Γεωργίου ν. Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, Αρ. Αγωγής: 1413/15, 19/7/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2021:A73 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Φυλακτού, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1413/15 Μεταξύ: ΧΧΧΧΧΧΧΧ Γεωργίου Ενάγοντας και Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου Εναγόμενη --------------- Ημερομηνία: 19/7/2021 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Μιχάλης Μιχαηλίδης Για εναγόμενη: κα Κάλια Στιβαρού ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγοντας στην έκθεση απαίτησης του, ως ιδιοκτήτης του επίδικου ακινήτου, αξιώνει από την εναγόμενη, υπό την ιδιότητα της ως οργανισμού που είναι υπεύθυνη μεταξύ άλλων για την τοποθέτηση του αναγκαίου εξοπλισμού και πυλώνων για την μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος, σειρά από αιτούμενες θεραπείες. Στην έκθεση απαίτησης του ο ενάγοντας αναφέρει ότι η εναγόμενη με έντυπο που απέστειλε στον ενάγοντα ζήτησε την συγκατάθεση του για να τοποθετηθούν πυλώνες εντός του τεμαχίου του για να διέλθει εναέριος αγωγός και επειδή ο ενάγοντας δεν συγκατατέθηκε, αποτάθηκε η εναγόμενη στον έπαρχο Πάφου και εξασφάλισε την συγκατάθεση του και ανάμεσα στους όρους που έθεσε ο έπαρχος στην εναγόμενη είναι να αποζημιώσει τον ενάγοντα πλήρως για οποιανδήποτε ζημιά προκληθεί από την τοποθέτηση των πυλώνων και για οποιανδήποτε επιζήμια επίδραση. Κατά την περίοδο 2009 - 2011 η εναγόμενη τοποθέτησε τους εν λόγω πυλώνες και συνεπεία αυτής της πράξης η αξία της περιουσίας του ενάγοντα μειώθηκε ουσιωδώς, με δυσμενή αποτελέσματα για την αξιοποίηση του και ζητά ο ενάγοντας την απομάκρυνση των καλωδίων και να αποζημιωθεί. Είναι η θέση του ενάγοντα ότι τα ηλεκτροφόρα καλώδια που διαπερνούν άνωθεν το τεμάχιο του μεταφέρουν ισχυρό ηλεκτρικό φορτίο υψηλής τάσης, εκπέμποντας ηλεκτρομαγνητικά κύματα τα οποία είναι επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία και προκαλούν καρκινογενέσεις, δημόσιο φόβο, δυσμενή επίδραση στην σωματική και ψυχική υγεία, πραγματική και αντικειμενική οχληρία, θόρυβο, αντιαισθητική εικόνα, περιβαλλοντική ηλεκτρομαγνητική ρύπανση, επηρεάζει αρνητικά τις ανέσεις του ενάγοντα και την ησυχία του. Επίσης βλάπτεται η υγεία όλων των ζωντανών οργανισμών, εκμηδενίστηκαν οι προοπτικές ανάπτυξης, κάρπωσης και χρήσης του ακινήτου επειδή η τοποθέτηση των πυλώνων και των καλωδίων είναι αποτρεπτικά στοιχεία και της γενικής εντύπωσης που υπάρχει ότι αυτοί οι πυλώνες είναι επιβλαβής για την ανθρώπινη υγεία. Είναι επίσης η θέση του ενάγοντα ότι λόγω της πιο πάνω τοποθέτησης των πυλώνων και των καλωδίων, εμποδίζεται από του να εκτελέσει στις συνήθεις αγροτικές δραστηριότητες για την περιποίηση των δέντρων και των φυτειών του, λόγω του ότι η υγεία του ενάγοντα τίθεται σε κίνδυνο από την εγκατάσταση των πυλώνων και των ηλεκτροφόρων καλωδίων και λόγω της παράλειψης της εναγόμενης να καταβάλει οποιανδήποτε αποζημίωση δεν δικαιούται αυτή να επεμβαίνει στο ακίνητο του. Ο ενάγοντας θα συνεχίσει να υφίσταται ζημιές και απώλειες και ο ενάγοντας δικογραφεί το ποσό των € 17,000 ως μείωση της αγοραστικής - οικονομικής αξίας του κτήματος του σύμφωνα με την εκτίμηση ειδικού εκτιμητή ακινήτων, πλέον € 1500 εκτιμητικά έξοδα πλέον Φ.Π.Α η δε αξία του μέρους του κτήματος του ενάγοντα του οποίου ζητείται η ανάληψη κατοχής επί του οποίου έγινε η ισχυριζόμενη παράνομη επέμβαση και/ή επιζήμια επίδραση είναι περίπου € 50,
- Καταληκτικά, ο ενάγοντας ζητά σειρά Διαταγμάτων για άρση της επέμβασης στο ακίνητο του και απομάκρυνσης των πυλώνων και των ηλεκτροφόρων καλωδίων, αποζημιώσεις γενικές και ειδικές, νόμιμους τόκους και έξοδα. Η εναγόμενη με την έκθεση υπεράσπισης της προβάλλει αρχικά σειρά προδικαστικών ενστάσεων. Συγκεκριμένα προβάλλει τις θέσεις ότι η λόγω της μη άσκησης προσφυγής επί του θέματος της απόφασης τοποθέτησης των πυλώνων και των καλωδίων στο τεμάχιο του ενάγοντα, ότι ο ενάγοντας δεν έχει συμμορφωθεί με τις πρόνοιες του περί πολεοδομίας και χωροταξίας νόμου Ν.90/72, ότι τα αιτούμενα Διατάγματα που ζητούνται δεν δύνανται να εκδοθούν λόγω της πρόωρης καταχώρησης της αγωγής η οποία στερείται νομικής βάσης κι επιπρόσθετα ως προς τα προσωρινά Διατάγματα ο ενάγοντας δεν νομιμοποιείται στην έκδοση τους και τέλος, η εναγόμενη προβάλλει την θέση ότι ο ενάγοντας δεν αποκαλύπτει βάση αγωγής εναντίον της εναγόμενης. Ακολούθως στο δικόγραφο της προβάλλει την υπερασπιστική της γραμμή. Συγκεκριμένα, παραδέχεται την ιδιότητα των διαδίκων, το γεγονός ότι ζητήθηκε η συγκατάθεση του ενάγοντα για την τοποθέτηση των πυλώνων, η μη συγκατάθεση του ενάγοντα στην εν λόγω τοποθέτηση, την εξασφάλιση της συγκατάθεσης από τον έπαρχο και της ακόλουθης τοποθέτησης των πυλώνων και των εναέριων ηλεκτροφόρων καλωδίων στο τεμάχιο του ενάγοντα. Ως προς τα πραγματικά γεγονότα, όπως η εναγόμενη τα επικαλείται, αναφέρει ότι εκδόθηκε συγκεκριμένη πολεοδομική άδεια, σε σχέση με την πορεία της εναέριας γραμμής όπου θα ακολουθούν τα καλώδια της γραμμής Στρουμπί - Πόλις και με την έκδοση της εν λόγω άδειας υπογράφτηκε μεταξύ της ΑΗΚ και του τμήματος πολεοδομίας και οικήσεως συμφωνία όπου μεταξύ άλλων η ΑΗΚ δεσμευόταν όπως καταβάλει τυχόν αποζημίωση που θα καθοριστεί με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 68 του περί πολεοδομίας και χωροταξίας νόμου Ν.90/72σε ιδιοκτήτη τεμαχίου που επηρεάζεται από την διέλευση των καλωδίων και γενικά από την τοποθέτηση οποιουδήποτε σχετικού εξοπλισμού. Με βάση της ισχύουσα νομοθεσία η ΑΗΚ προχώρησε και εξασφάλισε στην εξασφάλιση όλων των αναγκαίων εγκρίσεων από τα αρμόδια τμήματα και αρχές, καθώς επίσης και τις συγκαταθέσεις από τους επηρεαζόμενους ιδιοκτήτες, πλην του ενάγοντος και για αυτόν τον σκοπό η ΑΗΚ αποτάθηκε στον έπαρχο Πάφου ο οποίος έδωσε την συγκατάθεση του και επί αυτού ο ενάγοντας ενημερώθηκε σχετικά και δεν έχει προσβάλει με προσφυγή είτε την πολεοδομική άδεια είτε την απόφαση της ΑΗΚ για τοποθέτηση της πιο πάνω αναφερόμενης γραμμής που περιλάμβανε τοποθέτηση πυλώνων με εναέρια ηλεκτροφόρα καλώδια που συμπεριελάμβανε και το τεμάχιο του ενάγοντα από όπου διέρχονται εναερίως τα εν λόγω καλώδια. Οι εργασίες για την τοποθέτηση της εν λόγω γραμμής άρχισε τον Ιανουάριο του 2011 και ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους. Ως προς τους ισχυρισμούς του ενάγοντα περί μείωσης της αξίας του επίδικου τεμαχίου και γενικά τα περί επιζήμιας επίδρασης, η ΑΗΚ προβαίνει σε μια καθολική άρνηση των ισχυρισμών του ενάγοντα και σε περίπτωση που υπάρχει τέτοια μείωση ή επίδραση, ο ενάγοντας ουδέποτε αποτάθηκε με βάση τις πρόνοιες των άρθρων 67 και 68 του περί πολεοδομίας και χωροταξίας νόμου Ν.90/72για να υποβάλει αίτηση και να καθοριστούν οι αποζημιώσεις και συνεπώς, ως η θέση της, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις καθορισμού τέτοιας αποζημίωσης από το Δικαστήριο που ασκεί αστική δικαιοδοσία. Ως προς την θέση του ενάγοντα περί επικινδυνότητας της γραμμής, οχληρίας, ακαλαισθησίας, ρύπανσης, θορύβου και γενικά των συνεπειών από την εγκατάσταση αυτής της γραμμής, επικαλούμενη δε ότι τα όρια εκπομπής ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων είναι εντός τω ορίων που έχουν καθοριστεί από τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς και τις τεχνικές προδιαγραφές με τα οποία η εναγόμενη έχει συμμορφωθεί. Αρνείται επίσης η εναγόμενη τα περί παράνομης επέμβασης στο επίδικο τεμάχιο, παράνομης εκπομπής ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, εκμηδένισης προοπτικής ανάπτυξης, χρήσης και αξιοποίησης του επίδικου ακινήτου λόγω και της γενικής εκτίμησης περί ενδεχόμενου πρόκλησης σοβαρών προβλημάτων υγείας, ως επίσης αρνείται τα περί ύπαρξης φυτείας στο τεμάχιο του ενάγοντα και τα περί παρεμπόδισης να προβαίνει σε αγροτικές δραστηριότητες. Υπεραμύνεται η εναγόμενη της νομιμότητας της παρουσίας της επίδικης γραμμής στο τεμάχιο του ενάγοντα και αρνείται ότι τελεί σε άρνηση ή παράλειψη αποζημίωσης και επικαλείται τις πρόνοιες της πιο πάνω αναφερόμενης νομοθεσίας για αυτό το ζήτημα. Τέλος, η εναγόμενη αρνείται το ύψος των ποσών που αξιώνονται στην παρούσα αγωγή ως ζημιές και αποζημιώσεις, λέγοντας ότι αυτές είναι αστήρικτες και υπερβολικές και ως προς την απαίτηση του ενάγοντα για αποζημιώσεις λόγω οχληρίας, επικαλείται την νομιμότητα και δεσμευτικότητα της εκδοθείσας πολεοδομικής άδειας και της απόφασης για την εγκατάσταση της πιο πάνω αναφερόμενης γραμμής. Απορρίπτει επίσης τα περί νομιμοποίησης του ενάγοντα στην έκδοση των αιτούμενων Διαταγμάτων. Ο ενάγοντας με την απάντηση στην υπεράσπιση αρνείται τους ισχυρισμούς της εναγόμενης και επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς του και κυρίως στα όσα αναφέρονται στην έκθεση εκτίμησης ακινήτου αναφορικά με την επιζήμια επίδραση και μείωση της αξίας του ακινήτου, τονίζοντας ότι η ΑΗΚ ενήργησε αντισυμβατικά, αυθαίρετα, αντινομικά και παράνομα, στην δε συμφωνία μεταξύ του τμήματος πολεοδομίας και οικήσεως και της ΑΗΚ γινόταν πρόνοια μόνο στο άρθρο 68 του νόμου 90/72 και όχι στο άρθρο 67 του ιδίου νόμου. Ως προς την θέση της εναγόμενης περί το πρόωρου της αγωγής, ο ενάγοντας προβάλλει την θέση ότι η εναγόμενη καταχώρησε σημείωμα εμφάνισης χωρίς καμία επιφύλαξη και άνευ όρων. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Εκ μέρους του ενάγοντα πρώτος κατέθεσε ο Μ.Ε. 1, ο οποίος είναι εμπειρογνώμονας σε θέματα εκτίμησης ακινήτων, τα δε προσόντα του δεν έχουν αμφισβητηθεί, ο οποίος στην κυρίως εξέταση του κατέθεσε ως τεκμήριο 1 αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας του επίδικου ακινήτου ιδιοκτησίας του ενάγοντα, ως τεκμήριο 2 επίσημο κτηματικό σχέδιο που αφορά επίσης το επίδικο ακίνητο. Υιοθέτησε την έκθεση του - τεκμήριο 3, στην οποία καταγράφει τα φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά του επίδικου ακινήτου, την τοποθεσία που αυτό βρίσκεται και κατά την επιτόπια επίσκεψη του διαπίστωση την ύπαρξη εναέριων καλωδίων της ΑΗΚ με βάση συγκεκριμένη πολεοδομική άδεια και συγκατάθεση του επάρχου Πάφου. Στο σκεπτικό της εκτίμησης αναφέρει ότι η εγκατάσταση των πυλώνων και των εναέριων καλωδίων έχει προκαλέσει ουσιώδη μείωση στην αξία του ακινήτου, οχληρία, ακαλαισθησία και είναι γενικά αποδεκτό, κατά τον ίδιο, ότι οποιοσδήποτε προτιθέμενος αγοραστής προτιμά να αγοράσει ένα ακίνητο που δεν γειτνιάζει σε τέτοιου είδους εγκαταστάσεις. Στις τρεις τελευταίες δεκαετίες έγιναν αρκετές έρευνες για να εξεταστεί κατά πόσο ο ηλεκτρισμός και γενικά τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία έχουν αρνητική επίδραση στην υγεία και τρεις σημαντικές έρευνας που τις περιγράφει αναλυτικά κατέδειξαν παρόμοια αποτελέσματα και υπάρχει κάποια επιστημονική απόδειξη η οποία υποδεικνύει ότι η συνεχής έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία μπορεί να βλάψουν την υγεία. Στην προκειμένη περίπτωση θεωρείται ότι η καταλληλότερη μέθοδος για τον υπολογισμό της μείωσης της αγοραίας αξίας είναι με βάση την συγκριτική μέθοδο βασισμένη στις συγκριτικές πωλήσεις στην περιοχή, όπως φαίνονται στον συνημμένο πίνακα και αφορά στην προκειμένη περίπτωση έκταση λωρίδας γης 25 μέτρων κατά μήκος των εναέριων γραμμών θεωρείται ότι επηρεάζεται σε ποσοστό 60% της αγοραίας αξίας. Τα καλώδια επηρεάζουν την λειτουργικότητα των γεωργικών εργασιών και αυξάνουν το κόστος του αγρότη και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα γεωργικά μηχανήματα δεν θα μπορούν με ασφάλεια να διέρχονται κάτω από τα καλώδια, η καλλιέργεια του τεμαχίου ως ενιαία μονάδα δεν είναι δυνατή (ψεκασμοί, αρδευτικά συστήματα, κατασκευή θερμοκηπίου κλπ), ο περιορισμός στην μελλοντική χρήση της γης (π.χ. καλλιέργεια φυτών με μεγάλο ύψος, μελισσοκομία, ανάπτυξη περιμετρικού ανεμοθραύστη και οικιστική ανάπτυξη. Λαμβανομένου υπ΄ όψη των επιπτώσεων λόγω του τρόπου στην σχεδίαση του δικτύου, το ποσοστό της επιζήμιας επίδρασης στο μέρος του τεμαχίου που βρίσκεται στο ανατολικό μέρος του τεμαχίου 150 τ.μ. και 330 τ.μ. στα δυτικά του δικτύου όπως φαίνεται στο τοπογραφικό σχέδιο που επισυνάπτεται υπολογίζεται στο 30% της αγοραίας αξίας. Ως προς την αγοραία αξία, με βάση τα υφιστάμενα συγκριτικά δεδομένα και λαμβανομένων υπ΄ όψη των γενικών χαρακτηριστικών και προοπτικών του ακινήτου, καθώς και των τάσεων της κτηματαγοράς και της οικονομίας, κατά τον ουσιώδη χρόνο 4/3/3009 υιοθετείται το ποσό των €35,00 ανά τετραγωνικό μέτρο. Για τον υπολογισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου έχει διεξαχθεί ενδελεχής έρευνα για πωλήσεις τεμαχίων γης στην περιοχή με παρόμοια φυσικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά όπως φαίνονται στον συνημμένο κατάλογο και προκειμένου να υπολογιστεί η αγοραία αξία του συγκεκριμένου ακινήτου λήφθηκαν υπ΄ όψη όλες οι αξίες παρόμοιων μονάδων στην περιοχή, τα φυσικά και τα νομικά χαρακτηριστικά, τις προοπτικές και δυνατότητες του υπό εξέταση ακινήτου. Ως προς την εκτίμηση της αγοραίας αξίας αναφέρει λεπτομερώς ότι το εμβαδόν του επηρεαζόμενου μέρους είναι 590 τ.μ. και η αξία του ανά τ.μ. είναι €35/τ.μ. ήτοι σύνολο € 20.650,00 και σε ποσοστό επηρεασμού 60% €12.390,
- Ως προς την επιζήμια επίδραση αναφέρει ότι η υπόλοιπη έκταση ανέρχεται σε 2.250 τ.μ. και με αγοραία αξία €35/τ.μ. σύνολο €16.800 και με επιζήμια επίδραση 30% σύνολο €5.040,00 και το σύνολο της καταβλητέας αποζημίωσης ανέρχεται σε €17.430,
- Ακολούθως και ολοκληρώνοντας την κυρίως εξέταση του, αφού ανέλυσε και επεξήγησε την έκθεση του, το επίδικο τεμάχιο, την περιοχή που αυτό βρίσκεται και την πορεία που διέρχεται η γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και τους πυλώνες που υπάρχουν. Κατέθεσε ως τεκμήριο 4 στο οποίο αποτυπώνεται η πορεία της εναέριας γραμμής καλωδίων της ΑΗΚ, συμπεριλαμβανομένου και του ακινήτου του ενάγοντα και η γραμμή διχοτομεί το ακίνητο και το έχει διαπιστώσει και ο ίδιος επί τόπου, κατέθεσε ως τεκμήριο 5 της επιστολή που αποστάληκε από την ΑΗΚ στον ενάγοντα με την οποία του ζητείτο η συγκατάθεση του για την διέλευση της εν λόγω γραμμής από το τεμάχιο του, κατέθεσε ως τεκμήριο 6 την γνωστοποίηση που απέστειλε η ΑΗΚ τον ενάγοντα με την οποία τον ενημερώνει ότι λήφθηκε η συγκατάθεση από τον έπαρχο Πάφου, κατέθεσε ως τεκμήριο 7 της πολεοδομική άδεια που δόθηκε για να εγκατασταθεί η εν λόγω γραμμή από την ΑΗΚ για την μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος με τα εναέρια καλώδια και παρόμοιο ζήτημα αφορά και το τεκμήριο 8 που επίσης κατέθεσε και τέλος, κατέθεσε ως τεκμήριο 9 την συμφωνία μεταξύ ΑΗΚ και τμήματος πολεοδομίας και οικήσεως, κάνοντας αναφορά επίσης και σε όρους που τέθηκαν από την πολεοδομία που μεταξύ άλλων ήταν και η υποχρέωση της ΑΗΚ να καταβάλει αποζημιώσεις. Αναφέρθηκε επίσης και σε θέματα που αφορούν την επιζήμια επίδραση στο περιβάλλον και στην υγεία από την τοποθέτηση των πυλώνων υψηλής τάσης επικαλούμενος διεθνείς μελέτες, στην αρνητική επίδραση στην προθυμία υποψήφιων αγοραστών να αγοράσουν ακίνητο που έχει πλησίον ή εντός του ακινήτου πυλώνες υψηλής τάσης και τον φόβο που υπάρχει (public fear), στην ακαλαισθησία που υπάρχει και στην οχληρία που δημιουργείται από τους πυλώνες και τα καλώδια που τοποθετήθηκαν. Ως προς το ποσοστό 60%, ανέφερε ότι αυτό έχει προσδιοριστεί επειδή η ΑΗΚ θα το απαλλοτρίωνε, αλλά σε κατοπινό στάδιο διευκρίνησε ότι δεν θα μπορούσε να υπολογιστεί στο 100% διότι τότε ήταν που θα το απαλλοτρίωνε η ΑΗΚ και δεν θα μπορούσε να καθοριστεί ζημιά ύψους 60%. Για να αιτιολογήσει τον προσδιορισμό του ουσιώδη χρόνου, ανέφερε ότι επέλεξε την 4/3/2009 όταν δόθηκε η συγκατάθεση του επάρχου υπό όρους, επικαλέστηκε επίσης περιπτώσεις όπου ιδιοκτήτες δεν προχώρησαν με ανέγερση οικίας όταν έμαθαν ότι θα διέλθει γραμμή καλωδίων και ως προς τον περιορισμό της γεωργικής ανάπτυξης αναφέρθηκε στην αδυναμία τοποθέτησης κυπαρισσιών περιμετρικά, δεν θα μπορεί να χρησιμοποιήσει εξοπλισμό για δένδρα με μεγάλο ύψος διότι υπάρχει ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας, δεν θα μπορεί να αναπτυχθεί η μελισσοκομία. Ολοκληρώνοντας την κυρίως εξέταση του αναφέρθηκε στα συγκριτικά δεδομένα και πωλήσεις που έλαβε υπ όψη για να καθορίσει τον τρόπο και το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης και σε συνδυασμό με την αγοραία αξία του ακινήτου ανά τετραγωνικό μέτρο όπως το καθορίζει στην έκθεση του και το οποίο υιοθετεί, πλέον τα έξοδα εκτίμησης και εμφάνισης του στο Δικαστήριο, λέγοντας επίσης ότι δεν θα είχε ένσταση ο ενάγοντας να ζητά ποσό της τάξης των €50,000 λόγω άλλης αγοραπωλησίας που έγινε πριν την εγκατάσταση της γραμμής. Αντεξεταζόμενος ανέλυσε τα νομικά χαρακτηριστικά του επίδικου ακινήτου και τις δυνατότητες που αυτό έχει με βάση την δήλωση πολιτική όπου επιτρέπεται η ανέγερση μεμονομένης κατοικίας, πράγμα που έγινε στην περιοχή με διάσπαρτες τέτοιες κατοικίες. Συμφώνησε ότι στο επίδικο ακίνητο υπάρχουν χαμηλά δένδρα αλλά λόγω των καλωδίων δεν μπορούν να καλλιεργηθούν δένδρα με μεγαλύτερο ύψος και κάποιος που έχει υπ΄ όψην του τον επηρεασμό της υγείας από την ύπαρξη των καλωδίων θα διαλέξει να καλλιεργεί κάτι που θα χρειάζεται να μεταβαίνει στο τεμάχιο στο ελάχιστο και γενικά υποστήριξε την θέση ότι υπάρχει στέρηση του δικαιώματος στον ιδιοκτήτη να επιλέξει το είδος της φυτείας που θα καλλιεργήσει. Συμφώνησε ότι στον τίτλο του επίδικου ακινήτου αναγράφεται ότι υπάρχει αμπέλι, όμως όπως φαίνεται στην σελίδα 6 του τεκμηρίου 3 που είναι σχετική φωτογραφία, το αμπέλι έχει εκριζωθεί, συμφώνησε ότι υπάρχουν χαρουπιές οι οποίες απλώς φυτεύονται και άπαξ τον χρόνο συλλέγεται ο καρπός και συνεπώς δεν υπάρχει έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ούτε ακούει καθημερινά τον θόρυβο από τα καλώδια, ούτε βλέπει την ακαλαισθησία των πυλώνων και των καλωδίων. Ερωτηθείς πως εμποδίζεται η φύτευση ανεμοθραύστη έχοντας υπ΄ όψη ότι αυτός φυτεύεται περιμετρικά και έχοντας υπ΄ όψη το πλάτος της γραμμής και όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι δεν εμποδίζεται να φυτευθούν δέντρα παρά μόνο εμποδίζεται η φύτευση μερικών μόνο δέντρων και η ανέγερση οικοδομών, ανέφερε ότι φυτεύονται κυπαρίσσια με μεγάλο ύψος για σκοπούς ανεμοθραύστη και επικαλέστηκε το τριγωνικό σχήμα του τεμαχίου και ότι η διέλευση της γραμμής ουσιαστικά διχοτομεί το επίδικο ακίνητο και στην προκειμένη περίπτωση το 1/4 της νότιας πλευράς και 25 μέτρα της βόρειας πλευράς δεν θα μπορούν να καλυφθούν με ανεμοθραύστη και συνεπώς όταν υπάρχει βόρειος ή νότιος άνεμος δεν θα παρέχεται προστασία. Ανέφερε επιπρόσθετα ότι η ΑΗΚ για σκοπούς συντήρησης των καλωδίων μισθώνει ελικόπτερο και συνεπώς δεν θα επιτρέψει την φύτευση κυπαρισσιών πλησίον της γραμμής ή θα ζητήσει αποκοπή τους λόγω και της επικινδυνότητας, δεν έχει όμως ο ίδιος τέτοια εμπειρία από τέτοιο περιστατικό. Ως προς την θέση του περί περιορισμένης δυνατότητας αγροτικής ανάπτυξης λόγω της ύπαρξης πυλώνων και καλωδίων, ανέφερε ότι θα υπάρχει εμπόδιο δημιουργίας θερμοκηπίου με μεγάλο ύψος και στον τόπο που θα εγκατασταθεί για να μην είναι πλησίον των καλωδίων, ως επίσης ανέφερε ότι υπάρχουν κάποια μηχανήματα όπως π.χ. θεριστική μηχανή και γενικά υπάρχουν ψηλά μηχανήματα και εάν πλησιάσει κάτι μεταλλικό κοντά υπάρχει ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας. Ερωτήθηκε και έδωσε τοποθετήσεις σε θέματα που θίγει ο Μ.Ε. 1 στην έκθεση του όπως π.χ. του δημόσιου φόβου (public fear) και ότι ο ενάγοντας στην προκειμένη περίπτωση δεν εκμεταλλεύεται το επίδικο ακίνητο λόγω ακριβώς αυτού του φόβου και ούτε φύτεψε κάτι άλλο λόγω του ότι δεν επιθυμεί να εκτίθεται σε ηλεκτρομαγνητικά κύματα και το μόνο που έπραξε είναι να μην αφαιρέσει τις χαρουπιές διότι μόνο μια φορά χρειάζεται να μεταβαίνει στο ακίνητο για να συλλέξει τον καρπό. Ερωτήθηκε και έδωσε απαντήσεις αναφορικά με δικαιώματα δουλειών που αφορούν το επίδικο ακίνητο και όμορα του, ανέφερε επίσης ότι με το σημερινό πολεοδομικό καθεστώς το επίδικο ακίνητο προσφέρεται μόνο για γεωργικούς σκοπούς και μόνο για κοινωνικούς λόγους θα μπορούσε να δοθεί άδεια για ανέγερση μεμονομένης κατοικίας. Στην προκειμένη περίπτωση ο ιδιοκτήτης, γνωρίζοντας ο ίδιος ο μάρτυρας ότι ο ενάγοντας κατάγεται από την περιοχή, γνώριζε από το 2004 ότι θα γινόταν η διέλευση των γραμμών, εάν θα είχε σκοπό να ανεγείρει την μεμονομένη κατοικία, ορθώς δεν προχώρησε από το 2004 να ανεγείρει οικοδομή διότι να γνωρίζει από που θα διέλθουν οι γραμμές των καλωδίων. Όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι με βάση όλα τα δεδομένα η πιθανή μείωση - επηρεασμός δεν ανέρχεται στο 60% που ο ίδιος το έχει προσδιορίσει αλλά στο 30% απάντησε αρνητικά, λέγοντας ότι το ποσοστό επηρεασμού εξαρτάται και από το σχήμα του τεμαχίου και έχοντας υπ΄ όψη ότι ο πιο ορθολογιστικός τρόπος να ανεγείρει κάποιος την κατοικία του είναι στο κέντρο, στην προκειμένη περίπτωση αυτό είναι το ποσοστό έχοντας υπ΄ όψη την πορεία που διέρχονται οι γραμμές κι που απαγορεύεται η ανάπτυξη στην εν λόγω πορεία των γραμμών. Όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι ο ουσιώδης χρόνος για την παρούσα υπόθεση για να καθοριστεί η αξία και γενικά το ύψος της αποζημίωσης δεν είναι ο Μάρτης του 2009 που ο ίδιος έχει προσδιορίσει διότι δεν υπάρχει νόμος όπως στις απαλλοτριώσεις, ανέφερε ότι δεν είναι νομικός και όταν του ζητήθηκε να διενεργήσει την εκτίμηση έπρεπε να σκεφτεί και την χρονολογία και επέλεξε αυτήν την ημερομηνία όπου δόθηκε και η τελική απόφαση και η υπογραφή από τον έπαρχο για να προχωρήσει το έργο. Όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι δεν έχει προβεί σε αναπροσαρμογή των τιμών πώλησης που έλαβε υπ΄ όψη για να προσδιοριστεί η τιμή που αντιστοιχεί στον ουσιώδη χρόνο, ανέφερε ότι οι ημερομηνίες είναι πολύ κοντά 1 - 2 χρόνια από τον ουσιώδη χρόνο. Ανεφερε ότι συνηθίζετο από το κτηματολόγιο πριν από το 2008 να υιοθετείται πάντα μια αύξηση 10% ετησίως και εάν χρησιμοποιούσε ο ίδιος αναπροσαρμογή 10% μετά από μια αύξηση της δεκαετίας του 2000 και μετά το κούρεμα του 2013 δεν θα ήταν λογικό να χρησιμοποιήσει ποσοστό αύξησης. Τώρα, ανέφερε, η Κεντρική τράπεζα άρχισε να κάνει δείκτη τιμών των ακινήτων, κατοικιών, ο οποίος θα μπορούσε να είναι πιο αντιπροσωπευτικός και εξέφρασε ο ίδιος την άποψη ότι το ποσοστό του 10% του κτηματολογίου είναι αυθαίρετο, υπεραμυνόμενος την τιμή των € 35 τ.μ. με αναπροσαρμογή που έγινε, συμφωνώντας ότι αναπροσαρμογή μπορεί να γίνει και προς τα κάτω και υπεραμυνόμενος των συγκριτικών πωλήσεων που έχει χρησιμοποιήσει με βάση και τον χρόνο που χρησιμοποίησε και ο ίδιος έχει χρησιμοποιήσει χαμηλότερη τιμή από την τιμή πώλησης των ακινήτων που έλαβε υπ΄ όψη. Όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι στην έκθεση του δεν έχουν καταγραφεί ακίνητα που επηρεάζονται από την γραμμή εναέριων καλωδίων, ανέφερε ότι έκανε μελέτη σε μεταγενέστερο χρόνο και καταγράφεται αυτό το δεδομένο και αποδεικνύεται ότι το γεγονός της διέλευσης των γραμμών είχε ως αποτέλεσμα να μην προχωρήσουν τελικώς κάποιες μεταβιβάσεις ακινήτων και να μην προχωρήσουν αναπτύξεις ακινήτων. Αναφέρθηκε επίσης στα τεκμήρια 7 και 8 και στους όρους που τέθηκαν στην άδεια οικοδομής που δόθηκε για να εγκατασταθούν οι πυλώνες και τα εναέρια καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, στην έκταση που ήταν σε θέση να γνωρίζει και να τους ερμηνεύσει. Αναφέρθηκε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ΑΗΚ λόγω του φόβου κατοίκων και των πιέσεων που δεχόταν μετακινούσε πυλώνες ή υπογειοποιούσε τα καλώδια. Όταν του υποβλήθηκε η θέση ότι η επίδικη γραμμή διέρχεται δίπλα από τα κτήματα που απαλλοτριώθηκαν για να γίνει ο δρόμος Πάφου - Πόλης Χρυσοχούς και ότι δεν υπήρχε η ευχέρεια οικιστικής ανάπτυξης παρά μόνο σε μεμονομένη ανάπτυξη, ο μάρτυρας απέκρουσε αυτήν την θέση λέγοντας ότι η γραμμή βρίσκεται σε απόσταση 5 χ.μ. από τον εν λόγω δρόμο και η γραμμή διχοτομεί την βιοτεχνική ζώνη Πολεμίου. Εξέφρασε άγνοια κατά πόσο ο ενάγοντας ζήτησε αποζημίωση από την ΑΗΚ και έδωσε την δική του τοποθέτηση σε υποβληθείσα θέση ότι θα έπρεπε να στρέψει την προσοχή του στις πρόνοιες της νομοθεσίας που αναφέρθηκε πιο πάνω και στον νόμο για τις απαλλοτριώσεις για να προσδιορίσει τον ουσιώδη χρόνο για να υπολογίσει το ύψος της αποζημίωσης. Υπεραμύνθηκε εκ νέου την ορθότητα της έκθεσης εκτίμησης του και των συγκριτικών πωλήσεων που έλαβε υπ΄ όψη, λέγοντας ότι κανένα ακίνητο είναι το ίδιο και διαφέρουν, αρνούμενος υποβληθείσα θέση ότι όλα τα πολεοδομικά, νομικά και φυσικά χαρακτηριστικά του επίδικου ακινήτου δεν υποστηρίζουν την μείωση που ο μάρτυρας προσδιόρισε και ότι δεν έχει προβεί σε χρονική και ποιοτική αναπροσαρμογή. Στην επανεξέταση του αναφέρθηκε στο θέμα της διόδου, λέγοντας ότι μια είναι η δίοδος για όλα τα ακίνητα. Ακολούθως κατέθεσε ο ενάγοντας. Αναγνώρισε και περιέγραψε το επίδικο ακίνητο ιδιοκτησίας του και την πορεία που διέρχονται από το ακίνητο του τα καλώδια εναέριας γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και που διέρχονται από την μέση του ακινήτου και είναι σε ύψος 20 - 25 μέτρα ο κάθε πυλώνας και τα δε καλώδια ύψους 15 -20 μέτρα, λέγοντας ότι έχει εκμηδενίσει η εν λόγω γραμμή την αξία του ακινήτου και τον έχει περιορίσει σε μεγάλο βαθμό να το αξιοποιήσει γεωργικά. Ο ίδιος έχει σπουδάσει στην Ελλάδα τεχνολόγος ηλεκτρολόγος μηχανικός και με αυτή του την ιδιότητα και τα όσα διδάχθηκε στο πανεπιστήμιο έχει συγκρίνει την τάση ηλεκτρικού ρεύματος που φέρουν οι πυλώνες που διέρχονται από το ακίνητο του με τους ξύλινους πυλώνες που διέρχονται εντός της πόλης που είναι κατά πολύ πιο μειωμένη και συνεπώς οι πυλώνες που διέρχονται εντός του τεμαχίου του εκπέμπουν τέτοια ακτινοβολία που είναι επιβλαβή για την υγεία, μεταξύ άλλων και καρκινογένεση. Στην περιοχή ανέφερε ότι υπάρχουν κατοικίες στα 300 μ. αλλά δεν διέρχονται εντός των ακινήτων τα καλώδια και στην δική του περίπτωση δεν απομένει χώρος για να κτίσει, έχοντας υπ΄ όψη το σχήμα και το εμβαδόν του ακινήτου του και από το γεγονός ότι δεν επιτρέπεται να κτίσει κάποιος κάτω από τα καλώδια, ούτε να εργαστεί και να ζήσει κάποιος με δεδομένο την εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και τον θόρυβο που προκαλείται από το φαινόμενο της κορώνας σε συνθήκες κυρίως υγρασίας και που είναι ένας φωτεινός κύκλος. Αναγνώρισε ότι έλαβε την επιστολή - τεκμήριο 5 που του απέστειλε η ΑΗΚ και την πληροφόρηση που έλαβε για καταβολή δίκαιης αποζημίωσης σε περίπτωση διαφωνίας και ο ενάγοντας επισκέφθηκε τον αρμόδιο υπάλληλο της ΑΗΚ, ο οποίος ήταν συγκαταβατικός για την καταβολή αποζημιώσεων, αλλά τον παρέπεμψε σε πιο υψηλόβαθμο υπάλληλο της ΑΗΚ για να εξεταστεί το ενδεχόμενο αλλαγής της πορείας διέλευσης της γραμμής, πλην όμως η πορεία δεν έχει αλλάξει λόγω της κάθετης στάσης της ΑΗΚ και τότε αποτάθηκε στον νομικό του σύμβουλο για να απαιτήσει όλα τα νόμιμα δικαιώματα του, αφού ο ίδιος δεν έχει δώσει την συγκατάθεση του για να διέλθει η γραμμή από το ακίνητο του και ειδοποιήθηκε για την συγκατάθεση του επάρχου - τεκμήριο 6, περιγράφοντας επίσης τα τεκμήρια 7, 8 και 9 και συγκεκριμένους όρους. Ανέφερε ότι δεν μπορεί να ζήσει στο επίδικο τεμάχιο λόγω του φόβου του για την υγεία με βάση πάρα πολλές μελέτες από την εκπομπή των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, της ακαλαισθησίας και ούτε μπορεί να το χρησιμοποιήσει γεωργικά λόγω του φόβου ηλεκτροπληξίας όπως έγινε και στο παρελθόν σε δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις που περιέγραψε αλλά και της μη δυνατότητας ψεκασμού και λόγω του ότι επηρεάζονται όλοι οι ζώντες οργανισμοί, ήταν στα σχέδια του και ήταν στα πρόθυρα να ανεγείρει μεμονομένη οικία διότι έχει θέα προς την θάλασσα της Πόλης Χρυσοχούς και διότι μέχρι τώρα δεν έχει το δικό του σπίτι. Από το ακίνητο δεν έχει κάποιο εισόδημα για τους λόγους που ανέφερε και επειδή δεν επιθυμεί να έχει κάποια ασθένεια και μετά λύπης το εγκατέλειψε, παρά το ότι αγαπά και θέλει το χωριό του και παλιά πήγαινε και καλλιεργούσε αμπέλι. Ο ενάγοντας ανέφερε ότι σύμφωνα με την έκθεση εκτίμησης το ύψος της απαίτησης που ζητεί είναι το ελάχιστο €17,000 πλέον έξοδα εκτιμητή και δικηγόρου, παρ΄ όλο που έγινε αριθμητικό λάθος από τον εκτιμητή που δεν θέλει να αμφισβητήσει και θεωρεί το όλο θέμα λήξαν, απαιτώντας όμως ο ενάγοντας όπως η ΑΗΚ τον δει με ιδιαίτερη κατανόηση από την στιγμή που κανονικά η τιμή θα ήταν € 78,750 στο συγκεκριμένο σημείο της έκθεσης και όχι €16,800 όπως γράφεται. Απαιτεί πλέον νόμιμους τόκους τουλάχιστον από την ημερομηνία που του κοινοποιήθηκε η απόφαση και από ότι νομίζει αυτό έγινε τον Νοέμβριο του 2008, αναφέροντας όμως ότι εάν δικαιούται τόκους από το 2004 τους απαιτεί. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν έχει προβεί σε οποιοδήποτε διάβημα για να καταχωρήσει προσφυγή όταν του κοινοποιήθηκε η απόφαση ότι ο έπαρχος Πάφου έδωσε την συγκατάθεση του για να εγκατασταθεί η πιο πάνω αναφερόμενη γραμμή, παρά μόνο περιορίστηκε στα διαβήματα που ανέφερε στο τμήμα της ΑΗΚ σε Πάφο και Λευκωσία και το ίδιο συνέβηκε όταν έλαβε γνώση πολύ αργότερα των όσων περιγράφονται στα τεκμήριο 7 και 8, τονίζοντας ότι δεν του έδωσαν καμία ελπίδα αλλαγής της πορείας της γραμμής ως ήταν το μόνο αίτημα του, ούτε έστειλε κάτι πριν την καταχώρηση της αγωγής με το οποίο να απαιτεί αποζημιώσεις, παρά μόνο όταν έλαβε την οριστική αρνητική απάντηση από υπάλληλο της ΑΗΚ και τότε κινήθηκε νομικά με την παρούσα αγωγή. Όταν του υποδείχθηκε η αεροφωτογραφία του τεμαχίου του στην σελίδα 8 του τεκμηρίου 3 και το μέρος που είναι φυτεμένο, αρνήθηκε την ύπαρξη οποιωνδήποτε δέντρων φυτεμένων, λέγοντας ότι ουδέποτε υπήρχε κάτι φυτεμένο και ότα του υποδείχθηκε ότι ο Μ.Ε. 1 ανέφερε ότι είναι μέρος του επίδικου ακινήτου φυτεμένο με χαρουπιές και το ίδιο συμβαίνει με το γειτονικό τεμάχιο που επίσης του ανήκει, ανέφερε ότι το γειτονικό τεμάχιο είναι δικό του και είναι φυτεμένο με χαρουπιές, αλλά το επίδικο είναι χέρσο και ο λόγος που εγκατέλειψε το επίδικο ακίνητο και δεν το καλλιεργεί είναι λόγω του φόβου και των προβλημάτων για το δε διπλανό ακίνητο πηγαίνει με φόβο 2 φορές τον χρόνο. Αναφέρθηκε στις οικογενειακές του συνθήκες και στο ότι δεν έχει δική του οικία και διαμένει σε ακίνητο της συζύγου του, δεν έλαβε ποτέ άδεια οικοδομής για να κτίσει στο επίδικο ακίνητο, ήταν μεν στα πλάνα του από το 2004 περίπου, χωρίς να έχει κάτι γραπτώς, αλλά η διέλευση της γραμμής τον εμπόδισε και ήξερε ότι δεν θα του έδιναν άδεια αφού ρώτησε για αυτό, αρνούμενος υποβληθείσα θέση ότι ο λόγος που δεν υπέβαλε αίτηση για ανέγερση οικίας ήταν το απαγορευτικό πολεοδομικό καθεστώς και η ιδιότητα του ακινήτου ως γεωργικού και έχοντας υπ΄ όψη ότι και το διπλανό ακίνητο του ανήκει που επίσης είναι γεωργικό, αναφέροντας ταυτόχρονα ότι υπήρχε δυνατότητα μεμονομένης ανάπτυξης με βάση το τότε ισχύον νομικό πλαίσιο. Επίσης έκανε αναφορά στο δικαίωμα διόδου που αφορά το επίδικο ακίνητο, αρνούμενος υποβληθείσα θέση ότι η διέλευση των γραμμών δεν τον εμποδίζει από το να το αναπτύξει πλήρως ως γεωργικό τεμάχιο, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει με τις διόδους που επηρεάζουν σχετικά το ακίνητο, τονίζοντας ότι η διέλευση των γραμμών κατέστρεψε το ακίνητο τόσο ως γεωργικό, όσο και ως οικιστικό, έχοντας μάλιστα υπ΄ όψη ότι το 2003 - 2004 δεχόταν προτάσεις για να το πουλήσει διότι έχει ωραία θέα προς την θάλασσα, αλλά δεν έχει κάτι γραπτώς, αρνούμενος υποβληθείσα θέση ότι δεν το έχει ζητήσει κάποιος, επικαλέστηκε όμως πώληση γειτονικού τεμαχίου περίκλειστου για το ποσό των Λ.Κ. 85,000 το 2007, λέγοντας ότι το δικό του τεμάχιο υπερτερεί από το τεμάχιο που πουλήθηκε για το ποσό των Λ.Κ. 85,000 το 2007, αρνούμενος περί του αντιθέτου υποβληθείσα θέση. Ως προς την θέση του ότι η εγκατάσταση πυλώνων προκαλεί προβλήματα υγείας στον ανθρώπινο οργανισμό και γενικά στους ζώντες οργανισμούς, κατέθεσε τα τεκμήρια 11 και 12, υπεραμυνόμενος την ορθότητα των εν λόγω τεκμηρίων και απέκρουσε υποβληθείσες θέσεις ως προς την εγκυρότητα τους και την δυνατότητα επαλήθευσης τους και ιδίως ως προς το τεκμήριο 12 ότι αποτελεί ένα διαφημιστικό έντυπο. Τέλος αρνήθηκε υποβληθείσα θέση ότι δεν ζήτησε αποζημίωση με τον ορθό και νόμιμο τρόπο, υπεραμυνόμενος της άσκησης του δικαιώματος του να καταχωρήσει την παρούσα αγωγή. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του ενάγοντα η υπόθεση έκλεισε για αυτόν και η εναγόμενη κάλεσε μια μάρτυρα. Η εν λόγω μάρτυρας κλητεύθηκε ως εμπειρογνώμονας εκτιμητής ακινήτων και ως μέρος της κυρίως εξέτασης της υιοθέτησε την έκθεση εκτίμησης της, ήτοι το τεκμήριο
- Σε αυτήν κάνει αναφορά ότι η έκθεση εκτίμησης της είναι για την τρέχουσα αγοραίας αξίας του επίδικου ακινήτου χωρίς να λαμβάνεται υπ΄ όψη η διέλευση των γραμμών και λαμβάνοντας υπ΄ όψη την εν λόγω διέλευση. Ακολούθως προβαίνει σε μια λεπτομερή περιγραφή των φυσικών και νομικών χαρακτηριστικών του εν λόγω ακινήτου και της τοποθεσίας του, λέγοντας ότι αυτό καλλιεργείται και επηρεάζεται από την διέλευση των γραμμών κατά 540 τ.μ. περίπου, η δε μέθοδος εκτίμησης που χρησιμοποίησε είναι η συγκριτική. Το επίδικο ακίνητο εμπίπτει στην γεωργική ζώνη και συνεπώς η ανάπτυξη και η παρέμβαση που επιτρέπεται είναι περιορισμένη, παρ΄ όλα αυτά, λόγω της ύπαρξης περιορισμού σε ενδεχόμενη προοπτική ανάπτυξης του τεμαχίου στο μέλλον, εάν και εφ΄ όσον υπάρξει θετική μεταβολή στα νομικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά του τεμαχίου, κρίνεται δίκαια επιζήμια επίδραση της τάξης του 30% στο επηρεαζόμενο μέρος του ακινήτου και εν΄ όψει τούτου κρίνεται ότι και το υπόλοιπο μέρος του ακινήτου θεωρείται ότι επηρεάζεται αρνητικά, αλλά σε σημαντικά μικρότερο βαθμό και ως εκ τούτου υιοθετείται επιζήμια επίδραση σε ποσοστό της τάξης του 5% στο υπόλοιπο μέρος. Στο σκεπτικό της εκτίμησης αναφέρει ότι αφού λήφθηκαν υπ΄ όψη τα υφιστάμενα δεδομένα και οι συγκριτικές πωλήσεις των ακινήτων στην περιοχή και λαμβάνοντας υπ΄ όψη τα φυσικά χαρακτηριστικά, πολεοδομικά και νομικά δεδομένα του ακινήτου και αφού μελετήθηκαν οι προοπτικές και οι δυνατότητες του καθώς και οι τάσεις της αγοράς και της οικονομίας, υιοθετείται ως τρέχουσα αγοραία αξία της γης τα € 3 ανά τετραγωνικό μέτρο. Ακολούθως αναφέρει ότι η αγοραία αξία του ακινήτου χωρίς την διέλευση των εναέριων γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος ανέρχεται στις € 8000 και με ποσοστό επιζήμιας επίδρασης στο 30 τοις 100 στο επηρεαζόμενο εμβαδό ανέρχεται στα € 492 και στο εμβαδό του υπολοίπου ακινήτου με επιζήμια επίδραση πέντε τοις 100 ανέρχεται στα € 320 και συνεπώς ο καθαρισμός της αποζημίωσης ανέρχεται συνολικά στο ποσό των €
- Στην βάση εκτίμησης της και έχοντας υπ΄ όψη το οικονομικό σκηνικό όπως το περιγράφει, αναφέρει ότι οι οικονομικές εξελίξεις στην Κύπρο με την χωρίς προηγούμενο απόφαση του 2013 για κούρεμα καταθέσεων και αναδιάρθωση του τραπεζικού συστήματος έχουν οδηγήσει τα τελευταία χρόνια την οικονομία της χώρας σε πρωτοφανείς οικονομικές συνθήκες με κύρια χαρακτηριστικά την αβεβαιότητα, την αστάθεια και την έλλειψη ρευστότητας, καθώς και στην κατ΄ επανάληψή υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του Κράτους. Αποτέλεσμα του ήταν να πληγεί μεταξύ άλλων και η αγορά των ακινήτων και η ρευστοποίηση των ακινήτων θεωρείται πολύ δύσκολη πλέον λόγω της μη ύπαρξης σταθερότητας, των συνεχών ανατροπών στο οικονομικό σκηνικό και των καθημερινών μεταβολών στο οικονομικό περιβάλλον. Η απουσία αγοραστικού ενδιαφέροντος και η αποχή επενδυτών από τις αγορές για διενέργεια συναλλαγών - αγοραπωλησιών έχουν ως επακόλουθο τον εκμηδενισμό συγκριτικών δεδομένων στα οποία μπορεί να βασιστεί ο εκτιμητής για διαμόρφωση εκτιμήσεως ως προς την αγοραία και / ή άλλη αξία των ακινήτων. Συνέπεια όλων των πιο πάνω αρνητικών οικονομικών παραγόντων και του παράγοντα υποκειμενικότητας όπου βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο λόγω της γενικής αναστάτωσης και αβεβαιότητας που επικρατεί, δεν αφήνει άλλη επιλογή στον εκτιμητή από το να βασιστεί σε μεγάλο βαθμό, λόγω και της έλλειψης συγκριτικών δεδομένων, στην γνώμη του βάσει της εμπειρίας και της εμπειρογνωμοσύνης του. Ως εκ τούτου για όσο χρονικό διάστημα επικρατούν οι πιο πάνω οικονομικοί παράγοντες, έκαστη έκθεση εκτιμήσεις, συμπεριλαμβανομένης και της έκθεσης που ετοίμασε η μάρτυρας, γίνεται με επιφύλαξη και συνίσταται συχνή επανεκτίμηση του ακινήτου λόγω των καθημερινών οικονομικών μεταβολών και της δυσκολίας προβλέψεως αυτών, καθώς και λόγω της αντανακλάσεως των μεταβολών αυτών στο επίπεδο αξιών των ακινήτων, παραπέμποντας σε σχετική καθοδηγητική επεξήγηση. Ακολούθως κάνει αναφορά στην πηγή άντλησης των δεδομένων του υπό εξέταση ακινήτου και η έκθεση διενεργήθηκε χωρίς να λαμβάνονται υπ΄ όψη οποιεσδήποτε επιβαρύνσεις, εμπράγματα βάρη και περιορισμοί οι οποίοι ενδέχεται να επηρεάσουν το ακίνητο καθώς επίσης και οποιεσδήποτε άλλες υποθέσεις νομικής και άλλης φύσης. Κατά την επιτόπια επιθεώρηση δεν έχει γίνει οποιαδήποτε εργασία οριοθέτησης ή εμβαδομέτρησης της γης και δεν έχει προβεί σε οποιαδήποτε γεωλογική ανάλυση του εδάφους ή του υπεδάφους του ακινήτου ή ειδική μελέτη για την ύπαρξη περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων ή μόλυνσης και ούτε οι προηγούμενες χρήσεις του ακινήτου έχουν τύχει μελέτης καθώς επίσης ο ενδεχόμενος περιβαλλοντικός επηρεασμός από αυτές και κατά την διενέργεια της εκτίμησης δεν λαμβάνεται υπόψη οποιασδήποτε επηρεασμός του ακινήτου από φορολογία. Στην συνέχεια της κυρίως εξέτασης της και αφού πρώτα αναφέρθηκε στα προσόντα της κατέθεσε ως τεκμήριο 13 την έκθεση εκτίμησης που ετοίμασε η ίδια την οποία και υιοθέτησε, ανέλυσε και επεξήγησε, περιγράφοντας το επίδικο ακίνητο, τα νομικά, φυσικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά του και εάν δεν κάνει λάθος όπως ανέφερε υπάρχουν καρυδιές και δεν έχει υπ΄ όψην της εάν ο ιδιοκτήτης αποτάθηκε για να εξασφαλίσει άδεια ανέγερσης υποστατικού. Επεξήγησε και προσδιόρισε το επηρεαζόμενο εμβαδόν από την διέλευση της γραμμής, το επίδικο ακίνητο καλλιεργείται όπως φαίνεται και από την δορυφορική φωτογραφία που επισυνάπτεται στην έκθεση της και επεξήγησε για να προσδιορίσει το ποσοστό τους επηρεαζόμενου μέρους έλαβε υπ΄ όψη τον περιορισμό που θα υπάρχει σε περίπτωση που επιτραπεί η ανέγερση οικίας ως προς την χωροθέτηση της οικίας διότι δεν θα πρέπει να ανεγερθεί κατά μήκος της γραμμής. Ακολούθως ανέλυσε τον συγκριτικό πίνακα πωλήσεων που επισύναψε στην έκθεση εκτίμησης της, επεξηγώντας το σκεπτικό υιοθέτησης των συγκριτικών πωλήσεων και των δεδομένων που υπήρχαν με τις ανάλογες αναπροσαρμογές για να συγκριθούν με το επίδικο ακίνητο και για να φθάσει στο ποσό της αποζημίωσης που θα δοθεί, σε συνδυασμό με το μέρος του ακινήτου που επηρεάζεται όπως καθορίζεται στην έκθεση της, διευκρινίζοντας ότι η τρέχουσα αγοραία αξία προσδιορίστηκε με χρονικό ορόσημο την 13/4/2016, το δε κτηματολόγιο για σκοπούς προσδιορισμού κυρίως φορολογίας εκτίμησε το επίδικο ακίνητο τα έτη 2013 και 2018 σε € 17,800 και € 17,100 αντίστοιχα. Της δόθηκε η ευκαιρία και μελέτησε την έκθεση εκτίμησης του Μ.Ε. 1, ήτοι το τεκμήριο 3, όπου και προέβη σε συγκεκριμένες τοποθετήσεις και διαφοροποιήσεις σε σύγκριση με την έκθεση - τεκμήριο 3 του Μ.Ε. 1, όπως είναι ο χρόνος που έλαβε υπ΄ όψη για τον υπολογισμό της αγοραίας αξίας, στο εμβαδόν επηρεασμού και εξέφρασε επιφυλάξεις και διαφωνίες ως προς τα συγκριτικά δεδομένα και ακίνητα που έλαβε υπ΄ όψην του ο Μ.Ε. 1 στην έκθεση του με βάση τα χαρακτηριστικά τους και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τους, τονίζοντας ότι δεν έχουν γίνει χρονικές ή οποιεσδήποτε αναπροσαρμογές από τον Μ.Ε. 1, ο οποίος έλαβε υπ΄ όψη την τιμή εκτίμησης του κτηματολογίου που γίνεται για σκοπούς φορολογίας και δεν πρέπει να λαμβάνεται υπ΄ όψη παρά μόνο η τιμή πώλησης. Κατέθεσε επίσης το τεκμήριο 14 που αφορά σημειώσεις της που κράτησε όταν γινόταν προσπάθεια για εξώδικη διευθέτηση της παρούσας υπόθεσης και έχουν καταλήξει σε κάποιο ποσό. Αντεξεταζόμενη, υπεραμύνθηκε την ορθότητα της έκθεσης εκτίμησης που ετοίμασε, την μεθοδολογία που ακολούθησε, τα συγκριτικά δεδομένα, ακίνητα και πωλήσεις που έλαβε υπ΄ όψην της, αρνούμενη υποβληθείσες θέσεις που είχαν ως επίκεντρο τον λανθασμένο, πλημμελή και μεροληπτικό τρόπο με τον οποίο έχει ετοιμάσει την έκθεση της με σκοπό να εκμηδενίσει το επίδικο ακίνητο και το ύψος της αποζημίωσης που θα δοθεί στον ενάγοντα, επαναλαμβάνοντας ταυτόχρονα τα όσα καταγράφει στην έκθεση εκτίμησης της και τα όσα ανέφερε στην κυρίως εξέταση της για να καταλήξει την τρέχουσα αγοραία αξία του ακινήτου και όχι την οικονομική αξία του ακινήτου όπως ερωτήθηκε σχετικά, λέγοντας ότι ο όρος οικονομική αξία δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο των εκτιμητών και προφανώς με τον όρο οικονομική αξία που παρατηρείται στο τεκμήριο 9 και στον νόμο υποδηλώνεται η αγοραία αξία. Επίσης υπεραμύνθηκε των προσόντων που κατέχει και της ιδιότητας της ως εμπειρογνώμονας - εκτιμητής ακινήτων και κατέθεσε προς αυτόν τον σκοπό τα τεκμήρια 15 - 18 τα οποία και ανέλυσε, αρνούμενη υποβληθείσες θέσεις που στόχευαν στην αμφισβήτηση τω προσόντων, των εμπειριών και της ιδιότητας της ως εμπειρογνώμονας - εκτιμητής ακινήτων. Αναφέρθηκε εκ νέου στην πορεία διέλευσης της γραμμής όπως αυτή αποτυπώνεται σε σχεδιαγράμματα, διευκρίνισε ότι ουσιώδη μείωση θεωρεί ότι αφορά την μείωση που προήλθε από την αδυναμία για χρήση του συντελεστή δόμησης του ακινήτου και στον περιορισμό που θα υπάρχει ως προς την χωροθέτηση της οποιασδήποτε ανάπτυξης εντός του ακινήτου και της μη δυνατότητας απόλαυσης της θέας προς την θάλασσα, με αποτέλεσμα ο ιδιοκτήτης να μην μπορεί να έχει τις ανέσεις που κάτω από άλλες συνθήκες θα μπορούσε να έχει όπως π.χ. εάν υπήρχε μεγαλύτερος συντελεστής, καλλιεργείται όμως χωρίς κανένα εμπόδιο. Αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου του τεκμηρίου 14, διευκρινίζοντας ότι το ποσό που έχουν καταλήξει για σκοπούς διαπραγμάτευσης και προσπάθειας εξώδικης διευθέτησης δεν υφίσταται. Επίσης επί του τεκμηρίου 14 αντεξετάστηκε και έδωσε τις δικές της διευκρινήσεις αναφορικά με τα συγκριτικά ακίνητα που κάνει αναφορά στο εν λόγω τεκμήριο και που λήφθηκαν υπ΄ όψη από τον Μ.Ε. 1, δίνοντας τις δικές της τοποθετήσεις, κυρίως διαφωνίες ως προς την ορθότητα να επιλεγούν τα εν λόγω ακίνητα ως συγκριτικά από τον Μ.Ε. 1, αρνούμενη υποβληθείσες θέσεις ως προς την ορθότητα των συγκριτικών ακινήτων που έλαβε υπ΄ όψην του ο Μ.Ε. 1 και την αντικειμενικότητα του, υπεραμυνόμενη την ορθότητα των συγκριτικών ακινήτων που η ίδια έλαβε υπ΄ όψη, περιγράφοντας τα σε κάθε περίπτωση και αναλύοντας τις διαφορές μεταξύ τους. Διευκρίνισε ότι έλαβε υπ΄ όψην της τιμές του 2016, συμφώνησε όμως ότι η ζημιά στο ακίνητο ξεκίνησε από το 2009, διαφωνώντας όμως ότι θα έπρεπε να λάβει το έτος 2009 υπ΄ όψη για σκοπούς εκτίμησης διότι δεν πρόκειται για απαλλοτρίωση και έλαβε υπ΄ όψην της τις τιμές του 2016 μετά από οδηγίες που έλαβε από την διευθύντρια των νομικών υπηρεσιών της ΑΗΚ, αρνούμενη υποβληθείσα θέση ότι της ζητήθηκε να ετοιμάσει έκθεση με χαμηλά ποσά και γενικά αρνήθηκε υποβληθείσες θέσεις που είχαν ως επίκεντρο την αμφισβήτηση της αντικειμενικότητας της. Στο στάδιο της αντεξέτασης της κατατέθηκε το τεκμήριο 19, αρνούμενη υποβληθείσα θέση ότι δεν πήγε επί τόπου στο ακίνητο και επί αυτού επικαλέστηκε την φωτογραφία του επίδικου ακινήτου που βρίσκεται στην έκθεση της - τεκμήριο 13, δεν αμφισβήτησε τελικώς ότι στο επίδικο ακίνητο δεν υπάρχουν καρυδιές αλλά χαρουπιές, λέγοντας ότι δεν είναι ειδική σε θέματα δέντρων. Εξέφρασε άγνοια για την ακριβή ημερομηνία εγκατάστασης της εναέριας γραμμής, τονίζοντας όμως ότι σίγουρα η εγκατάσταση έγινε πριν την ημερομηνία των συγκριτικών που χρησιμοποίησε η ίδια. ΕΠΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΚΑΙ ΜΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ - ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η εναγόμενη δεν έχει ζητήσει όπως με βάση την Δ.27 προδικαστεί οποιαδήποτε από τις προδικαστικές ενστάσεις με καταχώρηση οποιασδήποτε ενδιάμεσης απόφασης και συνεπώς άφησε τα ζητήματα που εγείρονται με τις προδικαστικές ενστάσεις να αποφασιστούν στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας. Σε αυτό το στάδιο το Δικαστήριο θα παραθέσει τα γεγονότα τα οποία δεν έχουν αμφισβητηθεί από τις δύο πλευρές, όπως αυτά έχουν αποκρυσταλλωθεί μέσα από τις έγγραφες προτάσεις τους και την μαρτυρία που παρουσιάστηκε. Τα γεγονότα αυτά έχουν ως ακολούθως, τα οποία μετουσιώνονται και σε ευρήματα και συμπεράσματα του Δικαστηρίου. Ο ενάγοντας είναι ο ιδιοκτήτης του επίδικου τεμαχίου - τεκμήριο
- Το τμήμα πολεοδομίας και οικήσεως στις 14/7/2006 - τεκμήριο 7, ενέκρινε την έκδοση πολεοδομικής άδειας με την οποία επιτρεπόταν η εγκατάσταση εναέριας γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και τέθηκαν συγκεκριμένοι όροι όπως αυτοί αποτυπώνονται στο τεκμήριο
- Στις 31/1/2008 το τμήμα πολεοδομίας και οικήσεως με το τεκμήριο 8 εξέδωσε γνωστοποίηση χορηγήσεως πολεοδομικής εγκρίσεως, θέτοντας συγκεκριμένους όρους. Στις 31/1/2008 υπογράφηκε συμφωνία - τεκμήριο 9 μεταξύ του τμήματος πολεοδομίας και οικήσεως και της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου με την οποία ρυθμιζόταν το ζήτημα καταβολής αποζημίωσης από την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου. Στις 4/11/2008, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου απέστειλε στον ενάγοντα επιστολή - τεκμήριο 5, με την οποία τον ενημέρωνε για την πρόθεση της να εγκαταστήσει την πιο πάνω εναέρια γραμμή μεταφοράς ηλεκτρισμού με τον αναγκαίο εξοπλισμό και όπου η εν λόγω γραμμή θα διερχόταν εντός του τεμαχίου του ενάγοντα, καλώντας τον ταυτόχρονα να δώσει την συγκατάθεση του για να διέλθει η εν λόγω γραμμή και ο αναγκαίος εξοπλισμός δια μέσου και εντός του τεμαχίου του, γνωστοποιώντας του ταυτόχρονα και την δυνατότητα υποβολής αιτήματος εκ μέρους του για καταβολή αποζημιώσεων και ότι σε περίπτωση που δεν έδινε την συγκατάθεση του τότε η ΑΗΚ θα απευθυνόταν στον έπαρχο για να δώσει αυτός την συγκατάθεση του με βάση την κείμενη νομοθεσία. Ο ενάγοντας δεν έδωσε την συγκατάθεση του και η ΑΗΚ αποτάθηκε στον έπαρχο για να δώσει την συγκατάθεση του για να εγκατασταθεί η πιο πάνω αναφερόμενη γραμμή, πράγμα που έγινε, ήτοι ο έπαρχος Πάφου στις 4/3/2009 έδωσε την συγκατάθεση του - τεκμήριο
- Στις 9/3/2009 η ΑΗΚ απέστειλε επιστολή στον ενάγοντα - τεκμήριο 6, με την οποία του γνωστοποιούσε το γεγονός της συγκατάθεσης του επάρχου για να εγκατασταθεί η εν λόγω γραμμή. Η ΑΗΚ μεταξύ του χρονικού διαστήματος από τον Ιανουάριο 2011 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2011 προέβη στις ανάλογες εργασίες για να εγκατασταθεί η εν λόγω γραμμή με πυλώνες όπου στερεώθηκαν καλώδια εναέριας μεταφορές ηλεκτρικού ρεύματος και η εν λόγω γραμμή διερχόταν μεταξύ άλλων και εντός του τεμαχίου του ακινήτου του ενάγοντα. Ο ενάγοντας δεν έχει προβεί σε οποιοδήποτε διάβημα με το να καταχωρήσει οποιαδήποτε προσφυγή εναντίον των πιο πάνω ενεργειών της διοίκησης ή της ΑΗΚ, ούτε διεκδίκησε αποζημιώσεις με τον τρόπο που του υποδείχθηκε από την ΑΗΚ, παρά μόνο διεκδίκησε αποζημιώσεις και λοιπές θεραπείες με την καταχώρηση της παρούσας αγωγής. Οι διάδικοι έδωσαν διαφορετική προσέγγιση και κυρίως νομική ερμηνεία για τα πιο πάνω παραδεκτά και γενικά μη αμφισβητούμενα γεγονότα για τα οποία θα γίνει ειδική αναφορά και αξιολόγηση πιο κάτω. Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας το κύριο αμφισβητούμενο ζήτημα ήταν το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης, χωρίς βεβαίως να λησμονείται η θέση της εναγόμενης περί πρόωρης καταχώρησης της αγωγής λόγω του ότι δεν ακολουθήθηκε η διαδικασία που επικαλείται και που θα γίνει ειδική αναφορά και αξιολόγηση πιο κάτω. Στην βάση των πιο πάνω, το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση ενός εκάστου μάρτυρα. Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και το Δικαστήριο είναι σε θέση να αξιολογήσει όλη την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Το Δικαστήριο αξιολογεί τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, της ευκαιρίας που είχαν να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την ακεραιότητα και ειλικρίνεια τους, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη φυσικότητα, ευθύτητα και την αμεσότητα των απαντήσεων τους ( βλ. Ζεβρού v. Χαραλάμπους
(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Η ανάλυση των στοιχείων που οδηγούν στην αξιολόγηση της φιλαλήθειας ενός μάρτυρα, έχει, όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου M/V Mary John κ.α.
(2002)1 ΑΑΔ 661, δύο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτήν υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο, ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, αν λέει την αλήθεια. Επιπρόσθετο εφόδιο αξιολόγησης, αποτέλεσε η Δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση περί της ανθρώπινης φύσης, που κατά τη νομολογία αποτελούν γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης για εύρεση της αλήθειας, (ανθρώπινη βεβαίως), για εύρεση της αλήθειας (βλ. κατ΄ αναλογίαν, C & A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου
(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273, 1280-1281). Το Δικαστήριο εξάλλου, διατηρεί πάντα τη δυνατότητα να αποδεχθεί μέρος μιας μαρτυρίας και να απορρίψει άλλη. Δεν υπάρχει κανόνας ότι μια μαρτυρία θα πρέπει να γίνει αποδεκτή ή να απορριφθεί στην ολότητα της. Η ως άνω δυνατότητα του Δικαστηρίου, υπό την προϋπόθεση ότι ασκείται κατά τρόπο δικαστικό και αιτιολογημένα, δεν επιδέχεται εκ των προτέρων περιορισμούς. (Βλ. Γεώργιος Σάββα ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391 και Αντώνης Σωτηρίου ν. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 301) και Μιχαήλ κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 145/2014 κ.α., ημερ. 15.04.2016). Ως προς τον Μ.Ε. 1, το Δικαστήριο θα τον αξιολογήσει και υπό την ιδιότητα του ως εμπειρογνώμονα εκτιμητή ακινήτων, τα δε προσόντα του και η ιδιότητα του ως εμπειρογνώμονα εκτιμητή ακινήτων δεν έχει αμφισβητηθεί. Μάρτυρας που προσέρχεται στο εδώλιο του μάρτυρα ως εμπειρογνώμονας, αυτός επιτελεί ένα ιδιαίτερα βαρύνοντα ρόλο, καθ΄ ότι καλείται στο Δικαστήριο για να διαφωτίσει με τις γνώσεις και τις εμπειρίες του και την επιστημονική του κατάρτιση, εκείνα τα γεγονότα που χρήζουν εξειδικευμένης ανάλυσης και επεξήγησης. Οι υποχρεώσεις των εμπερογνωμόνων μαρτύρων τέθηκαν και στην υπόθεση CYBARCO LTD -V- SILVIA KOVASCIK
(2001)1Γ Α.Α.Δ. σελ. 2013 στην οποία λέχθησαν τα ακόλουθα: <<Καθώς έχει νομολογηθεί οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία(Anastassiades v.Republic
(1977)2 C.L.R.97,Kouppis v.Republic
(1977)2 C.L.R.361, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308).>> Στην υπόθεση ΚΩΣΤΑ ΝΕΑΡΧΟΥ -ν- ΣΑΒΒΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ 2003 1 Α.Α.Δ. σελ 351 λέχθησαν τα ακόλουθα: <<Είναι γνωστό πως ο δικαστής δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί ως εμπειρογνώμονας. Εξειδικευμένα επίδικα θέματα, χρήζουν μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων την οποία, δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει, ύστερα από αξιολόγηση, στο δικό του συμπέρασμα. Συχνά, η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που καταθέτουν για το ίδιο θέμα, παρουσιάζει αντιθέσεις, μικρές μέχρι και μεγάλες αποκλίσεις. Αυτό συμβαίνει και σε υποθέσεις όπως η παρούσα όπου οι μάρτυρες είναι ιατροί και κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και κάθε άλλη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων θεωρείται ως μαρτυρία ανεξάρτητη (βλ. Andreas Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361). Ακολουθεί πως το καθήκον των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά/ειδικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία, αφού εκτιμηθούν, να αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα και διαπιστώσεις.>> Στην απόφαση Σταύρος Ξιούρουππας κ.α. - ν - ΛΑΙΚΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2016:A522, Πολιτική Έφεση 386/2010 ημερ. 15/11/2016, λέχθησαν τα ακόλουθα: ΄΄Το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα, όπως έχει επιβεβαιωθεί και στην Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν. Άννας Κονναρή
(2011)1 Α.Α.Δ. 2298, είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλες τις απαραίτητες επιστημονικές πληροφορίες ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα στα ενώπιον του υπό κρίση δεδομένα, (δέστε και Cybarco Ltd v.Kovascik
(2001)1 Α.Α.Δ. 2013). ΄΄ Στην Ανδρέα Νικολάου - ν - Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 162/2014, ημερομηνίας 2/5/2017, λέχθησαν τα ακόλουθα: ΄΄Η πραγματογνωμοσύνη είναι το αποτέλεσμα μελέτης, πείρας ή εκπαίδευσης (Δέστε Χατζηξενοφώντος κ.ά. v. Aστυνομίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 316). Μαρτυρία μπορεί να γίνει αποδεκτή ως μαρτυρία πραγματογνώμονα όταν προέρχεται από επιστήμονα, στα πλαίσια της επιστήμης του (Δέστε Folkes v Chadd
(1782)3 Dong KB 157-15.4.13). Κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, χωρίς, κατ΄ανάγκη, να κατέχει τα απαραίτητα ακαδημαϊκά προσόντα εάν έχει μεγάλη πείρα επί του θέματος (Δέστε Ηλιάδη & Σάντη - Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, σελ. 575 - 587). Για να καταθέσει κάποιος ως πραγματογνώμονας, πρέπει να καταδείξει ότι κατέχει τα προσόντα για κάτι τέτοιο (Δέστε R v Francis
(2013)EWCA Crim. 123). Το ζήτημα του ποιος είναι πραγματογνώμονας αποφασίζεται από το Δικαστήριο μετά από άσκηση διακριτικής ευχέρειας και αφού εξετάσει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στο συγκεκριμένο θέμα που καλείται να καταθέσει (Δέστε Σιακόλα v Αστυνομίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 110 και Yaacoub v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 73/2013, ημερ. 19.3.2014). Το ζήτημα της πραγματογνωμοσύνης μπορεί να αποφασιστεί κατά την προσπάθεια παρουσίασης της σχετικής μαρτυρίας ή ακόμη ευχερέστερα, στο τέλος της υπόθεσης, κατά τη διατύπωση της τελικής ετυμηγορίας, εκτός αν το όλο ζήτημα εξεταστεί στα πλαίσια δίκης εντός δίκης. Το καίριο ερώτημα που πρέπει να απασχολήσει το Δικαστήριο είναι το για ποιο θέμα παρουσιάζεται ο μάρτυρας ως πραγματογνώμονας (Δέστε R. v Clarke
(2013)EWCA, Crim. 162). Είναι προφανές ότι, το κατά πόσον ένας μάρτυρας θεωρείται ως πραγματογνώμονας από το Δικαστήριο, είναι σημαντικό για την αξιολόγηση της μαρτυρίας του και την έκβαση της δίκης. Τούτο διότι ένας πραγματογνώμονας μάρτυρας, σε αντίθεση με άλλους μάρτυρες, δικαιούται να πει στο Δικαστήριο τη γνώμη, την κρίση, τους συλλογισμούς και τα συμπεράσματά του, αφού, βεβαίως, παραθέσει το υπόβαθρο στο οποίο βασίστηκε, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί από το Δικαστήριο. Ακόμα, όμως, και πραγματογνώμονας να είναι ένας μάρτυρας, δεν σημαίνει, απαραίτητα, ότι κάθε αναφορά του εμπίπτει στον τομέα της πραγματογνωμοσύνης του (Δέστε R v Allad
(2014)EWCA Crim 421 και R v Foulger
(2012)EWCA Crim 1516). Στην υπόθεση Allad (ανωτέρω), το Αγγλικόν Εφετείο, Ποινικό Τμήμα, ακύρωσε την καταδίκη των Εφεσειόντων επειδή, πρωτοδίκως, είχε επιτραπεί μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής, η οποία δεν θα έπρεπε να είχε επιτραπεί και η οποία ήταν ουσιαστική για την έκβαση της υπόθεσης. Στην υπόθεση εκείνη είχε επιτραπεί μαρτυρία γνώμης και συμπερασμάτων, και ο μάρτυρας δεν είχε περιοριστεί στα πρωτογενή γεγονότα, ενώ δεν ήταν πραγματογνώμονας............................................................................................................................................................................................ Οι πραγματογνώμονες μάρτυρες έχουν καθήκοντα και υποχρεώσεις έναντι του Δικαστηρίου, και ειδικά, να παρουσιάζουν την έντιμη, αντικειμενική και ανεξάρτητη τους θέση. ΄΄ Το Δικαστήριο έχει παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τον μάρτυρα κατά την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Το Δικαστήριο αποδέχεται μέρος της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα και απορρίπτει άλλος μέρος της μαρτυρίας του, στην έκταση και για τους λόγους που θα επεξηγήσει αναλυτικά πιο κάτω. Συγκεκριμένα, τα όσα ανέφερε ο μάρτυρας για να υποστηρίξει την θέση του περί ύπαρξης δημόσιου φόβου από την εγκατάσταση πυλώνων, τα προβλήματα υγείας που προκαλούνται στον άνθρωπο και στους υπόλοιπους ζώντες οργανισμούς όπως π.χ. μελίσσια, δεν γίνονται αποδεκτά από το Δικαστήριο διότι ο μάρτυρας αυτός επεκτάθηκε στα θέματα αυτά που δεν είναι της ιδιότητας του διότι δεν είναι ειδικός εμπειρογνώμονας για αυτά τα θέματα, αλλά είναι εμπειρογνώμονας σε θέματα εκτίμησης ακινήτων, δηλαδή σε θέματα ασύνδετα μεταξύ τους. Επικαλέστηκε πολύ γενικά κάποιες μελέτες που έγιναν προς αυτήν την κατεύθυνση, οι οποίες όχι μόνο δεν προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο, αλλά κυρίως δεν υποστηρίχθηκαν από αρμόδιο μάρτυρα που να είναι σε θέση να επεξηγήσει στο Δικαστήριο το περιεχόμενο των εν λόγω εκθέσεων με την αναγκαία βεβαίως επιστημονική κατάρτιση, πλαισίωση και απόδειξη. Εν πάση περιπτώσει δεν έχει προσκομιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε επιστημονική και αξιόπιστη μαρτυρία που να αποδεικνύει την οποιανδήποτε υπέρβαση από το ανώτατο όριο εκπομπής ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ή οποιανδήποτε βλάβη στον ενάγοντα ή σε άλλο άτομο ή ζώντα οργανισμό συνεπεία της έκθεσης του σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία ή οποιανδήποτε άλλη σχετική επιβλαβή έκθεση λόγω της εγκατάστασης της εν λόγω γραμμής. Το ίδιο ισχύει και για τα όσα ανέφερε για τους περιορισμούς του ενάγοντα στην άσκηση γεωργικών ασχολιών, όπως π.χ. μη δυνατότητα χρησιμοποίησης εξοπλισμού για κλάδεμα και ψεκασμό σε μεγάλο ύψος, τοποθέτησης δέντρων με μεγάλο ύψος και περιμετρικής ανάπτυξης ανεμοθραύστη, διότι ο μάρτυρας επεκτάθηκε σε εξειδικευμένα θέματα γεωπονικής που εκφεύγουν της πραγματογνωμοσύνης του και εν πάση περιπτώσει δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου που να αποδεικνύει ότι ο ενάγοντας, πέραν ενός αμπελιού που υπήρχε στο παρελθόν, ότι επιθυμούσε, μπορούσε και είχε τον χρόνο να προβεί σε τέτοιου είδους αγροτική ανάπτυξη με δενδροφύτευση ψηλών δέντρων, εγκατάσταση ψηλού θερμοκηπίου και να καθίσταται αναγκαία η χρησιμοποίηση εξοπλισμού με μεγάλο ύψος και η περιμετρική ανάπτυξη ανεμοθραύστη. Ούτε υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι ο ενάγοντας προέβηκε σε τέτοιες ενέργειες με την αγορά οποιουδήποτε εξοπλισμού και γενικά στην καταβολή τέτοιων εξόδων και ως αποτέλεσμα της διέλευσης της γραμμής τα σχέδια του ματαιώθηκαν ή επηρεάστηκε η οποιαδήποτε ανάπτυξη ή επέκταση γεωργικής ανάπτυξης. Οι αναφορές του μάρτυρα ότι άλλα πρόσωπα όταν πληροφορήθηκαν ότι θα διέλθει η εν λόγω γραμμή δεν προχώρησαν με αγορά ή ανέγερση κατοικίας παρέμεινε γενική, ασαφής, αόριστη και κυρίως ατεκμηρίωτη και εν πάση περιπτώσει, ο μάρτυρας έλαβε υπ΄ όψη συγκριτικές πωλήσεις πλησίον του ουσιώδη χρόνου όπως αυτός τον καθόρισε και επί αυτών των θεμάτων, ήτοι του ουσιώδη χρόνου και των συγκριτικών πωλήσεων θα γίνει ειδική αναφορά και αξιολόγηση πιο κάτω. Τα όσα ανέφερε για την δυνατότητα χάραξης ή αξιοποίησης διαφορετικής πορείας διόδου που αφορά το επίδικα ακίνητο και όμορα ακίνητα, αυτά δεν αποτελούν αντικείμενο εξέτασης στην παρούσα διαδικασία. Η θέση του ότι ο ενάγοντας πληροφορήθηκε από το 2004 για την διέλευση της γραμμής δεν γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο, έχοντας υπ΄ όψη τα πιο πάνω αδιαμφισβήτητα γεγονότα όπως αυτά αναφέρθηκαν πιο πάνω και έχοντας υπ΄ όψη τον χρόνο εκδόσεως των πολεοδομικών αδειών και της γνωστοποίησης αυτών στον ενάγοντα, ως πιο πάνω αναφέρθηκε. Αντιθέτως, ο μάρτυρας όσον αφορά την μέθοδο εκτίμησης του, τα συγκριτικά που έλαβε υπ΄ όψην του, ο τρόπος με τον οποίο ανέπτυξε, ανέλυσε, επεξήγησε και τεκμηρίωσε, έπεισε απόλυτα το Δικαστήριο για την επιστημονική του επάρκεια και τον τρόπο που υπολόγισε το ύψος της καταβλητέας ζημιάς. Ως προς την ορθότητα επιλογής εκ μέρους του της συγκριτικής μεθόδου κρίνεται ως ορθή και τούτο αναγνωρίζεται από σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. ενδεικτικά Θεοσκέπαστη Φαρμ - ν - Δημοκρατίας 1990 1 Α.Α.Δ. 984 και Κούβαρου v. Δημοκρατίας
(1993)1 Α.Α.Δ
- Επίσης σύμφωνα με το σύγγραμμα του Ανδρέα Νικόλα Λοίζου ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ σελίδες 148 και 149 αναφορικά με το θέμα της δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης, η συγκριτική μέθοδος εκτίμησης αποτελεί μια από τις συνηθέστερες και πλέον χρησιμοποιούμενες μεθόδους εκτίμησης. Ειδικότερα αναφέρεται ότι « (α) η άμεση συγκριτική μέθοδος ( direct comparable method) με την οποία γίνεται σύγκριση της τιμής πώλησης συγκρίσιμων περιουσιών με εκείνην της περιουσίας που έχει απαλλοτριωθεί. Οι τέτοιες πωλήσεις προσφέρουν την καλύτερη μαρτυρία ως προς την τιμή της αγοράς της περιουσίας που πρέπει να εξακριβωθεί. Είναι δε δυνατό να ληφθούν υπόψη και πωλήσεις που έλαβαν χώρα μετά την ημερομηνία γνωστοποίησης αν μπορούν να προσαρμοστούν στις συνθήκες της αγοράς που υπήρχαν κατά ή πριν την πιο πάνω ημερομηνία». Υπήρξε σταθερός, ακόμα και στην παράδοξη υποβολή θέσης που έγινε από τον ίδιο τον δικηγόρο του ενάγοντα ότι η αξία θα ήταν περισσότερη, παραμένοντας έτσι προσηλωμένος στην έκθεση του. Υπήρξε απόλυτα διαφωτιστικός, κατατοπιστικός, λεπτομερειακός και το Δικαστήριο πείστηκε για την ορθότητα των συγκριτικών ακινήτων που έλαβε υπ΄΄ όψην του και στο πως έφθασε στην τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο, η δε συγκριτική μέθοδος που ακολούθησε είναι η ενδεδειγμένη και ορθή. Η αξιοπιστία του μάρτυρα επί αυτού του θέματος, ήτοι στον υπολογισμό της αποζημίωσης, δεν έχει κλονιστεί κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Το Δικαστήριο έχει πειστεί απόλυτα για το ποσοστό που επηρεάζεται το ακίνητο του ενάγοντα, ήτοι 60% και όχι 30% ως η θέση της εναγόμενης, διότι το Δικαστήριο θα συμφωνήσει με την θέση του Μ.Ε. 1 ότι η διέλευση των γραμμών ουσιαστικά διχοτομεί το εν λόγω ακίνητο, έχοντας υπ΄ όψη το σημείο όπου διέρχεται και σε συνδυασμό ότι στο αριστερό άκρο του ακινήτου το σχήμα του είναι μακρόστενο σε σχήμα λαιμού και το Δικαστήριο βρίσκει απόλυτα σύμφωνο με την τοποθέτηση του μάρτυρα ότι ο πιο ορθολογιστικός τρόπος να ανεγερθεί μια κατοικία είναι στο κέντρο και αυτό δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση στην παρούσα υπόθεση, έχοντας υπ΄ όψη το σχήμα του ακινήτου, πλην όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει πλέον διότι ουσιαστικά από το κέντρο διέρχονται οι γραμμές και διχοτομείται το τεμάχιο. Το Δικαστήριο αποδέχεται την θέση του Μ.Ε. 1 ότι σε περίπτωση που στο μέλλον και υπό προϋποθέσεις ο ενάγοντας θα επιθυμήσει να ανεγείρει οικοδομή, θα υπάρχει ουσιαστικός περιορισμός, διότι, και σε αυτό συμφωνούν και οι δύο πλευρές, ότι δεν θα μπορεί να ανεγερθεί κατοικία ή οικοδομή κάτωθεν των γραμμών και σε συγκεκριμένη απόσταση από αυτές, περιορίζοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό την χωροθέτηση τέτοιας οικοδομής, έχοντας υπ΄ όψη το σχήμα του ακινήτου, αφού αριστερά είναι το μακρόστενο σχήμα που αναφέρθηκε πιο πάνω και δεξιά σχηματίζει γωνία. Ως προς τον ουσιώδη χρόνο που ο μάρτυρας επέλεξε για να καθορίσει την αγοραία αξία, το Δικαστήριο την αποδέχεται ως ορθή και εντός των νομικών πλαισίων, διότι τον Μάρτιο του 2009, με την έκδοση από τον έπαρχο της συγκατάθεσης του να διέλθει η εν λόγω γραμμή από το τεμάχιο του ενάγοντα και η γνωστοποίηση αυτής της συγκατάθεσης στον ενάγοντα, η πολεοδομική άδεια ενεργοποιείται. Επί αυτού του σημείου υπήρξε αντίθετη ερμηνεία από αμφότερες τις πλευρές όχι μόνο του προσδιορισμού του ουσιώδη χρόνου, αλλά και της δυνατότητας του ενάγοντα να εγείρει την παρούσα αγωγή πριν να διεκδικήσει αποζημιώσεις με βάση τις πρόνοιες των άρθρων 67 και 68 του περί Πολεοδομίας και χωροταξίας Νόμου 90/
- Το Δικαστήριο κρίνει σκόπιμο όπως παραθέσει αυτούσιο το περιεχόμενο των εν λόγω νομοθετικών διατάξεων. ΄΄ 67.-
(1)Ουδεμία απαίτησις δι' αποζημίωσιν δυνάμει του παρόντος Μέρους γίνεται δεκτή και ουδεμία αποζημίωσις δυνάμει του παρόντος Μέρους καταβάλλεται εκτός εάν ειδοποίησις της τοιαύτης απαιτήσεως έχει επιδοθή εις την Πολεοδομικήν Αρχήν εντός προθεσμίας εξ μηνών, αρχομένης κατά την ημερομηνίαν της ειδοποιήσεως της πολεοδομικής αποφάσεως εις την οποίαν αναφέρεται, και η απαίτησις υποβληθή συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος Μέρους: Νοείται ότι ο Υπουργός, αφού ικανοποιηθή ότι, λόγω απουσίας εκ Κύπρου, ασθενείας ή άλλης ευλόγου αιτίας, ο απαιτών αποζημίωσιν εκωλύθη από του να επιδώση ειδοποίησιν της απαιτήσεως του εντός της εν τω παρόντι εδαφίω οριζομένης προθεσμίας, δύναται να παραχωρήση (προ, κατά ή μετά την ημερομηνίαν κατά την οποίαν προθεσμία προς υποβολήν απαιτήσεως άλλως θα εξέπνεε) τοιαύτην παράτασιν προθεσμίας διά την υποβολήν τοιαύτης απαιτήσεως οία θα ήτο υπό τας περιστάσεις εύλογος.
(2)Πάσα ειδοποίησις απαιτήσεως δυνάμει του παρόντος άρθρου δέον να γενήται συμφώνως προς Κανονισμούς εκδοθησομένους δυνάμει του παρόντος Νόμου.
(3)Εάν, εντός εξ μηνών από της υπό της Πολεοδομικής Αρχής λήψεως απαιτήσεως υποβληθείσης συμφώνως προς το παρόν άρθρον, η Πολεοδομική Αρχή και ο απαιτών δεν δυνηθώσι να καταλήξωσιν εις συμφωνίαν επί της δυνάμει του παρόντος Νόμου τυχόν καταβλητέας αποζημιώσεως, η αποζημίωσις αύτη καθορίζεται υπό του Δικαστηρίου: Νοείται ότι οσάκις η Πολεοδομική Αρχή γνωστοποιή εις οιονδήποτε απαιτούντα ότι κατά την άποψιν αυτής ουδεμία αποζημίωσις δέον να καταβληθή και η τοιαύτη άποψις της Πολεοδομικής Αρχής δεν διαμφισβητήται υπό του αιτητού δι' εγγράφου ειδοποιήσεως επιδιδομένης εις την Πολεοδομικήν Αρχήν εντός τριών μηνών από της γνωστοποιήσεως ταύτης, ο απαιτών θεωρείται ως συμφωνήσας εις το ότι ουδεμία αποζημίωσις δέον να καταβληθή.
(4)Πάσα προσφυγή εις το Δικαστήριον διά τον καθορισμόν υπό του Δικαστηρίου τυχόν καταβλητέας αποζημιώσεως θα γένηται συμφώνως προς Κανονισμούς εκδοθησομένους δυνάμει του παρόντος Νόμου. 68.-
(1)Εάν καθ' οιονδήποτε τρόπον ήθελε προκύψει ουσιώδης ζημία εις βάρος ιδιοκτησίας τινός συνεπεία της εφαρμογής των προνοιών του παρόντος Νόμου, δέον να καταβάλληται δικαία αποζημίωσις.
(2)Αποζημίωσις καταβάλλεται δυνάμει και τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Μέρους, μόνον οσάκις αποδειχθή υπό του απαιτούντος αυτήν ότι, συνεπεία πολεοδομικής αποφάσεως επηρεαζούσης την ακίνητον ιδιοκτησίαν εν σχέσει προς την οποίαν υποβάλλεται η απαίτησις, επήλθεν ουσιώδης μείωσις της οικονομικής αξίας της ιδιοκτησίας ταύτης.
(3)Για τον υπολογισμόν της αποζημίωσης για ουσιώδη μείωση της οικονομικής αξίας ακίνητης ιδιοκτησίας που επηρεάστηκε από πολεοδομική απόφαση θα λαμβάνονται υπόψη οι κανόνες που εκτίθενται στο άρθρο 10 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου στο μέτρο που οι κανόνες αυτοί είναι εφαρμόσιμοι, όπως και όλα τα άλλα κατά περίπτωση περιστατικά. Οι διατάξεις του ίδιου Νόμου εφαρμόζονται επίσης σε ό,τι αφορά την καταβολή της αποζημίωσης, εφόσο οι διατάξεις αυτές δεν προσκρούουν σε ρητή διάταξη του παρόντος Νόμου.΄΄ Το Δικαστήριο κρίνει ότι οι εν λόγω νομοθετικές διατάξεις θα πρέπει να ιδωθούν και υπό το πρίσμα του Συντάγματος το οποίο έχει αυξημένη τυπική ισχύ έναντι του πιο πάνω νόμου και πιο συγκεκριμένα του άρθρου 23 παρ. 3 του Συντάγματος που προστατεύει το δικαίωμα ιδιοκτησίας και το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: ΄΄ Η άσκησις τοιούτου δικαιώματος δύναται να υποβληθή διά νόμου εις όρους, δεσμεύσεις ή περιορισμούς απολύτως απαραιτήτους προς το συμφέρον της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή της πολεοδομίας ή της αναπτύξεως και χρησιμοποιήσεως οιασδήποτε ιδιοκτησίας προς προαγωγήν της δημοσίας ωφελείας ή προς προστασίαν των δικαιωμάτων τρίτων. Διά πάντα τοιούτον όρον, δέσμευσιν ή περιορισμόν, όστις μειώνει ουσιωδώς την οικονομικήν αξίαν της τοιαύτης ιδιοκτησίας, δέον να καταβάλληται το ταχύτερον δικαία αποζημίωσις, καθοριζομένη, εν περιπτώσει διαφωνίας, υπό πολιτικού δικαστηρίου ΄΄ Το Δικαστήριο είναι της άποψης ότι στην προκειμένη περίπτωση, η παράλειψη του ενάγοντα να απαιτήσει γραπτώς αποζημιώσεις από την ΑΗΚ δεν αποτελεί κώλυμα στο να διεκδικήσει με την παρούσα αγωγή αποζημιώσεις λόγω της διέλευσης των γραμμών, διότι το άρθρο 67 του πιο πάνω νόμου ρητά κάνει αναφορά για επίδοση απαίτησης στην πολεοδομική αρχή και αναμφίβολα η ΑΗΚ δεν είναι πολεοδομική αρχή. Η ΑΗΚ άλλωστε δεσμεύθηκε έναντι της Πολεοδομίας δια του τεκμηρίου 9 να καταβάλει αποζημιώσεις δυνάμει του άρθρου 68 του πιο πάνω νόμου στο εκάστοτε ιδιοκτήτη που επηρεάζεται από την διέλευση των πιο πάνω γραμμών. Το εν λόγω άρθρο παραπέμπει ρητά στο άρθρο 10 του νόμου περί Αναγκαστικών απαλλοτριώσεων που ρητά αναφέρει και καθορίζει ως ουσιώδη χρόνο το χρονικό σημείο γνωστοποίησης της πολεοδομικής άδειας. Στην προκειμένη περίπτωση, η πολεοδομική άδεια ολοκληρώθηκε με την συγκατάθεση του επάρχου και την γνωστοποίηση αυτής στον ενάγοντα, διότι από την στιγμή που ο ενάγοντας δεν έδωσε την συγκατάθεση του για να διέλθει η γραμμή, η ΑΗΚ εξασφάλισε νομίμως δυνάμει του άρθρου 31 του περί Ηλεκτρισμού Νόμου Κεφ. 170 την συγκατάθεση του επάρχου και συνεπώς τότε η πολεοδομική άδεια ολοκληρώνεται και αποκτά ισχύ. Συνεπώς το Δικαστήριο κρίνει ότι, τηρουμένων των αναλογιών και σε συνδυασμένη εφαρμογή του άρθρου 68 του Νόμου 90/72 και του άρθρου 10 του νόμου περί Αναγκαστικών απαλλοτριώσεων Ν. 15/62, ορθός και νόμιμος χρόνος είναι ο χρόνος όπου εξασφαλίστηκε η συγκατάθεση του επάρχου και αυτό γνωστοποιήθηκε στον ενάγοντα, ήτοι ο Μάρτης του
- Κατ΄ επέκταση και τα συγκριτικά δεδομένα που έλαβε υπ΄ όψην του που είναι πλησίον εκείνης της περιόδου παρέχουν στο Δικαστήριο ασφαλιστικές δικλείδες για να σχηματίσει ολοκληρωμένη άποψη για την αξία συγκρίσιμων ακινήτων σε εκείνο το χρονικό σημείο. Ακόμα όμως και να θεωρείτο ως ουσιώδης χρόνος ο Νοέμβριος του 2008 με την γνωστοποίηση στον ενάγοντα δια μέσου του τεκμηρίου 5 την προγραμματισμένη επέκταση του δικτύου ηλεκτροδότησης και που απαιτούσε από αυτόν την συγκατάθεση του, δεν αλλοιώνει ποσώς τις εκτιμήσεις του Μ.Ε. 1 και τα δεδομένα που έλαβε υπ΄ όψην του και τα συγκρίσιμα ακίνητα, διότι όπως θα γίνει αναφορά πιο κάτω ήταν πλησίον τόσο του Νοεμβρίου 2008, όσο και του Μαρτίου 2009 που μεταξύ τους δεν τα δύο αυτά χρονικά ορόσημα απέχουν μόλις 4 μήνες και δεν έχει ενώπιον του το Δικαστήριο οποιανδήποτε μαρτυρία ότι σε αυτό το μεσοδιάστημα οι τιμές έχουν αλλάξει και μάλιστα με μεγάλη απόκλιση είτε προς τα πάνω, είτε προς τα κάτω. Το Δικαστήριο έχει πειστεί απόλυτα για τα συγκριτικά ακίνητα με αριθμό 5 και 6 που έλαβε υπ΄ όψην του, διότι το μεν συγκριτικό με αριθμό 5 έχει αγοραστεί τον Δεκέμβριο του 2008, ήτοι πάρα πολύ πλησίον του ουσιώδη χρόνου και παρόλο που εκεί η τιμή ανερχόταν σε € 39 το τετραγωνικό μέτρο, ο Μ.Ε. 1 υιοθέτησε χαμηλότερη τιμή πώλησης, καταδεικνύοντας έτσι την αντικειμενικότητα του σε αυτό το ζήτημα και χωρίς να έχει πρόθεση να διογκώσει την αξία ανά τετραγωνικό μέτρο προς όφελος του ενάγοντα, αντιθέτως καθόρισε μια ελαφρώς χαμηλότερη τιμή την οποία και το Δικαστήριο την αποδέχεται. Επίσης το Δικαστήριο έχει πειστεί για την ορθότητα επιλογής του συγκριτικού ακινήτου με αριθμό 6, διότι ναι μεν έχει αγοραστεί αυτό 1 ½ περίπου χρόνο αργότερα από τον ουσιώδη χρόνο με τιμή πώλησης ανά τετραγωνικό μέτρο σχεδόν € 6 από την τιμή που ο μάρτυρας καθόρισε, πείθοντας το Δικαστήριο ότι δεν θα ήταν ορθό να προβεί σε αναπροσαρμογή της τιμής προς τα πάνω αλλά προς τα κάτω, αποδεικνύοντας εκ νέου την αντικειμενικότητα του σε αυτό το ζήτημα και χωρίς να έχει πρόθεση να διογκώσει την αξία ανά τετραγωνικό μέτρο προς όφελος του ενάγοντα, αντιθέτως καθόρισε μια ελαφρώς χαμηλότερη τιμή την οποία και το Δικαστήριο την αποδέχεται. Επίσης το Δικαστήριο αποδέχεται ως ορθό το συγκριτικό ακίνητο με αριθμό 1 διότι αυτό είναι όμορο του επίδικου και εφάπτεται στο ανατολικό του σύνορο, πωλήθηκε 1 χρόνο πριν από τον ουσιώδη χρόνο, ήτοι το 2008 και πωλήθηκε €7 το τετραγωνικό μέτρο πιο κάτω από την τιμή που ο ίδιος καθόρισε και είναι απολύτως ορθή η αναπροσαρμογή που έκανε ο μάρτυρας προς τα πάνω, διότι το συγκριτικό με αριθμό 1 είναι περίκλειστο, σε αντίθεση με το επίδικο και είναι απολύτως λογικό να υπάρχει μια αναπροσαρμογή προς τα πάνω και βρίσκει απολύτως σύμφωνο το Δικαστήριο η τοποθέτηση του ότι το εν λόγω συγκριτικό είναι το άμεσα συγκρίσιμο. Με τις πιο πάνω επισημάνσεις, διευκρινήσεις και περιορισμούς, το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Μ.Ε. 1 ως αξιόπιστη και το ύψος της αποζημίωσης ως επιστημονικά αξιόπιστο. Ως προς την μαρτυρία του ενάγοντα το Δικαστήριο προβαίνει στις πιο κάτω διαπιστώσεις. Τα όσα ανέφερε περί περιορισμού στην αγροτική ανάπτυξη και εκμετάλλευση του επίδικου ακίνητου δεν γίνονται αποδεκτά από το Δικαστήριο, διότι το Δικαστήριο δεν έχει ενώπιον του οποιανδήποτε μαρτυρία που να υποστηρίζει ότι ο ενάγοντας, πέραν της ύπαρξης ενός αμπελιού στο παρελθόν και χωρίς οποιαδήποτε άλλη αναφορά ή αποδεικτικό στοιχείο ή οικονομικά δεδομένα γεωργικής ανάπτυξης και αξιοποίησης του επίδικου ακινήτου, ότι έχει περιοριστεί ή επηρεαστεί ή αποκλειστεί από αυτήν την δραστηριότητα και οποιαδήποτε εισοδήματα συνεπεία της διέλευσης της γραμμής. Η τοποθέτηση του ότι δεν έχει τίποτα φυτεμένο στο επίδικο τεμάχιο δεν γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο διότι ο Μ.Ε. 1 προέβη σε σχετική αναφορά περί ύπαρξης χαρουπιών στο εν λόγω τεμάχιο, πράγμα που αποδεικνύεται και μέσα από την δεύτερη φωτογραφία στο τεκμήριο 3 στην σελίδα
- Η τοποθέτηση του ότι δεν προβαίνει σε αγροτικές εργασίες του επίδικο τεμάχιο και ότι αυτό είναι χέρσο, πέραν της απόρριψης αυτή της τοποθέτησης του με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, προέβαλε την αντιφατική εκδοχή ότι μεταβαίνει στο αμέσως επόμενο γειτονικό τεμάχιο ιδιοκτησίας του δύο φορές τον χρόνο, έστω και με τον φόβο που επικαλείται και δεν καλλιεργεί το επίδικο τεμάχιο λόγω ακριβώς του φόβου και αυτή η αναφορά δεν πείθει το Δικαστήριο διότι δεν έχει πειστεί το Δικαστήριο γιατί να μην καλλιεργεί το επίδικο και να καλλιεργεί το αμέσως επόμενο τεμάχιο ενώ έχει τον ίδιο φόβο. Περαιτέρω, επί αυτού του σημείου υπήρξε και αντιφατικός, διότι από την μια επικαλείται ότι περιορίστηκε αυτή η δυνατότητα και από την άλλη να επικαλείται ότι σχεδίαζε και γενικά ότι ήταν στα πλάνα του να ανεγείρει οικία στο επίδικο ακίνητο. Χωρίς βεβαίως να λησμονείται η αξιολόγηση που έγινε πιο πάνω επί αυτού του θέματος και που τόσο ο Μ.Ε. 1 όσο και η Μ.Υ. 1 συμφώνησαν ότι η διέλευση της γραμμής περιορίζει αυτήν την δυνατότητα, χωρίς να την εξαλείφει, πλην όμως αυτός ο περιορισμός είναι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο εάν και εφ΄ όσον ο ενάγοντας στο μέλλον αποφασίσει να ανεγείρει οικοδομή, διότι στο παρόν στάδιο δεν υπάρχει τέτοια προοπτική. Η θέση του ενάγοντα ότι ήταν στα πλάνα του και μάλιστα από το 2004 να ανεγείρει οικοδομή, παρέμεινε γενική, ασαφής, αόριστη και ατεκμηρίωτη, διότι δεν υποστηρίζεται από την προσκόμιση σχετικής μαρτυρίας όπως π.χ. ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων και υποβολή αίτησης για έκδοση πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής προς αυτόν τον σκοπό εκείνην την χρονική περίοδο που προσδιόρισε και όταν ο ενάγοντας κατά την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης αναφερόταν σε αυτό το θέμα το Δικαστήριο διέκρινε έναν έντονο σκεπτικισμό και δισταγμό από πλευράς ενάγοντα στον τρόπο που έκανε αυτές τις αναφορές. Οι αναφορές του ότι τα έτη 2003 - 2004 δεχόταν πολλές προτάσεις για να πουλήσει το επίδικο ακίνητο δεν έπεισε το Δικαστήριο, λόγω και της γενικότητας, ασάφειας και αοριστίας αυτής της τοποθέτησης και εν πάση περιπτώσει αυτή η τοποθέτηση του είναι αντιφατική και ανακόλουθη με την όλη μαρτυρία του, διότι από την μια προβάλλει την θέση ότι δεν μπορούσε να το αξιοποιήσει γεωργικά, από την άλλη ότι ήταν στα πλάνα του να ανεγείρει οικία και επιπρόσθετα εμμέσως να προωθεί την θέση ότι έχασε ευκαιρίες να πωλήσει το επίδικο ακίνητο. Η προσπάθεια του ενάγοντα να αποδείξει στην προκειμένη περίπτωση αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του ιδίου ή άλλων ατόμων στην περιοχή ή άλλων ζώντων οργανισμών και ιδίως μέσα από την κατάθεση των τεκμηρίων 11 και 12 δεν έπεισε το Δικαστήριο. Χωρίς να διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ο τίτλος σπουδών του ενάγοντα, από την άλλην όμως το Δικαστήριο δεν έχει ενώπιον του αξιόπιστη επιστημονική μαρτυρία από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα που να αποδεικνύει υπέρβαση των επιτρεπτών ορίων ακτινοβολίας ή ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ή βλάβη στην υγεία οποιουδήποτε συνεπεία αυτής της ακτινοβολίας. Το τεκμήριο 11 κάνει αναφορά σε έκθεση ομότιμου καθηγητή, χωρίς να επιβεβαιώνεται και να υποστηρίζεται από το εν λόγω άτομο και χωρίς οποιαδήποτε υποστηρικτική αναφορά και εν πάση περιπτώσει το τεκμήριο 11, σε μια σελίδα, προβαίνει και σε άλλες αναφορές που δεν σχετίζονται με τους πυλώνες αλλά γίνεται αναφορά και σε άλλες περιπτώσεις και δεν είναι δυνατό να επαληθευθούν με αντικειμενική και αξιόπιστη επιστημονική μαρτυρία. Το τεκμήριο 12 ουδόλως θα μπορούσε να υποστηρίξει τις θέσεις του και εν πάση περιπτώσει το τεκμήριο 12 είναι ένα διαφημιστικό φυλλάδιο και η θέση του για το φαινόμενο της κορώνας και ότι προκαλείται οχληρία, δεν υποστηρίζεται από την ανάλογη επιστημονική μαρτυρία με τις ανάλογες μετρήσεις προς αυτήν την κατεύθυνση που να καταδεικνύουν οποιανδήποτε υπέρβαση επιτρεπτών ορίων. Ως προς την θέση του ότι ζήτησε ο ίδιος την μετακίνηση της διέλευσης της γραμμής και ότι έλαβε αρνητική απάντηση, το Δικαστήριο αποδέχεται αυτήν του την τοποθέτηση, διότι κατονόμασε και τον αρμόδιο λειτουργό που επισκέφθηκε στην ΑΗΚ, ο οποίος και τον παρέπεμψε σε ανώτερο ιεραρχικά υπάλληλο. Επί αυτού του σημείου ο ενάγοντας ήταν πειστικός και λεπτομερειακός και δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι ο ενάγοντας δεν τον έχει κλητεύσει ως μάρτυρα για να τον επιβεβαιώσει, όμως ούτε η ΑΗΚ τον κάλεσε για να τον διαψεύσει και αυτό θα ήταν πιο εύκολο για την εναγόμενη να το πράξει και στην βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων που διέπει κατά κανόνα το βάρος απόδειξης στις αστικές υποθέσεις ( βλ. Βaloise Insurance Ltd - v - Κατωμονιάτη κ.α. 2008 1 Β Α.Α.Δ. σελ. 1275), το Δικαστήριο κρίνει ότι ο ενάγοντας απέδειξε αυτήν του την ενέργεια να προσπαθήσει και να επιδιώξει την αλλαγή πορείας της γραμμής, λόγω ακριβώς και του γεγονότος ότι η εν λόγω γραμμή ουσιαστικά διχοτομεί το ακίνητο του. Εξ΄ άλλου υποβλήθηκε στον ενάγοντα ότι η μόνη απαίτησης του προς την ΑΗΚ ήταν η μετακίνηση της γραμμής και ο ενάγοντας συμφώνησε. Το Δικαστήριο αποδέχεται ότι το ποσό που διεκδικεί είναι το ποσό που αναφέρει ο Μ.Ε. 1, έστω και εάν έχει εμφιλοχωρήσει λανθασμένος υπολογισμός στο τεκμήριο 3 με τον υπολογισμό που έγινε στην υπόλοιπη έκταση των 2250 τετραγωνικών μέτρων με αγοραία αξία € 35 το τετραγωνικό μέτρο και συνολικά θα ήταν € 78,750 και όχι € 16,800 όπως αναγράφεται στην σελίδα 5 του τεκμηρίου 3, διότι και ο ίδιος ο ενάγοντας θεωρεί το όλο θέμα λήξαν. Συνεπώς, από την μαρτυρία του ενάγοντα το Δικαστήριο αποδέχεται μόνο το ύψος της απαίτησης που διεκδικεί και που αυτό ταυτίζεται με την μαρτυρία του Μ.Ε. 1, ως επίσης το Δικαστήριο αποδέχεται από την μαρτυρία του ενάγοντα ότι έχει ζητήσει από την ΑΗΚ την μετακίνηση της πορείας της γραμμής, λαμβάνοντας αρνητική απάντηση επί του αιτήματος του. Η δε υπόλοιπη μαρτυρία του ενάγοντα και οι τοποθετήσεις του για τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω απορρίπτονται. Ως προς την μαρτυρία της Μ.Υ. το Δικαστήριο προβαίνει στις εξής διαπιστώσεις. Το Δικαστήριο έχει πειστεί ότι η εν λόγω μάρτυρας μέσα από τις εμπειρίες και τα προσόντα που απέκτησε και τα έχει περιγράψει ευκρινώς, καταθέτοντας προς επίρρωση αυτών τα τεκμήρια 15 - 18, ότι είναι εμπειρογνώμονας εκτιμητής ακινήτων. Επίσης πολύ ορθά και αυτή η μάρτυρας χρησιμοποίησε την συγκριτική μέθοδο για να προβεί στην εκτίμηση της. Πολύ ορθά και αυτή η μάρτυρας αποδέχθηκε ότι σε περίπτωση μελλοντικής επιθυμίας του ενάγοντα να ανεγείρει οικοδομή, υπάρχει περιορισμός στην χωροθέτηση μιας τέτοιας κατοικίας, έχοντας υπ΄ όψη την πορεία διέλευσης της γραμμής σε συνδυασμό με το σχήμα του ακινήτου. Επίσης το Δικαστήριο αποδέχεται την θέση της ότι το επίδικο ακίνητο καλλιεργείται, όχι όμως με καρυδιές που αρχικά η μάρτυρας ανέφερε, αλλά με χαρουπιές που και η ίδια σε κατοπινό στάδιο δεν αμφισβήτησε και που εν πάση περιπτώσει το Δικαστήριο αποδέχθηκε μέσα από την μαρτυρία του Μ.Ε. 1 ότι το επίδικο ακίνητο καλλιεργείται με χαρουπιές. Επίσης το Δικαστήριο αποδέχεται την θέση της ότι έχει μεταβεί στο επίδικο ακίνητο (υπήρξε αμφισβήτηση αυτού του γεγονότος μέσω υποβληθείσας θέσης) εξ΄ ου και η φωτογραφία που υπάρχει στην έκθεση εκτίμησης της στην σελίδα 14 του τεκμηρίου 13 και που διακρίνεται ξεκάθαρα ότι κάτωθεν των γραμμών που διέρχεται η γραμμή στο επίδικο ακίνητο υπάρχουν χαρουπιές. Το Δικαστήριο δεν αποδέχεται τον χρόνο που η Μ.Υ. έλαβε υπ΄ όψην της για να καθορίσει το ύψος της ζημιάς, ήτοι σε τρέχουσες αξίες το 2016, διότι το Δικαστήριο για τους λόγους που εξηγήθηκαν πιο πάνω έκρινε ότι ο ουσιώδης χρόνος που έλαβε υπ΄ όψην του ο Μ.Ε. 1 είναι ο ορθός και ο ενδεδειγμένος. Αναπόφευκτα, η έκθεση εκτίμησης της Μ.Υ. 1 από αυτό το γεγονός στηρίχθηκε αρχικά σε λανθασμένη βάση από απόψεως χρονικού ορόσημου, διότι η πλησιέστερη χρονικά πώληση που έλαβε υπ΄ όψην της απέχει δύο χρόνια από τον ουσιώδη χρόνο που το Δικαστήριο αποδέχθηκε ως ορθό για βάση εκτίμησης και μακρύτερη χρονικά πώληση εκτείνεται σε χρονικό σημείο 6 ½ χρόνων από τον ουσιώδη χρόνο, σε αντίθεση με την έκθεση του Μ.Ε. 1, όπου λήφθηκαν υπ΄ όψη συγκριτικές πωλήσεις πολύ πιο πλησίον του ουσιώδη χρόνου και ακίνητα πολύ πιο άμεσα συγκρίσιμα, ιδίως ως προς το όμορο ακίνητο ως πιο πάνω αναφέρθηκε. Ως προς το συγκριτικό ακίνητο με αριθμό 2 όπως αυτό καταγράφεται στην έκθεση εκτίμησης της αυτό δεν μπορεί να ληφθεί υπ΄ όψη διότι αποτελεί πώληση μεριδίου και νομολογιακά δεν είναι αποδεκτό να λαμβάνονται υπ΄ όψη οι πωλήσεις μεριδίων (βλ. Ανδρέας Νιοκολάου Μιχαήλ κ.α. - ν- Κυπριακής Δημοκρατίας 2009 1 Α.Α.Δ. σελ. 1063 ) στην οποία αποφασίστηκαν τα πιο κάτω: «η πώληση μεριδίων επί ενός ακινήτου δεν αποτελεί ασφαλή βάση για εξαγωγή ορθών συμπερασμάτων γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις η αγορά τέτοιων μεριδίων συνήθως γίνεται στη βάση εξωγενών, ως προς την πραγματική αξία παραγόντων, η οποία ανεβάζουν την πραγματική αγοραία αξία. Η προσέγγιση του δικάσαντος Δικαστηρίου συνάδει με τη λογική και βρίσκει έρεισμα στην Moti and Another v. Republic
(1968)1 CLR
- Ορθά λοιπόν το Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη το συγκεκριμένο συγκριτικό αφού έδωσε ικανοποιητική αιτιολογία». Ως προς το συγκριτικό ακίνητο με αριθμό 5 όπως αυτό καταγράφεται στην έκθεση εκτίμησης της αυτό δεν μπορεί να ληφθεί υπ΄ όψη διότι όπως και η ίδια έχει παραδεχθεί είναι πολύ μακριά από το επίδικο και κυρίως αυτό εφάπτεται σε γκρεμό, και αυτό κρίνεται από το Δικαστήριο ότι διαφέρει κατά πολύ από το επίδικο ακίνητο ως συγκρίσιμο. Ως προς την τοποθέτηση της ότι το επηρεαζόμενο εμβαδόν είναι 540 τ.μ. και όχι 590 τ.μ. που τα προσδιόρισε το Μ.Ε. 1, το Δικαστήριο δεν ασπάζεται αυτήν της την τοποθέτηση, διότι ο Μ.Ε. 1 όταν αντεξεταζόταν δεν του υποβλήθηκε αυτή η θέση για να μπορεί να την αντικρούσει και να αποδείξει την ορθότητα της μέτρησης του και εν πάση περιπτώσει το Δικαστήριο αποδέχθηκε την μαρτυρία του Μ.Ε. 1 και κατ' επέκταση την θέση του ως προς το επηρεαζόμενο μέρος. Ούτε υποβλήθηκε τον Μ.Ε. 1 οποιαδήποτε θέση για λανθασμένο υπολογισμό του συνολικού εμβαδού του ακινήτου και εν πάση περιπτώσει το εμβαδόν άλλωστε του επίδικου ακινήτου δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί μεν, ήτοι 2,676 τ.μ. όπως φαίνεται στο τεκμήριο 1 και δεν εκθεμελιώνει την έκθεση του Μ.Ε. 1 - τεκμήριο 3 η οποιαδήποτε απόκλιση, διότι στην έκθεση του υπολογίζει την αξία του επηρεαζόμενου μέρους. Ως προς το υπόλοιπο μέρος, ακόμα και λανθασμένος να είναι ο υπολογισμός του Μ.Ε. 1 ως προς το υπόλοιπο μέρος, δεν αλλοιώνει το βάσιμο της απαίτησης του ενάγοντα, διότι θα μπορούσε ο ενάγοντας να διεκδικήσει μεγαλύτερο ποσό εάν γινόταν σωστός ο υπολογισμός στην σελίδα 5 του τεκμηρίου 3 και να ανερχόταν συγκεκριμένος υπολογισμός σε € 78,750 και όχι € 16,800 και να αναπροσαρμοζόταν προς τα πάνω η απαίτηση, πλην όμως αυτό, όπως αξιολογήθηκε πιο πάνω, δεν έγινε και ο ίδιος ο ενάγοντας θεώρησε το όλο θέμα λήξαν και ούτε ζήτησε αύξηση της κλίμακας της αγωγής με σχετικό αίτημα τροποποίησης. Ως προς το τεκμήριο 14 που κατατέθηκε κατά την διάρκεια της μαρτυρίας της, το Δικαστήριο προβαίνει στις εξής διαπιστώσεις. Ως προς το ποσό που κατέληξαν οι δύο πλευρές στα πλαίσια διαπραγμάτευσης, ήτοι ποσό € 6,000, αυτό δεν δύναται να ληφθεί υπ' όψη, διότι οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν και δεν δεσμεύεται οποιαδήποτε πλευρά από αυτό το ποσό. Ως προ το υπόλοιπο μέρος του τεκμηρίου 14, δηλαδή τα σχόλια της για να αντικρούσει τα συγκριτικά ακίνητα που έλαβε υπ' όψην του ο Μ.Ε. 1 και τα όσα ανέφερε υποστηρικτικά η Μ.Υ. δια ζώσης, δεν μπορούν να υπερφαλαγγίσουν την ορθότητα των συγκριτικών ακινήτων που έλαβε υπ' όψην του ο Μ.Ε. 1 και που το Δικαστήριο για τους λόγους που επεξηγήθηκαν πιο πάνω αποδέχθηκε. Επιπρόσθετα δε, η Μ.Υ. σε αρκετά σημεία της αντεξέτασης της ήταν έκδηλος ο σκεπτικισμός και η διστακτικότητα της να απαντήσει σε ερωτήσεις και θέσεις που της υποβάλλονταν κι αυτό έχει καταγραφεί και στα στενοτυπημένα πρακτικά ημερομηνίας 11/12/2020 στις σελίδες 10, 16 και 17 με τις αναφορές της όπως ΄΄εε΄΄ και ΄΄χμ΄΄. Ένα ακόμα στοιχείο που ενισχύει την έλλειψη ασφαλιστικής δικλίδας για να βασιστεί το Δικαστήριο στην έκθεση εκτίμησης της Μ.Υ. αποτελεί το γεγονός ότι η μάρτυρας κάνει διαφοροποίηση στα ποσά στην έκθεση εκτίμησης της πριν και μετά την εγκατάσταση της γραμμής, ενώ όταν ερωτήθηκε κατά την αντεξέταση της εάν γνωρίζει πότε αυτή η γραμμή εγκαταστάθηκε, απάντησε ότι δεν μπορεί να πει με ακρίβεια και αναμφίβολα η αναφορά της ότι σίγουρα η γραμμή εγκαταστάθηκε πριν την ημερομηνία των συγκριτικών που έλαβε η ίδια υπ΄ όψη δεν περισώζει οτιδήποτε, διότι η γραμμή εγκαταστάθηκε το έτος 2011 και στην έκθεση της το συγκριτικό με αριθμό 6 αφορά το έτος
- Συνεπώς και με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, το Δικαστήριο αποδέχεται το μέρος εκείνο της μαρτυρίας της Μ.Υ. όπως έχει αναφερθεί στην αρχή της αξιολόγησης της, δεν αποδέχεται όμως την έκθεση εκτίμησης της Μ.Υ. για τους λόγους που αναφέρθηκαν στην πιο πάνω αξιολόγηση. Το Δικαστήριο, με βάση λοιπόν την πιο πάνω αξιολόγηση, την αποδεχθείσα μαρτυρία και τα ευρήματα και συμπεράσματα του Δικαστηρίου όπως αυτά έχουν εξαχθεί πιο πάνω και μέσα από τα μη αμφισβητούμενα γεγονότα, προβαίνει στις πιο κάτω διαπιστώσεις ως προς την βασιμότητα των αιτούμενων θεραπειών και προδικαστικών ενστάσεων όπως προβλήθηκαν και προωθήθηκαν από τον ενάγοντα και την εναγόμενη αντίστοιχα. Ως προς την απαίτηση του ενάγοντα να εκδοθούν διατάγματα άρσης της ισχυριζόμενης παράνομης επέμβασης στο ακίνητο του και να απομακρύνει η εναγόμενη τον οποιονδήποτε εξοπλισμό και γραμμές εναέριας μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, το Δικαστήριο κρίνει ότι αυτή η απαίτηση είναι νόμω αβάσιμη, διότι ο ενάγοντας, ως είναι κοινό έδαφος, δεν έχει προσβάλει με καταχώρηση προσφυγής την απόφαση της διοίκησης και της ΑΗΚ όπως προβούν στην εν λόγω εγκατάσταση και συνεπώς αυτή η απόφαση είναι έγκυρη, δεσμευτική και νομικά αδιαμφισβήτητη. Το ίδιο ισχύει βεβαίως και για τα σχετικά παρεμπίπτοντα προσωρινά Διατάγματα και που ούτως ή άλλως δεν καταχωρήθηκε σχετική ενδιάμεση αίτηση κατά την διάρκεια της όλης διαδικασίας προς αυτόν τον σκοπό και δεν θα μπορούσε άλλωστε να εκδοθεί τέτοιο Διάταγμα έχοντας υπ' όψη τη νομιμότητα των ενεργειών της πολεοδομίας και της ΑΗΚ και που δεν έχουν ακυρωθεί στην βάση επιτυχούς προσφυγής. Εν΄ όψει της νομιμότητας των ενεργειών από πλευράς ΑΗΚ και συνεπώς της ανυπαρξίας παράνομης επέμβασης, δεν είναι δυνατή η επιδίκαση αποζημιώσεων, οποιασδήποτε μορφής και νομικού χαρακτηρισμού σε αυτήν την βάση, ήτοι στην βάση ισχυριζόμενης παράνομης επέμβασης, διότι δεν υφίσταται παράνομη επέμβαση, έχοντας υπ' όψη την συγκατάθεση του Επάρχου που δόθηκε με βάση το άρθρο 31 του περί Ηλεκτρισμού Νόμου Κεφ. 170 και με βάση αυτήν η ΑΗΚ εγκατέστησε την εν λόγω γραμμή, περνώντας και από το επίδικο τεμάχιο του ενάγοντα και έχοντας βεβαίως υπ' όψη την μη καταχώρηση προσφυγής. Ως προς την απαίτηση του ενάγοντα για καταβολή αποζημιώσεων για διαφυγόντα κέρδη, ενοίκια, ενδιάμεση κέρδη, το Δικαστήριο κρίνει ότι αυτή δεν δύναται να επιτύχει, διότι ο ενάγοντας απέτυχε να προσκομίσει μαρτυρία και να αποδείξει αυστηρά την πρόκλησης τέτοιας ζημιάς. Ως προς την απαίτηση του ενάγοντα για επιδίκαση αποζημιώσεων λόγω εκπομπής επιβλαβών ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων και λόγω απώλειας ανέσεων και για επηρεασμό της σωματικής και ψυχικής του υγείας, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν δύναται να επιτύχει, διότι όπως αναφέρθηκε και αξιολογήθηκε πιο πάνω, δεν έχει αποδειχθεί με την δέουσα αξιόπιστη και επιστημονική μαρτυρία η πρόκληση τέτοιας βλάβης, διότι ούτε αποδείχθηκε η οποιαδήποτε υπέρβαση επιτρεπτών ορίων και πρόκλησης οποιαδήποτε σωματικής ή ψυχικής βλάβης συνεπεία της οποιασδήποτε έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Με βάση τα πιο πάνω, η πρώτη προδικαστική ένσταση, γίνεται αποδεκτή, όχι όμως στην έκταση ότι η αγωγή είναι πρόωρη, διότι το γεγονός μη καταχώρησης προσφυγής δεν στερεί από τον ενάγοντα του δικαιώματος να ζητήσει αποζημιώσεις με βάση και την ανάλυση και αξιολόγηση που έγινε πιο πάνω ως προς το δικαίωμα του ενάγοντα να καταχωρήσει την παρούσα αγωγή και να απαιτήσει αποζημιώσεις. Ως προς την δεύτερη προδικαστική ένσταση το Δικαστήριο δεν την αποδέχεται, διότι το γεγονός ότι ο ενάγοντας δεν απαίτησε αποζημιώσεις με βάση το άρθρο 68 του Ν.90/72 δεν στερεί από τον ενάγοντα να απαιτήσει αποζημιώσεις με την καταχώρηση αγωγής ως πιο πάνω αναφέρθηκε. Ως προς την τρίτη προδικαστική ένσταση αυτή γίνεται αποδεκτή επειδή το Δικαστήριο ήδη απέρριψε τα ανάλογα αιτητικά στην έκθεση απαίτησης, δεν αποδέχεται την θέση όμως της εναγόμενης ότι η αγωγή είναι πρόωρη, διότι το Δικαστήριο απέρριψε τα εν λόγω Διατάγματα ως θέμα ουσίας και το ίδιο ισχύει και για την τέταρτη προδικαστική ένσταση. Ως προς την πέμπτη προδικαστική ένσταση ότι δεν αποκαλύπτεται βάση αγωγής, το Δικαστήριο δεν ασπάζεται αυτήν την τοποθέτηση, διότι ο ενάγοντας νομιμοποιείται να διεκδικήσει αποζημιώσεις όπως αυτά έχουν καθοριστεί και αποδειχθεί από τον Μ.Ε. 1 στο τεκμήριο 3 και εν πάση περιπτώσει η εναγόμενη δεν καταχώρησε σχετική ενδιάμεση αίτηση με την οποία να αιτείται την απόρριψη της αγωγής ως μη αποκαλύπτουσα αγώγιμο δικαίωμα. Όμως με βάση το τεκμήριο 3 το ύψος της απαίτησης έχει καθοριστεί στο ποσό των € 17,430 και επειδή στην έκθεση απαίτησης δικογραφήθηκε το ποσό των € 17,000, το Δικαστήριο θα επιδικάσει αυτό το ποσό και ως προς την επιδίκαση τόκου, το Δικαστήριο κρίνει ορθό και δίκαιο όπως αυτό το ποσό φέρει νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής και όχι από τον Μάρτιο του 2009 που καθορίστηκε ως ο ουσιώδης χρόνος για να καθοριστεί η αποζημίωση, λόγω ακριβώς της καθυστέρησης στην καταχώρηση της παρούσας αγωγής. Ως προς τα εκτιμητικά έξοδα, αυτά έχουν αποδειχθεί δια μέσου του τεκμηρίου 10 και αυτά ανέρχονται στο ποσό των €1600 πλέον Φ.Π.Α και επειδή στην έκθεση απαίτησης δικογραφήθηκε το ποσό των € 1500 πλέον ΦΠΑ, το Δικαστήριο θα επιδικάσει αυτό το ποσό τα οποία θα φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία εκδόσεως της απόφασης, έχοντας υπ' όψη ότι το ποσό αυτό δεν έχει καταβληθεί ακόμα από τον ενάγοντα στον Μ.Ε. 1 και είναι ακόμα οφειλόμενο. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για τους λόγους που το Δικαστήριο προσπάθησε να εξηγήσει, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης για το ποσό των € 17.000 με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής μέχρι εξόφλησης, πλέον € 1.500 πλέον ΦΠΑ ως εκτιμητικά έξοδα με νόμιμο τόκο από σήμερα, πλέον δικηγορικά έξοδα όπως αυτά υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. ΑΛ. ΦΥΛΑΚΤΟΥ, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο