← Κύπρος

APC CHRISTOU BROTHERS ENTERPRISES LTD ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αγ. Αρ.: 2574/2013, 3126/2013, 3127/2013, 3360/2013, 3361/2013, 3362/2013

APC CHRISTOU BROTHERS ENTERPRISES LTD ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αγ. Αρ.: 2574/2013, 3126/2013, 3127/2013, 3360/2013, 3361/2013, 3362/2013, 1369/2014, 29/10/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2021:A129 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 2574/2013 Μεταξύ: APC CHRISTOU BROTHERS ENTERPRISES LTD Ενάγουσας και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 3126/2013 Μεταξύ: LWC LATCHI WATERSPORTS CENTRE LTD Ενάγουσας και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 3127/2013 Μεταξύ: ZENING RESORTS LTD Ενάγουσας και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 3360/2013 Μεταξύ:

  1. ΕLIAS LATCHI HOTEL APPARTMENTS LTD
  2. ΧΧΧΧ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Εναγόντων και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 3361/2013 Μεταξύ:
  3. ΕLIAS LATCHI HOTEL APPARTMENTS LTD
  4. ΧΧΧΧ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Εναγόντων και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 3362/2013 Μεταξύ: ΜAGNIOR LTD Ενάγουσας και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Χριστοδούλου, Α.Ε.Δ. Αγ. Αρ.: 1369/2014 Μεταξύ: ΜAGNIOR LTD Ενάγουσας και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγόμενου --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Ημερ.: 29/10/
  5. Εμφανίσεις: Για τους ενάγοντες στις Αγ. Αρ. 2574/13, 3126/13, 3127/13, 3362/13 και 1369/14: κ. Ρ. Μαππουρίδης μαζί με κ. Λ. Αλεξανδράκη και κ. Κ. Χ΄΄Θεοδοσίου για κ. Λ. Γεωργίου. Για τους ενάγοντες στις Αγ. Αρ. 3360/13 και 3361/13 : κ. Ρ. Μαππουρίδης μαζί με κ. Λ. Αλεξανδράκη για κ.κ. ΡΙΚΚΟΣ ΜΑΠΠΟΥΡΙΔΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε. Για τον εναγόμενο σε όλες τις Αγωγές: κ. Στ. Ερωτοκρίτου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι υπό των ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγές, εγέρθηκαν συνεπεία πλημμυρών οι οποίες προκλήθηκαν στην περιοχή Λατσιού της Επαρχίας Πάφου σε δύο διαφορετικές ημερομηνίες κατά το έτος
  6. Συγκεκριμένα, οι Αγ. Αρ. 2574/13, 3126/13, 3360/13 και 3362/13 αφορούν στην πλημμύρα που έλαβε χώρα κατά τις 08/01/2012 ενώ οι Αγ. Αρ. 3361/13, 3127/13 και 1369/14 στην πλημμύρα που έλαβε χώρα κατά τις 17/12/
  7. Οι ενάγοντες οι οποίοι είναι ιδιοκτήτες και/ή διαχειριστές υποστατικών, εστιατορίων, καταστημάτων και ξενοδοχειακής μονάδας στην περιοχή, ισχυρίζονται ότι οι εν λόγω πλημμύρες προκλήθηκαν λόγω της αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων καθηκόντων του εναγόμενου (λεπτομέρειες των οποίων παραθέτουν στις Εκθέσεις Απαίτησης τους) και ο οποίος ενάγεται υπό την ιδιότητα του ως ο εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας με βάση το Άρθρο 57 του Περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και ως ο εργοδότης και ο κατά νόμο αρμόδιος εκπρόσωπος του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Eιδικότερα, οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι κατά τους ουσιώδεις χρόνους, υπερχείλισε ο χείμαρρος του Αγίου Ιωάννη ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή, συνεπεία της αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων καθηκόντων των αρμοδίων τμημάτων του κράτους, με αποτέλεσμα το νερό το οποίο διέφυγε από τον πιο πάνω χείμαρρο να προκαλέσει ζημιές στα υποστατικά και το περιεχόμενο τους λόγω της εισχώρησης του νερού σε αυτά, λεπτομέρειες των οποίων παραθέτουν και αξιώνουν αποζημιώσεις. Ο εναγόμενος με τις Εκθέσεις Υπεράσπισης του, αρνείται ότι φέρει οποιαδήποτε ευθύνη ή ότι υπήρξε αμελής και/ή παράβηκε τα νόμιμα καθήκοντα του και ισχυρίζεται ότι κατά τους ουσιώδεις χρόνους η βροχόπτωση και η ποσότητα της ήταν τόσο έντονη και απρόβλεπτη που συνιστούσαν Act of God. O εναγόμενος επίσης, ισχυρίζεται ότι οι ενάγοντες αμέλησαν να λάβουν όλα τα εύλογα μέτρα για προστασία της περιουσίας τους, αρνούνται τις ισχυριζόμενες ζημιές και ισχυρίζονται ότι οι οποιεσδήποτε ζημιές προκλήθηκαν οφείλονται στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια των εναγόντων, λεπτομέρειες των οποίων παραθέτει. Κατόπιν αίτησης του εναγομένου στην Αγ. Αρ. 2574/13, εκδόθηκε διάταγμα συνένωσης των πιο πάνω αγωγών. Οι ενάγοντες για σκοπούς απόδειξης της απαίτησης τους κάλεσαν οκτώ

(8)μάρτυρες και συγκεκριμένα τον κ. ΧΧΧΧ Κλαβάρη (Μ.Ε.1), τον κ. ΧΧΧΧ Παυλίδη (Μ.Ε.2), τον κ. ΧΧΧΧ Χρήστου (Μ.Ε.3), τον κ. ΧΧΧΧ Παπαστυλιανού (Μ.Ε.4), τον κ. ΧΧΧΧ Παπαλεοντίου (Μ.Ε.5), τον κ. ΧΧΧΧ Θεοδοσίου (Μ.Ε.6), τον κ. ΧΧΧΧ Neville (Μ.Ε. 7) και τον κ. ΧΧΧΧ Χαραλάμπους (Μ.Ε.8). Για λογαριασμό της υπεράσπισης, κατάθεσαν πέντε
(5)μάρτυρες και συγκεκριμένα η κα ΧΧΧΧ Κάγκα (Μ.Υ.1), ο κ. ΧΧΧΧ Ασπρής (Μ.Υ.2), ο κ. ΧΧΧΧ Νεοφύτου (Μ.Υ.3), ο κ. ΧΧΧΧ Μαλιετζής (Μ.Υ.4) και ο κ. ΧΧΧΧ Πατσαλίδης (Μ.Υ.5). Κατατέθηκαν επίσης ενώπιον του Δικαστηρίου σαράντα δύο
(42)συνολικά τεκμήρια. Σημειώνεται ότι το τεκμήριο 20 το οποίο αποτελείται από δέσμη εγγράφων βροχομετρικών δεδομένων και ένταση βροχόπτωσης στην περιοχή Πόλης Χρυσοχούς και στην τοποθεσία Σμιγές κατατέθηκε εκ συμφώνου και το περιεχόμενο του αποτελεί παραδεκτό γεγονός από τους διαδίκους. Όλο το μαρτυρικό υλικό έχει καταγραφεί και σημειωθεί στα πρακτικά του Δικαστηρίου και δεν κρίνεται απαραίτητο να αναφερθώ σε αυτό αυτολεξεί στα πλαίσια της παρούσας απόφασης. Θα γίνει όμως κατωτέρω, περιληπτική αναφορά του περιεχομένου της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα για να διαφανούν τα γεγονότα και οι εκδοχές των μερών. Ο Μ.Ε.1 κατάθεσε ως ο Αρχιλογιστής και ο εκτελών χρέη διευθυντή κατά τους ουσιώδους χρόνους της ξενοδοχειακής μονάδας με την επωνυμία «Elia Latchi Holiday Village» στο Λατσί, η διαχείριση της οποίας γινόταν από την εταιρεία με την επωνυμία «E.L.I.A. Latchi Hotel Apartments Ltd», ενάγουσας αρ. 1 στις Αγ. Αρ. 3360/13 και 3361/
  1. Η εν λόγω ξενοδοχειακή μονάδα γειτνιάζει με χείμαρρο ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή και τόσο στις 08/01/2012 όσο και στις 17/12/2012 αυτός υπερχείλισε, με αποτέλεσμα μεγάλος όγκος νερού να είχε διοχετευτεί στον ισόγειο χώρο υποδοχής, στις υπόγειες αποθήκες και σε 3 διαμερίσματα της μονάδας και να προκαλέσει ζημιές. Κατά τις 08/01/2012 επίσης και την ώρα της πλημμύρας βρισκόταν σταθμευμένο στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου το όχημα με αρ. εγγραφής LBA 503, ιδιοκτησίας της εταιρείας Zening Resorts Ltd, ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 3127/13 το οποίο υπέστηκε ζημιές. Αναφορικά με τα αίτια υπερχείλισης του χειμάρρου, ο μάρτυρας είπε ότι κατά τους ουσιώδους χρόνους επικρατούσαν άστατες καιρικές συνθήκες και έπληξαν την περιοχή καταρρακτώδεις βροχές. Λόγω του κλεισίματος και/ή της ανακατασκευής του γεφυριού το οποίο γειτνιάζει με την ξενοδοχειακή μονάδα με μπέτινη κατασκευή και την τοποθέτηση αγωγών/οχετών, η παροχέτευση των νερών του ποταμού δεν μπορούσε να διοχετευθεί στη ροή του. Επίσης, σε ορισμένα σημεία υπήρχε χαμηλός πυθμένας στον ποταμό και ήταν μειωμένο το ύψος των πρανών. Η μεταφορά ύλης κατά τη ροή του χειμάρρου, εμπόδισε την ελεύθερη ροή του ύδατος με αποτέλεσμα ο χείμαρρος στο σημείο αυτό να υπερχειλίζει και το νερό αναγκάστηκε να διαφεύγει σε παρακείμενο χωράφι αλλά και στο χώρο του ξενοδοχείου όπου συνορεύει με την κοίτη του ποταμού και μεγάλος όγκος νερού και λάσπης να εισρέει στο υπόγειο. Ο μάρτυρας είπε ότι ουδέποτε πριν από τις συγκεκριμένες πλημμύρες υπήρξε οποιοδήποτε πρόβλημα, παρόλο που υπήρξαν άσχημες καιρικές συνθήκες, ενώ μετά τη δεύτερη πλημμύρα το Τμήμα Δημοσίων Έργων, επανάφερε το χώρο στην προηγούμενη του κατάσταση, διορθώνοντας το λάθος, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει ξανά πρόβλημα πλημμύρας. Τα κτίρια του ξενοδοχειακού συγκροτήματος είχαν ασφαλιστική κάλυψη με την ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ, η οποία ενημερώθηκε και στο μέρος μετέβησαν, στην παρουσία του, αρμόδιοι εμπειρογνώμονες για σκοπούς εκτίμησης των ζημιών. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι μετά τη δεύτερη πλημμύρα και αφού έγιναν σχετικές συνεννοήσεις με τα Δημόσια Έργα και τον Έπαρχο, ανέλαβε με δικά του έξοδα ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου, την εκβάθυνση και τη δημιουργία αναχωμάτων σε τμήμα του χειμάρρου για αποφυγή επανάληψης του περιστατικού, στην παρουσία λειτουργού του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων. Αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε ότι δεν έχει οποιεσδήποτε εξειδικευμένες γνώσεις πολιτικού μηχανικού ή υδρολογίας. Ο χείμαρρος που περνά δίπλα από τη ξενοδοχειακή μονάδα ονομάζεται υδατόρεμα του Αγίου Ιωάννη και υπάρχει ακόμη ένας χείμαρρος, δυτικότερα. Είπε επίσης ότι ο ίδιος μετέβηκε στην ξενοδοχειακή μονάδα και είδε με τα μάτια του τους χώρους πλημμυρισμένους. Η απόσταση του γεφυριού από την αποθήκη του ξενοδοχείου όπου εισήλθαν τα νερά απέχει 200 περίπου μέτρα και αρνήθηκε ότι δεν έχει καμία σχέση η κατασκευή του γεφυριού με τις επίδικες πλημμύρες και ότι αυτές οφείλονται στην έντονη βροχόπτωση η οποία συνδυάστηκε με την υπερχείλιση του χείμαρρου. Περαιτέρω, είπε ότι δεν μπορούσαν οι ίδιοι να λάβουν οποιοδήποτε αντιπλημμυρικό μέτρο και ούτε να επέμβουν στον ποταμό. Όφειλαν οι αρμόδιοι να καθαρίσουν τον ποταμό και να τον διατηρούν σε καλή κατάσταση. Όσον αφορά τις ζημιές, είπε ότι τις υπέδειξε και περιέγραψε τα αντικείμενα που καταστράφηκαν, στους πραγματογνώμονες της ασφαλιστικής εταιρείας και οι εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης δεν στηρίζονται στα όσα ο ίδιος τους ανάφερε. Ο Μ.Ε.2 κατάθεσε ως πραγματογνώμονας ο οποίος εργάζεται στην εταιρεία «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ», Πραγματογνώμονες - Διακανονιστές Ζημιών από τις 16/08/
  2. Έχει καθήκοντα τη διεκπεραίωση εκτιμήσεων και διακανονισμό ζημιών σε όλους τους κλάδους των γενικών ασφαλειών. Ο μάρτυρας είπε ότι ως εταιρεία ενημερώθηκαν για δύο περιστατικά πλημμύρας στην περιοχή Λατσιού τα οποία έγιναν στις 08/01/2012 και 17/12/
  3. Έλαβαν οδηγίες από την εταιρεία ΠΑΓΚΥΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ για την εξέταση απαιτήσεων των ασφαλισμένων της και ετοίμασαν συνολικά 5 εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης. Εξήγησε τη διαδικασία που ακολουθείται για την εκτίμηση των ζημιών, λέγοντας ότι αυτή περιλαμβάνει την επί τόπου επίσκεψη στο χώρο, τη φυσική απογραφή των ζημιών όπου είναι δυνατό και φωτογράφηση των ζημιών. Ακολούθως, προσκομίζεται η απαίτηση των ασφαλισμένων με τα στοιχεία που τις συνοδεύουν σε κάθε περίπτωση. Μετά γίνεται η εκτίμηση της ζημιάς με βάσει στοιχεία που τίθενται στη διάθεση τους σε συνδυασμό με την έρευνα αγοράς που εκτελούν. Η τελική αποζημίωση υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη τους όρους και εξαιρέσεις των ασφαλιστηρίων συμβολαίων σε κάθε περίπτωση. Ο μάρτυρας είπε ότι εξέτασαν τις απαιτήσεις των εναγόντων στις Αγωγές Αρ. 2574/13, 3126/13, 3360/13, 3362/13 και 3361/13 και ετοίμασαν σχετικές εκθέσεις τις οποίες αναγνώρισε στο Δικαστήριο. Σύμφωνα με το μάρτυρα και τα τεκμήρια 9, 10, 11, 14 και 12 η συνολική ζημιά της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 2574/13 ανέρχεται στα €104.628,12 ενώ για σκοπούς της ασφαλιστική εταιρείας στα €45.620,00, της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 3126/13 ανέρχεται στα €2.442,29 ενώ για σκοπούς της ασφαλιστικής εταιρείας στα €1,540, των εναγόντων στην Αγ. Αρ. 3360/13 ανέρχεται στα €186.676,00, της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 3362/13 ανέρχεται στα €34.186,00 και των εναγόντων στην Αγ. Αρ. 3361/13 ανέρχεται στα €67.190,
  4. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι για την ετοιμασία των εν λόγω εκθέσεων εκδόθηκαν πέντε τιμολόγια από την εταιρεία του, τα οποία πληρώθηκαν και τα κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
  5. Αυτά εκδόθηκαν προς την ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ και αφορούν ποσά ύψους €4.727, €5.415, €4.815, €1.940, €
  6. Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι ο ίδιος δεν είχε ανάμειξη με την ετοιμασία της έκθεσης για τα αίτια της πλημμύρας, τεκμήριο 13 και το όνομα του σε αυτή αναγράφεται διότι μπορεί να είχε εμπλοκή με την έννοια ότι μπορεί να τράβηξε κάποιες φωτογραφίες. Ο μάρτυρας είπε ότι τις τιμές και την αξία κάθε εμπορεύματος που κατέγραψε ότι έπαθε ζημιά, σε περίπτωση διαφοράς με τον ιδιοκτήτη, τις υπολόγισε με βάση τις τρέχουσες τιμές της αγοράς. Δεν τις επισύναψε όμως στις εκθέσεις του. Διαφώνησε με τη θέση ότι οι εκθέσεις εκτίμησης που ετοίμασε δεν είναι προϊόν δικής του εμπειρογνωμοσύνης αλλά κατέγραψε και επισύναψε όσα οι ιδιοκτήτες του είπαν και του παράδωσαν και ότι τα ποσά που καταγράφει είναι υπέρογκα. Ο Μ.Ε.3 κατάθεσε ως ο διευθυντής της εταιρείας «A.P. CHR. CHRISTOU BROTHERS ENTERPRISES LIMITED» ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 2574/13 και ιδιοκτήτριας του εστιατορίου με την ονομασία «Seacrest Restaurant» που βρίσκεται στο Λατσί. Περιέγραψε τους χώρους του εστιατορίου οι οποίοι περιλαμβάνουν και υπόγειο το οποίο η ενάγουσα χρησιμοποιούσε ως αποθηκευτικό χώρο. Κατά τις 08/01/2012 διαπιστώθηκε ότι, λόγω των άστατων καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν και των καταρρακτωδών βροχοπτώσεων που έπληξαν την περιοχή, όμβρια ύδατα και λάσπες διοχετεύτηκαν στην υπόγεια αποθήκη του εστιατορίου διαμέσου του συστήματος εξαερισμού στη δυτική πλευρά του κτιρίου με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει και να προκληθούν ζημιές. Μέχρι την ημερομηνία εκείνη δεν είχε παρατηρηθεί πλημμύρα ή εισροή όμβριων υδάτων στο υπόγειο του εστιατορίου. Ο μάρτυρας αυτός επίσης είπε ότι κατά την ημερομηνία εκείνη, μετά τα μεσάνυκτα μετέβηκε στην περιοχή και διαπίστωσε ότι ο δρόμος ήταν απροσπέλαστος λόγων των νερών. Την επόμενη μέρα ειδοποίησε την ασφαλιστική του εταιρεία και κλήθηκαν αρμόδιοι πραγματογνώμονες για σκοπούς εκτίμησης των ζημιών και ο ίδιος τους υπέδειξε τις ζημιές που προκλήθηκαν σε έπιπλα και εξοπλισμό και τους παράδωσε τα τιμολόγια αγοράς που βρίσκονται στην Έκθεση Ζημιών, τεκμήριο
  7. Με βάση την προσωπική του γνώση, ο μάρτυρας είπε ότι λόγω της έντονης βροχόπτωσης που επικρατούσε στην περιοχή στις 08/01/2012, υπερχείλισαν οι ποταμοί στην περιοχή, περισσότερο ο χείμαρρος του «Αϊ Γιαννιού» ο οποίος επηρέασε το δρόμο μπροστά από το εστιατόριο του. Επίσης, είπε ότι το υποστατικό του πλημμύρησε ξανά στις 17/12/2012 σε μικρότερη έκταση. Αντεξεταζόμενος, είπε ότι στην περίπτωση αυτή κατά την οποία υπερχείλισε ο ποταμός και δημιουργήθηκε μεγάλη πλημύρα κανένα αντιπλημμυρικό μέτρο μπορούσε να ληφθεί ή να την αποτρέψει από το να εισέλθει στο υπόγειο του. Προσπάθησε με την τοποθέτηση αντλιών στο υπόγειο να απομακρύνει τα νερά και δεν μπορούσε να κάνει κάτι περισσότερο. Απέδωσε την πρόκληση της πλημύρας στην υπερχείλιση του ποταμού του «Αϊ Γιάννη» λόγω της ανακατασκευής του γεφυριού. Αποτέλεσμα ήταν το νερό να εισέρχεται στο δρόμο και στα παρακείμενα χωράφια από όπου κατευθύνθηκε στο εστιατόριο του. Παραδέχτηκε ότι στις 09/01/2012 τον επισκέφθηκε συνεργείο της Επαρχιακής Διοίκησης σε σχέση με τις ζημιές και ότι τους υπέδειξε ό,τι υπήρχε εκείνη την ώρα στο υπόγειο. Μπήκαν οι ίδιοι μέσα και είδαν τα αντικείμενα και τις ζημιές. Διαφώνησε με τη θέση ότι τα τιμολόγια και οι ζημιές που καταγράφονται στο τεκμήριο 9, αφορούν στην δεύτερη περίπτωση που ο μάρτυρας είπε ότι πλημμύρησε το υπόγειο του στις 16/01/2012 λόγω της ανόδου της στάθμης του νερού. Ο Μ.Ε.4 κατάθεσε ως πραγματογνώμονας ο οποίος από τον Σεπτέμβριο του 2009 εργάζεται στην εταιρεία «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ, Πραγματογνώμονες - Διακανονιστές Ζημιών» με σκοπό να καταδείξει τα αίτια της πρόκλησης των πλημμυρών. Kατάθεσε στο Δικαστήριο την σχετική έκθεση την οποία ετοίμασε σε συνεργασία με τους Μ.Ε. 5 και 6 (βλ. τεκμήριο 24) και προχώρησε στην επεξήγηση της. Συνοπτικά, ο μάρτυρας ανάφερε ότι οι επίδικες πλημμύρες κατατάσσονται στις πλημμύρες ταχείας απόκρισης πλημμύρα ή ταχυπλημμύρα ή αιφνίδια πλημμύρα. Για την Κύπρο, λόγω τοπογραφίας και του σχετικά μικρού μεγέθους λεκανών απορροής, οι πλημμύρες αυτού του τύπου είναι συνήθεις και ιδιαίτερα σημαντικές. Ο χείμαρρος του Αγίου Ιωάννη είναι ένας από τους κύριους φυσικούς αποδέκτες επιφανειακής αποστράγγισης της περιοχής του Λατσιού ο οποίος αποστραγγίζεται με κατεύθυνση από νότο (πηγές) προς βορρά (εκβολή). Ο χείμαρρος τέμνει καθέτως την κύρια Δημόσια οδική αρτηρία του παραλιακού μετώπου σε δύο σημεία στα οποία βρίσκονται γέφυρες, η διαχείριση των οποίων διαφαίνεται να εμπίπτει στις αρμοδιότητες των αρχών του Τμήματος Γεφυριών των Δημοσίων Έργων. Κατά τις επίδικες περιόδους, τα σημεία των γεφυρών υπερχείλισαν με αποτέλεσμα να αναπτυχθούν νέοι οδοί διέλευσης των υδάτων παραπλεύρως του ανάγλυφου της φυσικής ροής. Οι ανεξέλεγκτοι πλέον υδάτινοι όγκοι είχαν ως αποτέλεσμα να προξενήσουν μεγάλες ζημιές σε υποστατικά και ξενοδοχειακή μονάδα. Ο μάρτυρας στην έκθεση του τεκμήριο 24, παράγραφος 7.2 στη σελίδα 43 αναφέρει ότι τα αίτια των πλημμυρών ήταν η ανεπάρκεια του χειμάρρου να διαχειριστεί και να παροχετεύσει απρόσκοπτα τα επιφανειακά αποστραγγιστικά όμβρια ύδατα των λεκανών απορροής που του αναλογούν σε συνθήκες εντάσεων βροχόπτωσης. Οι κύριοι λόγοι ανεπάρκειας του, οφείλονται: α) στην απομείωση των διατομών του ανάγλυφου της φυσικής ροής του σε ορισμένα σημεία πλησίον της εκβολής που συνέβησαν λόγω λανθασμένης διευθέτησης διόδευσης της ροής του β) στην απομείωση του ύψους των πρανών του σε ορισμένα σημεία κυρίως όπου αλλάζει διεύθυνση το ανάγλυφο της ελεύθερης ροής του που συνέβη ενδεχομένως λόγω φυσικής διάβρωσης. Ο μάρτυρας επίσης αναφέρει στην έκθεση του ότι εντός του χειμάρρου διαπιστώθηκαν σκουπίδια, μπάζα και ακαθαρσίες περιβάλλοντος που σχετίζονται με την απερίσκεπτη ανθρώπινη δραστηριότητα καθώς και με την επιπόλαια και περιορισμένη δραστηριότητα διαχείρισης της καθαριότητας της κοίτης και του πυθμένα από τις αρμόδιες αρχές. Σαν αποτέλεσμα της υπερχείλισης του χειμάρρου Άγιος Ιωάννης στο σημείο του γεφυριού 1, το νερό που υπερχείλιζε ακολουθούσε τη ροή της παραλιακής οδού. Συνεπώς, ο μεγάλος όγκος νερού και λάσπης που μαζεύονταν στην οδό ξεπερνούσαν κατά πολύ τη δυνατότητα της ως προς την διαχείριση των όμβριων υδάτων. Αυτό έγινε λόγω του γεγονότος ότι τα έργα διαχείρισης όμβριων υδάτων της παραλιακής οδού δεν σχεδιάστηκαν και ούτε ήταν επαρκή για τη διαχείριση των νερών και της λάσπης που υπερχείλιζαν από τον χείμαρρο Άγιος Ιωάννης. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί η στάθμη του νερού στην παραλιακή οδό και να επηρεαστούν οι περιουσίες και το υπό ανέγερση τεχνικό έργο. Οι διάφορες ακαθαρσίες περιβάλλοντος, το διαβρωμένο εδαφικό υλικό σε μορφή λάσπης καθώς και οι οικοδομικές και οικιακές ακαθαρσίες προκάλεσαν φραγή των σωληνωτών οχετών (κουγκιών) της γέφυρας 1 που διοχετεύει τα ύδατα του χειμάρρου στην εκβολή του ποταμού. Η φραγή της γέφυρας 1 σε συνάρτηση με την ήδη απομειωμένη διατομή απορροής της είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη του υδραυλικού άλματος που επέφερε την υπερχείλιση της. Επίσης, υπήρξε υπερχείλιση και σε άλλα σημεία του χειμάρρου νοτιότερα του τμήματος της γέφυρας
  8. Σε εκείνα τα σημεία, έγινε διάβρωση των πρανών ή των παρειών του εδαφικού υλικού με αποτέλεσμα το νερό να εξέλθει της συνήθης ροής του και να πλημμυρήσει ανάντι περιοχές, παραπλήσιες περιοχές. Το Δεκέμβριο του 2012 αφαιρέθηκαν οι σωληνωτοί οχετοί (κούγκια) της γέφυρας 1 με αποτέλεσμα μεγάλες ποσότητες διαβρωμένου εδαφικού υλικού να εναποτεθεί στη γέφυρα 2 όπου προκάλεσε τη φραγή των σωληνωτών οχετών (κουγκιών) της. Σύμφωνα με πληροφορίες που συνέλεξαν από κατοίκους της περιοχής, μετά την αφαίρεση των οχετών της γέφυρας 1, οι οποίοι τοποθετήθηκαν με την κατασκευή του ποδηλατοδρόμου αλλά και πριν την τοποθέτηση τους δεν παρατηρήθηκαν φαινόμενα πλημμυρών. Ο μάρτυρας είπε ότι οι φυσικοί ή τεχνητοί αποδέκτες πρέπει να διατηρούνται πάντοτε καθαροί και χωρίς επεμβάσεις για να αποστραγγίζουν απρόσκοπτα τη λεκάνη απορροής που τους αναλογεί. Συνεπώς, τίθεται θέμα εκπόνησης υδρολογικής μελέτης υπολογισμού του μέγιστου της παροχής των υπό αναφορά αποδεκτών για διάφορες εντάσεις βροχόπτωσης και χρόνου επαναφοράς ώστε οποιεσδήποτε παρεμβάσεις στη ροή τους (εκτροπές και γέφυρες) να διαστασιολογηθούν ορθά για να αποφευχθούν ανεπιθύμητες καταστροφές τόσο σε παρακείμενες περιουσίες όσο και στον περιβάλλοντα χώρο, από τυχόν μελλοντικές πλημμύρες. Έτσι ο Μελετητής / Σχεδιαστής των προτιθέμενων αναπτύξεων θα έχει στη διάθεση του τις βασικές υδρολογικές παραμέτρους για τον κατάλληλο σχεδιασμό. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι ο ίδιος δεν ασχολήθηκε με την εκτίμηση των ζημιών των παρακείμενων υποστατικών που αφορούν οι αγωγές και της ξενοδοχειακής μονάδας. Είπε ότι κατά το έτος 2012 δεν υπήρχαν αντιπλημμυρικά έργα στην περιοχή στην έκταση που εισηγούνται στην έκθεση τους. Συμφώνησε ότι μια πλημμύρα είναι ένα φυσικό φαινόμενο το οποίο όμως δεν προκαλείται μόνο λόγω ραγδαίων βροχοπτώσεων και ισχυρών καταιγίδων. Θα μπορούσε να προκληθεί επίσης σε συνδυασμό με τη φραγή των αποδεκτών που είναι υπεύθυνοι για τη διευθέτηση των όμβριων υδάτων. Διαφώνησε με τη θέση που του υποβλήθηκε ότι με την έκθεση του σύγκρινε ανόμοια πράγματα δηλαδή ένα ποταμό με ένα χείμαρρο. Ανάφερε όμως ότι στην έκθεση του περιλαμβάνονται ενημερωτικοί χάρτες και ότι έλαβαν υπόψη τους ότι ο χείμαρρος του Αγίου Ιωάννη δεν κατατάσσεται στους χείμαρρους, ποτάμια, ρέματα με δυνητικό κίνδυνο πλημμύρας. Ασχολήθηκαν με τα αίτια των πλημμυρών αλλά όχι με το πώς μελέτησε ο σχεδιαστής γενικά το συγκεκριμένο τμήμα, αυτό που κατασκευάστηκε ο ποδηλατόδρομος. Παρόλα αυτά είχαν ζητηθεί από το Δήμο Πόλεως Χρυσοχούς ένα ιστορικό με το τι συνέβηκε και στοιχεία, τα οποία ουδέποτε τους δόθηκαν. Όσον αφορά την ένταση των βροχοπτώσεων κατά τις 7/01/2012 και 17/12/2012 ο μάρτυρας είπε ότι με βάση τα βροχομετρικά δεδομένα τα οποία έλαβαν από την μετεωρολογική υπηρεσία και τα οποία αναφέρονται στην σελ. 18 της Έκθεσης, τεκμήριο 24, δεν ξεπέρασαν τις μέγιστες ενστάσεις των βροχοπτώσεων της τελευταίας 40ετίας. Ήταν αναμενόμενες ανάφερε. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας ανάφερε ότι η αποθήκη του ξενοδοχείου η οποία πλημμύρησε βρίσκεται σε απόσταση 200 - 300 μέτρων από το γεφύρι 1 το οποίο υπερχείλισε λόγω των οχετών και της απομείωσης της παροχετευτικότητας των υδάτων με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί υδραυλικό άλμα. Είπε όμως ότι υπήρχε εκτροπή υδάτων και σε άλλα σημεία του χειμάρρου όπου γίνεται απότομη αλλαγή κλίσης λόγω διάβρωσης ενδεχομένως και διάβρωσης σε βάθος χρόνου κάποιων τμημάτων του εδαφικού υλικού των πρανών ή των παρειών του χειμάρρου, οπότε υπήρχε κατάκλιση υδάτων της ευρύτερης περιοχής. Ο ίδιος όμως δεν εξέτασε τις ζημιές του συγκεκριμένου ξενοδοχείου άλλα άλλος συνάδελφος του. Ούτε εξέτασε τις ζημιές των υπόλοιπων υποστατικών που αφορούν οι αγωγές. Ανάφερε όμως ότι υπάρχει το ενδεχόμενο τα νερά τα οποία κατέκλεισαν το δρόμο, λόγω της υπερχείλισης του γεφυριού και λόγω των κλίσεων που υπάρχουν στην περιοχή, να κατευθύνθηκαν κυρίως προς την βορειοδυτική μεριά. Πιστεύει επίσης ότι η συγκεκριμένη πλημμύρα στην περιοχή των υπόλοιπων υποστατικών οφείλεται και στο γεγονός διάβρωσης εδαφικού υλικού των πρανών του αποδέκτη και από πιο ψηλό σημείο, με αποτέλεσμα να καταλήξει στο συγκεκριμένο σημείο. Όλα αυτά όμως επανέλαβε τα εξέτασαν πιο λεπτομερώς άλλοι συνάδελφοι του. Ο Μ.Ε. 5 κατάθεσε υπό την ιδιότητα του Πολιτικού Μηχανικού και ως εξωτερικός συνεργάτης από το 2000 της Εταιρείας «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ, Πραγματογνώμονες - Διακανονιστές Ζημιών». Έλαβε μέρος είπε στην ετοιμασία Εκθέσεων σε σχέση με τα αίτια των πλημμυρών που έλαβαν χώρα στις 08/01/2012 και 17/12/2012 στην περιοχή Λατσιού. Σε σχέση με την πλημμύρα ημερομηνίας 17/12/2012 τους ζητήθηκε από την Παγκυπριακή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ όπως προχωρήσουν σε συμπληρωματική Έκθεση με σκοπό την εξακρίβωση των αιτιών που προκάλεσαν την εν λόγω πλημμύρα. Ο ίδιος προέβηκε σε επιτόπου επίσκεψη μαζί με τον Μ.Ε.6 στις 03/01/2013 με σκοπό την αποτύπωση του χειμάρρου και διαπίστωση των αιτιών που προκάλεσαν την πλημμύρα στην ξενοδοχειακή μονάδα και ετοιμάστηκε το τεκμήριο
  9. Ο μάρτυρας αυτός επεξήγησε τα πορίσματα που έχουν καταλήξει και αναφέρονται στο τεκμήριο 13 με αναφορά σε φωτογραφίες οι οποίες λήφθηκαν (βλ. τεκμήριο 30). Συνοπτικά, η θέση του ήταν ότι από τις σφοδρές βροχοπτώσεις, ο χείμαρρος ο οποίος διέρχεται από την περιοχή της Δρούσιας και της Ανδρολύκου και εκβάλει στο Λατσί, κατήλθε ορμητικός με αποτέλεσμα τα νερά να υπερχειλίσουν σε διάφορα σημεία του χειμάρρου αλλά και να περάσουν τόσο πάνω από το μικρό γεφύρι που βρίσκεται στον παραλιακό δρόμο στο Λατσί, όσο και από αυτό που βρίσκεται βορειότερα, μερικά μέτρα πριν το παραλιακό μέτωπο λόγω ανεπάρκειας τους να διοχετεύσουν τα όμβρια ύδατα. Η υπερχείλιση του χειμάρρου οφείλεται τόσο σε ανεπάρκεια της κατασκευής των δύο γεφυριών που βρίσκονται στην βόρεια πλευρά του χειμάρρου όσο και σε ανεπάρκεια του χειμάρρου να διαχειριστεί τον όγκο των υδάτων που διέρχονται εντός αυτού. Επεξηγώντας περαιτέρω τη θέση του, είπε ότι η διατομή του γεφυριού 1 λόγω της προσθήκης που έγινε κατά τα έτη 2004 - 2005 από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, έχει απομειωθεί σημαντικά. Συγκεκριμένα, από τις μετρήσεις που έχουν κάνει, από την προσθήκη των σωληνωτών αγωγών, έχει μειωθεί η διατομή κατά 2,41 φορές. Επίσης, εντός της κοίτης του ποταμού εντοπίστηκαν κομμάτια από τοίχο αντιστήριξης από οπλισμένο σκυρόδεμα τα οποία έχουν ριχθεί σε αυτή και δεν έχουν αφαιρεθεί κάτι το οποίο δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα καθότι απομειώνεται η φέρουσα ικανότητα παροχής του συγκεκριμένου χειμάρρου. Υπήρχαν περαιτέρω φερτά υλικά όπως λάστιχα αυτοκινήτων, οχημάτων, σωλήνες και άλλα φερτά υλικά. Περαιτέρω, τα ύψη των πρανών ήταν μειωμένα. Λόγω, επίσης της ελλιπούς συντήρησης και καθαριότητας της κοίτης του ποταμού, τα φερτά υλικά κάλυψαν περίπου το 50% των σωληνωτών αγωγών και επομένως πέραν της μείωσης των διατομών της γέφυρας 1 που υπήρχε από την επέκταση, υπήρξε περαιτέρω μείωση της παροχετευτικής της ικανότητας. Ο μάρτυρας παραπέμποντας στη φωτογραφία της σελίδας 7 του τεκμηρίου 13 υπέδειξε το σημείο, νοτιότερα του γεφυριού 1, από το οποίο διέφυγε ο κύριος όγκος νερού του χειμάρρου και κατέληξε στο υπόγειο του ξενοδοχείου. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αναφέρθηκε και στο τεκμήριο 24, το οποίο είναι Έκθεση που ετοιμάστηκε για τα αίτια και των δύο πλημμυρών που είχαν ως συνέπεια την πρόκληση ζημιών σε υποστατικά και περιουσίες της ευρύτερης περιοχής του παραλιακού μετώπου στο Λατσί. Ο ίδιος ασχολήθηκε με μέρος των κεφαλαίων 5, 6 και 7.2 αυτής. Επεξήγησε την φέρουσα ικανότητα απορροής υδάτων από τα δύο γεφύρια που τέμνουν τον επίδικο χείμαρρο, τους υπολογισμούς μέγιστων παροχών αιχμής του χειμάρρου, υπολογισμό παροχών χειμάρρου κατά τις περιόδους πλημμύρας καθώς και υπολογισμό παροχών φέρουσας ικανότητας απορροής των προαναφερόμενων γεφυριών και τα αίτια πλημμύρας και εισηγήσεις για αποτροπή επανάληψης συμβάντος. Επεξήγησε το συμπέρασμα του για την μείωση κατά 2,41 φορές της απορροής της γέφυρας 1 κατόπιν των εργασιών επέκτασης της, κάτι το οποίο ευνόησε το φαινόμενο που στην υδραυλική μηχανική αποκαλείται υδραυλικό άλμα υπό τις συνθήκες του οποίου αυξάνονται οι πιθανότητες υπερχείλισης του αποδέκτη όμβριων υδάτων. Σε σχέση με τη γέφυρα 2, είπε ότι η απορροή ροής της κατόπιν των εργασιών επέκτασης της μειώθηκε κατά σε 2,17 φορές. Όσον αφορά τα συμπεράσματα της υδρολογικής μελέτης που διενεργήθηκε, ο μάρτυρας είπε ότι η επέκταση των δύο γεφυριών είχε ως αποτέλεσμα την μικρότερη παροχετευτική ικανότητα τους και την μη διαχείριση των όγκων νερών των συγκεκριμένων ημερομηνιών. Αν δεν γίνονταν οι εν λόγω επεκτάσεις, είπε, ο εν λόγω όγκος νερών θα ήταν διαχειρίσιμος. Ανάφερε επίσης ότι ο συγκεκριμένος όγκος αιχμής των δύο ημερομηνιών όταν έγιναν οι ζημιές, ήταν αναμενόμενος ή ήταν εντός των αναμενόμενων όγκων που θα περιμέναμε βάσει των υδρολογικών δεδομένων. Συνήθως τέτοια έργα σχεδιάζονται για περίοδο επαναφοράς βροχόπτωσης τα 50 χρόνια. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, η μέγιστη βροχόπτωση για τη συγκεκριμένη περιοχή για περίοδο επαναφοράς στα 50 χρόνια είναι 32,7 χιλιοστά ανά ώρα. Η συνολική μέγιστη ροή του χειμάρρου που αναμένεται από τέτοια βροχόπτωση ανέρχεται στα 85 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο. Από τους υπολογισμούς που έχουν κάνει για τα δύο ζημιογόνα γεγονότα, η μέγιστη ροή χειμάρρου στις 18/12/2012 και στις 07/01/2012 ανερχόταν σε 71,2 και 55,65 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο. Πριν από τις εργασίες επέκτασης των δύο γεφυριών η παροχετευτική ικανότητα της γέφυρας ήταν 110.8 κυβικά το δευτερόλεπτο ενώ μετά τις εργασίες μειώθηκε σε 52 κυβικά ανά δευτερόλεπτο. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αυτός συνέδεσε την υπερχείλιση του χειμάρρου στη γέφυρα 1 με τις ζημιές στα υπόλοιπα υποστατικά, πέραν της ξενοδοχειακής μονάδας. Ανάφερε ότι το νερό που υπερχείλιζε στο σημείο εκείνο ακολουθούσε την οδό της παραλιακής οδού, λόγω των κλίσεων που υπήρχαν. Συνεπώς, ο μεγάλος όγκος νερού και λάσπης που μαζευόταν στην οδό ξεπερνούσε κατά πολύ τη δυνατότητα της ως προς την διαχείριση των όμβριων υδάτων. Αυτό έγινε λόγω του γεγονότος ότι τα έργα διαχείρισης των όμβριων υδάτων της παραλιακής οδού δεν σχεδιάστηκαν και ούτε ήσαν επαρκή για τη διαχείριση των νερών και της λάσπης που υπερχείλιζαν από το χείμαρρο. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί η στάθμη του νερού στην παραλιακή οδό και να επηρεαστούν οι περιουσίες που περιγράφονται στις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, τεκμήρια 9 -
  10. Αντεξεταζόμενος είπε ότι η πλημμύρα είναι ένα φυσικό φαινόμενο όμως με τις γνώσεις που έχουμε, μπορούμε με τους κατάλληλους σχεδιασμούς να το αντιμετωπίσουμε έτσι ώστε να μην υπάρχουν ζημιές. Με βάση την υδρολογική μελέτη που εκπόνησαν, αποδείχθηκε ότι το γεφύρι δεν ήταν ικανό να διαχειριστεί τους συγκεκριμένους όγκους νερού, με αποτέλεσμα να υπερχειλίσει. Όσον αφορά την απόσταση του γεφυριού 1 από την αποθήκη του ξενοδοχείου που υπερχείλισε, είπε ότι αυτή είναι γύρω στα 200 μέτρα. Στο χώρο έξω από την αποθήκη του ξενοδοχείου, όπου γειτνιάζει με το χείμαρρο δεν υπήρχαν αντιπλημμυρικά έργα και δεν χρειάζονταν είπε τέτοια έργα καθότι δεν είναι από εκεί που έφυγε το νερό. Το ύψος των πρανών στο σημείο εκείνο ήταν 1,80 μ.. Το σημείο όπου έχουν διαφύγει τα νερά και κατευθύνθηκαν προς το ξενοδοχείο έχουν μια απόσταση περίπου 150 - 250 μέτρα και παρεμβάλλεται ένα χωράφι. Ανάφερε επίσης ότι η μείωση της διατομής του γεφυριού και τα μειωμένα πρανή και η έλλειψη συντήρησης, είχαν ως αποτέλεσμα να μην είναι ικανός ο χείμαρρος να παροχετεύσει τον συγκεκριμένο όγκο νερού, με αποτέλεσμα τα νερά να υπερχειλίζουν αριστερά και δεξιά αλλά και με αποτέλεσμα να κατευθύνεται το νερό προς την αποθήκη του ξενοδοχείου. Σε σχέση με την ευθύνη της Κυπριακής Δημοκρατίας για την πρόκληση των εν λόγω πλημμυρών, ο μάρτυρας είπε ότι ο ίδιος δεν εξέτασε αυτό το ζήτημα και είναι κάτι που θα αποφασίσει το Δικαστήριο. Είπε όμως ότι οι πλημμύρες αυτές έπρεπε να προβλεφθούν από τα αρμόδια όργανα του κράτους και να γίνουν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες για να αποφευχθούν, δεδομένου ότι οι βροχοπτώσεις που έλαβαν χώρα ήταν εντός των αναμενόμενων με περίοδο επαναφοράς για 50 χρόνια και κατά πολύ χαμηλότερες. Είπε περαιτέρω ότι το Τμήμα Δημοσίων Έργων αναγνώρισε ότι υπήρχε μειωμένη διατομή και ξεκίνησε την αφαίρεση της προσθήκης στις αρχές του 2013, η οποία κατά τη θέση του έγινε χωρίς μελέτη. Επίσης, ανάφερε ότι η μελέτη και επίβλεψη για το συγκεκριμένο έργο πραγματοποιήθηκε από τα Δημόσια Έργα. Ο ιδιοκτήτης του έργου είναι ο Δήμος Πόλεως Χρυσοχούς και ο εργολάβος η Gabriel Construction. Ο μάρτυρας απέρριψε τη θέση ότι οι πλημμύρες στο ξενοδοχείο και στις δύο περιπτώσεις οφείλονταν στην έντονη βροχόπτωση και στην απουσία αντιπλημμυρικών έργων εκ μέρους του ξενοδοχείου επεξηγώντας τη θέση του. Περαιτέρω, διαφώνησε με τη θέση ότι οι επίδικες πλημμύρες δεν μπορούσαν να προβλεφθούν από κανένα, παραπέμποντας στα στοιχεία της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, Παράρτημα 5 του τεκμηρίου
  11. Είπε ότι θα μπορούσαν να προβλεφθούν και να γίνει σωστός σχεδιασμός των έργων, έτσι ώστε να μην υπάρχουν ζημιές. O M.E. 6 ανάφερε ότι είναι ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ, Πραγματογνώμονες - Διακανονιστές Ζημιών» από το 1999 μέχρι σήμερα και εξήγησε την εμπλοκή της εν λόγω εταιρείας στις επίδικες πλημμύρες καθώς επίσης και τη δική του συμμετοχή στην ετοιμασία των διαφόρων Εκθέσεων - Εκτιμήσεων. Ουσιαστικά ο μάρτυρας αυτός είπε ότι η πιο πάνω αναφερόμενη εταιρεία τους διενέργησε εκτιμήσεις των ζημιών που υπέστησαν οι ασφαλιζόμενοι της ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ στις Αγ. Αρ. 2574/13, 3126/13, 3360/13 και 3362/13 και εξέτασαν τις απαιτήσεις τους σχετικά με τις ζημιές που υπέστησαν συνεπεία της πλημμύρας ημερομηνίας 08/01/
  12. Παράπεμψε στις Εκθέσεις - Εκτιμήσεις Ζημιών τεκμήρια 9, 10, 11 και 14, το περιεχόμενο των οποίων υιοθέτησε. Αναγνώρισε επίσης τις φωτογραφίες τεκμήρια 11Α και ανάφερε ότι ο ίδιος ήταν παρών κατά την καταγραφή των ζημιών που αφορά το τεκμήριο
  13. Όλες τις πιο πάνω εκτιμήσεις διενήργησε ο εργοδοτούμενος της εταιρείας τους κ. Χρήστος Παυλίδης, Μ.Ε.
  14. Ο μάρτυρας ανάφερε επίσης ότι ειδοποιήθηκαν εκ νέου από την ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ στις 18/12/2012 με σκοπό την διερεύνηση και εκτίμηση ζημιάς που προκλήθηκε στο ξενοδοχείο «ELIA LATCHI HOTEL APARTMENTS LTD» λόγω πλημμύρας. Εξήγησε τις ενέργειες που ο ίδιος έκανε μαζί με τον Μ.Ε.2 και υιοθέτησε το περιεχόμενο του τεκμηρίου 12, στο οποίο είπε γίνεται παραπομπή και για τη ζημιά στο όχημα της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 3127/
  15. Επίσης, ο μάρτυρας ανέφερε ότι μετά τα πιο πάνω, τους ζητήθηκε από την ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ η ετοιμασία συμπληρωματικής έκθεσης πραγματογνωμοσύνης με σκοπό την εξακρίβωση των αιτιών που προκάλεσαν την πλημμύρα στην ξενοδοχειακή μονάδα. Κατόπιν επισκέψεων στην περιοχή και στο χείμαρρο τόσο του ιδίου όσο και του Μ.Ε.5 ετοιμάστηκε το τεκμήριο
  16. Ακολούθως, αναφέρθηκε στο ιστορικό της ετοιμασίας του τεκμηρίου
  17. Είπε ότι κατόπιν των ζημιών και των αποζημιώσεων που δόθηκαν, το 2013 η εταιρεία ΛΑΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ η οποία επίσης ασφάλιζε κάποια υποστατικά στην περιοχή και το υπό ανέγερση τεχνικό έργο, πλησίον της εκβολής του χειμάρρου Αγίου Ιωάννη στο παραλιακό μέτωπο Λατσιού, ανάθεσε στην εταιρεία τους τη διερεύνηση των Αιτιών των Πλημμύρων και την εισήγηση μέτρων αποτροπής της επανάληψης πλημμυρών. Συνεπώς, ετοιμάστηκε σχετική έκθεση ημερομηνίας 18/11/
  18. Το Φεβρουάριο του 2021 η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ τους ζήτησε αντίστοιχη μελέτη. Για την εκπόνηση της εν λόγω μελέτης άντλησαν τα στοιχεία από την έκθεση που ετοιμάστηκε το 2013 για το ίδιο θέμα και αναφορικά με την ίδια περιοχή. Η εν λόγω έκθεση τεκμήριο 24 ετοιμάστηκε από τον ίδιο και τους Μ.Ε.4 και
  19. Αντεξεταζόμενος είπε ότι ο ίδιος δεν διαπίστωσε στην περιοχή να υπήρχαν σχάρες απομάκρυνσης των όμβριων υδάτων. Ανάφερε όμως ότι ένα σύστημα απομάκρυνσης όμβριων υδάτων δεν θα μπορούσε να ήταν έτοιμο να διαχειριστεί ροές όμβριων υδάτων μη αναμενόμενες ή μη προβλεπτές εξηγώντας τη θέση του αυτή. Είπε επίσης ότι όλα τα υποστατικά πλημμύρησαν ως αποτέλεσμα της υπερχείλισης του χειμάρρου, επεξηγώντας τη θέση του και παραπέμποντας στο τεκμήριο 24 που ετοιμάστηκε. Ο μάρτυρας απέρριψε τη θέση ότι η έκθεση τεκμήριο 24 έγινε πολύ καθυστερημένα με σκοπό να αποδοθούν ευθύνες στην Κυπριακή Δημοκρατία και παράπεμψε στο γεγονός ότι η εν λόγω έκθεση είναι αναλυτική η οποία τεκμηριώνει απόλυτα το πλημμυρικό φαινόμενο και τις αιτίες που το προκάλεσαν για να κριθεί κατά πόσο ευθύνεται ο οποιοσδήποτε για αυτό. Είπε επίσης ότι στην έκθεση δεν επιρρίπτεται ευθύνη στον οποιοδήποτε αλλά περιλαμβάνονται όλα τα διαθέσιμα δεδομένα για να κρίνει το Δικαστήριο τι θεωρεί ότι ισχύει σε σχέση με τις ευθύνες. Ο μάρτυρας, τέλος, απέρριψε τη θέση ότι τα επίδικα υποστατικά πλημμύρισαν λόγω των καιρικών συνθηκών, των καταρρακτωδών βροχών με αποτέλεσμα την υπερχείλιση του χειμάρρου και την ανυπαρξία αντιπλημμυρικών έργων από τους ιδιοκτήτες τους παραπέμποντας εκ νέου στα συμπεράσματα του τεκμηρίου
  20. Ο Μ.Ε. 7 κατάθεσε ως ένας εκ των διευθυντών της εταιρείας «LWC LATCHI WATERSPORTS CENTRE LTD», ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 3126/13 και ανάφερε ότι η εταιρεία αυτή κατά τον ουσιώδη χρόνο ενοικίαζε και ενοικιάζει δύο εφαπτόμενα καταστήματα στην περιοχή Λατσιού. Ασχολείται δε με το λιανικό εμπόριο ειδών κατάδυσης και θαλάσσιων σπορ. Περιέγραψε τον ισόγειο χώρο του ενός εκ των δύο καταστημάτων της και ανάφερε ότι στις 08/01/2012, μετά τα μεσάνυκτα όμβρια ύδατα με συνοδεία λάσπης διοχετεύθηκαν στο κατάστημα δια μέσου της θύρας εισόδου με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει με την στάθμη του νερού να φθάνει τα 10 εκατοστά περίπου. Συνεπεία τούτου, ήταν να προκληθούν ζημιές σε ποσότητα εμπορευμάτων και διαβροχή στο συνθετικό δάπεδο του καταστήματος. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι στις 26/01/2012 έγινε επίσκεψη των πραγματογνωμόνων της ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ στους οποίους υπέδειξε τις ζημιές και τους παράδωσε τα σχετικά τιμολόγια αγοράς τα οποία είναι επισυνημμένα στην έκθεση τεκμήριο
  21. Η ενάγουσα εταιρεία αποζημιώθηκε είπε το συνολικό ποσό των €1290 για τα εμπορεύματα. Εξήγησε επίσης γιατί η αξίωση της ενάγουσας ανέρχεται στα €2.442,
  22. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με τα αντιπλημμυρικά μέτρα που η ενάγουσα είχε λάβει για την αποφυγή πλημμύρας του καταστήματος της, ο μάρτυρας είπε ότι η πρόσοψη του καταστήματος της είχε υψωθεί πέραν του υψομέτρου του δρόμου και η τοποθέτηση κεραμικών στην πρόσοψη του καταστήματος είχε κλίση ώστε να μην μπορεί να μπαίνει μέσα το νερό. Ο μάρτυρας είπε ότι κατά την ημέρα που έγινε η πλημμύρα, η ροή του νερού κατευθυνόταν κατά μήκος του δρόμου και η απόσταση του καταστήματός του από τον χείμαρρο απέχει γύρω στα 300 μέτρα. Ο Μ.Ε.8 κατάθεσε ως πολιτικός μηχανικός - εκτιμητής ακινήτων ο οποίος εξέτασε τις ζημιές που προκλήθηκαν συνεπεία πλημμύρας ημερομηνίας 17/12/2012 στο κατάστημα με την επωνυμία ROBERT'S, ιδιοκτησία της εταιρείας ΜΑGNIOR LTD, ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 1369/
  23. Το εν λόγω κατάστημα είπε βρίσκεται στην περιοχή Λατσιού και δραστηριοποιείτο στον τομέα του λιανικού εμπορίου αξεσουάρ και τουριστικών αναμνηστικών δώρων (σουβενίρ) και απέχει περί τα 150 μέτρα από τον επίδικο χείμαρρο. Ο μάρτυρας εξήγησε τη διαδικασία που ακολούθησε κατά την ετοιμασία της σχετικής Έκθεσης - Εκτίμησης ημερομηνίας 28/01/2013 κατόπιν οδηγιών της ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ, την οποία κατάθεσε στο Δικαστήριο (βλ. τεκμήριο 35). Σύμφωνα με την εν λόγω εκτίμηση η συνολική ζημιά στον εν λόγω υποστατικό ανερχόταν στα €33,687.73 (€14.760 στον εξοπλισμό του καταστήματος και €18.927,73 στο εμπόρευμα του). Το κόστος ετοιμασίας της εν λόγω έκθεσης ανέρχεται στα €354 τα οποία καταβλήθηκαν από την ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ και κατάθεσε στο Δικαστήριο την σχετική απόδειξη (βλ. τεκμήριο 36). Αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι σε σχέση με τις ζημιές στον εξοπλισμό του καταστήματος του παρουσιάστηκαν από τον ιδιοκτήτη προσφορές για την επιδιόρθωση αυτών, τις οποίες αξιολόγησε λόγω της τεχνογνωσίας που κατέχει και κατέληξε στα δικά του συμπεράσματα. Αναφορικά με τις ζημιές στα εμπορεύματα, είπε ότι ο ίδιος έκανε καταγραφή αυτών κατά την δεύτερη επίσκεψη του στο κατάστημα και του προσκομίστηκε κατάλογος τιμολογίων αγοράς τους από τον ιδιοκτήτη, το τεκμήριο
  24. Έγινε δειγματοληπτικός έλεγχος των τιμών και διαπιστώθηκε ότι ήταν ορθό το κόστος τους. Από την αντίπερα όχθη, η Μ.Υ.1 ανάφερε ότι εργάζεται στο Τμήμα Μετεωρολογίας ως τεχνικό προσωπικό για σχεδόν 40 χρόνια. Είναι μετεωρολογικός επιθεωρητής και προΐσταται του κλάδου της βροχόπτωσης. Η μάρτυρας αναγνώρισε το τεκμήριο 5 και είπε ότι για τις ημερομηνίες 7 - 8/01/2012 καταγράφηκε βροχόπτωση 47.9 μιλίμετρα που ουσιαστικά αποτελεί μια από τις πολύ ψηλές βροχοπτώσεις. Βασιζόμενη στη δεύτερη σελίδα του τεκμηρίου 5, είπε ότι η πιο πάνω βροχόπτωση ήταν η πιο ψηλή που καταγράφηκε για την δεκαετία 2005 - 2014 για τον μήνα Ιανουάριο για ένα 24ώρο. Οι βροχές κατά τον ουσιώδη χρόνο πρέπει να ήταν καταρρακτώδεις είπε. Αναγνώρισε επίσης το τεκμήριο 8 και είπε ότι αφορά και αυτό την Πόλη Χρυσοχούς και το Λατσί για τον μήνα Δεκέμβριο του
  25. Για τις 17/12/2012 καταγράφεται βροχόπτωση 47.5 χιλιοστά και για τις 18/12/2012 βροχόπτωση 53.2 χιλιοστά. Συνολικά είπε για τις δύο πιο πάνω μέρες καταγράφεται βροχόπτωση πέραν των 100 χιλιοστών. Στη δεύτερη σελίδα του τεκμηρίου 8 καταγράφονται τα στατιστικά της δεκαετίας 2005 -
  26. Παρουσιάζεται στον πίνακα αυτό μια τιμή 62.3 χιλιοστά ανά 24ώρο για το έτος 2008 για τον μήνα Δεκέμβριο αλλά, είπε, δεν υστερεί το 47.5 και η επόμενη ημέρα 53.2 που σαν σύνολο υπερβαίνει τα 100 μιλίμετρα σε δύο 24ώρα. Λαμβάνονται υπόψη ως δύο συνεχόμενες ημέρες. Της υποδείχθηκε περαιτέρω το τεκμήριο 16 το οποίο είπε αφορά και πάλι το σταθμό της Πόλεως Χρυσοχούς. Στην πρώτη σελίδα καταγράφεται η βροχόπτωση για το έτος 2012 (01/01/2012 - 31/12/2012) ενώ στη δεύτερη σελίδα τα στατιστικά της δεκαετίας 2005 -
  27. Τα δεδομένα που παρουσιάζουν οι σελίδες αυτές είναι τα ίδια με τα πιο πάνω που ανάφερε. Είπε όμως ότι η σελίδα 4 παρουσιάζει το Σταθμό Δρούσειας για ολόκληρο το έτος
  28. Για τις 07/01/2012 καταγράφηκε βροχόπτωση 55 μιλίμετρα και για τις 08/01/2012 14.8 μιλίμετρα. Τα 55 μιλίμετρα είπε είναι εξαιρετικά ψηλή βροχή για ένα 24ώρο. Στις 17/12/2012 υπήρχε βροχόπτωση 58.3 μιλίμετρα και στις 18/12/2012 41.5 μιλίμετρα που είναι ψηλές βροχοπτώσεις. Όσον αφορά το τεκμήριο 20 είπε ότι αυτό αφορά τον Σταθμό Πόλεως Χρυσοχούς και προέρχεται από αυτογραφικό όργανο. Δηλαδή, καταγράφει τα επεισόδια βροχόπτωσης που έχουν συμβεί σε κάποια χρονικά διαστήματα συγκεκριμένων ημερών για να γνωρίζουν το διάστημα της διάρκειας της βροχής και της ποσότητας εκείνου του διαστήματος. Η μάρτυρας επεξήγησε τις διάφορες τιμές που εμφανίζονται σε συγκεκριμένα διαστήματα κατά τις ημερομηνίες 17 - 18/12/2012 για να πει ότι με αυτές αποδεικνύεται ότι οι βροχές ήταν καταρρακτώδεις. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και για τις ημερομηνίες 7 - 8/01/
  29. Στην τέταρτη σελίδα του τεκμηρίου 20 καταγράφονται τα ίδια στοιχεία για τα έτη 1971 -
  30. Η επόμενη σελίδα αφορά τον Σταθμό στις Σμιγές που είναι στην περιοχή Ακάμα και καταγράφονται τα στατιστικά για τα έτη 1985 - 2014 των μηνών Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου εκάστου έτους. Παρουσιάζεται μια τιμή 83.0 χιλιοστών βροχόπτωσης για τον Δεκέμβριο του 1988 που ήταν η μέγιστη που καταγράφηκε για την τριαντακονταετία. Στις 17 - 18/12/2012 όμως στην ίδια περιοχή έχουμε σύνολο 68 χιλιοστά βροχόπτωση που δεν απέχει πολύ από τη μέγιστη πιο πάνω τιμή. Η μάρτυρας ακολούθως αναφέρθηκε στους πίνακες και τα στοιχεία της μετεωρολογικής υπηρεσίας που περιλαμβάνονται στο παράρτημα 5 του τεκμηρίου 24 και τα επεξήγησε. Είπε επίσης ότι τα στοιχεία αυτά είναι κάπως αόριστα καθότι δεν φαίνεται για ποια έτη αφορούν οι μήνες που εμφανίζονται σε αυτά. Η θέση της μάρτυρος με βάση τα δεδομένα τα οποία εξήγησε είναι ότι οι βροχοπτώσεις που παρουσιάστηκαν κατά τις 7 - 8/01/2012 και 17 - 18/12/2012 ήταν ασύνηθες φαινόμενο από την πλευρά της ποσότητας. Αντεξεταζόμενη, η μάρτυρας είπε ότι η μέγιστη βροχόπτωση παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2008 αλλά δεν μπορούμε να συγκρίνουμε την βροχόπτωση αυτή με αυτή του Ιανουαρίου διότι είναι διαφορετικοί μήνες. Τούτο όμως αφορά μόνο το επίπεδο του στατιστικού και όχι το επίπεδο του αποτελέσματος. Η συνάθροιση του αποτελέσματος της βροχόπτωσης 17 - 18/12/2012 θα είχε σημασία αν η πλημμύρα γινόταν μετά και την βροχόπτωση της 18/12/2012 και όχι προηγουμένως. Σε σχέση με την βροχόπτωση της 08/01/2012, αυτή είπε δεν ήταν τόσο μεγάλη για να παίζει ουσιαστικό ρόλο. Σε σχέση με τα στατιστικά της σελίδας 3 του τεκμηρίου 20 η μάρτυρας συμφώνησε ότι κατά το έτος 1983 υπήρχε μέγιστη ποσότητα ανά 24ώρο 71.3 χιλιοστά, το έτος 1976 55.6, το έτος 1987 56.6, το έτος 1988 57.8, το 1994 69 και το 2008 62.3 που είναι μεγαλύτερες από τη ποσότητα του Δεκεμβρίου του
  31. Είπε όμως ότι στον πίνακα αυτό δεν καθορίζεται για ποιο μήνα αφορούν οι ποσότητες αυτές. Περαιτέρω, η μάρτυρας είπε ότι οι τιμές του πίνακα που περιλαμβάνεται στη σελίδα 18 του τεκμηρίου 24 συμπίπτουν με τις τιμές που περιλαμβάνονται στη δεύτερη σελίδα του τεκμηρίου 20 και που αφορούν τις εντάσεις βροχόπτωσης ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα κατά τον μήνα Ιανουάριο του
  32. Συμφώνησε επίσης ότι τιμές του εν λόγω πίνακα που αφορούν τις 18/12/2012 συμπίπτουν με τις τιμές που αναφέρονται στη πρώτη σελίδα του τεκμηρίου
  33. Ο Μ.Υ.2 ανάφερε ότι εργάζεται στο Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων ως τεχνικός επιθεωρητής και βρισκόταν στο γραφείο της Πόλης Χρυσοχούς από το 1979 -
  34. Τα καθήκοντα του είναι οι υδρολογικές μελέτες και μετρήσεις επιφανειακών και υπογείων νερών. Δεν έχει οποιαδήποτε ακαδημαϊκά προσόντα. Γνωρίζει πολύ καλά την περιοχή του Λατσιού. Ο μάρτυρας είπε ότι κατά τους επίδικους χρόνους υπήρξαν δυνατές βροχοπτώσεις και υπήρχαν πολλά νερά στους ποταμούς και στην περιοχή. Επισκέφθηκε το ξενοδοχείο Elia Hotel Apartments κατά το δεύτερο επεισόδιο μετά που κλήθηκε από τον Μ.Ε.1 και του υπέδειξε τα σημεία που μπήκε το νερό μέσα στο ξενοδοχείο. Κλήθηκαν είπε για να πάνε εκεί να δουν αν μπορούν να κάνουν κάτι διότι οι ίδιοι δεν ήταν υπεύθυνοι για να δουν τις ζημιές. Αυτοί είναι υπεύθυνοι μόνο για την επίβλεψη των «ποταμιών». Αναφέρθηκε στο ανάχωμα το οποίο έγινε από το ξενοδοχείο και το οποίο του είπαν αυτοί να το κάνει για να μην ξανά έρθει το νερό στο ξενοδοχείο. Υπέδειξε επίσης στο τεκμήριο 17 το σημείο από όπου διέφυγε το νερό από το χείμαρρο και εισήλθε στην αποθήκη του ξενοδοχείου. Ο μάρτυρας εξέφρασε την άποψη ότι δεν θα μπορούσε να ευθύνεται το γεφύρι 1 για την είσοδο των νερών στο ξενοδοχείο καθότι υπάρχει υψομετρική διαφορά και δεν νομίζει το νερό να πήγε προς τα πίσω. Ούτε νομίζει ευθύνονται τα γεφύρια για τις ζημιές στα υπόλοιπα υποστατικά καθότι υπάρχει μεγάλη απόσταση. Είπε περαιτέρω ότι δεν υπήρχε και δεν υπάρχει μέχρι σήμερα σύστημα απορροής των όμβριων υδάτων στην περιοχή. Η υπερχείλιση του χείμαρρου οφείλεται στην μεγάλη βροχόπτωση που έπεσε τις μέρες εκείνες. Το Τμήμα του δεν έχει την ευθύνη και αρμοδιότητα για καθαρισμό των ποταμών. Έχουν μόνο την εποπτεία. Διαφώνησε με τις εκθέσεις τεκμήρια 13 και 24 και τις ροές που αναφέρονται σε αυτές αν και ανάφερε ότι ο ίδιος δεν είναι υδρολόγος. Αντεξεταζόμενος είπε ότι στο ένα γεφύρι τα Δημόσια Έργα πρόσθεσαν ένα πεζόδρομο και έβαλαν στρογγυλά «κούγκια». Το εν λόγω γεφύρι επανήλθε στην αρχική του κατάσταση αλλά δεν θυμάται πότε. Η εποπτεία που έχουν στους ποταμούς, συνίσταται είπε στο ότι αν τα Κοινοτικά Συμβούλια ή οι Δήμοι που έχουν την ευθύνη αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα, τους φωνάζουν για να πουν τις απόψεις τους. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας είπε ότι δεν είχε ακούσει να είχε πλημμυρήσει η ξενοδοχειακή μονάδα πριν το 2012 αλλά ούτε και μετά που το γεφύρι επανήλθε στην πρότερα του κατάσταση, αποδίδοντας τα επίδικα γεγονότα όμως στις υψηλές βροχοπτώσεις κατά την περίοδο εκείνη. Ο Μ.Υ.3 κατάθεσε υπό την ιδιότητα του Επαρχιακού Μηχανικού των Δημοσιών Έργων στην Πάφο από το έτος
  35. Από τις 15/12/2017 είναι Εκτελεστικός Μηχανικός και από τις 22/10/2018 Επαρχιακός Μηχανικός του Τμήματος Δημοσιών Έργων στην Πάφο. Από τις 22/10/2015 έχει, μεταξύ άλλων, την αρμοδιότητα της Διοίκησης του Επαρχιακού Γραφείου Δημοσίων Έργων της Πάφου μέχρι σήμερα. Ανάφερε τα προσόντα του και εξέφρασε την δική του άποψη σε σχέση με τα αίτια των επίδικων πλημμυρών. Κατά αρχάς, ο μάρτυρας είπε ότι κατά ή περί το 2004, το Τμήμα Δημοσιών Έργων ετοίμασε σχέδια για την κατασκευή πεζόδρομου/ποδηλατόδρομου κατά μήκος του δρόμου από την Πόλη Χρυσοχούς προς το Νέο Χωριό Πάφου. Στα πλαίσια του πιο πάνω έργου, το οποίο ολοκληρώθηκε το 2005, έγινε επέκταση της Γέφυρας στο Λατσί με την τοποθέτηση 11 σωληνωτών οχετών Φ1000 (Τσιμεντοσωλήνες). Η αρχική γέφυρα είχε δύο ανοίγματα διαστάσεων 6,50 Χ 2,5m περίπου το καθένα. Πρόκειται για τη γέφυρα 1, όπως φαίνεται στο τεκμήριο 17, είπε. Ο μάρτυρας επίσης είπε ότι από το 2005 που ολοκληρώθηκε το πιο πάνω έργο η ροή των όμβριων υδάτων μέσω των σωληνωτών οχετών γινόταν χωρίς κανένα πρόβλημα. Αποτέλεσε θέση του ότι η υπερχείλιση του χειμάρρου του Άη Γιάννη κατά τις 07 - 08/01/2012 και 17-18/12/2012 έγινε λόγω των εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών που έπληξαν την περιοχή Πόλης Χρυσοχούς και από τα φερτά υλικά τα οποία έφραξαν την είσοδο της γέφυρας με τις τσιμεντοσωλήνες. Ο λόγος που κατεδαφίστηκαν οι σωληνωτοί αγωγοί μετά τη 2η πλημμύρα ήταν για να ελευθερωθεί η ροή του ποταμού από την φραγή των σωληνωτών αγωγών από τα φερτά υλικά. Αποτέλεσε θέση του μάρτυρα ότι το Τμήμα Δημοσιών Έργων δεν φέρει καμία ευθύνη για τις ζημιές που υπέστηκαν τα επίδικα υποστατικά αφού στα τεκμήρια 9, 10, 11, 12 και 14 ουδεμία αναφορά γίνεται σε αυτό. Η απόσταση επίσης από το σημείο υπερχείλισης του υδατορέματος με την αποθήκη του ξενοδοχείου που πλημμύρησε απέχει 260 μέτρα ενώ από το γεφύρι 1, 340 μέτρα. Σε σχέση με το γεφύρι 2 η εν λόγω απόσταση είναι 330 μέτρα. Επομένως, για ζημιές στην εν λόγω αποθήκη δεν έχουν σχέση οι θέσεις των δύο γεφυριών αλλά ευθύνονται οι καταρρακτώδεις βροχές που σημειώθηκαν. Όσον αφορά τα υπόλοιπα επίδικα υποστατικά, αυτά απέχουν περί τα 400 μέτρα από τα δύο γεφύρια και οι ζημιές τους δεν σχετίζονται καθόλου με τη θέση των γεφυριών 1 και
  36. Τόσο η έκθεση τεκμήριο 13 όσο και η έκθεση τεκμήρια 24, είπε, δεν αφορούν το Τμήμα του και δεν γίνεται καμία αναφορά για το Τμήμα Δημοσιών Έργων. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας είπε ότι ο ίδιος δεν έχει γνώση από τους φακέλους του Τμήματος του για την μελέτη που έγινε κατά την τοποθέτηση των 11 σωληνωτών αγωγών. Δεν έχουν ανάμειξη με τέτοια μελέτη αλλά σχετίζονται μόνο με το εκτελεστικό κομμάτι του έργου. Ο λόγος ο οποίος ανάφερε ότι κατεδαφίστηκαν οι σωληνωτοί αγωγοί αποτελεί δική του κρίση με βάση τα όσα είχε δει. Δεν έχει στην κατοχή του οποιαδήποτε αλληλογραφία ή οδηγίες για την ενέργεια αυτή. Ούτε γνωρίζει από πού προήλθαν οι εν λόγω οδηγίες και τους λόγους που οδήγησαν στην κατεδάφιση της γέφυρας. Το μόνο που γνωρίζει είναι ότι έγινε η κατεδάφιση της γέφυρας με συνεργεία του γραφείου του και μηχανήματα από running contracts. Ο μάρτυρας επίσης είπε ότι κατά τα έτη 2012 - 2013 ήταν στο τμήμα της Λεμεσού όπου ασκούσε καθήκοντα εκτελεστικού μηχανικού. Είπε επίσης ότι το γεφύρι 2 ανακατασκευάστηκε κατά τα έτη 2014 - 2015 με την αφαίρεση των 5 σωληνωτών αγωγών που τοποθετήθηκαν και την αναβάθμιση του. Ούτε για αυτές τις ενέργειες έχει ενημέρωση για την αιτιολογία τους. Προφανώς αναβαθμίστηκε είπε για να μην υπερχειλίζει. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας δεν είχε γνώση κατά πόσο είχε γίνει οποιαδήποτε υδρολογική μελέτη πριν την κατασκευή των γεφυριών, κάτι για το οποίο συμφώνησε ότι θα πρέπει να γίνεται. Ο δε υπολογισμός της ροής του νερού που αναμενόταν να διέρχεται από το χείμαρρο αποτελεί αρμοδιότητα του Τμήματος Ανάπτυξης Υδάτων από το οποίο οι μελετητές θα ζητήσουν στοιχεία. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι με την τοποθέτηση των σωληνωτών αγωγών περιορίστηκε η διατομή του γεφυριού αλλά είπε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι το γεφύρι υπολειτουργούσε και απέδωσε την φραγή του στα φερτά υλικά λόγω της μη συνηθισμένης ροής του χειμάρρου. Συμφώνησε περαιτέρω ότι μετά το 2012 ο χείμαρρος δεν υπερχείλισε ξανά αλλά αυτό είπε είναι σε συνάρτηση με την βροχόπτωση και την καθαριότητα του. Περαιτέρω, ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι όταν λέει ότι το Τμήμα του δεν έχει σχέση με τις πλημμύρες εννοεί ότι ο καθαρισμός του χειμάρρου δεν αποτελεί αρμοδιότητα του Τμήματος του. Συμφώνησε όμως ότι υπάρχει σχέση των ζημιών με τη ροή του χείμαρρου. Εκείνο το οποίο ισχυρίστηκε είναι ότι αυτοί (Τμήμα Δημοσίων Έργων) δεν ευθύνονται για την φραγή των σωληνωτών οχετών που αν δεν συνέβαινε θα λειτουργούσαν κανονικά. Ο Μ.Υ.4 ανάφερε ότι εργάζεται στην Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου ως πολιτικός μηχανικός στις τεχνικές υπηρεσίες και κατά τις 07 - 08/01/2012 είχαν δημιουργηθεί κάποια συνεργεία από την υπηρεσία τους και μετέβηκαν στο Λατσί μετά από πλημμύρα για καταγραφή ζημιών. Αναγνώρισε το τεκμήριο προς αναγνώριση 1, το οποίο κατάθεσε στο Δικαστήριο ως κανονικό τεκμήριο (βλ. τεκμήριο 40) και στο οποίο γίνεται μια καταγραφή των ζημιών για το εστιατόριο «Seacret Restaurant», το ξενοδοχείο «Elias Latchi» και το «Latchi WaterSports Centre», το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε. Σημειώνεται ότι στο πιο πάνω τεκμήριο περιλαμβάνεται και το τεκμήριο προς αναγνώριση 2, το οποίο σε κάθε περίπτωση σημειώθηκε ως τεκμήριο
  37. Ουσιαστικά ο μάρτυρας με βάση το τεκμήριο 40, είπε ότι ο ιδιοκτήτης του εστιατορίου «Seacrest Restaurant» του ανάφερε ότι από την πλημμύρα καταστράφηκαν 32 ξύλινες παραδοσιακές καρέκλες, ότι το ύψος του νερού στο υπόγειο του είχε φτάσει τα 15 εκατοστά, ότι το πόσιμο νερό είχε χώμα και ότι το αυτοκίνητο του με αρ. εγγραφής KYU 188 είχε πρόβλημα στη μηχανή. Ο ίδιος όμως δεν μπήκε μέσα στο υποστατικό για να κάνει έλεγχο. Όσον αφορά το υποστατικό με την ονομασία «Latchi WaterSposrts Centre» ο ίδιος εντόπισε ότι το ξύλινο πάτωμα είχε φουσκώσει από νερό και εκτίμησε τη ζημιά αυτή στα €
  38. Σε σχέση με το ξενοδοχείο «Elias Latchi» κατάθεσε στο Δικαστήριο το τεκμήριο 42, το οποίο όμως αποτελεί μια καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών που ετοιμάστηκε από την Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία και όχι από την υπηρεσία του. Αντεξεταζόμενος είπε ότι ο στόχος τους δεν ήταν η αποζημίωση αλλά η καταγραφή των ζημιών και η αποστολή τους στο αρμόδιο υπουργείο. Ουσιαστικά είπε ότι δεν γνώριζαν γιατί έκαναν την καταγραφή. Ο,τι καταγράφει σε σχέση με τις ζημιές στο εστιατόριο είναι αυτά που του ανάφερε ο ιδιοκτήτης του Χρίστος Χρίστου και ο ίδιος δεν τα επιβεβαίωσε. Όσον αφορά τις ζημιές στο υποστατικό «Latchi WaterSposrts Centre» είπε ότι μπήκαν στο κατάστημα αλλά δεν θυμάται αν είδε ή κατέγραψε τις ζημιές που αναφέρονται στο τεκμήριο
  39. Ο Μ.Υ.5 ανάφερε ότι εργάζεται στην Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία ως επιδιορθωτής ψυκτικών μηχανημάτων και αναγνώρισε το τεκμήριο 42 που είναι η εκτίμηση των ζημιών του ξενοδοχείου σε σχέση με την πλημμύρα ημερομηνίας 07/01/
  40. Είπε ότι το εν λόγω τεκμήριο και η εκτίμηση που έκανε, την έκανε με το «περίπου» διότι δεν είναι εκτιμητής. Αντεξεταζόμενος είπε ότι πήγε στο ξενοδοχείο με οδηγίες της υπηρεσίας του με σκοπό να δει τις ζημιές των ψυκτικών μηχανημάτων μόνο. Δεν είχε συγκεντρώσει οποιαδήποτε στοιχεία σε σχέση με τις τιμές πώλησης τους ούτε έλεγξε αν λειτουργούσαν ή όχι. Έκανε μια εκτίμηση εμπειρικά και στο «περίπου». Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω μαρτυρία και/ή την μαρτυρία η οποία αποτέλεσε κοινό έδαφος των διαδίκων και/ή αναντίλεκτη, εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι ούτε κατά τους ουσιώδεις χρόνους ο χείμαρρος του Αγίου Ιωάννη στην περιοχή Λατσιού υπερχείλισε, ούτε ότι τα επίδικα υποστατικά υπέστησαν ζημιές από τις επίδικες πλημμύρες. Εκείνο που ουσιαστικά αμφισβητείται από την υπεράσπιση είναι τα αίτια των επίδικων πλημμυρών. Αποτελεί θέση των εναγόντων ότι οι ζημιές που υπέστησαν οφείλονται στην υπερχείλιση του εν λόγω χειμάρρου, η οποία έλαβε χώρα λόγω των κατασκευαστικών έργων που διενεργήθηκαν σε αυτόν από τμήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και λόγω της ελλιπούς συντήρησης του και καθαριότητας του. Από την άλλη η υπεράσπιση ισχυρίζεται ότι οι εν λόγω πλημμύρες έλαβαν χώρα ένεκα των καταρρακτωδών βροχών και της ασυνήθιστης ροής του χειμάρρου, επικαλούνται την υπεράσπιση του Act of God και ότι σε κάθε περίπτωση η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ευθύνεται για τις εν λόγω πλημμύρες. Αμφισβητείται επίσης το ύψος των ζημιών που υπέστησαν οι ενάγοντες. Θα προχωρήσω να αξιολογήσω όλη την ενώπιον μου μαρτυρία με σκοπό να καταλήξω σε ευρήματα πραγματικών γεγονότων της παρούσας υπόθεσης που σχετίζονται με τα πιο πάνω βασικά επίδικα ζητήματα αλλά και σε άλλα παρεμφερή και σχετιζόμενα γεγονότα με αυτά. Είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους λαμβάνω υπόψη μου τον τρόπο με τον οποίο οι εν λόγω μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους από το εδώλιο του μάρτυρα. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου το περιεχόμενο τόσο της προφορικής τους μαρτυρίας όσο και της έγγραφης μαρτυρίας που οι ίδιοι κατέθεσαν στο Δικαστήριο και έχω υπόψη μου και τις αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλ. Χρίστου v. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614.). Eπίσης, παραπέμπω στην Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva
(2002)1A A.A.Δ. 454 στην οποία αναφέρεται ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος δεν είναι επιλήψιμη αρκεί αυτό να δικαιολογείται και επεξηγείται (βλ. επίσης Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212, 216, Agapiou v. Panayiotou 1 CL.R. 257, 263 και Ιωάννου v. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215). Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται με βάση τα επίδικα θέματα όπως καθορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να επεκταθεί στην επίλυση ζητημάτων που δεν περιλαμβάνονται στα δικόγραφα (βλ. Γιώργος Μελάς v. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1Β Α.Α.Δ. 826). Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να λεχθεί ότι έχω υπόψη μου τις αρχές αξιολόγησης ενός μάρτυρα ο οποίος καταθέτει ως εμπειρογνώμονας. Για να θεωρηθεί ένας μάρτυρας ως εμπειρογνώμονας λαμβάνονται υπόψη τόσο τα ακαδημαϊκά του προσόντα όσο και η πείρα του. Στην Κωνσταντίνα Σιακόλα v. Aστυνομίας
(2013)2 Α.Α.Δ 110 λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το ζήτημα αυτό: «Σύμφωνα με τη νομολογία, το δικαστήριο αποφασίζει κατά πόσο ένας μάρτυρας είναι ικανός να δώσει μαρτυρία ως εμπειρογνώμονας. Για την εξακρίβωση τούτου, πρέπει να απαντηθούν δύο ερωτήματα: Πρώτο, κατά πόσο το αντικείμενο της εμπειρογνωμοσύνης του εμπίπτει στην κατηγορία των θεμάτων εκείνων για τα οποία επιτρέπεται να δοθεί μαρτυρία πραγματογνώμονα και δεύτερο, κατά πόσο ο μάρτυρας έχει αποκτήσει είτε κατόπιν σπουδών είτε λόγω εμπειρίας επαρκή γνώση του αντικειμένου ώστε η γνώμη του να καθίσταται πολύτιμη (of value) στην επίλυση των επίδικων θεμάτων (βλ. μεταξύ άλλων, R. v Bonython [1984] 38 S.A.S.R. 45 και R. v Henderson [2010] EWCA 1269). Το κατά πόσο ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου (βλ. Kayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation (Aρ.1)
(2013)1Α Α.Α.Δ. 438). Η αξιολόγηση τέτοιων μαρτύρων δεν διαφέρει και δεν αντιμετωπίζονται από το Δικαστήριο με διαφορετικό τρόπο από ό,τι άλλοι μάρτυρες και η μαρτυρία τους αξιολογείται στη βάση των ίδιων αρχών (βλ. Καουρής v. Δημητρίου και Άλλης
(2008)1(Β) Α.Α.Δ.967 και Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους v. Κονναρή
(2011)1(Γ) Α.Α.Δ. 2298). Παρά ταύτα η συμπεριφορά τους από το εδώλιο του μάρτυρα δεν έχει και τόση σημασία για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας τους, αν και παραμένει ένα από τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη (βλ. Σιακόλας v. Μedousa Constructions Ltd, ECLI:CY:AD:2014:B337, Ποιν. Έφεση Αρ. 161/12, Ημερομηνίας 20/05/2014). Οι πραγματογνώμονες θα πρέπει να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με όλα εκείνα τα εχέγγυα έτσι ώστε το ίδιο να μπορεί να καταλήξει στην ορθότητα των συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει τη δική του άποψη. Στο σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των κ.κ. Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, σελ. 580 και 581 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Το καθήκον των πραγματογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου κατά τη μαρτυρία τους έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευχερώς την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει συναφώς τη δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης.» Όπως αναφέρεται και πιο κάτω στην σελίδα 581 του εν λόγω συγγράμματος, το καθήκον αυτό έχει προτεραιότητα έναντι των όποιων υποχρεώσεων του πραγματογνώμονα προς τον πελάτη. Θα προχωρήσω κατωτέρω να αξιολογήσω τη μαρτυρία όλων των μαρτύρων που κατάθεσαν στο Δικαστήριο ξεκινώντας από τους Μ.Ε.1, 3 και 7 που ήταν οι ιδιοκτήτες των υποστατικών που πλημμύρησαν ή οι άμεσα αρμόδιοι και σχετικοί με αυτούς. Στη συνέχεια θα αξιολογήσω τη μαρτυρία που σχετίζεται με την απόδειξη των κατ' ισχυρισμό ζημιών και ακολούθως με τη μαρτυρία που σχετίζεται με τα αίτια των επίδικων πλημμυρών. O M.E.1 κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και τα πραγματικά γεγονότα όπως ο ίδιος τα βίωσε και τα αντιλήφθηκε. Παρά την ιδιότητα που είχε στο ξενοδοχείο με την επωνυμία «Elia Latci Holiday Village» κατά τους ουσιώδους χρόνους - Αρχιλογιστής και εκτελών χρέη Διευθυντή - εντούτοις δεν έχει διαπιστωθεί σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του ότι αυτός προσήλθε στο Δικαστήριο με μοναδικό σκοπό να βοηθήσει την υπόθεση των εναγόντων στις Αγ. Αρ. 3360/13 και 3361/
  1. Δεν έχει κλονιστεί η αξιοπιστία του κατά το στάδιο της αντεξέτασης του σε οποιοδήποτε σημείο και ούτε αμφισβητήθηκε το γεγονός ότι ο ίδιος επισκέφθηκε την ξενοδοχειακή μονάδα τόσο κατά τις 08/01/2012 περί τις 06.30 όσο και στις 17/12/2012, ημερομηνίες που έλαβαν χώρα οι επίδικες πλημμύρες. Η μαρτυρία του σε σχέση με το τι ο ίδιος διαπίστωσε κατά τις πιο πάνω επισκέψεις του στο ξενοδοχείο μετά από τις καταρρακτώδεις βροχές και τις πλημμύρες που δημιουργήθηκαν δεν έτυχαν αμφισβήτησης από την υπεράσπιση και κρίνω ότι μπορώ να την αποδεχτώ. Ουσιαστικά, εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι προκλήθηκαν ζημιές στον ισόγειο χώρο υποδοχής, στις υπόγειες αποθήκες και σε τρία διαμερίσματα από την είσοδο του νερού σε αυτά καθώς επίσης και στο όχημα με αριθμούς εγγραφής LBA 503 το οποίο βρισκόταν σταθμευμένο στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου. Ο μάρτυρας εξήγησε επίσης τη διαρρύθμιση του ξενοδοχείου και τις θέσεις του περί της πορείας του νερού με βάση τις φωτογραφίες, τεκμήριο 11Α και την αεροφωτογραφία, τεκμήριο 17 που αφορά την αποτύπωση της περιοχής. Περαιτέρω, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχτώ τη θέση του σε σχέση με την πορεία που ακολούθησαν τα νερά τα οποία εισήλθαν στους χώρους του ξενοδοχείου. Ο μάρτυρας ο οποίος μετέβηκε στην περιοχή διαπίστωσε ότι αυτά κατευθύνονταν από νοτιότερο σημείου του χείμαρρου σε σχέση με το σημείο των δύο γεφυριών και δια μέσου παρακείμενου χωραφιού εισήλθαν στους πιο πάνω χώρους του ξενοδοχείου. Επίσης, αποδέχομαι τη θέση του ότι αμέσως μετά τις επίδικες πλημμύρες, το ξενοδοχείο επισκέφθηκαν εμπειρογνώμονες της ασφαλιστικής εταιρείας τους οποίους υπέδειξε τις ζημιές και τις οποίες κατέγραψαν. Δεν αμφισβητείται το γεγονός αυτό και υποστηρίζεται και από την μαρτυρία άλλων μαρτύρων των εναγόντων, όπως θα αναφερθεί κατωτέρω. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αυτός προσπάθησε κατά τη μαρτυρία του να αναφερθεί στα αίτια των εν λόγω πλημμυρών και να επιρρίψει την ευθύνη της υπερχείλισης του χειμάρρου στα κατασκευαστικά έργα στις γέφυρες αλλά και στην έλλειψη της συντήρησης και καθαριότητας του από τα αρμόδια τμήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι γεγονός όμως ότι ο μάρτυρας αυτός δεν έχει οποιεσδήποτε γνώσεις πολιτικής μηχανικής ή υδρολογίας και τα όσα ανάφερε αφορούν τις δικές του απόψεις και θέσεις, οι οποίες προφανώς βασίζονται στις εκθέσεις των εμπειρογνωμόνων της ασφαλιστικής εταιρείας του ξενοδοχείου. Ο ίδιος δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε μελέτη για τα εν λόγω αίτια και ούτε υποστήριξε τις απόψεις του αυτές επιστημονικά. Κατά συνέπεια κρίνω ότι δεν μπορώ να δώσω βαρύτητα στις θέσεις του αυτές, πέραν από τα πραγματικά γεγονότα που ο ίδιος διαπίστωσε στη σκηνή, ως αναφέρθηκαν ανωτέρω, αλλά και το γεγονός ότι οι σωληνωτοί αγωγοί της γέφυρας 1 ήταν κλειστοί λόγω των φερτών υλικών, όπως λάστιχα, ξύλινα μπαλέτα και πέτρες, όπως είπε. Η ορθότητα των εν λόγω συμπερασμάτων του για τα αίτια των πλημμυρών, θα εξεταστεί και αξιολογηθεί από την μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων της ασφαλιστικής εταιρείας, οι οποίοι κατάθεσαν στο Δικαστήριο. Όσον αφορά τα τεκμήρια 5, 8 και 16, τα οποία ο μάρτυρας κατάθεσε στο Δικαστήριο και αφορούν τα βροχομετρικά δεδομένα κατά τις 08/01/2012 και 17/12/2012 στην περιοχή Πόλεως Χρυσοχούς - Λατσί, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ το περιεχόμενο τους και το αποδέχομαι. Πρόκειται για βροχομετρικά δεδομένα τα οποία λήφθηκαν από το Τμήμα Μετεωρολογίας και η ορθότητα τους δεν έτυχε αμφισβήτησης. Αντιθέτως, αυτή - η ορθότητα τους - επιβεβαιώθηκε και από την Μ.Υ.1 η οποία βασίστηκε σε αυτά για να εκφράσει την άποψη της. Τα τεκμήρια 9, 10, 11, 11Α, 12, 13 και 14 που ο μάρτυρας αυτός κατάθεσε στο Δικαστήριο και τα οποία αφορούν εκθέσεις - εκτιμήσεις των εμπειρογνωμόνων της ασφαλιστικής εταιρείας και φωτογραφίες θα αξιολογηθούν κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας των αρμοδίων προσώπων που τις ετοίμασαν. Δεν είναι ο μάρτυρας αυτός που ετοίμασε τις εν λόγω εκθέσεις και ούτε τις επεξήγησε περαιτέρω. Κρίνω όμως ότι μπορώ να αποδεχθώ από τη μαρτυρία του το γεγονός ότι οι σχετικές αποδείξεις και τιμολόγια που περιλαμβάνονται σε αυτές και οι οποίες αφορούν τις ζημιές του ξενοδοχείου, δόθηκαν από τον ίδιο και ενσωματώθηκαν σε αυτές. Η δε ορθότητα τους δεν αμφισβητήθηκε. Περαιτέρω, οι αναφορές του μάρτυρα σε σχέση με την ευθύνη του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και Δημοσίων Έργων, δεν μπορεί να ληφθούν υπόψη. Αυτό είναι νομικό ζήτημα για το οποίο θα αποφασίσει το Δικαστήριο κατωτέρω στη βάση όλων των ευρημάτων που θα προκύψουν. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε στο Δικαστήριο το τεκμήριο 15, το οποίο αποτελεί μια επιστολή της Progressive Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ προς τον κ. XXXXX Γεωργίου. Σε αυτή αναφέρεται η ζημιά του οχήματος που αφορά η Αγ. Αρ. 3127/13 για το οποίο υπήρχε περιεκτική κάλυψη. Η εν λόγω επιστολή όμως δεν είναι επαρκής για να αποδείξει τη ζημιά που υπέστη το εν λόγω όχημα. Δεν έχει τεθεί ενώπιον μου οποιαδήποτε εκτίμηση και ούτε οποιαδήποτε άλλη επεξήγηση για το πώς προκύπτει η αναφερόμενη στην εν λόγω επιστολή ζημιά. Κατά συνέπεια κρίνω ότι δεν μπορώ να εξάξω οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα από το τεκμήριο 15 και μόνο, για τη ζημιά που υπέστη το εν λόγω όχημα. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού με τις πιο πάνω διευκρινήσεις και την αποδέχομαι. Ο Μ.Ε.3 μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι είπε την αλήθεια και τα πραγματικά γεγονότα όπως ο ίδιος τα βίωσε. Περιέγραψε με τον δικό του, απλοϊκό μπορώ να πω, τρόπο το πώς πλημμύρησε το εστιατόριο της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 2574/13 και τις ζημιές που αυτό υπέστηκε από την πλημμύρα ημερομηνίας 08/01/
  2. Ο μάρτυρας αυτός περιέγραψε τη διαρρύθμιση του εστιατορίου και ειδικότερα τον υπόγειο χώρο του καθώς επίσης και τον εξοπλισμό που υπήρχε σε αυτό. Επισκέφθηκε τη σκηνή αμέσως μετά τα μεσάνυκτα της 08ης/01/2012 και διαπίστωσε την κατάσταση που επικρατούσε στη σκηνή και την εισροή των νερών και λασπών στο υπόγειο του εστιατορίου. Αποδέχομαι επίσης τη θέση του ότι τα νερά τα οποία εισέρευσαν στην αποθήκη του εστιατορίου προέρχονταν από το δρόμο αλλά και από παρακείμενα χωράφια νοτιότερα αυτού. Ανάφερε όμως ότι ο κύριος όγκος νερού προερχόταν από τη μεριά του χειμάρρου του Αγίου Ιωάννη. Ο ίδιος χαρακτηριστικά είπε σε κάποιο στάδιο στη μαρτυρίας του όταν επιχείρησε να περάσει από το γεφύρι 1, ο δρόμος ήταν πλημμυρισμένος και μεγάλοι όγκοι νερού προερχόμενοι από τον χείμαρρο κατευθύνονταν προς τον παραλιακό δρόμο. Επίσης, αποδέχομαι τη θέση του ότι την επόμενη μέρα 09/01/2012 επισκέφθηκαν το εστιατόριο του εμπειρογνώμονες της ασφαλιστικής εταιρείας για εκτίμηση των ζημιών του. Δεν αμφισβητείται η θέση του αυτή και περαιτέρω υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία των ιδίων των εμπειρογνωμόνων η αξιολόγηση των οποίων ακολουθεί. Το ίδιο ισχύει και για τη θέση του ότι τα τιμολόγια αγοράς των προϊόντων που καταστράφηκαν είναι αυτά που επισυνάπτονται στο τεκμήριο
  3. Γενικότερα αποδέχομαι τη θέση του για τα αντικείμενα τα οποία υπήρχαν στην εν λόγω αποθήκη και τις ζημιές που αυτή υπέστηκε. Τούτο, όπως θα διαφανεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση του εμπειρογνώμονα της ασφαλιστικής εταιρείας και του τεκμηρίου 9, έχει εξεταστεί διεξοδικώς μετά από επιτόπια εξέταση και έρευνα. Σημειώνεται ότι δεν θα δοθεί βαρύτητα σε οποιεσδήποτε αναφορές του σε σχέση τις ζημιές που υπέστη η ενάγουσα στην Αγ. Αρ. 2574/13 οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με τη μαρτυρία του Μ.Ε.2, ως θα αναφερθεί κατωτέρω. Ο μάρτυρας αυτός δεν έδωσε σαφείς διευκρινήσεις περί τούτων. Αμφισβητήθηκε από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού το εύρος των ζημιών του και του υποδείχθηκε το τεκμήριο 40, που είναι αυτό που ετοίμασε ο Μ.Υ.4 και αναφέρεται μόνο σε 32 ξύλινες καρέκλες. Είναι γεγονός όμως και θα διαφανεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Υ.4, ότι η καταγραφή των ζημιών έλαβε χώρα πρόχειρα και χωρίς ο ίδιος να προβεί σε περαιτέρω έλεγχο και εξέταση. Σε αντίθεση με τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού, η οποία ήταν πλήρως επεξηγηματική και λεπτομερής σε σχέση με την έκταση των ζημιών του καθώς επίσης και του τεκμηρίου
  4. Ο μάρτυρας αυτός τεκμηρίωσε τη θέση του για τις ζημιές που υπέστηκε το εστιατόριο του υποδεικνύοντας και εξηγώντας τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο τεκμήριο 9, οι οποίες καταδεικνύουν και την ύπαρξη και την ζημιά που υπέστη το περιεχόμενο της αποθήκης κατά την πλημμύρα της 08ης/01/
  5. Όσον αφορά τα αίτια της πλημμύρας και τις αναφορές του μάρτυρα ότι ευθύνονται τα κατασκευαστικά έργα στο γεφύρι του χειμάρρου του Αγίου Ιωάννη, δεν θα προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα. Ο μάρτυρας δεν είχε τις απαιτούμενες γνώσεις και εξέφρασε την άποψη του χωρίς οποιαδήποτε τεκμηρίωση. Αποδέχομαι όμως τη θέση του ότι πριν την κατασκευή της εν λόγω γέφυρας δεν είχαν αντιμετωπίσει πλημμύρα. Δεν έτυχε οποιασδήποτε αμφισβήτησης η θέση του αυτή ούτε υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία. Ούτε τη θέση του για την ευθύνη των Δημοσίων Έργων και του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, μπορώ να αποδεχθώ αφού, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, τούτο είναι νομικό ζήτημα στη βάση όλων των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και την αποδέχομαι με τις πιο πάνω διευκρινήσεις. Ο Μ.Ε.7 κρίνω επίσης ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και τα πραγματικά γεγονότα όπως τα βίωσε και τα αντιλήφθηκε. O ίδιος επισκέφθηκε το κατάστημα της εταιρείας στην οποία είναι διευθυντής και διατηρεί στην περιοχή του Λατσιού και ανάφερε στο Δικαστήριο το τι διαπίστωσε και τη ροή του νερού το οποίο εισέρρεε στο κατάστημα της, θέσεις που δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Όσον αφορά τις ζημιές που υπέστηκε το κατάστημα της εν λόγω εταιρείας και τα εμπορεύματα της, ο μάρτυρας ουσιαστικά υιοθέτησε την έκθεση των εμπειρογνωμόνων της ασφαλιστικής εταιρείας, τεκμήριο 10, η αξιολόγηση της οποίας ακολουθεί. Σημειώνεται ότι τα τιμολόγια αγοράς των προϊόντων που ζημιώθηκαν και περιλαμβάνονται στην εν λόγω έκθεση παραδόθηκαν από τον ίδιο, θέση που αποδέχομαι αφού αυτά δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Αποδέχομαι επίσης την καταστροφή του δαπέδου, αφού τούτη δεν έτυχε αμφισβήτησης, αντιθέτως επιβεβαιώνεται και από τη μαρτυρία του Μ.Υ.
  6. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι η αξία της ζημιάς των εμπορευμάτων και του δαπέδου θα εξεταστεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση του τεκμηρίου
  7. Σε σχέση με το ποσό των €362,29 που αφορά την αξία των εμπορευμάτων που ο μάρτυρας είπε ότι είχαν απομακρυνθεί πριν από την επίσκεψη των εμπειρογνωμόνων, αυτό θα ληφθεί υπόψη. Δεν έχει τύχει αμφισβήτησης η θέση του αυτή και ούτε έχει κλονιστεί η αξιοπιστία του. Επίσης όπως θα διαφανεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Ε. 2 έχουν παρουσιαστεί και τα σχετικά τιμολόγια αγοράς τους. Αναφορικά με τα αίτια της πλημμύρας του καταστήματος της εταιρείας του τα οποία επικαλέστηκε ο μάρτυρας και συγκεκριμένα τη φραγή του χειμάρρου, δεν θα δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα καθότι ο μάρτυρας αυτός δεν είναι ειδικός ούτε ήταν σε θέση να επεξηγήσει τη θέση του αυτή. Αξιολόγηση μαρτυρίας σε σχέση με το ύψος των ζημιών που υπέστηκαν οι ενάγοντες στις αγωγές ένεκα των πλημμυρών. Σε σχέση με το ζήτημα αυτό σχετική είναι η μαρτυρία των Μ.Ε.2 και 8, καθώς επίσης και των Μ.Υ.4 και 5 τη μαρτυρία των οποίων θα προχωρήσω να αξιολογήσω αφού λάβω υπόψη μου και τη μαρτυρία των Μ.Ε.1, 3 και
  8. Σημειώνεται ότι οι κατ' ισχυρισμό ζημιές αποτελούν ειδικές ζημιές και απαιτείται να δικογραφούνται λεπτομερώς και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Σχετικές επί του θέματος είναι οι υποθέσεις Τηλεμάχου v. Παπακυριακού
(1986)1 Α.Α.Δ. 705, Ηρακλέους v. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Κούνουνα κ.α. v. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2126). Eπίσης, στο σύγγραμμα McGrecor on Damages, 15 έκδοση, παράγραφος 23, σελίδα 15 αναφέρονται τα ακόλουθα: "Special damages, on the other hand, are such as the law will not infer the nature of the act. They do not follow in ordinary course. They are exceptional in their character and, therefore, they must be claimed specially and proved strictly." Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρω ότι το γεγονός ότι οι ενάγοντες ή τουλάχιστον κάποιοι εξ' αυτών αποζημιώθηκαν εν όλο ή εν μέρει για τα ποσά που αξιώνουν με τις αγωγές τους από την ασφαλιστική τους εταιρεία, δυνάμει ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν τους εμποδίζει να αξιώσουν τη ζημιά τους από το νομικά υπόχρεο πρόσωπο σαν υπαίτιο αστικού αδικήματος (βλ. Christiansen v. BLUE MED. HOTELS
(1998)1 Α.Α.Δ. 1542 και Εdwin Kelly v. Σωτήρη Νικολάου
(1992)1 Α Α.Α.Δ. 463). Ο Μ.Ε.2 κατάθεσε στο Δικαστήριο με την ιδιότητα του ειδικού στην εκτίμηση ζημιών. Η μαρτυρία του περιλαμβάνει γεγονότα τα οποία ο ίδιος διαπίστωσε, σε σχέση με τις ζημιές που είχαν υποστεί τα επίδικα υποστατικά, καθώς επίσης προχώρησε και εξέφρασε την άποψη και εκτίμηση του για το κόστος των ζημιών αυτών. Προς υποστήριξη της κατάληξης του κατάθεσε στο Δικαστήριο τις σχετικές εκθέσεις τις οποίες ο ίδιος, κατά το πλείστον, μαζί με άλλους συναδέλφους του ετοίμασε, τεκμήρια 9, 10, 11, 14 και
  1. Έχω διεξέλθει με πολλή προσοχή της μαρτυρίας του μάρτυρα αυτού, έλαβα υπόψη μου τις επεξηγήσεις που έδωσε και όλα τα σχετικά τεκμήρια που κατάθεσε. Επίσης, έχω αντιπαραβάλει τη μαρτυρία του με τη μαρτυρία των Μ.Υ.4 και
  2. Κατ' αρχάς θα πρέπει να αναφερθεί ότι έχω ικανοποιηθεί ότι ο μάρτυρας αυτός διαθέτει, τόσο τα ακαδημαϊκά προσόντα όσο και την απαραίτητη εμπειρία στο να προβαίνει σε εκθέσεις εμπειρογνωμοσύνης σχετικά με το ύψος των ζημιών για σκοπούς διακανονισμού και καταβολής αποζημιώσεων. Κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου από τον ίδιο το σχετικό βιογραφικό του (βλ. τεκμήριο 18) το οποίο περιλαμβάνει τα ακαδημαϊκά του προσόντα και την πείρα του, τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Επίσης, ο μάρτυρας εξήγησε την ιδιότητα του μηχανολόγου μηχανικού και τους τομείς που μπορεί να εργαστεί, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η διενέργεια εκτιμήσεων, κάτι για το οποίο δεν έτυχε αμφισβήτησης ούτε παρουσιάστηκε αντίθετη μαρτυρία. Εκείνο που ουσιαστικά αμφισβητήθηκε από τη μαρτυρία του ήταν η επάρκεια των σχετικών εκθέσεων του και η ορθότητα των συμπερασμάτων του. Εκείνο το οποίο προκύπτει όμως, τόσο από το περιεχόμενο της μαρτυρίας του όσο και από το περιεχόμενο των σχετικών εκθέσεων που ετοίμασε, είναι ότι πρόκειται για λεπτομερέστατες εκθέσεις τις οποίες επεξήγησε πλήρως παραπέμποντας και σε όλα τα σχετικά τεκμήρια που έλαβε υπόψη του καθώς και το τι ο ίδιος διαπίστωσε κατά τις επισκέψεις του στα επίδικα υποστατικά, αμέσως μετά τις επίδικες πλημμύρες. Σημειώνεται ότι ο μάρτυρας και η εταιρεία του ενεργούσε για λογαριασμό της Παγκυπριακής Ασφαλιστικής Εταιρείας η οποία όφειλε να καταβάλει αποζημιώσεις δυνάμει ασφαλιστικών συμβολαίων και όχι εκ μέρους των ιδιοκτητών για να μπορεί να λεχθεί ότι είχε οποιοδήποτε κίνητρο για να προβεί σε υπερεκτίμηση των ζημιών. Σε κάθε περίπτωση δεν έχω διαπιστώσει ο μάρτυρας αυτός να ήθελε να βοηθήσει τους ενάγοντες ή τον οποιοδήποτε πέραν από την διενέργεια μιας ανεξάρτητης και επιστημονικής έκθεσης. Ζημιές στην Αγ. Αρ. 2574/12: Σχετικό είναι το τεκμήριο 9 το οποίο επεξηγεί πλήρως τον τρόπο που ο Μ.Ε.2 κατέληξε στο ύψος των ζημιών. Κρίνεται επίσης ορθή η θέση του ότι δεν προέβηκαν στην εν λόγω εκτίμηση των ζημιών στη βάση των όσων είχε αναφέρει ο ιδιοκτήτης του εστιατορίου, όπως του υποβλήθηκε από την υπεράσπιση. Τούτο καταδεικνύεται από την έκθεση όπου για παράδειγμα απορρίπτεται η αξίωση του ιδιοκτήτη για συγκεκριμένες εργασίες στο κτίριο αφού αυτές δεν αποτελούσαν ζημιές αλλά βελτιωτικά έργα. Η αξία της ζημιάς του κτιρίου υπολογίστηκε στα €5.995 ως εξηγείται στη σελ. 7 του τεκμηρίου 9 λεπτομερώς και αξιώνεται με την Έκθεση Απαίτησης. Όσον αφορά τη ζημιά στο περιεχόμενο του εστιατορίου, ο μάρτυρας επεξηγεί με κάθε λεπτομέρεια το τι ο ίδιος εντόπισε κατά τις επισκέψεις του στη σκηνή. Να σημειωθεί ότι η πρώτη του επίσκεψη έλαβε χώρα την επόμενη μέρα της πλημμύρας 09/01/2012 και εντόπισε ο ίδιος τα αντικείμενα που είχαν υποστεί ζημιά (βλ. σελ. 8 και 9 της έκθεσης) και για αυτά που δεν εντοπίστηκαν και ούτε του παρουσιάστηκαν σχετικά τιμολόγια αγοράς, παρά το ότι καταγράφηκε η απαίτηση του ιδιοκτήτη, εντούτοις δεν λαμβάνονται υπόψη, κάτι που επίσης καταρρίπτει τη θέση περί ανεπαρκούς έρευνας και εκτίμησης. Ο μάρτυρας καταλήγει στο ποσό των €17.047 ως η ζημιά για το περιεχόμενο, αφού όμως αφαιρεί στο υποσύνολο 3 στη σελ. 9 της έκθεσης του ύψους €3.292,29, που παρόλο ότι υπήρχε ζημιά ένεκα της πλημμύρας δεν καλυπτόταν από το ασφαλιστικό συμβόλαιο. Τούτο όμως το ποσό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο ως μέρος της ζημιάς της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 2574/13 με αποτέλεσμα η ζημιά στο περιεχόμενο να ανέρχεται, συνολικά στα €20.339.
  3. Διευκρινίζεται ότι δεν θα ληφθεί υπόψη το ποσό των €4.256,00 για το περιεχόμενο εντός του εστιατορίου που απομακρύνθηκε καθότι αυτό δεν τεκμηριώνεται επαρκώς, όπως και ο μάρτυρας αυτός εξήγησε. Ούτε ο Μ.Ε.3 παρουσίασε οποιαδήποτε άλλα στοιχεία σε σχέση με την αξία των εν λόγω αντικειμένων. Όσον αφορά τη ζημιά στα τρόφιμα και στα ποτά, ο μάρτυρας δεν συμπεριέλαβε οποιοδήποτε ποσό στην εκτίμηση του καθότι αυτά είχαν απομακρυνθεί κατά την επίσκεψη του και δεν τα εντόπισε. Παρά την παρουσία των σχετικών τιμολογίων αγοράς τους από τον ιδιοκτήτη τις τελευταίες 15 μέρες πριν την πλημμύρα, εντούτοις δεν είχαν κατάλογο των πωλήσεων και δεν ήταν σε θέση να καταλήξουν σε ασφαλές συμπέρασμα, θέση που αποδέχομαι. Προέκυψε επίσης από τη μαρτυρία του Μ.Ε.3 ότι το εστιατόριο του λειτουργούσε κανονικά πριν την επίδικη πλημμύρα. Επομένως, ούτε αυτό το κονδύλι αποδεικνύεται με την αναγκαία αυστηρότητα και επάρκεια. Σε σχέση με τις ζημιές στον εξοπλισμό κουζίνας, ο μάρτυρας καταγράφει τις εν λόγω ζημιές λεπτομερώς στις σελ. 12 και 13 του τεκμηρίου 9 και εξηγεί τι λαμβάνει υπόψη του και γιατί, θέση που κρίνω ότι μπορώ να αποδεχθώ αφού την επεξηγεί πλήρως. Η ζημιά αυτή ανέρχεται στα €22.
  4. Επίσης, κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου την εκτίμηση της ζημιάς σε σχέση με την απομάκρυνση των ερειπίων ύψους €2.610, αφού αποτελεί ζημιά συνεπεία της πλημμύρας. Αμφισβητήθηκαν οι διάφορες τιμές μονάδας που ο μάρτυρας έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στα πιο πάνω ποσά. Ο μάρτυρας αυτός ανάφερε ότι έλαβε υπόψη του τις τρέχουσες τιμές της κυπριακής αγοράς. Είναι γεγονός ότι δεν κατατέθηκαν οι εν λόγω τιμές στο Δικαστήριο. Παρά ταύτα δεν έχω καμία αμφιβολία ότι αυτές όντως αντικατοπτρίζουν τα όσα ο μάρτυρας ανάφερε. Εξήγησε ότι η εταιρεία του διατηρεί κατάλογο των τιμών αυτών, ένεκα της ιδιότητας και εμπλοκής της με τέτοιες εκτιμήσεις. Επίσης, ανάφερε ότι ο ίδιος προέβηκε σε έρευνα αγοράς μέσω τηλεφώνου ή e-mail εξ' ού και οι τιμές που αναγράφει δεν είναι οι ίδιες με αυτές που του ανάφεραν οι ιδιοκτήτες των υποστατικών. Περαιτέρω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι δεν παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία που να καταρρίπτει την ορθότητα των όσων ανάφερε ο μάρτυρας για το ζήτημα αυτό. Η μοναδική μαρτυρία που παρουσιάστηκε ήταν αυτή του Μ.Υ.4 η οποία ήταν ελλιπέστατη για το ζήτημα των ζημιών και πρόχειρη. Αυτό καταδεικνύεται από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και τα σχετικά παραρτήματα και φωτογραφίες του τεκμηρίου
  5. Κατά συνέπεια κρίνω ότι οι συνολικές ζημιές της ενάγουσας στην Αγ. Αρ. 2574/13 συνεπεία της πλημμύρας ημερομηνίας 08/01/2012 ανέρχονται στο ποσό των €51.522,
  6. Αποδέχομαι επίσης ότι το κόστος για την ετοιμασία του τεκμηρίου 9 ανήλθε στις €4,727, εκδόθηκε σχετικό τιμολόγιο προς την Παγκυπριακή Ασφαλιστική Εταιρεία (βλ. τεκμήριο 19) και το οποίο εξοφλήθηκε από την εν λόγω εταιρεία. Δεν έτυχε αμφισβήτησης το πιο πάνω γεγονός. Ζημιές στην Αγ. Αρ. 3126/13: Σχετική είναι η έκθεση τεκμήριο 10 την οποία ετοίμασε ο Μ.Ε.2 και κατά το πλείστον αφορά ζημιά στα εμπορεύματα της ενάγουσας στην εν λόγω Αγωγή, όπου καταγράφονται 19 κατηγορίες τέτοιων εμπορευμάτων. Ο μάρτυρας καταλήγει στο συνολικό ποσό ζημιάς ύψους €2.442,29, περιλαμβανομένου του δαπέδου. Δεν λαμβάνει υπόψη του όμως για σκοπούς καταβολής αποζημίωσης από την ασφαλιστική εταιρεία το ποσό των €540 που αφορά τη ζημιά στο δάπεδο αφού δεν καλυπτόταν από τη σύμβαση ασφάλισης. Είναι γεγονός όμως ότι η ζημιά αυτή είναι συνεπεία της πλημμύρας και κατά συνέπεια ζημιά ανακτήσιμη. Δεν έχει προκύψει ούτε εγερθεί οποιοδήποτε άλλο ζήτημα σε σχέση με τη ζημιά αυτή και κατά συνέπεια θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και το πιο πάνω ποσό. Πέραν τούτου, κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου το ποσό των €362,29 το οποίο αφορά εμπορεύματα που είχαν απομακρυνθεί και δεν λαμβάνονται υπόψη διότι δεν επιθεωρήθηκαν από το μάρτυρα. Σε αυτή την περίπτωση παρουσιάστηκαν τα σχετικά τιμολόγια αγοράς τους από τον Μ.Ε.7, η μαρτυρία του οποίου έχει κριθεί αξιόπιστη και σύμφωνα με το μάρτυρα αυτό ήταν πρόσφατα και είχαν απομακρυνθεί λόγω της καταστροφής τους. Σημειώνεται επίσης ότι δεν έτυχε αμφισβήτησης η ύπαρξη και καταστροφή των εν λόγω αντικειμένων από την υπεράσπιση. Όσον αφορά το ύψος των ζημιών, κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου τα ποσά στα οποία καταλήγει ο μάρτυρας αυτός. Εξήγησε ότι έλαβε υπόψη του σε αυτήν περίπτωση τις τιμές των τιμολογίων αγοράς καθότι αυτά ήταν τελείως πρόσφατα και δεν υπήρχε λόγος να μην θεωρηθούν ικανοποιητικά. Σε κάθε περίπτωση δεν παρουσιάστηκε και αντίθετη μαρτυρία για το ύψος της ζημιάς αυτής. Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, η συνολική ζημιάς που προκύπτει για την εν λόγω αγωγή ανέρχεται στα €2.442,29, ποσό το οποίο περιλαμβάνει και τη ζημιά του δαπέδου και τη ζημιά των εμπορευμάτων. Επίσης, προκύπτει να καταβλήθηκε από την Παγκυπριακή Εταιρεία το ποσό των €175 για το κόστος ετοιμασίας του τεκμηρίου 10 (βλ. τεκμήριο 19 και το σχετικό τιμολόγιο). Ζημιές στην Αγ. Αρ. 3360/13: Σχετική είναι η έκθεση τεκμήριο 11 καθώς επίσης και το φωτογραφικό υλικό που λήφθηκε, τεκμήριο 11Α. Έγινε επιθεώρηση και καταγραφή όλων των ζημιών από το Μ.Ε.2, την επόμενη μέρα της πλημμύρας ημερομηνίας 08/01/2012 καθώς επίσης και στις 17/01/2012 και 26/01/
  7. Περιγράφονται με λεπτομέρεια στην εν λόγω έκθεση τα ζημιωθέντα αντικείμενα και γενικά όλες οι ζημιές, κάτι που υποστηρίζεται και από τις σχετικές φωτογραφίες, τις οποίες ο μάρτυρας επεξήγησε. Έχω ικανοποιηθεί ότι ο μάρτυρας αυτός προέβηκε σε λεπτομερή και εμπεριστατωμένη έρευνα για να καταλήξει στο ύψος των ζημιών και αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως θα αναφερθεί κατωτέρω. Σημειώνεται ότι δεν αμφισβητήθηκε από τη μαρτυρία του η ύπαρξη ζημιών στα υποστατικά και αντικείμενα που αναφέρονται στην εν λόγω έκθεση. Ρωτήθηκε μόνο κατά πόσο συμφωνεί με το ύψος της ζημιάς στα ψυγεία, όπως καταγράφηκε από τον Μ.Υ.
  8. Η μαρτυρία του Μ.Υ.5 όμως είναι πολύ πρόχειρη και χωρίς οποιαδήποτε τεκμηρίωση, ως θα αναφερθεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση του. Σε αντίθεση με τον Μ.Ε.2 ο οποίος ήταν πλήρως επεξηγηματικός στον τρόπο και στα ποσά που καταλήγει. Προκύπτει από το τεκμήριο 11 ότι η ζημιά στο κτίριο του ξενοδοχείου ανέρχεται στα €15.490 ως λεπτομερώς καταγράφεται στη σελ. 6 του τεκμηρίου 11 και στις λεπτομέρειες ζημιών της Έκθεσης Απαίτησης. Η ζημιά στα μηχανήματα και εξοπλισμό ανέρχεται στα €116.436 (βλ. σελ. 7 της έκθεσης και συνημμένους πίνακες εκτίμησης 1 και 2) και ως οι λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης. Όσον αφορά τη ζημιά στα εμπορεύματα, αυτή ανέρχεται στα €51.
  9. Θα ληφθεί υπόψη όμως το ποσό των €50,000 αφού αυτό είναι που αξιώνεται με την αγωγή. Τέλος, λαμβάνεται υπόψη το ποσό των €4,750 που αφορά το κόστος απομάκρυνσης και καθαρισμού των ερειπίων. Κατά συνέπεια κρίνω ότι η συνολική ζημιά της ενάγουσα στην εν λόγω αγωγή ανέρχεται στα €186.676,
  10. Προκύπτει επίσης ότι το κόστος ετοιμασίας του τεκμηρίου 11 ανέρχεται στα €5.415 (βλ. σχετικό τιμολόγιο του τεκμηρίου 19), ποσό το οποίο καταβλήθηκε από την Παγκυπριακή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ. Ζημιές στην Αγ. Αρ. 3362/2013: Σχετική είναι η έκθεση τεκμήριο 14, η οποία περιλαμβάνει όλα τα σχετικά τιμολόγια αγοράς των εμπορευμάτων που υπήρχαν στο κατάστημα και καταστράφηκαν και η καταγραφή όλων των ζημιών στον εξοπλισμό. Δεν έτυχαν ουσιαστικής αμφισβήτησης τα όσα περιλαμβάνονται στην εν λόγω έκθεση και στα όσα ανάφερε ο μάρτυρας αυτός, πέραν από την γενική υποβολή ότι τα ποσά που καταλήγει είναι υπέρογκα. Ούτε προσκομίστηκε οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία. Κατά συνέπεια κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ στο τεκμήριο 14 και να καταλήξω σε ασφαλή συμπεράσματα για το ύψος της ζημιάς της ενάγουσας στην εν λόγω αγωγή. Με βάση αυτό προκύπτει ότι η ζημιά στον γραφειακό εξοπλισμό του καταστήματος της ενάγουσας ανέρχεται σε €18.061,20, η ζημιά στα εμπορεύματα ανέρχεται στα €15.725,00 και €400 ως έξοδα καθαρισμού. Το συνολικό ποσό της ζημιάς ανέρχεται στα €34.186,
  11. Σημειώνεται ότι το ποσό των €20,000 που αξιωνόταν με την αγωγή αυτή για βελτιωτικές εργασίες υπό στοιχείο Β της παραγράφου 15 της Έκθεσης Απαίτησης αποσύρθηκε από την ενάγουσα με δήλωση του συνηγόρου της. Επίσης, αποδέχομαι ότι έχει καταβληθεί από την Παγκυπριακή Εταιρεία το ποσό των €1,940 ως έξοδα ετοιμασίας του τεκμηρίου
  12. Ζημιές στην Αγ. Αρ. 3361/13: Σχετικό είναι το τεκμήριο 12 το οποίο περιλαμβάνει την εκτίμηση των ζημιών του ξενοδοχείου συνεπεία της δεύτερης πλημμύρας ημερομηνίας 17/12/
  13. Ο μάρτυρας και σε αυτή την περίπτωση ετοίμασε εμπεριστατωμένη και λεπτομερή έκθεση των ζημιών που προκλήθηκαν στα κτίρια, στον εξοπλισμό και στα μηχανήματα του ξενοδοχείου καθώς επίσης υπολόγισε και το κόστος απομάκρυνσης των ερειπίων. Το ύψος των εν λόγω ζημιών ως λεπτομερώς αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης και προκύπτουν από το τεκμήριο 12 και τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού, ανέρχονται στα €13.357,50 για τα κτίρια, €36,780 για την επίπλωση, €42.253,00 για τα μηχανήματα και €3000 για το κόστος απομάκρυνσης των ερειπίων, ήτοι σύνολο €95,390.
  14. Δεν έτυχαν ουσιαστικής αμφισβήτησης τα εν λόγω ποσά, ούτε παρουσιάστηκε αντίθετη μαρτυρία πέραν της γενικής υποβολής ότι αυτά είναι υπέρογκα. Η αξίωση των εναγόντων όμως στην παρούσα περιορίζεται στο ποσό των €70,000, ποσό το οποίο θα πρέπει να τους αποδοθεί αν αποδειχθεί η υπόθεση τους. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας ανέφερε σε αρκετές περιπτώσεις κατά τη μαρτυρία του ότι δεν είχε ουσιαστικό ρόλο στην ετοιμασία του τεκμηρίου 13 που αφορά έκθεση σε σχέση με τα αίτια των εν επίδικων πλημμυρών. Παρά τις κάποιες αναφορές του για αυτά, εντούτοις σκοπός του δεν ήταν να καταδείξει τα εν λόγω αίτια αλλά τις ζημιές που υπέστησαν τα πιο πάνω επίδικα υποστατικά. Ως εκ τούτου, δεν θα δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στις όποιες αναφορές του μάρτυρα για το ζήτημα αυτό και στο περιεχόμενο του τεκμηρίου 13, με το οποίο θα ασχοληθώ κατωτέρω κατά την αξιολόγηση των άλλων μαρτύρων των εναγόντων που ασχολήθηκαν με το ζήτημα αυτό. Ο Μ.Ε.8 κατάθεσε με σκοπό να καταδείξει τις ζημιές και το ύψος αυτών που υπέστη η ενάγουσα στην Αγ. Αρ.1369/14 από την επίδικη πλημμύρα ημερομηνίας 17/12/
  15. O μάρτυρας αυτός μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και να το βοηθήσει να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Η αξιοπιστία του δεν έχει κλονιστεί σε κανένα στάδιο κατά τη μαρτυρία του και ούτε προκύπτει να έτυχαν ιδιαίτερης και ουσιαστικής αμφισβήτησης τα συμπεράσματα του σε σχέση με τις ζημιές, ως αυτά αναλύονται και εξηγούνται στην έκθεση του, τεκμήριο
  16. Ο μάρτυρας αυτός ενεργούσε εκ μέρους της Παγκυπριακής Ασφαλιστικής Εταιρείας και όπως προκύπτει εκτίμησε τις ζημιές στο κατάστημα της ενάγουσας στην εν λόγω αγωγή για σκοπούς καταβολής αποζημιώσεων ένεκα την επίδικης πλημμύρας. Κατά αρχάς έχω ικανοποιηθεί ότι ο μάρτυρας αυτός διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα για να διενεργεί τέτοιου είδους εκτιμήσεις. Τόσο τα ακαδημαϊκά του προσόντα, όσο και η πείρα του (βλ. τεκμήριο 34 - βιογραφικό), τον κατατάσσουν ως ειδικό να αναφερθεί σε τέτοια ζητήματα. Αναφορικά με την επάρκεια και ορθότητα της εκτίμησης του, τεκμήριο 35, παρατηρούνται τα ακόλουθα: Ο μάρτυρας επισκέφθηκε την επόμενη μέρα της επίδικης πλημμύρας, δηλαδή στις 18/12/2012 για πρώτη φορά το κατάστημα της ενάγουσας και διαπίστωσε αυτό να ήταν γεμάτο λασπόνερα, τα οποία φαίνονταν να είχαν φτάσει το ύψος των 30 εκατοστών. Έλαβε φωτογραφίες που επισυνάπτονται στην έκθεση που τεκμηριώνουν τα όσα ανάφερε. Ακολούθως και στις 18/01/2013 προχώρησε σε καταγραφή των ζημιών μαζί με τον ιδιοκτήτη του καταστήματος. Η καταστροφή στον εξοπλισμό καθώς και στα εμπορεύματα που αναφέρει στην έκθεση του, δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Σημειώνεται επίσης ότι τα αναφερόμενα εμπορεύματα προέκυψαν κατόπιν δικής του έρευνας και διαπίστωσης καθώς επίσης και της παρουσίασης και των σχετικών τιμολογίων αγοράς τους, τα οποία αναφέρονται στην έκθεση και επίσης δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Εκείνο το οποίο έτυχε αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του μάρτυρα αυτού, ήταν το κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών στον εξοπλισμό και το κόστος των καταστραφέντων εμπορευμάτων. Ο μάρτυρας είπε ότι βασίστηκε στην προσφορά επιδιόρθωσης των ζημιών στον εξοπλισμό του καταστήματος που παρουσιάστηκε από τον ιδιοκτήτη και περιλαμβάνεται στο τεκμήριο
  17. Ο ίδιος περαιτέρω αξιολόγησε τις τιμές της εν λόγω προσφοράς και λόγω της τεχνογνωσίας του και της εμπειρίας του στην κυπριακή αγορά, κατέληξε στα δικά του συμπεράσματα και σε σχέση με το κόστος επιδιόρθωσης του εν λόγω εξοπλισμού, το οποίο όπως προκύπτει είναι κατά πολύ μικρότερο της εν λόγω προσφοράς του ιδιοκτήτη. Δεν έχω διαπιστώσει κάτι το μεμπτό στα όσα ο μάρτυρας ανάφερε, ούτε κρίνω ότι τα ποσά που κατέληξε είναι αυθαίρετα και λανθασμένα. Να αναφερθεί επίσης ότι δεν υπάρχει και οποιαδήποτε άλλη αντίθετη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου που να καταδεικνύει το ενδεχόμενο τα ποσά που κατέληξε ο εν λόγω μάρτυρας να είναι λανθασμένα. Όσον αφορά την αξία των ζημιωθέντων ή καταστραφέντων εμπορευμάτων, ο μάρτυρας ανάφερε ουσιαστικά ότι έλαβε υπόψη του τις τιμές αγοράς των τιμολογίων που του παρουσιάστηκαν - κάτι το οποίο δεν έτυχε αμφισβήτησης - ο ίδιος προέβηκε σε δειγματολογικό έλεγχο και αφού διαπίστωσε την ορθότητα τους, τις έλαβε υπόψη. Αποδέχομαι τις θέσεις του μάρτυρα αυτού στα πλαίσια της ευρύτερης αξιοπιστίας του και σε συνδυασμό με την εμπειρογνωμοσύνη που κατέχει, αποδέχομαι την ορθότητα των συμπερασμάτων του. Ουσιαστικά εκείνο το οποίο προκύπτει ότι η ζημιά που υπέστηκε η ενάγουσα στην εν λόγω αγωγή ανέρχεται στο ποσό των €18,927.73, που αφορά ζημιές στο εμπορεύματα της και στο ποσό των €14,760 σε σχέση με τον εξοπλισμό του καταστήματος της ήτοι σύνολο €33,687.
  18. Πέραν τούτου, αποδέχομαι από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού ότι το κόστος ετοιμασίας του τεκμηρίου 35 ανερχόταν στα €354, ποσό των οποίο καταβλήθηκε από την Παγκυπριακή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ. Δεν έτυχε αμφισβήτησης το γεγονός αυτό και κατατέθηκε ενώπιον μου σχετικό τιμολόγιο (βλ. τεκμήριο 36). Σε σχέση με τις οποιεσδήποτε αναφορές του για τα αίτια της πλημμύρας, δεν θα προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα αφού ο ίδιος δεν προέβηκε σε μια τέτοια έρευνα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού με την πιο πάνω διευκρίνιση. Από την αντίπερα όχθη, η μοναδική μαρτυρία που παρουσιάστηκε από την υπεράσπιση για το ζήτημα των ζημιών στα επίδικα υποστατικά ήταν αυτή των Μ.Υ.4 και 5, ως καταγράφηκε ανωτέρω. Ο Μ.Υ.4 είναι προφανές από τη μαρτυρία του ότι δεν προέβηκε σε ενδελεχή έρευνα για τις ζημιές που έφεραν το εστιατόριο και το κατάστημα που αφορούν οι Αγ. Αρ. 2574/13 και 3126/
  19. Ο ίδιος δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε έρευνα για να διαπιστώσει το εύρος των ζημιών που έφεραν τα εν λόγω υποστατικά. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ο ίδιος προέβηκε σε μια καταγραφή στη βάση των όσων του είχε αναφέρει ο ιδιοκτήτης. Επίσης, ο σκοπός της καταγραφής και ενέργειας αυτής της Επαρχιακής Διοίκησης, δεν έχει διευκρινιστεί από το μάρτυρα αυτό. Ξεκαθάρισε όμως ότι δεν ήταν για σκοπούς αποζημίωσης χωρίς όμως να ξέρει για ποιο σκοπό έκανε την καταγραφή. Ο ίδιος περαιτέρω ανάφερε ότι δεν είχε οδηγίες για να επιβεβαιώσει τις ζημιές που του αναφέρθηκαν από τον ιδιοκτήτη του εστιατορίου. Ούτε θυμόταν τι είδε στο υπόγειο του εστιατορίου ενώ στη συνέχεια είπε ότι κατέβηκαν μέχρι ενός σημείου και δεν προχώρησαν για να μπουν μέσα. Ούτε ήταν σε θέση να απορρίψει το περιεχόμενο του τεκμηρίου 9, το οποίο αφορά την εκτίμηση της ζημιάς του εν λόγω εστιατορίου. Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω μαρτυρία του μάρτυρα αυτού σε συνδυασμό με την υπόλοιπη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου για το ζήτημα των ζημιών του επίδικου εστιατορίου και του τεκμηρίου 9, μαρτυρία που είναι λεπτομερέστατη και ενδελεχής ως έχει αξιολογηθεί ανωτέρω, κρίνω ότι δεν παρέχεται ασφαλής βάση για εξαγωγή ορθών συμπερασμάτων από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού. Τα ίδια ισχύουν και σε σχέση με τη μαρτυρία του σε σχέση με το κατάστημα το οποίο επισκέφθηκε και κατέγραψε μόνο τη ζημιά στο πάτωμα. Η ζημιά αυτή, κατά αρχάς υπήρχε και συνάδει με την υπόλοιπη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου. Δεν αναιρεί όμως και την ύπαρξη ζημιών στα εμπορεύματα του καταστήματος η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού. Αρκεί να αναφερθεί ότι ο μάρτυρας δεν θυμόταν να πει αν είδε ζημιές στα εμπορεύματα ή αν δεν τις κατέγραψε. Παραδέχθηκε επίσης ότι δεν είχε εξουσιοδότηση για να προβεί σε εμπεριστατωμένη ανάλυση των ζημιών. Όσον αφορά το κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών στο πάτωμα, επίσης φαίνεται να αφορά μια πρόχειρη αναφορά του μάρτυρα, το οποίο εν πάση περιπτώσει είναι κατά πολύ μεγαλύτερο από αυτό που ανάφερε η πλευρά της ενάγουσας. Σε σχέση με το υπόλοιπο μέρος του τεκμηρίου 40 και του τεκμηρίου 41 που αφορά αναφορές στις ζημιές άλλων υποστατικών στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και των υπολοίπων επίδικων υποστατικών, ο μάρτυρας αυτός δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή. Ούτε ανάφερε ποιοι προέβηκαν στα εν λόγω συμπεράσματα και πώς κατέληξαν στα συγκεκριμένα ποσά. Ούτε προσήλθαν οποιοδήποτε άλλοι μάρτυρες ενώπιον του Δικαστηρίου για να εξηγήσουν τις εν λόγω αναφορές - πλην του Μ.Υ.5 στην οποία θα αναφερθώ κατωτέρω - σε συνδυασμό με την μαρτυρία των εναγόντων, όπως αξιολογήθηκε ανωτέρω που ήταν πλήρως εμπεριστατωμένη. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω, κρίνω ότι δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού ούτε στα τεκμήρια 40 και 41 και δεν θα δώσω. Ούτε στη μαρτυρία του Μ.Υ.4 μπορώ να βασιστώ και να εξάξω ασφαλή ευρήματα γεγονότων. Κατάθεσε το τεκμήριο 42 που φέρεται να αφορά την καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών του ξενοδοχείου κατά την πλημμύρα ημερομηνίας 07/01/
  20. Ο μάρτυρας αυτός όμως δεν είχε τις απαραίτητες γνώσεις, ούτε προέβηκε στην αναγκαία έρευνα αγοράς για να δικαιολογήσει το κόστος των ζημιών που κατέγραψε στο τεκμήριο
  21. Είναι ψυκτικός στο επάγγελμα και όπως χαρακτηριστικά ανάφερε κατέγραψε το κόστος των ζημιών που αφορά μόνο τα ψυγεία στο «περίπου». Δεν έλαβε υπόψη του την παλαιότητα τους ούτε συγκέντρωσε οποιαδήποτε στοιχεία για το κόστος αγοράς τους. Είναι πασιφανές ότι η μαρτυρία του δεν παρέχει ασφαλή βάση για εξαγωγή ορθών συμπερασμάτων, σε αντιδιαστολή με τη σχετική μαρτυρία των εναγόντων, ως αναφέρθηκε ανωτέρω. Ούτε στη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα καθώς επίσης και στο τεκμήριο 42 και δεν θα δώσω. Αξιολόγηση μαρτυρίας σε σχέση με τα αίτια των επίδικων πλημμυρών. Η μαρτυρία αυτή και σχετική μαρτυρία σε σχέση με τα εν λόγω αίτια, προέρχεται κατά κύριο λόγο από τους Μ.Ε. 4, 5 και 6 καθώς επίσης και από τους Μ.Υ. 1, 2 και 3, την μαρτυρία των οποίων θα προχωρήσω να αξιολογήσω κατωτέρω ξεχωριστά και σε συνδυασμό με τα σχετικά τεκμήρια που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι Μ.Ε. 4, 5 και 6 καταθέσαν ως εμπειρογνώμονες στους οποίους ανατέθηκε η ετοιμασία μελέτης σε σχέση με τα αίτια των επίδικων πλημμυρών και οι οποίοι ετοίμασαν τα τεκμήρια 24 και 13 και ο καθένας είχε τη δική του συμβολή. Μεγάλο μέρος του τεκμηρίου 24 προκύπτει να έχει ετοιμαστεί από τον Μ.Ε.4, ο οποίος ήταν και ο ουσιαστικότερος μάρτυρας των εναγόντων για το ζήτημα των αιτιών υπερχείλισης του επίδικου χειμάρρου. Ο Μ.Ε.5 ασχολήθηκε ουσιαστικά με την υδρολογική μελέτη, την οποία εκπόνησε και με την καταγραφή των συμπερασμάτων και των αιτιών που προκάλεσαν την υπερχείλιση του χειμάρρου. Επίσης, ο Μ.Ε.5 ετοίμασε το τεκμήριο 13, δηλαδή τη συμπληρωματική έκθεση σε σχέση με τα αίτια υπερχείλισης του χειμάρρου ημερομηνίας 14/02/2013 σε συνεργασία με τον Μ.Ε.
  22. Έχω παρακολουθήσει με πολλή προσοχή τους Μ.Ε.4, 5 και 6 κατά την ώρα που κατάθεταν από το εδώλιο του μάρτυρα και έλαβα υπόψη μου το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους σε αντιδιαστολή με το περιεχόμενο της μαρτυρίας των Μ.Υ.1, 2 και
  23. Γενικά κρίνω ότι οι μάρτυρες αυτοί προσήλθαν στο Δικαστήριο για να πουν την αλήθεια και να επεξηγήσουν τα ευρήματα των μελετών που ετοίμασαν σε σχέση με τα αίτια των επίδικων πλημμυρών. Δεν έχω διαπιστώσει ότι οι μάρτυρες αυτοί προσήλθαν στο Δικαστήριο με μοναδικό σκοπό να βοηθήσουν την υπόθεση των εναγόντων. Ιδιαίτερα, δεν έχω διαπιστώσει ότι το τεκμήριο 24, το οποίο ετοιμάστηκε κατά τη διάρκεια εκδίκασης των υποθέσεων, είναι κατασκευασμένο με σκοπό την καταδίκη του εναγόμενου, όπως τους υποβλήθηκε από την υπεράσπιση. Οι μάρτυρες και ιδιαίτερα ο Μ.Ε.6, ως ο πλέον αρμόδιος εκ μέρους της εταιρείας ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ, εξήγησε με σαφήνεια τον τρόπο που προέκυψε το τεκμήριο 24 σε αυτό το στάδιο. Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι αρχές του έτους 2013 και μετά τη δεύτερη πλημμύρα, η εταιρεία στην οποία εργοδοτούνται οι Μ.Ε.4 και 6 είχε εκπονήσει μελέτη για τα αίτια των επίδικων πλημμυρών για λογαριασμό της Παγκυπριακής Ασφαλιστικής Εταιρείας (βλ. τεκμήριο 13) καθώς επίσης ο Μ.Ε.4 ασχολήθηκε με τις ζημιές κατ' εκείνη την περίοδο για λογαριασμό της ΛΑΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, στην οποία ήταν ασφαλισμένο το έργο κατασκευής και λειτουργία Αλιευτικού Καταφυγίου (φάση Β) και είχαν συλλεχθεί τα αναγκαία και απαραίτητα στοιχεία. Όπως ο Μ.Ε.6 ανάφερε η ετοιμασία του τεκμηρίου 24 αποτελεί στην ουσία προέκταση των προηγούμενων μελετών τους και του τεκμηρίου 13 και είναι πιο λεπτομερής μελέτη για τα αίτια των επίδικων πλημμυρών. Κατά συνέπεια δεν διαπιστώνεται οτιδήποτε το μεμπτό στην καθυστερημένη ετοιμασία του τεκμηρίου
  24. Εκείνο το οποίο έχει σημασία είναι η επάρκεια του και η ορθότητα των ευρημάτων του, στα οποία θα αναφερθώ κατωτέρω. Πέραν των πιο πάνω, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχτώ τους Μ.Ε.4 και 5 ως ειδικούς για τα ζητήματα στα οποία αναφέρθηκαν στο Δικαστήριο και ως κατάλληλα πρόσωπα στο να εκπονούν ανάλογες μελέτες και εκθέσεις με αυτές των τεκμηρίων 13 και
  25. Οι μάρτυρες αυτοί διαθέτουν, κατά την κρίση μου, όλα τα αναγκαία προσόντα και πείρα, όπως τα ανάφεραν στο Δικαστήριο και περιέχονται στα σχετικά βιογραφικά τους (βλ. τεκμήρια 23 και 29) και τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Ο Μ.Ε.4 είναι Πολιτικός Μηχανικός και απόφοιτος πανεπιστημίου με μεταπτυχιακό δίπλωμα στην Στατιστική Ανάλυση Υδρολογικών Δεδομένων. Παρακολούθησε επίσης ημερίδες, μεταξύ αυτών και την ημερίδα κατά τα έτη 2013 και 2014 που σχετιζόταν με την Παρουσίαση Χαρτών Επικινδυνότητας και Κινδύνου Πλημμύρας στα πλαίσια υλοποίησης έργου για την εφαρμογή του Άρθρου 6 της Οδηγίας 2007/60 ΕΚ (Άρθρο 7 του Εναρμονιστικού Νόμου 70(Ι)/2010) που πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων και την Κοινοπραξία Prisma Consulting Engineers, T.C. Geomatic και Ofek Aerial Photography. Ο Μ.Ε.5 είναι επίσης απόφοιτος πανεπιστημίου στον Κλάδο της Πολιτικής Μηχανικής και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου και έχει παρακολουθήσει διάφορα σεμινάρια. Έχει διδαχθεί στο πανεπιστήμιο συγκεκριμένα μαθήματα υδρολογίας (βλ. τεκμήριο 31). Διαθέτει πείρα και έχει τα αναγκαία προσόντα στην ετοιμασία, μεταξύ άλλων, εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης για την ανάλυση αιτιών πρόκλησης ζημιάς (βλ. τεκμήριο 29). Πέραν τούτων, δεν έχει καταδειχθεί με οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία ότι οι εν λόγω μάρτυρες δεν διαθέτουν τα αναγκαία προσόντα για την ετοιμασία τέτοιων εκθέσεων ή τα προσόντα που κατέχουν δεν είναι ικανοποιητικά και έπρεπε να υπάρχουν κάποια άλλα προσόντα για να τους κατατάσσουν ως εμπειρογνώμονες στον τομέα που αναφέρθηκαν. Κατά συνέπεια κρίνω ότι οι μάρτυρες αυτοί μπορεί και θα θεωρηθούν από το Δικαστήριο ως εμπειρογνώμονες για τα ζητήματα που αναφέρθηκαν στο Δικαστήριο. Όσον αφορά τον Μ.Ε.6, αυτός κατάθεσε στο Δικαστήριο το βιογραφικό του, τεκμήριο 32, στο οποίο περιλαμβάνονται αναλυτικά τα ακαδημαϊκά του προσόντα και η πείρα του. Οι σπουδές του είναι στον κλάδο του fire engineering και κατέχει μεταπτυχιακό δίπλωμα στα ναυτιλιακά. Επεξήγησε ότι κατά τις σπουδές του για την απόκτηση του πρώτου του πτυχίου διδάχθηκε την μηχανική ρευστών και συνέδεσε την πείρα την οποία απέκτησε ως πραγματογνώμονας για τη διαχείριση ζημιών αντίστοιχων με αυτών που έχει εξετάσει η εταιρεία στην οποία εργάζεται. Σημειώνεται ότι τόσο το Μ.Ε.6 όσο και ο Μ.Ε.4 εργάζονται στην εταιρεία ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ν. ΜΑΝΟΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ και ο Μ.Ε.5 είναι εξωτερικός συνεργάτης αυτής, η οποία όπως προκύπτει αποτελεί εταιρεία που εκπονεί μελέτες - εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης και λειτουργούν ως διακανονιστές ζημιών στην Κύπρο και όχι μόνο. Είναι γεγονός ότι ο Μ.Ε.6, με τα ακαδημαϊκά προσόντα τα οποία κατέχει δεν φαίνεται να έχει την απαραίτητη τεχνογνωσία για την διενέργεια μελετών σχετικά με τα αίτια υπερχείλισης ποταμών και χειμάρρων, κάτι το οποίο λαμβάνω υπόψη μου. Από την άλλη όμως τα ακαδημαϊκά του προσόντα αποτελούν μια βάση που σε συνδυασμό με την πείρα του με την ενασχόληση με την εκτίμηση ζημιών και κινδύνων, το καταστούν ικανό να αντιλαμβάνεται και να κρίνει τα αίτια διαφυγής του νερού από τον χείμαρρο, όπως τα εξήγησαν οι Μ.Ε.4 και
  26. Κατά συνέπεια, κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού σε σχέση τις αιτίες των πλημμυρών στη βάση των δεδομένων που περισυλλέχθηκαν από την περιοχή και στη βάση των μελετών που εκπόνησαν οι Μ.Ε.4 και 5, ως οι πλέον αρμόδιοι. Επίσης, μπορώ να λάβω υπόψη μου τα όσα ανάφερε για τη δική του εμπλοκή στη διερεύνηση της υπόθεσης, τα οποία συνίσταντο στην παρουσία του κατά την εκτίμηση ζημιών σε συγκεκριμένα υποστατικά καθώς επίσης και για τη συμβολή του στο να συλλεχθεί μαρτυρικό υλικό για την ετοιμασία, τόσο του τεκμηρίου 13 όσο και του τεκμηρίου
  27. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εμπλοκή του μάρτυρα αυτού στην ετοιμασία των πιο πάνω τεκμηρίων αλλά και στις εκθέσεις ζημιών για τα υποστατικά στα οποία αναφέρθηκε, ήταν περισσότερο συντονιστική, παρά ουσιαστική, όπως και ο ίδιος ανάφερε και ότι τις σχετικές μελέτες για τα αίτια υπερχείλισης του χείμαρρου τις έκαναν οι Μ.Ε.4 και
  28. Οι όποιες εκτιμήσεις και αναφορές του για τα εν λόγω αίτια, προκύπτει να βασίζονται στις μελέτες των πιο πάνω μαρτύρων και εν πάση περιπτώσει τα όσα ανάφερε υποστηρίζονται από τη μαρτυρία των εν λόγω μαρτύρων. Θα προχωρήσω να αξιολογήσω τα συμπεράσματα τους τα οποία παρουσιάζονται στα τεκμήρια 24 και 13 και την υπόλοιπη μαρτυρία των εν λόγω μαρτύρων, βασιζόμενος κυρίως στη μαρτυρία των Μ.Ε.4 και
  29. Εκείνο το οποίο μπορεί να λεχθεί είναι ότι το τεκμήριο 24 είναι λεπτομερές και πλήρως εμπεριστατωμένο. Η εν λόγω έκθεση, τεκμήριο 24 είναι πολύ αναλυτική και περιλαμβάνει 13 συνημμένα επί των οποίων βασίστηκαν τα συμπεράσματα της για κάθε κεφάλαιο. Οι Μ.Ε.4 και 5 επεξηγούν στις εκθέσεις τους και επεξήγησαν στο Δικαστήριο όλα τα δεδομένα τα οποία συνέλεξαν γενικά και από την περιοχή, την οποία οι ίδιοι κατά τους ουσιώδεις χρόνους και μεταγενέστερα επισκέφθηκαν και από την οποία έλαβαν φωτογραφικό υλικό το οποίο επίσης επεξήγησαν για να δικαιολογήσουν το κάθε εύρημα τους στην περιοχή. Σημειώνεται ότι τα ευρήματα και δεδομένα στα οποία στηρίχθηκαν οι μάρτυρες αυτοί δεν προκύπτει να έτυχαν αμφισβήτησης, πέραν των όσων θα αναφερθώ κατωτέρω. Εκείνο που ουσιαστικά έτυχε αμφισβήτησης είναι η ευθύνη της Κυπριακής Δημοκρατίας για την υπερχείλιση του χειμάρρου και τη πρόκληση των πλημμυρών στην περιοχή. Οι μάρτυρες αυτοί, εκείνο το οποίο επιχειρούν να καταδείξουν στις εν λόγω εκθέσεις είναι στην ουσία τα αίτια υπερχείλισης του χείμαρρου του Αγίου Ιωάννη κατά τους επίδικους χρόνους, τα οποία στην ουσία δεν αμφισβητήθηκαν από τον εναγόμενο. Aποτελεί κοινό έδαφος ότι κατά τα έτη 2004 - 2005 πραγματοποιήθηκαν εργασίες επέκτασης της γέφυρας 1 στα πλαίσια εκτέλεσης τεχνικού έργου που αποσκοπούσε στη διαμόρφωση ποδηλατόδρομου στο νότιο σύνορο του παραλιακού μετώπου της κύριας οδικής αρτηρίας. Η μελέτη και επίβλεψη για το συγκεκριμένο έργο πραγματοποιήθηκε από τα Δημόσια Έργα, όπως προκύπτει από το συνημμένο 6 του τεκμηρίου 24 και στη βάση των όσων ανάφερε ο Μ.Ε.
  30. Σημειώνεται επίσης ότι ο Μ.Υ.3 παραδέχτηκε την εκτέλεση του εν λόγω έργου από το Τμήμα Δημοσιών Έργων. Πέραν των πιο πάνω, δεν έτυχε αμφισβήτησης ο τρόπος που κατασκευάστηκε το πιο πάνω έργο και ειδικότερα οι εργασίες που έγιναν κάτω από το γεφύρι και την προέκταση του και τη τοποθέτηση σωληνωτών οχετών, κάτι που περιόριζε την παροχετευτικότητα του χειμάρρου στο σημείο κατά 2,41 φορές από ότι ήταν προηγουμένως. Οι Μ.Ε.4 και 5 εξήγησαν πλήρως και με επιστημονικά κριτήρια το εν λόγω συμπέρασμα τους στηριζόμενοι στα ευρήματα τους από τις επιτόπιες επισκέψεις τους (βλ. παράγραφο 5.1 του τεκμηρίου 24). Σημειώνεται επίσης ότι τα εν λόγω συμπεράσματα των μαρτύρων αυτών σε σχέση με τη ροή του χειμάρρου και την παροχετευτικότητα του και γενικότερα η μελέτη που εκπονήθηκε από τον Μ.Ε.5, δεν έτυχαν αμφισβήτησης από την υπεράσπιση. Oύτε ο Μ.Υ.3 αμφισβήτησε αυτά τα ευρήματα τους και την υδρολογική μελέτη που εκπονήθηκε. Όσον αφορά τον χείμαρρο Αγίου Ιωάννη και τα χαρακτηριστικά του αλλά και τα χαρακτηριστικά όλης της περιοχής, προκύπτει οι μάρτυρες αυτοί στην έκθεση τους τεκμήριο 24, να προβαίνουν σε μια πλήρη, ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη περιγραφή η οποία είναι το αποτέλεσμα ενδελεχούς εξέτασης του. Τόσο ο Μ.Ε.4 όσο και ο Μ.Ε.5 περπάτησαν κατά μήκος του επίδικου χείμαρρου και εξασφάλισαν φωτογραφικό υλικό που υποστηρίζει την περιγραφή και κατάσταση του (βλ. τεκμήριο 30). Προκύπτει από όλα αυτά ότι ο εν λόγω χείμαρρος έχει μήκος περί τα 7,47 km και οι επί μέρους λεκάνες απορροής του συνυπολογίζοντας τις εδαφικές κλίσεις των επιπέδων της επιφάνειας αποστράγγισης έχουν συνολική έκταση περί τα 25,6 km
  31. Οι πηγές του εκβάλλουν από υψόμετρο 600 - 800m και είναι ένας από τους κύριους φυσικούς αποδέκτες επιφανειακής αποστράγγισης της περιοχής Λατσιού, ο οποίος αποστραγγίζεται με κατεύθυνση από νότο (πηγές) προς βορρά (εκβολή). Ούτε τα πιο πάνω έτυχαν αμφισβήτησης από την υπεράσπιση. Επίσης, οι μάρτυρες αναφέρθηκαν στο είδος της πλημμύρας που προκλήθηκε στην περιοχή και στο χείμαρρο το οποίο επεξήγησαν, θέση που επίσης δεν τυγχάνει αμφισβήτησης από την υπεράσπιση. Όσον αφορά τον υπολογισμό της μέγιστης ροής του χειμάρρου που αναμένεται για βροχόπτωση με περίοδο επαναφοράς τα 50 χρόνια καθώς επίσης και την μέγιστη ροή του χειμάρρου κατά τους επίδικους χρόνους, προκύπτει να εκπονήθηκε υδρολογική μελέτη από τον Μ.Ε.5 (βλ. και συνημμένο 9). Τα συμπεράσματα του επεξηγούνται πλήρως και επιστημονικά στο κεφάλαιο 6 του τεκμηρίου 24 καθώς επίσης στη μαρτυρία του στο Δικαστήριο, τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του. Ο Μ.Υ.2, επιχείρησε σε κάποιο στάδιο κατά τη μαρτυρία του να αμφισβητήσει τις ροές του χειμάρρου, χωρίς όμως οποιαδήποτε εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση όπως θα διαφανεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το συμπέρασμα του Μ.Ε.5 σε σχέση με τις μέγιστες ροές της γέφυρας 1 και 2 τόσο πριν όσο και μετά την ανακατασκευή τους και τα συμπεράσματα του, τα οποία καταδεικνύουν και τα αίτια υπεχείλισης τους, συμπεράσματα τα οποία μπορώ να αποδεχτώ αφού δεν αμφισβητήθηκαν και κρίνω ότι προκύπτουν μετά από ενδελεχή μελέτη και στη βάση επιστημονικών κριτηρίων. Πέραν τούτου, ο Μ.Ε.5 επεξήγησε με πάσα σαφήνεια την κατάσταση του χειμάρρου, καταθέτοντας δέσμη φωτογραφιών που έλαβε κατά μήκος αυτού (βλ. τεκμήριο 30) και επεξηγώντας τις πλήρως. Προκύπτει από αυτές ότι εντός της κοίτης του χειμάρρου εντοπίστηκαν ακαθαρσίες, όπως οπλισμένο σκυρόδεμα, λάστιχα αυτοκινήτων και σωλήνες πλησίον της γέφυρας
  32. Επίσης, τα πρανή του χειμάρρου στο σημείο όπου προκύπτει να διέφυγε το νερό, σε νοτιότερο σημείο της γέφυρας 1 ήταν χαμηλά. Επεξηγείται στην έκθεση τεκμήριο 24 ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούνται οι προσχώσεις στην κήτη του χειμάρρου και η διάβρωση καθώς και οι συνέπειες τους. Πέραν των πιο πάνω, οι Μ.Ε.4 και 5 έχουν λάβει υπόψη τους τα μετεωρολογικά δεδομένα της περιοχής και στη βάση αυτών καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι βροχοπτώσεις στις εν λόγω ημερομηνίες ήταν υψηλές αλλά όχι πέραν των αναμενόμενων εντάσεων αφού στο παρελθόν υπήρξαν μεγαλύτερες εντάσεις βροχόπτωσης στην περιοχή. Τα στατιστικά αυτά στοιχεία δεν αμφισβητούνται από την υπεράσπιση. Αντιθέτως, είναι στα ίδια που βασίστηκε η Μ.Υ.1 για να εξηγήσει το μέγεθος των βροχοπτώσεων κατά τους επίδικους χρόνους, που στην ουσία επιβεβαιώνει το πιο πάνω συμπέρασμα των εν λόγω μαρτύρων, όπως θα διαφανεί κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της. Όσον αφορά τη σύνδεση της υπερχείλισης του επίδικου χειμάρρου με την πλημμύρα των επίδικων υποστατικών, παρατηρούνται τα ακόλουθα: Ο Μ.Ε.4 υπέδειξε την αεροφωτογραφία η οποία βρίσκεται στο τεκμήριο 24, σελ.21 στην οποία σημειώνονται τα 3 προβληματικά σημεία τα οποία εξέτασαν και από τα οποία διέφυγε το νερό. Αυτά είναι το σημείο όπου βρίσκονται οι δύο γέφυρες (σημείο 1), το σημείο 2 νοτιότερα αυτής, δηλαδή σε σημείο πιο ψηλά από τη γέφυρα καθώς και νοτιότερα αυτού, το σημείο
  33. Η θέση του M.E.4 ήταν ότι η αιτία πλημμύρας της αποθήκης του ξενοδοχείου κατά τις δύο πλημμύρες οφειλόταν στο γεγονός της διάβρωσης του χειμάρρου και των χαμηλών πρανών σε σημείο που αλλάζει η κλίση του, νοτιότερα της γέφυρας 1 με αποτέλεσμα να διαφύγει το νερό και να κατευθυνθεί προς την αποθήκη του ξενοδοχείου. Ο Μ.Ε.5 υπέδειξε το σημείο διαφυγής του νερού από το χείμαρρο στο νοτιότερο μέρος του χειμάρρου από τη γέφυρα
  34. Αυτό βρίσκεται λίγο βορειότερα του βέλους με την αναγραφή «260» στο τεκμήριο 17 και φαίνεται και στη φωτογραφία της σελ.6 του τεκμηρίου
  35. Αυτό ήταν το κύριο σημείο τη διαρροής του νερού, το οποίο εισήλθε σε παρακείμενο χωράφι και κατευθύνθηκε στην αποθήκη του ξενοδοχείου. Επίσης, ο Μ.Ε.1 κατά τη επίσκεψη του στη ξενοδοχειακή μονάδα, αμέσως μετά τις έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρα σε αυτήν, διαπίστωσε ότι το νερό είχε αυτή την κατεύθυνση. Περαιτέρω, προκύπτει από το φωτογραφικό υλικό, τεκμήριο 30 η κατάσταση των πρανών και του χειμάρρου στο σημείο. Σημειώνεται επίσης ότι δεν έτυχε αμφισβήτησης η θέση αυτή και ότι το νερό στην ξενοδοχειακή μονάδα κατευθύνθηκε κυρίως από το σημείο εκείνο, το οποίο απέχει περί τα 150 μέτρα, σύμφωνα με τον Μ.Ε.
  36. Ούτε ότι και άλλη μικρότερη ποσότητα νερού κατευθύνθηκε από νοτιότερο σημείο, όπως υποδεικνύεται στη φωτογραφία της σελ. 6 του τεκμηρίου
  37. Επομένως, κρίνω ότι μπορώ να αποδεχτώ τη θέση αυτή και το σχετικό συμπέρασμα των τεκμηρίων 13 και
  38. Όσον αφορά τα υπόλοιπα επίδικα υποστατικά, ο Μ.Ε.4 είπε ότι αυτά πλημμύρησαν λόγω της υπερχείλισης της γέφυρας 1, που είχε ως αποτέλεσμα να κατακλειστεί ο δρόμος και λόγω των κλίσεων που υπήρχαν στην περιοχή να μεταφερθεί το νερό κυρίως προς τη βορειοδυτική μεριά. Είναι γεγονός ότι ο μάρτυρας αυτός, παρά την πιο πάνω αναφορά του είπε ότι τις ζημιές στα υποστατικά αυτά τις εξέτασαν άλλοι συνάδελφοι του και ότι ο ίδιος δεν μπορεί να πει κάτι άλλο πέραν αυτών. Παρά ταύτα, δεν έτυχε αμφισβήτησης η θέση του για τις κλίσεις στην περιοχή, ότι τα υπόλοιπα υποστατικά επί της παραλιακής οδού βρίσκονται χαμηλότερα από την γέφυρα
  39. Ούτε η αναφορά του ότι λόγω της βαρύτητας το νερό θα μπορούσε να ακολουθήσει την βορειοδυτική κατεύθυνση όπου βρίσκονται τα άλλα επίδικα υποστατικά. Η πιο πάνω θέση του επίσης θα πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με τη μαρτυρία του Μ.Ε.5 αλλά και την υπόλοιπη μαρτυρία που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου. Όπως έχει αναφερθεί, τα υπόλοιπα επίδικα υποστατικά τα οποία βρίσκονται στην παραλιακή οδό του Λατσιού, βορειοδυτικά της γέφυρας 1, έχει προκύψει να βρίσκονται σε χαμηλότερο υψομετρικό επίπεδο από τη γέφυρα 1 και το νερό κατευθύνεται προς τέτοιες κατευθύνσεις, κάτι το οποίο δεν προκύπτει να αμφισβητείται ούτε από τον Μ.Υ.
  40. Σημειώνεται επίσης ότι η θέση ότι το νερό από την υπερχείλιση της γέφυρας 1 κατευθύνθηκε και βορειοδυτικά επί της παραλιακής οδού με αποτέλεσμα τα επίδικα υποστατικά που βρίσκονται στην οδό αυτή να πλημμυρήσουν, όπως αναφέρονται στα συμπεράσματα του τεκμήριο 24, στο κεφάλαιο 7 και με τα οποία ασχολήθηκε και ο Μ.Ε.5, δεν έτυχε αμφισβήτησης κατά τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι οι Μ.Ε. 4 και 5 δεν έτυχαν αντεξέτασης σε επί μέρους ζητήματα που θα μπορούσαν να προκύπτουν αναφορικά με τον όγκο νερού που διοχετεύθηκε στην παραλιακή οδό και την απόσταση που θα μπορούσε να καταλήξει, υπό τις περιστάσεις, για να καταρριφθεί η θέση ότι το νερό που διέφυγε από τη γέφυρα 1, είχε ουσιαστική συνδρομή στο να πλημμυρίσουν τα επίδικα υποστατικά. Ούτε ο Μ.Υ.3 κατέρριψε το συμπέρασμα των μαρτύρων αυτών με συγκεκριμένα στοιχεία ή με οποιαδήποτε άλλη επιστημονική εξήγηση, όπως θα διαφανεί κατωτέρω. Λαμβάνω υπόψη μου από τη μαρτυρία των μαρτύρων αυτών τη θέση τους ότι λόγω των κλίσεων που υπήρχαν στην περιοχή το νερό που υπερχείλιζε από την γέφυρα 1 και αμέσως πριν από αυτήν λόγω των νέων οδών που δημιουργήθηκαν κατευθυνόταν προς την παραλιακή οδό και σε συνδυασμό με την υπόλοιπη μαρτυρία που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου, θα κριθεί κατά την κατάληξη μου η αιτιώδης συνάφεια με τις ζημιές που υπέστηκαν τα επίδικα υποστατικά στην περιοχή εκείνη. Πέραν των πιο πάνω, κρίνω ότι μπορώ να λάβω υπόψη μου τη θέση των Μ.Ε.5 και 6 ότι η ποσότητα νερού που συσσωρεύτηκε στην παραλιακή οδό ήταν τέτοια που ήταν αδύνατο να μην ξεπεράσει τα επίπεδα του δρόμου και δημιούργησε το πλημμυρικό φαινόμενο στην περιοχή, θέση που δεν προκύπτει να αμφισβητείται από τον Μ.Υ.
  41. Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να εξεταστεί από τη μαρτυρία των μαρτύρων αυτών και κατά πόσο τα αίτια υπερχείλισης του χειμάρρου, όπως τα κατέγραψαν, συνδέονται μεταξύ τους ή είναι ανεξάρτητα. Δηλαδή, θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο το νερό που εισήλθε στην ξενοδοχειακή μονάδα συνδέεται με τη γέφυρα 1 και την αιτιολογία υπερχείλισης της ή αφορά την άλλη αιτία υπερχείλισης του χειμάρρου και δη την έλλειψη συντήρησης και καθαριότητας της κοίτης του χειμάρρου. Έχω διεξέλθει της μαρτυρίας των Μ.Ε.4 και 5 περί του ζητήματος αυτού και κρίνω ότι δεν μπορεί να εξαχθεί το ασφαλές συμπέρασμα ότι για την υπερχείλιση του χείμαρρου στο πιο πάνω αναφερόμενο σημείο, νοτιότερα της γέφυρας 1, συνέβαλαν τα κατασκευαστικά έργα σε αυτήν. Ο Μ.Ε.4 ουσιαστικά στη μαρτυρία του αφήνει να νοηθεί ότι η αιτία υπερχείλισης στο σημείο εκείνο ήταν η διάβρωση, η έλλειψη συντήρησης και καθαριότητας της κοίτης του χειμάρρου και τα χαμηλά πρανή. Ανεξάρτητα τούτου, δεν ήταν σε θέση να αναφέρει και να τεκμηριώσει ότι ο περιορισμός της διατομής της γέφυρας και η φραγή της, συνέβαλαν στο να υπάρχει η διαρροή του νερού σε σημείο νοτιότερο αυτής. Ανάφερε συγκεκριμένα ότι μεμονωμένα σε ένα σημείο μέχρι τη δημιουργία του υδραυλικού άλματος θα μπορούσε να παίξει ρόλο, χωρίς να επεξηγήσει μέχρι που θα μπορούσε να εκτείνεται το σημείο αυτό. Παράπεμψε επίσης στη μαρτυρία του Μ.Ε.
  42. Ο Μ.Ε.5 εξήγησε το φαινόμενο αυτό κατά τη μαρτυρία του και το συνέδεσε με τον περιορισμό της διατομής του γεφυριού και με την φραγή της παραπέμποντας σε σημεία της έκθεσης τεκμήριο 24 και σε φωτογραφικό υλικό. Υπέδειξε συγκεκριμένα τη φωτογραφία 6 του τεκμηρίου 24, στη σελίδα 33 όπου καταδεικνύει την αύξηση της στάθμης του νερού εντός της κοίτης του ποταμού. Είπε ότι αυτό συμβαίνει καθόλο το μήκος του ποταμού νοτιότερα με αποτέλεσμα να αρχίζει να πλημμυρίζει δεξιά και αριστερά και λόγω των μειωμένων πρανών και συντήρησης. Είναι συνδυασμός και των δύο είπε. Παρόλα αυτά, ο Μ.Ε.5 δεν επεξήγησε επαρκώς και με επιστημονικά αλλά και πραγματικά κριτήρια το πώς θα μπορούσε η άνοδος της στάθμης του νερού στο σημείο της γέφυρας 1 να εκτείνεται μέχρι το σημείο από όπου διέφυγε το νερό και κατευθύνθηκε προς την ξενοδοχειακή μονάδα. Δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ότι το σημείο αυτό απέχει πέραν των 300 μέτρων από την γέφυρα 1 και προκύπτει από την ίδια την έκθεση τεκμήριο 24, ότι υπάρχει κάποια υψομετρική διαφορά. Η πιο πάνω αναφορά του Μ.Ε.5, έπρεπε να επεξηγηθεί και να δικαιολογηθεί, κάτι που δεν προκύπτει να έγινε. Προέβηκε μόνο στην πιο πάνω γενική αναφορά χωρίς τεκμηρίωση και κρίνω ότι δεν μπορώ να αποδεκτώ αυτό το συμπέρασμα του με το οποίο να προκύπτει σύνδεση της γέφυρας 1 με την διαρροή νερού σε ψηλότερο σημείο αυτής. Ο μάρτυρας κατάθεσε στο Δικαστήριο ως εμπειρογνώμονας και όφειλε να επεξηγήσει επαρκώς τη θέση του αυτή. Υπό αυτές τις περιστάσεις, δεν μπορεί να προκύψει το ασφαλές συμπέρασμα ότι για τη διαρροή του νερού σε νοτιότερο σημείο της γέφυρας 1, έπαιξαν ρόλο τα αίτια υπερχείλισης της γέφυρας αυτής, πέραν από την άλλη αιτία που οι μάρτυρες διαπίστωσαν κατά την μελέτη τους ως αναφέρθηκε ανωτέρω. Δηλαδή, την υπερχείλιση του χειμάρρου στο σημείο εκείνο λόγω των χαμηλών πρανών σε σημεία όπου αλλάζει διεύθυνση το ανάγλυφο της ελεύθερης ροής και της έλλειψης συντήρησης και καθαρισμού της κοίτης του. Κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ και λάβω υπόψη μου τα συμπεράσματα των εν λόγω μαρτύρων για τα αίτια υπερχείλισης του επίδικου χείμαρρου κατά τους επίδικους χρόνους, ως λεπτομερώς καταγράφονται στο τεκμήριο 13 και 24 με τις πιο πάνω διευκρινήσεις. Πέραν των πιο πάνω και όσον αφορά τον Μ.Ε.6, επαναλαμβάνεται ότι η συμβολή του στην ετοιμασία των εν λόγω εκθέσεων ήταν συντονιστική περισσότερο και συνέβαλε στο να συλλέξει πραγματική μαρτυρία. Εξήγησε επίσης τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες ετοιμάστηκαν οι εν λόγω εκθέσεις ως αναφέρθηκε ανωτέρω και οι εκτιμήσεις ζημιών. Σε κάθε περίπτωση τα όσα ανάφερε στο Δικαστήριο υποστηρίζονται από τη μαρτυρία των

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.