KIPAI Interior Design Ltd ν. Νικολάου κ.α., Αρ. Αγωγής? 236/13, 17/9/2021

(6)με οκτώ

(8)μηνών. Αποτέλεσε περαιτέρω συμφωνία μεταξύ των διαδίκων (δεύτερη συμφωνία) ότι η κα. Κύπαη, Διευθύντρια της ενάγουσας, θα συνόδευε τον εναγόμενο 1 στο εξωτερικό για σκοπούς σχετιζόμενους με την πρώτη συμφωνία, με την συμφωνηθείσα για το ταξίδι, αμοιβή, να καθορίζεται στο ποσό των €2.000 πλέον Φ.Π.Α, ποσό το οποίο και της καταβλήθηκε. Κατά ή περί την 25.5.2012 η ενάγουσα ενημέρωσε τους εναγόμενους ότι λόγω της καθυστέρησης που παρουσιαζόταν στην ολοκλήρωση του έργου, θα υπήρχε, αρχής γενομένης την 1.6.12, περαιτέρω χρέωση ύψους €30 την ώρα πλέον Φ.Π.Α για τις υπηρεσίες της (τρίτη συμφωνία), με τους εναγόμενους να αποδέχονται. Η αμοιβή της ενάγουσας αναφορικά με το ταξίδι στο εξωτερικό έχει καταβληθεί στο ακέραιο, υπολείπεται όμως η πληρωμή σε αυτήν των ποσών των €1.500, ως υπόλοιπο αμοιβής αναφορικά με τον σχεδιασμό, μελέτη και διακόσμηση της οικίας (πρώτη συμφωνία), και €1.500 για τις 50 επιπλέον ώρες εργασίας στον χώρο μετά την 1.6.12 (τρίτη συμφωνία), πλέον Φ.Π.Α. Περί τον Αύγουστο του 2012, οι υπηρεσίες της ενάγουσας τερματίστηκαν από τους εναγόμενους, με τους τελευταίους, παρά τις οχλήσεις της ενάγουσας, να αμελούν και/ή να αρνούνται στην καταβολή του εν λόγω ποσού. Οι εναγόμενοι στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτηση τους, ισχυρίζονται ότι ουδέποτε συνεργάστηκαν με την ενάγουσα εταιρεία, την ύπαρξη της οποίας αγνοούν, αλλά με την κα. XXXXX Κύπαη προσωπικά. Αποτελεί θέση τους ότι η εναγόμενη 2 καμία σχέση ή γνώση δεν έχει αναφορικά με τα επίδικα γεγονότα ή συμφωνίες, την ύπαρξη των οποίων, αγνοεί. Υπάρχει παραδοχή εκ μέρους του εναγόμενου 1 περί συμφωνίας του ίδιου με την κα. Κύπαη αναφορικά με την μελέτη, αναδιαμόρφωση και ανακαίνιση της οικίας του, για το ποσό των €7.000 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. Αποτελούσε όρο της συμφωνίας, κατά τους εναγόμενους, ότι οι εργασίες της κας. Κύπαη θα άρχιζαν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών των λοιπών εργολάβων, και δη όχι πριν την τοποθέτηση του δαπέδου. Η ίδια όφειλε όπως παρουσιάσει ιδέες, εισηγήσεις και απόψεις αναφορικά με την διαμόρφωση του σπιτιού σε συνεργασία και συντονισμό με τους υπόλοιπους εργολάβους, όρο τον οποίο δεν τίμησε. Παραδέχεται ο εναγόμενος 1, ότι την 21.9.11 πραγματοποίησε με την κα. Κύπαη ταξίδι στην Κίνα με σκοπό την προμήθεια και αγορά επίπλων, υπηρεσία για την οποία η ενάγουσα αμείφθηκε με το ποσό των €3.

1. Ο εναγόμενος 1 πέραν των δικών του αγορών, πλήρωσε για λογαριασμό της ενάγουσας €600 για την μεταφορά, μέσω της δικής του φορτωτικής, προσωπικών της αγορών, ποσό το οποίο ουδέποτε του επέστρεψε. Τέλος, αποτελεί δικογραφημένη θέση των εναγομένων ότι μετά τον τερματισμό των υπηρεσιών της ενάγουσας, αναγκάστηκαν όπως αναθέσουν το έργο σε τρίτο πρόσωπο, αφού η ενάγουσα ουδέποτε συνεργάστηκε είτε μαζί τους, είτε με τους λοιπούς εργολάβους. Ανταπαιτητικώς, ο εναγόμενος ζητεί την επιστροφή του ποσού των €5.000 που κατέβαλε στην ενάγουσα αναφορικά με τις προς αυτήν κατ΄ισχυρισμόν παραχωρηθείσες εργασίες ,της καθώς και το ποσό των €600 ως έξοδα φορτωτικής που επωμίστηκε ο ίδιος. Στο δικόγραφο της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση, η ενάγουσα δηλώνει ότι η εναγόμενη 2 ήταν παρούσα σε όλες τις μεταξύ των διαδίκων συναντήσεις τόσο πριν όσο και μετά την σύναψη των συμφωνιών, εμμένει δε στις θέσεις επί της απαιτήσεως της, διευκρινίζοντας ότι η φύση της εργασίας της, επέβαλλε τον ενεργό ρόλο και συμμετοχή της από την έναρξη των εργασιών ανακαίνισης και όχι μετά την ολοκλήρωση των υπόλοιπων υπεργολάβων. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι προτάσεις της υπεβλήθησαν πριν την μελέτη του κυρίως εργολάβου, τονίζει δε εμφαντικά ότι οι εργασίες ανακαίνισης άρχισαν και ολοκληρώθηκαν στην βάση δικών της σχεδίων. Οι εργασίες ανακαίνισης δηλώνει, έγιναν στην απουσία αρχιτέκτονα με την ίδια να επιβαρύνεται με επιπρόσθετα καθήκοντα επίβλεψης, αφού η παρουσία της στο εργοτάξιο ήταν καθημερινή. Το ποσό των €600 αφαιρέθηκε από την αμοιβή που έλαβε για το ταξίδι στην Κίνα, ενώ η κατ΄ισχυρισμόν ανάθεση του έργου σε τρίτο πρόσωπο, αν έγινε, έλαβε χώρα μετά την ουσιαστική ολοκλήρωση του. Από τις δικογραφημένες θέσεις αμφότερων των διαδίκων, προκύπτει ότι τα επίδικα ζητήματα στην παρούσα αγωγή είναι τα ακόλουθα: α) Ποιοι ήταν οι όροι της μεταξύ των μερών συμφωνίας και ποιο το συμφωνηθέν ποσό αμοιβής της ενάγουσας; β) Πότε έγινε ο τερματισμός των υπηρεσιών της ενάγουσας; γ) Υπήρξε ολοκλήρωση και/ή τίμηση των όρων της συμφωνίας από την ενάγουσα πριν τον τερματισμό των υπηρεσιών της ή όχι; δ) Έχει η ενάγουσα αποδείξει το ποσό των €1.500 αναφορικά με τις επιπλέον 50 ώρες εργασίας της; ε) Αν δεν υπήρξε ολοκλήρωση των υπηρεσιών της, έχουν αποδείξει οι εναγόμενοι τις αξιώσεις τους επί της ανταπαίτησης των; Μαρτυρία και Αξιολόγηση Κατέθεσαν κατά την ακροαματική διαδικασία έξι συνολικά μάρτυρες, πέντε εκ μέρους των εναγόντων και ο εναγόμενος εκ μέρους της υπεράσπισης. Στην διαδικασία κατατέθηκαν 15 συνολικά, τεκμήρια. Πρώτη, κατέθεσε η κα. XXXXX Κύπαη-Αναστασίου (ΜΕ1), μοναδική μέτοχος και διευθύντρια της ενάγουσας (Τεκμήριο 1), παρουσιάζοντας ως μέρος της κυρίως εξέτασης της γραπτή δήλωση, Έγγραφο Α. Η ίδια αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Central Lancashire στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ εξασκεί το επάγγελμα της μελετήτριας εσωτερικών χώρων τα τελευταία 12 έτη. Παράλληλα είναι εγγεγραμμένη στον Σύνδεσμο Ενωμένων Μελετητών (Εσωτερικού, Εξωτερικού χώρου και Επίπλου) Κύπρου. Κατόπιν συνάντησης της με τους εναγόμενους το 2010, ετοίμασε προσφορά (Τεκμήριο 2), αναφορικά με το κόστος και εργασίες της ως προς την εσωτερική και εξωτερική διαμόρφωση και διακόσμηση του χώρου των τελευταίων. Όταν οι εναγόμενοι αποφάσισαν ότι θα προχωρούσαν βάσει της εν λόγω πρότασης, ετοιμάστηκε γραπτή προς τούτο συμφωνία. Παρά το γεγονός ότι απώλεσε την εν λόγω συμφωνία κατά την μετακόμιση του γραφείου της, αποτελεί θέση της ενάγουσας ότι οι εργασίες που ανέλαβε να εκτελέσει αποτυπώνονται στο προαναφερθέν Τεκμήριο. Τις προτάσεις διαμόρφωσης των χώρων απέστελλε από την αρχή και δυνάμει της εξέλιξης του έργου στους πελάτες καθώς και στον εργολάβο, ούτως ώστε ο τελευταίος να είναι σε θέση να εκτελέσει τις εργασίες του. Ως Τεκμήρια 3-5 κατέθεσε προτάσεις σχετικά με τον σχεδιασμό των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων της οικίας, συμπεριλαμβανομένων και τρισδιάστατων εικόνων. Το ποσό των €8.000 υπολογίστηκε βάσει της περιόδου ολοκλήρωσης των εργασιών, χρόνο τον οποίο ο εναγόμενος 1 είχε καθορίσει αφού μέχρι την ολοκλήρωση των εργασιών, η οικογένεια του θα επωμιζόταν έξοδα ενοικίου. Θέση της ΜΕ1 ήταν ότι οι εργασίες κατεδάφισης είχαν δεόντως προηγηθεί και ολοκληρωθεί και έτσι οι εργασίες ξεκίνησαν περί τα τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου του
2. Σχετικό τιμολόγιο ημερομηνίας 31.8.11 για €2.300 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6, ενώ ως Τεκμήριο 7 κατατέθηκε αντίγραφο εξοφλητικής επιταγής του εν λόγω ποσού. Ως Τεκμήρια 8 και 9 κατατέθηκαν, αντίστοιχο τιμολόγιο ημερ.12.10.11 για €3.000 και αντίγραφο εξοφλητικής επιταγής για το ισόποσο ποσό. Περαιτέρω η ενάγουσα έλαβε σε μετρητά, χωρίς την έκδοση τιμολογίου, κατά παράκληση του εναγόμενου 1, ποσό ύψους €1.890, εξ'ου και διεκδικεί το εναπομείναν ποσό των €1.500 πλέον Φ.Π.Α, το οποίο θα πληρωνόταν με την ολοκλήρωση των εργασιών. Η αναποφασιστικότητα του εναγόμενου 1 δημιούργησε καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου, με την ενάγουσα να αιτείται περί τα μέσα Μαΐου 2012 όπως χρεώνει από την 1.6.2012 επιπλέον €30 την ώρα για τις υπηρεσίες της, θέση την οποία οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν. Διεκδικεί συνεπώς την καταβολή του ποσού των €1.500 πλέον Φ.Π.Α. για τις 50 επιπλέον ώρες που εργάστηκε κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο, οι οποίες αφορούσαν κυρίως υπηρεσίες επίβλεψης στο εργοτάξιο, 5 φορές την εβδομάδα για μία με δύο ώρες κάθε φορά, αφού η έλλειψη παρουσίας αρχιτέκτονα στο έργο είχε ως αποτέλεσμα όπως η ίδια επιφορτιστεί με το επιπλέον αυτό καθήκον. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 10, δέσμη φωτογραφιών οι οποίες λήφθηκαν κατά την διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών ανακαίνισης. Όταν τερματίστηκαν οι υπηρεσίες της από τον εναγόμενο 1 τον Αύγουστο του 2012, το έργο είχε ουσιαστικά ολοκληρωθεί δυνάμει των σχεδίων και υπηρεσιών της. Εξήγησε στο Δικαστήριο το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 4, αλλά και του Τεκμηρίου 10, δηλώνοντας, ότι στα πολυσέλιδα αυτά έγγραφα αποτυπώνεται και αποδεικνύεται η εργασία της επί της διαμόρφωσης, διαρρύθμισης και ανακαίνισης. Επί του Τεκμηρίου 4, ανέφερε, υπάρχουν συγκεκριμένες μετρήσεις, σημειώσεις και οδηγίες, συμπεριλαμβανομένης και σχετικής έρευνας αγοράς για τα έπιπλα, ενώ το Τεκμήριο 10 αποδεικνύει την παρουσία της στο έργο από τα αρχικά στάδια δηλαδή όταν ξεκίνησαν οι κατεδαφίσεις, καθώς και όταν αργότερα εργαζόταν ο ηλεκτρολόγος βάσει δικών της οδηγιών. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας αρνήθηκε πεισματικά ότι οφείλει στον κ. Νικολάου το ποσό των €600 δηλώνοντας ότι αυτό αποκόπηκε από τις €2.000 που αμείφθηκε για το ταξίδι στην Κίνα. Η ΜΕ1 αντεξετάστηκε σθεναρά από τον κ. Νικολάου αναφορικά με την κατ΄ ισχυρισμόν απολεσθείσα γραπτή συμφωνία, καθώς και αναφορικά με την αποσπασματική κατά το στάδιο αποκάλυψης εγγράφων, παρουσίασης των Τεκμηρίων 3 -
3. Η μάρτυρας απάντησε ότι η συμφωνία χάθηκε κατά τη μετακόμιση του γραφείου της, ενώ τόσο η συμφωνία, αλλά και άλλα έγγραφα που υπήρχαν σε ηλεκτρονική μορφή χάθηκαν λόγω προβλημάτων στον ηλεκτρονικό της υπολογιστή. Τα Τεκμήρια 3-5 βρέθηκαν εκ των υστέρων από την κόρη της η οποία είχε προβεί σε «Back-up» των αρχείων (αντίγραφα ασφαλείας), εξ' ού και προέβη σε περαιτέρω αποκάλυψη εγγράφων, πέραν της αρχικής της την 12.11.14, στις 16.5.18 και 25.9.
4. Αποτέλεσε θέση του συνηγόρου των εναγομένων ότι τα εν λόγω Τεκμήρια κατασκευάστηκαν από τη μάρτυρα μεταγενέστερα με μοναδικό σκοπό την παρουσίαση τους κατά την ακροαματική διαδικασία, θέση την οποία η μάρτυρας απέρριψε δηλώνοντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατον αφού πάνω στα έγγραφα υπάρχουν συγκεκριμένες μετρήσεις και εξειδικευμένες πληροφορίες τις οποίες μόνο αν γνώριζε κανείς, θα μπορούσε να αποτυπώσει. Αυτά τα έγγραφα αποδεικνύουν την ενεργή ύπαρξη και εμπλοκή της στο έργο κατά πάντα ουσιώδη προς την αγωγή χρόνο, η δε συλλογή των εν λόγω πληροφοριών ήταν πολύ σημαντική για την ίδια, αφού βάση αυτών θα προέβαιναν σε αγορές κατά το πραγματοποιθέν ταξίδι τους στην Κίνα. Το γεγονός ότι ουδέποτε κατάφερε να δει το σπίτι τελειωμένο δεν έχει καμία σημασία, δήλωσε, αφού δεν μπορεί να υπήρξε απόκλιση από τα σχέδια της. Είναι δυνάμει των δικών της μετρήσεων που αγοράστηκαν τα έπιπλα και τοποθετήθηκαν. Ερωτώμενη γιατί δεν εξέδωσε οποιοδήποτε άλλο τιμολόγιο, είτε για τις περαιτέρω εργασίες της (1.6.12 και εντεύθεν), είτε για κατά τα κατ' ισχυρισμόν μετρητά που έλαβε από τον κ. Νικολάου ακόμη και σήμερα, η ίδια απάντησε ότι ήταν τέλος Ιουλίου όταν έφυγαν με άδεια από το εργοτάξιο και πρόθεση της ήταν όπως με την επανέναρξη των εργασιών στο έργο, διευθετήσουν τις οικονομικές τους εκκρεμότητες. Αποτέλεσε θέση του κ. Νικολάου ότι ο τερματισμός των υπηρεσιών της έγινε όταν το σπίτι βρισκόταν στο αρχικό στάδιο των ανακαινίσεων, ενώ άλλος συνάδελφος της ήταν αυτός που το ολοκλήρωσε, με την ΜΕ1 να απαντά ότι το έργο ήταν ολοκληρωμένο στο 95%, ενώ υπολειπόταν μόνο να γίνουν οι γυψοσανίδες στα ταβάνια, να καθαριστούν ? και μεταφερθούν τα έπιπλα. Μπορεί να έχουν γίνει ενδεχομένως κάποιες διακοσμητικές αλλαγές, είπε η μάρτυρας, αλλά η κουζίνα, τα παράθυρα, τα ερμάρια, τα ντουλάπια και τα έπιπλα έγιναν βάσει των δικών της μετρήσεων. Τα σχέδια της, τα κοινοποιούσε πάντα στους εργολάβους, ήτοι στον αρχικό εργολάβο κ. Φίλιππου και αργότερα στον κ. Κατσουρομάλλη, ενώ ουδέποτε δήλωσε, προφασίστηκε τα όποια οικονομικά προβλήματα με σκοπό όπως πληρωθεί το ποσό των €5.000 που μέχρι στιγμής έλαβε για τις υπηρεσίες της. Ως ΜΕ2 κατέθεσε ο κ. XXXXX Φιλίππου, εργολάβος οικοδομών. Υπέδειξε εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου τους εναγόμενους, δηλώνοντας ότι αυτούς συνέδεε πέραν της επαγγελματικής τους σχέσης και στενή οικογενειακή φιλία. Η ανακαίνιση ξεκίνησε αρχές με μέσα του 2010 με τον ίδιο να ασχολείται με την κατεδάφιση, την τουβλοποιία, τα επιχρίσματα και τους σουβάδες. Ουδέποτε κατάφερε να ολοκληρώσει τις εργασίες του αφού ο εναγόμενος 1 περί τον Οκτώβρη με Νοέμβρη του 2011 αποφάσισε όπως τις αναστείλει. Ο ίδιος, αντιλαμβανόμενος ότι στο εργοτάξιο εκτελούνταν παρανόμως εργασίες από τρίτα πρόσωπα, και όχι από το δικό του συνεργείο, ενημέρωσε τον Σύνδεσμο Εργοληπτών, γεγονός το οποίο είχε ως αποτέλεσμα την λήξη της μεταξύ των μερών συνεργασίας. Ερωτώμενος για την ύπαρξη της κας. Κύπαη στο έργο, δήλωσε ότι αυτή ήταν η σχεδιάστρια του έργου, με τις επισκέψεις της να είναι πολύ συχνές, αν όχι σχεδόν καθημερινές. Η ίδια διεύθυνε το έργο και ετοίμαζε τα σχέδια για τις τοιχοποιίες. Η κα. Κύπαη ανέφερε, ήταν πολύ βοηθητική μέχρι που ο εναγόμενος 1 ανέστειλε τις εργασίες του. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι οι σχέσεις μεταξύ των μερών ήταν καλές μέχρις ότου περιέπεσε στην αντίληψη του ότι κατά την αναστολή των εργασιών, ο εναγόμενος 1 προσέλαβε παράνομους εργάτες, με την δική πληρωμή να εκκρεμεί. Σήμερα, οι σχέσεις τους δεν είναι καλές. Όταν ο ίδιος αποχώρησε από το έργο τον Οκτώβρη του 2011 ήταν στο στάδιο της τοιχοποιίας και συγκεκριμένα προς ολοκλήρωση του σουβατίσματος. Την κα. Κύπαη την έβλεπε σχεδόν καθημερινά στον έργο, ενώ κατόπιν έκκλησης του συνηγόρου των εναγομένων, την αναγνώρισε και την υπέδειξε στην επί ακροατηρίω αίθουσα. Στη θέση του κ. Νικολάου ότι ουδεμία ανάγκη υπήρχε για την παρουσία της σχεδιάστριας στο χώρο κατά το στάδιο της τουβλοποιίας, ο μάρτυρας απάντησε ότι παρόλο που υπήρχαν σχέδια από το μηχανικό του εναγόμενου 1, ο τελευταίος δεν τα αποδεχόταν, με αποτέλεσμα ο ίδιος και οι λοιποί υπεργολάβοι να ζητούν νέα σχέδια από την ενάγουσα, βάση των οποίων θα συμφωνούσαν και οι ιδιοκτήτες. Ο μάρτυρας μάλιστα απάντησε εμφαντικά ότι: «Χωρίς τα σχέδια και τις υποδείξεις της κα Κύπαη δεν προχωρούσαμε ούτε ένα τούβλο, δεν το δεχόταν ο ίδιος ο ιδιοκτήτης, ο κ. Νικολάου.» Ερωτηθείς ως προς το περιεχόμενο του Τεκμήριου 4 (σχέδια) απάντησε ότι πλείστα εξ' αυτών τα έχει ξαναδεί, ενώ ερωτηθείς αναφορικά με την τοιχοποιία που αποτυπώνεται στην 2η σελίδα του τεκμηρίου, απάντησε ότι η μόνη διαφοροποίηση μεταξύ των σχεδίων ήταν ότι, στα δικά του σχέδια δεν υπήρχαν αποτυπωμένα, ως στο εν λόγω Τεκμήριο, τα διάφορα έπιπλα στον χώρο. Αντεξεταζόμενος επί του Τεκμηρίου 10, ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι υποδειχθείσες σε αυτόν φωτογραφίες απεικονίζουν ακριβώς το σημείο κατά το οποίο σταμάτησαν οι δικές του εργασίες τον Οκτώβριο του 2011, ενώ σε αυτές αποτυπωνόταν το σπίτι του κ. Νικολάου. Με πλήρη ειλικρίνεια και χωρίς ένσταση παραδέχθηκε ερωτηθείς ότι παρουσιάστηκε ως μάρτυρας κατηγορίας σε ποινική υπόθεση εναντίον του εναγόμενου 1, μετά από λήψη κλήσης μάρτυρος από το Συμβούλιο Εγγραφής Εργοληπτών. Εκεί κατέθεσε ως ο αρχικός εργολάβος του έργου, δηλώνοντας ότι το Συμβούλιο Εγγραφής Εργοληπτών κατήγγειλε τόσο το έργο, αλλά και τον ίδιο, ως εργολάβο αυτού, λόγω των παράνομων εργασιών που υπήρχαν. Ο κ. XXXXX Κατσουρομάλλης, Διευθυντής της εταιρείας Κατσουρομάλλης και Υιοί Οικοδομικές Επιχειρήσεις, κατέθεσε ως ΜΕ3, αναφέροντας ότι η εταιρεία του ανέλαβε τις εργασίες (σουβάδες, κεραμικά, μωσαϊκά κεραμίδια, αυλή και πισίνα), μετά την αποχώρηση του κ. Φίλιππου από το έργο. Υπεύθυνος του έργου τότε, δηλαδή πριν 10 χρόνια ήταν ο πατέρας του ο XXXXX Κατσουρομάλλης ο οποίος λάμβανε οδηγίες από την κα. Κύπαη βάσει των σχεδίων που του παρέδιδε. Η κα. Κύπαη ανέφερε, ερχόταν 3-4 φορές την εβδομάδα, με τον ίδιο να εργάζεται τότε στο έργο ως υπεύθυνος για την εφαρμογή του πηλού και των σουβάδων. Κατά την εργασία του στον χώρο, δεν είδε ποτέ οποιονδήποτε αρχιτέκτονα. Ο μάρτυρας επιβεβαίωσε ότι το Τεκμήριο 3 απεικόνιζε το σπίτι του εναγόμενου 1, επεξηγώντας τους χώρους που εμφαίνονταν σε αυτό, τοποθετώντας μάλιστα αριθμούς επί του εγγράφου, κατά την περιγραφή τους. Αναγνώρισε την τέταρτη εικόνα ως την περίφραξη και τα κάγκελα του σπιτιού, ενώ την πέμπτη εικόνα χαρακτήρισε ως ένα εξωτερικό καναπέ επί του οποίου οι ίδιοι τοποθέτησαν κεραμικά. Αναγνώρισε περαιτέρω επί του Τεκμηρίου 5 τα κεραμικά που τοποθετήθηκαν στο σπίτι. Ο ίδιος με σκοπό την παρουσία του και σε άλλα έργα της εταιρείας, είχε σε κάποιο στάδιο αποχωρήσει από το έργο, μη καταφέρνοντας να δει αυτό επιπλωμένο, όμως θυμάται, ότι πριν την αποχώρηση του, είχαν ξεκινήσει και οι εργασίες τοποθέτησης της πέτρας στον χώρο, υποδεικνύοντας προς τούτο την 14η φωτογραφία επί του Τεκμηρίου
5. Αντεξεταζόμενος επιβεβαίωσε ότι ο ίδιος προσωπικά, εργάστηκε στο σπίτι προς το τέλος του 2011 μέχρι και το καλοκαίρι του 2012, ενώ τα σχέδια της κας. Κύπαη παραδίδονταν στον πατέρα του, ο οποίος ήταν ο εργολάβος του έργου. Ο ίδιος, ως εργάτης τότε είχε εργαστεί κατόπιν υποδείξεων του πατέρα του επί των σχεδίων της κας. Κύπαη τα οποία αποτελούνταν από σχέδια πρόσοψης, κάτοψης και διαμόρφωσης του χώρου, ενώ μέχρι τον Ιούλιο του 2012 που αποχώρησε, θυμάται χαρακτηριστικά τη δημιουργία των μπάνιων και την τοποθέτηση των ψηφίδων. Ο μάρτυρας κατέθεσε κατά την αντεξέταση του ως Τεκμήριο 12, έγγραφο προσφοράς με τίτλο «Ανακαίνιση της Οικοδομής των XXXXX και XXXXX Νικολάου ημερ. 11.11.12», ενώ συμφωνητικό έγγραφο με αριθμό 14364 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
6. Ως Τεκμήριο 14 κατατέθηκε έντυπο με τίτλο «Αίτηση Παραχώρησης Έντυπου Συμβολαίου και Οικοδομικού ή Τεχνικού Έργου». Τέταρτος μάρτυρας εκ μέρους των εναγόντων, κατέθεσε ο κ. Αλέξανδρος Βαρβέλης. Ο ίδιος εργάστηκε στο σπίτι του κ. Νικολάου ως τεχνίτης τοποθετώντας την πέτρα στους τοίχους και το τζάκι. Γνωρίζει την κα. Κύπαη από προηγούμενες τους συνεργασίες, ενώ ερωτηθείς εάν είχαν ολοκληρωθεί οι οικοδομικές εργασίες εσωτερικά του σπιτιού όταν ο ίδιος είχε ξεκινήσει να εργάζεται, ο ΜΕ4 απάντησε ότι η διαμόρφωση είχε γίνει, αφού η δική του εργασία γίνεται μόνο στο τέλος αυτών. Όταν ξεκίνησε τις εργασίες του, οδηγίες λάμβανε από την κα Κύπαη, ενώ αργότερα συνομιλούσε μόνο με τον κ. Νικολάου. Ο μάρτυρας αναγνώρισε την πέτρα που τοποθέτησε επί των εξωτερικών και εσωτερικών κολώνων του σπιτιού στις σελίδες 48, 49 και 67 του Τεκμηρίου 4, ενώ μελετώντας το Τεκμήριο 5 δήλωσε ότι τοποθέτησε την πέτρα ως αποτυπώνεται στο εν λόγω έγγραφο, ήτοι στην πρόσοψη του σπιτιού αλλά και περιμετρικά της πισίνας και στο δρόμο που οδηγεί στο πίσω μέρος αυτού. Σε ερώτηση μάλιστα του κ. Χ"Χριστοφή ως προς το ποια ήταν η επί τόπου κατάσταση του σπιτιού όταν ο ίδιος ολοκλήρωσε τις εργασίες του με αναφορά στο Τεκμήριο 5, ο ΜΕ4 απάντησε ότι τα δάπεδα είναι όπως αυτά απεικονίζονται στις φωτογραφίες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η κα. Αντωνία αποχώρησε από το έργο μετά που ο ίδιος ξεκίνησε τις δουλειές του, ενώ την είχε δει αρκετές φορές στο χώρο. Τελευταία μάρτυρας εκ μέρους των εναγόντων η κα XXXXX Πέτρου, ΜΕ5 η οποία κατέθεσε γραπτή δήλωση, Έγγραφο Β. Σκοπός της μαρτυρίας της ήταν η επεξήγηση του Τεκμηρίου
7. Η ίδια, δήλωσε, εργάζεται ως δικηγορική υπάλληλος στον δικηγορικό οίκο που εκπροσωπεί την ενάγουσα. Ανάμεσα στα καθήκοντα της είναι η εγγραφή εταιρειών στο μητρώο του Εφόρου Εταιρειών και η διεξαγωγή ηλεκτρονικών ερευνών στα αρχεία αυτού. Κατά τη διεκπεραίωση των καθηκόντων της έλαβε οδηγίες από τον συνήγορο των εναγόντων, κ. Χατζηχριστοφή όπως προβεί σε σχετική ηλεκτρονική έρευνα στο μητρώο του Εφόρου Εταιρειών αναφορικά με την ενάγουσα εταιρεία. Η έρευνα δήλωσε, δείχνει ότι η κα. Κύπαη είναι από την 8.8.2008 μέχρι και την ημερομηνία της έρευνας, η μοναδική Διευθύντρια της ενάγουσας. Το εν λόγω γεγονός επιμαρτυρείται, τόσο στην 1η σελίδα του Τεκμηρίου 11, στην οποία αποτυπώνονται τα περιεχόμενα φακέλων της εταιρείας αλλά και στην σελίδα 3 του Τεκμηρίου, με το ιστορικό των διευθυντών και γραμματέων να παραμένει το ίδιο από την 8.8.08 μέχρι την ημερομηνία της έρευνας. Αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι η εν λόγω έρευνα διεκπεραιώθηκε το 2020 πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Ερωτώμενη από τον κ. Νικολάου κατά πόσο γνωρίζει αν έχει υπάρξει οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς της εταιρείας σήμερα, δηλαδή κατά την ημερομηνία αντεξέτασης της, η ίδια ανάφερε ότι προ της μαρτυρίας της, είχε διεξάγει εκ νέου έρευνα μόνο στην πρώτη και/ή αρχική σελίδα της εταιρείας, η πρόσβαση στην οποία γίνεται δωρεάν, με την καταχώρηση στα αρχεία του Εφόρου να είναι η ίδια. Μοναδικός μάρτυρας εκ μέρους των εναγομένων ο κ. XXXXX Νικολάου, ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση, Έγγραφο Γ. Εκεί αναφέρει ότι δεν γνωρίζει για την ύπαρξη της ενάγουσας, ότι η σύζυγος του, εναγόμενη 2, ουδεμία εμπλοκή είχε στη συνεργασία του με την κα. Κύπαη, ενώ η συμφωνία του με την κα. Κύπαη αναφορικά με την μελέτη, αναδιαμόρφωση και ανακαίνιση της οικίας του ήταν προφορική και ανήρχετο στο ποσό των €7.000 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. Αρνείται κατηγορηματικά ότι οι εργασίες της κας Κύπαη ξεκίνησαν πριν την ολοκλήρωση των διαφόρων εργολάβων, ενώ σίγουρα αυτή δεν εργάστηκε πριν την τοποθέτηση των μαρμάρων στο δάπεδο της οικίας. Ουδέποτε είχε τεθεί θέμα χρονοδιαγράμματος, ενώ η ίδια είχε δηλώσει ότι θα επισκέπτεται το έργο για να παρακολουθεί την πρόοδο των εργασιών, και όταν αυτές φτάσουν στο κατάλληλο στάδιο τότε θα ξεκινούσε τις εργασίες της. Δυστυχώς, ως δηλώνει, υπήρξε καθυστέρηση στην πρόοδο των εργασιών, ενώ συμφώνησε με την εισήγηση της κας. Κύπαη για ταξίδι στην Κίνα καταβάλλοντας σε αυτή εφάπαξ, ποσό ύψους €3.
8. Ο ίδιος επωμίστηκε ποσό ύψους €600 ως επιπλέον κόστος επί των εξόδων της δικής του φορτωτικής, αναφορικά με προσωπικές αγορές της κας. Κύπαη, το οποίο δεν του κατέβαλε ποτέ. Αμέσως μετά τη συμφωνία για ανάληψη του έργου, η κα. Κύπαη επικαλούμενη οικονομικά προβλήματα ζήτησε την καταβολή, σε δύο δόσεις, του συνολικού ποσού των €5.
9. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 15 τα πρωτότυπα των τιμολογίων που εκδόθηκαν από την ενάγουσα. Μέχρι να έρθει το πλήρωμα του χρόνου ανέφερε, και να μπορεί η κα. Κύπαη να προσφέρει έμπρακτα τις υπηρεσίες της, η συνεργασία τους διακόπηκε εξ' αιτίας της ίδιας, η οποία αρνείτο να συνεργαστεί είτε με τον ίδιο, είτε με τους υπεργολάβους αυτού. Ουδέποτε εκτέλεσε τις εργασίες της, ενώ οι όποιες επισκέψεις της ήταν αχρείαστες αφού σε εκείνο το στάδιο η ανακαίνιση προχωρούσε βάση των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Ο ίδιος ουδέποτε είδε τα Τεκμήρια 2 -5, έγγραφα τα οποία, ως ισχυρίζεται, η κα. Κύπαη δημιούργησε μεταγενέστερα, αφού το σπίτι του δεν έχει καμία σχέση με τις εικόνες που αποτυπώνονται σε αυτά. Η κα. Κύπαη ουδέποτε τον ενημέρωσε για την οποιαδήποτε επιπλέον χρέωση, ενώ την 25.5.12, ημερομηνία κατά την οποία ισχυρίζεται ότι τον ενημέρωσε, αυτή, είχε ήδη απομακρυνθεί από το έργο. Σχολιάζει στη δήλωση του περαιτέρω τη μαρτυρία του ΜΕ2 δηλώνοντας ότι αυτή δόθηκε εκδικητικά με μόνο στόχο να βοηθήσει την κα. Κύπαη στην στοιχειοθέτηση της υπόθεσης της, ενώ ως προκύπτει από τα Τεκμήρια 6 έως 9 οι επιταγές αλλά και τα τιμολόγια που εκδόθηκαν αφορούν τον ίδιο προσωπικά και όχι την σύζυγο του. Η συνεργασία του με την κα. Κύπαη τελείωσε τον Μάιο του 2012 όταν ο εργολάβος του παραπονέθηκε ότι δεν ήξερε που να τοποθετήσει έκαστο κεραμικό. Ο εναγόμενος αποκρίθηκε ότι πληρώνει διακοσμήτρια για αυτό το σκοπό και κάλεσε τον εργολάβο να επικοινωνήσει μαζί της. Αυτό ήταν το γεγονός που οδήγησε στην τελειωτική ρήξη των διαδίκων. Όσον αφορά το ταξίδι τους στην Κίνα, συμφώνησε με τον συνήγορο του, ότι οι αγορές που έκανε εκεί, αφορούσαν σε αγορά επίπλων, κεραμικών, πέτρας και άλλων, με τον μάρτυρα να απαντά καταφατικά ότι η κα. Κύπαη γνώριζε προ του ταξιδιού τους για τα έπιπλα του σπιτιού, την πέτρα και τα πατώματα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι οι αγορές που έγιναν ήταν ύψους περίπου €140.000, όμως, όμως έσπευσε να διευκρινίσει, ότι λόγω της εργασίας του ως τεχνίτης σιδηροκατασκευών, και λόγω των δικών του γούστων δεν χρειαζόταν τις υπηρεσίες της κας. Κύπαη για να αποφασίσει το είδος των προϊόντων που θα έφερνε, ενώ, ως χαρακτηριστικά ανέφερε κατά την αντεξέταση του, ο ρόλος της διακοσμήτριας, ως ήταν «για να βοηθήσει με τα μπιχλιμπίδια». Ως προς την θέση του περί άγνοιας της ενάγουσας εταιρείας, ο ίδιος παραδέχθηκε αντεξεταζόμενος ότι οι εκδομένες από τον ίδιο επιταγές (Τεκμήρια 7 και 9) προς εξόφληση των τιμολογίων (Τεκμήρια 6 και 8) είναι επ΄ονόματι της και προς όφελος της ενάγουσας εταιρείας. Επιπλέον, παρά τις θέσεις του ότι η ενάγουσα προφασίστηκε οικονομικές δυσκολίες για την είσπραξη του ποσού των €5.000, ο μάρτυρας, τελικώς συμφώνησε ότι το τιμολόγιο με αριθμό 0104 ημερ. 12.10.11 (μέρος του Τεκμηρίου 15) το οποίο πλήρωσε δεν ήταν λόγω οικονομικών δυσκολιών, αλλά λόγω των εργασιών που είχαν γίνει, με την περιγραφή σε αυτό να αφορά την πληρωμή της ενάγουσας για τις «Κατασκευαστικές λεπτομέρειες, επιλογές υλικών και σχεδιασμό του ταβανιού», γεγονός το οποίο δεν αρνήθηκε, με τον μάρτυρα να συνηγορεί, προσθέτοντας ότι η κα. Κύπαη θα διακοσμούσε και τις σχετικές γυψοσανίδες, ενώ το τιμολόγιο με αριθμό 0102, ημερομηνίας 31.8.11 αφορούσε την πληρωμή €2.000 για την «Προμελέτη στην οικία στο Παραλίμνι» και αποτελούσε ουσιαστικά, προκαταβολή για τις εργασίες της, ως ο ίδιος δήλωσε. Ως προς την δικογραφημένη θέση του ότι το έργο ανέθεσε σε τρίτο πρόσωπο με σκοπό την ολοκλήρωση των εργασιών, ο εναγόμενος δήλωσε ότι δεν προσέλαβε κανέναν άλλον παρά μία κοπέλα για να του παραδώσει τρεις επιλογές ως προς τον σχεδιασμό του τζακιού. Το Δικαστήριο έχει παραθέσει συνοπτικά την προσκομισθείσα ενώπιον του μαρτυρία. Είχα την ευκαιρία μέσω της ζωντανής ατμόσφαιρας της ακροαματικής διαδικασίας να παρακολουθήσω με περισσή προσοχή και τους δύο μάρτυρες που προσήλθαν στο δικαστήριο προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας από το Δικαστήριο είναι επιβεβλημένη για την εξαγωγή συμπερασμάτων Όπως έχει λεχθεί στην P. & Chr. Seafood Express Ltd κ.α ν Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου Π.Ε. 277/09 ημερ. 10.9.14: «Είναι καθιερωμένη και αδιαμφισβήτητη η νομολογία που θέλει κριτή της μαρτυρίας να είναι κατ' εξοχήν το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου διεξάγεται η δίκη (Σταύρου ν Χαραλάμπους

(2011)1 Α.Α.Δ.193. Και αυτό βέβαια για καλό λόγο. Το Δικαστήριο μπορεί να αποτιμήσει την αξιοπιστία των μαρτύρων υπό το φώς της ενώπιον του ακροαματικής διαδικασίας στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης με όλες τις εκφάνσεις και παραμέτρους της. Ο δικαστής ο οποίος έχει το ευεργέτημα αυτής της θεώρησης πραγμάτων καλείται κατ΄αντικειμενικό τρόπο να κρίνει τους συνανθρώπους του αποστασιοποιημένος βέβαια από την υπόθεση και ενσωματώνοντας το μέτρο εκείνο της αμερόληπτης και λογικής κρίσης που διέρχεται ολόκληρη κοινωνία με πρόσθετη βέβαια τη νομική κατάρτιση του Δικαστή». Έχω ως γνώμονα μου την ευρεία νομολογία επί του ζητήματος που άπτεται την αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα, συμπεριλαμβανομένης και της εν γένει συμπεριφοράς του στο ειδώλιο του μάρτυρα. Δεν παραγνωρίζονται φυσικά, ως προτάσσει η Νομολογία, τα λεγόμενα ενός μάρτυρα, η εκφορά του λόγου του, οι αντιδράσεις του, η αμεσότητα στις απαντήσεις του, η σαφήνεια ή μη των απαντήσεων του, η αληθοφάνεια αυτών δυνάμει των παρατιθέμενων ενώπιον του Δικαστηρίου δικογράφων, και η ειλικρίνεια του, μεταξύ άλλων. Προς τα ανωτέρω, παραπέμπω ενδεικτικά στην πλούσια επί του ζητήματος νομολογία ( βλ. Ζαβρού ν Χαραλάμπους

(1996)1 Α.Α.Δ 447, C & A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ 1273, Λάρκου ν Παναγή

(1996)1 (Α) Α.Α.Δ 80, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη

(2002)1 Α.Α.Δ. 401). Σημειώνεται ότι μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή ελαχίστου σημασίας ανακρίβειες δεν καταστρέφουν την όλη αξιοπιστία του μάρτυρα (βλ. Κουδουνάρης ν Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ 320.) Εξίσου σημαντικό είναι να τονισθεί ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται πάντοτε με γνώμονα τις δικογραφημένες θέσεις των μερών, οι οποίες αποτελούν και την μόνη πυξίδα που πρέπει να καθοδηγεί το Δικαστήριο. Περαιτέρω, το Δικαστήριο δεν πρέπει να περιοριστεί σε απόλυτη αποτίμηση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα χωριστά αλλά πρέπει να συσχετίσει, να αντιπαραβάλει και να διερευνήσει την μαρτυρία μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056). Προτού χρησιμοποιηθεί η όποια μαρτυρία έχει προσφερθεί, αυτή θα πρέπει να αξιολογηθεί ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις πάνω σε αμφισβητούμενα γεγονότα, (βλ. Κώστας Ιωάννου ν. Όλγας Παλάζη

(2004)1 Α.Α.Δ. 576) η δε αποτίμηση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα δεν πρέπει να συγχέεται με το βάρος απόδειξης που φέρει έκαστος διάδικος (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.

(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, KEO Plc v. Χριστάκης Χριστοφή, ECLI:CY:AD:2015:A363, Πολιτική Έφεση αρ. 138/2010 ημερ. 22/5/2015). Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια είτε να αποδεχθεί στο σύνολο της την μαρτυρία ενός μάρτυρα ο οποίος κρίθηκε αξιόπιστος, είτε να αποδεχθεί μέρος αυτής και να απορρίψει άλλο, όταν όμως ο μάρτυρας έχει κριθεί γενικά ως αξιόπιστος. (Κυριάκου ν Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 499 και Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 266 ). Με γνώμονα τα ως άνω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου προσαχθείσας μαρτυρίας. Το Δικαστήριο κρίνει ως αξιόπιστη την μαρτυρία της ΜΕ

1. Παρά την αντεξέταση της επί πληθώρας γεγονότων, ήτοι επί γεγονότων που άπτονταν της αρχικής συνάντησης των μερών, της εμπλοκής της μάρτυρος κατά το στάδιο των κατεδαφίσεων, της εκ των υστέρων ανεύρεσης και αποκάλυψης των κατατεθειμένων πλέον Τεκμηρίων 3-5, της έλλειψης σφραγίδας της εταιρείας της επί του Τεκμηρίου 2, της μη έκδοσης οποιονδήποτε άλλων, πέραν των κατατεθειμένων στην διαδικασία τιμολογίων, καθώς επίσης και επί ζητημάτων που άπτονταν των μετρήσεων επί των σχεδίων της, η αξιοπιστία της μάρτυρος στα όσα ανέφερε, δεν κλονίστηκε σε κανένα σημείο. Παρά τις εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις των διαδίκων ως προς τον χρόνο έναρξης των εργασιών, το στάδιο εμπλοκής της ενάγουσας, τους όρους της συμφωνίας, τον χρόνο τερματισμού των εργασιών της και την τελική μορφή και όψη της οικίας, η μάρτυρας περιέγραψε τα γεγονότα ως αυτά ανταποκρίνονται και επιβεβαιώνονται από το περιεχόμενο των ενώπιον του Δικαστηρίου, Τεκμηρίων. Οι απαντήσεις της μάρτυρος ήταν σαφείς και επεξηγηματικές επί παντός θέματος, ενώ ως πλήρως ανταποκρινόμενη στην αλήθεια, βρίσκω την θέση ότι τα μέρη εισήλθαν σε συμφωνία δυνάμει προσφοράς αναφορικά με την μελέτη, αναδιαμόρφωση και ανακαίνιση της οικίας των εναγομένων- Τεκμήριο 2, ως οι εκεί περιγραφόμενοι όροι εργασίας της. Η ειλικρίνεια της μάρτυρος εντοπίζεται περαιτέρω, στην παραδοχή της περί είσπραξης ποσών εκ μέρους του εναγόμενου 1, αλλά και στην παραδοχή της για λήψη όλου του χρηματικού συμφωνηθέντος μεταξύ των μερών ποσού, αναφορικά με το πραγματοποιθέν ταξίδι στο εξωτερικό, με την διαφωνία των μερών να επικεντρώνεται στο κατά πόσον οι εργασίες προχώρησαν και ολοκληρώθηκαν δυνάμει των δικών της σχεδιασμών, και τον χρόνο παραμονής της κας. Κύπαη στο έργο. Οι δε θέσεις της ενάγουσας περί ενεργούς εμπλοκής της στο έργο, πριν ακόμη το στάδιο ολοκλήρωσης των δαπέδων, επιβεβαιώνονται από την ύπαρξη, αλλά και το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 4 και 10, μελέτη των οποίων επιβεβαιώνει αυτές. Το Τεκμήριο 4, αποτελούμενο από 82 σελίδες, φέρει διαφορετικές ημερομηνίες, που εκτείνονται από τον Σεπτέμβριο του 2011 μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2012, ημερομηνίες οι οποίες επιβεβαιώνουν την αρχή των εργασιών της στον χώρο τον Σεπτέμβριο του 2011, ως και η μαρτυρία της. Προσεκτική μελέτη του εν λόγω Τεκμηρίου καταδεικνύει την φιλαλήθεια της μάρτυρος, αφού επί αυτού υπάρχουν συγκεκριμένες μετρήσεις, βάση των οποίων θα διαμορφωνόταν η εγκατάσταση των φωτιστικών, των ηλεκτρικών συσκευών, των κλιματιστικών, των φώτων και των διαφόρων επίπλων. Υπάρχουν περαιτέρω, ενδείξεις ως προς το που θα τοποθετείτο το τζάκι, που θα δημιουργούνταν κουφώματα στην τοιχοποιία, ο σχεδιασμός των ντουλαπιών, η τοποθέτηση θυρών και παραθύρων, ενώ τέλος, το έγγραφο συνοδεύεται από αριθμό σελίδων αναφορικά με έρευνα και ανταλλαγή αλληλογραφίας με καταστήματα του εξωτερικού ως προς την ύπαρξη διαφόρων επίπλων, μηχανημάτων, συσκευών και μπιμπελό. Δυνάμει αυτής της προεργασίας και μετρήσεων, ανέφερε η μάρτυρος, ήταν που πραγματοποιήθηκε και το ταξίδι στην Κίνα, προεργασία η οποία ήταν απαραίτητη για την εκεί λήψη και συλλογή πληροφοριών για τα έπιπλά και διακόσμηση (βλ. σελ. 8 πρακτικών ημερ. 6.11.20), θέση την οποία το Δικαστήριο βρίσκει ως πλήρως ανταποκρινόμενη στην αλήθεια. Αναφορικά με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 4, ανέφερε χαρακτηριστικά κατά την κυρίως εξέταση της ότι: A: «Όπως και σε άλλες δουλειές γιατί είναι η ρουτίνα μας, ετοιμάζουμε κάποια κατατοπιστικά σχέδια για όλους τους υπεργολάβους, όπως και στη συγκεκριμένη περίπτωση και για τον φωτισμό και για την τοποθέτηση των επίπλων ή τέλος πάντων για όλη τη διαμόρφωση του χώρου. Στη συγκεκριμένη τη δουλειά αλλάξαμε τη σειρά της ροής της δουλείας μας, λόγω του ότι θα ταξιδεύαμε στην Κίνα σύντομα και έπρεπε να ετοιμάσουμε όλες τις πληροφορίες που θα χρειαζόμασταν για να μπορέσουμε να κάνουμε την έρευνα αγοράς και την αγορά των διάφορων κεραμικών, αντικειμένων. Στη συγκεκριμένη δέσμη, υπάρχουν σελίδες με συγκεκριμένες μετρήσεις που είναι στον χώρο του κ. Νικολάλου ακριβώς όπως εξελίχθηκε τέλος πάντων και όπως υπάρχει μέχρι σήμερα» (βλ.σελ.8, πρακτικά ημερ. 6.11.20) Η προπαρασκευαστική εργασία που έγινε, ως αυτή αυταπόδεικτα επιβεβαιώνεται από το Τεκμήριο 4, αντανακλάται μέσα από την έκδοση του τιμολογίου, Τεκμήριο 6, το οποίο τιτλοφορείται «Προμελέτη στην οικία στο Παραλίμνι» ημερ. 31.8.11, τιμολόγιο το οποίο πληρώθηκε στο ακέραιο (βλ. Τεκμήριο 7). Επιπλέον, το Τεκμήριο 10, η αυθεντικότητα του οποίου δεν αμφισβητήθηκε, όχι μόνο δείχνει αλλά επιβεβαιώνει την θέση της ενάγουσας ότι αυτή είχε όντως, ως οι ισχυρισμοί της, μεταβεί πέραν της μίας φοράς στον χώρο πριν την τοποθέτηση των δαπέδων, με την ίδια την μάρτυρα να απεικονίζεται μάλιστα σε μερικές εκ των φωτογραφιών, επί το έργον. Η ΜΕ1 με ειλικρίνεια και αμεσότητα περιέγραψε στο Δικαστήριο πλείστες εκ των φωτογραφιών, πλήρως ενθυμούμενη τι απεικόνιζαν, τον σκοπό για τον οποίο λήφθηκαν, καθώς και το στάδιο των εργασιών που αποτυπώνονταν σε αυτές, δηλώνοντας ότι αυτές λήφθηκαν για δική της χρήση και μελέτη με σκοπό την υποβοήθηση της ίδιας στην προετοιμασίας της για το ταξίδι στο εξωτερικό, ενώ σε μερικές εξ' αυτών αποτυπώνεται η εργασία των ηλεκτρολόγων που γινόταν και/ή έγινε δυνάμει δικών της υποδείξεων, ο σχεδιασμός και οι μετρήσεις επί της κουζίνας, οι κολώνες όπου θα έμπαινε πέτρα, καθώς και η κατασκευή των γυψοσανίδων. Με δεδομένο ότι αποτελεί παραδεκτό μεταξύ των διαδίκων γεγονός ότι το ταξίδι στην Κίνα πραγματοποιήθηκε εντός του μηνός Σεπτεμβρίου 2011, τα εν λόγω Τεκμήρια φανερώνουν την προεργασία που είχε γίνει από την ενάγουσα αναφορικά με το έργο, προγενέστερα του ταξιδιού. Ως ειλικρινή και πλήρως ανταποκρινόμενη στην αλήθεια βρίσκω την θέση της μάρτυρος ότι η ίδια ξεκίνησε τις εργασίες της αρχές Σεπτεμβρίου 2011 και απομακρύνθηκε από το από το έργο περί τα τέλη Ιουλίου 2012 και όχι τον Μάιο 2012 ως ήταν θέση του εναγόμενου
2. Η εν λόγω θέση της μάρτυρος αναφορικά με την διάρκεια των εργασιών της στο χώρο, επιβεβαιώνεται όχι μόνο μέσω των Τεκμηρίων 2,4,6,7 και 10, αλλά και από την μαρτυρία των δύο εργολάβων αυτού, ΜΕ2 και ΜΕ3, ως αυτή ακολουθεί κατωτέρω, οι οποίοι την τοποθετούν αντιστοίχως στο χώρο του έργου από τις αρχές Σεπτεμβρίου 2011 (ο αρχικός εργολάβος), μέχρι και τον Ιούλιο του 2012 (ο δεύτερος εργολάβος), χρονικό σημείο κατά το οποίο είχε ολοκληρωθεί η τοποθέτηση των κεραμικών στα δάπεδα. Το Δικαστήριο οφείλει όπως καταγράψει ότι έχει με πολλή προσοχή εγκύψει στη μαρτυρία της ενάγουσας, μη εντοπίζοντας οιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση στις απαντήσεις της που να καθιστούν την μαρτυρία της έκθετη σε απόρριψη. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, το Δικαστήριο κρίνει ότι μπορεί να βασιστεί στην μαρτυρία της ΜΕ1 για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, μαρτυρία την οποία αποδέχομαι στην ολότητα της. Η αξιόπιστη αυτή μαρτυρία, δεικνύει ότι η ενάγουσα προσλήφθηκε από τους εναγόμενους με σκοπό την μελέτη του χώρου της οικίας, περιλαμβανομένου του χώρου της πισίνας, τον φωτισμό του κήπου, την μελέτη του εσωτερικού χώρου και τον σχεδιασμό αυτού με βάση την λειτουργικότητα και τις ανάγκες της οικογένειας, την προσκόμιση τρισδιάστατων εικόνων ως προς την τελική όψη αυτού, την διενέργεια έρευνας αγοράς και την παροχή βοήθειας στην επιλογή επίπλων και διακοσμητικών, καθώς και την επίβλεψη στον χώρο (βλ.Τεκμήριο 2), για το ποσό των €8.000 χωρίς Φ.Π.Α. Αποδέχομαι περαιτέρω το μέρος της μαρτυρίας της αναφορικά με την αποκοπή του ποσού των €600 από την συνολική της αμοιβή για το ταξίδι στην Κίνα, με την εκδοχή της ενάγουσας ότι έγινε αποκοπή του εν λόγω ποσού από την συνολικά εισπραχθείσα αμοιβή της να φέρει αληθοφάνεια, σε αντίθεση με τις αντιφατικές εκδοχές που παρουσίασε ο εναγόμενος επί του ζητήματος, ήτοι ότι από την μία η τοποθέτηση των παραγγελιών και πληρωμή για την μεταφορά των εμπορευμάτων έγινε στην Κίνα (βλ.παρ. 4 Εγγράφου Γ) με την καταβολή του ποσού εκ μέρους του ιδίου εκεί, θέση την οποία δεν δίστασε να αλλάξει κατά την αντεξέταση του, δηλώνοντας ότι τις αγορές τις αποφάσισε στην Κύπρο, με την σύζυγο του, παραγγέλλοντας τα διάφορα έπιπλα, ηλεκτρονικώς. Τέλος, η θέση της ενάγουσας περί συμφωνίας με τους εναγόμενους για χρέωση ποσού ύψους €30 την ώρα αναφορικά με τις επιπλέον ώρες επίβλεψης του έργου κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο του 2012, γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο, ως ειλικρινώς παρουσιασθείσα, αλλά και επιβεβαιωμένης και από την μαρτυρία του ΜΕ3, με την ίδια μάλιστα να δηλώνει, χωρίς κανένα ενδοιασμό ότι η παρουσία μίας διακοσμήτριας στον χώρο, αν το έργο κυλούσε ομαλά, δεν ήταν αναγκαία επί καθημερινής βάσης (βλ.πρακτικά ημερ.6.11.20, σελ.20- 22). Αντιθέτως, δήλωσε, ότι λόγω των καθυστερήσεων που παρατηρούνταν, τις οποίες απέδωσε στον κ. Νικολάου, και με δεδομένο ότι δεν υπήρχε επιβλέπων αρχιτέκτονας κατά την ανακαίνιση της οικίας, η παρουσία της ήταν αναγκαία, παρουσία η οποία ήταν σε γνώση του εναγόμενου 1, με απώτερο σκοπό και στόχο την τάχιστη ολοκλήρωση των εργασιών, αφού ο εναγόμενος 1 επωμίζετο έξοδα ενοικίου καθ΄όλη την χρονική περίοδο των εργασιών. Αναφορικά με την μαρτυρία του ΜΕ2 το Δικαστήριο κρίνει αυτήν ως πλήρως ανταποκρινόμενη στην αλήθεια, μαρτυρία την οποία το Δικαστήριο αποδέχεται. Ο ίδιος, ήταν ο πρώτος εργολάβος στο έργο, ξεκινώντας εργασίες κατεδάφισης και τουβλοποιείας τον Μάιο του
3. Η εργασία του κράτησε μέχρι τον Οκτώβριο του 2011, θέση η οποία συνάδει πλήρως με τις θέσεις τόσο του ιδίου, αλλά και της ενάγουσας περί ύπαρξης της τελευταίας στον χώρο από τα αρχικά στάδια του έργου, της παροχής βοήθειας και επίβλεψης εκ μέρους της επί καθημερινής σχεδόν βάσης, ενώ οι θέσεις της ενάγουσας ότι οι εργολάβοι εργάζονταν δυνάμει δικών της καθοδηγήσεων και σχεδίων, έτυχε επίρρωσης, με τον ΜΕ2 να αναφέρει ότι πλείστα των εγγράφων του Τεκμηρίου 4 τα είχε ξαναδεί περί τα μέσα του 2011, με αυτά, κατά την εκτέλεση των δικών του εργασιών να είναι σε άλλη μεγέθυνση, ενώ από αυτά έλειπαν τα διακοσμητικά στοιχεία, ήτοι τα έπιπλα, τα τραπέζια και οι καναπέδες. Ο ΜΕ2 επιβεβαίωσε επιπλέον τις θέσεις της ενάγουσας αναφορικά με τις καθυστερήσεις που παρατηρούνταν στην πρόοδο των εργασιών λόγω αναποφασιστικότητας του εναγόμενου
4. Ο μάρτυρας υπήρξε ειλικρινής προς το Δικαστήριο, με τις απαντήσεις του να είναι άμεσες και χωρίς δισταγμό επί όλων των γεγονότων που βρίσκονταν στο πεδίο γνώσης του. Παρά την εισήγηση του κ. Νικολάου ότι ο μάρτυρας κατεχόταν από αρνητικά συναισθήματα για τον εναγόμενο 1, το Δικαστήριο ουδόλως πείσθηκε ή διέκρινε ότι η μαρτυρία του ήταν εμποτισμένη από αλλότρια κίνητρα. Αποδεκτή ως αξιόπιστη κρίνεται και η μαρτυρία του ΜΕ3, κ. Κατσουρομάλλη, μαρτυρία η οποία δεν παρουσίασε καμία ανακολουθία ή αντίφαση. Αντιθέτως, συνολικά αποτιμώμενη, η μαρτυρία ΜΕ3 επιβεβαιώνει και ενισχύει τις προβαλλόμενες θέσεις τόσο της ενάγουσας, αλλά και του ΜΕ2 ότι αρχικός εργολάβος στο έργο υπήρξε ο κ. Φιλίππου, ότι η εταιρεία του ΜΕ3 ανέλαβε τον Νοέμβριο του 2011, μετά την απομάκρυνση των προηγούμενων εργολάβων, θέση η οποία τυγχάνει επίρρωσης και ενίσχυσης μέσω της κατάθεσης του Τεκμήριο 12, ημερομηνίας 11.11.
5. Σημαντικό είναι ότι ο ΜΕ3 γνώρισε και συνεργάστηκε με την κα. Κύπαη στην οικοδομή, η οποία μετέβαινε στον χώρο περί τις 3 με 4 φορές την εβδομάδα, ενώ η θέση του κ. Νικολάου ότι η κα. Κύπραη είχε εγκαταλείψει ή απομακρυνθεί από το έργο πριν την τοποθέτηση των κεραμικών δεν μπορεί να επιτύχει, αφού ο ΜΕ3 τοποθετεί την κα. Κύπαη στο έργο μέχρι και τον Ιούλιο του 2012, ημερομηνία κατά την οποία ο ίδιος έφυγε και σε χρόνο κατά τον οποίο ολοκληρωνόταν η τοποθέτηση των κεραμικών, με τον μάρτυρα να δηλώνει ότι: «Θυμάμαι την φάση που μπήκαν τα κεραμικά, να ποτιστούν τα κεραμικά», δείχνοντας μάλιστα τους χώρους στους οποίους αυτά τοποθετήθηκαν και επί του Τεκμηρίου 3, ενώ χαρακτηριστική ήταν και η ακόλουθη στιχομυθία ως προς τα σχέδια της κας. Κύπαη: Α: Όχι ακριβώς έτσι. Τα σχέδια τα έδινε του πατέρα μου, που ήταν ο εργολάβος ας πούμε και μας έλεγε: Χριστόδουλε θα κάνουμε τα κεραμικά αυτά, εκείνος ο τοίχος δεν θα γίνει, θα βάλουμε πέτρα, μας υποδείκνυε μέσω του πατέρα μου. Ε. Εσύ κύριε μάρτυς, είδες μπροστά σου ποτέ σχέδια της κας. Κύπαης ή του αρχιτέκτονα; Εννοώ σχέδια στο έργο του κύριου XXXXX. A. Βέβαια. E. Τι σχέδια ήταν; A. Είχε σχέδια κάτοψης, πρόσοψης, διαμόρφωσης, πως θα μπουν τα πράγματα να κάνουμε τις εργασίες, να τις εκτελέσουμε. E. Άρα θέλετε να μας πείτε ότι σας έδωσε αρχιτεκτονικά σχέδια η κα. Κύπαη; A. Μας έδωσε και από αυτά. Η όλη μαρτυρία του κ. Κατσουρομάλλη, γίνεται δυνάμει όλων των πιο πάνω, πλήρως αποδεκτή ως πλήρως αξιόπιστη, με τον τελευταίο να δημιουργεί μια πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο, όντας ειλικρινής, άμεσος και επεξηγηματικός, η δε μαρτυρία του υποβοηθητική ως προς τα χρονικά πλαίσια και εργασίες εντός των οποίων είχε κινηθεί το έργο μέχρι και τον Ιούλιο του
6. Η μαρτυρία του ΜΕ4 κρίνεται ως επίσης αξιόπιστη, με τον μάρτυρα να επιβεβαιώνει και να ενισχύει μέσω της μαρτυρίας του τις θέσεις όλων των λοιπών μαρτύρων των εναγόντων, τόσο σε σχέση με την παρουσία της κας. Κύπαης στο έργο, αλλά και των υπηρεσιών που αυτή προσέφερε μέσω της δημιουργίας σχεδίων, παραχώρησης οδηγιών και καθοδήγησης προς τους υπεργολάβους. Δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο ότι και αυτός ο μάρτυρας δήλωσε, ότι κατά το χρόνο εργασίας του, το κτίσιμο και η διαμόρφωση του σπιτιού είχαν γίνει, με τον ίδιο να ολοκληρώνει την τοποθέτηση πέτρας σε όλο το σπίτι ως περιγραφικά, εξήγησε, όπως ούτε το γεγονός ότι και αυτός ο μάρτυρας, ως και οι λοιποί, δήλωσε ότι λάμβανε, έστω και αρχικώς, οδηγίες από την κα. Κύπαη κατά την εκτέλεση των εργασιών του. Ο εν λόγω μάρτυρας, δημιούργησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο, απαντώντας με αμεσότητα, χωρίς υπεκφυγές και παλινδρομήσεις, με την μαρτυρία του να γίνεται δεκτή χωρίς κανένα ενδοιασμό. Αρκετό είναι όπως λεχθεί στο σημείο αυτό ότι η μαρτυρία της ΜΕ5, τυπική στην φύση της, γίνεται καθ' όλα δεκτή από το Δικαστήριο, με τα λεγόμενα της μάρτυρος να ανταποκρίνονται και να επιβεβαιώνονται μέσω μιας απλής ανάγνωσης και μελέτης του Τεκμηρίου
7. Το Δικαστήριο απορρίπτει την εκ μέρους του εναγόμενου παρουσιασθείσα εκδοχή γεγονότων, με την μαρτυρία του να κρίνεται ως μη αξιόπιστη, με αυτήν να βρίθει από ανακρίβειες και αντιφάσεις. Την αυταπόδεικτη προεργασία της ενάγουσας προ του ταξιδιού στην Κίνα, προσπάθησε τεχνηέντως ο εναγόμενος όπως υποβαθμίσει, ως και την συνολική εμπλοκή της στο έργο, ενώ καθώς η προσπάθεια όπως αρνηθεί στην ολότητα τους, τις συμβατικές του υποχρεώσεις έναντι της κας. Κύπαη, ήταν πέρα για πέρα εμφανής. Ως προς την προεργασία που έγινε προ του ταξιδιού στο εξωτερικό, ο ΜΥ1 απάντησε τελικώς καταφατικά, με την ακόλουθη στιχομυθία να είναι χαρακτηριστική: Ε. Στην Κίνα που πήγατε με την κα. Κύπαη κάνατε κάποιες αγορές από εκεί; A. Ναι, κάναμε. Ε. Τι αγορές κάνατε; Α. Έπιπλα, κεραμικά, διάφορα. πέτρα. Ε. Μάλιστα. Άρα δηλαδή η κα. Κύπαη γνώριζε από το 2011 που πήγατε στην Κίνα κάποια από τα έπιπλα του σπιτιού σας ή την πέτρα ή κάποια πατώματα; A. Ναι, ναι. Ε. Γνώριζε τι ήταν να χρησιμοποιήσετε; A. Ναι. Συνεπώς το επιχείρημα του εναγόμενου ότι ο μόνος λόγος που πλήρωσε προκαταβολικά την κα. Κύπαη το ποσό των €3.000 για το ταξίδι στο εξωτερικό ήταν, για να τον φέρει σε επαφή με τους εκεί συνεργάτες της δεν μπορεί να σταθεί στην λογική. Η πιο πάνω θέση του εναγόμενου έρχεται σε πλήρη αντίθεση τόσο με την αυταπόδεικτη προεργασία που έγινε από την ενάγουσα προ του ταξιδιού μέσω του Τεκμηρίου 4, καθώς και από την πιο πάνω θέση του. Ούτε η θέση του ότι η εργοδότηση της ενάγουσας θα ξεκινούσε μετά την τοποθέτηση των κεραμικών μπορεί να σταθεί στην βάσανο της λογικής, αφού ως ο ίδιος παραδέχεται, όχι μόνο εργοδότησε αλλά κατέβαλε σε αυτήν, δυνάμει των Τεκμηρίων 6-9 τα ποσά των €2.000 και €3.000 αντίστοιχα, περί τον Αύγουστο του 2010 και Νοέμβριο του 2011, ήτοι σε χρόνο προγενέστερο της τοποθέτησης των δαπέδων. Σημειώνεται εδώ ότι βάση της θέσης του ιδίου του εναγόμενου η τοποθέτηση των κεραμικών ξεκίνησε τον Μάιο του 2012, χρόνο κατά τον οποίο είχε κατ΄ισχυρισμόν ήδη επέλθει ρήξη μεταξύ ιδίου και ενάγουσας, με τον πρώτο να τερματίζει τις υπηρεσίες της. Προς τι τότε, αν όχι για την ετοιμασία σχεδίων, επίβλεψη, έρευνα αγοράς, δημιουργία προτάσεων και τρισδιάστατων εικόνων, ήταν που ο εναγόμενος πλήρωσε την ενάγουσα ένα και πλέον χρόνο προηγουμένως; Είναι ακριβώς γιατί ο εναγόμενος επιθυμούσε όχι μόνο την εσωτερική διακόσμηση του χώρου του που προσέλαβε την ενάγουσα τότε, αλλά ως ο ίδιος δικογραφεί, σκοπός της εργασίας της ήταν η παρουσίαση ιδεών για διαμόρφωση και ριζική ουσιαστικά ανακαίνιση των χώρων της οικίας του, αφού είχαν προηγηθεί στον χώρο κατεδαφίσεις, γεγονός που επιμαρτυρείται από τα Τεκμήρια 4 και Τεκμήριο
8. Η θέση του εναγόμενου ότι προτού καν ξεκινήσει εργασίες η ενάγουσα ο ίδιος, πείστηκε, και κατέβαλε σχεδόν τα 2/3 της συμφωνηθείσας αμοιβής της, ως αυτό επιβεβαιώνεται από τα Τεκμήρια 7 και 9, δεν μπορεί να αντέξει στην βάσανο της λογικής, και απορρίπτεται. Παρά δε την επιμονή του ότι ρόλος της κας. Κύπαη ήταν η τοποθέτηση μπιχλιμπιδιών στον χώρο, ο ίδιος, αντεξετάζόμενος δεν άργησε από το να αναδιατυπώσει και αναθεωρήσει τον ρόλο αυτής στο έργο, αφού σε διευκρινιστική ερώτηση, ως προς το τι ο ίδιος αντιλαμβάνεται ως «διακόσμηση», ο μάρτυρας απάντησε ότι μεταξύ άλλων, ο ρόλος της ήταν για να διακοσμήσει: «..τους χώρους μου. Τις κρεβατοκάμαρες μου πως θα διαμορφωθούν. Τις γυψοσανίδες. Που θα μπει ο πολυέλαιος. Που θα μπουν τα έπιπλα. Αυτή είναι η δουλειά της διακοσμήτριας. Τα κεραμικά μέσα στα μπάνια πως θα διαμορφωθούν». Οι πιο πάνω θέσεις του, σε συνδυασμό με την παραδοχή του αντεξεταζόμενος, ότι η κα. Κύπαη είχε, μεταξύ άλλων και καθήκοντα επίβλεψης, και συγκεκριμένα όφειλε όπως πει στους εργολάβους που έπρεπε να τοποθετηθεί το κάθε τι για να γίνουν συγκεκριμένα πράγματα όταν θα ερχόταν η ώρα των κεραμικών, δείχνουν την πραγματική φύση της εργασίας της ενάγουσας στο έργο, παρά τις συνεχείς προσπάθειες του εναγόμενου όπως μειώσει ή υποβαθμίσει τον ρόλο και την εργασία της σε αυτό. Η όλη ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία όμως, με δεδομένο πάντα ότι η προσκομισθείσα εκ μέρους των εναγόντων μαρτυρία έχει κριθεί ως αξιόπιστη, καταδεικνύει και επιβεβαιώνει ότι η ενάγουσα είχε πολύ μεγαλύτερο ρόλο στο έργο, από την «τοποθέτηση μπιχλιμπιδιών», στον χώρο, θέση πλήρως αντιφατική με τον όλο σκοπό και εργοδότηση της ενάγουσας, την οποία ως παραδέχεται ο εναγόμενος πλήρωσε, δυνάμει τιμολογίων, το συνολικό ποσό των €5.
9. Σε αντίθεση με την στέρεα μαρτυρία που παρουσίασε η πλευρά της ενάγουσας, ο εναγόμενος κατά την μαρτυρία του, αυτοαναιρέθηκε πολλάκις, φάσκοντας και αντιφάσκοντας ως προς το πότε αναμενόταν να αναλάβει εργασίες η κα. Κύπαη, πότε χρονικά ήταν εκεί, ποιος ήταν ο ρόλος και το εύρος των υπηρεσιών της, κατά πόσον αυτή τελικά συνεργάστηκε ή όχι με τους λοιπούς υπεργολάβους, ενώ η θέση του ότι η διακοσμήτρια χρειαζόταν στο τέλος του έργου, καταρρίφθηκε από την δική του μαρτυρία, με τον ίδιο να παραδέχεται ότι η κα. Κύπαη ετοιμάστηκε πλήρως για το ταξίδι στην Κίνα, με την ίδια να γνωρίζει εκ των προτέρων δυνάμει έρευνας αγοράς ποια έπιπλα, κεραμικά και πέτρα θα χρησιμοποιείτο για το σπίτι, ότι όφειλε όπως διακοσμήσει τις γυψοσανίδες, ότι η ίδια θα έδιδε οδηγίες ως προς την τοποθέτηση των κεραμικών και θα είχε και την επίβλεψη του χώρου. Τα πιο πάνω, σε συνδυασμό με τις παραδοχές του ότι τόσο επί των εκδιδομένων τιμολογίων, αλλά και επί των επιταγών που ο ίδιος εξέδωσε προς εξόφληση των, καταγραφόταν το όνομα της ενάγουσας εταιρείας (Τεκμήρια 6-9) δείχνουν το εύρος των αντιφάσεων μεταξύ των δικογραφημένων θέσεων του με την δια ζώσης μαρτυρία του. Περαιτέρω, αν και αρχικά επέμενε ότι η πληρωμή της κας. Κύπαη αφορούσε το ποσό των €7.000 και όχι των €8.000, συμφώνησε με την θέση του κ. Χ''Χριστοφή ότι το συμφωνηθέν ποσό ήταν χωρίς το ΦΠΑ το οποίο θα προστίθετο επί αυτού, θέση αντιφατική με την αρχική του δήλωση περί συμπερίληψης του Φ.Π.Α. στο ποσό των €7.
10. Ούτε το μέρος της μαρτυρίας του αναφορικά με την αποχώρηση της κας. Κύπαη στα μέσα Μαΐου, μπορεί να γίνει αποδεκτό, αφού, η θέση ότι η κα. Κύπαη έφυγε πριν την τοποθέτηση και/ή ολοκλήρωση των μαρμάρων, έρχεται σε πλήρη αντίφαση όχι μόνο με την μαρτυρία της ίδιας της ενάγουσας, αλλά και με την μαρτυρία των δύο εργολάβων, μάρτυρες οι οποίοι κατά τον ουσιώδη χρόνο βρίσκονταν στην υπηρεσία του εναγόμενου. Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι το Δικαστήριο έχει αποδεχθεί ως πλήρως αξιόπιστη την μαρτυρία του ΜΕ3, ο οποίος μαρτύρησε ως προς την παρουσία της κας. Κύπαη στο έργο κατά την ολοκλήρωση των δαπέδων στο εργοτάξιο κατά την αποχώρηση του από το έργο τον Ιούλιο του
11. Ούτε αποδεκτή είναι η θέση του ότι ουδέποτε είδε τα Τεκμήρια 3-5, από την στιγμή που και οι δύο εργολάβοι του (ΜΕ2 και ΜΕ3), ανέφεραν ότι, εργάζονταν, μεταξύ άλλων, και επί των εν λόγω σχεδίων, τα οποία μάλιστα ετοίμαζε κατόπιν αλλαγών των ιδιοκτητών. Δεν μπορεί επίσης να γίνει πιστευτό ότι η πρώτη φορά που έβλεπε τα εν λόγω έγγραφα ήταν κατά την ακροαματική διαδικασία, ενώ αν ήθελε να προσδώσει αξιοπιστία στην θέση του ότι τα εν λόγω σχέδια « .καμία σχέση δεν έχουν με την οικία» του, θα μπορούσε, χωρίς φυσικά να έχει το οποιοδήποτε βάρος απόδειξης, να προσκομίσει σχετικό φωτογραφικό υλικό για σκοπούς αξιοπιστίας, πειστικότητας και αληθοφάνειας. Τα πιο πάνω έρχονται επιπλέον, σε αντίφαση αναφορικά με το ζήτημα των €600 και της θέσης του, ως αυτή καταγράφεται στις παραγράφους 3 και 4 της γραπτής του δήλωσης ότι ενόσω ήταν στην Κίνα, έγινε η επιλογή των προϊόντων και πληρώθηκε συγκεκριμένη φορτωτική. Αντιθέτως, κατά την αντεξέταση του, ανέφερε ότι καμία επιλογή προϊόντων δεν έγινε στην Κίνα, αφού αυτά τα αποφάσισε κατά την επιστροφή του με την σύζυγο του, στην Κύπρο, θέση αντιφατική τόσο με τις δικογραφημένες θέσεις του, με την γραπτή του δήλωση, αλλά και την θέση του ότι η κα. Κύπαη γνώριζε τα έπιπλα που θα αγοράζονταν από την Κίνα προ του ταξιδιού τους. Πιστευτή επί τω προκειμένω γίνεται η θέση της ενάγουσας ότι το συγκεκριμένο ποσό όντως αποκόπηκε από την πληρωμή της για το ταξίδι στην Κίνα, με την ίδια μάλιστα να αποδέχεται ότι έχει εξοφληθεί για τον σκοπό αυτό. Νομική Πτυχή: Είναι καλά γνωστό ότι στις πολιτικές υποθέσεις το βάρος απόδειξης της υπόθεσης του φέρει ο ενάγοντας στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του, αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του ικανοποίησε το Δικαστήριο ότι η δική του θέση ή εκδοχή είναι πιο πιθανή παρά όχι. (δέστε Μαρσέλ και Άλλων ν Λαϊκής Τράπεζας Κύπρου Λτδ 2001 1 Α.Α.Δ. 1858, Σοφοκλέους ν Κυριάκου

(2010)1 Α.Α.Δ. 6650, Κουκουλή κ.α ν Παπαδημήτρη Π.Ε. 378/10 ημερ. 29.1.16). Με γνώμονα την δικογραφία των διαδίκων, αλλά και την προσαχθείσα μαρτυρία, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι διάδικοι εισήλθαν σε μεταξύ τους συμφωνία με σκοπό την παροχή υπηρεσιών από την ενάγουσα στους εναγόμενους, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται από την ύπαρξη και κατάθεση των Τεκμηρίων 6-9 (τιμολόγια και επιταγές). Ως ορθά αναφέρει ο κ. Νικολάου στην αγόρευση του, «.από τα εν λόγω τιμολόγια διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι (αυτά) αφορούν τιμολόγια έναντι της συμφωνίας της κας. Κύπαη με τον εναγόμενο 1 για την διακόσμηση της κατοικίας του». Το Δικαστήριο αξιολογώντας όλο το ενώπιον του μαρτυρικό υλικό, βρίσκει ότι οι όροι εντολής της κας. Κύπαη όχι μόνο αποτυπώνονται στο Τεκμήριο 2, αλλά υπάρχει παραδοχή αυτών στην δικογραφία των εναγομένων (παρ. 5 (α) και (δ) Υπεράσπισης), επιβεβαιώθηκαν δε και από τους ίδιους τους διαδίκους κατά την δια ζώσης μαρτυρία τους. Σε απάντηση συνεπώς του ερωτήματος (α) ανωτέρω, το Δικαστήριο βρίσκει ότι τα μέρη εισήλθαν σε συμφωνία, οι όροι της οποίας ήταν όπως, η ενάγουσα αναλάβει την μελέτη των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων της οικίας των εναγομένων, περιλαμβανομένου του χώρου που περιβάλλει την πισίνα, την μελέτη και παροχή και δημιουργία κατασκευαστικών και διακοσμητικών λεπτομερειών, την δημιουργία τρισδιάστατων εικόνων, την παρουσίαση εικόνων αναφορικά με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους στην τελική τους όψη, την διεξαγωγή έρευνας και βοήθειας στην επιλογή υλικών, επίπλων και διακοσμητικών στοιχείων, ενώ τέλος, θα γινόταν και επίβλεψη του χώρου. Η αμοιβή της ενάγουσας, είχε καθοριστεί, ως η αξιόπιστη μαρτυρία της επί του προκείμενου, στο ποσό των €8.000 πλέον Φ.Π.Α, θέση η οποία επίσης επιμαρτυρείται και στο Τεκμήριο 2. Ας σημειωθεί εδώ ότι η θέση των εναγομένων ότι το Τεκμήριο 2 ετοιμάστηκε εκ των υστέρων από την ενάγουσα με μοναδικό σκοπό την παρουσίαση του κατά την ακροαματική διαδικασία, αφού αυτό δεν είχε τύχει δικογράφησης, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο, αφού μελέτη του φακέλου φανερώνει την αποκάλυψη του εν λόγω εγγράφου κατά την αρχική καταχώρηση της ένορκης δήλωσης αποκάλυψης εγγράφων εκ μέρους της ενάγουσας το 2014, ενώ η ύπαρξη της μεταξύ των μερών συμφωνίας δικογραφείται δεόντως. Περαιτέρω, η δικογραφημένη θέση των εναγόμενών, ως αυτή προωθήθηκε κατά την ακρόαση, περί άγνοιας ύπαρξης της ενάγουσας, καταρρίπτεται τόσο από τα εκδιδόμενα υπό της ενάγουσας εταιρείας τιμολόγια (Τεκμήρια 6 και 8), αλλά κυρίως από τις επιταγές που εξέδωσε ο εναγόμενος 1 προς όφελος και επ' ονόματι της ενάγουσας εταιρείας (Τεκμήρια 7 και 9). Η κατάθεση συνεπώς των εν λόγω Τεκμηρίων, αποδεικνύει του λόγου του αληθές, ήτοι ότι η συμφωνία ήταν μεταξύ ενάγουσας εταιρείας και εναγομένων. Σε απάντηση της θέσης του κ. Νικολάου στην γραπτή του αγόρευση ότι οι παράγραφοι 5,12,13 και 16 της Γραπτής Δήλωσης της ενάγουσας, δέον όπως αγνοηθούν από το Δικαστήριο ως μη δικογραφημένες, υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο έχει ήδη δώσει επί τούτου, ενδιάμεση απόφαση (Rulling), μετά από σχετική ένσταση του κ. Νικολάου προ της κατάθεσης του εγγράφου, με το τελευταίο να αποφασίζει όπως συγκεκριμένες προτάσεις αφαιρεθούν από το κείμενο της δήλωσης. Είναι σαφές από την Νομολογία (βλ. ενδεικτικά, Πουρίκκου ν Μυροφόρα Σάββα και άλλων

(1991)1 Α.Α.Δ. 507, Γεώργιος Γ. Παφίτης & Αλλοι ν Παναγιώτου, Κώστα Κουκούρη κ.α

(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 1154), ότι στην απόφαση του Δικαστηρίου, και στην εξαγωγή συμπερασμάτων οφείλουν όπως λαμβάνονται υπόψιν μόνο οι δικογραφημένες υπό των διαδίκων, θέσεις. Η νομολογία αντικατοπτρίζει βεβαίως, το πνεύμα των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, με αυτήν να ορίζει ότι σκοπός της Διαταγής 19 Θ.4 είναι όπως στην απαίτηση ή αντιστοίχως και στην υπεράσπιση, καταγράφονται μόνο τα ουσιώδη γεγονότα (material facts), κατά τρόπο συνοπτικό, ενώ έχει πλειστάκις νομολογηθεί ότι η μαρτυρία που δίδεται προς απόδειξη των εν λόγω δικογραφημένων θέσεων, δεν έχει θέση σε αυτήν. Εκ νέου μελέτη εκ μέρους του Δικαστηρίου των εν λόγω παραγράφων της δήλωσης της ενάγουσας ουδόλως αλλάζει το γεγονός ότι το περιεχόμενο των εν λόγω παραγράφων αποτελεί μαρτυρία επί δικογραφημένων θέσεων, πλην της παραγράφου 12 το περιεχόμενο της οποίας ουδόλως δικογραφείται και συνεπώς δεν θα ληφθεί υπόψιν. Για σκοπούς πληρότητας όμως, υπενθυμίζεται ότι, αναφορικά με το ύψος της αξίωσης της ενάγουσας, αυτή, δυνάμει δήλωσης του συνηγόρου της, έχει περιοριστεί, γεγονός που επενεργεί προς όφελος των εναγομένων. Ως προς την αποσπασματική ή σταδιακή αποκάλυψη των εγγράφων εκ μέρους της ενάγουσας στην διαδικασία, σημειώνω και επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό τα όσα έχουν ήδη καταγραφεί στην σελίδα 6 της απόφασης ανωτέρω, με το Δικαστήριο να έχει κρίνει ως αληθοφανή την εξήγηση που έδωσε η ενάγουσα. Ως έχει λεχθεί στην Αγωγή Ναυτοδικείου 31/2013 ημερ. 31.5.16: «Πρόκειται, ... για συνεχή υποχρέωση την οποία ο διάδικος οφείλει να ασκήσει χωρίς καθυστέρηση με συμπληρωματική ένορκη δήλωση (ή ειδοποίηση) προς τον αντίδικο χωρίς να χρειάζεται άδεια ή παρέμβαση του Δικαστηρίου. Δεν νοείται άδεια του Δικαστηρίου για να ασκήσει ο διάδικος την υφιστάμενη υποχρέωση του», ως και έπραξε η ενάγουσα με την κατάθεση των συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων αποκάλυψης ημερ. 16.5.18 και 25.9.

1. Το επιχείρημα του κ. Νικολάου ότι τα Τεκμήρια 3 μέχρι 5 δημιουργήθηκαν (και αυτά) εκ των υστέρων, με μοναδικό σκοπό την υποστήριξη των επιχειρημάτων και θέσεων της ενάγουσας κατά την δικάσιμο, απορρίπτεται, αφού οι κύριοι μάρτυρες, πέραν της ενάγουσας, ήτοι οι εργολάβοι της οικοδομής, ΜΕ3 και ΜΕ4, αναγνώρισαν τις εικόνες που αποτύπωναν ως (α) το εργοτάξιο και δη το σπίτι του κ. Νικολάου και (β) ότι επί αυτών, ή επί μέρους αυτών, οι ίδιοι ή οι εταιρείες τους εργάστηκαν και βασίστηκαν για την εκτέλεση των εργασιών τους. Λανθασμένη τακτική λοιπόν θα ήταν δυνάμει της νομολογίας, όπως τα εν λόγω έγγραφα, παρέμεναν μετά την ανεύρεσή τους, στα χέρια της ενάγουσας, η οποία χωρίς να τα αποκαλύψει, θα επέμενε στην κατάθεση τους κατά την ακρόαση, με την αντίδικη πλευρά να καταλαμβάνεται εξ απίνης. Οι υπηρεσίες της κας. Κύπαη (βλέπε ερώτημα (β) ανωτέρω), τερματίστηκαν από τον κ. Νικολάου τέλη Ιουλίου 2012, θέση η οποία επιβεβαιώθηκε από έκαστο μαρτύρα των εναγόντων. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να συμφωνήσει με την θέση του συνηγόρου των εναγομένων ότι οι μάρτυρες της ενάγουσας, πλην της κας. Κύπαη τίποτα ουσιαστικό δεν είχαν να προσφέρουν στην υπόθεσή. Αυτό γιατί, η μαρτυρία των ΜΕ2, ΜΕ3 και ΜΕ4 ήταν άκρως διαφωτιστική, αφού έκαστος εξ' αυτών, μαρτύρησε ως προς το χρονικό διάστημα κατά το οποίο έκαστος εργάστηκε στον χώρο, επιβεβαιώνοντας με αυτόν την παρουσία της ενάγουσας στον χώρο του εργοταξίου από τον Σεπτέμβριο του 2010 μέχρι και τον Ιούλιο του
2. Επιπλέον, η μαρτυρία τους προσέφερε μια συνοχή στα διαδραματισθέντα, υποβοηθώντας το Δικαστήριο όπως καλύτερα αντιληφθεί το στάδιο κατά το οποίο οι ίδιοι δούλεψαν στον χώρο, τον λόγο που οι ίδιοι βρίσκονταν εκεί, το είδος και φύση της εργασίας τους και τον χρόνο κατά τον οποίο ολοκλήρωσαν, ή αντιστοίχως αποχώρησαν από τον χώρο, με όλες αυτές τις λεπτομέρειες να συνθέτουν μια εικόνα τόσο ως προς τα δρώμενα, αλλά και ως προς την αληθοφάνεια των θέσεων της κας. Κύπαη. Αποτελεί συνεπώς εύρημα του Δικαστηρίου ότι η κα. Κύπαη βρισκόταν και εργαζόταν στο έργο κατά την παρουσία του ΜΕ2 κ. Φιλίππου, ο οποίος αποχώρησε από το εργοτάξιο περί τον Οκτώβριο του 2011, ενώ παρούσα ήταν μέχρι και την αποχώρηση του ΜΕ3 από το έργο τον Ιούλιο του 2012, χρονικό σημείο κατά το οποίο είχε ολοκληρωθεί η τοποθέτηση των κεραμικών. Την παρουσία της στον χώρο, επιβεβαίωσε και ο ΜΕ4, ο οποίος εν αντιθέσει με την θέση του εναγόμενου ότι τα πατώματα στην οικία του τοποθετήθηκαν μεταγενέστερα της τοποθέτησης της πέτρας, δήλωσε ότι η τοποθέτηση των κεραμικών και της πέτρας γίνονταν ταυτοχρόνως, αφού οι εργασίες αυτές ήταν τέτοιας φύσεως που λάμβαναν χώρα μόνο στο τέλος του έργου, θέση η οποία επιβεβαιώνεται και από την μαρτυρία του ΜΕ3, ο οποίος έκανε αναφορά στην εργασία του ΜΕ4 στον ίδιο με τον ΜΕ3, χρόνο. Η μαρτυρία των ΜΕ2-ΜΕ4 ενίσχυσε και προσέδωσε αλήθεια στις θέσεις της ενάγουσας τόσο ως προς τους όρους και ύπαρξη της συμφωνίας, αλλά και προς την εκπλήρωση (μέχρι του σημείου που της επετράπη), των όρων της εν λόγω συμφωνίας, ενώ οι θέσεις της περί συχνών επισκέψεων στο εργοτάξιο και καθοδήγησης των εργολάβων επιβεβαιώθηκαν εκ νέου, όχι μόνο μέχρι τον Μάιο του 2012, ως η θέση του εναγόμενου 1, αλλά μέχρι και τον Ιούλιο του
3. Τα πιο πάνω, καταρρίπτουν την επίμονη θέση του εναγόμενου ότι η κα. Κύπαη έφυγε από τον χώρο πριν καν ξεκινήσει η τοποθέτηση των κεραμικών ή των δαπέδων τον Μάιο του
4. Με δεδομένο συνεπώς ότι το Δικαστήριο αποδέχεται την ύπαρξη της κας. Κύπαη στο εργοτάξιο μέχρι και τον Ιούλιο 2012, το Δικαστήριο καλείται να απαντήσει το (γ) ερώτημα ανωτέρω, ήτοι, κατά πόσον η κα. Κύπαη έχει αποδείξει την απαίτηση της αναφορικά με το διεκδικούμενο ποσό των €1.500 για τις 50 επιπλέον ώρες που εργάστηκε στον χώρο, για τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο
5. Ορθά εντοπίζει ο συνήγορος του εναγόμενου ότι για αυτές τις υπηρεσίες η κα. Κύπαη δεν εξέδωσε κάποιο τιμολόγιο επί του οποίου να βασίζει ή να διεκδικεί το εν λόγω ποσό. Ορθή είναι επιπλέον η θέση ότι η όλη συνεργασία των μερών βασιζόταν στην έκδοση τιμολογίων τα οποία ο εναγόμενος 1 τίμησε, μέχρι ενός σημείου, με την πληρωμή τους. Η κα. Κύπαη όμως, ειλικρινής, προς το Δικαστήριο, έδωσε απάντηση και επί αυτού του σημείου, δηλώνοντας ότι σκοπός της ήταν η έκδοση περαιτέρω τιμολογίων όταν θα τελείωνε το έργο και θα συζητούσαν τα τελευταία οικονομικά με τον εναγόμενο, θέση η οποία ήταν, άμεση και δεν μπορούσε να αποτελέσει τίποτα λιγότερο από την αλήθεια επί του ζητήματος, αφού η χρέωση του εν λόγω ποσού των €30 ανά ώρα από την 1.6.12 και εντεύθεν, ήταν μέχρι την τελεσφόρηση του έργου και ειδικότερα μέχρι την ολοκλήρωση των υπηρεσιών της. Συνεπώς, το όποιο τελικό επί του σημείου τούτου, τιμολόγιο θα εκδίδετο με την παράδοση και/ή ολοκλήρωση των εργασιών της, γεγονός που δεν επέτρεψε ο εναγόμενος. Η μη όμως έκδοση του σχετικού τιμολογίου, δεν αναιρεί το γεγονός ότι η ενάγουσα, μέσω της αξιόπιστης μαρτυρίας της, βρισκόταν στο εργοτάξιο μέχρι και τον Ιούλιο του 2012, εργαζόμενη καθ' όλο εκείνο το χρονικό διάστημα, ζητώντας επιπλέον αμοιβή για τις υπηρεσίες επίβλεψης του έργου, λόγω της παρατηρηθείσας σε αυτό καθυστέρησης, γεγονός το οποίο παραδέχτηκε και ο εναγόμενος μέσω της παραγράφου 6 της γραπτής του δήλωσης. Υπενθυμίζεται ότι ο ΜΕ2, η μαρτυρία του οποίου έχει κριθεί ως αξιόπιστη, ανέφερε ότι υπήρχε δυσκολία στο να παρθούν συγκεκριμένες αποφάσεις, αφού αυτές δεν ικανοποιούσαν πάντα το ιδιοκτήτη με αποτέλεσμα να χρειάζεται η ετοιμασία και προσκόμιση νέων σχεδίων για έγκριση. Η παραδοχή επίσης περί αλλαγής εργολάβου μετά την έναρξη των εργασιών δεν μπορεί παρά να προκάλεσε καθυστέρηση και/ή περαιτέρω καθυστέρηση, με τον παράγοντα χρόνο να είχε αποτελέσει βασικό όρο της σύμβασης μεταξύ των μερών, δυνάμει της από κοινού δεκτής θέσης των διαδίκων ότι ο εναγόμενος 1 ήταν στο ενοίκιο κατά τον ουσιώδη χρόνο και επιθυμούσε να τελειώσουν οι εργασίες το συντομότερο δυνατό για να στεγαστεί η οικογένεια του στον δικό τους χώρο, εκ νέου, μετά την ανακαίνιση της οικίας του, πριν τις άδειες του καλοκαιριού του 2012 (βλ. μαρτυρία ενάγουσας πρακτικά ημερ. 6.11.20 σελ. 22 και 24 και παρ. 6 δήλωσης εναγόμενου).Η αληθοφάνεια των θέσεων της κας. Κύπαη ενισχύεται μέσω των παραδοχών της για εξόφληση εκ μέρους του εναγόμενου 1 των τιμολογίων ημερ. 31.8.11 και 12.10.11 (Τεκμήρια 6 και 8) και της θέσης της περί πλήρους εξόφλησης της για το πραγματοποιηθέν ταξίδι στο εξωτερικό. Ως έχει πολύ ορθά λεχθεί στην Ανδρέας Μιχαηλίδης ν Ανδρεας Δημοσθένους Κακουλή και άλλων

(1992)1 Α.Α.Δ. 674, σελ. 684-685, η υποχρέωση του ενάγοντα ή αιτητή σε κάθε δοσμένη υπόθεση να αποσείσει την ευθύνη που αφορά στο βάρος απόδειξης γεννιέται όσο το Δικαστήριο διαπιστώνει καταρχήν ότι η μαρτυρία που προσκόμισε ο διάδικος που φέρει το βάρος έχει τα στοιχεία της αξιοπιστίας και μπορεί να αποτελέσει το έρεισμα για τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Η θέση της ενάγουσας, ως αυτή επιβεβαιώνεται μέσα από την μαρτυρία της για επιπλέον χρέωση από τη 1.6.12 του ποσού των €30.00 την ώρα λόγω της παρατηρηθείσας καθυστέρησης στο έργου γίνεται πιστευτή και/ή πιο πιστευτή παρά όχι από την θέση του εναγόμενου ότι η κα. Κύπαη ουδέποτε συνεργάστηκε καλά και/ή καθόλου με τους λοιπούς εργολάβους, θέσεις που αντίκρουσαν όλοι οι μάρτυρες ή ότι η συνεργασία τους διακόπηκε πριν προσφέρει ουσιαστικά τις εργασίες της, θέσεις οι οποίες δεν αντέχουν στην βάσανο της λογικής και απορρίπτονται. Το Δικαστήριο έχοντας αξιολογήσει το σύνολο της μαρτυρίας σε συνδυασμό πάντοτε με τις δικογραφημένες θέσεις των μερών, κρίνει ότι καμία παραβίαση της μεταξύ των μερών σύμβασης δεν υπήρξε από μέρους της ενάγουσας όσον αφορά την πρώτη μεταξύ τους συμφωνία. Η ενάγουσα είχε δεόντως τιμήσει τους όρους αυτής, προσφέροντας τις υπηρεσίες της στο μέγιστο, αφού ετοίμασε προτάσεις και απόψεις αναφορικά με την διαμόρφωση και ανακαίνιση της οικίας των εναγομένων, παρέδωσε σχέδια και τρισδιάστατες εικόνες με την τελική όψη των χώρων (εσωτερικών και εξωτερικών), προέβη σε έρευνα αγοράς, προσέφερε ιδέες για έπιπλα και διακόσμηση των χώρων, ενώ καμία αμφιβολία δεν υπάρχει ως προς την συνεργασία της με όλους τους υπεργολάβους και τεχνίτες στον χώρο του εργοταξίου. Έχει δε περαιτέρω αποδείξει την θέση της περί επιπλέον εργασίας της στον χώρο για τους μήνες Ιουνίου και Ιουλίου 2012, ο δε τερματισμός των υπηρεσιών της έγινε από μέρους του εναγόμενου 1, ως και η ενώπιον του Δικαστηρίου παραδοχή του. Η ενάγουσα συνεπώς, ως το αθώο μέρος της σύμβασης, καταχώρησε την ενώπιον του Δικαστηρίου αγωγή, έχοντας αποδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ως ο βαθμός απόδειξης που προτάσσεται από την Νομολογία, το δικαίωμα της στην διεκδίκηση αποζημιώσεων εναντίον του εναγόμενου 1, εν αντιθέσει με την αγωγή εναντίον της εναγόμενης 2, η οποία δεν μπορεί να επιτύχει, και απορρίπτεται, αφού παρά την θέση της κας. Κύπαη ότι η σύμβαση ήταν και με τους δύο εναγόμενους, καμία μαρτυρία και κανένα υποστηρικτικό προς τούτην την κατεύθυνση έγγραφο, πέραν της αρχικής προσφοράς (Τεκμήριο 2) δεν προσκομίστηκε που να αποδεικνύει την εμπλοκή της εναγόμενης 2 στην σύμβαση. Δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι τα εκδιδόμενα υπό της ενάγουσας τιμολόγια ήταν αποκλειστικά επ΄ονόματι του εναγόμενου 1, οι δε επιταγές προς εξόφληση των εν λόγω τιμολογίων ήτο και πάλι εκ μέρους του εναγόμενου 1 μόνο. Στρεφόμενη τώρα στην εξέταση της ανταπαίτησης των εναγομένων είναι αρκετό όπως λεχθεί ότι αυτή, με δεδομένη την αποτίμηση της προσκομισθείσας ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρίας δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται, με τις διεκδικήσεις και θέσεις των εναγομένων να μην έχουν αποδειχθεί. Παρά τα πιο πάνω ευρήματα περί απόδειξης της υπόθεσης της ενάγουσας, οι θέσεις της ότι δεν κατάφερε να δει το έργο ολοκληρωμένο, δεν μπορούν παρά να μνημονευθούν στο παρόν στάδιο. Αυτό, γιατί οι θέσεις της, επηρεάζουν και το ύψος των αποζημιώσεων που αυτή δικαιούται. Ως η ίδια το έθεσε: «Όταν τελείωσα πριν τον Αύγουστο του 2012, το σπίτι ήταν τελειωμένο. Μόνο μερικές λεπτομέρειες δεν είχαν μπει, μόνο μερικά έπιπλα τα οποία είχα υπόψη, επειδή ήταν μαζί με τον κύριο Νικολάου που τα αγοράσαμε από τη Κίνα» (σελ 19 πρακτικών ημερ. 6.11.20), ενώ σε άλλο σημείο της μαρτυρίας της (βλ. σελ. 23 πρακτικών ιδίας ημερομηνίας) η ίδια ανέφερε ότι «Η ουσία κύριε Νικολάου, έχει ολοκληρωθεί. Δηλαδή το έργο ήταν ολοκληρωμένο στο 95%. Η χοντρή δουλειά είχε γίνει, υπολείπετο να καθαριστεί, να γίνει κατασκευή το ταβάνι, και να μεταφερθούν τα έπιπλα μέσα». Είναι γνωστό από την νομολογία ότι, όταν μια σύμβαση είναι διαιρετή, (βλ. Dakin v Lee [1916] 1 K.B. 566, 698, Roberts v Havelock

(1832)3B. & Ad.404), δηλαδή μπορεί να διαιρεθεί σε διάφορα ή ανεξάρτητα κομμάτια και το καθένα κομμάτι να περιλαμβάνει διαφορετικές υποχρεώσεις, η μη εκτέλεση κάποιου από τα κομμάτια ή τμήματα δεν σημαίνει ότι επιφέρεται ακυρότητα επί των υπολοίπων τμημάτων, ειδικότερα σε συμβάσεις εργοληπτικού είδους, ως και η παρούσα προσομοιάζει. Επί των πιο πάνω, παραπέμπω στο Σύγγραμμα των G.H. Treitel 8η εκδ. «The Law of Contract» σελ. 686, 687 όπου καταγράφονται τα ακόλουθα κάτω από τον τίτλο: «Distinction between Entire and Severable Obligations»: «In discussions of the cases so far considered, it is sometimes said that the contracts are entire or severable. But this is misleading: what is entire of severable is a particular obligation arising under the contract. The point is most easily illustrated by reference to contracts for the carriage of goods by sea. ..The same point may be illustrated by further reference to Cutter v Powell

(1795)6 T.R 320: the obligation to serve for the whole voyage was entire, but it has been said that, if the seaman had completed the voyage and had been guilty during it, of accessional breaches of duty, then the plaintiff could have enforced the contract (Hoenig v Isaacs [1952] 2 All ER 176), subject to a deduction in respect of any loss caused by those breaches; Again a building contract may provide for payments as the work progresses, subject to a 'retention fund' to be paid over on completion. There is then a series of severable obligations to complete each stage as well as an entire obligation to complete the whole. ...thus in Hoenig v Isaacs [1952] 2 All ER 176 the plaintiff contracted to redecorate and furnish the defendant's flat for

1. There were minor defects in the furniture, which could have been made good for
2. The defendant argued that the plaintiff was entitled to no more than a reasonable remuneration for work done in accordance with the contract. But the court held that he was entitled to be paid at the full contract rate (less the cost of making the defects good) as ha had substantially completed the work». Στο σύγγραμμα του Π. Γ. Πολυβίου «Το Δίκαιο των Συμβάσεων» Β Τόμος 2014, σελ. 650, καταγράφονται τα ακόλουθα: «Επίσης ο κανόνας για πλήρη και εξ' ολοκλήρου εκπλήρωση δεν εφαρμόζεται εκεί που θα δημιουργείτο προφανής αδικία. Τέτοια είναι η περίπτωση που υπάρχει «ουσιαστική Εκπλήρωση» (substantial performance) μίας σύμβασης ή συμβατικής υποχρέωσης... Κάποτε η αρχή της ουσιαστικής εκπλήρωσης ορίζεται κάπως διαφορετικά ως η εκτέλεση ή η διεκπεραίωση συμβατικών υποχρεώσεων που ανταποκρίνεται ή ικανοποιεί το βασικό σκοπό της σύμβασης , με μη σημαντικές αλλά επουσιώδεις παρεκκλίσεις. Ένα παράδειγμα είναι η υπόθεση Dakin (H) & Co Ltd v. Lee

(1916)1 K.B. 566, όπου οι ενάγοντες ήταν οικοδόμοι που είχαν συνομολογήσει σύμβαση με σκοπό να προβούν σε επιδιορθώσεις του κτιρίου του εναγομένου. Συμπλήρωσαν ένα σημαντικό μέρος της σύμβασης, αλλά δεν ολοκλήρωσαν ορισμένες μη σημαντικές εργασίες μικρού κόστους. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η σύμβαση είχε ουσιαστικά ολοκληρωθεί, αν και όχι πλήρως. Η αρχή της ουσιαστικής εκπλήρωσης ίσχυε, με αποτέλεσμα ότι οι ενάγοντες είχαν δικαίωμα στο ποσό της σύμβασης, πλην ενός ποσού που αντιστοιχούσε στην μη εκπληρωθείσα εργασία. Μια άλλη γνωστή υπόθεση είναι η Hoenig v. Isaacs

(1952)2 All E.R. 176, όπου είχε συνομολογηθεί συμφωνία μεταξύ των μερών για διακόσμηση του σπιτιού του εναγομένου για συγκεκριμένο ποσό. Ο εναγόμενος αρνήθηκε να καταβάλει το ποσό, διότι μια μικρή εργασία δεν είχε εκτελεστεί. Το Αγγλικό Εφετείο εφάρμοσε την αρχή της ουσιαστικής εκπλήρωσης. Θεωρήθηκε ότι η διακοσμητική εργασία είχε ουσιαστικά συμπληρωθεί, με αποτέλεσμα ο εναγόμενος να μην απαλλάσσεται από την ευθύνη να καταβάλει το τίμημα, από το οποίο θα αφαιρείτο κάποιο μικρό ποσό που αντιστοιχούσε στην μη εκτελεσθείσα εργασία» Εφαρμόζοντας τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, το Δικαστήριο βρίσκει ότι η ενάγουσα, δυνάμει των αρχών που τέθηκαν στις υποθέσεις Hoenig και Dakin (ante), ολοκλήρωσε τις συμβατικές τις υποχρεώσεις προς τον εναγόμενο 1, αφού ως θ θέση των εναγομένων στις παραγράφους 5(α) και (δ) της υπεράσπισης, προσέφερε με δική της πρωτοβουλία ιδέες για διαμόρφωση του χώρου, μετά από μελέτη αυτού, προβαίνοντας σε προπαρασκευαστικές εργασίες, ενώ καμία αμφισβήτηση μπορεί να υπάρξει ότι η αυτή παρουσίασε ιδέες και απόψεις σχετικά με την εργασία και το έργο που ανέλαβε με στόχο την καλύτερη και αποτελεσματικότερη διαμόρφωση και ανακαίνιση του σπιτιού. Η συνεργασία της δε με όλους τους τεχνίτες και υπεργολάβους στο εργοτάξιο παρέμεινε αναντίλεκτη. Συνεπώς η εργασία αυτή, κρίνει το Δικαστήριο έχει ουσιαστικά συμπληρωθεί, πλην του μέρους της φυσικής τοποθέτησης των επίπλων στον χώρο. Ο δε ισχυρισμός (παρ. 5(θ) και (ι) της Υπεράσπισης) ότι ο εναγόμενος αναγκάστηκε όπως αναθέσει το έργο σε τρίτο πρόσωπο για ολοκλήρωση των εργασιών με την κα. Κύπαη να μην έχει επιδείξει ποτέ ουσιαστικό ενδιαφέρον, καταρρίπτεται από την ίδια την παραδοχή του εναγόμενου, ότι ουδέποτε ανέθεσε το έργο σε άλλον διακοσμητή, παρά μόνο προσέλαβε άτομο για να του δώσει ιδέες για το τζάκι. Δυνάμει όλων των πιο πάνω, το Δικαστήριο βρίσκει ότι η ενάγουσα έχει αποδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων την υπόθεση της αναφορικά με την ουσιαστική εκπλήρωση της μεταξύ των μερών πρώτης συμφωνίας, αναφορικά με την ετοιμασία σχεδίων, παρουσίαση ιδεών, τρισδιάστατων εικόνων, έρευνα αγοράς και επίβλεψης. Το γεγονός ότι η κα. Κύπαη δεν κατάφερε να δει το χώρο τελειωμένο, τοποθετώντας σε αυτό τα έπιπλά και τις διακοσμητικές λεπτομέρειες, δεν απαγκιστρώνει τους εναγόμενους από τις συμβατικές τους υποχρεώσεις. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, κρίνω ότι η ενάγουσα έχει πετύχει στην απόδειξη της αξίωσης της και επιδικάζω προς όφελος της και εναντίον του εναγόμενου 1 το ποσό των €1.300 πλέον Φ.Π.Α, έχοντας αφαιρέσει από αυτό, ως προτάσσει η νομολογία την αντιστοιχία ενός εύλογου, κατά το Δικαστήριο, ποσού, ύψους €200.00, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στην μη εκτελεσθείσα εργασία. Υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου 1 επιδικάζεται περαιτέρω, το ποσό των €1.500 πλέον Φ.Π.Α, ποσό το οποίο αντανακλά την αμοιβή της ενάγουσας για τις επιπλέον ώρες επίβλεψης στον χώρο του εργοταξίου κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο 2012. Τα εν λόγω ποσά, €1.300 και €1.500 αντίστοιχα, θα φέρουν νόμιμο τόκο από την ημέρα καταχώρησης της αγωγής. Επιδικάζονται περαιτέρω υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου 1 έξοδα επί της παρούσας αγωγής πλέον ΦΠΑ, ως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η αγωγή εναντίον της εναγόμενης 2 απορρίπτεται χωρίς έξοδα με δεδομένο ότι η εκδίκαση της υπόθεσης εναντίον των ενιαία, η δε αντιπροσώπευση των, ήταν από τον ίδιο συνήγορο. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα, καθότι αυτή συνεκδικάστηκε με την αγωγή. (Υπ.) ............ Μ. Ναθαναήλ, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο