ΠΡΙΓΚΗ κ.α. ν. VIKING DEVELOPERS LTD, Αρ. Αγωγής: 559 / 2013, 31/5/2021

(3)του Περί Συμβάσεων Νόμου. Η εναγόμενη με την υπεράσπιση της απορρίπτει τις θέσεις και ισχυρισμούς των εναγουσών ή και ότι αυτές δικαιούνται στις αιτούμενες θεραπείες. Στις 24/3/21 η εναγόμενη-αιτήτρια (εφεξής η αιτήτρια), καταχώρισε αίτηση για τροποποίηση της υπεράσπισης της αιτούμενη την έκδοση των κάτωθι διαταγμάτων: Α. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται η τροποποίηση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής διά της τροποποίησης της Υπεράσπισης:

1. δια της προσθήκης στο τέλος της παραγράφου 7 υποπαραγράφου 7α με τις ακόλουθες νέες προτάσεις: «7α Το οφειλόμενο υπόλοιπο ως οφειλόμενο ποσό δυνάμει συμφωνίας δανείου ημερομηνίας 22/4/2007 ή/και λογαριασμού ή/και αδικαιολογήτου πλουτισμού ή/και άλλως πως και ως πιο πάνω αναφέρεται που οι εναγόμενοι παραχώρησαν στην ενάγουσα 1 ήταν στις 1/1/2021 στο ποσό των €49237,
2. Το οφειλόμενο υπόλοιπο ως οφειλόμενο ποσό δυνάμει συμφωνίας δανείου ημερομηνίας 22/4/2007 ή/και λογαριασμού ή/και αδικαιολογήτου πλουτισμού ή/και άλλως πως και ως πιο πάνω αναφέρεται που οι εναγόμενοι παραχώρησαν στην ενάγουσα 2 ήταν στις 1/1/2021 στο ποσό των €49237,30.»
3. Δια της προσθήκης υποπαραγράφου 7β με τις ακόλουθες νέες προτάσεις «7β. Τα δάνεια που οι εναγόμενοι παραχώρησαν στις 22/4/2007 στις ενάγουσες έληξαν στις 21/4/
4. Οι εναγόμενοι μετά την πιο πάνω ημερομηνία ενόχλησαν πολλές φορές τις ενάγουσες για αποπληρωμή των δανείων τους πλέον τους τόκους τους, χωρίς καμία ανταπόκριση.»
5. Διά της προσθήκης υποπαραγράφου 7γ με τις ακόλουθες προτάσεις «Οι ενάγουσες δεν πλήρωσαν κανένα ποσό έναντι των δανείων τους ημερομηνίας 22/4/2007 και όφειλαν εκάστη στους εναγόμενους στις 1/1/2021 το ποσό των €70.594,81 (κεφάλαιο €21.357,51 πλέον €49237,30 τόκους) τόκους και έκτοτε οι ενάγουσες κανένα ποσό έναντι των δανείων τους δεν πλήρωσαν/κατέβαλλαν στους εναγόμενους.»
6. δια της διαγραφής από την παράγραφο 7 μετά την φράση τόκους των την πρόταση «οι εναγόμενοι θα διεκδικήσουν την αποπληρωμή τους με καταχώρηση ανεξάρτητης αγωγής εναντίον των εναγουσών».
7. Δια της διαγραφής από την παράγραφο 17στ μετά την φράση αντιπαροχής στις ενάγουσες της πρότασης «και τόκοι πάνω στα δάνεια που παραχώρησαν ύψους £12.500 σε έκαστη ενάγουσα ύψους 22/4/2007 ύψους €30988,00». Β. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται η τροποποίηση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής διά της τροποποίησης της Ανταπαίτησης:
8. δια της διαγραφής από την παράγραφο 23Γ) του ποσού €137.594,69 και της αντικατάστασης του με το ποσό των €106.606,
10. δια της τροποποίησης της ανταπαίτησης και της προσθήκης υπό 23Γ1) των ακόλουθων προτάσεων « 23.Γ1) Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να διατάσσει την ενάγουσα 1 να πληρώσει στους εναγόμενους το ποσό των €49.237,30 πλέον τόκους από 1/1/2021 ως οφειλόμενο ποσό δυνάμει συμφωνίας δανείου ημερομηνίας 22/4/2007 ή/και λογαριασμού ή/και αδικαιολογήτου πλουτισμού ή/και άλλως πως και ως πιο πάνω αναφέρεται.»
11. δια της τροποποίησης της ανταπαίτησης και της προσθήκης υπό 23Γ2) των ακόλουθων προτάσεων «23.Γ1) Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να διατάσσει την ενάγουσα 2 να πληρώσει στους εναγόμενους το ποσό των €49.237,30 πλέον τόκους από 1/1/2021 ως οφειλόμενο ποσό δυνάμει συμφωνίας δανείου ημερομηνίας 22/4/2007 ή/και λογαριασμού ή/και αδικαιολογήτου πλουτισμού ή/και άλλως πως και ως πιο πάνω αναφέρεται.» Η αίτηση βασίζεται στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς, Δ.9 Θ.Θ.1-11, Δ.19 Θ.26, Δ.39, Δ.25, Δ.48 Θ.Θ.1-4, 8 και 9, Δ.64 και στις Γενικές και Συμφυείς Εξουσίες του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από την ένορκη δήλωση του δικηγόρου XXXXX Ποσνακίδη. Αναφέρει ο ενόρκως δηλών ότι γνωρίζει προσωπικά τα γεγονότα που αφορούν την υπόθεση και είναι εξουσιοδοτημένος από την αιτήτρια να προβεί στην ένορκη δήλωση. Αναφέρει περαιτέρω ότι κατά την μελέτη της υπόθεσης διαπιστώθηκε ότι εκ παραδρομής υπήρξαν κενά και μικρολάθη στη δικογράφηση της υπεράσπισης και ανταπαίτησης με αποτέλεσμα να καταστεί ανάγκη να διορθωθούν. Οι αιτούμενες τροποποιήσεις είναι αναγκαίες και αν δεν εγκριθούν η αιτήτρια θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά. Δεν εισάγεται νέα βάση υπεράσπισης και δεν προκαλείται ζημιά στις καθ'ων η αίτηση που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Δεν υπάρχει ούτε αδικαιολόγητη καθυστέρηση αφού η αίτηση έγινε σε πολύ πρώιμο στάδιο πριν ξεκινήσει η ακροαματική διαδικασία. Με την τροποποίηση επεξηγούνται και διασαφηνίζονται οι ήδη υπάρχουσες θέσεις υπεράσπισης που θα είναι προς όφελος της δικαιοσύνης. Οι ενάγουσες-καθ'ων η αίτηση (εφεξής οι καθ'ων η αίτηση), καταχώρισαν ένσταση υποστηριζόμενη από την ένορκη δήλωση του δικηγόρου XXXXX Ησαΐα προβάλλοντας τους κάτωθι λόγους ένστασης: (α) η υπό κρίση αίτηση υποβάλλεται πολύ καθυστερημένα και σε προχωρημένο στάδιο της υπόθεσης, χωρίς προς τούτο να δίδεται οποιαδήποτε καλή και/ή ικανοποιητική εξήγηση. (β) οι εναγόμενοι-αιτητές θα μπορούσαν να υποβάλουν τα προς τροποποίηση ισχυριζόμενα γεγονότα εξ αρχής και/ή σε προηγούμενο στάδιο. (γ) η αιτούμενη τροποποίηση είναι ουσιαστική, αφού επί της ουσίας επιχειρείται να προστεθεί νέα βάση αγωγής και/ή νέα βάση Ανταπαίτησης και/ή η αιτούμενη τροποποίηση θα επιφέρει ριζική αλλαγή και διαφοροποίηση και/ή εκτροχιασμό των επίδικων θεμάτων και/ή συνεπάγεται την εισαγωγή εντελώς νέας βάσης αγωγής/Ανταπαίτησης. (δ) οι Ενάγουσες ως εκ της σκοπούμενης τροποποίησης θα υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη στα δικαιώματα τους και/ή θα υποστούν αδικία και/ή οποιαδήποτε διαταγή για τα έξοδα δεν μπορεί να επανορθώσει τον επηρεασμό των δικαιωμάτων τους. (ε) η παρούσα αίτηση είναι κακόπιστη και καταχρηστική. (στ) τα θέματα και/ή οι ισχυρισμοί που οι Εναγόμενοι-αιτητές επιθυμούν να προσθέσουν στην Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση τους με την παρούσα αίτηση, είναι θέματα και/ή ισχυρισμοί οι οποίοι ήταν σε γνώση των Εναγόμενων-αιτητών από την αρχή και/ή κατά τον χρόνο σύνταξης και καταχώρησης της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης τους. (ζ) Δεν υφίσταται πραγματική και/ή ουσιαστική ανάγκη τροποποίησης της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης και/ή η αιτούμενη τροποποίηση δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις του εκ παραδρομής λάθους και/ή κενού και/ή αβλεψίας κατά τον χρόνο σύνταξης του δικογράφου. (η) Οι Εναγόμενοι-αιτητές επιθυμούν να καλύψουν εκ των υστέρων και/ή όψιμα, ηθελημένα και/ή εκούσια κενά στο δικόγραφο τους. (θ) Οι Εναγόμενοι-Αιτητές επιχειρούν να προσθέσουν με την σκοπούμενη τροποποίηση νέες ειδικές ζημιές εναντίον των Εναγουσών-καθ'ων η αίτηση, οι οποίες ήταν υπόψη τους και ουδέποτε τέθηκαν εις το παρελθόν και/ή χωρίς να επεξηγείται γιατί τέθηκαν μέχρι σήμερα, η δε συμπερίληψη τους θα εκτροχιάσει την παρούσα υπόθεση και θα οδηγήσει τις Ενάγουσες/εξ Ανταπαιτήσεως Εναγόμενες προ τετελεσμένων να αντιμετωπίζουν αποζημιώσεις που δεν ήταν υπόψη τους. (ι) Η Αίτηση είναι αντικανονική και/ή παράτυπη. Οι δύο πλευρές προχώρησαν σε αγορεύσεις υποστηρίζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις τους με την αιτήτρια να υποστηρίζει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για έγκριση του αιτήματος και με τις καθ'ων η αίτηση να υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο. Το Δικαστήριο, για σκοπούς της παρούσας απόφασης λαμβάνει υπόψιν του τόσο την αίτηση και την ένσταση και τις ένορκες δηλώσεις που τις υποστηρίζουν αντίστοιχα, όσο και τα όσα αναφέρθηκαν κατά το στάδιο των αγορεύσεων χωρίς να κρίνει αναγκαία την λεπτομερή παράθεση τους. Αναφορά θα γίνει εκεί όπου κριθεί αναγκαίο. Ως έχει προαναφερθεί η υπό κρίση αίτηση στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στη Δ.25 θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Θεσμών, πριν την τροποποίηση της, η οποία αποτελεί τη βασική πρόνοια που παρέχει δυνατότητα τροποποίησης κλητηρίου εντάλματος και ή δικογράφου. Οι γενικές διατάξεις της Δ.25 είναι αυτές που δίδουν στο Δικαστήριο τη διακριτική ευχέρεια να εκδώσει διάταγμα τροποποίησης. Η Δ.25 θ.1 στην οποία στηρίζεται η αίτηση προνοεί ως ακολούθως: «
12. The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties.» Εφαρμόζοντας την εν λόγω διαταγή το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να επιτρέψει την τροποποίηση του κλητηρίου εντάλματος ή των έγγραφων προτάσεων ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου μέρους. Η εξουσία αυτή μπορεί να ασκηθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας ακόμη και στην κατ' έφεση. Όμως όσο πιο έγκαιρα καταχωρείται η αίτηση τόσο πιο εύκολα το Δικαστήριο ασκεί την εξουσία του υπέρ της τροποποίησης. Όταν η αίτηση γίνεται καλόπιστα και αν ακόμη υπήρχε αμέλεια εκ μέρους του αιτητή γι' αυτή του την καθυστέρηση και πάλι το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει την τροποποίηση αν ικανοποιηθεί ότι αυτή είναι αναγκαία για να προσδιοριστούν τα πραγματικά επίδικα θέματα για να απονεμηθεί δικαιοσύνη μεταξύ των διαδίκων και ότι μπορεί να γίνει χωρίς να προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά, άλλη από ταλαιπωρία η οποία μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα (βλ. Mahattou v. Viceroy Shipping Co. Ltd and another

(1979)1 C.L.R. 542, Νικολαΐδης και άλλος ν. Γερολεμή

(1980)1 Α.Α.Δ. 1, Δόμνα Χριστοδούλου ν. Αθηναΐδα Χριστοδούλου και άλλοι

(1991)1 Α.Α.Δ. 934, Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέας Αζάς και άλλος

(1992)1 Α.Α.Δ. 704, Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Σιακόλας

(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44, C&A Pelekanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2075 και Ανδρέα Τσαγγάρη ν. Μακεδονίας Γαβριηλίδου & άλλων

(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 156. Εξετάζοντας την υπό κρίση αίτηση, ένας από τους λόγους ένστασης ο οποίος προβάλλεται, είναι η υποβολή της σε προχωρημένο στάδιο ή και ότι υποβάλλεται με αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Να λεχθεί εδώ ότι το ζήτημα της καθυστέρησης προωθείται βασιζόμενο επί διαφόρων εκφάνσεων όπως το καλόπιστο της αίτησης, την συνεπαγόμενη καθυστέρηση εκδίκασης της αγωγής και με την εισαγωγή νέων πραγματικών και νομικών δεδομένων. Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου κ.ά.

(1991)1 Α.Α.Δ. 934, τέθηκαν τα εξής: «Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα.» Στην πιο πάνω υπόθεση το αίτημα για τροποποίηση έγινε από την ενάγουσα μετά που ακούστηκαν εφτά μάρτυρες και μετά από επιτόπια έρευνα υπαλλήλου του κτηματολογίου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα με την αιτιολογία ότι οι εφεσίβλητοι θα εζημιούντο δυσμενώς αν η τροποποίηση επιτρεπόταν και η αδικία που θα τους εγίνετο δεν μπορούσε να αποζημιωθεί με έξοδα ή άλλως πως αφού μεταξύ άλλων θα απαιτείτο νέα επιτόπια έρευνα και διότι η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε πολύ πριν την υποβολή αίτησης. Η ενάγουσα εφεσίβαλε την απόφαση και το Ανώτατο Δικαστήριο δεχόμενο την έφεση, μεταξύ άλλων, ανέφερε τα ακόλουθα στη σελίδα 938: «Στην υπόθεση Nicolaides v. Yerolemi

(1980)1 C.L.R. 1, το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε αυτό που ο Λόρδος Denning M.R. είπε στην υπόθεση Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Newspapers Ltd

(1970)2 All E.R.754, στην οποία ανέφερε τα πιο κάτω: "I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here." Περαιτέρω, στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents

(1994)1 A.A.Δ. 426, λέχθηκε σε σχέση με την καθυστέρηση ότι η δικαιολόγηση τους και η σημασία τους ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Συνεπώς και με βάση και την νομολογία, αίτημα για τροποποίηση δυνατόν να εγκριθεί ακόμη και αν υποβληθεί καθυστερημένα. Αρκεί να μη γίνεται κακόπιστα, να είναι αναγκαίο για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης και να μην προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με τα έξοδα. Στην παρούσα περίπτωση είναι γεγονός ότι το αίτημα δεν υποβάλλεται σε πρώιμο στάδιο, ως η θέση της αιτήτριας. Έχουν παρέλθει επτά χρόνια από την καταχώριση της υπεράσπισης και ανταπαίτησης και τα όσα η αιτήτρια επιδιώκει να προσθέσει ήταν στην άμεση γνώση της από την αρχή και θα μπορούσαν να περιλαμβάνονταν στην αρχική υπεράσπιση. Η ακροαματική διαδικασία όμως δεν έχει αρχίσει και οι καθ'ων η αίτηση θα έχουν την ευκαιρία να απαντήσουν στους ισχυρισμούς της αιτήτριας, να καταχωρίσουν και τροποποιημένη υπεράσπιση στην ανταπαίτηση και να θέσουν τους ισχυρισμούς τους στους μάρτυρες της αιτήτριας κατά το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας. Η οποιαδήποτε καθυστέρηση, ακόμα και αν κριθεί ότι υπάρχει που οφείλεται σε λάθος ή αμέλεια, δεν συνεπάγεται και ύπαρξη κακοπιστίας ως η προβαλλόμενη θέση των καθ'ων η αίτηση (βλ. Κώστας Παφίτης & Υιοί Λτδ v. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας

(2012)1 Α.Α.Δ. 745). Το βάρος στοιχειοθέτησης ισχυρισμού κακοπιστίας βρίσκεται στους ώμους αυτού που τον επικαλείται ο οποίος θα πρέπει να θέσει σαφή και επαρκή στοιχεία προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου. Το γεγονός ότι τα όσα η αιτήτρια επιθυμεί να προσθέσει τα γνώριζε από την αρχή και θα μπορούσε να τα συμπεριλάβει στο αρχικό δικόγραφο της δεν προσδίδει κακοπιστία στην αίτηση της, από τη στιγμή που ισχυρισμοί που συνδέονται με την επιδιωκόμενη τροποποίηση τίθενται στην αρχική υπεράσπιση της. Αναφορικά τώρα με τη φύση της τροποποίησης, είναι η θέση των καθ'ων η αίτηση ότι με την τροποποίηση θα επέλθει ριζική αλλαγή και εκτροχιασμός των επιδίκων θεμάτων αφού επιχειρείται η εισαγωγή νέων βάσεων ανταπαίτησης και όχι νέα βάση υπεράσπισης. Τα υπόλοιπα μάλιστα που αξιώνουν ανταπαιτητικώς αποτελούν ζημιές που κατ'ισχυρισμόν υπέστηκαν από την 21/4/2013 και θα μπορούσαν να περιληφθούν στην αρχική ανταπαίτηση. Πέραν του γεγονότος ότι τα ποσά που η αιτήτρια επιθυμεί να προσθέσει στην ανταπαίτηση της θα μπορούσαν να προστεθούν στην αρχική ανταπαίτηση της, το Δικαστήριο δεν συμμερίζεται τις θέσεις της αιτήτριας. Υπάρχει ήδη ισχυρισμός στην υπεράσπιση τους για τα ποσά που επιδιώκουν να προσθέσουν με την τροποποίηση τους με την επιφύλαξη να τα διεκδικήσουν με την καταχώριση νέας αγωγής. Με την επιδιωκόμενη τροποποίηση τα ποσά αυτά προστίθενται στην υπεράσπιση και ανταπαίτηση με αποτέλεσμα να αποφεύγεται η πολλαπλότητα των διαδικασιών και όλα τα επίδικα θέματα και διαφορές μεταξύ των διαδίκων να επιλυθούν σε μία Δικαστική διαδικασία. Ακόμα όμως και σε περιπτώσεις που γίνεται προσπάθεια εισαγωγής ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ'ανάγκην και την απόρριψη της αίτησης τροποποίησης αλλά συνεκτιμάται υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων της δεδομένης υπόθεσης (βλ. Δημητρίου v. Cyprus Popular Bank Public Co Ltd, Πολ.Εφ. Αρ. Ε151/2016, ημερ.6/7/18). Συνεπώς δεν θεωρώ ότι υπάρχει εκτροχιασμός της διαδικασίας αφού θα τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα επίδικα θέματα και διαφορές μεταξύ των διαδίκων. Περαιτέρω και με βάση τα πιο πάνω με την αιτούμενη τροποποίηση οι καθ'ων η αίτηση δεν θα υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Δεδομένων των ανωτέρω κανένας από τους λόγους ένστασης δεν ευσταθεί. Με την τροποποίηση θα τεθούν προς εκδίκαση ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα επίδικα θέματα για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Ως εκ τούτου, η αίτηση για τροποποίηση εγκρίνεται. Εκδίδεται διάταγμα ως οι παράγραφοι Α και Β της αίτησης. Τροποποιημένη υπεράσπιση και ανταπαίτηση να καταχωριστεί εντός 15 ημερών από την σύνταξη του διατάγματος. Απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση να καταχωριστεί εντός 15 ημερών από την επίδοση της τροποποιημένης υπεράσπισης και ανταπαίτησης στους συνηγόρους των εναγουσών-καθ'ων η αίτηση. Τα έξοδα, τόσο της αίτησης, όσο και αυτά που χάνονται λόγω της τροποποίησης, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγουσών-καθ'ων η αίτηση και εναντίον της εναγόμενης-αιτήτριας. Θα είναι καταβλητέα στο τέλος της αγωγής. (Υπ.)......... Λ. Μουγής, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο