← Κύπρος

Γεωργίου ν. ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ Χ΄΄ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α., Αγ. Αρ.: 660/2013, 23/4/2021

Γεωργίου ν. ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ Χ΄΄ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α., Αγ. Αρ.: 660/2013, 23/4/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2021:A44 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 660/2013 Μεταξύ: ΧΧΧΧ Γεωργίου, εκ Λεμεσού Ενάγοντα και

  1. ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ Χ΄΄ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ΗΕ 25104, εκ Πάφου.
  2. ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΙΜΙΤΕΔ ΗΕ 109044 άλλως ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ, εκ Λευκωσίας. Εναγόμενων ---------------------------------------------- Ημερ.: 23/04/
  3. Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα: κ. Ν. Γ. Ιωάννου μαζί με κ. Ε. Κλεάνθους. Για τους εναγόμενους αρ. 1: κ. Θ. Μ. Ιωαννίδης για κ.κ. Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. και κα Κ. Χιταρίδου για κ.κ. Χρήστος Γεωργιάδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγοντας με την παρούσα αγωγή αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις συνεπεία εργατικού ατυχήματος το οποίο επισυνέβη στις 17/02/2011 στην Πάφο. Στην Έκθεση Απαίτησης του, ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι η εναγόμενη αρ. 1 εταιρεία, ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο η εργοδότρια του, η οποία ασχολείτο με την κατασκευή ανεγειρόμενης ισόγειας κατοικίας και/ή οικοδομής στο χωριό Τάλα στην Πάφο. Κατόπιν οδηγιών και/ή εντολών της εναγόμενης αρ. 1 και ενώ ο ενάγοντας εργαζόταν στην πιο πάνω αναφερόμενη οικοδομή ως υπάλληλος, στην προσπάθεια του να ανεβεί στην οροφή του μπαλκονιού της εν λόγω οικοδομής, χρησιμοποιώντας την φορητή αλουμινένια σκάλα και ενώ βρισκόταν στο ένατο σκαλοπάτι της σκάλας και/ή σε ύψος περίπου 2.50 μέτρων, η σκάλα γλίστρησε προς τα πίσω με αποτέλεσμα ο ενάγοντας να πέσει στο δάπεδο και να τραυματιστεί σοβαρά στην σπονδυλική στήλη και να υποστεί άλλες σοβαρές σωματικές βλάβες, απώλειες, ταλαιπωρία, ζημιές, στερήσεις και έξοδα. Ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι το εν λόγω ατύχημα επισυνέβη λόγω της αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων της εναγόμενης αρ. 1, λεπτομέρειες των οποίων παραθέτει στην Έκθεση Απαίτησης του. Η εναγόμενη αρ. 1, με την Έκθεση Υπεράσπισης της, ισχυρίζεται ότι ο ενάγοντας εργοδοτείτο ως εργοδηγός, παραθέτει τα καθήκοντα του και αρνείται ότι φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Ισχυρίζεται ότι αυτό - το ατύχημα - επισυνέβη ένεκα της αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας και/ή παράβασης των νομικών καθηκόντων του ενάγοντα, λεπτομέρειες των οποίων παραθέτει. Επίσης, η εναγόμενη αρ. 1 ισχυρίζεται ότι κατά την ημέρα του ατυχήματος, ο ενάγοντας είχε την ευθύνη για το έργο και ήταν το μόνο πρόσωπο που έδιδε εντολές για την ασφάλεια των εργαζομένων στο εργοτάξιο. Ο ίδιος δεν έλαβε οποιαδήποτε οδηγία για να εκτελέσει την εργασία κατά την οποία επισυνέβη το ατύχημα και εντελώς αυθαίρετα επιχείρησε να ανεβάσει στην οροφή της υπό ανέγερσης οικίας, ένα αντικείμενο. Χωρίς τις οδηγίες οποιουδήποτε, ο ενάγοντας πήρε από την αποθήκη σκάλα η οποία δεν χρησιμοποιείτο για να ανεβαίνουν οι εργαζόμενοι στην οροφή της οικίας και δεν αποτελούσε μέσο πρόσβασης στην οροφή της οικίας. Περαιτέρω, η εναγόμενη αρ. 1 αρνείται τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών του ενάγοντα και όλων των ζημιών του και ισχυρίζεται ότι ο ενάγοντας είναι σε θέση και μπορεί να εργαστεί. Η αγωγή εναντίον της εναγόμενης αρ. 2 αποσύρθηκε πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Ο ενάγοντας για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης του εναντίον της εναγόμενης αρ. 1 (από τώρα και στο εξής «η εναγόμενη») κατάθεσε ο ίδιος και κάλεσε

(5)μάρτυρες, οι οποίοι καταθέσαν για λογαριασμό του και συγκεκριμένα την κα ΧΧΧΧ Πέτρου (Μ.Ε.1), τον κ. ΧΧΧΧ Ιωάννου (Μ.Ε.2), το Δρ. ΧΧΧΧ Ζήνωνος (Μ.Ε.3), τον κ. ΧΧΧΧ Παναγιώτου (Μ.Ε.4) και το Δρ. ΧΧΧΧ Ιωάννου (Μ.Ε. 5). Για λογαριασμό της υπεράσπισης κλήθηκαν και καταθέσαν στο Δικαστήριο τέσσερις
(4)μάρτυρες και συγκεκριμένα ο κ. ΧΧΧΧ Παπαντωνίου (Μ.Υ.1), ο κ. ΧΧΧΧ Χ΄΄ Γιάννης (Μ.Υ.2), ο Δρ. ΧΧΧΧ Καραϊσκάκης (Μ.Υ.3) και ο Δρ. ΧΧΧΧ Χριστοφόρου (Μ.Υ.4). Ολόκληρη η μαρτυρία η οποία τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου είναι καταγραμμένη στα πρακτικά, λαμβάνεται υπόψη και δεν κρίνω απαραίτητο και αναγκαίο για σκοπούς της παρούσας απόφασης να αναφερθώ σε αυτή αυτολεξεί. Ωστόσο, από όλη την ενώπιον μου τεθείσα μαρτυρία, προφορική και έγγραφη, η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη και το Δικαστήριο κρίνει ότι μπορεί να βασιστεί σε αυτή και/ή τη μαρτυρία που αποτέλεσε κοινό έδαφος των διαδίκων και/ή τα παραδεκτά γεγονότα προκύπτουν τα κάτωθι, τα οποία αποτελούν και σχετικά ευρήματα του Δικαστηρίου: - Η εναγόμενη είναι εργοληπτική εταιρεία, νόμιμα εγγεγραμμένη στην Κύπρο, η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο ασχολείτο, μεταξύ άλλων, με την κατασκευή ισόγειας κατοικίας στο χωριό Τάλα της Επαρχίας Πάφου και η οποία είχε σχεδόν αποπερατωθεί. - Ο ενάγοντας ήταν εργοδοτούμενος της εναγόμενης από την 01ην/11/2008 μέχρι και τις 17/02/2011, ημέρα που επισυνέβη το επίδικο ατύχημα. - Ο ενάγοντας κατά τις 17/02/2011 επιχείρησε να ανέβει στην οροφή της οικοδομής, ύψους 3 μέτρων, χρησιμοποιώντας φορητή αλουμινένια σκάλα. Το σημείο στο οποίο βρισκόταν η εν λόγω σκάλα ήταν το μπαλκόνι, στο πίσω μέρος της οικοδομής. - Ο σκοπός για τον οποίο ο ενάγοντας ήθελε να ανέβει στην οροφή, ήταν για να τοποθετήσει μια λαμαρίνα διαστάσεων περίπου 0,70m X 0,60m, η οποία θα χρησιμοποιείτο ως κάλυμμα (καπάκι) στο άνοιγμα καναλιού διέλευσης υπηρεσιών (riser). - Ο ενάγοντας ενώ ανέβαινε στην σκάλα, κρατώντας στο ένα του χέρι την πιο πάνω περιγραφόμενη λαμαρίνα και βρισκόταν στο ένατο σκαλοπάτι, σε ύψος περίπου 2,50 μ. από το έδαφος, η σκάλα γλίστρησε προς τα πίσω με αποτέλεσμα να πέσει στο δάπεδο του ακάλυπτου μπαλκονιού με τον πισινό και να τραυματιστεί στη σπονδυλική στήλη. - Στο χώρο της οικοδομής κατά τον ουσιώδη χρόνο βρίσκονταν ακόμη δύο εργάτες, σε απόσταση περί τα 20 - 30 μέτρα από το σημείο που επισυνέβη το επίδικο ατύχημα και/ή στο μπροστινό μέρος της οικοδομής. - Ο ενάγοντας αμέσως μετά τον πτώση του ένοιωσε ισχυρό πόνο στην οσφυϊκή χώρα της σπονδυλικής στήλης και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, στο Τμήμα Α΄ Βοηθειών. - Μετά από αξονική τομογραφία διαπιστώθηκε ότι ο ενάγοντας είχε υποστεί συμπιεστικό σφηνοειδές κάταγμα του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου (Ο1) και την επόμενη μέρα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. - Η εικόνα του κατάγματος δεν παρουσίαζε νευρολογική σημειολογία. Η μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 11/03/2011 κατέδειξε οστικές θλάσεις των σπονδυλικών σωμάτων του Θ12 και Ο2 και κάταγμα του σώματος του Ο1 σπονδύλου με σύνοδο καθίζησης και πρόσθια σφηνοειδή παραμόρφωση αυτού. Διδόταν επίσης η εντύπωση ρογμώδους κατάγματος του δεξιού αυχένα του εν λόγω σπονδύλου και κρίθηκε αναγκαία η περαιτέρω διερεύνηση του από νευροχειρουργούς για το ενδεχόμενο να επρόκειτο για ασταθές κάταγμα. - Ο ενάγοντας μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για εξέταση και αξιολόγηση του από τους νευροχειρουργούς, οι οποίοι συνέστησαν χειρουργική αντιμετώπιση του κατάγματος για σταθεροποίηση αυτού και της σπονδυλική στήλης, την οποία ο ενάγοντας αρνήθηκε. - Συνέχισε τη νοσηλεία του στο ορθοπεδικό τμήμα, ακολουθώντας συντηρητική θεραπεία για περίοδο 8 εβδομάδων, δηλαδή μέχρι τις 15/04/
  1. - Στις 13/04/2011 εφαρμόστηκε νάρθηκας οσφυϊκής μοίρας και ειδική ζώνη και κινητοποιήθηκε μέχρι τις 15/04/11 οπότε και εξήλθε του Νοσοκομείου. - Ο ενάγοντας μετά την έξοδο του από το Νοσοκομείο άρχισε φυσιοθεραπεία, κυρίως για κινητοποίηση της περιοχής και ενδυνάμωση των μυών. - Η μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 28/09/2011 (βλ. τεκμήριο 19) δεν κατέδειξε ουσιώδη μεταβολή του τραύματος συγκριτικά με αυτή ημερομηνίας 11/03/
  2. Δηλαδή, παρουσιαζόταν ήπια σφηνοειδής παραμόρφωση του Ο1 σπονδύλου και η ελάχιστη προς τα πίσω προβολή της οπίσθιας παρυφής του σώματος του σπονδύλου με πολύ μικρή πίεση επί του μηνιγγικού σάκκου, στα πλαίσια του παλαιού κατάγματος. Υπήρχε ήπια οπισθολίσθηση του Ο1 σπονδύλου. Παρατηρήθηκε επίσης λιπώδης εκφύλιση της άνω επιφυσιακής πλάκας των Ο2 και του Θ12 σπονδύλου στα πλαίσια του παλαιού τραυματισμού. - Η μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 23/05/2012 (βλ. τεκμήριο 20), δεν κατέδειξε ουσιώδη μεταβολή συγκριτικά με την προηγούμενη τομογραφία ημερομηνίας 11/03/
  3. - Ο ενάγοντας έλαβε αναρρωτική άδεια και/ή άδεια απουσίας από την εργασία του μέχρι και τις 05/04/2012 (βλ. τεκμήριο 30). - Το τραύμα του ενάγοντα επουλώθηκε πλήρως και παρουσιάζει μια μέτρια καθίζηση της ανώτερης ακραίας πλάκας Ο1, χωρίς ενδείξεις γραμμικού κατάγματος στην Τ1 ακολουθία ή οιδηματώδους μεταβολής του μυελού των οστών. Η οσφυϊκή λόρδωση παρουσιάζεται φυσιολογική. Τα Ο1 - Ο2 και Ο2 - Ο3 διαστήματα δεν παρουσιάζουν ενδείξεις οπίσθιας προεξοχής δίσκου, το νωτιαίο κανάλι και το νευρικό τρήμα είναι φυσιολογικό (βλ. μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 24/09/20 - τεκμήριο 21). - Ο ενάγοντας ένεκα του πιο πάνω τραυματισμού του, αναγκάστηκε να καταβάλει το ποσό των €990 για τα 3 M.R.I. στα οποία υποβλήθηκε στην Πολυκλινική Υγεία (τεκμήρια 18,19, 21 και 17-αποδείξεις), το ποσό των €450 ως ιατρικά έξοδα του Δρ. Σολομωνίδη τον οποίο επισκέφθηκε (βλ. τεκμήριο 14), το ποσό των €47,84 για το ιατρικό πιστοποιητικό του Νοσοκομείου (τεκμήριο 28 α) και β)), το ποσό των €930 ως έξοδα φυσιοθεραπειών για 31 συνεδρίες (βλ. τεκμήριο 32), το ποσό των €200 ως έξοδα ασθενοφόρου (βλ. τεκμήριο 17) και το ποσό των €200 για αγορά ζωνών τριών σημείων (βλ. τεκμήριο 24). Τα εν λόγω ποσά τα οποία αξιώνει ο ενάγοντας στην παράγραφο 47 της γραπτής του δήλωσης και δικογραφούνται δεν αμφισβητήθηκαν και δηλώνεται στην αγόρευση του συνηγόρου των εναγόμενων ότι είναι παραδεκτά. - Πέραν των πιο πάνω, έχει προκύψει ότι ο ενάγοντας έλαβε επίδομα σωματικής βλάβης από το Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων από τις 20/02/2011 και για περίοδο ενός έτους, ύψους €166,27 εβδομαδιαίως. - Οι μηνιαίες απολαβές του ενάγοντα, σύμφωνα με τον ίδιο, ανέρχονταν στο ποσό των €1,200 πλέον 13ον μισθό. - Μετά το επίδικο ατύχημα, ο ενάγοντας εξασφάλισε εργασία τον 7ον/2017 ως εκπαιδευτικός μηχανικός έργων με μηνιαίες απολαβές γύρω στα €1,312 στην εταιρεία Ε.G. Fotiou Developers & Construction Ltd. Στη συνέχεια και από τον 10ον/2018 εργοδοτήθηκε από την εταιρεία P&S Pavlides Construction Ltd με απολαβές €1,844 μηνιαίως μέχρι και τον 12ον/2018, τον 1ον του 2019 έλαβε €2,169, από τον 2ον/2019 - 4ον/19 το ποσό των €2,283 μηνιαίως, από τον 5ον/19 - 3ον/20 το ποσό των €2783 και τον 5ον/2020 το ποσό των €2,
  4. Εκείνο το οποίο προκύπτει να αμφισβητείται στην παρούσα υπόθεση σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα είναι κατά πόσο ο ενάγοντας είχε καθήκοντα επιστάτη κατά τον ουσιώδη χρόνο στην εναγόμενη ή ήταν ένας απλός και ανειδίκευτος εργάτης, κατά πόσο την ημέρα του ατυχήματος ο ενάγοντας βρισκόταν σε άλλο εργοτάξιο και έλαβε οδηγίες από τον διευθυντή της εναγόμενης για να μεταβεί στην επίδικη οικοδομή και να τοποθετήσει την εν λόγω λαμαρίνα και κατά πόσο ο ενάγοντας εξαναγκάστηκε και/ή απειλήθηκε από τον διευθυντή της εναγόμενης εταιρεία να ανέβει στην σκάλα διαφορετικά θα τον απέλυε. Γενικά αμφισβητούνται τα γεγονότα που έλαβαν χώρα πριν ο ενάγοντας ανέβει στην σκάλα και κατά πόσο ο ίδιος γνώριζε από κανόνες ασφάλειας και υγείας και συγκεκριμένα την ασφαλή χρήση της σκάλας. Σε σχέση με τους τραυματισμούς του ενάγοντα, εκείνο το οποίο αμφισβητείται είναι κατά πόσο αυτοί έχουν αφήσει κατάλοιπα στον ενάγοντα, ποιάς έκτασης και κατά πόσο ο ενάγοντας αδυνατεί να εκτελέσει τις εργασίες που μπορούσε να κάνει πριν τον τραυματισμό του καθώς επίσης και τις ασχολίες του. Αμφισβητείται επίσης η ανάγκη ο ενάγοντας να συνεχίζει εφ' όρου ζωής φυσιοθεραπείες με σκοπό να συντηρεί τον τραυματισμό του και να μην έχει πόνους οι οποίοι να του επηρεάζουν την εργασιακή και κοινωνική του ρουτίνα. Επί τούτου αμφισβητείται και η αξίωση του ποσού των €72,000 ως αναγκαία μελλοντικά έξοδα φυσιοθεραπείας καθώς επίσης και το κονδύλι που αφορά το ποσό των €7,000 ως έξοδα φροντίδας και περιποίησης για περίοδο 6 μηνών. Θα αναφερθώ κατωτέρω συνοπτικά στα ουσιώδη μέρη της μαρτυρίας επί των πιο πάνω αμφισβητούμενων γεγονότων, για να γίνουν αντιληπτές οι θέσεις των μερών. Η Μ.Ε.1 κατάθεσε ότι είναι βοηθός ασφαλιστικός λειτουργός και επιθεωρήτρια στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Κατάθεσε κατάλογο εργοδοτήσεων του ενάγοντα (βλ. τεκμήριο 1) και ανάφερε ότι αυτός ήταν δηλωμένος στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ως μαθητευόμενος μηχανικός και εφαρμοστής ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών και εξοπλισμού από την 1/11/2008 στην εναγόμενη. Κατά το έτος 2011 δεν φαίνεται το επάγγελμα που ασκούσε ο ενάγοντας για λογαριασμό των εναγόμενων. Αντεξεταζόμενη, η μάρτυρας είπε ότι μετά τη λήξη του επιδόματος σωματικών βλαβών, ο ενάγοντας έκανε αίτηση για σύνταξη αναπηρίας, η οποία απορρίφθηκε. Η εργοδότηση του ενάγοντα άρχισε από την 01ην/07/1999 σε διαφορετικούς εργοδότες και με διαφορετικό κωδικό - ειδικότητα (βλ. τεκμήριο 8). Δεν γνώριζε όμως ποια ειδικότητα ο ενάγοντας είχε στις προηγούμενες εργοδοτήσεις του. Ο Μ.Ε.2 ανάφερε ότι είναι Επιθεωρητής Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ότι διερεύνησε το επίδικο ατύχημα και ετοίμασε σχετική έκθεση την οποία κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
  5. Λήφθηκε κατάθεση μόνο από τον ενάγοντα διότι κανένας άλλος είχε άμεση αντίληψη του ατυχήματος. Στην έκθεση του γίνεται περιγραφή του τρόπου που έγινε το επίδικο ατύχημα. Το δάπεδο του μπαλκονιού ήταν από λείο κεραμικό και η σκάλα ήταν κατασκευασμένη από αλουμίνιο. Δεν ήταν στερεωμένη ούτε στο δάπεδο ούτε και στην οροφή. Τα αντιολισθητικά πλαστικά πέλματα στη βάση της απουσίαζαν. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε αποθήκη στο εργοτάξιο. Η αιτία πτώσης της σκάλας ήταν το γεγονός ότι αυτή δεν ήταν στερεωμένη κατάλληλα είτε στο δάπεδο είτε στο πάνω μέρος του μπαλκονιού, στον πρόβολο και δεν είχε ούτε τα πέλματα που συνήθως φέρουν οι φορητές κλίμακες. Επίσης, το έδαφος κάτω ήταν λείο και μπορούσε να γλιστρήσει η σκάλα. Υπεύθυνοι του εργοταξίου ήταν οι εναγόμενοι και δεν υπήρχε γραπτή εκτίμηση των κινδύνων στο εργοτάξιο. Δεν καταχωρήθηκε οποιαδήποτε ποινική υπόθεση εναντίον των εναγόμενων. Αντεξεταζόμενος είπε ότι δεν πήρε κατάθεση ούτε από τα άλλα δύο άτομα που βρίσκονταν στο εργοτάξιο ούτε από τους εναγόμενους. Τα όσα καταγράφει στην έκθεση του είναι αυτά που του ανάφερε ο ενάγοντας και από τα ευρήματα του στην σκηνή. Η αναφορά του στην έκθεση ότι ο ενάγοντας ήταν επιστάτης στο εργοτάξιο, προκύπτει από την κατάθεση του ιδίου του ενάγοντα, την οποία του έλαβε και την οποία κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
  6. Είπε επίσης ότι ένα από τα μέτρα που λαμβάνονται για την ασφαλή χρήση μιας τέτοιας σκάλας είναι κάποιο άλλο πρόσωπο να την κρατά. Και όταν κάποιος την κρατά δεν υπάρχει κίνδυνος. Αναφορικά με το ποιος τοποθέτησε τη σκάλα στο σημείο, είπε ότι ο ενάγοντας του είπε ότι δεν γνώριζε. Όσον αφορά την έννοια του επιστάτη, ο μάρτυρας είπε ότι αυτός είναι ο αντιπρόσωπος του εργοδότη στο εργοτάξιο. Ο ενάγοντας στη μαρτυρία του αναφέρθηκε στις συνθήκες που προκλήθηκε το ατύχημα αλλά και στις σωματικές βλάβες και ζημιές που υπέστη συνεπεία αυτού. Κατάθεσε στο Δικαστήριο γραπτή δήλωση η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως του εξέτασης (βλ. Έγγραφο Α) και τα τεκμήρια 11-41 Α και Β, τα οποία αποτελούν, μεταξύ άλλων, τα ιατρικά πιστοποιητικά των ιατρών που τον εξέτασαν τόσο για λογαριασμό του όσο και για λογαριασμό των εναγόμενων, αποδείξεις πληρωμών, ακτινογραφίες και εκθέσεις μαγνητικής τομογραφίας. Συνοπτικά ο ενάγοντας ανάφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 28 χρόνων και ήταν ακόμη φοιτητής ως εκπαιδευτικός πολιτικός μηχανικός έργων υποδομής. Είπε ότι εργοδοτήθηκε από τους εναγόμενους ως ανειδίκευτος εργάτης τον Νοέμβριο του 2008 με μηνιαίες απολαβές ύψους €1200 μηνιαίως πλέον 13ον μισθό και άλλα παρεμφερή ωφελήματα. Μετάβαινε στην Αθήνα, κατόπιν άδειας των εναγόμενων, για να δίνει εξετάσεις για τα μαθήματα που χρωστούσε. Καθυστέρησε να λάβει το πτυχίο του λόγω του τραυματισμού του από το επίδικο ατύχημα και εν τέλει το έλαβε στις 12/12/
  7. Αναφορικά με τις συνθήκες που επισυνέβη το επίδικο ατύχημα είπε ότι κατά τον επίδικο χρόνο διατάχτηκε για να πάει να παραλάβει μια λαμαρίνα διαστάσεων 0.70 χ 0.60 mm, η οποία βρισκόταν στο εργοτάξιο και του έδωσαν εντολή να ανέβει σε σκάλα, με την εν λόγω λαμαρίνα, που ήταν ήδη τοποθετημένη σε μπαλκόνι στο πίσω μέρος της επίδικης ανεγειρόμενης οικοδομής ύψους τριών μέτρων, να ελέγξει αρχικά εάν ταίριαζε και στη συνέχεια να τοποθετήσει την εν λόγω λαμαρίνα ως κάλυμμα στο άνοιγμα του καναλιού διέλευσης υπηρεσιών. Η εν λόγω σκάλα δεν είχε προστατευτικά πλαστικά πέλματα ούτε ήταν δεμένη. Δίστασε να την χρησιμοποιήσει και τηλεφώνησε και το ανάφερε στον εργοδότη του κ. Χατζηγιάννη, προτού ανέβει σε αυτήν. Ο κ. Χατζηγιάννης επέμενε να ανέβει, τον απείλησε και τον πίεσε να κάνει τη δουλειά και δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα. Όπως του ανάφερε - ο κ. Χατζηγιάννης - στο τηλέφωνο, χρησιμοποίησε και εκείνος την αναφερόμενη σκάλα, ανέβηκε πάρα πολλές φορές κατά τη διάρκεια που κατασκευαζόταν η αναφερόμενη οικοδομή, ήταν εντάξει και δεν έπεσε. Είπε περαιτέρω ότι ο κ. Χατζηγιάννης του ανάφερε, με έντονο ύφος, ότι αν επιμένει να μην κάνει τη δουλειά να σηκωθεί να φύγει εννοώντας ότι θα τον απέλυε. Πουθενά αλλού υπήρχε άλλο μέσο πρόσβασης του στο αναφερόμενο μπαλκόνι ούτε υπήρχε οποιαδήποτε αποθήκη στο επίδικο εργοτάξιο. Πέραν των πιο πάνω, είπε ότι ο εργοδότης του, τον διέταξε υπό την απειλή απόλυσης του, να μην απασχολήσει τα δύο άλλα άτομα που εργάζονταν στο ισόγειο της οικοδομής και τον διέταξε να ανέβει μόνος του. Μετά τον τραυματισμό του, ο ενάγοντας ανάφερε ότι ο εργοδότης του τον πλήρωνε για 6 μήνες και στη συνέχεια, μετά από κάθε πληρωμή που του έδινε, έπαιρνε την επιταγή που ερχόταν από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ως αντάλλαγμα. Είπε επίσης ότι είχε συχνή επικοινωνία με τον εργοδότη του μέχρι να καταθέσει στο γραφείο επιθεώρησης εργασίας. Του ζητούσε με έντονο ύφος ότι όταν θα πάει να δώσει κατάθεση, να πει ότι ήταν τελειωμένος πτυχιούχος και ότι ήταν επιστάτης στο επίδικο εργοτάξιο και ότι ήταν αυτός που έδινε οδηγίες στους υπαλλήλους του με σκοπό να μην του κάνουν ποινική υπόθεση και να πάει φυλακή. Ο ενάγοντας ανάφερε ότι φοβόταν πολύ και μέχρι σήμερα φοβάται τον εργοδότη του και μετά την κατάθεση του στο γραφείο επιθεώρησης εργασίας στις 12/11/2012, ο εργοδότης του τον εγκατάλειψε και δεν ξανά επικοινώνησε μαζί του. Ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι υπεύθυνη του επίδικου εργοταξίου ήταν η εναγόμενη αρ. 1 και επιστάτης ήταν ο κ. XXXXX Παπαντωνίου. Στα δυόμιση χρόνια που εργαζόταν στους εναγόμενους, κανένας δεν τον εκπαίδευσε για θέματα ασφάλειας και υγείας και όταν εργαζόταν στους εναγόμενους, αντιλήφθηκε εκ των υστέρων ότι εργαζόταν πάντοτε χωρίς να του εξασφαλίζουν μέτρα ασφαλείας και υγείας. Ο ενάγοντας ανέφερε επίσης ότι η εναγόμενη ποτέ δεν τον όρισε υπεύθυνο του εργοταξίου τους και πάντα ενεργούσε κατόπιν εντολών της και ως ανειδίκευτος μαθητευόμενος απλός εργοδοτούμενος. Όσον αφορά τις συνέπειες του επίδικου ατυχήματος, ο ενάγοντας είπε ότι υπέστηκε σοβαρούς τραυματισμούς και από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι τον 7ον/2017 αισθανόταν σωματικά ανίκανος να εξεύρει εργασία. Υπέστη επίσης πόνο και ταλαιπωρία. Ο ενάγοντας ανάφερε ότι μετά την έξοδο του από το Νοσοκομείο, ξεκίνησε φυσιοθεραπείες στο σπίτι του και στη συνέχεια στο φυσιοθεραπευτήριο του κ. XXXXX Παναγιώτου με τη συμφωνία να τον πληρώσει στο τέλος ή όταν βρει εργασία λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της ανεργίας του. Ακολούθως, και στις 18/10/2011, ο ενάγοντας είπε ότι επισκέφθηκε το φυσιοθεραπευτικό κέντρο με την ονομασία Στούππας και Καραολής όπου συνέχισε φυσιοθεραπείες μέχρι τις 29/03/2012 πραγματοποιώντας 31 συνολικά συνεδρίες. Μετά τις 29/03/2012, ο ενάγοντας είπε ότι επέστρεψε στο κέντρο αποκατάστασης και φυσιοθεραπείας του κ. XXXXX Παναγιώτου όπου πραγματοποιεί μέχρι σήμερα δύο φυσιοθεραπείες την εβδομάδα και άλλες επιπλέον όταν αισθανθεί κούραση και πόνους. Προέβηκε δε σε συμφωνία με τον εν λόγω φυσιοθεραπευτή να τον πληρώσει όταν εξεύρει εργασία και μετά το τέλος της δίκης. Ο ενάγοντας είπε ότι στο ενδιάμεσο των φυσιοθεραπειών, πραγματοποιούσε και ακόμη πραγματοποιεί επισκέψεις στην οστεοπαθητικό κυρία ΧΧΧΧ Σιμιλλίδου. Το κύριο πρόβλημα του, αναφέρει ο ενάγοντας, είναι ο πόνος που εξακολουθεί να νοιώθει στην περιοχή της οσφυϊκής χώρας, η ταλαιπωρία που υπέστηκε και η αδυναμία χειρωνακτικής εργασίας. Η κατάσταση αυτή παραμένει και θα παραμείνει η ίδια με μικρή ίσως βελτίωση και θα συνεχίσει να έχει πάντοτε ενοχλήματα, τα οποία με την πάροδο των χρόνων θα αυξηθούν. Ο ενάγοντας είπε ότι παρέμεινε στο Γενικό Νοσοκομείο για 56 μέρες και του χορηγήθηκε άδεια ασθενείας από 17/02/2011 μέχρι 02/07/
  8. Είπε επίσης ότι ήταν για αόριστο χρονικό διάστημα με αναρρωτική άδεια λόγω της κατάστασης του τραυματισμού του και τις συμβουλές από τους θεράποντες ιατρούς του. Ακόμα, ο ενάγοντας είπε ότι μέχρι πρόσφατα δεν μπορούσε να εργαστεί στην προηγούμενη εργασία του ούτε να ασκεί άλλης φύσεως χειρονακτική εργασία. Τον 7ον/2017 μέχρι τον 9ον/2018 προσπάθησε και βρήκε προσωρινή εργασία, με ελαφριά καθήκοντα, ως εκπαιδευτικός πολιτικός μηχανικός έργων υποδομής έναντι €1312 πραγματικού μισθού σε συγκεκριμένη εταιρεία. Στη συνέχεια εργοδοτήθηκε σε άλλη εταιρεία έναντι πραγματικού μηνιαίου μισθού ύψους €1844 ενώ από τον Ιανουάριο του 2019 αυξήθηκε στο ποσό των €2169, τον Φεβρουάριο του 2019 στο ποσό των €2283 και από τον Μάη του 2019 αυξήθηκε στο ποσό των €2783 ως πραγματικές μηνιαίες αποδοχές. Πέραν των πιο πάνω, ο ενάγοντας ανάφερε ότι μετά την έξοδο του από το Νοσοκομείο είχε την ανάγκη συνεχούς φροντίδας, οικονομικής στήριξης και περιποίησης από την μητέρα, την αδελφή του και των άλλων στενών φιλικών και συγγενικών του προσώπων. Επιπρόσθετα, είπε ότι υπάρχει πιθανότητα στο άμεσο μέλλον να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Αντεξεταζόμενος, ο ενάγοντας είπε ότι διόρισε δικηγόρο για αυτή την υπόθεση πριν από την έγερση της αγωγής αλλά δεν θυμόταν πότε και κατά πόσο την 01ην/06/2011 απέστειλε επιστολή προς την ασφαλιστική εταιρεία των εναγόμενων για αποζημιώσεις. Επέμεινε επίσης ότι πριν να δώσει την κατάθεση του στο Γραφείο Εργασίας είχε επαφές με τον πρώην εργοδότη του ο οποίος του είπε να αναφέρει αυτά που ανάφερε στην κατάθεση του ημερομηνίας 12/11/
  9. Ο ενάγοντας ωστόσο παραδέχτηκε ότι στην κατάθεση του ημερομηνίας 12/11/2012 στο Γραφείο Εργασίας είπε ψέματα ότι ήταν πολιτικός μηχανικός, αφού το πτυχίο του το πήρε το 2013 καθώς επίσης και ότι επέστρεψε στην Κύπρο μετά που τέλειωσε τις σπουδές του το έτος
  10. Επίσης, είπε ότι ανάφερε ότι ήταν επιστάτης διότι τον πίεσε ο εργοδότης του να το πει ενώ αυτός ήταν «μαθητευόμενος στην δουλεία». Ο ενάγοντας αρνήθηκε ότι κατά την ημέρα του ατυχήματος δεν μίλησε με τον εργοδότη του και ότι ουδέποτε έγιναν αυτά που ανάφερε στην κυρίως του εξέταση πριν να επισυμβεί το επίδικο ατύχημα. Ο ενάγοντας επίσης είπε ότι δεν γνώριζε τίποτε από ασφάλεια και υγεία ούτε για τη χρήση μιας σκάλας. Είπε ότι ο εργοδότης του, του είπε να μην απασχολήσει τους άλλους δύο εργάτες που βρίσκονταν εκεί για να του κρατούν την σκάλα. Περαιτέρω, ο ενάγοντας είπε ότι ο ΧΧΧΧ Παπαντωνίου ήταν ο επιστάτης στην ομάδα που έκαναν τα «τελειώματα» ενώ αυτός άνηκε στην ομάδα που ασχολούνταν με τον σκελετό και τα χωματουργικά. Η ομάδα του έπαιρνε οδηγίες από τον κ. Χ΄΄ Γιάννη. Ο ενάγοντας συμφώνησε ότι η αίτηση του για επίδομα αναπηρίας απορρίφθηκε διότι κρίθηκε ικανός για εργασία από το ιατροσυμβούλιο και δεν προσέφυγε κατά αυτής της απόφασης. Όταν δε απορρίφθηκε η αίτηση ενεγράφηκε ως άνεργος στο Γραφείο Εργασίας και άρχισε να ψάχνει για εργασία. Πέραν των πιο πάνω, ο ενάγοντας είπε ότι οι αποδείξεις που έχει και παρουσίασε για την φυσιοθεραπεία ανέρχονται σε €930 αλλά διαφώνησε ότι δεν συνέχισε να κάνει φυσιοθεραπείες και ότι δεν χρειάζεται τέτοιες φυσιοθεραπείες μέχρι σήμερα. Είπε επίσης ότι δεν θυμάται αν έχει αποδείξεις για τα ισχυριζόμενα έξοδα φροντίδας που ανάφερε. Ήταν έξοδα της οικογένειας του είπε η οποία τον φρόντιζε. Τέλος, αρνήθηκε ότι μετά την πάροδο ενός χρόνου από τον τραυματισμό του ήταν σε θέση να εργάζεται κανονικά. Ο Μ.Ε.4 κατάθεσε υπό την ιδιότητα του χειρουργού ορθοπαιδικού ο οποίος κατά το έτος 2011 εργαζόταν στο Γ.Ν. Λεμεσού, εξέτασε τον ενάγοντα και ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό, το τεκμήριο 27 το οποίο αναγνώρισε στο Δικαστήριο. Ο μάρτυρας δεν γνώριζε να πει κατά πόσο ο ενάγοντας παρακολουθείτο από ιδιώτη νευροχειρουργό αλλά είπε ότι η νευρολογική σημειολογία είναι δουλειά του κάθε ιατρού που θα εξετάσει έναν ασθενή με κάταγμα και όχι μόνο του νευροχειρουργού. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας είπε ότι όταν ο ενάγοντας εξήλθε του Νοσοκομείου ο ίδιος δεν τον είχε ξανά δει και ότι το τραύμα του δεν αντιμετωπίστηκε χειρουργικά και επανέλαβε τις αναφορές του στο ιατρικό πιστοποιητικό του σε σχέση με τη θεραπεία που έλαβε ο ενάγοντας. Συγκεκριμένα, αναφέρει σε αυτό, ότι χορηγήθηκαν παυσίπονα στον ενάγοντα, προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή για να μην πάθει θρόμβωση και παρέμεινε κλινήρης για 8 εβδομάδες αφού προηγουμένως και συγκεκριμένα τις πρώτες μέρες είχε μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για εκτίμηση της κατάστασης του και εξέτασης του από νευροχειρουργούς. Ο Μ.Ε.5 κατάθεσε ως φυσιοθεραπευτής και υιοθέτησε το περιεχόμενο του τεκμηρίου 34, στο οποίο αναφέρει ότι ο ενάγοντας παρουσιάστηκε για φυσιοθεραπεία λόγω οσφυοισχιαλγίας και ραχιαλγίας. Ο ενάγοντας, αναφέρει, είχε έντονο πόνο και ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας με φυσικά μέσα και στην πορεία ασκήσεις ενδυνάμωσης. Ο μάρτυρας επίσης αναφέρει στο τεκμήριο 34, το οποίο φέρει ημερομηνία 13/01/2020, ότι ο ενάγοντας εισέρχεται στο φυσιοθεραπευτήριο του δύο φορές την εβδομάδα για μείωση του πόνου, συντήρηση του προβλήματος και ενδυνάμωση των μυών της σπονδυλικής στήλης. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής δήλωσης που κατάθεσε στο Δικαστήριο ως Έγγραφο Β, λέγοντας ουσιαστικά ότι από το χρόνο που ο ενάγοντας εξήλθε από το Νοσοκομείο και αφού έλαβε υπόψη του τα ιατρικά του έγγραφα, τις κατευθυντήριες γραμμές που έλαβε από τους θεράποντες ιατρούς του και μετά από δική του διάγνωση και αξιολόγηση των τραυμάτων του, έκρινε ότι θα χρειαζόταν φυσιοθεραπεία δύο φορές την εβδομάδα επί μονίμου βάσεως. Και τούτο, σύμφωνα πάντα με τη θέση του, λόγω της μόνιμης βλάβης της σπονδυλικής στήλης του ενάγοντα. Η συμφωνία που είχε με τον ενάγοντα ήταν ότι θα τον πλήρωνε στο τέλος όταν θα έβρισκε εργασία και αφού έκρινε ότι ήταν ασθενής που έπρεπε να βοηθήσει και ότι άξιζε να ρισκάρει ώστε να κερδίσει στο τέλος αρκετές χιλιάδες χρήματα. Ο μάρτυρας επίσης ανάφερε ότι αν ο ενάγοντας στο μέλλον προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση, θα χρειαστεί χρόνο αποκατάστασης με αυξημένες φυσιοθεραπείες και ότι οι αλλοιώσεις και το πρόβλημα του ενάγοντα είναι μόνιμα και αυτά δεν επανέρχονται στην πρότερα του τραυματισμού του κατάσταση. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας είπε ότι δεν ήρθε στο Δικαστήριο με την προσδοκία να βγάλει κέρδος αλλά για να πληρωθεί αυτά που δούλεψε. Ουδέποτε απέστειλε στον ενάγοντα οποιαδήποτε χρέωση αλλά όταν εκείνος βρήκε δουλειά του έδωσε έναντι κάποιο ποσό, αλλά δεν του έδωσε απόδειξη. Ο μάρτυρας είπε επίσης ότι έλαβε ιατρική συμβουλή για το αν χρειάζεται ο ενάγοντας φυσιοθεραπείες από τον Δρ. Ιωάννου και αρνήθηκε τη θέση ότι διατηρεί φιλικές σχέσεις τόσο με τον ενάγοντα όσο και με τον εν λόγω ιατρό και ο σκοπός τους είναι να κερδίσουν χρήματα από αυτήν την υπόθεση. Ο μάρτυρας αρνήθηκε, περαιτέρω, τη θέση ότι ο ενάγοντας δεν είχε ανάγκη τις φυσιοθεραπείες στις οποίες αναφέρθηκε και είπε ότι υπάρχουν ακόμη προβλήματα στον ενάγοντα τα οποία είναι συνεπακόλουθα του τραυματισμού του. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αρνήθηκε τη θέση ότι ο ίδιος δεν έκανε τις φυσιοθεραπείες που αναφέρθηκε στο τεκμήριο 34 στον ενάγοντα και ότι ο ενάγοντας δεν χρειάζεται οποιασδήποτε φυσιοθεραπείας. Ο Μ.Ε.6 ήταν ο νευροχειρουργός ΧΧΧΧ Ιωάννου, o oποίος ανάφερε ότι παρακολουθούσε τον ενάγοντα από το χρόνο της εξόδου του από το Νοσοκομείο μέχρι και σήμερα. Ο μάρτυρας στο τεκμήριο 42 - ιατρική βεβαίωση του - και στη μαρτυρία του αναφέρθηκε στο τραύμα που είχε υποστεί ο ενάγοντας και συγκεκριμένα ότι αυτό ήταν κάταγμα Ο1 σπονδύλου λέγοντας ότι αυτό επουλώθηκε πλήρως. Υπάρχει όμως μια καθίζηση του σπονδύλου Ο1 της άνω πλάκας οστού και μείωση του ύψους του. Αποτέλεσμα αυτού είναι να αλλάζει και η γραμμικότητα της σπονδυλικής στήλης και αυτό σε χρόνια βάση να επιφέρει πιο βαριές εκφυλιστικές αλλοιώσεις, μετατραυματικές αρθρίτιδες και κλινικά να συνοδεύεται και από έντονο πόνο στην περιοχή του κατάγματος, δυσκολία στην κίνηση και μικρή αντοχή στην κόπωση και στην άρση βαρέων αντικειμένων. Είπε επίσης ότι ο ενάγοντας συνεχίζει να παρουσιάζει επεισόδια οσφυαλγίας επί κοπώσεως με αποτέλεσμα να αναγκάζεται να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπεία. Ο ενάγοντας, είπε περαιτέρω, συστήνεται να αποφεύγει άρση βαρέων αντικειμένων, βαριάς χειρονακτικής εργασίας, οδήγησης και αποφυγή κινήσεων που θα επιφέρουν κραδασμούς στην σπονδυλική στήλη όπως η μεταφορά με αυτοκίνητο ή άλλο είδος μεταφοράς ειδικά σε καθημερινή βάση. Ο ενάγοντας επίσης είπε ότι πρέπει να αποφεύγει την πολύωρη οδήγηση, την παρατεταμένη ορθοστασία και την καθιστική θέση. Η κατάσταση του αυτή θεωρείται μόνιμη και η αντιμετώπιση επεισοδίων οσφυαλγίας και δυσκαμψίας οσφύος που παρουσιάζει τον δυσκολεύει στην καθημερινότητα του και στην εργασιακή του ρουτίνα. Περαιτέρω είπε ότι οι φυσιοθεραπείες είναι ένα μέσο συντήρησης και ύφεσης των συμπτωμάτων και αν γίνονται 1 - 2 φορές την εβδομάδα για συντήρηση, αυτό είναι ικανοποιητικό. Αντεξεταζόμενος, είπε ότι ο ενάγοντας μπορεί να ασκεί ελαφριά εργασία και το επάγγελμα του Πολιτικού Μηχανικού με τους περιορισμούς που ανάφερε. Συμφώνησε ότι υπάρχει μέτρια καθίζηση του σπονδύλου αλλά διαφώνησε ότι αυτή οφείλεται στην ηλικία και επέμενε ότι αυτή ήταν το αποτέλεσμα του κατάγματος. Ο ενάγοντας, είπε περαιτέρω, έχει εγκατασταθεί σε μια σταθεροποιημένη κλινική εικόνα που αυτό σημαίνει ότι δεν έχει τους πόνους που είχε όταν έκανε το κάταγμα αλλά έχει διαλείποντα επεισόδια οσφυοϊσχιαλγίας, δηλαδή από καιρό εις καιρό. Στη συνέχεια, ο μάρτυρας παραπέμφθηκε στο τεκμήριο 21, το οποίο είναι η Μαγνητική Τομογραφία (MRI) ημερομηνίας 24/09/2020 όπου φαίνεται να παρουσιάζονται προβλήματα στους σπονδύλους Ο3 - Ο4 διάστημα, Ο4 - Ο5 διάστημα και Ο5 - Ι1 διάστημα. Συμφώνησε με τη θέση ότι αυτά τα προβλήματα δεν έχουν καμία σχέση με το κάταγμα και το επίδικο τραύμα αλλά διαφώνησε με τη θέση ότι τα όποια προβλήματα ενδεχομένως να παρουσιάζονται στον ενάγοντα δεν οφείλονται στο επίδικο τραύμα. Τα υπόλοιπα προβλήματα που παρουσιάζει ο ενάγοντας στην σπονδυλική στήλη εν μέρει έχουν συνεισφορά αλλά η συνεισφορά αυτή συγκριτικά είναι μικρή. Τα συμπτώματα που έχει ο ενάγοντας είπε είναι πιο ήπια τώρα αλλά εμφανίζουν περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Η φυσιοθεραπεία και η συντήρηση διατηρεί αυτή την κατάσταση, διαφορετικά τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν χειρότερα και διαφώνησε με τη θέση ότι δεν χρειάζεται φυσιοθεραπεία. Από την αντίπερα όχθη ο Μ.Υ.1 ανάφερε ότι εργάζεται στην εναγόμενη εταιρεία από 1995 και ασκεί καθήκοντα γενικού εργοδηγού. Αναφέρθηκε στα καθήκοντα ενός εργοδηγού και είπε ότι σε καμία περίπτωση η τοποθέτηση λαμαρίνας σε άνοιγμα καναλιού διέλευσης υπηρεσιών αποτελεί αρμοδιότητα του εργοδηγού. Ο μάρτυρας είπε επίσης ότι ο ίδιος είχε μικρή ανάμειξη στην κατασκευή του ακινήτου στην Τάλα, όπου έγινε το επίδικο ατύχημα και ότι βοηθός μηχανικός και εργοδηγός στο εν λόγω έργο ήταν ο ενάγοντας, ο οποίος ενίοτε του τηλεφωνούσε για να τον συμβουλευτεί για κάποια θέματα και πάντα συζητούσαν θέματα ασφάλειας και υγείας. Περαιτέρω, ο μάρτυρας ανάφερε ότι ουδέποτε κάποιος εκ των διευθυντών της εταιρείας απείλησε ή έδωσε οδηγίες σε οποιονδήποτε υπάλληλο για να προβεί σε ενέργεια που θα τον έθετε σε κίνδυνο. Αντιθέτως, πάντα τους δίνουν οδηγίες για να τηρούν τους κανόνες ασφαλείας και υγείας και τους τονίζουν καθημερινά ότι προέχει η υγεία και σωματική ακεραιότητα των εργαζομένων. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας είπε ότι ο ίδιος δεν ήταν παρόντας όταν έγινε το επίδικο ατύχημα και ούτε μίλησε με το Γραφείο Εργασίας. Γνώριζε ότι ο ενάγοντας ήταν επιστάτης από το γεγονός ότι πήγαιναν στο γραφείο και λάμβαναν οδηγίες κάθε μήνα και σε πιο σύντομα χρονικά διαστήματα από τον διευθυντή της εταιρείας αλλά και ο ίδιος ο ενάγοντας έλεγε ότι ήταν επιστάτης. Ο Μ.Υ.2 ήταν ο διευθυντής της εναγόμενης εταιρείας και ανάφερε ότι η εναγόμενη τηρούσε πάντοτε τους κανονισμούς ασφαλείας και υγείας, το 1993 έλαβε τιμητική πλακέτα από το Παγκύπριο Συμβούλιο Ασφάλειας και Υγείας (βλ. τεκμήριο 44) και τηρούσε για την επίδικη οικοδομή Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας (βλ. τεκμήριο 45). Επίσης, ο μάρτυρας είπε ότι η εναγόμενη σε συνεργασία με ειδικευμένα κέντρα, προσφέρουν ειδικά σεμινάρια στους εργαζομένους τους αναφορικά με ζητήματα ασφάλειας και υγείας (βλ. τεκμήριο 46). Αναφορικά με το επίδικο ατύχημα και τον ενάγοντα, ο μάρτυρας ανάφερε ότι ο τελευταίος ξεκίνησε να εργάζεται στην εναγόμενη την 01ην/11/2008 ως εργοδηγός και στην οικοδομή όπου έγινε το ατύχημα είχε τη θέση του βοηθού μηχανικού εργοδηγού, παραθέτοντας τα καθήκοντα του. Ο ενάγοντας, είπε, κατά την ημέρα του ατυχήματος ήταν ο υπεύθυνος του εργοταξίου και ο υπεύθυνος των άλλων δύο υπαλλήλων που ήταν εκεί και λίγες μέρες προηγουμένως είχε παραγγείλει μια λαμαρίνα για να καλυφθεί το άνοιγμα του καναλιού διέλευσης υπηρεσιών. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι την ημέρα του ατυχήματος, το πρωί, ο ενάγοντας τον ενημέρωσε τηλεφωνικώς ότι είχε φτάσει η λαμαρίνα και ότι θα έδινε οδηγίες στους εργάτες που είχε μαζί του, δηλαδή τον ΧΧΧΧ Ποζίδης και ΧΧΧΧ Οικονομίδης, για να την τοποθετήσουν στην οροφή της οικοδομής. Ο ίδιος ο μάρτυρας είπε ότι τόνισε στο ενάγοντα, όπως έκανε κάθε φορά, ότι ο εργάτης που θα ανέβαζε την λαμαρίνα θα έπρεπε να έχει τη βοήθεια από άλλον υπάλληλο ο οποίος θα κρατούσε την σκάλα. Ο μάρτυρας αρνήθηκε ότι έδωσε οδηγίες, είτε αυτός είτε οποιοσδήποτε άλλος στον ενάγοντα για να χρησιμοποιήσει τη σκάλα και ουδέποτε τον απείλησε για να την χρησιμοποιήσει. Ουδέποτε επίσης, είπε, ο ενάγοντας του τηλεφώνησε μετά που πήγε στο εργοτάξιο και όσα ανάφερε περί τούτου, είναι ψευδή. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ο ενάγοντας αυθαίρετα και κατά παράβαση των αρμοδιοτήτων του, πήρε από την αποθήκη σκάλα η οποία δεν χρησιμοποιείτο από τους εργαζόμενους και επιχείρησε να ανέβει ο ίδιος στην οροφή της οικοδομής, χωρίς να ζητήσει βοήθεια από τους άλλους δύο υπαλλήλους, με αποτέλεσμα να υποστεί το ατύχημα. Περαιτέρω, ο μάρτυρας είπε ότι μόλις ενημερώθηκε για το συμβάν έσπευσε στην οικοδομή και μετά από λίγο έφθασε το ασθενοφόρο και συνόδευσε τον ενάγοντα στο Νοσοκομείο Πάφου και στη συνέχεια τον επισκέφθηκε στο Νοσοκομείο Λεμεσού για να του προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια χρειαζόταν. Την ίδια μέρα του συμβάντος επίσης, ο μάρτυρας είπε ότι ενημερώθηκε το Γραφείο Εργασίας για το ατύχημα και ο αρμόδιος λειτουργός κατέφθασε στο σημείο για επί τόπου έλεγχο. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι οι εναγόμενοι ενημέρωσαν την ασφαλιστική τους εταιρεία και κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για να βοηθήσουν τον ενάγοντα υπογράφοντας όλα τα απαραίτητα έγγραφα για να λάβει επίδομα ασθενείας και για αρκετούς μήνες του κατέβαλλαν το μισθό του σε επιταγές τις οποίες παραλάμβανε ο ίδιος από τα γραφεία της εναγόμενης και υπέγραφε σχετική λίστα (βλ. τεκμήριο 51). Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας επέμενε ότι ο ενάγοντας προσλήφθηκε και είχε καθήκοντα εργοδηγού και εργαζόταν ως υπεύθυνος εργοταξίου και ειδικότερα του επίδικου εργοταξίου. Σε σχέση με την επίδικη σκάλα, ο μάρτυρας είπε ότι αυτή φυλαγόταν μέσα στην αποθήκη εργαλείων και όταν κάποιος θα την χρησιμοποιούσε την έπαιρνε από εκεί. Τη δεδομένη στιγμή δεν υπήρχαν ούτε σκαλωσιές ούτε οτιδήποτε άλλο και ήταν μόνο η σκάλα για να την χρησιμοποιήσει κάποιος και να κάνει τη συγκεκριμένη εργασία. Η οικοδομή ήταν τελειωμένη και υπήρχε μόνο η εκκρεμότητα της λαμαρίνας που θα τοποθετείτο στον αγωγό των σωλήνων στην οροφή και ήταν το μόνο μέσο που υπήρχε για να ανεβεί στην οροφή. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι η εν λόγω σκάλα δεν είχε πέλματα αλλά είπε ότι υπήρχαν στην οικοδομή δύο εργάτες που ο ενάγοντας μπορούσε να τους χρησιμοποιήσει για να του κρατούν την σκάλα. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι δεν θυμάται κατά πόσο μίλησε με το Γραφείο Εργασίας μετά το ατύχημα και αν μίλησε δεν θυμάται τί τον ρώτησαν. Διαφώνησε με τη θέση ότι λόγω των σχέσεων και της επιρροής του, το Γραφείο Ευημερίας δεν του πήρε κατάθεση και δεν άσκησε ποινική δίωξη στην εναγόμενη. Είπε επίσης ότι η εναγόμενη διατηρούσε Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας το οποίο ήταν αναρτημένο στο γραφείο του εργοταξίου και το οποίο παρουσίασε στο Γραφείο Εργασίας. Η οικονομική βοήθεια που έδιναν στον ενάγοντα δεν επιστρεφόταν στους εναγόμενους με την επιταγή που έπαιρνε αργότερα ο ενάγοντας από το Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αρνήθηκε επίσης ότι ήταν οι εναγόμενοι και ο ίδιος που υπέδειξαν στον ενάγοντα αυτά που έπρεπε να καταθέσει στο Γραφείο Εργασίας σε σχέση με το επίδικο ατύχημα. Ούτε του άσκησε ο οποιοσδήποτε ψυχική πίεση για να πει αυτά που είπε στην κατάθεση του στο Γραφείο Εργασίας. Ο Μ.Υ.3 κατάθεσε στο Δικαστήριο ως γενικός χειρουργός ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα στις 08/11/2011 και ετοίμασε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 04/01/2012, το οποίο αναγνώρισε ως το τεκμήριο 15 που κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Ο μάρτυρας είπε ότι για την επούλωση ενός σταθερού κατάγματος, όπως ήταν αυτό του ενάγοντα, απαιτούνται 6 - 8 εβδομάδες. Στην περίπτωση του ενάγοντα, που αν θεωρήσουμε ότι είναι βαριά η εργασία του, τότε σε ένα διάστημα ενός χρόνου αυτός θα μπορούσε να επιστρέψει κανονικά στα καθήκοντα του και στην εργασία του. Υποδείχθηκε στον μάρτυρα το τεκμήριο 21, δηλαδή η Μαγνητική Τομογραφία ημερομηνίας 24/09/20 και είπε ότι το κάταγμα επουλώθηκε πλήρως και ότι τα υπόλοιπα προβλήματα που αναφέρονται στο εν λόγω τεκμήριο δεν έχουν καμία σχέση με το επίδικο τραύμα. Αυτά μπορούν να εμφανιστούν σε οποιονδήποτε άνθρωπο. Ο μάρτυρας είπε επίσης ότι ένα τέτοιο τραύμα όπως αυτό που υπέστη ο ενάγοντας, χωρίς περιορισμό κινητικότητας και χωρίς σημεία αστάθειας, το ποσοστό αναπηρίας με βάση τα συγγράμματα είναι 0%. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι ο ίδιος τον είδε μόνο μια φορά στις 08/11/2011 όταν προσήλθε για εξέταση το ιατρείο του εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας και εξέφρασε την γνώμη του τη δεδομένη στιγμή όπως αναφέρεται στο ιατρικό του πιστοποιητικό. Δηλαδή, ότι αν και εφόσον επέλθει πλήρης επούλωση - σταθεροποίηση του κατάγματος ο ενάγοντας θα μπορεί να ασκεί ακόμη και χειρονακτική εργασία στο μέτρο του δυνατού. Δεν γνωρίζει την περαιτέρω πορεία του ενάγοντα ούτε αν άλλαξε οτιδήποτε. Η μόνη ενημέρωση που έχει είναι το τεκμήριο
  11. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι το κάταγμα του ενάγοντα δημιούργησε καθίζηση του σπονδύλου, κάποια όμως χιλιοστά. Είπε περαιτέρω ότι στην περίπτωση του ενάγοντα υπήρξε πλήρης οστέωση του κατάγματος και με βάση το τεκμήριο 21 δεν υπάρχει καμία εμφανής αλλοίωση στην περιοχή. Είναι φυσιολογικό τον πρώτο καιρό να παρουσιάζεται οσφυαλγία την περιοχή αλλά μπορεί και οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος να έχει οσφυαλγία και μάλιστα χειρότερη από κάποιον που έχει υποστεί καθίζηση του οσφυϊκού σπονδύλου. Όσον αφορά τις φυσιοθεραπείες είπε ότι μπορεί να είναι βοηθητικές τον πρώτο καιρό που είναι το κάταγμα και μπορεί να χρειαστούν για 6 - 12 μήνες. Διαφώνησε με τη θέση ότι ο ενάγοντας χρειάζεται να κάνει φυσιοθεραπείες για το τραύμα αυτό λέγοντας ότι οποιοσδήποτε μπορεί να θέλει και να κάνει φυσιοθεραπείες για όλη του τη ζωή. Είπε επίσης ότι και χωρίς τις φυσιοθεραπείες δεν θα άλλαζε τίποτε και δεν θα ήταν χειρότερη η κατάσταση του ενάγοντα. Αναφερόμενος επίσης στο τεκμήριο 21 είπε ότι υπάρχουν ενδείξεις παθολογίας που αφορούν σε άλλα σημεία και δισκοκήλες. Κάποιος που έχει δισκοκήλη μπορεί να κάνει όσες φορές θέλει φυσιοθεραπεία για να τον ανακουφίσει, απλά δεν οφείλεται στο πρόβλημα που είχε. Ο μάρτυρας επίσης διαφώνησε ότι τα υπόλοιπα προβλήματα που παρουσιάζονται στην σπονδυλική στήλη του ενάγοντα προκλήθηκαν από το επίδικο τραύμα διότι η περιοχή υπόκειται σε περισσότερο «στρες». Η ανάπτυξη εκφυλίσεων στην σπονδυλική στήλη μπορεί να γίνει στον οποιοδήποτε ο οποίος ουδέποτε στη ζωή του υπέστηκε τραυματισμό. Τέλος, ο μάρτυρας είπε ότι όταν περάσει ένας χρόνος, μετά από την σταθεροποίηση του κατάγματος, τότε μπορεί κάποιος να εκτελεί ακόμα και τις κανονικές χειρωνακτικές εργασίες που μπορεί να εκτελεί οποιοσδήποτε άλλος. Ο Μ.Y.4 κατάθεσε ως ιατρός νευροχειρουργός ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα στις 15/04/2014 και ετοίμασε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό (βλ. τεκμήριο 13), το οποίο υιοθέτησε. Το συμπέρασμα του κατά την εξέταση του ενάγοντα, ήταν ότι η νευρολογική εικόνα του ενάγοντα ήταν πλήρης χωρίς κανένα νευρολογικό έλλειμα. Υπήρχε πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθρίτδας στο σύμπλεγμα κατά τα επόμενη έτη, χωρίς όμως να μπορεί να συνδεθεί με οποιαδήποτε ανάπτυξη περαιτέρω άλγους στην περιοχή. Η πιθανότητα χειρουργικής επέμβασης ήταν απομακρυσμένη. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι ο ενάγοντας παραπονείτο για πόνο και αιμωδίες των κάτω άκρων χωρίς σαφή ριζική νευρική κατανομή, με ιδιαίτερη ένδειξη ένταση στον δεξιό μηρό, τα οποία όμως είναι υποκειμενικά και δεν μπορούν να διαπιστωθούν. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ο ενάγοντας θα μπορούσε να εργάζεται κατά το χρόνο που τον εξέτασε και ότι περίπου απαιτείται ένας χρόνος για πλήρη αποθεραπεία ενός τραύματος σαν αυτό που είχε ο ενάγοντας και θα μπορούσε να ασκεί το επάγγελμα του πολιτικού μηχανικού. Περαιτέρω, ο μάρτυρας είδε το τεκμήριο 21 και είπε ότι με αυτό δεν γνωρίζει πόσο πονάει ο ενάγοντας αλλά με βάση το τραύμα, όπως εμφανίζεται, θα μπορούσε να τρέχει, να πηγαίνει κυνήγι και να ασκεί τα χόμπι του εκτός αν έχει προβλήματα τα οποία προέρχονται από τα υπόλοιπα προβλήματα που έχει στην σπονδυλική στήλη. Αντεξεταζόμενος είπε ότι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις που ο ενάγοντας παρουσιάζει σε άλλα μέρη της σπονδυλικής στήλης δεν συνδέονται με το επίδικο τραύμα. Ούτε μπορούν ακόμη και αυτές να συνδέονται με πόνο. Μπορεί να συνδέονται είπε μπορεί και να είναι ανώδυνες και να μην προκαλούν τίποτε. Επίσης, είπε ότι το ύψος του πόνου του κάθε ασθενούς είναι υποκειμενικό και ότι αν σήμερα ο ενάγοντας έχει πόνο, αυτός πιθανόν να είναι άσχετος με τον επίδικο τραυματισμό. Είπε όμως ότι με βάση το τεκμήριο 21 δεν βλέπει κάτι ενεργό στην περιοχή που να δικαιολογεί πόνο. Πέραν των πιο πάνω είπε ότι όταν εξέτασε τον ενάγοντα αυτός δεν λάμβανε καμία φαρμακευτική αγωγή και ότι δεν χρειάζεται να λαμβάνει φυσιοθεραπείες. Θα προχωρήσω να αξιολογήσω την ενώπιον μου μαρτυρία, έχοντας υπόψη μου τις αρχές της νομολογίας και τα επίδικα θέματα όπως καθορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις (βλ. Χρίστου v. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614 και Γιώργος Μελάς v. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1Β Α.Α.Δ. 826 ). Eπίσης, παραπέμπω στην Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva
(2002)1A A.A.Δ. 454 στην οποία αναφέρεται ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος δεν είναι επιλήψιμη αρκεί αυτό να δικαιολογείται και επεξηγείται (βλ. επίσης Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212, 216, Agapiou v. Panayiotou 1 CL.R. 257, 263 και Ιωάννου v. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215). Η Μ.Ε.1, κρίνω ότι ήταν μια ανεξάρτητη και αντικειμενική μάρτυρας, η οποία προσήλθε στο Δικαστήριο για να καταθέσει ως εκ της θέσεως της, τα γεγονότα τα οποία ήταν σε γνώση της και τα στοιχεία που διατηρούνταν στο Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Εργασίας και τα οποία σχετίζονταν με τον ενάγοντα και τους εναγόμενους. Δεν έχω διαπιστώσει κάτι το μεμπτό στη μαρτυρία της και τα όσα ανάφερε υποστηρίζονται από τα σχετικά έγγραφα που κατάθεσε στο Δικαστήριο. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της μάρτυρος αυτής και όλα όσα προκύπτουν, τόσο από την προφορική όσο και την έγγραφη μαρτυρία που κατάθεσε (βλ. τεκμήρια 1 - 8). Αξιολόγηση μαρτυρίας που σχετίζεται με το ζήτημα της ευθύνης και των συνθηκών πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος. Η εν λόγω μαρτυρία προέρχεται από τον Μ.Ε.2, τον ενάγοντα, τον Μ.Υ.1 και τον Μ.Υ.2, την οποία θα προχωρήσω να αξιολογήσω. Ο Μ.Ε.2 μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι και αυτός προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και τα γεγονότα τα οποία περιήλθαν στην αντίληψη του κατά τη διερεύνηση του επίδικου ατυχήματος. Το γεγονός ότι αυτός ήταν και είναι επιθεωρητής διερεύνησης ατυχημάτων του Γραφείου Εργασίας με αρκετή πείρα δεν αμφισβητήθηκε και κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ το μάρτυρα αυτό ως ειδικό για το ζήτημα στο οποίο αναφέρθηκε στο Δικαστήριο. Ο μάρτυρας αυτός επισκέφθηκε τη σκηνή του ατυχήματος και ετοίμασε σχετική έκθεση (βλ. τεκμήριο 9) την οποία εξήγησε στο Δικαστήριο αλλά αναφέρθηκε και στα ευρήματα του στη σκηνή, τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Υπέδειξε επίσης στις φωτογραφίες που επισυνάπτονται στην έκθεση του τα γδαρσίματα τα οποία εντόπισε στον τοίχο που ήταν τοποθετημένη η σκάλα για να δικαιολογήσει τη θέση του ότι αυτή υποχώρησε. Γενικότερα, δεν έτυχε αμφισβήτησης από την υπεράσπιση η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού αναφορικά με την κατάσταση της επίδικης σκάλας και το γεγονός ουσιαστικά ότι αυτή δεν ήταν ασφαλής καθότι δεν ήταν στερεωμένη ούτε στο δάπεδο, ούτε και στην οροφή, ότι από αυτήν απουσίαζαν και τα δύο αντιολισθητικά πέλματα της βάσης και ότι η τοποθέτηση της έγινε χωρίς να ληφθεί κανένα μέτρο στήριξης (για μετακίνηση προς τα πίσω ή και τα πλάγια). Επίσης, ανάφερε ότι το δάπεδο στο οποίο στηριζόταν η σκάλα ήταν κατασκευασμένο από λείο κεραμικό και κατ' επέκταση ακατάλληλο. Όλα τα πιο πάνω, είπε ο μάρτυρας, ήταν η αιτία πτώσης της σκάλας, θέση που αποδέχομαι. Η αντεξέταση του μάρτυρα είχε κατά το πλείστο διευκρινιστικό χαρακτήρα και λαμβάνω υπόψη μου τη θέση του ότι, μεταξύ των μέτρων ασφαλείας που θα πρέπει να λαμβάνονται για τη χρήση μιας τέτοιας σκάλας, είναι και κάποιος να την κρατά. Πέραν των πιο πάνω, αποδέχομαι και προκύπτει από τη μαρτυρία του ότι ο μόνος που γνώριζε για τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος ήταν ο ενάγοντας από τον οποίο πήρε κατάθεση, την οποία κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο 10 κατά το στάδιο της αντεξέτασης του. Οι αναφορές του μάρτυρα αυτού σε σχέση με τα καθήκοντα του ενάγοντα στους εναγόμενους κατά τον ουσιώδη χρόνο και συγκεκριμένα ότι αυτός ήταν επιστάτης, προκύπτουν από τα όσα ο ενάγοντας του ανάφερε στην κατάθεση του, θέση που θα κριθεί από την αξιολόγηση της υπόλοιπης μαρτυρίας και συγκεκριμένα της μαρτυρίας του ενάγοντα, των Μ.Υ.1 και 2, σε συνδυασμό με τη μαρτυρία της Μ.Ε.1. Όσον αφορά το ζήτημα της ύπαρξης Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας, αποδέχομαι τη θέση του μάρτυρα ότι δεν υπήρχε, τουλάχιστον στο χώρο του εργοταξίου και ότι όταν το ζήτησε από τον διευθυντή των εναγόμενων, δεν του παρουσιάστηκε. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού στην ολότητα της και την αποδέχομαι. Ο ενάγοντας κατά τη μαρτυρία του επιχείρησε να περιγράψει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη το επίδικο ατύχημα και το τί προηγήθηκε αυτού. Έχω διεξέλθει με πολλή προσοχή της μαρτυρίας του ενάγοντα, έλαβα υπόψη μου το περιεχόμενο της και την έχω αντιπαραβάλει με την υπόλοιπη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου. Επίσης, έλαβα υπόψη μου την εντύπωση που αποκόμισα από τον ενάγοντα κατά την ώρα που κατάθετε από το εδώλιο του μάρτυρα. Εκείνο το οποίο διαπιστώνεται από τη μαρτυρία του ενάγοντα, είναι ότι ο τελευταίος δεν κατάθεσε στο Δικαστήριο ολοκληρωμένα τα πραγματικά γεγονότα. Επιχείρησε να παρουσιάσει μια εκδοχή, η οποία θα ήταν η ευνοϊκότερη για τον ίδιο, παρά την πραγματική διάσταση των γεγονότων που έλαβαν χώρα και που σχετίζονται με το ζήτημα της ευθύνης για την πτώση του από την σκάλα. Η πιο πάνω διαπίστωση του Δικαστηρίου, βασίζεται στις αδυναμίες κατά την μαρτυρία του να υποστηρίξει, ειδικότερα, τη θέση του ότι ενώ ο ίδιος διαπίστωσε τον κίνδυνο που εμπεριείχε να ανέβει στην οροφή της κατοικίας με τη συγκεκριμένη σκάλα, εντούτοις το έπραξε διότι απειλήθηκε από τον διευθυντή των εναγόμενων με απόλυση, όπως θα υποστηριχθεί κατωτέρω. Περαιτέρω, ο ίδιος προκύπτει να διαφοροποιεί προηγούμενες δηλώσεις του και δη μέρος του περιεχομένου της γραπτής κατάθεσης που έδωσε στον επιθεωρητή του Γραφείου Ευημερίας, τεκμήριο 10, προβάλλοντας εκ νέου τη θέση ότι απειλήθηκε και εκβιάστηκε για να το πράξει από τον διευθυντή της εναγόμενης. Συγκεκριμένα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση του ότι πιέστηκε και απειλήθηκε από τον κ. Χ΄΄Γιάννη για να ανέβει στη σκάλα, παρά το ότι όπως είπε διαπίστωσε ότι ήταν επικίνδυνη και μάλιστα ότι ο κ. Χ΄΄Γιάννης του είπε να μην απασχολήσει τους άλλους δύο υπαλλήλους που ήταν εκεί για να του την κρατούν. Η θέση αυτή, εκτός του ότι δεν συνάδει με τη λογική, δεν είναι και πειστική με βάση τη μαρτυρία του ίδιου ενάγοντα. Ο ίδιος είπε ότι πριν μεταβεί στην συγκεκριμένη οικοδομή, έλαβε οδηγίες από τον κ. Χ΄΄Γιάννη να μεταβεί εκεί με σκοπό να τοποθετήσει την εν λόγω λαμαρίνα. Το ότι προηγήθηκε επικοινωνία με τον κ. Χ΄΄ Γιαννή, είναι αποδεκτό και από εκείνο, φυσικά με διαφορετικό περιεχόμενο. Η ουσία όμως είναι κατά πόσο όταν ο ενάγοντας επισκέφθηκε τη σκηνή, ο ίδιος επικοινώνησε εκ νέου με τον κ. Χ΄΄ Γιάννη, για να του αναφέρει το επικίνδυνο της σκάλας και το δισταγμό του να την χρησιμοποιήσει και περαιτέρω ότι ο κ. Χ΄΄ Γιάννης τον απείλησε. Αντεξεταζόμενος είπε ότι με τον κ. Χ΄΄ Γιάννη μίλησε πριν πάει στο εργοτάξιο και όχι μετά που πήγε. Όταν στη συνέχεια βρέθηκε αντιμέτωπος με το περιεχόμενο της γραπτής του δήλωσης για την ισχυριζόμενη συνομιλία που είχε αφού πήγε στη σκηνή και πώς μπορεί αυτό να ευσταθεί αφού δεν είχε μιλήσει μετά που πήγε στο εργοτάξιο με τον κ. Χ΄΄ Γιάννη, είπε ότι μίλησε και μετά που πήγε στη σκηνή. Στη συνέχεια, δίνει μια γενική απάντηση ότι μιλούσαν στην δουλεία με τον κ. Χ΄΄ Γιάννη και ύστερα είπε «επίεσε με, επίεσε με». Πέραν των πιο πάνω, εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο ενάγοντας ενώ είπε ότι διαπίστωσε την επικινδυνότητα της σκάλας και συγκεκριμένα ότι αυτή δεν είχε πέλματα και δεν ήταν δεμένη, στην πορεία παρουσιάζεται να μην γνωρίζει τη χρήση της και τους κανόνες ασφαλείας για τη χρήση μια τέτοιας σκάλας διότι δεν είχε κατάρτιση για ασφάλεια και υγεία στο εργοτάξιο. Δεν είχε τέτοιες γνώσεις είπε. Αφού δεν είχε τέτοιες γνώσεις, τότε πως μπορεί να λέει ότι η σκάλα έπρεπε να φέρει πέλματα και να είναι δεμένη για να είναι ασφαλής; Πιο κάτω ο ενάγοντας είπε ότι στο σπίτι του χρησιμοποιεί σκάλα, αλλά αυτή πάντοτε είναι δεμένη πάνω στην ταράτσα και τηρεί τις προδιαγραφές, κάτι που καταρρίπτει πλήρως τη θέση του ότι δεν γνώριζε την ασφαλή χρήση της σκάλας. Περαιτέρω, ερωτούμενος κατά πόσο γνωρίζει ότι ορθό θα ήταν να φωνάζει κάποιο να του κρατά τη σκάλα, ως μέτρο ουσιαστικά ασφάλειας, αποφεύγει να απαντήσει, λέγοντας ότι αυτός ακολούθησε τις οδηγίες του κ. Χ΄΄ Γιάννη και έκανε ό,τι έκανε λόγω της πίεσης που δέχθηκε από εκείνον. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του κατά το στάδιο της αντεξέτασης του είπε ότι αν η σκάλα δεν είναι δεμένη και δεν τηρεί τις προδιαγραφές σίγουρα δεν θα βγει σε αυτή. Αυτό καταδεικνύει τη γνώση του ενάγοντα για τον κίνδυνο που διατρέχει σε μια τέτοια περίπτωση και το απόλυτο της θέσης του ότι δεν θα τον αναλάμβανε. Επομένως, δεν είναι δυνατό να αναφέρει ότι ενώ, εν τέλει αποδεικνύεται, να γνώριζε στην ουσία αυτόν τον κίνδυνο, να ανεβαίνει στη σκάλα διότι δήθεν πιέστηκε και απειλήθηκε από τον κ. Χ΄΄ Γιάννη. Ούτε η θέση του ότι δεν έτυχε εκπαίδευσης για ζητήματα ασφάλειας και υγείας προκύπτει να ευσταθεί έχοντας υπόψη μου τη μαρτυρία του Μ.Υ.2 και τα σχετικά τεκμήρια που κατάθεσε σε σχέση με την εκπαίδευση που τύγχανε το προσωπικό της εναγόμενης και ο ίδιος ο ενάγοντας γι αυτά τα ζητήματα. Τη στιγμή μάλιστα που είναι κοινό έδαφος ότι στο εργοτάξιο υπήρχαν ακόμη δύο εργάτες, σε απόσταση μάλιστα 20 - 30 μέτρα όπως ο ενάγοντας είπε και οι οποίοι θα μπορούσαν να του κρατούν την σκάλα. Ούτε η θέση του ότι ο κ. Χ΄΄ Γιάννης του είπε να μην τους ενοχλήσει από την εργασία τους, μπορεί να ευσταθεί ή να πείθει. Πόση ώρα θα χρειαζόταν για ένα τουλάχιστον άτομο να του κρατά τη σκάλα για να ανέβει στην ταράτσα και να τοποθετήσει την εν λόγω λαμαρίνα, έτσι ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι οι εργάτες θα σταματούσαν την εργασία τους και θα τους απασχολούσε με αυτή, σε βαθμό που θα την επηρέαζε έτσι ώστε ο διευθυντής των εναγόμενων να μην ήθελε να τους ενοχλήσει; Έπεται όλοι οι πιο πάνω ισχυρισμοί του ενάγοντα, αποτελούν μια προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά τον ουσιώδη χρόνο με σκοπό ο ίδιος να απαλλαχθεί από τυχόν ευθύνη την οποία φέρει για το επίδικο ατύχημα. Όσον αφορά τα καθήκοντα του στους εναγόμενους ο ίδιος στην κατάθεση που έδωσε στο Γραφείο Εργασίας είπε ότι εκτελούσε χρέη επιστάτη και ότι ήταν πολιτικός μηχανικός. Πουθενά επίσης στην εν λόγω κατάθεση του ανάφερε τα γεγονότα που είπε στο Δικαστήριο σε σχέση με τις κατ' ισχυρισμό απειλές και εκβιασμούς του κ. Χ΄΄Γιάννη για να ανέβει σε μια επικίνδυνη σκάλα. Ο ενάγοντας αναίρεσε κατά ένα βαθμό τα όσα ανάφερε στην εν λόγω κατάθεση του, λέγοντας ότι είπε ψέματα διότι πάλι, τον απείλησε ο κ. Χ΄΄ Γιάννης και ότι είναι εκείνος που του είπε να τα πει για μην πάει φυλακή και ότι τα είχε κανονίσει με το Γραφείο Εργασίας. Επικαλείται ο ενάγοντας εκ νέου απειλές και εκβιασμούς του κ. Χ΄΄ Γιάννη και ότι ο τελευταίος έχει διασυνδέσεις παντού και πάντα γίνεται αυτό που θέλει. Η τελευταία αυτή θέση όμως, δεν υποστηρίζεται από οποιαδήποτε άλλα στοιχεία ή γεγονότα που να καταδεικνύουν παρέμβαση της εναγόμενης στην έρευνα του Γραφείου Εργασίας σε σχέση με τον τρόπο χειρισμού της παρούσας υπόθεσης. Ουδέποτε τέθηκε στον Μ.Ε.2 τέτοια θέση και ούτε καν του ζητήθηκε να εξηγήσει τον λόγο που δεν διώχθηκε ποινικά η εναγόμενη. Επανερχόμενος στο θέμα της κατάθεσης του μάρτυρα και ειδικότερα στο ζήτημα που αφορά τα καθήκοντα του στην εναγόμενη, εκείνο το οποίο προκύπτει από όλη την ενώπιον μου μαρτυρία, είναι ότι όντως ο ενάγοντας κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν φοιτητής εκπαιδευτικός πολιτικός μηχανικός έργων και δεν είχε πάρει ακόμη το πτυχίο του. Εργαζόταν τα τελευταία 2,5 χρόνια πριν το επίδικο ατύχημα στην εναγόμενη ενώ προηγουμένως είχε εργαστεί για μικρό χρονικό διάστημα σε άλλη εργοληπτική εταιρεία. Πέραν τούτου, παρά την προσπάθεια του ενάγοντα και των δικηγόρων του στην αγόρευση τους να παρουσιάσουν τον ενάγοντα ως ένα ανειδίκευτο εργάτη και/ή οικοδόμο της εναγόμενης, εντούτοις, δεν είναι αυτό που προκύπτει. Ο ενάγοντας κατά την αντεξέταση του ανάφερε ότι ήταν μαθητευόμενος στην εναγόμενη χωρίς να επεξηγεί περαιτέρω σε τι ήταν μαθητευόμενος. Ήταν μαθητευόμενος στη δουλειά είπε. Στο Γραφείο Εργασίας, αρχικά, ήταν δηλωμένος ως μαθητευόμενος μηχανικός, εκτός των άλλων που αναφέρονται σε εκείνο το κωδικό. Επίσης, ο ίδιος ο ενάγοντας κατά την αντεξέταση του είπε ότι υπήρχαν δύο ομάδες. Η μια ομάδα είχε επιστάτη τον κ. Παπαντωνίου και ήταν υπεύθυνη για την ολοκλήρωση των έργων από τον σκελετό και μετά. Η άλλη ομάδα ήταν η δική του, η οποία ασχολείτο με τα χωματουργικά, τα καλούπια και μέχρι τον σκελετό. Τούτο συνάδει και με τα όσα ανάφερε στην κατάθεση του στο Γραφείο Εργασίας και συγκεκριμένα ότι μερικά από τα καθήκοντα του ήταν να παίρνει υψόμετρα, μελέτη σχεδίων για χάραξη σημαδιών χωροθέτησης κτλ. Περαιτέρω, στην εν λόγω κατάθεση του αναφέρει ότι η δουλειά του δεν ήταν μόνο σε εκείνο το εργοτάξιο αλλά γύριζε όλα τα εργοτάξια της εναγόμενης και ότι την επίδικη μέρα είχε πάει δουλειά στο συγκεκριμένο εργοτάξιο στις 07:30 και ότι προσλήφθηκε ως επιστάτης. Δεν έχω πεισθεί ότι το περιεχόμενο της κατάθεσης του ενάγοντα στο Γραφείο Εργασίας δόθηκε κατόπιν πιέσεων προς τον ενάγοντα από τον διευθυντή της εναγόμενης, ούτε τα όσα ο ενάγοντας επιχείρησε να αναφέρει στο Δικαστήριο και τα οποία συγκρούονται με την εν λόγω κατάθεση του, μπορούν να ληφθούν υπόψη. Επί του προκειμένου κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου τα όσα οι Μ.Υ.1 και 2 ανάφεραν στο Δικαστήριο σε σχέση με τα καθήκοντα του ενάγοντα στην εναγόμενη, όπως θα αναφερθεί κατωτέρω κατά την δική τους αξιολόγηση. Προκύπτει τόσο από τη μαρτυρία του ενάγοντα όσο και από την υπόλοιπη αξιόπιστη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου, ότι ο ενάγοντας λόγω των προσόντων του - φοιτητής εκπαιδευτικός πολιτικός μηχανικός - δεν ήταν ένας ανειδίκευτος εργάτης στην εναγόμενη ή οικοδόμος, ούτε ήταν τέτοιος δηλωμένος στο Γραφείο Εργασίας, αλλά είχε αυξημένα καθήκοντα και ήταν στην ουσία βοηθός εργοδηγός και υπεύθυνος για τον συντονισμό των εργασιών της εναγόμενης μαζί με τον κ. Παπαντωνίου και σε συνεννόηση με τον κ. Χ΄΄ Γιάννη. Ο ίδιος επίσης αναφερόταν ως επιστάτης σύμφωνα με τον Μ.Ε.2, εξ' ου και η αναφορά του στην κατάθεση του στο Γραφείο Εργασίας και τούτο δεν έχω πεισθεί ότι έγινε λόγω πιέσεων και εκβιασμών του κ. Χ΄΄ Γιάννη. Ακόμη και να θεωρηθεί ότι ο ενάγοντας απειλήθηκε από τον διευθυντή της εναγόμενης για να δώσει αυτήν την κατάθεση κατά το χρόνο που την έδινε, στην πορεία, δεν φαίνεται ο ίδιος να προβαίνει σε οποιαδήποτε διορθωτική κίνηση για αλλαγή αυτής της κατάθεσης του, αφού όπως είπε ο εργοδότης του σταμάτησε να έχει επαφή μαζί του και να ενδιαφέρεται. Η πρώτη φορά που επιχειρεί να διαφοροποιήσει την κατάθεση που έδωσε στο Γραφείο Ευημερίας ήταν στο Δικαστήριο κατά την κατάθεση του. Από την αντίπερα όχθη, ο Μ.Υ.1 κρίνω ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια και τα γεγονότα τα οποία ήταν στην γνώση του. Λαμβάνω υπόψη μου την πολύχρονη συνεργασία του με την εναγόμενη και ότι αυτός είναι ο γενικός εργοδηγός αυτής, αλλά δεν διαπιστώνεται από τη μαρτυρία του ότι αυτός προσήλθε στο Δικαστήριο για να βοηθήσει την υπόθεση της εναγόμενης, αλλά να αναφέρει τα πραγματικά γεγονότα που σχετίζονται γενικότερα με τον τρόπο λειτουργίας της εναγόμενης και τα καθήκοντα που ο ενάγοντας είχε σε αυτή κατά τον ουσιώδη χρόνο. Σημειώνεται ότι ο ίδιος δεν ήταν παρών στο επίδικο ατύχημα και δεν είχε γνώση των περιστάσεων που αυτό έλαβε χώρα. Επίσης, ο μάρτυρας έχω διαπιστώσει, ότι ήταν σταθερός στα όσα ανάφερε στο Δικαστήριο και δεν έχει κλονιστεί καθοιονδήποτε τρόπο η αξιοπιστία του. Ανάφερε ότι ο ενάγοντας εκτελούσε χρέη επιστάτη στους εναγόμενους και εξήγησε τη θέση του αυτή. Είπε ότι κάθε μήνα αλλά και πιο σύντομα, τόσο ο ίδιος όσο και ο ενάγοντας πήγαιναν στο γραφείο των εναγόμενων και ο διευθυντής τους έδινε οδηγίες. Ο ενάγοντας ήταν υπεύθυνος έργου, ο ίδιος ακόμα έλεγε ότι είναι επιστάτης. Ο ίδιος είπε επίσης ότι ήταν ο γενικός επιστάτης και ο ενάγοντας ήταν πιο κάτω από αυτόν, αλλά ήταν υπεύθυνος έργου. Ανεξαρτήτως του μισθού που λάμβανε ο ενάγοντας, ο μάρτυρας είπε ότι ανατέθηκαν στον ενάγοντα τέτοια καθήκοντα και ήταν υπεύθυνος έργου λόγω του γεγονότος ότι ήταν φοιτητής και σπούδαζε το «θέμα» όπως είπε, θέση που υποστηρίζεται και από την μαρτυρία του Μ.Υ.2, η αξιολόγηση της οποίας ακολουθεί. Πέραν των πιο πάνω, δεν έτυχαν αμφισβήτησης από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού, οι θέσεις του αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας της εναγόμενης και ότι πάντοτε παίρνουν οδηγίες να τηρούν τους κανόνες ασφάλειας και υγείας. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και την αποδέχομαι στην ολότητα της. Ο Μ.Υ.2 κρίνω ότι, παρά το γεγονός ότι μέρος της μαρτυρίας του συνάδει με άλλη ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία και/ή οι θέσεις του δεν κλονίστηκαν κατά την αντεξέταση του και μπορούν να γίνουν αποδεκτές, εντούτοις άλλα μέρη της μαρτυρίας του διαπνέονται από μια προσπάθεια του να επιρρίψει πλήρως την ευθύνη για το επίδικο ατύχημα στον ενάγοντα και/ή συγκρούονται και με άλλη αποδεκτή μαρτυρία. Κρίνω ότι η μαρτυρία του μπορεί να γίνει εν μέρει αποδεκτή ως θα εξηγηθεί και αιτιολογηθεί κατωτέρω. Πιο λεπτομερώς σε σχέση με το τι έλαβε χώρα πριν το επίδικο ατύχημα, ο μάρτυρας αυτός απέρριψε ουσιαστικά την εκδοχή του ενάγοντα ότι ο τελευταίος βρισκόταν σε άλλη οικοδομή και εργοτάξιο και ότι τον διέταξε να μεταβεί στο εργοτάξιο όπου έγινε το ατύχημα για να εκτελέσει την συγκεκριμένη εργασία. Η θέση του αυτή κρίνω ότι μπορεί να γίνει αποδεκτή και τούτο διότι ο μάρτυρας δεν έτυχε ουσιαστικής αντεξέτασης επί του ζητήματος αυτού και ουδέποτε του υποβλήθηκε η θέση ότι ο ενάγοντας βρισκόταν σε άλλο εργοτάξιο και συγκεκριμένα σε εργοτάξιο στην Αγία Βαρβάρα και ο ίδιος τον διέταξε να μεταβεί στην οικοδομή που έλαβε χώρα το ατύχημα για να τοποθετήσει την λαμαρίνα, όπως ο ενάγοντας ανάφερε κατά τη μαρτυρία του. Η θέση του μάρτυρα ήταν ότι ο ενάγοντας ήταν ο υπεύθυνος του επίδικου εργοταξίου κατά τον ουσιώδη χρόνο και είχε μαζί του ακόμη δύο υπαλλήλους. Παραδέχτηκε ότι το πρωί της επίδικης ημέρας είχε επικοινωνία με τον ενάγοντα στην οποία ο τελευταίος τον ενημέρωσε για την έλευση της συγκεκριμένης λαμαρίνας και ότι αυτή θα τοποθετείτο εκεί που προοριζόταν. Άλλωστε και ο ενάγοντας στη μαρτυρία είπε ότι μιλούσε με τον εργοδότη του για τις εργασίες τους και ότι την ημέρα εκείνη είχε συνομιλία μαζί του. Παρά το ότι όμως ο μάρτυρας αυτός, στην παράγραφο 10 της γραπτής του δήλωσης, αναφέρει ότι στην εν λόγω επικοινωνία ο ενάγοντας του είπε ότι θα δώσει οδηγίες στους δύο εργάτες για να τοποθετήσουν την λαμαρίνα στην οροφή της οικοδομής και ότι ο ίδιος του τόνισε ότι ο ένας εργάτης που θα ανέβαινε θα πρέπει να έχει τη βοήθεια του άλλου, ο οποίος θα του κρατά τη σκάλα, εντούτοις, φαίνεται αυτή του η θέση να μην ευσταθεί και να πείθει. Φάνηκε από τη μαρτυρία του ότι τα όσα ο μάρτυρας ανάφερε είναι αυτά που θα υπολόγιζε ότι θα έπραττε ο ενάγοντας ή ότι θα έπρεπε να πράξει κατά την γνώμη του, παρά τα πραγματικά γεγονότα. Η πραγματική διάσταση των πραγμάτων και το τί διαμείφθηκε στο εν λόγω τηλεφώνημα φαίνεται να αναφέρεται από το μάρτυρα κατά την αντεξέταση του, κάτι που συνάδει και με την λογική υπό τις περιστάσεις. Ο μάρτυρας είπε ότι ο ενάγοντας του τηλεφώνησε και του είπε ότι θα έβαζε την εν λόγω λαμαρίνα και αυτός του είπε εντάξει, «βαρ' την και τέλειωσε, εν ήταν να κάνουμε καμιά επιστήμη», όπως χαρακτηριστικά ανάφερε. Αυτό προκύπτει να έλαβε χώρα το συγκεκριμένο πρωινό και κρίνω ότι μπορώ να το αποδεχθώ και όχι τα όσα ο μάρτυρας αρχικά επιχείρησε να αναφέρει. Αποδέχομαι επίσης τις θέσεις του μάρτυρα ότι μετά δεν είχε άλλη επικοινωνία με τον ενάγοντα σε σχέση με την κατάσταση της σκάλας και ότι τον απείλησε καθοιονδήποτε τρόπο και ότι δεν του είπε να μην ενοχλήσει τους δύο εργάτες. Ο μάρτυρας ήταν κατηγορηματικός και σταθερός στην εκδοχή του αυτή, η οποία συνάδει και με την λογική, λαμβάνοντας υπόψη μου και τις θέσεις του ενάγοντα περί τούτων, ως αναφέρθηκε ανωτέρω. Όσον αφορά τα καθήκοντα του ενάγοντα, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη θέση του μάρτυρα τούτου ότι αυτός ήταν ο υπεύθυνος του συγκεκριμένου εργοταξίου κατά τον ουσιώδη χρόνο και ότι εκτελούσε χρέη εργοδηγού και βοηθού μηχανικού, θέση που συνάδει και με την μαρτυρία του Μ.Υ.1, την οποία έχω αποδεχθεί. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι είναι για αυτά τα καθήκοντα που προσέλαβε τον ενάγοντα λόγω του ότι του απέμεναν κάποια μαθήματα για να πάρει το πτυχίο του. Επίσης, είπε ότι η εναγόμενη δεν είναι μεγάλη εταιρεία έτσι ώστε να υπάρχουν συνεργεία για διαφορετικές εργασίες, δηλαδή για χωματουργικά, καλούπια και τελειώματα. Η ουσία όμως της θέσης του είναι ότι ο ενάγοντας κατά τον ουσιώδη χρόνο βρισκόταν στην επίδικη οικοδομή, είχε προσληφθεί με καθήκοντα εργοδηγού και είχε και την ευθύνη των δύο άλλων υπαλλήλων που βρίσκονταν εκεί. Αποδέχομαι επίσης τη θέση του μάρτυρα ότι το μόνο μέσο που υπήρχε στη συγκεκριμένη οικοδομή για να ανέβει κάποιος στην οροφή ήταν η συγκεκριμένη σκάλα, καθότι η οικοδομή ήταν τελειωμένη και η μόνη εκκρεμότητα που παρέμενε ήταν η τοποθέτηση της εν λόγω λαμαρίνας. Συμφώνησε επίσης ο μάρτυρας ότι η συγκεκριμένη σκάλα δεν είχε πέλματα και ότι δεν ήταν δεμένη λέγοντας ότι αυτή ήταν στην αποθήκη των εργαλείων, επικαλούμενος όμως το γεγονός ότι εκεί υπήρχαν δύο εργάτες που μπορούσαν να την κρατούν. Πέραν των πιο πάνω, δεν μπορώ να δώσω βαρύτητα και να αποδεχθώ τις θέσεις του μάρτυρα ότι στο επίδικο εργοτάξιο υπήρχε αναρτημένο το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας και ότι αυτό παρουσιάστηκε στο Γραφείο Εργασίας την ίδια μέρα, που πήρε την κατάθεση του, όπως είπε. Παρά την παρουσίαση ενός τέτοιου Σχεδίου στο Δικαστήριο (βλ. τεκμήριο 45), εντούτοις από την μαρτυρία του Μ.Ε.2, την οποία το Δικαστήριο έκρινε αξιόπιστη, δεν προκύπτει αυτά να ευσταθούν. Ούτε ο μάρτυρας αυτός δίνει περισσότερες λεπτομέρειες σε ποιόν το παρουσίασε στο Γραφείο Εργασίας και πότε. Η ουσία είναι ότι ο Μ.Ε.2, η μαρτυρία του οποίου κρίθηκε αξιόπιστη δεν εντόπισε στο εργοτάξιο ένα τέτοιο σχέδιο. Ούτε μπορεί να γίνει αποδεκτή ή να δοθεί βαρύτητα στη θέση του ότι η επίδικη σκάλα ήταν στην αποθήκη και ο ενάγοντας ήταν αυτός που την πήρε και την τοποθέτησε στο μπαλκόνι. Η θέση του αυτή ήταν γενική και δεν υποστηρίζεται από οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία. Ο μάρτυρας δεν έδωσε λεπτομέρειες πώς γνωρίζει αυτό το γεγονός και ούτε ανάφερε πότε ήταν η τελευταία φορά που ο ίδιος επισκέφθηκε την οικοδομή. Ούτε ήταν παρόν στο σημείο αμέσως πριν επισυμβεί το ατύχημα. Όσον αφορά τους κατ' ισχυρισμό εκβιασμούς του μάρτυρα αυτού και τις κατ' ισχυρισμό υποδείξεις προς τον ενάγοντα στο τι να έλεγε στο Γραφείο Ευημερίας, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τις θέσεις του ότι κάτι τέτοιο δεν έλαβε χώρα, λαμβάνοντας υπόψη μου την υπόλοιπη μαρτυρία και τα όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ενάγοντα για το ζήτημα αυτό. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού εν μέρει ως αναφέρθηκε ανωτέρω. Αξιολόγηση μαρτυρίας σε σχέση με τις σωματικές βλάβες Θα προχωρήσω να αξιολογήσω τη μαρτυρία των ιατρών που καταθέσαν στο Δικαστήριο και συγκεκριμένα των Μ.Ε.4 και 6 και των Μ.Υ.3 και 4 πρώτα και ακολούθως του ενάγοντα. Κατά την αξιολόγηση των εν λόγω ιατρών έχω υπόψη μου τις αρχές που διέπουν τη αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, αφού φυσικά προηγουμένως το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι ένας μάρτυρας είναι τέτοιος (βλ. Kayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation (Aρ.1)
(2013)1Α Α.Α.Δ. 438, Καουρής v. Δημητρίου και Άλλης
(2008)1(Β) Α.Α.Δ.967, Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους v. Κονναρή
(2011)1(Γ) Α.Α.Δ. 2298), Σιακόλας v. Μedousa Constructions Ltd, ECLI:CY:AD:2014:B337, Ποιν. Έφεση Αρ. 161/12, Ημερομηνίας 20/05/2014 και «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των κ.κ. Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, σελ. 580 και 581). Κατ' αρχάς, λοιπόν, θα πρέπει να αναφερθεί ότι όλοι οι μάρτυρες που καταθέσαν στο Δικαστήριο υπό την ιδιότητα τους ως ιατροί, έχω ικανοποιηθεί ότι είναι τέτοιοι. Δεν έτυχε αμφισβήτησης από οποιαδήποτε πλευρά το ζήτημα αυτό αλλά και όπως προκύπτει από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία, οι εν λόγω μάρτυρες ασκούν το επάγγελμα του ιατρού με τη συγκεκριμένη ειδικότητα που έκαστος ανάφερε για σειρά ετών, πέραν των ακαδημαϊκών προσόντων που κατέχουν. Η βασική διαφορά ενάγοντα και εναγόμενης, είναι κατά πόσο ο εν λόγω τραυματισμός άφησε κατάλοιπα στον ενάγοντα και σε ποιόν βαθμό, κατά πόσο επηρεάστηκε η ικανότητα του ενάγοντα να ασκεί το επάγγελμα που ασκούσε κατά τον τραυματισμό του και/ή μετά τον τραυματισμό και σε πόσο χρόνο μετά από αυτόν. Επίσης, προκύπτει να αποτελεί αμφισβητούμενο γεγονός η ανάγκη ο ενάγοντας να εξακολουθεί να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπείες για τον εν λόγω τραυματισμό του και ποιες οι συνέπειες στην προσωπική του ζωή από αυτόν. Θα προχωρήσω κατωτέρω να αξιολογήσω την μαρτυρία εκάστου των ιατρών που έχουν καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, με σκοπό να καταλήξω σε δικά μου συμπεράσματα αναφορικά με την ακριβή φύση του εν λόγω τραυματισμού, τις συνέπειες του και τυχόν κατάλοιπα αυτού. O M.E.4 κρίνω ότι ανάφερε στο Δικαστήριο τα γεγονότα που αφορούν τον τραυματισμό και την νοσηλεία του ενάγοντα στο Γ.Ν. Λεμεσού, στο βαθμό που τα θυμόταν και στη βάση του ιατρικού πιστοποιητικού που ο ίδιος ετοίμασε, τεκμήριο
  1. Δεν έχω διαπιστώσει κάτι το μεμπτό στη μαρτυρία. Η αντεξέταση του ήταν περιορισμένη και διευκρινιστικού χαρακτήρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μάρτυρας αυτός ανάφερε το είδος του τραύματος που ο ενάγοντας είχε, το οποίο, όπως διαπιστώθηκε, δεν είχε νευρολογική σημειολογία, εξηγώντας τη θέση του τούτη. Ανάφερε επίσης ότι το ζήτημα της ύπαρξης ή μη νευρολογικής σημειολογίας, είναι δουλειά του κάθε ιατρού που θα εξετάσει ένα ασθενή με αυτής της φύσης τραύμα και όχι μόνο του νευροχειρουργού. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού στην ολότητα της. Έχω διεξέλθει της μαρτυρίας τόσο του Μ.Ε.6 όσο και των Μ.Υ.3 και 4, την έχω αντιπαραβάλει και έλαβα υπόψη μου την εντύπωση που απεκόμισα από αυτούς κατά την κατάθεση τους από το εδώλιο του μάρτυρα σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Στην ουσία όλοι οι πιο πάνω μάρτυρες συμφωνούν ότι το επίδικο τραύμα επουλώθηκε πλήρως με μία μέτρια καθίζηση. Η διαφωνία των πιο πάνω μαρτύρων έγκειται στο κατά πόσο ο ενάγοντας χρειάζεται να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπεία εσαεί για να συντηρεί το τραύμα του, κατά πόσο αυτός κατέστη ανίκανος για εργασία ή έχει επηρεαστεί η ικανότητα του και κατά πόσο ο εν λόγω τραυματισμός του επηρεάζει την ποιότητα της ζωής του. Ο Μ.Ε.6 κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να εξηγήσει μεν τη φύση του τραυματισμού του ενάγοντα και τα ενδεχόμενα κατάλοιπα που ένας τέτοιος τραυματισμός επιφέρει, αλλά ταυτόχρονα, διαπιστώνεται ότι επιχείρησε να βοηθήσει και την υπόθεση του ενάγοντα. Και τούτο, διότι από τη μαρτυρία του προκύπτει να ήθελε να καταδείξει την ύπαρξη μόνιμων καταλοίπων και/ή σοβαρότερων από ότι ο τραυματισμός του επέφερε. Η όλη μαρτυρία του και οι εξηγήσεις που επιχείρησε να δώσει για να στηρίξει τις θέσεις του αυτές παρουσιάζουν αδυναμίες και οι απαντήσεις του επί συγκεκριμένων ζητημάτων δεν ήταν άμεσες, σταθερές και τεκμηριωμένες. Ο μάρτυρας αυτός, παρόλο που εξέτασε τον ενάγοντα στις 07/10/2020, το περιεχόμενο του ιατρικού του πιστοποιητικού τεκμήριο 42 είναι γενικό και δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένα ευρήματα κατά την κλινική αυτή εξέταση η οποία να αιτιολογεί τα συμπεράσματα του. Συγκεκριμένα, εκείνο το οποίο προκύπτει από όλη την ενώπιον μου τεθείσα μαρτυρία είναι ότι ο πόνος και η δυσκαμψία αποτελεί υποκειμενικό εύρημα και θα πρέπει να εξεταστούν οι αιτιάσεις του ασθενή και να διευκρινιστεί από ποιο σημείο προέρχονται για να κριθεί κατά πόσο αποτελεί αποτέλεσμα του τραυματισμού. Ο μάρτυρας δεν προβαίνει σε οποιαδήποτε συγκεκριμένη αναφορά στο ιατρικό του πιστοποιητικό τεκμήριο 42 αυτής της φύσης αλλά ούτε και ενώπιον του Δικαστηρίου. Αρκέστηκε να πει και να ισχυριστεί ότι η περιοχή του κατάγματος συμβάλλει περισσότερο στην πρόκληση πόνου στον ενάγοντα παρά οι άλλες αλλοιώσεις που παρουσιάζει στην σπονδυλική στήλη και οι οποίες συμφώνησε ότι δεν σχετίζονται με τον επίδικο τραυματισμό. Στο τεκμήριο 42 αναφέρει ότι ο ενάγοντας συνεχίζει να παρουσιάζει επεισόδια οσφυαλγίας επί κοπώσεως με αποτέλεσμα να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπείες. Επιχείρησε επίσης να παρουσιάσει την εικόνα ότι από τον καιρό που ο ενάγοντας εξήλθε από το Νοσοκομείο τον παρακολουθεί, χωρίς αυτό όμως να τεκμηριώνεται αλλά να προκύπτει στην ουσία ότι μετά το 2012 (26/01/2012 που είναι η τελευταία απόδειξη πληρωμής) η επόμενη φορά που ξανά είδε τον ενάγοντα ήταν το 2019 και το
  2. Ακόμη και να γινόταν αποδεκτή η θέση του ότι παρακολουθούσε τον ενάγοντα και στο μεσοδιάστημα και δεν τον χρέωνε, δεν έχει αναφέρει πόσες φορές τον είδε, ποιο ήταν το πρόβλημα του, τι ο ίδιος διαπίστωσε κατά τις επισκέψεις αυτές και ποια θεραπεία του παρείχε. Τη στιγμή μάλιστα που ανάφερε ότι μετά από το κρίσιμο αρχικό στάδιο του τραύματος και την επούλωση του, εκείνο το οποίο μπορεί να παρουσιαστεί είναι επεισόδια οσφυοϊσχυαλγίας και δυσκαψίας, είτε απρόοπτα είτε επί κοπώσεως, τα οποία λύνονται με ένα φυσιοθεραπευτικό διατακτικό ή με μια φαρμακευτική αγωγή. Δεν έχει παρουσιαστεί οτιδήποτε από τα πιο πάνω, ούτε αναφέρθηκε από τον μάρτυρα ότι στα ενδιάμεσα εξέτασε τον ενάγοντα με ένα τέτοιο σύμπτωμα. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση του ότι από το 2012 μέχρι το 2019 που εξέτασε εκ νέου τον ενάγοντα και το 2020, ο μάρτυρας είχε δει στο ενδιάμεσο τον ενάγοντα και ιδιαίτερα ότι είχε οποιαδήποτε συμπτώματα από τον επίδικο τραυματισμό τα οποία να έχρηζαν θεραπείας. Ο μάρτυρας αναφέρει στο ιατρικό του πιστοποιητικό ημερομηνίας 02/09/2011 (τεκμήριο 29) και σε αυτό ημερομηνίας 07/10/2020 (τεκμήριο 42) ότι η κατάσταση του ενάγοντα πιθανόν να παραμείνει μόνιμη και αμετάβλητη και ότι είναι μόνιμη και αμετάβλητη, αντίστοιχα, κάτι το οποίο τον δυσκολεύει στην καθημερινότητα του και στην εργασιακή του ρουτίνα. Σημειώνεται ότι στο τεκμήριο 29 αναφέρεται σε πιθανότητα χειρουργικής επέμβασης, χωρίς να έχει προκύψει η ανάγκη αυτής μέχρι σήμερα ή να υποστηριχθεί ότι απαιτείται μια τέτοια επέμβαση και τι αυτή θα προσφέρει. Στο δε τεκμήριο 42 αναφέρει ότι ο ενάγοντας βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια από τις 06/04/2012 - 02/07/2013 χωρίς να επεξηγήσει τη θέση του αυτή. Εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι ο ενάγοντας κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου αναρρωτικές άδειες μέχρι τις 05/04/
  3. Ο ίδιος ο μάρτυρας επίσης είπε ότι ένας τέτοιος τραυματισμός μπορεί να κρατήσει τον ασθενή μακριά από τις δραστηριότητες και εργασία του για περίοδο δύο ετών από τον τραυματισμό του. Δεν δικαιολογεί ωστόσο ο μάρτυρας γιατί ο ενάγοντας χρειάστηκε να είναι σε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 02/07/2013, όπως αναφέρει στο ιατρικό του πιστοποιητικό, ποιος του έδωσε τέτοια άδεια και κατά πόσο η κλινική του κατάσταση απαιτούσε αναρρωτική άδεια μέχρι την ημερομηνία που αναφέρει. Τη στιγμή που η τελευταία απόδειξη πληρωμής του μάρτυρα αυτού ήταν στις 26/01/2012 και έκτοτε δεν έδωσε οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες αναφορικά με το πότε είδε τον ενάγοντα ξανά και τί διαπίστωσε. Επανερχόμενος όμως στην δυσχέρεια του ενάγοντα στην καθημερινότητα του και στην εργασιακή του ρουτίνα, αυτό εδράζεται στα επεισόδια οσφυαλγίας και δυσκαμψίας οσφύος τα οποία παρουσιάζει. Δεν έχει καταδειχθεί ούτε έχει υποστηριχθεί ότι από το 2012 - 2019 ο ενάγοντας είχε τέτοια επεισόδια για τα οποία επισκέφθηκε τον μάρτυρα και του χορήγησε θεραπεία, όπως πιο πάνω αναφέρθηκε και ο ίδιος είπε ότι γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις. Ο μάρτυρας σε κάποιο στάδιο της μαρτυρίας του επιχείρησε να διασυνδέσει τις απόψεις και θέσεις του σε σχέση με ανικανότητα του ενάγοντα να ασκεί την εργασία του και τη δυσκολία που παρουσιάζει στην εργασιακή του ρουτίνα, με το επάγγελμα του και συγκεκριμένα αυτό του οικοδόμου. Πουθενά στα δύο ιατρικά του πιστοποιητικά αναφέρει ή διασυνδέει τα συμπεράσματα του με αυτό το επάγγελμα, παρά μόνο ενώπιον του Δικαστηρίου από μόνος του αναφέρθηκε σε αυτό, λέγοντας ότι αυτό του είχε αναφέρει ο ενάγοντας. Φαίνεται επίσης από τη μαρτυρία του να μην γνωρίζει για την αίτηση του ενάγοντα για παραχώρηση επιδόματος αναπηρίας, ενώ σε άλλο σημείο προκύπτει να λέει ότι γνωρίζει ότι δεν έπαιρνε ένα τέτοιο επίδομα και να συμφωνεί με τη απόφαση του ιατροσυμβουλίου να θεωρήσουν τον ενάγοντα ικανό για εργασία μετά από ένα τέτοιο τραυματισμό. Ύστερα όμως είπε ότι το ιατροσυμβούλιο είχε αντίθετη άποψη με τον ίδιο όσο αφορά το γεγονός ότι μπορεί να εργάζεται ως οικοδόμος. Παρά λοιπόν τις αρχικές του τοποθετήσεις περί δυσκολίας του ενάγοντα στην εργασιακή του ρουτίνα, στην πορεία φαίνεται να περιορίζει τη θέση του αυτή στο επάγγελμα του οικοδόμου. Περιορίζει περαιτέρω την ανικανότητα του σε χειρωνακτική βαριά εργασία λέγοντας ότι μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του Πολιτικού Μηχανικού με κάποιους περιορισμούς τους οποίους ανάφερε. Στην πορεία προκύπτει να επιχείρησε να περιορίσει και αυτούς τους περιορισμούς αναφερόμενος π.χ. σε συγκεκριμένα κιλά που ο ενάγοντας μπορεί να σηκώσει (10 - 15), σε παρατεταμένη οδήγηση (μπορεί να οδηγήσει να πάει μέχρι τη Λεμεσό αλλά όχι να έχει ταξί και να κάνει 5 κούρσες στο αεροδρόμιο Λάρνακας) και ότι αυτό θα τον δυσκολέψει καθώς επίσης και στο να κάθεται για 8 ώρες. Πέραν των πιο πάνω και επί της ουσίας του ιδίου του τραυματισμού και των καταλοίπων του, ο μάρτυρας επιχείρησε, κρίνω, να αποδώσει μεγαλύτερη έκταση και συνέπειες στο εν λόγω τραυματισμό. Επιχείρησε να βασιστεί στην καθίζηση που παρουσιάζει ο σπόνδυλος για να δικαιολογήσει τις θέσεις του περί συμπτωμάτων και περιορισμό των δραστηριοτήτων του ενάγοντα. Ενώ προκύπτει από το τεκμήριο 21, που είναι το τελευταίο MRI ότι υπάρχει μια μέτρια καθίζηση στον συγκεκριμένο σπόνδυλο, σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του είπε ότι η καθίζηση και απώλεια ύψους είναι μεγάλη. Όταν του υποδείχθηκε το ζήτημα αυτό, προσπάθησε με γενικότητες να δικαιολογήσει την τελευταία του αυτή θέση. Και τούτο σε μια προσπάθεια να καταδείξει ότι η περιοχή του τραύματος έχει μεγαλύτερη συνεισφορά στον πόνο που προκαλείται στον ενάγοντα, παρά οι διάφορες άλλες εκφυλιστικές αλλοιώσεις που παρουσιάζει η σπονδυλική στήλη του ενάγοντα, για τις οποίες συμφώνησε ότι δεν σχετίζονται με τον τραυματισμό. Σε κάποιο σημείο επίσης της μαρτυρίας του είπε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ο πόνος να προέρχεται από το κάταγμα, για να επανέλθει αμέσως μετά και να πει ότι η συνεισφορά του κατάγματος είναι μεγαλύτερη στο πόνο παρά τα άλλα προβλήματα που ο ενάγοντας αντιμετωπίζει σε διάφορα άλλα σημεία της σπονδυλικής του στήλης, χωρίς όμως να επεξηγήσει ή να επεξηγήσει επαρκώς τη θέση του αυτή. Να σημειωθεί ότι ο Μ.Υ.6 ανάφερε ότι ναι μεν δεν γνωρίζει την κλινική εικόνα του ενάγοντα σήμερα, αλλά η όποια δυσκαμψία και πόνος για τα οποία ο ενάγοντας παραπονείται απαιτούν εξέταση του σημείου από όπου προέρχονται για να μπορούν να συνδεθούν με το επίδικο τραύμα. Ο μάρτυρας αυτός δεν έδωσε εξηγήσεις περί τούτου. Να σημειωθεί περαιτέρω ότι τα συμπτώματα αυτά είναι και υποκειμενικά. Ο μάρτυρας αυτός παρά τις αρχικές του τοποθετήσεις, φάνηκε στην πορεία να περιορίζει τις συνέπειες του τραύματος λέγοντας ότι τα συμπτώματα οσφυαλγίας είναι πιο ήπια και διευκρίνισε ότι εμφανίζονται σε περιόδους έξαρσης ή ύφεσης, χωρίς όμως να εξηγήσει ή να αναφέρει πόσο συχνά αυτό μπορεί να λάβει χώρα. Η θέση του τούτη περί πιο ήπιων συμπτωμάτων πόνου σε περιόδους έξαρσης ή ύφεσης, προκύπτει να υποστηρίζει τη θέση των μαρτύρων υπεράσπισης - ιατρών, περί πόνο που θα μπορούσε να έχει ο οποιοσδήποτε άνθρωπος που αντιμετωπίζει πρόβλημα οσφυϊοισχιοαλγιών. Βαρύτητα δεν μπορεί να δοθεί και στη θέση του ότι ο ενάγοντας θα πρέπει να προβαίνει σε φυσιοθεραπείες επί τακτικής βάσης για μια ή δύο φορές την εβδομάδα για όλη τη ζωή του για σκοπούς συντήρησης του τραύματος και για να μην έχει πόνους. Ο μάρτυρας εξέφρασε τη θέση σε κάποιο στάδιο της μαρτυρίας του ότι η φυσιοθεραπεία απαιτείται με σκοπό να μην επανέρχεται ο πόνος και για σκοπούς συντήρησης. Δεν έχει επεξηγηθεί η θέση αυτή όμως και για ποιο λόγο θα πρέπει να γίνεται, στην ουσία, προληπτική φυσιοθεραπεία και αυτό να αποτελεί εσαεί θεραπεία και τι αυτό έχει να προσφέρει στον επίδικο τραυματισμό. Αποδέχομαι επί τούτου τη θέση των Μ.Υ. 3 και 4, ως θα αναφερθεί κατωτέρω. Σε άλλο σημείο ο μάρτυρας είπε ότι αν ο ενάγοντας δεν λάμβανε φυσιοθεραπεία τότε θα έπρεπε να λαμβάνει φάρμακα, θέση που δεν επεξηγήθηκε επίσης επαρκώς λαμβάνοντας υπόψη και τα όσα είπε προηγουμένως περί πιο ήπιων πλέον συμπτωμάτων πόνου. Ενώ φαίνεται από το τεκμήριο 21 να μην παρουσιάζεται αρθρίτιδα στο σημείο του κατάγματος, ο μάρτυρας επιχείρησε να διασυνδέσει μια τέτοια αρθρίτιδα από το λεκτικό του τεκμηρίου 21, το οποίο προκύπτει να αναφέρεται στις υπόλοιπες αλλοιώσεις που φέρει ο ενάγοντας στην σπονδυλική στήλη. Και τούτο, κρίνω, για να δικαιολογήσει τη θέση του περί μείωσης της ικανότητας του να εργάζεται και να δραστηριοποιείται αλλά και για να δικαιολογήσει τα ίδια τα συμπτώματα που επικαλέστηκε ότι ο ενάγοντας ότι έχει. Να σημειωθεί επίσης ότι κατά την κυρίως του εξέταση είπε ότι η περιοχή του τραύματος, λόγω της αλλαγής της γραμμικότητας της σπονδυλικής στήλης ένεκα της καθίζησης, δύναται να αναπτύξει μετατραυματική αρθρίτιδα και πιο βαριές εκφυλιστικές αλλοιώσεις και ως αποτέλεσμα αυτά να προκαλούν πόνο, δυσκολία στην κίνηση, μικρή αντοχή στην κόπωση και στην άρση βαρέων αντικειμένων. Όταν του υποδείχθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. ΧΧΧΧ Καραϊσκάκη, τεκμήριο 15 σε σχέση με τα συμπεράσματα του ότι η αναπηρία από την κάκωση του ενάγοντα είναι πρόσκαιρη και ότι με την πλήρη επούλωση του θα μπορεί να επανέλθει στην εργασία του και να ασκεί ακόμη και χειρωνακτική εργασία στο μέτρο του δυνατού, ο μάρτυρας είπε ότι συμφωνεί εν μέρει με αυτή προσπαθώντας να αποφύγει την πλήρη διαφωνία του. Διαφώνησε με το πρόσκαιρο του τραυματισμού που αναφέρεται εκεί για να πει ότι ο συγκεκριμένος ιατρός είναι χειρουργός και όχι νευροχειρουργός αλλά ύστερα συμφώνησε ότι και εκείνος είναι ικανός να δώσει αυτή την γνώμη για το συγκεκριμένο τραυματισμό και προσπάθησε πλέον να ερμηνεύσει την γνώμη του και ότι αυτή αφορούσε εκείνη τη στιγμή, ότι δεν είναι απόλυτη και ότι συστήνει να παρακολουθείται από νευροχειρουργό. Η παρακολούθηση του ενάγοντα από ένα τέτοιο ιατρό όμως σχετίζεται με το ενδεχόμενο επιδείνωσης της κατάστασης και έγκαιρης αντιμετώπισης της, κάτι το οποίο όμως δεν έχει προκύψει στην περίπτωση του ενάγοντα. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού για να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα στα αμφισβητούμενα ζητήματα και δεν θα βασιστώ. Ο Μ.Υ.3 κρίνω ότι ήταν αντικειμενικός μάρτυρας και προσήλθε στο Δικαστήριο να εκθέσει την δική του γνώμη και άποψη για τον τραυματισμό του ενάγοντα. Δεν παραγνωρίζω ότι ο μάρτυρας αυτός εξέτασε μόνο μια φορά τον ενάγοντα για σκοπούς εκτίμησης της κατάστασης του και έκτοτε δεν τον είχε ξανά δει. Παρά ταύτα, το περιεχόμενο του ιατρικού του πιστοποιητικού, τεκμήριο 15 και τα συμπεράσματα του βασίστηκαν επί των δεδομένων - διαγνωστικών εξετάσεων και κλινικής εξέτασης - που είχε στη διάθεση του και τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Περαιτέρω, ο μάρτυρας εξέφρασε την γνώμη και άποψη του για την κατάσταση του ενάγοντα και τα ενδεχόμενα κατάλοιπα που ο ενάγοντας δυνατό να έχει από τον τραυματισμό του βασιζόμενος στο τεκμήριο 21, το οποίο είναι το τελευταίο M.R.I του ενάγοντα. Επίσης, κρίνω ότι επεξήγησε επαρκώς τις θέσεις του βασιζόμενος στην φύση και έκταση του τραύματος του ενάγοντα. Κατ' αρχάς το γεγονός ότι ο μάρτυρας αυτός είναι γενικός χειρουργός, δεν τον καθιστά αναρμόδιο να εκφράσει άποψη για τον τραυματισμό του ενάγοντα. Συμφώνησε ότι είναι αρμοδιότητα του νευροχειρουργού να παρακολουθεί την εξελικτική πορεία του τραύματος του ενάγοντα και να το θεραπεύσει. Τούτο όμως δεν τον εμποδίζει να εκφέρει άποψη γι αυτού του είδους το τραύμα, δικαιολογώντας τη θέση του αυτή. Άλλωστε και ο Μ.Ε.2 δεν διαφώνησε ότι και ένας χειρουργός μπορεί να εκφέρει άποψη. Σε κάθε περίπτωση, οι θέσεις του μάρτυρα αυτού υποστηρίζονται κατά μεγάλο βαθμό από τις θέσεις που εξέφρασε στο Δικαστήριο ο Μ.Υ.4, ο οποίος επίσης εξέτασε τον ενάγοντα και έχει την ειδικότητα του νευροχειρούργου. Ο μάρτυρας υποστήριξε και ενώπιον του Δικαστηρίου τη γνώμη που εξέφρασε στο ιατρικό του πιστοποιητικό περί πρόσκαιρου τραυματισμού στη βάση των δεδομένων που είχε στις 08/11/2011 όταν εξέτασε τον ενάγοντα. Ένα τραύμα αυτής της φύσης είπε, μετά την επούλωση του και την πάροδο ενός περίπου χρόνου από αυτή, δεν προκαλεί οποιοδήποτε πρόβλημα και ο ασθενής μπορεί να επανέλθει στα καθήκοντα του. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι αυτή ήταν η άποψη του κατ' εκείνο το χρόνο και δεν γνώριζε αν άλλαξε οτιδήποτε στην πορεία. Παράπεμψε όμως στο τεκμήριο 21, το οποίο δείχνει πλήρη επούλωση χωρίς οτιδήποτε το παθολογικό για να υποστηρίξει περαιτέρω την γενική του άποψη αλλά και να εξηγήσει τη σημερινή κατάσταση του ενάγοντα, που σχετίζεται με τον επίδικο τραυματισμό. Ανάφερε ότι το τραύμα προκάλεσε μια καθίζηση του σπονδύλου μερικών χιλιοστών και αυτό είναι το αποτέλεσμα ενός συμπιεστικού κατάγματος της οσφύος. Η οστέωση του όμως ήταν πλήρης χωρίς οποιεσδήποτε παραμορφώσεις των σωμάτων της περιοχής και δεν υπάρχει εμφανής αλλοίωση στην περιοχή. Τούτο σημαίνει ότι εκτός από τον πόνο που υπάρχει σε ένα ασθενή κατά τον πρώτο καιρό, δεν υπάρχουν οποιαδήποτε κατάλοιπα στο μέλλον. Μετά από την πάροδο όμως πολλών ετών ο πόνος δεν μπορεί να είναι κάτι χειρότερο από ότι μπορεί να είναι σε οποιοδήποτε συνάνθρωπο μας ο οποίος μπορεί να ταλαιπωρείται από μια οσφυαλγία. Υποβλήθηκε στο μάρτυρα από την υπεράσπιση η θέση ότι από τον επίδικο τραυματισμό αναπτύχθηκε μια δυναμική στην γύρω περιοχή του κατάγματος στην οσφύ για αντιμετώπιση της κατάστασης και επηρεάστηκαν και άλλοι σπόνδυλοι, με τον μάρτυρα να διαφωνεί και να επεξηγεί ότι όλα τα υπόλοιπα που εμφανίζονται στο τεκμήριο 21, δεν έχουν σχέση με τον επίδικο τραυματισμό αφού αυτά αποτελούν εκφυλίσεις, θέση που αποδέχομαι. Άλλωστε ούτε ο Μ.Ε.2 υποστήριξε μια τέτοια θέση. Πέραν των πιο πάνω, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη θέση του μάρτυρα αυτού ότι οι φυσιοθεραπείες είναι βοηθητικές τον πρώτο καιρό του τραυματισμού και για μια περίοδο έξι μηνών με ένα χρόνο. Είναι σημαντικές γι αυτή την περίοδο με σκοπό την αποκατάσταση του τραύματος. Συνέχιση των φυσιοθεραπειών μετά την αποκατάσταση και επούλωση του τραύματος δεν θα βοηθήσει σε οτιδήποτε. Εξήγησε επίσης ότι με βάση του τεκμήριο 21 δεν καταδεικνύεται οποιαδήποτε παθολογία στο τραύμα, αλλά ενδείξεις παθολογίας σε άλλα μέρη της σπονδυλικής στήλης, οι οποίες αφορούν σε δισκοκήλες που δεν οφείλονται στον τραυματισμό. Ο μάρτυρας αυτός περαιτέρω, όπως και ο Μ.Υ.4 η αξιολόγηση του οποίου ακολουθεί, είπε ουσιαστικά ότι δεν εξέτασε πέραν της μιας φοράς τον ενάγοντα για να γνωρίζει την κατάσταση του σήμερα και κατά πόσο έχει δυσκαμψία και πόνο. Η ύπαρξη τέτοιων συμπτωμάτων όμως είπε, δεν καταδεικνύουν αναπηρία και η αιτία τους είπε μπορεί να είναι οι εκφυλίσεις, θέση που επίσης υποστηρίζεται από τον Μ.Υ.
  4. Να σημειωθεί ότι ο Μ.Ε.2 δεν επεξήγησε τη θέση ότι για τέτοια συμπτώματα ευθύνεται αποκλειστικά το τραύμα του ενάγοντα. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του είπε ότι δεν μπορεί να καθορίσει το ποσοστό που ευθύνεται το τραύμα, υποστηρίζοντας όμως ότι αυτό ευθύνεται περισσότερο χωρίς οποιαδήποτε τεκμηρίωση περί τούτου. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τα όσα ο μάρτυρας αυτός ανάφερε με σκοπό να εξάξω τα δικά μου ασφαλή ευρήματα γεγονότων. O Μ.Υ.4 μου έκανε πολύ καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του, κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με απώτερο σκοπό να βοηθήσει το τελευταίο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα σε σχέση με την έκταση του τραυματισμού του ενάγοντα και τα ενδεχόμενα κατάλοιπα που δύναται ένα τέτοιο τραύμα να επιφέρει σε ένα ασθενή. Ο μάρτυρας αυτός, παρόλο που εξέτασε τον ενάγοντα στις 15/04/2014 για σκοπούς της ασφαλιστικής εταιρείας των εναγόμενων, δεν έχω διαπιστώσει ότι δεν ήταν αντικειμενικός ή ότι είχε σκοπό να μειώσει τη φύση και έκταση του τραυματισμού του ενάγοντα. Αντιθέτως, ο μάρτυρας αυτός ανάφερε σε διάφορα σημεία της μαρτυρίας του ότι ο ενάγοντας είχε υποστεί ένα σοβαρό τραυματισμό, τον οποίο επεξήγησε. Επίσης, ευθαρσώς δήλωσε ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει την κλινική εικόνα του ενάγοντα σήμερα καθότι δεν τον εξέτασε εκ νέου μετά την μια και μοναδική φορά που το έκανε το
  5. Πέραν των πιο πάνω όμως, ο μάρτυρας κατάθεσε την επιστημονική του άποψη σε σχέση με τα κατάλοιπα που μπορεί να έχει ένας τέτοιος τραυματισμός και έδωσε την δική του άποψη σε σχέση με την κατάσταση του ενάγοντα στη βάση του τεκμηρίου 21, στο βαθμό που μπορούσε να το πράξει. Σημαντικό από τη μαρτυρία του είναι ότι ξεκαθάρισε στο Δικαστήριο ότι ο όποιος πόνος και δυσκαμψία ενδεχομένως να εμφανίζεται στον ενάγοντα μπορεί να διαπιστωθεί μόνο με κλινική εξέταση και αυτό ουσιαστικά αποτελεί υποκειμενικό εύρημα. Επίσης, είπε ότι αυτός ο πόνος ή δυσκαμψία θα πρέπει να διευκρινιστεί σε ποιο σημείο εμφανίζεται. Χαρακτηριστικά είπε ότι μπορεί να είναι στην υψηλή οσφύς, στη χαμηλή οσφύς, αντανάκλαση ή μη στα πόδια. Το M.R.I, τεκμήριο 21 δεν του δηλώνει πόνο. Είπε όμως ότι τυχόν δυσκαμψία και πόνος μπορεί να προκληθεί από τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις που παρουσιάζει ο ενάγοντας, που δεν έχουν σχέση με το τραύμα που υπέστη, μπορεί και όχι γι αυτό απαιτείται κλινική εξέταση. Όσον αφορά την ικανότητα του ενάγοντα να ασκεί ακόμη και το επάγγελμα του οικοδόμου, είπε ότι αυτό θα μπορούσε να το πράξει μετά τον 1,5 χρόνο από τον τραυματισμό του. Εξήγησε ότι το τραύμα επουλώθηκε πλήρως και είχε περιπτώσεις που άτομα που ασκούσαν βαριά χειρωνακτική εργασία όπως οικοδόμοι και σιδεράδες επέστρεψαν στην εργασία τους ακόμη και πριν τον 1,5 χρόνο από τον τραυματισμό τους, παρά τις συστάσεις του. Σε σχέση με την ανάγκη για φυσιοθεραπεία, κρίνω ότι ο μάρτυρας αυτός έδωσε πειστικές εξηγήσεις. Ανάφερε ότι αυτές απαιτούνται για διάστημα από τρεις μήνες μέχρι ένα χρόνο μετά τον τραυματισμό και αυτό είναι το σύνηθες μετά από ένα τέτοιο τραυματισμό. Φυσιοθεραπείες πέραν του πιο πάνω χρονικού διαστήματος δεν μπορούν να προσφέρουν οτιδήποτε στο τραύμα το οποίο έχει επουλωθεί. Εξήγησε περαιτέρω ότι οι φυσιοθεραπείες δεν επιδρούν καθόλου πάνω στη φυσιολογική πορεία και εξέλιξη του τραύματος, ούτε ακόμα και πάνω στην πορεία της εκφύλισης. Οι πλείστες κρίσεις οσφυαλγίας είπε επίσης ότι φύονται καθ' εαυτόν χωρίς καμία παρέμβαση κανενός ή μπορεί να ληφθεί φαρμακευτική αγωγή. Μπορεί κάποιος, είπε περαιτέρω, να συνεχίσει από μόνος του φυσιοθεραπείες για ενίσχυση των μυών του κορμού αλλά αυτό δεν προσφέρει οτιδήποτε στο τραύμα, θέσεις που κρίνω ότι ενέχουν πειστικότητα και μπορώ να τις αποδεχθώ. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τα όσα ο μάρτυρας αυτός ανάφερε στο Δικαστήριο και να βασιστώ σε αυτά για να εξάξω τα δικά μου ασφαλή ευρήματα γεγονότων επί του τραυματισμού του ενάγοντα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. Στρεφόμενος στον ενάγοντα, θα πρέπει κατά κύριο λόγο να αξιολογηθεί η εκδοχή του αναφορικά με τα συμπτώματα τα οποία ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι παρουσιάζει μετά τον τραυματισμό και μέχρι σήμερα. Ουσιαστικά θα πρέπει να αξιολογηθεί η θέση του περί δυσκαμψίας και αφόρητου πόνου, σε βαθμό που τον εμποδίζει στην καθημερινότητα του. Όπως έχει προκύψει από την αξιολόγηση της ιατρικής μαρτυρίας, τούτα τα συμπτώματα αποτελούν υποκειμενικά ευρήματα και μόνο ο ασθενής μπορεί να τα αποδείξει. Το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν μπορεί να δώσει βαρύτητα στα όσα ο ενάγοντας ανάφερε σε σχέση με τα κατάλοιπα που του άφησε ο επίδικος τραυματισμός και ότι στην ουσία αυτός επηρεάζει την καθημερινότητα και την ζωή του μέχρι σήμερα. Ο ενάγοντας επιχείρησε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο την εικόνα ότι, ένεκα του συγκεκριμένου τραυματισμού του έχει αλλάξει η ζωή του, δεν κατέστη δυνατό να δημιουργήσει οικογένεια, δεν μπορεί πλέον να ασχολείται με τις δραστηριότητες που έκανε προηγουμένως και το σημαντικότερο ότι έχει καταστεί ανίκανος για εργασία ή ότι έχει μειωθεί η ικανότητα του. Τα όσα ο ενάγοντας περιέγραψε ως απότοκο του επίδικου τραυματισμού του δεν συνάδουν με την αξιόπιστη ενώπιον μου ιατρική μαρτυρία, εμπεριέχουν, τουλάχιστον, υπερβολές αλλά θέσεις οι οποίες παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες και ορισμένες από αυτές δεν τεκμηριώνονται. Όλα αυτά διαπιστώνεται να αναφέρονται από τον ενάγοντα σε μια προσπάθεια του να επιτύχει την επιδίκαση υπερ του μεγαλύτερων αποζημιώσεων. Ο ενάγοντας ανάφερε ότι μέχρι τον 7ον/17 αισθανόταν σωματικά ανίκανος να εξεύρει εργασία. Παρά ταύτα αμέσως μετά στην γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι μετά την πάροδο 1 ½ χρόνου από το επίδικο ατύχημα άρχισε να προσπαθεί να εξεύρει εργασία αλλά οι εργοδότες που έβλεπαν την κατάσταση του, φοβούνταν να τον εργοδοτήσουν. Η θέση αυτή του ενάγοντα, κρίνω ότι είναι αντιφατική. Από την μια να ισχυρίζεται ότι ένοιωθε σωματικά ανίκανος για να εργαστεί και από την άλλη ότι έψαχνε δουλειά. Σε κάθε περίπτωση, τα όσα ανάφερε δεν υποστηρίζονται από την ιατρική μαρτυρία, ακόμη και αυτή του Μ.Ε.
  6. Ουδέποτε τέθηκε η θέση ότι ο ενάγοντας μπορούσε να ήταν ανίκανος για εργασία μέχρι τον 7ον/
  7. Η αναρρωτική του άδεια, κατ' αρχάς έληξε τον 4ον/2012 με βάση το τεκμήριο 30 και παρά τις αναφορές του ενάγοντα ότι αυτή ήταν για μεγαλύτερο διάστημα, δεν έχουν παρουσιαστεί οποιεσδήποτε άλλες αναρρωτικές άδειες. Κατά δεύτερο, δεν έχουν παρουσιαστεί οποιαδήποτε στοιχεία εργοδοτών που αποτάθηκε για εργασία, μετά τον 1 ½ χρόνο από τον τραυματισμό του και οι οποίοι τον απέρριψαν λόγω της κατάστασης, που έβλεπαν, όπως ανάφερε. Παραδέχτηκε επίσης κατά την αντεξέταση του ότι μετά την απόρριψη του από το ιατροσυμβούλιο ο ίδιος ενέγραφηκε ως άνεργος στο Γραφείο Εργασίας, αλλά δεν τον ειδοποίησαν για εργασία, υπολογίζοντας ότι αυτό ήταν λόγω της κατάστασης της υγείας του, χωρίς ωστόσο αυτές οι υποθέσεις να υποστηρίζονται. Σημειώνεται επίσης ότι ο ενάγοντας είπε ότι έψαχνε εργασία ως εκπαιδευτικός μηχανικός έργων και όχι ως οικοδόμος πλέον αφού είχε πάρει το πτυχίο του όπως ανάφερε. Τούτο αδυνατίζει περαιτέρω τη θέση του ότι δεν ήταν σε θέση να εργαστεί. Ούτε η θέση του ότι δεν μπόρεσε να επιστρέψει στις ασχολίες προ του ατυχήματος, μπορεί να ευσταθεί υπό τις περιστάσεις, λαμβάνοντας υπόψη μου την αξιόπιστη ιατρική μαρτυρία. Έχει προκύψει περαιτέρω ότι ο ίδιος συμφώνησε με τη θέση της υπεράσπισης ότι από τον 11ον ή 12ον /2011 είχε ανανεώσει την άδεια κυνηγίου του και όταν του τέθηκε αυτό, έδωσε διάφορες εξηγήσεις, όπως ότι είναι ο αδελφός του που το έπραξε για να μην την απωλέσει και ότι πάει κυνήγι αλλά δεν μπορεί να κυνηγήσει και ανάβει μόνο τα κάρβουνα. Πέραν των πιο πάνω, δεν μπορώ επίσης να αποδεχτώ τη θέση του ενάγοντα ότι συνεχίζει ακόμη να προβαίνει σε φυσιοθεραπεία ένεκα του επίδικου τραυματισμού. Εκτός από τις 31 συνεδρίες που έκανε μέχρι τις 29/03/2012 για τις οποίες προσκόμισε αποδείξεις πληρωμής, δεν έχει τεκμηριωθεί ότι συνεχίζει μέχρι σήμερα και με την προϋπόθεση ότι θα πληρώσει τον φυσιοθεραπευτή μετά την λήξη της υπόθεσης, διότι δεν έχει χρήματα. Ανεξαρτήτως τούτου όμως, η ουσία είναι ότι δεν προκύπτει η αναγκαιότητα για τέτοιες φυσιοθεραπείες σύμφωνα με την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία και ούτε θα χρησιμεύσει σε οτιδήποτε στον επίδικο τραυματισμό. Η θέση του, περαιτέρω, ότι δεν μπόρεσε να νυμφευτεί ένεκα του επίδικου τραυματισμού είναι εκτός λογικής και τουλάχιστον υπερβολική, λαμβάνοντας υπόψη μου τη φύση και έκταση του τραυματισμού του. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω και το υπόλοιπο περιεχόμενο της μαρτυρίας του ενάγοντα, κρίνω ότι δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στις αναφορές του περί των συνεπειών που ισχυρίστηκε ότι έχει ακόμη και μέχρι σήμερα από το επίδικο ατύχημα και οι οποίες δεν συνάδουν με την αξιόπιστη ιατρική μαρτυρία. Αξιολόγηση μαρτυρίας σε σχέση με τις Ειδικές Αποζημιώσεις. Η μαρτυρία αυτή προέρχεται από τον ίδιο τον ενάγοντα και τον Μ.Ε. 5 αλλά και από τον Μ.Υ.
  8. Πέραν από τα όσα αποτέλεσαν κοινό έδαφος των διαδίκων και/ή παραδεκτά γεγονότα, θα προχωρήσω να αξιολογήσω τη μαρτυρία εκάστου των πιο πάνω μαρτύρων επί των αμφισβητούμενων θέσεων και κονδυλίων. Σημειώνεται ότι όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις, είναι γνωστή η αρχή ότι αυτές θα πρέπει να αναφέρονται με λεπτομέρεια στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται ενώπιον του Δικαστηρίου με αυστηρότητα. Σχετικές επί του θέματος είναι οι υποθέσεις Τηλεμάχου v. Παπακυριακού
(1986)1 Α.Α.Δ. 705, Ηρακλέους v. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Κούνουνα κ.α. v. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2126). Eπίσης, στο σύγγραμμα McGrecor on Damages, 15 έκδοση, παράγραφος 23, σελίδα 15 αναφέρονται τα ακόλουθα: "Special damages, on the other hand, are such as the law will not infer the nature of the act. They do not follow in ordinary course. They are exceptional in their character and, therefore, they must be claimed specially and proved strictly." Ο ενάγοντας στη μαρτυρία του αναφέρεται στην ανάγκη που είχε συνεχούς φροντίδας, οικονομικής στήριξης και περιποίησης της μητέρας, της αδελφής και των άλλων στενών φιλικών και συγγενικών του προσώπων. Αξιώνει το ποσό των €7000 για τα πιο πάνω για περίοδο 6 μηνών. Η μαρτυρία του περί τούτου παρέμεινε γενική και αόριστη χωρίς οποιαδήποτε τεκμηρίωση. Δεν έχει παρουσιαστεί οποιοδήποτε στοιχείο ή άλλη μαρτυρία από τα οποία να προκύπτει, κατ' αρχάς, μια τέτοια φροντίδα και οικονομική στήριξη. Ούτε ο ενάγοντας έχει προσκομίσει ή ισχυριστεί ότι ο ίδιος κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό στα πιο πάνω συγγενικά του πρόσωπα και να αποδειχθεί ότι ο ίδιος έχει υποστεί μια τέτοια ζημιά και στην έκταση που την αξιώνει. Ως εκ τούτου, κρίνω ότι δεν έχει αποδειχθεί το κονδύλι αυτό. Όσον αφορά το κονδύλι ύψους €72,000 για φυσιοθεραπεία όπως ο ενάγοντας το υπολογίζει στην γραπτή του δήλωση, έχει αναφερθεί ανωτέρω ότι αυτό δεν είναι αναγκαίο και δεν χρειάζεται στη βάση της φύσης και έκτασης του τραυματισμού του. Αναφορικά με το κονδύλι που αφορά φάρμακα, ο ενάγοντας αξιώνει το ποσό των €600, για το οποίο όμως ουδεμία απόδειξη έχει παρουσιάσει που να καταδεικνύει ότι αναγκάστηκε να αγοράσει φάρμακα τέτοιας αξίας και ποσού. Η γενική αναφορά του και μόνο, με τη δήλωση ότι θα προσκομίσει αποδείξεις χωρίς να το έχει πράξει, δεν ικανοποιεί το επίπεδο απόδειξης αυτού του κονδυλίου και επομένως δεν έχει αποδεχθεί ούτε αυτό το ποσό ή έξοδο. Υποβλήθηκε στον ενάγοντα ότι πληρώθηκε τις μηνιαίες απολαβές του από την εναγόμενη για τους πρώτους 6 μήνες, για τους οποίους βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια. Ο ενάγοντας δεν αμφισβήτησε ότι πληρώθηκε με κάποιες επιταγές, αλλά ισχυρίστηκε ότι τα χρήματα αυτά τα επέστρεψε στην εναγόμενη μέσω της επιταγής της άδειας ασθενείας που έλαβε αργότερα. Υπάρχει αντίθετη άποψη από την πλευρά του Μ.Υ.1 ότι ουδέποτε επιστράφηκαν αυτά τα ποσά. Έλαβα υπόψη μου τα όσα ο ενάγοντας ανάφερε περί τούτου. Κρίνω όμως ότι η μαρτυρία του ήταν γενική και αόριστη. Αναφέρθηκε γενικά ότι επέστρεψε αυτά τα χρήματα, χωρίς όμως να συγκεκριμενοποιήσει ποια ποσά επέστρεψε και πότε. Ούτε παρουσίασε οποιοδήποτε άλλο στοιχείο περί τούτου. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο στερείται της δυνατότητας να καταλήξει σε ασφαλές συμπέρασμα ότι, κατ' αρχάς επιστράφηκαν αυτά τα ποσά που έλαβε από την εναγόμενη και κατά δεύτερο ποια ήταν αυτά τα ποσά που επιστράφηκαν, αφού το επίδομα που λάμβανε όπως έχει προκύψει ήταν εβδομαδιαίο. Ο Μ.Ε.5 κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με απώτερο σκοπό να βοηθήσει τον ενάγοντα στην επιδίκαση υπερ του μεγάλου ποσού για ισχυριζόμενες αναγκαίες φυσιοθεραπείες που χρειάστηκε να του παράσχει αλλά και ότι συνεχίζει μέχρι σήμερα και θα συνεχίζει στο μέλλον να του παράσχει. Ο μάρτυρας αυτός φάνηκε κατά τη μαρτυρία του να αναφέρεται και σε ιατρικά ζητήματα, για τα οποία ο ίδιος δεν είναι αρμόδιος για να καταδείξει την αναγκαιότητα των εν λόγω φυσιοθεραπειών. Η μαρτυρία του επίσης παρουσιάζει αδυναμίες, αναφορικά με το εύρος των φυσιοθεραπειών που παρείχε στον ενάγοντα αλλά και την ανάγκη για συνέχιση παροχής τέτοιων φυσιοθεραπειών, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν δικαιολογείται στη βάση της αποδεκτής ιατρικής μαρτυρίας. Παρόλα αυτά ο μάρτυρας αυτός επιχείρησε να πείσει για την αναγκαιότητα τέτοιων φυσιοθεραπειών και ότι παρά την επούλωση του κατάγματος τα προβλήματα συνεχίζουν να υπάρχουν, ζητήματα τα οποία απαιτούν ιατρικές γνώσεις και εξέταση του ενάγοντα από ιατρό, όπως ανάφεραν οι γιατροί που καταθέσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Στο τεκμήριο 35, το οποίο είναι μια βεβαίωση φυσιοθεραπείας ο μάρτυρας αναφέρει ότι ο ενάγοντας ακολούθησε 31 συνεδρίες φυσιοθεραπειών μέχρι τις 29/03/2012 και επισυνάπτει σε αυτό, τις ακριβείς ημερομηνίες αυτών των συνεδριών. Αναφέρει επίσης ότι το κόστος του ανήλθε σε €930 και για το οποίο πληρώθηκε. Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση του όμως ότι από το καιρό του επίδικου ατυχήματος μέχρι σήμερα συνεχίζει και παράσχει φυσιοθεραπείες στον ενάγοντα χωρίς να έχει πληρωθεί το οτιδήποτε διότι ο ενάγοντας δεν εργαζόταν και είχε χρήματα. Τούτο επίσης είναι αντιφατικό με τη θέση που εξέφρασε σε κάποιο στάδιο της μαρτυρίας του ότι μετά που ο ενάγοντας εξασφάλισε εργασία του πλήρωσε το ποσό των €
  1. Κρίνω ότι δεν μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και δεν την αποδέχομαι. Ο Μ.Υ.1 αναφέρθηκε σε επιταγές που η εναγόμενη κατέβαλλε στον ενάγοντα μετά το ατύχημα και κατάθεσε στο Δικαστήριο το τεκμήριο 51, το οποίο δεικνύει τα ποσά που δόθηκαν. Έχω ανατρέξει στην μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και εκείνο το οποίο διαπιστώνεται είναι ότι δεν έτυχε αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του η καταβολή των συγκεκριμένων ποσών. Μέχρι τις 31/05/2011 φαίνεται στο ως άνω τεκμήριο να υπάρχουν και οι υπογραφές του ενάγοντα για την λήψη των ποσών αυτών. Η θέση της υπεράσπισης όμως που υποβλήθηκε στον ενάγοντα είναι ότι αυτός πληρώθηκε τον μηνιαίο του μισθό για τους πρώτους 6 μήνες μετά τον τραυματισμό του ενάγοντα ύψους €1,200 έκαστος. Και είναι αυτούς τους μισθούς που εισηγείται η υπεράσπιση στην αγόρευση της ότι θα πρέπει να λάβει υπόψη του το Δικαστήριο. Δεδομένης της θέση αυτής της υπεράσπισης, του τεκμηρίου 51 και της μη αμφισβήτησης αυτού του γεγονότος από τον ενάγοντα, κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου ότι καταβλήθηκαν στον ενάγοντα τα πιο πάνω ποσά. Πέραν τούτου, αποδέχομαι τη θέση του μάρτυρα αυτού ότι ο ενάγοντας δεν επέστρεψε τα συγκεκριμένα ποσά στην εναγόμενη. Ο μάρτυρας αυτός ήταν σταθερός επί τούτου και ούτε έχει προκύψει διαφορετικό συμπέρασμα από τη μαρτυρία του ενάγοντα, για τους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του. Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, προκύπτει να αποτελούν περαιτέρω ευρήματα του Δικαστηρίου, τα κάτωθι: Ο ενάγοντας εκτελούσε στην εναγόμενη καθήκοντα εργοδηγού και βοηθού μηχανικού και κατά τον ουσιώδη χρόνο βρισκόταν στην οικοδομή μαζί με δύο άλλους εργάτες. Είχε καταφθάσει η λαμαρίνα που αναμενόταν να τοποθετηθεί στην οροφή, ζήτημα για το οποίο ο ενάγοντας ενημέρωσε τον Μ.Υ.2, ο οποίος του είπε να την τοποθετήσει στην οροφή της οικοδομής. Το μοναδικό μέσο που υπήρχε στην οικοδομή για να ανεβεί κάποιος στην ταράτσα ήταν η επίδικη σκάλα. Η εν λόγω σκάλα ήταν τοποθετημένη σε μπαλκόνι της οικοδομής του οποίου η επιφάνεια ήταν λεία. Δεν έφερε τα πέλματα της στο κάτω μέρος της και δεν ήταν δεμένη στο πρόβολο. Η εν λόγω σκάλα δεν ήταν ασφαλής για χρήση της από ένα άτομο μόνο του για να ανέβει στην οροφή και αυτή ήταν η αιτία πτώσης του ενάγοντα από αυτήν. Πέραν των πιο πάνω, η εν λόγω σκάλα θα ήταν ασφαλής για χρήση της αν κάποιο άλλο άτομο την κρατούσε την ώρα που ο ενάγοντας ανέβαινε σε αυτήν. Παρά την ύπαρξη στο μέρος δύο άλλων εργατών σε κοντινή απόσταση, ο ενάγοντας δεν ζήτησε βοήθεια από αυτούς ή να του κρατούν την σκάλα στην οποία ανέβηκε. Ο ενάγοντας έχει προκύψει να γνώριζε για τον τρόπο χρήσης της σκάλας, αφού όπως και ο ίδιος ανάφερε στη μαρτυρία του αυτή για να ήταν ασφαλής να ανέβει πάνω, έπρεπε να φέρει τα πέλματα της και να είναι δεμένη. Πέραν των πιο πάνω, έχει προκύψει ότι η αναγκαία περίοδος πλήρης αποθεραπείας από τον τραυματισμό του ενάγοντα ανέρχεται στον ένα με ενάμιση χρόνο. Ο ενάγοντας βρισκόταν με αναρρωτική άδεια μέχρι τις 05/04/
  2. Μετά την πάροδο αυτού του διαστήματος ο ενάγοντας θα μπορούσε να επιστρέψει στην εργασία του, ιδιαίτερα αυτή του εργοδηγού ή εκπαιδευτικού μηχανικού έργων. Ο πόνος που προκαλεί ένας τέτοιος τραυματισμός στα αρχικά στάδια είναι μεγάλος. Στα αρχικά στάδια του τραυματισμού του ενάγοντα, χορηγείτο παυσίπονη θεραπεία και αντιπηκτικά φάρμακα. Με την πάροδο του χρόνου και την επούλωση του τραύματος, ο πόνος εμφανίζεται περιοδικά και σε περιόδους έξαρσης ή ύφεσης, αλλά αυτός είναι πιο ήπιας μορφής. Υπάρχει πλήρης οστέωση του κατάγματος με μια μέτρια καθίζηση χωρίς καμία εμφανή αλλοίωση στην περιοχή η οποία να δύναται να δημιουργεί οποιοδήποτε σοβαρό πρόβλημα στον ενάγοντα. Περαιτέρω, έχει προκύψει ότι οι φυσιοθεραπείες είναι βοηθητικές τον πρώτο καιρό του τραυματισμού και για περίοδο έξι μηνών με ένα χρόνο με σκοπό την αποκατάσταση. Πέραν αυτού το χρονικού διαστήματος δεν θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν οποιοδήποτε σκοπό ή να προσφέρουν οτιδήποτε στον επίδικο τραυματισμό. Ούτε έχει προκύψει ότι ο ενάγοντας υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες πέραν των 31 συνεδριών ή συνεχίζει να υποβάλλεται μέχρι σήμερα για τον επίδικο τραυματισμό και/ή ότι αυτές είναι αναγκαίες. Τονίζεται επίσης, ότι ο ενάγοντας παρουσιάζει εκφυλιστικές αλλοιώσεις σε άλλα μέρη της σπονδυλικής στήλης, τα οποία εμφανίστηκαν στην πορεία και μετά τον τραυματισμό του, οι οποίες όμως δεν οφείλονται ή σχετίζονται με τον επίδικο τραυματισμό του. Επίσης, έχει προκύψει ότι καταβλήθηκαν στον ενάγοντα από την εναγόμενη έξι μηνιαίοι μισθοί ύψους €1,200 έκαστος τους πρώτους μήνες μετά τον τραυματισμό του και ενόσω βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια. KATAΛΗΞΗ - ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ: Έχοντας υπόψη μου τα ευρήματα πραγματικών γεγονότων της παρούσας υπόθεσης, θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο ο ενάγοντας απέδειξε την υπόθεση του εναντίον της εναγόμενης, στον αναγκαίο βαθμό. Kατ' αρχάς θα πρέπει να αναφερθεί ότι παρά το ότι δικογραφικά ο ενάγοντας επικαλείται παράβαση των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων της εναγόμενης, εντούτοις ουδεμία περαιτέρω εξειδίκευση ή δικογράφηση υπάρχει που να στοιχειοθετεί παράβαση τέτοιων καθηκόντων της εναγόμενης. Προκύπτει να μην υπάρχει ξεχωριστή δικογράφηση για την ισχυριζόμενη παράβαση των νόμιμων καθηκόντων της εναγόμενης και αυτά να συμπλέκονται με τις λεπτομέρειες αμέλειας, χωρίς όμως οποιαδήποτε εξειδίκευση. Είναι νομολογημένο ότι το αστικό αδίκημα της αμέλειας είναι διαφορετικό από την παράβαση νόμιμων καθηκόντων και απαιτεί ξεχωριστή δικογράφηση με τις αναγκαίες λεπτομέρειες που να υποδεικνύουν την παράβαση συγκεκριμένων νομικών καθηκόντων (βλ. Δ.19, Θ.13 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, Ελπινίκη Παναγή κ.α v. Παναγιώτη Παναγή
(2009)1 Α.Α.Δ. 145, London Passenger Transport Board v. Upson
(1949)A.C. 155 και Βullen & Leake: Precedents of Pleadings 12η έκδοση, σελ. 59 - 60). Εν όψει των πιο πάνω, θα προχωρήσω να εξετάσω την αξίωση του ενάγοντα στη βάση του αστικού αδικήματος της αμέλειας. Η παρούσα υπόθεση, αφορά εργατικό ατύχημα και όπως έχει λεχθεί στην Κώστας Λέντζας v. LAOS BROS LTD, ECLI:CY:AD:2016:A577, Πολιτική Έφεση Αρ. 140/2011, Ημερομηνίας 22/12/2016, με παραπομπή στο σύγγραμμα Street on Torts, 11η Έκδ. σελ. 266-267, η γενική ευθύνη εργοδοτών παραμένει ευθύνη αμέλειας. Tο καθήκον επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους πηγάζει από τις πρόνοιες του Άρθρου 51 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο κωδικοποιεί και εμπεριέχει τις αρχές του κοινοδικαίου. Ο εργοδότης υπέχει γενική υποχρέωση να μην εκθέτει τους εργαζομένους τους σε περιττούς και μη αναγκαίους κινδύνους. Οι βασικές υποχρεώσεις του εργοδότη είναι α) η παροχή ασφαλούς χώρου εργασίας, εξοπλισμού, μηχανημάτων και πρώτων υλών, β) ασφαλούς συστήματος εργασίας και γ) παροχή ικανού προσωπικού (βλ. Χριστοφή κ.α. v. Θεοδούλου κ.α.
(2007)1 Α.Α.Δ. 512). Το καθήκον αυτό είναι προσωπικό και ο εργοδότης δεν μπορεί να το μετακινήσει. Το επίπεδο επιμέλειας που οφείλεται από τον εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του κινείται στο πλαίσιο της λογικής και εξαρτάται από τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (βλ. Γιαννάκης Λάμπης ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Ανδρέα Λάμπη v. Shiptrans Shipping and Trading Agency Ltd
(2004)1 A.A.Δ. 370). Ο εργοδότης δεν υπέχει καθήκον και υποχρέωση για διατήρηση απόλυτα ασφαλούς συστήματος εργασίας. Το καθήκον του παραμένει να ασκήσει εύλογη φροντίδα για την περιφρούρηση των εργοδοτουμένων του από εγγενείς κινδύνους που περιλαμβάνει η συγκεκριμένη εργασία (βλ. Α.Η.Κ. v. Χριστοφόρου, Πολιτική Έφεση Αρ. 82/2010 και 82 Α/2010, Ημερ. 05/02/2015 και General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas
(1953)A.C. 180). Στην Αλεξάνδρου v. Κυριάκου & Υιοί Λτδ
(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 506 εξηγήθηκε η έννοια του ασφαλούς συστήματος εργασίας η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την παροχή οδηγιών, την οργάνωση της εργασίας, την λήψη προφυλάξεων για την ασφάλεια των εργατών και των αριθμό των προσώπων που απαιτούνται για την εκτέλεση της συγκεκριμένης εργασίας. Ο εργοδότης επίσης θα πρέπει να διατηρεί κατάλληλα μηχανήματα και εξοπλισμό, τα οποία να διατηρεί σε καλή κατάσταση, για την εκτέλεση των εργασιών του. Θα πρέπει να αναφερθεί περαιτέρω ότι για να αποδειχθεί ευθύνη για αστικό αδίκημα, θα πρέπει να αποδεικνύεται αμέλεια ή παράβαση νομικού καθήκοντος καθώς επίσης και ότι η παράβαση αυτή συνδέεται με αιτιώδη συνάφεια με το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Το βάρος της απόδειξης και των δύο αυτών στοιχείων βαρύνει τον ενάγοντα και δεν μετατοπίζεται κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες (βλ. Ζωή Κωνσταντίνου v. Τhe Cyprus Phassouri Plantations Co Ltd
(1992)1A A.A.Δ. 720). Στρεφόμενος στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι η επίδικη οικοδομή είχε σχεδόν ολοκληρωθεί. Απόμενε όμως να τοποθετηθεί στην οροφή της η πιο πάνω περιγραφόμενη λαμαρίνα στο σημείο που αναφέρθηκε και η οποία είχε παραγγελθεί και κατέφθασε την ημέρα του ατυχήματος. Το μοναδικό μέσο το οποίο υπήρχε στην οικοδομή τη δεδομένη στιγμή για να εκτελεστεί η εργασία αυτή, δηλαδή για να ανέβει κάποιος στην οροφή και να την τοποθετήσει, ήταν μια αλουμινένια σκάλα η οποία ήταν ιδιοκτησία της εναγόμενης και η οποία είχε την ευθύνη της οικοδομής και/ή του εργοταξίου. Στη βάση της ενώπιον μου μαρτυρίας και των ευρημάτων του Δικαστηρίου, εκείνο το οποίο απαιτείται να εξεταστεί είναι κατά πόσο το μέσο αυτό και συγκεκριμένα η σκάλα που παρείχε η εναγόμενη τη δεδομένη στιγμή για την εκτέλεση της εν λόγω εργασίας ήταν ανασφαλής και αν αυτή αποτέλεσε την αιτία πτώσης του ενάγοντα. Η εναγόμενη όφειλε υπό τις περιστάσεις και είχε υποχρέωση να παράσχει ασφαλές εργαλείο και/ή μέσο ανάβασης στην οροφή και υπό τις περιστάσεις ασφαλή σκάλα στους εργοδοτούμενους της με σκοπό να εκτελεστεί η συγκεκριμένη εργασία. Έχει προκύψει όμως από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ότι απέτυχε να το πράξει. Η επίδικη σκάλα δεν ήταν ασφαλής. Απουσίαζαν από αυτήν τα δύο πλαστικά αντιολισθητικά πέλματα της και δεν ήταν δεμένη στο πρόβολο έτσι ώστε να αποφεύγεται ο προβλεπτός κίνδυνος αυτή να ολισθήσει προς τα κάτω ή να γείρει. Επίσης, αυτή ήταν τοποθετημένη σε λείο κεραμικό, κάτι που αύξανε τους πιο πάνω κινδύνους. Η εναγόμενη είχε ενημερωθεί, μέσω τους διευθυντή της, από τον ενάγοντα για την έλευση της εν λόγω λαμαρίνας και του έδωσε οδηγίες όπως αυτή τοποθετηθεί στην οροφή, στο συγκεκριμένο σημείο. Η εναγόμενη όφειλε όμως να είχε μεριμνήσει και να παράσχει ασφαλές μέσο πρόσβασης στην οροφή τη δεδομένη στιγμή και συγκεκριμένα ασφαλή σκάλα και/ή να δώσει τις κατάλληλες οδηγίες ώστε αυτή να καθίσταντο ασφαλής για να αποφευγόταν ο ορατός και εύλογος κίνδυνος πτώσης από το άτομο και/ή τον ενάγοντα που θα ανέβαινε σε αυτή μεταφέροντας την λαμαρίνα, κάτι το οποίο απέτυχε να πράξει στην παρούσα. Το καθήκον αυτό, οφείλεται σε όλους τους εργοδοτουμένους της εναγόμενης, ασχέτως των καθηκόντων και αρμοδιοτήτων τους. Δεν παραγνωρίζω τη θέση και τα καθήκοντα του ενάγοντα στην εναγόμενη τη δεδομένη στιγμή ως τα ευρήματα του Δικαστηρίου, πλην όμως αυτή είχε υποχρέωση το μέσο ανάβασης που θα παρείχε για την εκτέλεση της εργασίας αυτής να ήταν ασφαλές και να τηρούσε τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας που απαιτείτο υπό τις περιστάσεις. Πέραν της επικινδυνότητας της εν λόγω σκάλας, η θέση του Μ.Υ.1 ότι κατά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον ενάγοντα του είπε να φροντίσει την σκάλα να την κρατούν οι δύο εργάτες που βρίσκονταν στο εργοτάξιο, δεν έχει γίνει αποδεκτή. Η μοναδική αναφορά του προς τον ενάγοντα ήταν να προχωρήσει για να εκτελέσει την επίδικη εργασία. Η επικινδυνότητα της σκάλας λοιπόν και η έλλειψη συγκεκριμένων οδηγιών για την χρήση της τη δεδομένη στιγμή από την εναγόμενη, αποτέλεσαν την αιτία που αυτή υποχώρησε με αποτέλεσμα την πτώση του ενάγοντα και τον τραυματισμό του. Τα δεδομένα της παρούσα υπόθεσης, διαφοροποιούνται από αυτά στην Κώστα Λέντζας v. LAOS BROS LTD (ανωτέρω), στην οποία παράπεμψε ο συνήγορος της εναγόμενης για να εισηγηθεί ότι η εναγόμενη δεν φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Σε εκείνη την υπόθεση κρίθηκε ότι η σκάλα ήταν ασφαλής και υπήρχαν σαφείς οδηγίες για τη χρήση της, τις οποίες ο εφεσείοντας δεν ακολούθησε. Στην προκειμένη, η εναγόμενη απέτυχε να παράσχει ασφαλές μέσο ή σκάλα και τρόπο ανάβασης του ενάγοντα στην οροφή, κάτι το οποίο αποτελούσε πρωταρχική της ευθύνη και υποχρέωση. Υποχρέωση και καθήκον το οποίο είναι προσωπικό και δεν μεταβιβάζεται. Είχε καθήκον και υποχρέωση να περιφρουρήσει τους εργοδοτούμενους της από τον κίνδυνο πτώσης τους από την συγκεκριμένη σκάλα, τον οποίο όφειλε να είχε προβλέψει και να αποτρέψει ως εξής: Πρώτον και κύριο με την παροχή μιας ασφαλούς σκάλας και δεύτερον με το να δώσει τις κατάλληλες οδηγίες για τον τρόπο χρήσης της έτσι ώστε αυτός να ήταν ασφαλές. Δεν έχει προβληθεί από την υπεράσπιση επίσης ούτε έχει αποδειχθεί κάποιος λόγος που έλειπαν τα αντιολισθητικά πέλματα της σκάλας και γιατί αυτή δεν ήταν δεμένη στον πρόβολο και αναρτημένη στο σημείο από όπου ο ενάγοντας επιχείρησε να ανέβει στην οροφή, έτσι ώστε αυτή να μπορούσε να θεωρηθεί ότι δεν ευθύνεται ή ότι η κατάσταση της σκάλας ήταν άγνωστη σε αυτή ή κατάσταση απρόβλεπτη. Επομένως, κρίνω ότι η εναγόμενη φέρει ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο, πέραν από την εναγόμενη, φέρει και ο ενάγοντας συντρέχουσα αμέλεια για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος, ζήτημα το οποίο εγείρεται από με την Έκθεση Υπεράσπισης και παρέχονται σχετικές λεπτομέρειες. Το κριτήριο της συντρέχουσας αμέλειας σύμφωνα με τη νομολογία είναι γενικά το ίδιο με εκείνο της αμέλειας. Η διαφορά έγκειται στην παράλειψη του ενάγοντα να λάβει προφυλακτικά μέτρα για τη δική του ασφάλεια και την ασφάλεια της περιουσίας του ( βλ. Χαραλάμπους κ.α. v. Kασάπης
(1988)1 Α.Α.Δ. 25, Ιωακείμ v. Σωτηριάδης
(1984)1 Α.Α.Δ. 175 και Παρμαξή v. Kαστιόλα
(1985)1 Α.Α.Δ. 633). Το κριτήριο για την απόδοση ευθύνης στον ίδιο τον ενάγοντα για τη βλάβη την οποία υπέστη συναρτάται με το λογικά προβλεπτό του κινδύνου έναντι του οποίου παρέλειψε να πάρει λογικές προφυλάξεις. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε από το Lord Denning στην Jones v. Livox Quarries Ltd
(1952)2 Q.B. 608, σελ. 615: "Although contributory negligence does not depend on a duty of care, it does depend on foreseeability of harm to others, so contributory negligence requires the foreseeability of harm to oneself. A person is guilty of contributory negligence if he ought reasonably to have foreseen that, if he did not act as a reasonable, prudent man, he might be hurt himself; and in his reckonings he must take into account the possibility of others being careless." Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα φέρει ο εναγόμενος (βλ. μεταξύ άλλων Qwen v. Brimmell
(1977)1 Q.B. 859). Το Δικαστήριο μπορεί βέβαια να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ιδίου του ενάγοντα ή από τα στοιχεία που συνθέτουν το συμβάν, όπως διατυπώνονται από το Δικαστήριο (βλ. Εlliot v. Bax Ironside
(1925)1 K.B. 301, Sharpe v. Southern Railway
(1925)2 K.B. 311, Baker v. Longhust & Sons Ltd
(1933)2 K.B. 461, βλ. επίσης Clerk & Lindsell on Torts 16th Ed. par. 1-156). Όπως έχει προκύψει από το ευρήματα του Δικαστηρίου, ο ενάγοντας κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 28 ετών, φοιτητής εκπαιδευτικός μηχανικός έργων του οποίου απέμενα κάποια μαθήματα για να πάρει το πτυχίο του. Εργαζόταν στην εναγόμενη από την 01/11/2008, δηλαδή για περίοδο 2 ½ σχεδόν χρόνων μέχρι το επίδικο ατύχημα και είχε αυξημένα καθήκοντα και/ή καθήκοντα εργοδηγού και βοηθού μηχανικού. Προηγουμένως, είχε εργαστεί σε άλλη εργοληπτική εταιρεία για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ενώ προκύπτει να εργαζόταν από το 1999. Στη βάση των πιο πάνω και των αρμοδιοτήτων του ενάγοντα στην εναγόμενη όφειλε να γνωρίζει και/ή γνώριζε τον ασφαλή τρόπο χρήσης μιας σκάλας. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω όμως, προκύπτει από τις αναφορές του ιδίου κατά τη μαρτυρία του ότι γνώριζε για τον ασφαλή τρόπο χρήσης μιας σκάλας. Ο ίδιος ανάφερε ότι και στο σπίτι του χρησιμοποιεί σκάλα για ανάβαση του στην οροφή και ανάφερε ότι μια σκάλα πρέπει να φέρει τα αντιολισθητικά πέλματα και να είναι δεμένη για να είναι ασφαλής ή να την κρατά κάποιο άλλο πρόσωπο. Πέραν των πιο πάνω, ο ίδιος κατά τη μαρτυρία του είπε ότι αναγνώρισε τον κίνδυνο που εγκυμονούσε η ανάβαση του στη συγκεκριμένη σκάλα. Επίσης, είναι εύρημα του Δικαστηρίου και κοινό έδαφος ότι στην οικοδομή τη δεδομένη στιγμή υπήρχαν, σε κοντινή απόσταση, ακόμη δύο εργάτες από τους οποίους ο ενάγοντας θα μπορούσε να ζητήσει να του κρατούν την επίδικη σκάλα, γεγονός που θα καταστούσε τον τρόπο χρήση της σκάλας ασφαλή και θα αποτρεπόταν η υποχώρηση και πτώση της. H θέση του ενάγοντα ότι ο διευθυντής της εναγόμενης του είπε να μην απασχολήσει τους εν λόγω εργάτες, έχει απορριφθεί και δεν έχει προκύψει ότι οι εν λόγω εργάτες θα αρνούνταν να δώσουν τέτοια βοήθεια στον ενάγοντα, υπό τις περιστάσεις, αν αυτός την ζητούσε ούτε προβλήθηκε τέτοια θέση. Αντιθέτως, εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι ο ενάγοντας έδινε οδηγίες σε αυτούς, λόγω της ιδιότητας και των καθηκόντων του. Παρά ταύτα, ο ενάγοντας παρέλειψε να ζητήσει την βοήθεια των δύο εργατών για να του κρατούν την επίδικη σκάλα, εκθέτοντας τον εαυτό του στον προβλεπτό κίνδυνο με αποτέλεσμα αυτός να καταστεί πραγματικός και να προκαλέσει τον τραυματισμό του. Κρίνω ότι και ο ενάγοντας φέρει ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος. Λαμβάνοντας υπόψη μου τον βαθμό υπαιτιότητας αμφοτέρων των διαδίκων και την αιτιώδη συνάφεια τους με το επίδικο ατύχημα, κρίνω ορθό, υπό τις περιστάσεις, όπως καταμερίσω την ευθύνη εξ ίσου. Η εναγόμενη απέτυχε να παράσχει ασφαλές μέσο πρόσβασης προς την οροφή και να δώσει υπό τις περιστάσεις τις κατάλληλες οδηγίες χρήσης του. Ο ενάγοντας από την άλλη, ενώ γνώριζε την επικινδυνότητα να ανέβει στην επίδικη σκάλα και ενώ μπορούσε να την καταστήσει ασφαλή, απέτυχε να το πράξει εκθέτοντας τον εαυτό του στον κίνδυνο, την στιγμή μάλιστα που υπήρχε στο εργοτάξιο διαθέσιμο προσωπικό το οποίο θα μπορούσε να του παράσχει βοήθεια και/ή αυτό ήταν πρακτικά δυνατό χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία (βλ. Brown v. Allied Ironfounders Ltd [1974] 1 W.L.R. 527 και Kennedy Hotels Ltd v. ΧΧΧ Μερκούρη, ECLI:CY:AD:2019:A298, Πολιτική Έφεση Αρ. 59/2013, Ημερ. 10/07/2019). Γενικές Αποζημιώσεις: Όσον αφορά το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων, θα λάβω υπόψη μου την φύση του τραυματισμού του ενάγοντα καθώς και τις συνέπειες αυτού, στο βαθμό που έχουν προκύψει και αποδειχθεί από την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία. Η φύση του τραυματισμού και οι συνέπειες αυτού αναφέρονται λεπτομερώς στα ανωτέρω ευρήματα του Δικαστηρίου και τα λαμβάνω υπόψη μου. Στην Olympic Building and Metal Construction Limited v. Παναγιώτη Παπαϊώάννου
(2014)1Β Α.Α.Δ. 1958 έχουν αναφερθεί τα κάτωθι: «Σκοπός των αποζημιώσεων είναι να δοθεί στον ενάγοντα αποζημίωση για τη ζημιά, απώλεια ή βλάβη που έχει υποστεί, χωρίς να εναποτεθεί υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (Paraskevaides (Overseas) Ltd a.o. v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66). Όπως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου αποκαλύπτουν μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη λόγω της περιθωριοποίησης από της συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 47).» H κάθε υπόθεση, κρίνεται με βάση τα δικά της, ιδιαίτερα περιστατικά και προηγούμενες αποφάσεις αποτελούν καθοδήγηση, αλλά δεν δεσμεύουν το Δικαστήριο. Στην παρούσα υπόθεση, ο ενάγοντας έχει υποστεί ένα σοβαρό τραυματισμό στην σπονδυλική στήλη, όπως έχει περιγραφεί ανωτέρω. Παρέμεινε κλινήρης για 57 μέρες ενώ στη συνέχεια κινητοποιήθηκε με ειδική ζώνη και νάρθηκα. Στα πρώτα στάδια μετά τον τραυματισμό του, είχε ισχυρούς πόνους και λάμβανε παυσίπονη θεραπεία και αντιπηκτικά φάρμακα. Μετά την έξοδο του από το Νοσοκομείο, ύστερα από τη νοσηλεία ημερών, άρχισε πρόγραμμα φυσιοθεραπειών και έχει κάνει 31 συνεδρίες. Η πλήρης αποθεραπεία του τραυματισμού αυτού διήρκεσε πέραν του ενός έτους και συγκεκριμένα μέχρι τις 05/04/2012, ημερομηνία μέχρι την οποία ο ενάγοντας βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια. Μετά από τα πιο πάνω, έχει προκύψει ότι το κάταγμα έχει επουλωθεί πλήρως χωρίς οποιεσδήποτε εμφανείς αλλοιώσεις ή άλλη παθολογία. Παρουσιάζει όμως μια μέτρια καθίζηση ο πρώτος οσφυϊκός σπόνδυλος. Ο τραυματισμός αυτός προκαλεί στον ενάγοντα κρίσεις οσφυϊσχυαλγίας σε περιόδους έξαρσης ή ύφεσης. Επίσης, υπάρχει πιθανότητα στο μέλλον να αναπτυχθεί οστεοαρθρίτιδα στο σημείο του κατάγματος. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχει αναπτυχθεί μια τέτοια οστεοαρθρίτιδα, παρά την πάροδο 10 σχεδόν χρόνων από τον επίδικο τραυματισμό.

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.