Συνεργατική Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων Λτδ ν. Χριστοδούλου, Αρ. Αγωγής: 523/20, 6/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2021:A120 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Π. Μιχαηλίδη, A.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 523/20 Μεταξύ: Συνεργατική Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων Λτδ Ενάγουσα και ΧΧΧΧ Χριστοδούλου Εναγόμενος Ημερομηνία: 6.12.21 Εμφανίσεις: Για τον Εναγόμενο/Αιτητή: κα Σ. Σ. Σωκράτους Για την Ενάγουσα/Καθ' ης η αίτηση: κα Σ. Χατζηνεοφύτου για κκ G. Hadjineophytou & Co LLC --------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την υπό κρίση αίτηση ημερομηνίας 17.6.20 ο Εναγόμενος/Αιτητής, από τώρα και στο εξής «ο Αιτητής», εξαιτείται διατάγματος του Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων, που να παραμερίζει την επίδοση του κλητηρίου εντάλματος. Η υπό κρίση αίτηση υποστηρίζεται από ένορκο δήλωση του ίδιου του Αιτητή και προσέκρουσε στην ένσταση της Ενάγουσας εταιρείας/Καθ' ης η αίτηση, από τώρα και στο εξής «η Καθ' ης η αίτηση». Με Ειδοποίηση ένστασης που καταχωρήθηκε εκ μέρους της Καθ' ης η αίτηση η τελευταία ενίσταται στην έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων. Η Ειδοποίηση ένστασης υποστηρίζεται από δυο ένορκες δηλώσεις, μια της ΧΧΧΧ Κούτη, υπαλλήλου από τον Μάρτιο του 2019 στην εταιρεία Altamira Asset Management (Cyprus) Ltd, και μια του ΧΧΧΧ Ιωάννου, ιδιώτη δικαστικού επιδότη, από τώρα και στο εξής «ο Ιωάννου». Στην ένορκο δήλωση που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Η επίδοση του κλητηρίου εντάλματος που διενεργήθηκε από την Καθ' ης η αίτηση δεν είναι καλή, αφενός, γιατί η αγωγή επιδόθηκε στον πατέρα του Αιτητή και όχι στον Αιτητή τον ίδιο, αφετέρου, γιατί ο Αιτητής δεν συγκατοικεί με τον πατέρα του σε αντίθεση με ό,τι αναφέρεται στην ένορκο δήλωση επίδοσης που βρίσκεται στον φάκελο του Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία η αγωγή επιδόθηκε στον ΧΧΧΧ Χριστοδούλου ως «πατέρας-συγκάτοικος». Η αγωγή δεν επιδόθηκε ούτε στον τόπο διαμονής του Αιτητή, ούτε στον χώρο εργασίας του. Κατά την ημερομηνία επίδοσης της αγωγής στον πατέρα του Αιτητή - στις 4.6.20 στο χωριό ΧΧΧΧ της επαρχίας Πάφου - ο Αιτητής δεν συγκατοικούσε με τον πατέρα του. Ούτε και επί του παρόντος συγκατοικεί με τον πατέρα του. Ο πατέρας του Αιτητή κατοικεί στο γειτνιάζον και συνορεύον σπίτι. Ο Αιτητής επισύναψε ως Τεκμήριο 2 φωτογραφία που έβγαλε ο ίδιος με το κινητό του τηλέφωνο στις 12.6.20 η οποία δείχνει με την βοήθεια χειρόγραφων σημειώσεων του Αιτητή το δικό του σπίτι και το σπίτι του πατέρα του. Η διεύθυνση κατοικίας του Αιτητή είναι οδός ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ Χ9 στην ΧΧΧΧ της επαρχίας Πάφου. Ο Αιτητής έλαβε γνώση του κλητηρίου εντάλματος τυχαία. Συγκεκριμένα εντελώς τυχαία το βρήκε πάνω από το ψυγείο στο σπίτι του πατέρα του τον οποίο είχε επισκεφθεί στις 11.6.
- Όταν ρώτησε τον πατέρα του πότε είχε πάρει το αντίγραφο της αγωγής ο πατέρας του του απάντησε ότι δεν θυμόταν και ότι του το είχε δώσει ένας άνθρωπος. Ο πατέρας του Αιτητή είναι 80 ετών με πολλά προβλήματα υγείας, λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή που του δημιουργεί παρενέργειες και πάσχει από γεροντική άνοια. Η επίδοση δεν είναι έγκυρη και θα πρέπει να παραμερισθεί από το Δικαστήριο. Στην ένορκο δήλωση του Ιωάννου αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Για σκοπούς επίδοσης της αγωγής ο Ιωάννου επισκέφθηκε την διεύθυνση ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ, Χ9, 8ΧΧ7 στην ΧΧΧΧ της επαρχίας Πάφου τρεις φορές. Η πρώτη ήταν την προτελευταία εβδομάδα του Μαΐου του 2020, μεταξύ 18.5.20 και 22.5.
- Κατά την πρώτη αυτή επίσκεψη ο Ιωάννου διαπίστωσε ότι στην πιο πάνω διεύθυνση υπάρχουν δυο οικίες. Ο Ιωάννου δέχεται την φωτογραφία που επισυνάφθηκε ως Τεκμήριο 2 στην ένορκο δήλωση του Αιτητή. Μάλιστα επισύναψε στην ένορκό του δήλωση την ίδια φωτογραφία που επισύναψε και ο Αιτητής στην δική του ένορκη δήλωση και την ονομάτισε Τεκμήριο Α. Όπως φαίνεται από το Τεκμήριο Α οι δυο κατοικίες βρίσκονται στην ίδια αυλή. Η καγκελόπορτα η οποία φαίνεται στο Τεκμήριο Α ήταν ανοικτή και ο Ιωάννου εισήλθε εντός της αυλής. Χτύπησε την θύρα τόσο της οικίας που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του Τεκμηρίου Α όσο και την θύρα της οικίας που βρίσκεται στην δεξιά πλευρά του εν λόγω τεκμηρίου πλην όμως κανείς δεν άνοιξε. Η δεύτερη φορά ήταν την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου του
- Κατά την φορά αυτή ο Ιωάννου είδε στην αυλή της οικίας που φαίνεται στην δεξιά πλευρά του Τεκμηρίου Α μια νεαρή κοπέλα στην οποία είπε ότι έψαχνε τον Αιτητή. Η κοπέλα αυτή του είπε ότι ο Αιτητής δεν ήταν μέσα. Στην συνέχεια αυτή τηλεφώνησε σε κάποια που εξ' όσων ο Ιωάννου αντιλήφθηκε ήταν η μητέρα της λέγοντας της «Κάποιος ψάχνει τον ΧΧΧΧ, έλα κάτω». Η γυναίκα είπε στον Αιτητή να αναμένει μέχρι να κατέβει η μητέρα της. Ο Αιτητής ανέμενε για λίγα λεπτά πλην όμως το πρόσωπο στο οποίο είχε απευθυνθεί η κοπέλα δεν κατέβηκε κάτω. Η κοπέλα είπε στον Ιωάννου ότι ο Αιτητής διέμενε στην διπλανή οικία, ήτοι στο σπίτι που φαίνεται στην αριστερή πλευρά του Τεκμηρίου Α. Ο Ιωάννου μετέβη στο διπλανό σπίτι και δεν ήταν κανένας μέσα. Ο Ιωάννου υπέδειξε με κόκκινο σταυρό επί του Τεκμηρίου Α το σημείο στο οποίο στεκόταν η κοπέλα όταν την συνάντησε. Το εν λόγω σημείο βρίσκεται στην δεξιά πλευρά του Τεκμηρίου Α, μόνο που δεν διασαφηνίζεται αν η κοπέλα στεκόταν στην βεράντα της οικίας ή κάτω στο έδαφος. Πάντως στεκόταν στην όψη της οικίας που βλέπει προς τον δημόσιο δρόμο και που ενδεχομένως είναι η πρόσοψη της εν λόγω οικίας. Στις 4.6.20 ο Ιωάννου μετέβη για τρίτη φορά στην ίδια διεύθυνση. Στο σημείο που ο Ιωάννου υποδεικνύει στο Τεκμήριο Α με μαύρο σταυρό στην αριστερή πλευρά του Τεκμηρίου Α εντόπισε τον ΧΧΧΧ Χριστοδούλου μαζί με μια γυναίκα και ανέφερε σε αυτόν ότι έψαχνε τον Αιτητή για να του επιδώσει μια αγωγή. Ο ΧΧΧΧ Χριστοδούλου είπε στον Ιωάννου ότι ο Αιτητής ήταν υιός του και ότι την στιγμή εκείνη δεν ήταν μέσα. Εισηγήθηκε στον Ιωάννου να δώσει την αγωγή στον ίδιο, πράγμα που ο Ιωάννου έπραξε. Ο Ιωάννου επέδωσε, λοιπόν, την αγωγή στον ΧΧΧΧ Χριστοδούλου για λογαριασμό του Αιτητή. Δεν φάνηκε στον Ιωάννου ότι ο ΧΧΧΧ Χριστοδούλου αδυνατούσε με οποιοδήποτε νοητικό τρόπο να παραλάβει το κλητήριο ένταλμα. Η επίδοση έγινε στο σημείο του σταυρού που όπως αναφέρει και ο Αιτητής είναι η οικία του. Έγινε στην διεύθυνση που αναγράφεται στο κλητήριο ένταλμα και όπως φαίνεται από την φωτογραφία έξω από την οικία του Αιτητή, στην πλαϊνή όψη, στην κοινή αυλή, όπως την χαρακτήρισε ο Ιωάννου, των δύο κατοικιών στον πατέρα του. Ο ΧΧΧΧ Χριστοδούλου έδωσε στον Ιωάννου την εντύπωση ότι διέμενε στην εν λόγω οικία εξ' ου και στην ένορκό του δήλωση σημείωσε ότι ο ΧΧΧΧ Χριστοδούλου είναι συγκάτοικος με τον Αιτητή. Αλλά και αν ακόμα δεν είναι συγκάτοικος με τον Αιτητή είναι προφανές ότι ο Αιτητής έλαβε γνώση της αγωγής. Η ακρόαση διεξήχθη στην βάση των ενόρκων δηλώσεων που υποστηρίζουν την υπό κρίση αίτηση και την ένσταση. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με τις αγορεύσεις τους υποστήριξαν την θέση του διαδίκου που ο καθένας εκπροσωπεί. Σημειώνεται ότι στην γραπτή της αγόρευση η ευπαίδευτη συνήγορος του Αιτητή δεν επιχειρηματολόγησε για παραμερισμό του κλητηρίου εντάλματος παρά μόνο για παραμερισμό της επίδοσής του. Και ορθά καθότι λανθασμένη επίδοση του κλητηρίου εντάλματος δεν δικαιολογεί και παραμερισμό του κλητηρίου εντάλματος. Στην υπόθεση G. J. Madgon Ltd v. A. L. Metal Trading Ltd
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 2064 η εναγόμενη/εφεσείουσα καταχώρησε χωρίς προηγούμενη άδεια του Δικαστηρίου σημείωμα εμφάνισης υπό διαμαρτυρία. Εννέα μήνες αργότερα καταχώρησε αίτηση με την οποία ζητούσε ακύρωση ή αναστολή ή παραμερισμό της επίδοσης της αγωγής λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας ή αρμοδιότητας ή γιατί τα Δικαστήρια της Κύπρου δεν ήταν τα προσφορότερα για να εκδικάσουν την αγωγή. Η εφεσίβλητη πρόβαλε ένσταση. Η αίτηση προχώρησε σε ακρόαση στην βάση του υλικού των ενόρκων δηλώσεων που καταχωρήθηκαν εκατέρωθεν. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση. Αφού εξέτασε με λεπτομέρεια την Δ.16, θ.9 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας η οποία προβλέπει πως ο εναγόμενος δικαιούται χωρίς προηγουμένως να έχει διαταγή του Δικαστηρίου που να του επιτρέπει να καταχωρήσει εμφάνιση υπό αίρεση να υποβάλει αίτηση για τον παραμερισμό της επίδοσης προς αυτόν του κλητηρίου εντάλματος, παρατήρησε πως ο δικηγόρος της εφεσείουσας δεν ακολούθησε τις πιο πάνω πρόνοιες. Στην συνέχεια το πρωτόδικο Δικαστήριο ασχολήθηκε με την Νομολογία επικεντρώνοντας την προσοχή του στις υποθέσεις Γεωργιάδης ν. Χάσικου
(1991)1 ΑΑΔ 1136 και Παπακόκκινου ν. Landroke P/C
(1995)1 ΑΑΔ 1090 για να εκφράσει την άποψη πως ο δεύτερος τρόπος για την προώθηση αίτησης παραμερισμού του κλητηρίου εντάλματος είναι η ταυτόχρονη καταχώρηση τέτοιας αίτησης μαζί με την καταχώριση της υπό αίρεση εμφάνισης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο παρατήρησε ότι η εφεσείουσα δεν είχε χρησιμοποιήσει ούτε αυτή την διαδικασία. Τουναντίον, καταχώρησε την επίδικη αίτηση εννέα μήνες μετά την καταχώρηση της υπό αίρεση εμφάνισης. Με τα δεδομένα αυτά το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάνθηκε και πολύ ορθά κατά το Εφετείο πως η εφεσείουσα είχε δεχθεί και υπαχθεί στη δικαιοδοσία των Κυπριακών Δικαστηρίων. Προβλήθηκε ενώπιον του Εφετείου η εισήγηση πως το Δικαστήριο δεν είχε ερμηνεύσει ορθά την Νομολογία. Ήταν η θέση του δικηγόρου της εφεσείουσας πως ο εναγόμενος εφόσον δεν προέβη σε οποιοδήποτε νέο διάβημα στην διαδικασία μπορούσε μετά την καταχώρηση της υπό αίρεση εμφάνισης να προχωρήσει με την επίδικη αίτηση ακύρωσης του κλητηρίου εντάλματος. Λέχθηκαν τα ακόλουθα από το Εφετείο στην σελίδα 2067 της απόφασης: «Δεν συμφωνούμε με την πιο πάνω εισήγηση, η οποία απολήγει στην ουσία σε απεριόριστο δικαίωμα του εναγομένου να ενεργεί κατά το δοκούν ενώ εκκρεμεί εναντίον του καταχωρισθείσα αγωγή. Αυτό έγινε και στην υπόθεση που εξετάζουμε, όπου η εφεσείουσα επέλεξε να καταχωρίσει την επίμαχη αίτηση 9 μήνες μετά την εκ μέρους της καταχώριση του σημειώματος εμφάνισης. Ο κανονισμός που θέσαμε πιο πάνω, και η νομολογία, αποσκοπούν στην άμεση και κατά προτεραιότητα εξέταση πιθανής ένστασης στη δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Τέτοιο ζήτημα δεν μπορεί να παραμένει στην ελεύθερη επιλογή χρόνου από τον εναγόμενο». Προκύπτει από τα πιο πάνω ότι δύο είναι οι τρόποι για να αμφισβητήσει ένας εναγόμενος το κλητήριο ή την επίδοση του αξιώνοντας τον παραμερισμό και/ή την ακύρωσή τους: καταχωρώντας αίτηση για παραμερισμό του κλητηρίου εντάλματος ή της επίδοσής του χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλίσει διαταγή του Δικαστηρίου που να του επιτρέπει να καταχωρήσει εμφάνιση υπό αίρεση ή καταχωρώντας ταυτόχρονα με την εμφάνιση υπό αίρεση αίτηση για παραμερισμό του κλητηρίου εντάλματος ή της επίδοσής του. Υπάρχει και τρίτος τρόπος. Σύμφωνα με αυτόν ο εναγόμενος δύναται να αιτηθεί αδείας του Δικαστηρίου για να καταχωρήσει εμφάνιση υπό διαμαρτυρία (Βλ. Βερεγγάρια Π. Παπακοκκίνου ν. Εταιρείας Landbroke Group P.L.C. και Άλλων
(1995)1 ΑΑΔ 1090 και Δ.16, θ.9 σε συνδυασμό με την Δ.48, θ.8
(1)(r.1)). Το Δικαστήριο εκδίδοντας το διάταγμα και δίδοντας την άδεια ορίζει προθεσμία εντός της οποίας ο εναγόμενος πρέπει να καταχωρήσει αίτηση παραμερισμού του κλητηρίου εντάλματος ή της επίδοσής του (Βλ. Annual Practice του 1953, σελίδα 145). Στο Αγγλικό σύγγραμμα Annual Practice του 1953 αναφέρεται στην σελίδα 144 ότι με την καταχώρηση εμφάνισης υπό όρους ο εναγόμενος διατηρεί το δικαίωμά του να αιτηθεί στο Δικαστήριο για παραμερισμό του κλητηρίου εντάλματος ή της επίδοσής του για παρατυπία (informality) ή αντικανονικότητα (irregularity) η οποία καθιστά το κλητήριο ή την επίδοση άκυρη ή για έλλειψη δικαιοδοσίας. Υπό το φως των πιο πάνω η καταχώρηση εμφάνισης υπό διαμαρτυρία ήταν στην υπό εξέταση περίπτωση αρμόζουσα για να δύναται ο Αιτητής να εξαιτείται τον παραμερισμό της επίδοσης του κλητηρίου. Αφ' ης στιγμής, όμως, καταχωρήθηκε εμφάνιση υπό διαμαρτυρία όφειλε και η υπό κρίση αίτηση να καταχωρηθεί ταυτόχρονα. Αυτή καταχωρήθηκε πέντε μέρες αργότερα και συγκεκριμένα στις 17.6.20. Υπό το φως των όσων πιο πάνω επισημάνθηκαν ακολουθεί ότι η υπό όρους εμφάνιση του Αιτητή κατέστη εμφάνιση άνευ όρων. Με αποτέλεσμα ο Αιτητής να μην νομιμοποιείται να αμφισβητεί το κλητήριο ή την επίδοσή του. Η επίδοση του κλητηρίου εντάλματος θα μπορούσε να αμφισβητηθεί και με ένα από τους δύο άλλους τρόπους που πιο πάνω υποδείχθηκαν. Κανένας, όμως, από αυτούς δεν ακολουθήθηκε. Η υπό κρίση αίτηση είναι, επομένως, καταδικασμένη σε αποτυχία. Θα προχωρήσω να εξετάσω την υπό κρίση αίτηση επί της ουσίας σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι η πιο πάνω κρίση μου είναι λανθασμένη. Η πλευρά της Καθ' ης η αίτηση δεν αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς του Αιτητή αναφορικά με τον τόπο διαμονής του ιδίου και του πατέρα του. Μάλιστα ο Ιωάννου αποδέχθηκε την φωτογραφία - Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση του Αιτητή - επισυνάπτοντας φωτοαντίγραφο αυτής και στην δική του ένορκο δήλωση υποδεικνύοντας σε αυτή την κατοικία του Αιτητή και την κατοικία του πατέρα του όπως ακριβώς υπέδειξε τις δύο κατοικίες ο Αιτητής στην φωτογραφία που εκείνος επισύναψε στην δική του ένορκο δήλωση. Πέραν τούτου οι ισχυρισμοί του Αιτητή είναι σαφείς και θετικοί. Συνεπώς το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης του Αιτητή είναι αποδεκτό εκτός από τους ισχυρισμούς εκείνους που για τους λόγους που πιο κάτω επεξηγούνται δεν είναι αποδεκτοί. Οι ισχυρισμοί του Ιωάννου ήταν, επίσης, σαφείς και θετικοί. Ούτε και αυτοί αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Αιτητή. Είναι, επομένως, αποδεκτοί και αυτοί. Η υπό κρίση αίτηση στηρίζεται στο ότι ο πατέρας του Αιτητή στο οποίο επιδόθηκε το κλητήριο ένταλμα για λογαριασμό του Αιτητή δεν ήταν κατά τον χρόνο της επίδοσης συγκάτοικος με τον Αιτητή. Δεν ήταν, όμως, απαραίτητο ο πατέρας του Αιτητή να είναι συγκάτοικος με τον Αιτητή για να είναι έγκυρη η επίδοση. Η Διάταξη 5, θεσμός 2
(1)των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας προνοεί ως ακολούθως: «The service shall, whenever it is practicable, be effected by leaving the copy with the person to be served; but if he is not found at his house or at his usual place of employment, the service shall be deemed to be effected if the copy is left - (i)with any member of his family of apparently 16 years and upwards then in his town or village or within the lands thereof ..................................». Σε ελεύθερη μετάφραση: «Η επίδοση, όποτε αυτό είναι πρακτικά δυνατό, θα γίνεται αφήνοντας το αντίγραφο στο πρόσωπο στο οποίο θα πρέπει να επιδοθεί· αλλά αν αυτός δεν βρίσκεται στην οικία του ή στον συνήθη τόπο εργασίας του η επίδοση θα θεωρείται ότι έγινε αν το αντίγραφο αφεθεί - (ι) σε οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας του που προφανώς είναι 16 ετών και άνω το οποίο κατά το χρόνο της επίδοσης βρίσκεται στην πόλη ή στο χωριό του ή εντός της περιοχής του χωριού ή της πόλης του ..................................». Σύμφωνα με τον Αιτητή αυτός διαμένει στο χωριό ΧΧΧΧ της επαρχίας Πάφου. Στην ΧΧΧΧ διαμένει και ο πατέρας του Αιτητή. Μάλιστα, το σπίτι του πατέρα είναι δίπλα από το σπίτι του υιού. Και όχι μόνο. Όπως δείχνει η φωτογραφία - Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση του Αιτητή - τα δυο σπίτια τα χωρίζει μια αυλή που δεν έχει σύνορα. Όπως και να έχει σημασία έχει ότι η επίδοση έγινε στον πατέρα του Αιτητή στο χωριό που διαμένει ο Αιτητής. Επομένως σύμφωνα με την Διάταξη 5, θεσμό 2
(1)των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας η επίδοση είναι καλή αφού έγινε σε μέλος της οικογένειας του Αιτητή ηλικίας άνω των 16 ετών το οποίο κατά τον χρόνο της επίδοσης βρισκόταν στο χωριό του Αιτητή. Στην υπόθεση Χριστάκης Γεωργίου Θεοδώρου κ.α. ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Μακράσυκας
(2003)1 ΑΑΔ 1305 λέχθηκαν τα ακόλουθα στις σελίδες 1310-1311: «Δεν δίδεται ορισμός της λέξης «οικογένεια» στους σχετικούς κανονισμούς ούτε και η έρευνα μας αποκάλυψε απόφαση που να ερμηνεύει τον όρο στο πλαίσιο της πιο πάνω Διαταγής. Στην υπόθεση Χαράλαμπος Τουμαζή ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, προσφ 940/95, ημερ. 19/3/97, υιοθετείται ο ορισμός της λέξης «οικογένεια», όπως δίδεται στο «Σύντομο Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό» - Ελευθερουδάκη. Αναφέρει: «Η έννοια της λέξης «οικογένεια» πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με τη συνήθη χρήση και έννοια της λέξης, χωρίς να δίδονται ερμηνείες παράλογες με παράλογα αποτελέσματα. Το «Σύντομον Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό» - Ελευθερουδάκη ερμηνεύοντας τη λέξη «οικογένεια» αναφέρει: «Οικογένεια εν τη στενοτέρα εννοία ομάς αποτελούμενη εκ των δια νομίμου γάμου συνδεομένων γονέων και των τέκνων αυτών, εν τη ευρυτέρα εννοία ομάς περιλαμβάνουσα τους δύο γονείς τα τέκνα των και συζύγους των αρρένων τέκνων και τους τούτων απογόνους. Η μορφή της οικογένειας εξαρτάται από την εκάστοτε μορφή του πολιτισμού έκαστου λαού και εκ των οικονομικών συνθηκών αυτού.» Να σημειωθεί, χωρίς βεβαίως να μειώνει τη σημασία της αναφοράς στην υπόθεση, ότι ο ορισμός δίδεται το πλαίσιο του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου αρ. 52/
- Στο πλαίσιο του ίδιου Νόμου η λέξη «οικογένεια» απασχόλησε το Δικαστήριο και στην υπόθεση Ανδρέας Γ. Θωμά ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, προσφ. αρ. 935/94, ημερ. 30/1/
- Αφού ο δικαστής Κωνσταντινίδης συζητά την έννοια του όρου με αναφορά σε αριθμό σχετικών αυθεντιών καταλήγει: «Συνυπολογίζω συναφώς πως δεν συνάγεται από τα λεξικά κάποια σταθερή έννοια του όρου «οικογένεια» καλυπτική κάθε χρήσης της λέξης και πως, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να περιλάβει και τους αδελφούς. (Βλ. Το Μεγάλο Λεξικό της Νεολληνικής Γλώσσας, το Λεξικόν Πρωίας, Νέον Λεξικόν - Δ. Β. Δημητράκου, Νέο Ελληνικό Λεξικό - Ε. Κριαρά, Words and Phrases Legally DefinedJohn B. Saunders, Stroud's Judicial Dictionary, Jowitt's Dictionary of English Law, The Shorter Oxford English Dictionary)." Στο Λεξικόν Πρωΐας η λέξη «οικογένεια» ορίζεται σαν «ομάς ανθρώπων συνδεδεμένων διά δεσμών αίματος, ήτοι αποτελούμενη από τους γονείς, τα τέκνα, ή και τους εκγόνους, ζώσα δε συνήθως υπό την αυτήν στέγην και έχουσα κοινά συμφέροντα.» Παρόμοιος ορισμός δίδεται και στο Νέον Ορθογραφικόν Ερμηνευτικόν Λεξικόν του Δ. Δημητράκου: «ομάς ανθρώπων, διά δεσμών αίματος συνδεδεμένη, ζώσα υπό την αυτήν συνήθως στέγην.» O συνήγορος των εφεσειόντων μας παρέπεμψε στο John B. Saunders, Words and Phrases Legally Defined, 2nd Ed. P. 228, όπου δίδονται διάφοροι ορισμοί της λέξης «family". Δεν κάμνουμε ειδική αναφορά σε κάποιον από τους ορισμούς αυτούς, που ας λεχθεί δίδονται σε σχέση με θέματα κληρονομικής διαδοχής. Αυτό όμως που προκύπτει είναι ότι η λέξη επιδέχεται μια ποικιλία ερμηνειών ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Green v. Marsden [1853] 1 Drew 646: "it is still in itself a word of most loose and flexible description." Αυτό που άνετα προκύπτει είναι ότι κατά πόσο συγκεκριμένο πρόσωπο θεωρείται μέλος μιας οικογένειας εξαρτάται όχι μόνο από τα περιστατικά της υπόθεσης αλλά και από τους σκοπούς της συγκεκριμένης νομικής πρόνοιας στην οποία η λέξη «οικογένεια» απαντάται». Υπό το φως των όσων πιο πάνω αναφέρονται και δη πρωτίστως της στενής συγγενικής σχέσης μεταξύ πατέρα και υιού ο πατέρας στον οποίο διενεργήθηκε η επίδοση δύναται χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία να θεωρηθεί μέλος της οικογένειας του Αιτητή. Στην κατάληξή μου αυτή έλαβα, επίσης, υπόψη μου ότι πατέρας και υιός διαμένουν ουσιαστικά στον ίδιο χώρο αφού τα σπίτια τους τα χωρίζει μια αυλή που δεν έχει σύνορα καθώς και ότι σκοπός του Νομοθέτη ήταν να διευκολύνει την επίδοση όπου αυτή δεν είναι δυνατό να γίνει προσωπικά στον διάδικο. Στην υπόθεση Χριστάκης Γεωργίου Θεοδώρου κ.α. ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Μακράσυκας
(2003)1 ΑΑΔ 1305 η ενάγουσα/εφεσίβλητη εξασφάλισε απόφαση εναντίον των εναγόμενων/εφεσειόντων για χρηματικό ποσό πλέον τόκους λόγω παράλειψης καταχώρησης σημειώματος εμφάνισης. Η αγωγή είχε επιδοθεί σε κάποια κυρία η οποία ήταν γιαγιά του πρώτου εφεσείοντα, μητέρα της τρίτης εφεσείουσας και πεθερά του δεύτερου εφεσείοντα και κατοικούσε στα βοηθητικά της οικίας των εφεσειόντων. Οι εφεσείοντες καταχώρησαν αίτηση για παραμερισμό της ερήμην εκδοθείσας απόφασης. Η αίτηση απορρίφθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Οι εφεσείοντες καταχώρησαν έφεση προσβάλλοντας τις διαπιστώσεις στις οποίες κατέληξε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Κρίθηκε από το Εφετείο ότι η κυρία στην οποία επιδόθηκε η αγωγή ήταν μέλος της οικογένειας των εφεσειόντων εντός της έννοιας της Δ.5 θ.2
(1)(i) των περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμών. Το συμπέρασμα αυτό συνάγονταν από την στενή συγγενική της σχέση με τους εφεσείοντες αλλά και από το γεγονός ότι κατοικούσε στον ίδιο χώρο μαζί τους. Λήφθηκε, επίσης, υπόψη ότι σκοπός του νομοθέτη ήταν να διευκολύνει την επίδοση όπου αυτή δεν είναι δυνατό να γίνει προσωπικά στον διάδικο φέρνοντας σε γνώση του το δικόγραφο του οποίου επιδιώκεται η επίδοση. Έτσι κρίθηκε ότι η επίδοση ικανοποιούσε τις πρόνοιες της Διάταξης 5 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας. Ο Αιτητής με σκοπό να κλονίσει το έγκυρο της επίδοσης αναφέρθηκε στην υπό αυτού ισχυριζόμενη ελαττωμένη πνευματική υγεία του πατέρα του. Εγείρεται το ερώτημα αν η ελαττωμένη πνευματική υγεία του προσώπου στο οποίο επιδίδεται το κλητήριο ένταλμα για λογαριασμό άλλου είναι ζήτημα που καθιστά την επίδοση μη έγκυρη. Ο θεσμός 2
(1)της Διάταξης 5 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας δεν καθιστά τουλάχιστον ρητά την υγιή πνευματική κατάσταση του προσώπου στο οποίο επιδίδεται το κλητήριο ένταλμα προϋπόθεση για την εγκυρότητα μιας επίδοσης. Θέτει μόνο ως τέτοια προϋπόθεση την ηλικία προνοώντας ότι πρέπει το πρόσωπο στο οποίο γίνεται η επίδοση να φαίνεται 16 ετών και άνω. Η πρόνοια περί ηλικίας φρονώ ότι διασφαλίζει το ότι το πρόσωπο στο οποίο διενεργείται η επίδοση έχει αντίληψη και συναίσθηση του γεγονότος της επίδοσης ώστε να είναι σε θέση να ενημερώσει τον διάδικο γι' αυτήν. Πρόσωπο κάτω των 16 ετών τεκμαίρεται ως είναι πρόδηλο ότι στερείται τέτοιας αντίληψης ή συναίσθησης. Αν η επίδοση σε πρόσωπο κάτω των 16 δεν είναι έγκυρη για τους λόγους που πιο πάνω αναφέρθηκαν γιατί να είναι έγκυρη η επίδοση σε πρόσωπο με ελαττωμένη πνευματική υγεία που, επίσης, στερείται αντίληψης; Και όχι κατά τεκμήριο, αλλά στην πραγματικότητα. Όπως και να' χει το θέμα δεν θα με προβληματίσει περισσότερο καθότι όπως πιο κάτω θα διαφανεί οι ισχυρισμοί του Αιτητή περί της πνευματικής υγείας του πατέρα του δεν είναι αποδεκτοί για τους λόγους που πιο κάτω επεξηγούνται. Ο ισχυρισμός του Αιτητή ότι ο πατέρας του πάσχει από γεροντική άνοια παρέμεινε εντελώς ατεκμηρίωτος από ιατρική μαρτυρία. Επίσης ο Αιτητής δεν είναι αρμόδιος για να ισχυρισθεί και να αποδείξει κάτι τέτοιο. Στερείται της απαραίτητης επιστημονικής γνώσης και κατάρτισης. Επομένως ο ισχυρισμός του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Ισχυρίσθηκε, επίσης, ότι η φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει ο πατέρας του του προκαλεί παρενέργειες. Ούτε αυτός ο ισχυρισμός μπορεί να γίνει αποδεκτός. Ο Αιτητής δεν είναι ο αρμόδιος για να ισχυρισθεί και να αποδείξει ότι αυτό που αποκαλεί «παρενέργειες» προκαλείται από τα φάρμακα που λαμβάνει ο πατέρας του. Ελλείπει, λοιπόν, και σε αυτή την περίπτωση η αναγκαία επιστημονική μαρτυρία. Σημειώνεται, επίσης, ότι δεν διασαφήνισε από τι είδους παρενέργειες πάσχει ο πατέρας του, πράγμα που από μόνο του κλονίζει την αλήθεια του ισχυρισμού του. Τέλος ούτε καν ισχυρίσθηκε ρητά ότι οι παρενέργειες αυτές έχουν οποιαδήποτε επίπτωση στην πνευματική λειτουργία του πατέρα του. Από την άλλη, από την μαρτυρία του Ιωάννου συνάγεται με ενάργεια ότι ο πατέρας του Αιτητή ήταν σε θέση να αντιληφθεί τι προσπαθούσε ο Ιωάννου να κάνει αφού σύμφωνα με τον Ιωάννου ο ίδιος ο πατέρας είπε στον Ιωάννου - στην παρουσία τρίτου προσώπου - ότι ο Αιτητής ήταν υιός του και ότι την στιγμή εκείνη δεν βρισκόταν στο σπίτι. Μάλιστα, εισηγήθηκε στον Ιωάννου να παραδώσει την αγωγή στον ίδιο, πράγμα που ο Ιωάννου έπραξε με αποτέλεσμα η αγωγή τέλει να επιδοθεί στον πατέρα για λογαριασμό του Αιτητή. Ο ισχυρισμός αυτός του Ιωάννου δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά του Αιτητή με ένα από τους τρόπους που επιτρέπουν οι Θεσμοί της Πολιτικής Δικονομίας. Επιπλέον ο εν λόγω ισχυρισμός ήταν σαφής και θετικός. Είναι, επομένως, αποδεκτός. Ο πρώτος λόγος ένστασης ευσταθεί. Η εξέταση των υπόλοιπων λόγων ένστασης παρέλκει. Υπό το φως όλων των πιο πάνω η υπό κρίση αίτηση δεν μπορεί παρά να έχει απορριπτική κατάληξη. Συνακόλουθα η υπό κρίση αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Ενάγουσας/Καθ' ης η αίτηση και εναντίον του Εναγόμενου/Αιτητή όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα είναι εισπρακτέα στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής. (Υπ.) ........... Π. Μιχαηλίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο