← Κύπρος

ΔΗΜΟΣ ΓΕΡΟΣΚΗΠΟΥ ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΠΑΦΟΥ, Αρ. Αγωγής: 1008/13, 22/12/2021

ΔΗΜΟΣ ΓΕΡΟΣΚΗΠΟΥ ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΠΑΦΟΥ, Αρ. Αγωγής: 1008/13, 22/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2021:A133 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χ. Β. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1008/13 Μεταξύ: ΔΗΜΟΣ ΓΕΡΟΣΚΗΠΟΥ Εναγόντων και ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΠΑΦΟΥ Εναγομένων και JOINT VENTURE MEDCON CONSTRUCTION LTD-GENERAL CONSTRUCTIONS COMPANY LTD Τριτοδιαδίκων Ημερομηνία: 22 Δεκεμβρίου 2021 Ε Μ Φ Α Ν Ι Σ Ε Ι Σ: Για Ενάγοντες: κ. Παπαζαχαρία, για Ιωάννης Παπαζαχαρία Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενους: Δρ Ποιητής, για Δρ Ανδρέας Π. Ποιητής και Σία Δ.Ε.Π.Ε. ------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Κατά τα έτη 2009 και 2010 το Εναγόμενο Συμβούλιο Αποχετεύσεων Πάφου (εφεξής «το ΣΑΠΑ») δυνάμει σύμβασης ανέθεσε στην κοινοπραξία Joint Venture Medcon Construction Ltd - General Constructions Company Ltd (εφεξής «ο εργολάβος») την εκτέλεση εργασιών σε σχέση με το αποχετευτικό σύστημα του Ενάγοντος Δήμου Γεροσκήπου (εφεξής «ο Δήμος»). Ο Δήμος ισχυρίζεται ότι το ΣΑΠΑ είναι αποκλειστικά υπεύθυνο για κακοτεχνίες και ή βλάβες και ή καταστροφές οι οποίες κατ' ισχυρισμόν του προκλήθηκαν σε δρόμους και δημόσιους χώρους και ή για εργασίες αποκατάστασης τέτοιων χώρων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν πλημμελώς και ή κατά παράβαση των συνήθων κανόνων για έργα τέτοιας φύσης ή και λόγω ακαταλληλότητας και ή ανεπαρκούς επεξεργασίας και ή τοποθέτησης υλικών κατά παράβαση της συμφωνίας των διαδίκων. Διαζευκτικά ο Δήμος ισχυρίζεται στην έκθεση απαίτησης ότι υπέστη ζημιά λόγω αμέλειας και ή παράβασης καθηκόντων του ΣΑΠΑ κατά την εκτέλεση εργασιών αποχετευτικού στα όρια του (Δήμου). Ειδικότερα προβάλλει ότι συνεπεία της παράνομης και ή αμελούς και ή αντισυμβατικής συμπεριφοράς του ΣΑΠΑ, το οποίο ανέλαβε την καλή εκτέλεση των εργασιών του αποχετευτικού, καθώς και την πλήρη αποκατάσταση και επαναφορά στην πρότερα κατάσταση όλων των επηρεαζόμενων δρόμων, ο Δήμος υπέστη ζημιές και ή απώλειες. Μαρτυρία Για να αποδείξει την υπόθεση του ο Δήμος κάλεσε τρεις μάρτυρες, στα πλαίσια της μαρτυρίας των οποίων κατατέθηκαν συνολικά 45 τεκμήρια. Το ΣΑΠΑ δεν προσέφερε οποιαδήποτε μαρτυρία. Ο Μ.Ε.1 κ. Λεάνδρου, δημοτικός γραμματέας υιοθέτησε κατ' αρχάς τη γραπτή δήλωση του, το Έγγραφο Α, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Σε αυτή, μεταξύ άλλων, αναφέρεται στο ότι είχε εμπλοκή στην εκτέλεση των έργων του αποχετευτικού από το ΣΑΠΑ, ότι ο ίδιος και η Μ.Ε.2 είχαν παρακολουθήσει την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης, ότι είχαν αποστείλει πολλές σχετικές επιστολές στο ΣΑΠΑ, ότι κατά την εκτέλεση των εργασιών οι Εναγόμενοι προκάλεσαν ζημιές, ότι αυτοί προέβαιναν σε ανεπαρκή έλεγχο, ότι η μεθοδολογία εκσκαφής προκαλούσε εκτεταμένες ζημιές, ότι τα βαρέος τύπου μηχανήματα κατέστρεφαν δρόμους και πεζοδρόμια και ότι ο Δήμος έχει υποστεί ζημιά λόγω των κακοτεχνιών, πλημμελών εργασιών, αμέλειας και παραβάσεων καθηκόντων, λεπτομέρειες των οποίων παραθέτει στη δήλωση ως αυτές καταγράφηκαν στην έκθεση απαίτησης. Ήταν η άποψη του Μ.Ε.1 πως σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε για τη Φάση Α (το αποχετευτικό Δήμου Πάφου) τώρα στη Φάση Β' δεν προβλέποντο όροι για αποκατάσταση των οδών βάσει των συμβολαίων και άρα η ευθύνη παρέμεινε στο ΣΑΠΑ. Προέβαλε περαιτέρω ότι κατά την εκτέλεση οι σύμβουλοι μηχανικοί δεν επέβλεπαν επαρκώς τους εργολάβους, με τους οποίους η συνεργασία ήταν προβληματική, πράγμα που επηρέασε το έργο. Ο ίδιος και η Μ.Ε.2 υπέδειξαν τόσο στο ΣΑΠΑ όσο και στους εργολάβους κακοτεχνίες και ζημιές προς αποκατάσταση πλην όμως χωρίς ανταπόκριση. Το ίδιο έπραξαν και κατά την παραλαβή των έργων ενώ παρέδωσαν κατά καιρούς τότε και καταστάσεις οδών και χώρων που είχαν επηρεαστεί, μεταξύ 2.3.10 έως 15.4.

  1. Ο Μ.Ε.1 προσέθεσε ότι για αποκατάσταση των οδών το ΣΑΠΑ αποφάσισε την παραχώρηση ποσού €300.000 και αποκοπή ποσού €200.000 από το Συμβόλαιο Α με αποφάσεις ημερ. 14.3.11 και 26.6.12 αντίστοιχα. Ο Δήμος εισέπραξε μέχρι τώρα μόνο €200.000 έναντι. Σχετικά με το θέμα ο Δήμος ανέθεσε στο εργαστήριο Mateslab Ltd τη διενέργεια ελέγχων και έλαβε σχετικά αποτελέσματα περί του ότι η συμπίεση υλικών και η αποκατάσταση οδοστρώματος ήταν εκτός προδιαγραφών. Λόγω της μη ανταπόκρισης του ΣΑΠΑ, ο Δήμος προχώρησε και προχωρεί σε σταδιακή αποκατάσταση των ζημιών και στα πλαίσια αυτά έχει κατακυρώσει τέσσερις προσφορές σε εργοληπτικές εταιρείες μεταξύ των ετών 2013 έως 2018 από τις οποίες προκύπτει και το κόστος αποκατάστασης. Ο Δήμος παρέλαβε παράπονα και αξιώσεις δημοτών και οδηγών για τις οποίες ενημέρωσε το ΣΑΠΑ, ενώ έχουν καταχωριστεί εναντίον του Δήμου και αγωγές κατά τα έτη 2017 και
  2. Ο ίδιος (ο Μ.Ε.1) έλαβε και φωτογραφίες κατά το 2021 από κοινού με τη Μ.Ε.
  3. Ήταν η θέση του πως κατά το 2014 το ΣΑΠΑ προέβη σε συμβιβασμό με τον εργολάβο για τις διαφορές τους και ανέλαβε πλήρως την ευθύνη για απαιτήσεις τρίτων, στις οποίες περιλαμβάνεται και η αξίωση του Δήμου. Βάσει αυτής της διευθέτησης το ΣΑΠΑ διέκοψε τη διαδικασία τριτοδιαδίκων την οποία είχε αρχικά καταχωρίσει στα πλαίσια της παρούσας εναντίον των εργολάβων, πράγμα που για τον Μ.Ε.1 δεν ήταν λογικό, ενώ υπήρξε και ποινική υπόθεση για διάφορες εργολαβίες του ΣΑΠΑ εκείνης της περιόδου. Αργότερα το ΣΑΠΑ αμφισβήτησε την πιο πάνω συμφωνία με τους εργολάβους και ήγειρε το ίδιο αγωγή εναντίον των εργολάβων για αποζημιώσεις εναντίον τους αλλά και εναντίον των συμβούλων μηχανικών. Προφορικά είπε πως το μεγάλο πρόβλημα ήταν στις συνδέσεις κατοικιών όπου οι αποκαταστάσεις δεν εγίνοντο με τη δέουσα προσοχή και τον απαραίτητο έλεγχο, ότι έπρεπε να γίνουν ολικές επανασφαλτοστρώσεις ούτως ώστε να μην παρατηρούνται αποκλίσεις, καθιζήσεις ή ρηγματώσεις οι οποίες προκαλούν προβλήματα διάβρωσης. Σχετικά με τις προδιαγραφές κατέθεσε απόσπασμα από το συμβόλαιο της Α' Φάσης (Πάφου). Αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι τις εργασίες τις είχαν εκτελέσει οι εργολάβοι, ότι υπήρχαν βαριά μηχανήματα τα οποία από μόνα τους μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιές στους δρόμους (π.χ. τα καδενοφόρα), ότι ο Δήμος δεν είχε σύμβαση με τους εργολάβους, αλλά όμως είχε δώσει άδεια διέλευσης στο ΣΑΠΑ, ότι δεν ήγειρε αγωγές ο Δήμος εναντίον των εργολάβων, και ότι ο ίδιος μιλούσε με τους εκπροσώπους του εργολάβου ή τους συμβούλους μηχανικούς, καθώς και τους λειτουργούς του ΣΑΠΑ κατά τα έτη 2009-2011 όταν διαπίστωνε ζημιές. Περαιτέρω συμφώνησε ότι όταν παραμένει κάποια ζημιά (π.χ. τρύπα) τότε με την πάροδο του χρόνου αυτό χειροτερεύει, προσθέτοντας όμως πως δεν ήταν δυνατό να προβεί ο Δήμος στις επιδιορθώσεις ή να υποκαταστήσει τον εργολάβο για εργασίες που ήταν μέρος του δικού του συμβολαίου αλλά έκαμε αρκετές επιδιορθώσεις. Προέβαλε ότι εξαρχής από το 2008, όπου μεγάλωνε το πρόβλημα αναγκαζόταν ο Δήμος να παρέμβει με δικά του συνεργεία ή με δικούς του υπεργολάβους ούτως ώστε να μειώνονται τα προβλήματα, οι φθορές σε τροχοφόρα και τα παράπονα δημοτών. Η Μ.Ε.2 κα Πιστέντη, εκτελεστική μηχανικός του Δήμου Γεροσκήπου, επίσης υιοθέτησε γραπτή δήλωση της, ήτοι το Έγγραφο Β. Η δήλωση αυτή εστιάζεται στις αναφορές της για καταγραφές ζημιών στις οποίες προέβη κατά τα έτη 2010-2012, Τεκμήρια 4, 5, 7, καθώς και σε επιτόπιο έλεγχο και λεπτομερή καταγραφή στην οποία προέβη κατά τη λήξη της περιόδου συντήρησης το 2012, ήτοι το Τεκμήριο 8, στην αλληλογραφία που είχαν με το ΣΑΠΑ και στην εφαρμογή προγράμματος από το Δήμο για σταδιακή αποκατάσταση των δρόμων ανάλογα με τα οικονομικά του, τους προϋπολογισμούς του και τις δανειοδοτήσεις. Προσέθεσε πως ακριβώς λόγω της παράλειψης του ΣΑΠΑ να προχωρήσει σε άμεση αποκατάσταση των ζημιών, (για τις οποίες προβάλλει ότι είχαν επεκταθεί λόγω διάβρωσης και υγρασίας), ο Δήμος προχώρησε και προχωρεί σε σταδιακή αποκατάσταση των επηρεαζόμενων οδών, έκτοτε και μέχρι και σήμερα αναλόγως της οικονομικής του δυνατότητας, εφαρμόζοντας πρόγραμμα σταδιακής αποκατάστασης των δρόμων. Στα πλαίσια αυτά και κατόπιν προσφορών υπεγράφησαν οι τέσσερις συμφωνίες με εργοληπτικές εταιρείες στη βάση των οποίων έχουν αποκατασταθεί ή θα αποκατασταθούν οι οδοί που έχουν επηρεαστεί. Στη βάση αυτών των συμφωνιών η Μ.Ε.2 ετοίμασε και πίνακες ανάλυσης και διαπίστωσε ότι ο Δήμος έχει καταβάλει μέχρι σήμερα το συνολικό ποσό των €1.422.783,30 ενώ εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί περαιτέρω ποσόν €433.977,16 για την αποκατάσταση όσων οδών απομένουν, για τις οποίες παρουσίασε σχετική κατάσταση, Τεκμήριο
  4. Παράλληλα παρουσίασε και συγκεντρωτικό πίνακα του κόστους αποκατάστασης για όσες οδούς επηρεάστηκαν, ήτοι το Τεκμήριο
  5. Κατά την προφορική της μαρτυρία η Μ.Ε.2 αναφέρθηκε στη δέσμη φωτογραφιών, Τεκμήριο 31, στους πίνακες του Τεκμηρίου 8 εξηγώντας τη διαδικασία καταγραφής των ζημιών, στο Τεκμήριο 41 ήτοι το κόστος υπολειπόμενων ασφαλτοστρώσεων λέγοντας ότι χρησιμοποιήθηκαν τιμές του 2008 με ένα χαμηλό διοικητικό κόστος ύψους 10% και ότι λόγω οικονομικών δυσκολιών προχωρούν σταδιακά στην αποκατάσταση των δρόμων. Αντεξεταζόμενη συμφώνησε ότι οι ζημιές στους δρόμους συμβαίνουν είτε λόγω κόπωσης των υλικών είτε με την πάροδο του χρόνου και τη χρήση, ότι η άσφαλτος δεν είναι άφθαρτο υλικό και ότι γενικά τυγχαίνει οι δρόμοι να χρειάζονται επιδιόρθωση. Ανάλογα και με το υπέδαφος γίνεται η αντίστοιχη κατασκευή ή βελτίωση του υποστρώματος του θεμελίου. Από το 2006 που εργοδοτήθηκε η ίδια δεν είχαν προβεί ως Δήμος σε ασφαλτοστρώσεις εκτός για κάποιους διαχωρισμούς οικοπέδων (επέκταση δικτύου). Προσέθεσε ότι σε κάποια φάση σε πολλές περιπτώσεις το ΣΑΠΑ είχε αποδεχθεί την ευθύνη του για κακοτεχνίες, φαινόταν εκ πρώτης όψεως ότι θα υπήρχε συμφωνία, το ΣΑΠΑ έδωσε και κάποια χρήματα αλλά αργότερα προέκυψε το σκάνδαλο με τον ΣΑΠΑ και σταμάτησαν όλα. Είπε πως κατά την εκτέλεση των εργασιών όταν άρχισαν τα πολλά προβλήματα, δηλαδή από τους πρώτους έξι-οκτώ μήνες του 2008, ξεκίνησε και ο Δήμος να στέλλει επιστολές προς το ΣΑΠΑ το οποίο όμως είτε τις αγνοούσε είτε καθυστερούσε πάρα πολύ να πάει επιτόπου. Δεν έκαμε κάποια επιστολή για τις ζημιές από τα βαρέα οχήματα. Διευκρίνισε τέλος ότι τις φωτογραφίες τις είχε λάβει η ίδια κατά τις ημερομηνίες που φαίνονται σε αυτές. Ο Μ.Ε.3 κ. Νικηφόρου, πολιτικός μηχανικός με μετεκπαίδευση στη συντήρηση οδοστρωμάτων παρουσίασε το βιογραφικό του ως Έγγραφο Γ και την τεχνική του έκθεση ως Έγγραφο Δ, την οποία και επεξήγησε όπως και τα παραρτήματα της. Αυτά είναι αποτελέσματα εργαστηριακών δοκιμών, προδιαγραφές του ΣΑΠΑ για τη Φάση 2, απόσπασμα από το κυπριακό πρότυπο 99/1986, απόσπασμα από πρότυπες τεχνικές προδιαγραφές των Δημοσίων Έργων, δοκιμές πεδίου και δοκιμές συμπίεσης. Εξήγησε τους ελέγχους υλικών τα οποία έχουν και άμεση σχέση με τη δυνατότητα συμπίεσης για ένα καλό αποτέλεσμα στην τελική επιφάνεια. Η άποψη του ήταν πως σε σχέση με τα υλικά υπήρχε ελαφρά απόκλιση και ότι το πρόβλημα στην επίμαχη περίπτωση επικεντρώνεται στη συμπίεση των υλικών. Δέχθηκε ότι αναφέρεται στα αποτελέσματα των ελέγχων που τού δόθηκαν για να αναλύσει τα οποία και αφορούν σε συγκεκριμένους δρόμους. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι οι δοκιμές ελέγχου δεν έγιναν από τον ίδιο και ότι του είχαν δοθεί τα αποτελέσματα για να τα εξετάσει. Αυτό ισχύει τόσο για τις δοκιμές πεδίου όσο και για τις δοκιμές εργαστηρίου. Τις δοκιμές πεδίου τις διενήργησε κάποιος Χ. Πάφιος της Mateslab Ltd. Δέχθηκε ότι δεν προέβη σε εξετάσεις για το υλικό έδρασης (κάτω από αγωγούς). Εξήγησε επίσης τις ζημιές που μπορεί να προκύψουν από τη διείσδυση της βροχής, οι οποίες επιδεινώνονται από την τροχαία κίνηση και την καθυστέρηση στην επιδιόρθωση. Αξιολόγηση Μαρτυρίας-Ευρήματα Έχω παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες και εξέτασα με την επιβαλλόμενη προσοχή την προσαχθείσα γραπτή μαρτυρία, για σκοπούς αξιολόγησης και εξαγωγής των αναγκαίων συμπερασμάτων επί των ουσιωδών γεγονότων προς επίλυση των επίδικων θεμάτων. Όσον αφορά τους Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2 δεν παραγνωρίζω σε οποιαδήποτε περίπτωση το γεγονός ότι κατέθεσαν υπό την ιδιότητα τους ως λειτουργοί του Ενάγοντος Δήμου. Είναι προφανές πως είχαν βιώσει τα γεγονότα εν τη γενέσει τους και ότι αναπόφευκτα υπερασπιζόμενοι τον Δήμο τους ένιωθαν κάποιο παράπονο από την όλη εξέλιξη και χειρισμό του θέματος και κυρίως από την αντιμετώπιση της ο οποίας έτυχαν τα πράγματα από το ΣΑΠΑ, στο οποίο εκπροσωπούνται με μόνο ένα μέλος (τον Δήμαρχο) ενώ ο γειτονικός Δήμος Πάφου με όλο το Δημοτικό Συμβούλιο του. Παρά τα πιο πάνω όμως δεν θεωρώ ότι εμφανίστηκαν με πρόθεση ή διάθεση να αλλοιώσουν ή παραποιήσουν μαρτυρία παραπλανώντας το Δικαστήριο. Σχημάτισα την εντύπωση πως προσπάθησαν έντιμα να περιγράψουν όσα είχαν αντιληφθεί από πλευράς γεγονότων με ειλικρίνεια, παραστατικότητα, αμεσότητα και χωρίς υπεκφυγές. Σε θέματα της ειδικότητας τους προσπάθησαν να δώσουν τη γνώμη τους με τεκμηρίωση για θέματα που εμπίπτουν στην ειδικότητα του καθενός, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει πως το έχουν επιτύχει σε όλες τις περιπτώσεις. Πριν την ειδικότερη ενασχόληση με τη μαρτυρία θα πρέπει να σημειωθεί πως σημαντικό μέρος των γεγονότων προκύπτει από τον συνδυασμό δικογράφων, μαρτυρίας και δηλώσεων ως κοινό υπόβαθρο μεταξύ των μερών. Κρίνεται πως προέχει η καταγραφή του ιστορικού και του αναντίλεκτου αυτού υπόβαθρου αφού κάτι τέτοιο θα διευκολύνει την εξέταση των αμφισβητούμενων ζητημάτων της αγωγής. Σημειώνεται λοιπόν πως η παρ.1 της έκθεσης απαίτησης παρέμεινε αναπάντητη και συνεπώς γίνεται δεκτό ότι ο Ενάγων είναι Δήμος νόμιμα συσταθείς, με έδρα τη Γεροσκήπου ενώ οι Εναγόμενοι είναι οργανισμός δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ) με έδρα την Πάφο, ο οποίος διαχειρίζεται το αποχετευτικό σύστημα Πάφου, στα γεωγραφικά όρια του οποίου (συστήματος) περιλαμβάνονται και τα δημοτικά όρια του Δήμου Γεροσκήπου. Σε σχέση με την παρ.2 της έκθεσης απαίτησης υπάρχει μόνο κάποια γενική άρνηση στην υπεράσπιση, χωρίς την απαραίτητη προβολή κάποιου ειδικού ισχυρισμού. Τα δε αναφερόμενα στην υποπαράγραφο 2Α της έκθεσης απαίτησης συνάγονται ως αναντίλεκτα μεταξύ των μερών και μέσα από την υπεράσπιση που έχει εν τέλει προωθηθεί κατά την ακροαματική διαδικασία. Συνάγεται λοιπόν ως παραδεκτό ή και αναντίλεκτο το γεγονός ότι κατά τον επίδικο χρόνο το ΣΑΠΑ μέσω εργολάβων και ή υπεργολάβων και ή αντιπροσώπων και ή υπαλλήλων εξετέλεσε εργασίες επέκτασης και κατασκευής αποχετευτικού συστήματος στην επαρχία Πάφου. Αυτές έγιναν σε δύο φάσεις, δυνάμει διαφόρων ξεχωριστών συμβολαίων, τα οποία καταρτίστηκαν μεταξύ του ΣΑΠΑ ως εργοδότη και εργολάβων, οι οποίοι ανέλαβαν την κατασκευή του αποχετευτικού συστήματος προς όφελος και για λογαριασμό και υπό την επίβλεψη και ευθύνη του ΣΑΠΑ, ο πιο πάνω εργολάβος είχε αναλάβει τα Συμβόλαια Α και Ε της Β' φάσης. Αναμφίβολα πρόκειται αφενός για τα Τεκμήρια 1 και 36 για το συμβόλαιο Α και αφετέρου για το Τεκμήριο 2 για το συμβόλαιο Ε. Το πρώτο συμβόλαιο υπεγράφη κατά το
  6. Το δεύτερο συνιστά τη συμφωνία ημερ. 22.2.10 μεταξύ του ΣΑΠΑ και της κοινοπραξίας-εργολάβου, για την εκτέλεση έργων της Φάσης Β' που αφορούσε τον Δήμο Γεροσκήπου. Σε αυτό Σύμβουλοι μηχανικοί ήταν η Κοινοπραξία Sogreah-A.F. Modinos & S.A. Vrahimis Joint Venture. Η ανάθεση είχε αποφασιστεί από το ΣΑΠΑ σε συνεδρία ημερ. 17.12.09 έναντι ποσού €6.676.000 συν Φ.Π.Α. κατά βάση με τους ίδιους όρους (όπως αυτούς του Συμβολαίου Α) αλλά και κάποιες διαφοροποιήσεις. Αυτό αφορούσε την κατασκευή αποχετευτικού στον υπόλοιπο Δήμο Γεροσκήπου (δεδομένου ότι μέρος αυτού του αποχετευτικού εκ των πραγμάτων είχε κατασκευαστεί στα πλαίσια του Συμβολαίου Α). Το υπόλοιπο αυτό μέρος έπρεπε να κατασκευαστεί το αργότερο εντός 16 μηνών και περαιτέρω η περίοδος ευθύνης ήταν 18 μήνες, ήτοι μέχρι τον Νοέμβριο του 2012, με βάση τις συμβατικές ημερομηνίες. Το συμβόλαιο Ε υπέγραψαν ο πρόεδρος του ΣΑΠΑ (κ. Βέργας) και ο γενικός διευθυντής του (κ. Μαληκκίδης). Την υπογραφή του παραδέχεται εξάλλου ρητώς (στην παρ.3 της Υπεράσπισης) και το ΣΑΠΑ λέγοντας πως έχει συμβληθεί με τον πιο πάνω εργολάβο κατά τον ουσιώδη χρόνο για την εκτέλεση εργασιών που αφορούν την υλοποίηση του αποχετευτικού συστήματος στον Δήμο Γεροσκήπου. Αυτό το οποίο αρνείται το ΣΑΠΑ είναι το ότι υπήρξε οποιαδήποτε αμέλεια ή παράβαση καθήκοντος, ισχυριζόμενο ότι το αποχετευτικό έργο έχει εκτελεστεί με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, στο πλαίσιο των δικών του αρμοδιοτήτων, βάσει των συμφωνηθεισών προδιαγραφών και με κάθε δέουσα και ή εύλογη φροντίδα και ή επιμέλεια και ή προφύλαξη προς αποφυγή και ή ελαχιστοποίηση οποιουδήποτε τυχόν επηρεασμού των δικαιωμάτων του Δήμου. Είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ξανά πως έργα εντός δημοτικών ορίων που αφορούσαν τον Δήμο είχαν εκτελεστεί και στα πλαίσια του συμβολαίου Α. Επίσης ότι πριν την υπογραφή του Συμβολαίου Ε, ήτοι στις 9.2.10 το ΣΑΠΑ είχε με επιστολή του ζητήσει άδεια για εκσκαφή όλων των δρόμων στον Δήμο για την τοποθέτηση του δικτύου λυμάτων και ομβρίων υδάτων και ότι το θέμα αυτό είχε εξεταστεί στη συνεδρίαση του Δήμου ημερ. 2.3.10, ως προκύπτει από τα πρακτικά, Τεκμήριο
  7. Αξίζει δε να σημειωθεί πως από τότε υπήρχαν αναφορές ότι δεν υπάρχει αρκετή επίβλεψη στον εργολάβο με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα και συνακόλουθη έντονη δυσαρέσκεια από μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου. Προφανώς και με δεδομένο ότι το Συμβόλαιο Ε υπεγράφη στις 22.2.10, οι αναφορές αυτές αφορούσαν εργασίες οι οποίες είχαν γίνει στον Δήμο στα πλαίσια του Συμβολαίου Α. Εν πάση περιπτώσει όμως δόθηκε άδεια με όρους στο ΣΑΠΑ για την τμηματική εκσκαφή όλων των δρόμων εντός του Δήμου για την τοποθέτηση συστήματος αγωγών λυμάτων και ομβρίων υδάτων. Όντως ούτε στα πρακτικά ούτε από άλλη μαρτυρία προκύπτουν οποιοιδήποτε άλλοι όροι για την άδεια εκσκαφής. Αξιοσημείωτο είναι πως την ίδια μέρα με τη συνεδρίαση, ήτοι στις 2.3.10, ο Δήμος (μέσω του Μ.Ε.1) απέστειλε και επιστολή προς το ΣΑΠΑ, το Τεκμήριο 4, με την οποία παραπονείται ότι σε πολλά σημεία δρόμων στους οποίους έχουν αποπερατωθεί οι εργασίες του ΣΑΠΑ και έχουν γίνει αποκαταστάσεις οδοστρώματος είχαν παρουσιαστεί εκτεταμένες λακκούβες και καθιζήσεις. Χαρακτηριστικά αναφέρεται εκεί ότι η εικόνα των δρόμων ήταν άθλια, ότι αυτοί αποτελούν κίνδυνο και ότι υγρασία και νερό έφταναν στο θεμέλιο των δρόμων με αναμενόμενη καταστροφή όλου του πλάτους των δρόμων. Σε επισυνημμένο στην επιστολή κατάλογο καταγράφονται 35 συνολικά τέτοιες περιπτώσεις λακκούβων σε 27 δρόμους. Κάποιους μήνες αργότερα, με παρόμοια επιστολή (του Μ.Ε.1) ημερ. 9.12.10, Τεκμήριο 5, εγείρεται το ζήτημα επειγουσών αναγκών για ασφαλτικές επαλείψεις-ολικές ασφαλτοστρώσεις σε 11 οδούς, έξι εκ των οποίων είχαν αναφερθεί και στην παλαιότερη επιστολή. Με την πρώτη πιο πάνω επιστολή (2.3.10) προς το ΣΑΠΑ υπήρχε προειδοποίηση ότι εάν δεν ανταποκρίνετο ο εργολάβος εντός τακτής προθεσμίας (15 ημερών) θα προχωρούσε από μόνος του ο Δήμος στα αναγκαία, με ανάλογη χρέωση στο ΣΑΠΑ ενώ με τη δεύτερη επιστολή (9.12.10) ζητούσε όπως αναλάβει ο Δήμος τις εργασίες με προσφορές νοουμένου όμως ότι θα υπήρχε δέσμευση του ΣΑΠΑ για καταβολή της δαπάνης. Αρμόζει εδώ να σημειωθεί ότι με εσωτερικό της σημείωμα ημερ. 26.1.11 η Μ.Ε.2 προσέθεσε άλλες 24 οδούς στις οποίες απαιτείτο ολική ασφαλτόστρωση, πέραν εκείνων που είχαν κοινοποιηθεί στο ΣΑΠΑ στις 9.12.10 με το Τεκμήριο
  8. Το σημείωμα αυτό της Μ.Ε.2 περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 24 ημερ. 7.11.11 το οποίο αποτελεί μεταγενέστερη επιστολή προς το ΣΑΠΑ με επισυνημμένα γραπτά παράπονα πολιτών. Με το θέμα αυτό των ασφαλτοστρώσεων και το αίτημα του Δήμου φαίνεται πως σχετίζεται άμεσα η επιστολή του ΣΑΠΑ ημερ. 21.3.11, Τεκμήριο 11, με την οποίαν ενημερώνει τον Δήμο πως η Εποπτική Επιτροπή (του ΣΑΠΑ) είχε αποφασίσει όπως δεσμεύσει από το δάνειο (το οποίο θα λαμβάνετο για ασφαλτοστρώσεις) το ποσό των €300.000 για άκρως επείγουσες ασφαλτοστρώσεις στη Γεροσκήπου μόλις απαιτείτο και νοουμένου όμως ότι οι εργασίες θα εγίνοντο μέσω προσφορών και με εμπλοκή του ΣΑΠΑ. Το ότι ετίθεντο ζητήματα όσον αφορά την εκτέλεση των εργασιών φαίνεται και από το ότι η Μ.Ε.2 στα πλαίσια των καθηκόντων της έλαβε λίγες μέρες μετά και σειρά φωτογραφιών σε διάφορες οδούς. Το Τεκμήριο 30 αποτελείται από τέτοιες φωτογραφίες οι οποίες είχαν ληφθεί στις 6.4.11 ενώ το Τεκμήριο 31 εκτός από φωτογραφίες αυτής της ημερομηνίας περιέχει και άλλες τόσο πιο παλιές (24.2.10, 20.4.10, 1.3.11, 5.4.11) όσο και μεταγενέστερες (28.6.11, 14.9.11, 13.6.12), καθώς και πολύ μεταγενέστερες όπως των ετών 2014 και
  9. Καθώς πλησίαζε η λήξη της περιόδου ευθύνης εργολάβου (αλλά) για το Συμβόλαιο Α ο Δήμος απέστειλε και την προαναφερθείσα επιστολή ημερ. 7.11.11 στην οποία επισύναψε, εκτός από την παλαιότερη δική του ημερ. 9.12.10, και επιστολές με παράπονα δημοτών για ζημιές σε ιδιώτες λόγω των μη αποκαταστάσεων σε δρόμους, ήτοι το Τεκμήριο
  10. Ακολούθησε επιστολή του Μ.Ε.1 ημερ. 13.1.12, Τεκμήριο 6, στην οποία ανέφερε πως είχαν παρατηρηθεί σημαντικές καθιζήσεις στην οδό Κινύρα στη Γεροσκήπου, κατά μήκος των αυλακιών κατασκευής του Κεντρικού αποχετευτικού συστήματος (κυρίως στα κάθετα), οι οποίες καθιστούσαν το οδόστρωμα επικίνδυνο για τα οχήματα, οπότε ζητείτο να δοθούν οδηγίες για άμεση αποκατάσταση προς τον εργολάβο. Για το ίδιο ζήτημα έγινε και κοινή επιθεώρηση από κλιμάκιο αποτελούμενο από υπηρεσιακούς του ΣΑΠΑ, συμβούλους του έργου, καθώς και εκπροσώπους του Δήμου, στις 20.3.
  11. Σχετικά με το θέμα απέστειλε επιστολή ο Δήμαρχος Γεροσκήπου ημερ. 4.4.12, Τεκμήριο 7, αναφερόμενος σε προβλήματα που παρουσιάζονται σε δρόμους από την κατασκευή του Κεντρικού αποχετευτικού συστήματος, δηλαδή το Συμβόλαιο Α και υπενθυμίζοντας τις υποσχέσεις για σημαντική οικονομική συνεισφορά στο κόστος των αποκαταστάσεων (είχε επισυνάψει και χάρτη με τις οδούς που είχε επιθεωρήσει το κλιμάκιο). Σε συνεδρίαση της η Εποπτική Επιτροπή του ΣΑΠΑ στις 19.6.12 διαπίστωσε, ως προκύπτει από το Τεκμήριο 13, ότι υπήρχαν (α) σοβαρές κακοτεχνίες στην εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης ήτοι σε ασφαλτοστρώσεις, καθιζήσεις, συμπιέσεις, κ.λ.π., (β) απροθυμία των εργολάβων για άρση των κακοτεχνιών και (γ) αδυναμία των Συμβούλων Μηχανικών να επιβλέψουν και επιβάλουν τις αναγκαίες επιδιορθώσεις στους εργολάβους. Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή αποφάσισε τη μονομερή αποκοπή (από τις κρατήσεις) για μέρος των κακοτεχνιών συνολικού ποσού €600.000, εκ των οποίων το ποσόν των €150.000 ήταν για το συμβόλαιο Α. Με βάση την απόφαση τα ποσά μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για χρηματοδότηση μέρους των εργασιών ολικής ασφαλτόστρωσης στις περιοχές της Β' Φάσης. Στην ίδια αυτή συνεδρία της Επιτροπής ο Δήμος Γεροσκήπου, πέραν της εισήγησης του για αύξηση της αποκοπής σε σχέση με το Συμβόλαιο Α (από 150.000 σε 200.000), υπέδειξε ότι διατηρεί τη θέση του για καταβολή του συμφωνηθέντος (πιο παλιά) ποσού των €300.000 για ασφαλτοστρώσεις στη Γεροσκήπου. Από επιστολή του ΣΑΠΑ ημερ. 17.7.12 προς τον Δήμο, ήτοι το Τεκμήριο 12, διαπιστώνεται πως προηγήθηκε και συνεδρία της ολομέλειας στις 26.6.12, οπότε αυξήθηκε το ποσό αποκοπής από το Συμβόλαιο Α σε €200.000 και όπως καταγράφεται αυτό θα αποκόπτετο από το Συμβόλαιο Α για αποκαταστάσεις των δρόμων λόγω κακοτεχνιών ή απροθυμίας των εργολάβων για αποκατάσταση και θα δίδετο στον Δήμο «ως συνεισφορά για εργασίες βελτίωσης του οδικού δικτύου που αντιστοιχεί στην περιοχή του Συμβολαίου Α, εφόσον δημοπρατηθεί το έργο». Μάλιστα ζητήθηκε και κατάλογος δρόμων στους οποίους θα γινόταν διορθωτική επέμβαση. Όντως κατά την επόμενη συνεδρία της Εποπτικής Επιτροπής του ΣΑΠΑ, στις 17.7.12 (τεκμήριο 13) αποφασίστηκε όπως μόλις ο Δήμος ζητήσει προσφορές για εργασίες βελτίωσης του οδικού δικτύου το οποίο αντιστοιχεί στην περιοχή του Συμβολαίου Α (εντός Γεροσκήπου) να του δοθούν €200.000 από τις κρατήσεις. Από τα πρακτικά άλλης ολομέλειας του Συμβουλίου του ΣΑΠΑ, ημερ. 2.8.12 (Τεκμήριο 13) διαπιστώνεται ότι ο Δήμαρχος Γεροσκήπου αναφέρθηκε στην προηγηθείσα επιθεώρηση, τόνισε ότι τα προβλήματα από τις κακοτεχνίες είναι μεγάλα και παραπονέθηκε για το ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε ενέργεια. Περαιτέρω διαπίστωσε ότι ο κατάλογος της Υπηρεσίας δεν αναποκρίνετο στον παλαιότερο κατάλογο, δηλαδή ασφαλτοστρώσεις ύψους €300.000, ότι το πρόβλημα ήταν τεράστιο, και παρακάλεσε όπως εξευρεθούν τα κονδύλια από το ΣΑΠΑ για την ασφαλτόστρωση. Η ολομέλεια έδωσε οδηγίες να καταγραφούν και υποβληθούν όλες οι κακοτεχνίες ώστε να γίνει κατάλογος και να διεκδικηθούν τα ποσά από τους εργολάβους ζητώντας από τους Συμβούλους Μηχανικούς να ληφθούν υπόψιν στα επόμενα διατακτικά ή στον τελικό λογαριασμό. Είναι προφανές πως σε συμμόρφωση με τα πιο πάνω η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου διεξήγαγε επιθεώρηση των δρόμων και μέσω της Μ.Ε.2 ετοίμασε το εσωτερικό σημείωμα ημερ. 21.9.12 το οποίο και απέστειλε στο ΣΑΠΑ ο Δήμος Γεροσκήπου με επιστολή του Δημάρχου ημερ. 27.9.12 (Τεκμήριο 8). Είναι αξιοσημείωτο πως ο Δήμος θεωρούσε επείγον το θέμα λόγω εκπνοής της περιόδου ευθύνης του εργολάβου αλλά και λόγω των επικείμενων βροχοπτώσεων, εξ ου και ζητούσε να μην παραληφθούν οι δρόμοι και να γίνουν όλες οι αναγκαίες ενέργειες για άμεση και ενδεδειγμένη αποκατάσταση των. Πρόκειται για τον κατάλογο για την κατάσταση των δρόμων στον οποίο αναφέρθηκε η Μ.Ε.2 κατά τη μαρτυρία της και στον οποίο παρατίθενται όλοι οι δρόμοι στους οποίους είχαν εντοπιστεί προβλήματα. Ο Δήμαρχος Γεροσκήπου επανέφερε το θέμα και στη συνεδρία του ΣΑΠΑ που έγινε στις 10.10.12, (Τεκμήριο 13), ζητώντας απόφαση για τυχόν αποδέσμευση του ποσού των €200.
  12. Η ολομέλεια έδωσε οδηγίες όπως ενημερώσει η Υπηρεσία άμεσα τους Συμβούλους Μηχανικούς ώστε εκείνοι να θέσουν 20ήμερη προθεσμία στους εργολάβους (των Συμβολαίων Α, Β, Γ και Ε) για να επιδιορθώσουν τους δρόμους και αν δεν το πράξουν οι εργολάβοι τότε τις εργασίες αποκατάστασης θα ανελάμβανε το ΣΑΠΑ με τα ποσά των κρατήσεων. Αποφασίστηκε επίσης ότι τα πρώτα χρήματα τα οποία θα αποδεσμεύοντο μετά το 20ήμερο θα αφορούσαν επιδιορθώσεις στον Δήμο Γεροσκήπου και θα ήταν €200.
  13. Ο Δήμαρχος ενημέρωσε για την επιστολή του το Δημοτικό Συμβούλιο Γεροσκήπου στη συνεδρία ημερ. 16.10.12, στην οποία είχαν παρευρεθεί και αξιωματούχοι του ΣΑΠΑ (Τεκμήριο 14). Από άλλο πρακτικό συνεδριάσεως της Εποπτικής Επιτροπής ημερ. 14.11.12 (Τεκμήριο 13), συνάγεται ότι είχαν ήδη υποβληθεί ανταπαιτήσεις προς τον εργολάβο μέσω των Συμβούλων Μηχανικών για κακοτεχνίες σε σχέση με ασφαλτοστρώσεις στον Δήμο Γεροσκήπου, για τις οποίες κλήθηκε ο εργολάβος σε μια προσπάθεια φιλικού διακανονισμού. Ας σημειωθεί πως ο παρευρισκόμενος στη συνεδρίαση Δήμαρχος Γεροσκήπου ανέφερε πως οι κακοτεχνίες στον Δήμο τους είναι πολλές και ότι έχουν σταλεί στους Συμβούλους Μηχανικούς για αξιολόγηση. Ο επίσης παρευρισκόμενος εκπρόσωπος του εργολάβου των Συμβολαίων Α και Ε (κ. Χειμαρίδης) ανέφερε ότι ο εργολάβος δεν είναι διατεθειμένος να προχωρήσει σε οποιεσδήποτε επιδιορθώσεις αν δεν το ζητήσουν αυτό οι Σύμβουλοι Μηχανικοί διότι έτσι είναι η διαδικασία. Από τις αποδείξεις είσπραξης ημερ. 17.12.12 και 24.1.13, Τεκμήρια 15 και 16, συνάγεται ότι το ΣΑΠΑ, τηρώντας τη διευθέτηση, κατέβαλε στον Δήμο το συνολικό ποσό των €200.000 ως επιχορήγηση ασφαλτοστρώσεων (όπως επί λέξει αναφέρεται στις αποδείξεις). Τον επόμενο μήνα, με επιστολή ημερ. 28.2.13, Τεκμήριο 9, ο Δήμος αναφερόμενος σε νέους ελέγχους και επιπροσθέτως των οδών που είχαν υποδειχθεί παλαιότερα (και για τις οποίες είχε παραχωρηθεί η δαπάνη επανασφαλτόστρωσης) υπέβαλε στο ΣΑΠΑ κατάλογο οδών για τις οποίες απαιτείτο απόξεση και επανασφαλτόστρωση του πλάτους του παλαιού σκάμματος. Στις 15.4.13, με νεότερη του επιστολή προς το ΣΑΠΑ, Τεκμήριο 10, ο Δήμος διαπίστωνε ότι ο εργολάβος προέβαινε σε επανορθώσεις σε δρόμους της Β' Φάσης, ότι σε κάποιες οδούς αυτές οι επανορθώσεις γίνονταν πολύ περιορισμένα και ότι ήταν επιβεβλημένη η από κοινού επιτόπια επιθεώρηση πριν την απομάκρυνση του συνεργείου του εργολάβου. Στις 17.4.13 καταχωρίστηκε η παρούσα αγωγή και επιδόθηκε την επόμενη. Σε συνεδρίαση του ΣΑΠΑ στις 7.11.13 ο Γενικός Διευθυντής του ΣΑΠΑ διαβεβαίωσε ότι είχαν καταγραφεί όλες οι ζημιές και κακοτεχνίες που αφορούσαν τους δρόμους των διαφόρων Κοινοτήτων και ότι είχαν αποσταλεί στους εργολάβους όλων των συμβολαίων για να επισκευαστούν. Σε αυτή τη συνεδρία ο γενικός διευθυντής του ΣΑΠΑ ενημέρωσε πως τα έργα του Συμβολαίου Ε είχαν συμπληρωθεί στις 27.3.13 και ότι είχε υποβληθεί ο τελικός λογαριασμός. Παράλληλα το Συμβούλιο ενημερώθηκε ότι ορισμένες κοινότητες, περιλαμβανομένου και του Δήμου Γεροσκήπου, είχαν ήδη εγείρει αγωγές εναντίον του ΣΑΠΑ για ζημιές και κακοτεχνίες, καθώς και ότι ο εργολάβος είχε αρχίσει διαδικασία διαιτησίας για δικές του απαιτήσεις εναντίον του ΣΑΠΑ. Στο μεταξύ ο εργολάβος είχε καταχωρίσει και αγωγές εναντίον του ΣΑΠΑ. Από τα πρακτικά της Εποπτικής Επιτροπής του (ΣΑΠΑ) ημερ. 25.6.14 Τεκμήριο 13, διαπιστώνεται πως υπήρξε πρόταση για συμβιβασμό και ότι η Κεντρική Επιτροπή Απαιτήσεων και Αλλαγών (ΚΕΑΑ) θεωρούσε ότι ποσό μέχρι €1.000.000 ήταν ικανοποιητικό για διευθέτηση της διαιτησίας και των αγωγών, ενώ ο εργολάβος απαιτούσε παράλληλα να απαλλαγεί και από τη διαδικασία τριτοδιαδίκου στην παρούσα αγωγή. Πράγματι στις 24.7.14 ο πρώην Δήμαρχος Πάφου (κ. Βέργας) υπέγραψε Συμφωνία Συμβιβασμού με τον εργολάβο για τα Συμβόλαια Α και Ε, διά της οποίας συμφωνήθηκε όπως ο εργολάβος εισπράξει €908.419, να αποσύρει τη διαδικασία διαιτησίας και τις δύο αγωγές του ενώ το ΣΑΠΑ πέραν της καταβολής του ποσού να αποσύρει την εκκρεμούσα τότε διαδικασία τριτοδιαδίκου στην παρούσα εναντίον του εργολάβου. Με τη συμφωνία το ΣΑΠΑ δήλωσε επίσης ότι ουδεμία απαίτηση είχε εναντίον του εργολάβου για επιδιορθώσεις, κακοτεχνίες, ζημιές, καθυστερήσεις, απαιτήσεις τρίτων και ότι πλέον αναλάμβανε πλήρως και ανεπιφύλακτα την ευθύνη έναντι τρίτων, περιλαμβανομένων Δημοτικών και άλλων αρχών, για όλα τα έργα και τις εργασίες που εκτελέστηκαν από τον εργολάβο βάσει των συμβάσεων (Τεκμήριο 32). Η Ειδοποίηση Τριτοδιαδίκου στην παρούσα είχε εκδοθεί στις 20.2.14, και σχετική έκθεση απαίτησης εναντίον του εργολάβου είχε καταχωριστεί στις 30.5.14 (Τεκμήριο 44). Στις 9.9.14 αυτή όντως διεκόπη κατ' εφαρμογήν της πιο πάνω συμφωνίας με τον εργολάβο. Στις 4.3.15 το ΣΑΠΑ επανήλθε με αίτηση στην παρούσα αγωγή για αναστολή της όλης διαδικασίας μέχρι την ολοκλήρωση της ποινικής υπόθεσης υπ' αρ.120./14 ενώπιον του Κακουργιοδικείου για τα αποκαλούμενα ως «σκάνδαλα του ΣΑΠΑ». Στην ένορκη δήλωση που συνόδευε την αίτηση (Τεκμήριο 45) η οικονομική διευθύντρια του ΣΑΠΑ κα Γεωργιάδου ανέφερε μεταξύ άλλων πως εγείροντο θέματα δωροδοκιών (μίζες) οι οποίες πιθανόν να σχετίζοντο με τις κακοτεχνίες στο οδικό δίκτυο του Ενάγοντος Δήμου, ότι το ΣΑΠΑ αμφισβητεί την εγκυρότητα της Συμφωνίας Συμβιβασμού με τον εργολάβο και ότι σύμφωνα με το νέο συμβούλιο του ΣΑΠΑ, το οποίο προέκυψε λόγω πρόωρων εκλογών εξ αφορμής των σκανδάλων ΣΑΠΑ, θα απαιτείτο χρόνος εννέα μηνών για την συλλογή των απαραίτητων στοιχείων. Η αίτηση αυτή κατόπιν ακρόασης απερρίφθη στις 18.11.
  14. Επανερχόμενος στα επίδικα και αμφισβητούμενα γεγονότα της παρούσας αγωγής, εκείνο το οποίο αναδεικνύεται από την πιο πάνω χρονολογική παράθεση είναι ότι στην πραγματικότητα το ΣΑΠΑ είτε ως συμβούλιο είτε μέσω της Εποπτικής Επιτροπής του είτε μέσω της Υπηρεσίας του σε καμιά περίπτωση δεν είχε αμφισβητήσει τη (συνεπεία των κατασκευαστικών έργων) αναγκαιότητα ασφαλτοστρώσεων και αποκατάστασης κακοτεχνιών όπως οι καθιζήσεις, συμπιέσεις κ.λ.π. Αντιθέτως διαπιστώνεται πως τουλάχιστον με το θέμα ασφαλτοστρώσεων είχε ασχοληθεί από πολύ νωρίς αποφασίζοντας τη δέσμευση του ποσού των €300.000 (Τεκμήριο 11, ημερ. 21.3.11), αργότερα στις 20.3.12 συμμετείχε σε σχετική επιθεώρηση όπου πράγματι εντοπίστηκαν προβλήματα (Τεκμήριο 7 ημερ. 4.4.12) και τέλος στις 19.6.12 η ίδια η Εποπτική Επιτροπή αναγνώρισε ότι υπήρχαν σοβαρές κακοτεχνίες κατά την εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης ή και απροθυμία ή αδυναμία διενέργειας των αναγκαίων επιδιορθώσεων από τον εργολάβο. Αυτά ακριβώς κατέγραψε το ΣΑΠΑ στην επιστολή του ημερ. 17.7.12 προς τον Δήμο (Τεκμήριο 12). Ήταν όλη αυτή η σειρά γεγονότων η οποία ώθησε την ολομέλεια του ΣΑΠΑ στις 2.8.12 να ζητήσει την ετοιμασία καταλόγου με τις κακοτεχνίες και γενικά όσα έπρεπε να γίνουν. Το ουσιωδέστερο όλων όμως είναι πως το πιο πάνω ιστορικό επιβεβαιώνει τον Μ.Ε.1 και τη Μ.Ε.2 ως προς την κατάσταση των δρόμων και τα προβλήματα που υπήρχαν. Δεν είναι δε καθόλου τυχαίο που η Μ.Ε.2 ολοκλήρωσε την επιθεώρηση της στις 17.9.12 και κατέγραψε με εντυπωσιακή λεπτομέρεια τα προβλήματα τα οποία είχε εντοπίσει, καταρτίζοντας έτσι τον κατάλογο του Τεκμηρίου
  15. Δεν διατηρώ οποιαδήποτε αμφιβολία πως η κατάσταση ήταν ακριβώς όπως την έχει καταγράψει στον πολυσέλιδο αυτό κατάλογο. Ας σημειωθεί πως μετά την κοινοποίηση του στις 27.9.12 στο ΣΑΠΑ δεν υπήρξε κάποια αντίρρηση ή διαφωνία ως προς την κατάσταση (Τεκμήριο 8). Προφανώς και το ΣΑΠΑ μέσω των αρμοδίων λειτουργών του είχε γνώση για την κατάσταση αυτή. Στον εν λόγω κατάλογο είχαν καταγραφεί ανά οδό και αριθμό γραμμής (διαδρομής) όλα τα σημεία στα οποία υπήρχε φθαρμένη άσφαλτος ή ανώμαλη επιφάνεια ή καθίζηση ή ψηλή επίστρωση. Στη γενικότητα τους τα προβλήματα συνοψίστηκαν από τη Μ.Ε.2 και όντως επιβεβαιώνεται από τα ευρήματα της επιθεώρησης πως υπήρχαν: «
  16. Καθιζήσεις ή ψηλή επίστρωση, πέραν των επιτρεπτών, των αυλακιών.
  17. Καθιζήσεις ή ψηλή επίστρωση γύρω από τα φρεάτια.
  18. Καταστροφή του εναπομείναντος υφιστάμενου οδοστρώματος.
  19. Καταστροφή του θεμελίου των δρόμων από υγρασίες που διείσδυσαν από τους αρμούς που δεν σφραγίστηκαν επαρκώς ή δεν κόπηκαν οι άκρες πριν την αποκατάσταση του οδοστρώματος.
  20. Μεγάλες ανωμαλίες στο οδόστρωμα.» Δεν υπάρχει επίσης οποιαδήποτε αμφιβολία πως αμέσως μετά, από τον Οκτώβριο του 2012 και κατά τα επόμενα χρόνια, μέχρι και το 2016 ο Δήμος προχώρησε στην προκήρυξη και κατακύρωση προσφορών για βελτιώσεις-επανασφαλτοστρώσεις στους δρόμους. Με τις διαδικασίες αυτές υπεγράφησαν οι τέσσερις συμφωνίες που έχουν κατατεθεί ως Τεκμήρια 20 έως
  21. Ούτε υπάρχει αμφιβολία ότι οι εργασίες αυτές έχουν εκτελεστεί. Σε ό,τι αφορά το αποχετευτικό πρόκειται για εργασίες σε 89 οδούς για αποκατάσταση 128.489 τ.μ. με τιμές μονάδος που κυμαίνονται από €7.12 έως 10,63 και συνολικό κόστος €1.107.465 συν Φ.Π.Α. το οποίο κατέβαλε ο Δήμος στις εργοληπτικές εταιρείες. Δέχομαι επ' αυτού τη μαρτυρία των Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2 οι οποίοι επιβεβαίωσαν ότι έγιναν οι εργασίες στις οποίες αφορούσαν οι προσφορές. Ειδικότερα οι εργασίες οι οποίες είχαν ζητηθεί και εκτελεστεί προκύπτουν από τα κείμενα των προσφορών. Αφορούσαν: - απόξεση ασφαλτικού οδοστρώματος πάχους 5 εκ., - εκσκαφή και απομάκρυνση υλικών εκσκαφής, - φορμάρισμα και συμπίεση υλικού επιχωμάτωσης, - τοποθέτηση υλικού θεμελίου πάχους 15 εκ., - ασφαλτική προεπάλειψη, - πρώτη στρώση ασφάλτου πάχους 7 εκ. στα αυλάκια, - ασφαλτική συγκολλητική επάλειψη, - δεύτερη στρώση ασφάλτου πάχους 5 εκ. Η Μ.Ε.2 ετοίμασε και ανέλυσε πειστικά τα σχετικά Τεκμήρια 37 έως 40 από τα οποία προκύπτουν τα πιο πάνω στοιχεία και στα οποία αναφέρονται με πάσα λεπτομέρεια οι 89 οδοί επί των οποίων εκτελέστηκαν έργα αποκατάστασης. Αναλυτικότερα τα καταβληθέντα ποσά, όπως τα κατέγραψε η Μ.Ε.2 στο Τεκμήριο 42, έχουν ως εξής: Προσφορά Συμφωνία Τεκμήρια Κόστος Φ.Π.Α. Σύνολο 24/12 15.1.13 20,37 292.336,74 49.697,25 342.033,99 38/15 9.6.15 21,38 230.095,48 43.718,14 273.813,62 42/16 6.9.16 22,39 196.474,08 37.330,08 233.804,16 54/18 27.12.18 23,40 388.558,89 73.826,19 462.385,08 Σύνολο 1.107.465,19 204.571,66 1.312.036,85 Όπως προκύπτει και από το όλο ιστορικό, από τις καταγραφές στο Τεκμήριο 8 καθώς και από τη μαρτυρία των Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2, οι πιο πάνω οδοί δεν ήταν οι μόνες στις οποίες απαιτείτο να γίνουν εργασίες αποκατάστασης αλλά παρέμεναν και κάποιες άλλες. Πρόκειται για τις χαρακτηριζόμενες στη μαρτυρία ως «υπολειπόμενες επηρεαζόμενες οδοί». Δέχομαι τη μαρτυρία της Μ.Ε.1 ότι αυτές είναι όσες και όπως τις έχει καταγράψει στο Τεκμήριο 41, ήτοι 16 συνολικά οδοί. Περιλαμβάνονται όλες και στο παλαιότερο Τεκμήριο
  22. Για την εκτίμηση της αξίας των απαιτούμενων αυτών υπολειπόμενων ασφαλτοστρώσεων η Μ.Ε.2 χρησιμοποίησε τιμές οι οποίες είχαν προσφερθεί από την εργοληπτική εταιρεία στην πιο πρόσφατη προσφορά (και συμφωνία), ήτοι αυτές του Τεκμηρίου
  23. Δεν κρίνεται παράλογη η επιλογή της αυτή ιδιαίτερα ενόψει της διαδικασίας προσφορών που είχε προηγηθεί και της εγγύτητας του χρόνου

(2018). Εύλογος κρίνεται και ο διαχωρισμός των οδών αναλόγως της θέσης τους, ήτοι σε 12 οι οποίες ευρίσκονται εντός του παραδοσιακού πυρήνα και στις υπόλοιπες τέσσερις. Παρέθεσε προς τούτο τεκμηριωμένες εξηγήσεις στη βάση των οποίων δικαιολογείται πλήρως το αυξημένο κόστος εργασιών και δράσης μηχανημάτων στις δύσκολα προσβάσιμες αυτές οδούς του πυρήνα. Άλλωστε η αυξημένη αυτή τιμή μονάδος (των €10.63) δεν απέχει ούτε από την τιμή η οποία είχε κατακυρωθεί στην πρώτη συμφωνία κατά το 2013 δηλαδή των €10,62 (Τεκμήρια 20 και 37). Δέχομαι συνεπώς ότι το εκτιμώμενο κόστος για υπολειπόμενες ασφαλτοστρώσεις είναι όπως αναλυτικά το επεξήγησε η Μ.Ε.2 στο Τεκμήριο 41, δηλαδή €336.416,40 συν Φ.Π.Α. ύψους €63.919,
  1. Η Μ.Ε.2 υποστήριξε επίσης ότι λόγω λειτουργικών και διοικητικών εξόδων υπάρχει επιπλέον διοικητικό κόστος, το οποίο και αόριστα καθόρισε σε 10% εφ' όλων των πιο πάνω ποσών, συμπεριλαμβανομένων και των απαιτούμενων ως Φ.Π.Α. Πρόκειται για μια εντελώς γενική και αστήρικτη όμως αναφορά με την οποία δεν συμφωνώ ότι πληροί τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού της ως ζημιάς που έχει καταδειχθεί. Δεν αμφισβητείται ότι οι αρμόδιοι λειτουργοί του Δήμου και ειδικά οι Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2 έχουν αφιερώσει χρόνο για την παρακολούθηση των έργων, για την καταγραφή των προβλημάτων, για την ετοιμασία των προσφορών, καθώς και την εν γένει προώθηση των αξιώσεων του Δήμου. Πλην όμως πρόκειται για λειτουργούς οι οποίοι αρμοδίως έπραξαν τα πιο πάνω στα πλαίσια των καθηκόντων τους και θα αναμένετο μεγαλύτερη εξειδίκευση και λεπτομέρεια περί του ότι η εργασία αυτή επέφερε τέτοια ζημιά ύψους €144.388 (10%). Ας σημειωθεί πως τα ποσά τα οποία είχαν κατακυρωθεί για τις πιο πάνω προσφορές (και κυρίως για τις τρεις τελευταίες) ήταν ψηλότερα. Αυτό επιβεβαιώνει την κατά τα άλλα αναντίλεκτη αναφορά της Μ.Ε.2 ότι έχουν αφαιρεθεί έξοδα επιδιορθώσεων σε οδούς οι οποίες δεν σχετίζονται με το αποχετευτικό. Ο Μ.Ε.3 είναι πολιτικός μηχανικός με μεταπτυχιακό στις κατασκευές από σκυρόδεμα, μέλος του Ινστιτούτου Οδοποιίας και Μεταφορών του Η.Β. και διευθυντής εταιρείας συμβούλων με εξειδίκευση σε έργα υποδομών και οδοποιίας από το
  2. Διαθέτει εμπειρία σε θέματα οπτικών και αγροτικών οδικών έργων, ως έχουν καταγραφεί στο βιογραφικό του, Έγγραφο Γ τα οποία δεν έχουν αμφισβητηθεί και γίνονται δεκτά. Κλήθηκε στο Δικαστήριο για να καταθέσει και επεξηγήσει την Τεχνική Έκθεση την οποία ετοίμασε τον Οκτώβριο του 2020, δηλαδή το Έγγραφο Δ. Την πιο πάνω έκθεση ο Μ.Ε.3 ετοίμασε το 2020 μετά από αίτημα του Δήμου Γεροσκήπου με σκοπό την εξέταση και ανάλυση των αποτελεσμάτων των Δοκιμών Πεδίου και των Εργαστηριακών Ελέγχων τις οποίες είχε διενεργήσει πολύ πιο παλιά το εργαστήριο MatesLab και πάλι μετά από εντολή του Δήμου σε σχέση με τις εργασίες παλινόρθωσης των χανδάκων και αποκατάστασης του ασφαλτικού οδοστρώματος. Τόσο οι δοκιμές πεδίου όσο και οι εργαστηριακοί έλεγχοι είχαν γίνει από το Mateslab κατά το 2013 (19.2.12-1.3.13). Ειδικότερα φαίνεται να είχαν γίνει 16 δοκιμές πεδίου, δηλαδή επιτόπου έλεγχοι συμπίεσης σε τρεις οδούς, καθώς και εργαστηριακοί έλεγχοι των υλικών παλινόρθωσης χανδάκων και αποκατάστασης οδοστρώματος. Αυτά τα φερόμενα αποτελέσματα, των δοκιμών και των ελέγχων, τα συνέκρινε ο Μ.Ε.3 με τις προδιαγραφές που ευρίσκοντο σε ισχύ κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο κατασκευής του αποχετευτικού (2008-2012). Ο Μ.Ε.3 δέχθηκε ότι δεν είχε εξετάσει οτιδήποτε σε σχέση με το υλικό επικάλυψης των αγωγών. Οι δοκιμές πεδίου και οι εργαστηριακοί έλεγχοι του εργαστηρίου Mateslab φαίνεται να πραγματοποιήθηκαν για έλεγχο της συμπίεσης των υλικών (α) παλινόρθωσης (backfill), υποθεμελίου (subcase) και (γ) θεμελίου (crusher run). Η διαπίστωση του Μ.Ε.3 ήταν πως η μέση τιμή της σχετικής συμπίεσης η οποία είχε μετρηθεί επιτόπου ήταν 91% αντί της προδιαγραφόμενης ελάχιστης τιμής 95%. Αυτό κατά τη γνώμη του έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αθροιστικής καθίζησης, την τοπική συγκέντρωση ομβρίων, τη ρωγμάτωση της αποκατασταθείσας επιφάνειας και τη μη ικανοποιητική ομαλότητα της επιφάνειας κυκλοφορίας. Σε σχέση με τα υλικά διαπίστωσε αποκλίσεις πλην όμως ήταν ελαφρές και ενώ πιθανώς αυτό να συνέβαλε στη μη επίτευξη ικανοποιητικής συμπίεσης αυτή η συνεισφορά των υλικών είναι μικρότερης και περιορισμένης σημασίας. Για αυτό η γνώμη του ήταν πως το πρόβλημα επικεντρώνεται στο θέμα της συμπίεσης των υλικών όπου 12 συνολικά αποτελέσματα εκ των 16 ελέγχων ήταν εκτός προδιαγραφών (ήτοι τρία για υλικό παλινόρθωσης, τρία για υλικό υποθεμελίου και έξι για υλικό θεμελίου). Οι αρχές με βάση τις οποίες αξιολογείται η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων είναι πολύ καλά γνωστές και δεν θεωρώ ότι απαιτείται εξαντλητική παράθεσή τους. Αρκεί να λεχθεί πως όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Μελικίδης ν. Παπαγεωργίου
(2013)1(Α) Α.Α.Δ.832 για σκοπούς αξιολόγησης της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων ισχύουν οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα. Το καθήκον του εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το δικαστήριο με όλες τις απαραίτητες για σκοπούς ελέγχου της ορθότητας των συμπερασμάτων του, επιστημονικές πληροφορίες, ούτως ώστε το δικαστήριο να είναι σε θέση, εφαρμόζοντας αυτές τις πληροφορίες στα αποδειχθέντα ενώπιόν του γεγονότα, να σχηματίσει τη δική του κρίση. (Βλ. Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν. Κονναρή
(2011)1(Γ) Α.Α.Δ.2298). Το διαφοροποιητικό στοιχείο σε σχέση με άλλους, συνήθεις μάρτυρες, είναι πως οι εμπειρογνώμονες δύνανται να αναφέρουν τα συμπεράσματα τα οποία προκύπτουν από γεγονότα και περαιτέρω, τη γνώμη τους για θέματα τα οποία όμως άπτονται της ειδικότητας ή της εμπειρίας τους (βλ. "Το Δίκαιο της Απόδειξης", Ηλιάδης και Σάντης, 2014, σελ. 573). Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν αποδυναμώνει την υποχρέωση στοιχειοθέτησης των γεγονότων επί των οποίων ο κάθε εμπειρογνώμονας στηρίζεται, του υποβάθρου δηλαδή στο οποίο βασίζει τα συμπεράσματά του. Εάν ο εμπειρογνώμονας αντλεί τη γνώση του όχι από διαπιστώσεις στις οποίες καταλήγει μετά από δική του έρευνα αλλά από πληροφόρηση την οποία του έδωσαν άλλοι, τότε είναι πιθανόν να μην είναι στέρεη η δική του γνώμη και να απορριφθεί (Παύλου ν. Ανδρέου Πολ. Έφ.185/09, ημερ. 26.3.14). Στην παρούσα περίπτωση παρατηρείται ακριβώς το πιο πάνω πρόβλημα. Όλη η μαρτυρία του Μ.Ε.3, δηλαδή η γνώμη την οποία εξέφρασε έχει ως υπόβαθρο τους 16 ελέγχους τους οποίους διενήργησε άλλος και συγκεκριμένα το εργαστήριο Mateslab. Αναφέρθηκε το όνομα κάποιου κ. Πάφιου και παρουσιάστηκε και το Τεκμήριο
  1. Πρόκειται για πολυσέλιδο κείμενο το οποίο αφορά τις δοκιμές πεδίου και τους εργαστηριακούς ελέγχους. Το πρόσωπο αυτό δεν κλήθηκε όμως στο Δικαστήριο ούτως ώστε να εξηγήσει τις δικές του ενέργειες, τη λειτουργία σχετικών μηχανημάτων και τα δικά του συμπεράσματα, με αποτέλεσμα ο Μ.Ε.2 να αναφέρεται σε συμπεράσματα τα οποία δεν προέκυψαν από δική του έρευνα αλλά από εξετάσεις άλλων προσώπων. Από δικής του πλευράς ο Μ.Ε.3 απλώς παρέλαβε έτοιμα τα αποτελέσματα χωρίς να γνωρίζει κάτι από τα πιο πάνω, ήτοι την επιλογή των δειγμάτων, τη λήψη τους και τη μεθοδολογία της εξέτασης τους. Ούτε ακόμα και για αυτές τις τρεις οδούς από τις οποίες είχαν ληφθεί δεν είχε προσωπική γνώση. Είναι λοιπόν εμφανές ότι ο Μ.Ε.3 προέβη αφενός σε μια «ερμηνεία» των αποτελεσμάτων και αφετέρου σε σύγκριση τους με τις προδιαγραφές. Δεν αμφισβητούνται οι γνώσεις του ή η ικανότητα του να αντιληφθεί, συγκρίνει και επεξηγήσει τα αποτελέσματα πλην όμως είναι σαφές ότι δεν στηρίζεται σε δική του έρευνα αλλά σε πληροφόρηση την οποία τού έδωσαν άλλοι. Με άλλα λόγια, το υπόβαθρο επί του οποίου στηρίζει τα δικά του συμπεράσματα δεν έχει στοιχειοθετηθεί με τον δέοντα τρόπο ενώπιον του Δικαστηρίου. Σημειώνεται δε πως δεν πρόκειται για κάποια απλά γεγονότα ή μεμονωμένες δηλώσεις για τις οποίες θα μπορούσε ενδεχομένως να τύχει εφαρμογής το άρθρο 27 του Κεφ.9 αλλά για εκτενείς εξετάσεις και αναλύσεις άλλων εμπειρογνωμόνων (εργαστηρίου) με τη χρήση μηχανημάτων. Υπό αυτές τις περιστάσεις και για τους πιο πάνω λόγους δεν κρίνεται ασφαλής η εξαγωγή οποιουδήποτε συμπεράσματος στη βάση της επιστημονικής μαρτυρίας του Μ.Ε.
  2. Άλλωστε ακόμα και αν ήταν δυνατό το αντίθετο, η όποια διαπίστωση του θα αφορούσε μόνο τις τρεις οδούς από τις οποίες το εργαστήριο φέρεται να έλαβε δείγματα και όχι το σύνολο των οδών που καταγράφονται στο Τεκμήριο
  3. Νομική Πτυχή Ο Ενάγων είναι Δήμος ο οποίος λειτουργεί βάσει των διατάξεων του περί Δήμων Ν.111/
  4. Μεταξύ των καθηκόντων του είναι να προνοεί για την κατασκευή, συντήρηση και λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως λυμάτων μέσω εφαρμογής των διατάξεων του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Ν.1/71, καθώς και για την κατασκευή και λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως ομβρίων υδάτων (άρθρο 84 του Ν.111/85). Παράλληλα έχει καθήκον να προνοεί για την κατασκευή και συντήρηση των δημοτικών οδών και να ελέγχει την οποιαδήποτε μετατροπή ή κλείσιμο αυτών. Το Εναγόμενο ΣΑΠΑ είναι συμβούλιο συσταθέν με βάση διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου δυνάμει του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Ν.1/
  5. Μεταξύ των εξουσιών και καθηκόντων του είναι να μεριμνά για την κατασκευή, συντήρηση και λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως λυμάτων ή ομβρίων υδάτων και για τον σκοπόν αυτό να αγοράζει ή να κατασκευάζει τα αναγκαία έργα (άρθρο 12 του Ν.1/71). Εντός των πλαισίων αυτών έχει την εξουσία να συνάπτει οποιαδήποτε σύμβαση προς ενάσκηση των αρμοδιοτήτων του (άρθρο 14 του Ν.1/71). Ως προς το ζήτημα της εκσκαφής οδών (και πεζοδρομίων) ο σχετικός Ν.1/71περιέχει συγκεκριμένη πρόνοια στο άρθρο 19 το οποίο έχει ως εξής: «
  6. Έν συνεννοήσει μετά της αρχής, ύπό τόν έλεγχον της οποίας τελεί οιαδήποτε οδός ή πεζοδρόμιον καί νοουμένου ότι τω παρεσχέθη έγγραφος έξουσιοδότησις υπό του Προέδρου πάν πρόσωπον, διοριζόμενον ύπό του Συμβουλίου διά τήν έκτέλεσιν οιουδήποτε έργου δυνάμει του παρόντος Νόμου, δύναται, είτε προσωπικώς είτε διά τών αντιπροσώπων ή εργοληπτών αυτού, νά ανοίξη καί έκσκάψη οιανδήποτε όδόν ή πεζοδρόμιον: Νοείται ότι τό πρόσωπον τούτο οφείλει όπως συμπλήρωση ή μεριμνήση διά τήν συμπλήρωσιν του άνατεθέντος αύτώ έργου τό ταχύτερον δυνατόν καί όπως, δαπάναις του Συμβουλίου, έπαναφέρη τούτο είς τήν προτέραν αυτού κατάστασιν και όπως άπομακρύνη τά έκ του έργου προκληθέντα απορρίμματα' προς τούτοις οφείλει όπως κατά πάντα χρόνον, έν όσω είναι ούτω άνεσκαμμένη ή οδός ή τό πεζοδρόμιον, μεριμνήση διά τήν περίφραξιν ή φύλαξιν ταύτης καί διά τήν τοποθέτησιν επαρκούς φωτισμού διά τήν προειδοποίησιν οχημάτων καί πεζών, καθ' έκαστην νύκτα διαρκούντος του χρόνου, καθ' όν ή οδός ή τό πεζοδρόμιον ήθελε παραμείνει είς τοιαύτην κατάστασιν.» Είναι σαφής από το πιο πάνω άρθρο η αναγνώριση ότι οι οδοί και τα πεζοδρόμια δεν τελούν υπό τον έλεγχο του ΣΑΠΑ. Εξ ου και απαιτεί συνεννόηση με την αρμόδια αρχή, στη συγκεκριμένη περίπτωση με τον Δήμο. Η δεύτερη διαπίστωση είναι πως βάσει των προνοιών του Νόμου το ΣΑΠΑ είχε την εξουσία να συνάψει σύμβαση και να αναθέσει σε άλλον και δη τον εργολάβο την «εκτέλεσιν οιουδήποτε έργου», όπως των αποχετευτικών συστημάτων στην παρούσα περίπτωση. Ασφαλώς η πρόνοια «πρόσωπον διοριζόμενον» διά την εκτέλεση του έργου, το οποίο δύναται να εκσκάψει διά των αντιπροσώπων ή εργοληπτών «αυτού» δεν αφορά και δεν εννοεί εργάτες ή υπαλλήλους ή λειτουργούς του ΣΑΠΑ οι οποίοι έχουν προσληφθεί βάσει των άρθρων 15 έως 16Α και οι οποίοι έχουν τις περιορισμένες εξουσίες του άρθρου 17 για προκαταρκτική έρευνα. Έχω την άποψη πως με την πιο πάνω έννοια «διοριζόμενον» ο Νόμος αναφέρεται σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο έχει ανατεθεί η εκτέλεση του έργου και ότι στην παρούσα περίπτωση περιλαμβάνει τον εργολάβο βάσει των Συμβολαίων Α και Ε. Είναι ακριβώς με βάση το πιο πάνω άρθρο που το ΣΑΠΑ ζήτησε και έλαβε με την επιστολή του ημερ. 9.2.10 την άδεια για εκσκαφές δρόμων, τοποθέτηση δικτύου λυμάτων και ομβρίων υδάτων (βλ. επισυνημμένο στο Τεκμήριο 3). Ουσιαστικά λοιπόν, στα πλαίσια των προαναφερθεισών εξουσιών και καθηκόντων του για κατασκευή αποχετευτικών συστημάτων το ΣΑΠΑ συνήψε συμβάσεις σε σχέση με τις αρμοδιότητες του, όπως ακριβώς προνοείται στο άρθρο 14(δ), αναθέτοντας σε συμβούλους μηχανικούς και σε εργολήπτες την εκτέλεση των έργων αυτών, όπως επίσης προνοείται στο άρθρο
  7. Το ΣΑΠΑ έχει δίκαιο στη θέση του ότι οι δικές του αρμοδιότητες προκύπτουν από τον Νόμο και ότι ο Δήμος δεν έχει οποιαδήποτε αρμοδιότητα είσπραξης ή πληρωμής σε σχέση με τον εργολάβο. Ασφαλώς και δεν αφορούν τον ίδιο τον Δήμο οι συμβάσεις τις οποίες υπέγραψε το ΣΑΠΑ ή οι τυχόν παραβάσεις συμβάσεων και τα δικαιώματα τα οποία δυνατόν να προκύπτουν. Βέβαια ούτε και η θέση του Δήμου ότι υφίσταται συμβατική σχέση μεταξύ του και του ΣΑΠΑ, είναι ορθή. Κανένα από τα απαραίτητα στοιχεία για τη διαπίστωση νομικά έγκυρης σύμβασης δεν παρατηρείται στην παρούσα περίπτωση. Ούτε πρόταση, ούτε αποδοχή, ούτε αντιπαροχή, ούτε και δικαιοπρακτική βούληση για τη δημιουργία τέτοιας έννομης σχέσης (βλ. «Η Σύμβαση στο Κυπριακό Δίκαιο», Π.Γ. Πολυβίου, 2017, σελ.36) από αυτές. Είναι γεγονός πως στο άρθρο 19 ο Ν.1/71δεν προνοεί ρητώς την καταβολή αποζημιώσεων για καταστροφές ή ζημιές, όπως πράττει για άλλες ιδιόκτητες περιουσίες στα άρθρα 17, 18 και
  8. Αυτό όμως δεν σημαίνει εξ αντιδιαστολής πως το ΣΑΠΑ έχει καθήκον μόνο να τοποθετήσει τους αγωγούς και ότι το καθήκον του φτάνει μόνο μέχρις εκεί αλλά όχι στην επιδιόρθωση των δρόμων, όπως προέβαλε το ΣΑΠΑ κατά τις αγορεύσεις. Όπως προκύπτει από το άρθρο 19 ο νομοθέτης είχε υπόψιν του το θέμα της εκσκαφής οδών οι οποίες τελούν υπό τον έλεγχο άλλης αρχής και ρητώς επέβαλε την υποχρέωση επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και μάλιστα με δαπάνες του εμπλεκόμενου Συμβουλίου Αποχετεύσεων, στην παρούσα περίπτωση του ΣΑΠΑ. Τονίζεται πως δεν υπήρχε ανάγκη για συμπερίληψη της υποχρέωσης επαναφοράς στην άδεια που είχε χορηγήσει ο Δήμος (όπως και πάλι εισηγείται το ΣΑΠΑ) δεδομένου ότι η εν λόγω υποχρέωση επιβάλλεται εκ του Νόμου. Όμως ούτως ή άλλως στην δέσμευση αυτή αναφέρθηκε το ίδιο το ΣΑΠΑ στην επιστολή του ημερ. 9.2.10 («. και επαναφορά των δρόμων στην προτέρα τους κατάσταση»). Δεν αμφισβητείται στην παρούσα ότι πριν την έναρξη των έργων υπήρχαν κατάλληλοι δρόμοι για ασφαλή χρήση από τους δημότες και το ευρύτερο κοινό. Η μεταγενέστερη κατάσταση των οδών περιγράφεται λεπτομερώς στο Τεκμήριο 8 ενώ τα προβλήματα, οι κακοτεχνίες και ζημιές ήταν παραδεκτά σε αλλεπάλληλες συνεδρίες του συμβουλίου και της εποπτικής επιτροπής του ΣΑΠΑ, λειτουργοί του οποίου έλαβαν μέρος και σε σχετική επιθεώρηση. Εξάλλου αυτός ήταν και λόγος που είχε αποφασιστεί η καταβολή συγκεκριμένου ποσού προς τον Δήμο ως συμμετοχή στα έξοδα επιδιορθώσεων και επαναφοράς σε ικανοποιητική και χρησιμοποιήσιμη κατάσταση. Αναμφίβολα, για τις κακοτεχνίες τις οποίες είχε διαπιστώσει και η Εποπτική Επιτροπή του ΣΑΠΑ στις 19.6.12 (Τεκμήριο 13) εγείρονται ζητήματα ευθύνης και του ίδιου του εργολάβου. Ενδεχομένως μάλιστα αυτός να έχει το μεγαλύτερο ή και ολόκληρο το μερίδιο ευθύνης ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών ή και για τα χρησιμοποιηθέντα υλικά. Αυτό αναγνώρισε και το ΣΑΠΑ στην αμέσως επόμενη του επιστολή ημερ. 17.7.12 (Τεκμήριο 12). Στην παρούσα περίπτωση ο Ενάγων Δήμος Γεροσκήπου επέλεξε να μην εναγάγει τον εργολάβο. Είναι επίσης ορθή και η θέση ότι δεν έχει δικογραφηθεί εκ προστήσεως ευθύνη του ΣΑΠΑ για τις πιο πάνω ενέργειες ή παραλείψεις του εργολάβου. Η δε διαδικασία Τριτοδιαδίκου εναντίον του έχει διακοπεί. Όπως συνάγεται από την έκθεση απαίτησης (§10) η δικογραφημένη θέση του Δήμου είναι πως συνεπεία της παράνομης και ή αμελούς συμπεριφοράς του ΣΑΠΑ ο οποίος ανέλαβε την καλή εκτέλεση των εργασιών του αποχετευτικού και την πλήρη αποκατάσταση και επαναφορά στην προτέρα κατάσταση όλων των επηρεαζόμενων δρόμων (και χώρων γενικά) ο Δήμος υπέστη ζημιές και ή απώλειες, έξοδα και Φ.Π.Α. Είναι στη βάση αυτή που έχοντας υπόψιν τα ευρήματα καταλήγω ότι ο Δήμος δικαιούται στα αποδειχθέντα και δικαιολογημένα έξοδα επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση ασφαλούς και ικανοποιητικής χρήσης των οδών που είχαν επηρεαστεί. Σημειώνω πως δεν έχουν αποδειχθεί διάφορα επιμέρους έξοδα που αφορούν εγγυήσεις συμβολαίων, ασφάλειες έργων ή τροχαίας ή υγείας καθώς και έξοδα εργαστηριακών δοκιμών είτε για τις τέσσερις προσφορές είτε για τις εργαστηριακές εξετάσεις του Mateslab. Είναι επίσης ορθό και δίκαιο να αφαιρεθεί το ποσό των €200.000 το οποίο κατέβαλε ήδη το ΣΑΠΑ έναντι των σχετικών εξόδων επαναφοράς. Ο δε τόκος επί των διαφόρων κονδυλίων θα υπολογίζεται από την καταχώριση της αγωγής για την πρώτη προσφορά, από τις ημερομηνίες των συμφωνιών για τις υπόλοιπες τρεις και από σήμερα για το τελευταίο κονδύλι. Κατάληξη Στη βάση όλων των ανωτέρω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντος και εις βάρος του Εναγομένου για το ποσόν των €1.243.881,59 συν Φ.Π.Α. €268.490,78 συν νόμιμο τόκο επί των επιμέρους ποσών ως ακολούθως: Επί ποσού €92.336,74 από 17.4.13 Επί ποσού €230.095,48 από 9.6.15 Επί ποσού €196.474,08 από 6.9.16 Επί ποσού €388.558,89 από 27.12.18 Επί ποσού €336.416,40 από 22.12.18 Επιδικάζονται επίσης έξοδα συν Φ.Π.Α. και νόμιμο τόκο από σήμερα ως αυτά θα υπολογιστούν και εγκριθούν υπέρ του Ενάγοντος και εις βάρος του Εναγομένου. (Υπ.) ............... Χ. Β. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.