Κατσιάρη ν. Κάρουλλας κ.α., Αρ. Αγωγής: 15/2018, 27/1/2021

(2011)2 Α.Α.Δ. 547, Frederickou Schools Co Ltd v. Acuac Inc

(2002)1(Γ) A.A.Δ.1527, Αdidas v. Jonitexo Ltd

(1987)1 C.L.R. 383) και ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΚΩΣΤΡΙΚΗ ν. 4 ΜΟΤΙΟN AUTOMOTIVES LTD κ.α., Ποινική Έφεση Αρ. 226/2014, 10/7/2015). Στρεφόμενος στα γεγονότα της παρούσας θα πρέπει κατ' αρχήν να σημειωθεί πως τα κάτωθι γεγονότα δεν αμφισβητούνται και ή αποτελούν κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών:

1. Ο ενάγοντας είναι μηχανολόγος μηχανικός αυτοκινήτων και κατέχει τον τίτλο του Automotive Engineer τον οποίο απέκτησε από το Lincoln Univercity των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής κατά το έτος
2. Έχει πολυετή πείρα στην διάγνωση και επιδιόρθωση οχημάτων πολυτελείας και αποτελεί την κύρια ενασχόληση του στο συνεργείο επιδιόρθωσης οχημάτων που διατηρεί στην Λάρνακα, επί της Οδού XXXXX 53, XXXXX (βλ. την παρ.3 της δήλωσης του ενάγοντα, η οποία δεν αμφισβητήθηκε, σε συνδυασμό και με την παρ. 2 της δήλωσης του εναγόμενου 1 που δέχεται πως ο ενάγοντας είναι μηχανικός αυτοκινήτων).
3. Ο Εναγόμενος 1 είναι ο διευθυντής των Εναγόμενων 2, οι οποίοι εμπορεύονται μεταξύ άλλων με την εμπορική επωνυμία ΚΑRΜΑ DEVELOPERS (βλ. τεκμ. 1 και 2 στην ΕΔ του ενάγοντα).
4. Το επίδικο όχημα με αρ. εγγραφής XXXXX21 (και όχι KPN 121, όπως προφανώς εκ λάθους αναφέρει στην παρ. 1 της μαρτυρίας του ο εναγόμενος 1) είναι εγγεγραμμένο επ' ονόματι του εναγόμενου 1 (βλ. τεκμ. Α στη μαρτυρία του εναγόμενου 1).
5. Ο ενάγοντας προέβη σε εργασίες επιδιόρθωσης του επίδικου οχήματος και τοποθέτησε σε αυτό εξαρτήματα. Εξέδωσε δε για τούτα επ' ονόματι της KARMA DEVELOPERS το τιμολόγιο υπ'αρ.100475 ημερ.07/03/17 για το ποσό των €1.808,04.- (βλ. τεκμ.9 στην ΕΔ του ενάγοντα), το οποίο δεν έχει πληρωθεί. Ας σημειωθεί πως ο ενάγοντας προέβηκε και προηγουμένως σε εργασίες αναφορικά με το επίδικο όχημα.
6. Ο ενάγοντας με επιστολή των δικηγόρων του ημερ. 10/08/17 απαίτησε την πληρωμή του εν λόγω ποσού από τους εναγόμενους 2 (βλ. τεκμ.Δ στην μαρτυρία του εναγόμενου 1), ενώ οι τελευταίοι απαντώντας με επιστολή των δικηγόρων τους ημερ. 21/08/17 αρνήθηκαν ότι χρωστούν οιονδήποτε ποσό, λέγοντας ότι παρά τις πληρωμές στις οποίες προέβησαν σε διάφορα χρονικά διαστήματα για επιδιόρθωση του αυτοκινήτου, αυτό παραμένει ακατάλληλο, ελαττωματικό και επικίνδυνο (βλ. τεκμ.Ε στην μαρτυρία του εναγόμενου 1). Συνεπώς τα πιο πάνω γίνονται ευρήματα του Δικαστηρίου. Με αυτά υπόψη στρέφομαι τώρα στις εκατέρωθεν προβληθείσες εκδοχές και προβαίνω σε αξιολόγηση της μαρτυρίας των δύο πλευρών. Ο ενάγοντας στη μαρτυρία του αναφέρεται στη συνεργασία του με τους εναγόμενους γενικότερα και ειδικότερα στις εργασίες επιδιόρθωσης στις οποίες προέβη κατά διαστήματα αναφορικά με το επίδικο όχημα υπ' αρ. εγγραφής XXXXX21, με την τελευταία να χρονολογείται τέλος Φεβρουαρίου-αρχές Μαρτίου 2017, οπότε εξεδόθη και το επίδικο τιμολόγιο ημερ. 07/03/17 (τεκμ. 9 στη δήλωση του ενάγοντα). Δεν διαφεύγει βέβαια του Δικαστηρίου ότι το τιμολόγιο δεν είναι υπογραμμένο. Υπενθυμίζω όμως εδώ ότι με βάση τη Νομολογία τα τιμολόγια (υπογραμμένα ή μη) δεν έχουν αυτοδύναμη αποδεικτική σημασία αλλά η προσκόμιση τους τείνει απλά να αποδείξει την απαίτηση. Είναι δε άρρηκτα συνδεδεμένα με την υπόλοιπη μαρτυρία στο σύνολο της οποίας και συνεκτιμούνται (βλ. Παναγιώτης Μαστρής Λτδ ν. Επιπλώσεις Λάσκο Λτδ

(2006)1 Α.Α.Δ. 728, Demil Imports Exports Ltd ν. Zήνων H Kωνσταντινίδης Λτδ,

(2011)1 Α.Α.Δ. 462 και Palatino Developments Limited v. Telectronics Communication Limited

(2002)1(B) A.A.Δ.962). Έχει δε σημασία ν' αναφερθεί και να τονιστεί εδώ πως ο εναγόμενος 1 αφενός δεν αμφισβητεί ότι παρέλαβε το τιμολόγιο (αντίθετα συνάγεται από τα λεγόμενα του ότι το παρέλαβε), ενώ αφετέρου, το σημαντικότερο, δεν αμφισβητεί το περιεχόμενο του τιμολογίου ή και ότι ο ενάγοντας τοποθέτησε τα αναφερόμενα εξαρτήματα στο αυτοκίνητο του ή ότι εκτέλεσε τις αναφερόμενες εργασίες, αλλά ούτε την αξία αυτών. Η βασική του θέση, εξ' όσων γίνεται αντιληπτό από τα λεγόμενα του (βλ. για παράδειγμα τις παρ.16 και 26 της δήλωσης του), είναι ουσιαστικά πως παρά την αντικατάσταση των εξαρτημάτων, δεν επιδιορθώθηκε το πρόβλημα ως η υπόσχεση που του έδωσε ο ενάγοντας, ή και ότι οι παρασχεθείσες υπηρεσίες δεν ήταν κατάλληλες. Επίσης αναφέρεται στην απαίτηση του για εξόφληση του επίδικου τιμολογίου, χωρίς όμως τούτο να γίνει, όπως είναι εξάλλου παραδεκτό. Η μαρτυρία του έχει σαφώς συνοχή και είναι πειστική. Μη εντοπίζοντας δε οτιδήποτε που θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολία ως προς όσα ανέφερε ή την αξιοπιστία του, κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία του. Από την άλλη, έχοντας μελετήσει προσεκτικά τη μαρτυρία του εναγόμενου 1, σε συνάρτηση και με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί, δεν έχει παραμείνει καμία αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου ότι αυτός προσπαθεί με γενικούς και αόριστους ισχυρισμούς να αποκρύψει την αλήθεια και όσα αναφέρει αποτελούν εκ των υστέρων σκέψεις. Εξηγώ. Κατ' αρχήν σημειώνεται ότι η βασική του θέση, περί προσφοράς μη κατάλληλων υπηρεσιών και παραμένοντος προβλήματος στο αυτοκίνητο μετά την τελευταία επιδιόρθωση, κρίνεται γενική και αόριστη. Καμία απόδειξη περί προβλήματος έχει παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου και σίγουρα δεν μπορεί να αποτελέσει τέτοια απόδειξη το γεγονός ότι σε κάποια ηλεκτρονικά μηνύματα υπάρχει ισχυρισμός για πρόβλημα. Παρεμβάλλω εδώ ότι στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ.24/05/17 (τεκμ.11 στην ΕΔ του ενάγοντα), ο εναγόμενος 1 μιλά και για κάποιο βίντεο που θα μπορούσε να στείλει στον ενάγοντα, αλλά φαίνεται πως ούτε το έστειλε αλλά ούτε και στο Δικαστήριο το έχει παρουσιάσει. Το Δικαστήριο ως προς το θέμα αυτό θα ανέμενε εν πάση περιπτώσει να παρουσιαστεί μαρτυρία άλλου μηχανικού που να εξηγεί το πρόβλημα αλλά και το λόγο που παρά την επιδιόρθωση που έγινε και τα ανταλλακτικά που τοποθετήθηκαν από τον ενάγοντα αυτό δεν επιδιορθώθηκε ή και γιατί όσα έκανε ο ενάγοντας δεν ήταν ενδεδειγμένα. Όπως επίσης θα αναμενόταν από τον εναγόμενο 1 να πει καθαρά αν τελικά αποτάθηκαν στην αντιπροσωπεία για επιδιόρθωση και τι τους αναφέρθηκε, όπως αναφέρεται ότι θα πράξουν στο ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ.27/06/17 (βλ.τεκμ.13 στην ΕΔ του ενάγοντα και τεκμ.Γ στην ΕΔ του εναγόμενου 1, τελευταίο έγγραφο). Αντί τούτου, και με δεδομένη την αμφισβήτηση από τον ενάγοντα ότι προχώρησε για επιδιόρθωση στην αντιπροσωπεία καθότι το αυτοκίνητο δεν παρουσίαζε κανένα πρόβλημα, αρκείται να πει ότι δεν είναι στη σφαίρα γνώσης του ενάγοντα το κατά πόσο αποτάθηκε στην αντιπροσωπεία (βλ. παρ.24.3 της μαρτυρίας του). Και την ίδια στιγμή ακριβώς, ο ίδιος, που είναι στην σφαίρα γνώσης του το θέμα, επιλέγει να μην πει τίποτε, ανοίγοντας βεβαίως το δρόμο για το συμπέρασμα ότι ακριβώς πουθενά δεν αποτάθηκε και κατ' επέκταση, για να μην το πράξει, προφανώς η θέση του περί ύπαρξης προβλήματος δεν ευσταθεί. Από εκεί και πέρα αναφέρω, αν και ίσως εκ του περισσού ένεκα της πιο πάνω διαπίστωσης, ότι ένα άλλο σημείο που προφανώς ο εναγόμενος 1 δεν είπε την αλήθεια αφορά την αντικατάσταση του κομπρεσόρου αρχικά με κομπρεσόρο από την Κίνα. Ο εναγόμενος 1 την ίδια στιγμή που ισχυρίζεται ότι αυτό ήταν εισήγηση του ενάγοντα, αφήνει ασχολίαστο το ηλεκτρονικό μήνυμα που στάλθηκε από το γραφείο του στον ενάγοντα στις 09/05/16 (βλ. τεκμ.3 στην ΕΔ του ενάγοντα), με εικόνες συγκεκριμένου κομπρεσόρου. Ποιος είναι ο λόγος που προωθήθηκε το συγκεκριμένο μήνυμα στον ενάγοντα δεν μας εξηγεί. Εν πάση περιπτώσει θα πω εδώ ότι σαφώς με αυτό επιβεβαιώνεται η θέση του ενάγοντα περί επιθυμίας του εναγόμενου 1 να αντικατασταθεί το εν λόγω εξάρτημα, με συγκεκριμένο εξάρτημα που ο ίδιος ο εναγόμενος 1 βρήκε και του προώθησε. Επίσης, πολύ επιγραμματικά θα πω ότι μια άλλη προβληματική θέση του εναγόμενου 1 αφορά την ισχυριζόμενη συνήθη πρακτική που ακολουθείτο για τις συναλλαγές του με τον ενάγοντα, ως καταγράφεται στην παρ.5 της μαρτυρίας του. Αν είναι δυνατόν να γίνει πιστευτή η θέση πως ο ενάγοντας προσέφερε τις υπηρεσίες του και συμφώνησε ότι θα πληρωνόταν μόνον εφόσον ο εναγόμενος 1 έκανε αποδεκτές τις εργασίες. Και εν πάση περιπτώσει εφόσον ο εναγόμενος 1 δεν ήταν μηχανικός, τι ακριβώς εννοεί ότι έκανε αποδεκτές τις εργασίες; Τι ήταν αυτό που λάμβανε υπόψη για να τις αποδεχτεί; Εν πάση περιπτώσει θεωρώ πως η συγκεκριμένη γενική και αόριστη θέση τέθηκε από τον εναγόμενο 1, όχι επειδή έτσι ίσχυε στην πραγματικότητα, αλλά απλά και μόνον για να συνάδει με τη θέση του ότι δεν ενέκρινε τις επίδικες εργασίες και άρα ο ενάγοντας δεν πρέπει να πληρωθεί. Ερχόμενος τώρα στη θέση περί μη ύπαρξης αγώγιμου δικαιώματος εναντίον των εναγόμενων 2, αναφέρω πως κατόπιν αξιολόγησης της μαρτυρίας και έχοντας προβληματιστεί καταλήγω ότι ο ενάγοντας εύλογα ήγειρε την αγωγή εναντίον αμφότερων των εναγόμενων, οι οποίοι και είναι υπεύθυνοι να τον αποζημιώσουν. Εξηγώ: Α. Κατ' αρχήν η θέση του ενάγοντα πως τόσο ο Εναγόμενος 1 όσο και οι Εναγόμενοι 2 υπήρξαν πελάτες του και του ανέθεταν τόσο την επιδιόρθωση των προσωπικών οχημάτων του Εναγόμενου 1 όσο και οχημάτων της Εναγόμενης 2, μέχρι και την λήξη της συνεργασίας τους περί τον Ιούλιο του 2017, και ότι οι πληρωμές εκτελούνταν πάντοτε από τους Εναγόμενους 2, ενώ τα σχετικά τιμολόγια εκδίδονταν στην επωνυμία KARMA DEVELOPERS κατόπιν παράκλησης του Εναγόμενου 1, δεν έχει αμφισβητηθεί. Εξάλλου να σημειώσω πως το επίδικο τιμολόγιο εξεδόθη ακριβώς επ' ονόματι της KARMA DEVELOPERS, κάτι που ο εναγόμενος 1 δεν σχολιάζει. Β. Το επίδικο αυτοκίνητο ανήκε στον εναγόμενο 1, πλην όμως δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου πως ο τελευταίος, όταν ανέθεσε στον ενάγοντα την επιδιόρθωση του, ξεκαθάρισε ότι η ανάθεση γίνεται υπό την προσωπική του ιδιότητα. Γ. Αν και το θέμα αφορούσε προσωπικά τον εναγόμενο 1 αφού το αυτοκίνητο είναι δικό του, όπως και ο ίδιος ισχυρίζεται, εντούτοις προκύπτει από μελέτη των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που αποστέλλονταν προς τον ενάγοντα ότι οι εναγόμενοι 2 ήταν άμεσα ενδιαφερόμενοι και εμπλεκόμενοι στο θέμα. Σημειώνω ενδεικτικά πως στα ηλεκτρονικά μηνύματα που αποστέλλονταν στον ενάγοντα υπήρχε το λογότυπο της Karma Developers, ενώ ο εναγόμενος 1 απέστειλε το μήνυμα ημερ.20/2/17, με το οποίο συμφώνησε να πάρει το αυτοκίνητο στον ενάγοντα για τις επίδικες επιδιορθώσεις, υπό την ιδιότητα του ως «Director» της Karma Developers (βλ. τεκμ.7 στην ΕΔ του ενάγοντα). Επίσης, η Ευθυμίου απέστειλε το μήνυμα ημερ.27/06/17 εκ μέρους του διευθύνοντος συμβούλου και μάλιστα χρησιμοποιώντας πληθυντικό αναφέρει «. το αυτοκίνητο το χρειαζόμαστε για καθημερινή χρήση και έτσι καταλήγουμε στην απόφαση πως θα προχωρήσουμε.» (βλ. τεκμ.13 στην ΕΔ του ενάγοντα). Περαιτέρω αναφέρω πως οι δικηγόροι των εναγόμενων 2, κατ' εντολή των τελευταίων, απάντησαν στην επιστολή των δικηγόρων του ενάγοντα με την επιστολή ημερ.21/08/17 (βλ. τεκμ. Ε στη μαρτυρία του εναγόμενου 1), χωρίς σε κανένα σημείο να ισχυριστούν ότι ουδεμία σχέση έχουν με την συγκεκριμένη περίπτωση. Αντίθετα μιλούν για επιδιόρθωση του οχήματος των πελάτων τους, για πληρωμές των πελατών τους και γενικότερα κατά τρόπο που δείχνουν ότι η όποια συναλλαγή υπήρξε ήταν με αυτούς. Δ. Άρα με βάση όσα αναφέρθηκαν έχω την άποψη ότι επειδή: i. ο εναγόμενος 1 δεν συμφώνησε την παροχή υπηρεσιών προς τον ίδιο προσωπικά και υπήρχε συνεργασία από προηγουμένως αμφότερων των εναγόμενων με τον ενάγοντα, ii. ο εναγόμενος 1 προσπορίστηκε προσωπικά όφελος από την επιδιόρθωση στο δικό του όχημα, και ii. oι εναγόμενοι 2 ήταν εξ' αρχής άμεσα εμπλεκόμενοι και μέρος της συμφωνίας που έγινε για επιδιόρθωση του οχήματος, βρίσκω ότι αμφότεροι οι εναγόμενοι είναι υπεύθυνοι να αποζημιώσουν τον ενάγοντα. Αν προκύπτει δε διαφορά του εναγόμενου 1 με την εταιρεία του, αποτελεί θέμα δικό του να το διευθετήσει. Υπενθυμίζω εδώ την πάγια νομολογιακή αρχή ότι εφόσον πρόκειται για αστική υπόθεση, ο ενάγων έχει γενικό βάρος απόδειξης (burden of proof) της υπόθεσης του στη βάση του κριτηρίου του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Αν το έχει καταφέρει αυτό ο ενάγοντας, τότε το ερώτημα είναι αν ο εναγόμενος, ο οποίος έχει ειδικό βάρος απόδειξης (evidential burden), παρουσίασε με τη σειρά του, τέτοια ικανοποιητική μαρτυρία προς υποστήριξη των θεμάτων που κατέστησε επίδικα με τη δική του εκδοχή, ώστε το βάρος να μετατοπιστεί πίσω στον ενάγοντα να απαντήσει ικανοποιητικά και να αποσείσει το εκ πρώτης όψεως, περί αντιθέτου συμπέρασμα που δημιουργήθηκε από τον εναγόμενο (βλ. μεταξύ άλλων Σοφοκλέους Κυριάκος ν. Γιώτας Κυριάκου,

(2010)1 Α.Α.Δ. 665). Το κριτήριο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του (βλ Κυριάκου ανωτέρω). Το ερώτημα επομένως στην παρούσα υπόθεση, το οποίο συνιστά και τη βάση για την υπόθεση του ενάγοντα, και με δεδομένο ότι η μαρτυρία του εναγόμενου 1 επί της ουσίας δεν γίνεται αποδεκτή, είναι αν προσκομίστηκε τέτοια αποδεκτή μαρτυρία, που στη βάση της απλής πιθανολόγησης, αρκεί για να αποσείσει το γενικό βάρος απόδειξης (burden of proof) ότι η άλλη πλευρά οφείλει το αξιούμενο ποσό. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας και για τους λόγους που έχω εξηγήσει ανωτέρω, βρίσκω ότι ο ενάγοντας συμφώνησε με τους εναγόμενους 1 και 2 όπως αναλάβει την επιδιόρθωση του οχήματος με αρ. εγγραφής KRN 121, ιδιοκτησίας του εναγόμενου 1, και πράγματι εκτέλεσε τις συμφωνηθείσες εργασίες και παρείχε τις υπηρεσίες του σε αυτούς, εξέδωσε δε για τούτες σχετικό τιμολόγιο για ποσό €1808,04.-. Έναντι του εν λόγω ποσού οι εναγόμενοι ουδέν ποσό κατέβαλαν και οφείλουν ολόκληρο το ποσό μέχρι σήμερα. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων μου κρίνω λοιπόν ότι οι ενάγοντες πέτυχαν να αποδείξουν στον απαιτούμενο βαθμό την αγωγή τους, η οποία επιτυγχάνει. Συναφώς εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγόμενων 1 και 2, αλληλέγγυα και ή κεχωρισμένα, για το ποσό των €1808,04.- πλέον νόμιμο τόκο από 9/1/18 (ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής) μέχρι εξόφλησης. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγόμενων 1 και 2, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο