στην ουσία ο Ενάγοντας αξιώνει είναι να εξασφαλισθεί σε περίπτωση που εκδοθεί στο μέλλον απόφαση υπέρ του. Καθοδηγητική επί του συγκεκριμένου θέματος είναι η απόφαση Marketrends (CapitalMarket) Ltd v. Γεωργίου
(2002)1Γ 1759, στην οποία αναφέρεται ρητά ότι η έκδοση διατάγματος παγοποίησης περιουσιακών στοιχείων δεν προσφέρεται ως μέτρο γενικής εξασφάλισης ενός ενάγοντα που βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μη πληρωμή χρέους. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα: «Στην προκείμενη περίπτωση το αντικείμενο του προσωρινού διατάγματος δεν ήταν το αντικείμενο της αγωγής παρόλον που συνδέετο άμεσα με το χρέος. Η παλαιότερη αντίληψη ότι σε τέτοιες περιπτώσεις δεν προσφερόταν δυνατότητα έκδοσης προσωρινού διατάγματος διότι δεν ίσχυε το άρθρο 4 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6, έχει υποκατασταθεί από την αντίληψη ότι το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου έχει ευρύτητα που παρέχει τη δυνατότητα έκδοσης διαταγμάτων έξω από τα όρια του άρθρου 4 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου. Πρόκειται ωστόσο για εξουσία η οποία πρέπει να ασκείται με φειδώ, όχι ως μέτρο γενικής εξασφάλισης ενάγοντα που βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μη πληρωμή χρέους. Κλασικό παράδειγμα της εξαίρεσης που έχουμε υπόψη αποτελούν περιπτώσεις διαταγμάτων mareva, εκεί όπου προκύπτει κίνδυνος απομάκρυνσης των περιουσιακών του στοιχείων του χρεώστη από τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου, ιδίως όταν και ο ίδιος ο χρεώστης βρίσκεται εκτός. Δεν θέλουμε να πούμε ότι αυτές οι περιπτώσεις εξαντλούν τις δυνατότητες. Δεν χρειάζεται όμως να προβούμε σε εξαντλητική αναφορά». Για όλους τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι η Αίτηση δεν μπορεί να πετύχει. Η Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση και εναντίον του Aιτητή ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.