Συνεργατικής Εταιρείας Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων Λτδ (ΣΕΔΙΠΕΣ Λτδ) (Πρώην Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Λατσιών) ν. A.V. POWER LIMITED κ.α.,

(2008)1Α Α.Α.Δ. 708, 715 όπου υποδείχθηκε ότι: «Με την αίτηση επιδιωκόταν η εξέταση του εφεσείοντος αναφορικά με οποιαδήποτε δωρεά, παράδοση ή μεταβίβαση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου κ.λ.π. Εφόσον, και όταν αποκαλύφθηκε από τον εφεσείοντα στο Δικαστήριο πως είχε μεταβιβάσει στα παιδιά του τα ακίνητα, θα έπρεπε να ακολουθήσει ειδική αίτηση, όπως προβλέπεται στο Άρθρο 91 Γ του Νόμου, για να κριθεί κατά πόσο οι μεταβιβάσεις ήταν καταδολιευτικές. Τέτοιο αίτημα μπορεί βεβαίως να συμπεριληφθεί και στην αίτηση έρευνας, στην οποία όμως πρέπει να καθορίζεται το περιουσιακό στοιχείο, για το οποίο υπάρχει ο ισχυρισμός πως μεταβιβάστηκε για να καταδολιευθεί ο πιστωτής, μαζί βεβαίως με το πρόσωπο στο οποίο έγινε η μεταβίβαση ώστε και αυτό να ακουστεί, ως πρόσωπο του οποίου τα δικαιώματα ευθέως τίθενται υπό συζήτηση.». Αντιλαμβάνομαι πως στο τέλος της ημέρας η αίτηση περιορίστηκε στην οικονομική και μόνο εξέταση του καθ' ου η αίτηση 4, δηλαδή στα αιτητικά Γ και Δ και όχι σε οτιδήποτε άλλο. Αυτός άλλωστε ήταν και ο χαρακτήρας της όλης ακροαματικής διαδικασίας. Ενόψει της φύσης του αιτήματος κρίνω σκόπιμο πριν οτιδήποτε άλλο να προσδιορισθεί το νομικό πλαίσιο που ορίζει το αίτημα, εφόσον κατ' αυτό τον τρόπο θα αναδειχθεί κάθε τι επίδικο. Το λοιπόν, η νομολογία που διέπει το ζήτημα είναι πλούσια και καθ' όλα καθοδηγητική. Όπως εξηγείται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ

(1989)1 Α.Α.Δ. 686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας στο δικαστήριο να διαγνώσει, κατόπιν έρευνας, τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, δηλαδή αν είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ. 1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις, σύμφωνα πάντα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την Φλαγκοφάς, πιο πάνω, προκύπτει ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη του χρεώστη και των μελών της οικογένειάς του. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία, εις αντιδιαστολή ανεργίας, εν προκειμένω μη απασχόληση οφειλόμενη σε οκνηρία ή άλλους λόγους που δεν δικαιολογούνται, δεν εμποδίζει το δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά ΧΧΧ Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd, ECLI:CY:AD:2020:A93, Πολ. Έφ. 271/13, 09/03/2020, Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd

(2004)1 Α.Α.Δ. 886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422). Στο τέλος της ημέρας το δικαστήριο καλείται να εξισορροπήσει δύο παραμέτρους. αφενός την αναγκαιότητα εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, αφετέρου την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Σχετικές είναι και οι πρόσφατες υποθέσεις S.X. v. X.X., Έφ. αρ. 31/15, ημερομ. 19/10/2018 και The Old Salt Yachting Co Ltd v. Βίκης, Αγ. Ναυτοδ. 42/14, ημερομ. 11/07/2019. Περιττό να υποδειχθεί πως σε αιτήματα ως το υπό κρίση εφαρμόζονται τα λεχθέντα στην υπόθεση Βασιλειάδη ν. Τσουρή

(2007)1 Α.Α.Δ. 43, εν προκειμένω το απόσπασμα στη σελίδα 48, όπου υποδεικνύεται ότι ο νόμος μετατοπίζει το βάρος απόδειξης στους ώμους του οφειλέτη, ο οποίος καλείται να πείσει για την αδυναμία του. Περαιτέρω, αρκεί να διαπιστωθεί ότι αδικαιολόγητα δεν εργάζεται, ώστε το Δικαστήριο να προβεί σε έκδοση διατάγματος (σχετική είναι και η υπόθεση Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου, πιο πάνω, καθώς επίσης η υπόθεση Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd, ECLI:CY:AD:2020:A93, Πολ. Έφ. 271/13, ημερ. 09/03/2020). Οφείλεται αυτή η προσέγγιση εφόσον εξυπηρετεί τον ανακριτικό χαρακτήρα της διαδικασίας και κατ' επέκταση συμβάλλει στην ικανοποίηση της απόφασης. Άλλωστε η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης έχει στον πυρήνα της την εμπιστοσύνη του κοινού, που απαξιώνει την απόφαση που δεν εκτελείται πλην δικαιολογημένων περιπτώσεων. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου περιορίστηκε απλώς και μόνο στην οικονομική εξέταση του καθ' ου η αίτηση 4. Άλλοι μάρτυρες δεν κλήθηκαν στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του καθ' ου η αίτηση 4 τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου μετά από τις ερωτήσεις των συνηγόρων καθώς και του Δικαστηρίου και τις απαντήσεις που ο ίδιος έδωσε. Δεν κρίνω σκόπιμο να συνοψίσω τούτη τη μαρτυρία εφόσον κάτι τέτοιο διενεργείται κατά την αξιολογική διεργασία. Συνεπώς σκόπιμο κρίνεται να υποδειχθούν αυτά που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του κατά τούτη την αξιολογική διεργασία, ώστε να καταλήξει σε τούτο το ζητούμενο. Εν προκειμένω εφαρμογής τυγχάνουν όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου Μ/V Mary John κ.α.

(2002)1 Α.Α.Δ. 661, που θέλουν την αξιολόγηση της φιλαλήθειας των λεγομένων του μάρτυρα να έχει δυο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτή υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, κατά πόσο λέγει την αλήθεια. Ζητούμενο παραμένει η εξεύρεση της αλήθειας. Σε διαδικασίες ως η υπό κρίση ζητούμενο πάντα είναι η ικανότητα ή μη του προσώπου που εξετάζεται ως προς τη δυνατότητα αποπληρωμής ή όχι του εξ αποφάσεως χρέους. Εδώ ο καθ' ου η αίτηση 4 (στη συνέχεια ο καθ' ου η η αίτηση) ανέφερε ότι είναι 61ος ετών. Υπέδειξε ότι τα τελευταία 6 χρόνια δεν εργάζεται καθότι ήταν απασχολημένος με υπόθεση Κακουργιοδικείου που αντιμετώπιζε. Δικαίως όμως η συνήγορος των αιτητών υπέδειξε πως οι κοινωνικές ασφαλίσεις, το έντυπο τεκμήριο 2 που επισυνάπτεται στην ένορκη δήλωσή του που συνοδεύει την ένσταση, δεικνύει ότι τέτοιες κοινωνικές ασφαλίσεις σταμάτησε να καταβάλλει από το

1. Ο καθ' ου η αίτηση αποδέχτηκε το γεγονός υποδεικνύοντας άλλους λόγους που αφορούσαν τότε την εργασία του που είχε σχέση με αντιπροσωπεία που κατείχε και απώλεσε, καθώς επίσης με επενδύσεις, κάποιες εκ των οποίων, ως συνάγεται από τα συμφραζόμενα της μαρτυρίας του, δεν ευόδωσαν. Ανέφερε περαιτέρω ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας από το 2019 και ονομάτισε δύο επεμβάσεις τις οποίες έκανε, καθώς επίσης και πρόβλημα με σπόνδυλο το οποίο όμως αποφεύγει να χειρουργηθεί. Αυτά είναι τα προβλήματα που ο ίδιος ανέφερε και πρόσθεσε πως η δυσφήμιση που του έγινε από τις ποινικές υποθέσεις που αντιμετώπισε και παρότι τελικώς αθωώθηκε, δεν του επιτρέπουν σήμερα να εργαστεί εφόσον σπίλωσαν το όνομά του και τον κατατρόπωσαν ψυχολογικά. Σε αυτά τα λεχθέντα του καθ' ου η αίτηση επανέρχομαι στη συνέχεια. Ό,τι εδώ σημειώνεται είναι πως η πλευρά του καθ' ου η αίτηση παρέλειψε να προσκομίσει στο Δικαστήριο όλα εκείνα που σχετίζονται με αυτό καθ' αυτό το ζήτημα της αίτησης. Εν προκειμένω πλην των κοινωνικών ασφαλίσεων που ομιλεί για το κατά πόσο έχει εισοδήματα ή όχι, δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο οιοσδήποτε λογαριασμός. Ενώπιον του Δικαστηρίου βρίσκεται σήμερα απλώς και μόνο η προφορική μαρτυρία του καθ' ου η αίτηση, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι για τηλέφωνο καταβάλλεται το ποσό των €50 μηνιαίως και αφορά δύο τηλέφωνα, ένα δικό του και ένα της συζύγου του, ρεύμα το ποσό των €250 το δίμηνο, φαγητό €300 μηνιαίως. Υπέδειξε πως μαζί τους διαμένει και ο πεθερός του ηλικίας 95 ετών. Άλλα έξοδα όπως δημαρχείο και διάφοροι φόροι €300 ετησίως και νερό €40 το δίμηνο. Ενώ ερωτηθείς παραδέχθηκε ότι και ο ίδιος καπνίζει και είναι το κονδύλι της τάξης των €
2. Ανέφερε περαιτέρω ότι χρειάζεται €14 μηνιαίως για συγκεκριμένο εισπνεόμενο φάρμακο ενώ όταν φίλοι ή συγγενείς του δίνουν κάποια χρήματα λαμβάνει και ένα χάπι το οποίο κοστίζει περί τα €50 μηνιαίως. Επαναλαμβάνω, ζητούμενο είναι τα εισοδήματα σε συνδυασμό με τα έξοδα που έχει εδώ ο καθ' ου η αίτηση
3. Υποστήριξε ο ίδιος ότι το μόνο εισόδημα είναι εκείνο της συζύγου του η οποία εργάζεται και λαμβάνει €400 μηνιαίως. Ερωτήθηκε ο καθ' η αίτηση ευθέως από το Δικαστήριο πως τότε αντεπεξέρχεται οικονομικά όταν τα έξοδα που ο ίδιος προσδιόρισε, επαναλαμβάνω χωρίς να προσκομιστεί οιοσδήποτε λογαριασμός, είναι της τάξης των €700, δεν υπήρξε ρητή απάντηση περί τούτου παρά μόνο επικαλέστηκε βοήθεια που λαμβάνει το ζεύγος από συγγενείς και φίλους. Ερωτήθηκε τότε από το Δικαστήριο κατά πόσο αναζήτησε εργασία και έκανε λόγο για επενδύσεις που όμως δεν ευόδωσαν και ερωτηθείς κατά πόσο αναζήτησε εργασία ως μισθωτός επικαλέστηκε το πρόβλημα υγείας και την ψυχολογική του κατάσταση ώστε να καταδείξει πως δεν είναι σε τέτοια θέση. Η συνολική εικόνα που αποκόμισα από τον καθ' ου η αίτηση καθ' ον χρόνο μαρτυρούσε δεν είναι θετική. Ακριβώς το αντίθετο. Επικαλείται τα προβλήματα που αντιμετώπισε και το γεγονός ότι σύρθηκε στα Δικαστήρια για αρκετά χρόνια. Δεν αντιλέγω πως τέτοια διαδικασία είναι ψυχοφθόρα, αναγνωρίζεται άλλωστε και από τη νομολογία. Δεν αντιλέγω ακόμα ότι σε μια τέτοια μικρή κοινωνία είναι δυνατό παρά τη νομοθεσία και παρά τις όποιες διαδικασίες, το πρόσωπο που κατηγορείται να πληγεί η φήμη και το καλό όνομα τούτου. Παρ' όλα ταύτα η πενία και η οικονομική δυσπραγία είναι στοιχεία τα οποία κεντρίζουν την ανθρώπινη φύση και την οδηγούν εις αναζήτηση νέων τρόπων προς το σκοπό πάντα της επιβίωσης. Μου είναι δύσκολο να συλλάβω την εικόνα ότι ένας άνθρωπος ο οποίος εδώ και 1½ σχεδόν έτος αθωώνεται στο Κακουργιοδικείου σε πρώτο βαθμό και τονίζω τούτο καθ' ότι η αναφορά σε έφεση δεν επιβάλλει την παρουσία του σε τέτοιο καθημερινό βαθμό ενώπιον Δικαστηρίου ώστε να κωλύεται σε εργασία, αν και αθωώθηκε, γεγονός το οποίο θα έπρεπε να συμβάλει θετικά στη ψυχολογία του, εντούτοις δεν αναζήτησε άλλη εργασία. Αυτή είναι η εικόνα που ο ίδιος παρουσίασε στο Δικαστήριο και παρ' ότι τα μηνιαία έξοδα της οικογένειας είναι σχεδόν διπλάσια από τα έσοδα που είναι ο πενιχρός μισθός της συζύγου ανερχόμενος σε €
4. Εκπληκτικό δε ότι από αυτά τα έξοδα ένα μεγάλο κονδύλι είναι αυτό που αφορά το κάπνισμα €
5. Αντιλαμβάνομαι την έξη αλλά σίγουρα δύσκολο είναι να αντιληφθεί κανείς ότι ενώ η εικόνα που ο καθ' ου η αίτηση παρουσιάζει στο Δικαστήριο είναι αυτή της εξαθλίωσης, οικονομικής πάντα, εντούτοις δαπανεί τέτοιο ποσό γι' αυτή την προσωπική απόλαυση και εξάρτηση. Κατ' ανάλογο τρόπο βεβαίως μπορεί κανείς να αναφερθεί και στο κινητό τηλέφωνο που επίσης η νομολογία δεν αναγνωρίζει ως αναγκαίο στοιχείο στη διαβίωση του ανθρώπου. Αναφέρθηκε από το συνήγορο του καθ' ου η αίτηση πως τα δύο αυτά κονδύλια της τάξης των €200 περίπου δεν είναι αρκετά για να αποπληρώσουν το σχετικό χρέος. Αυτή είναι μια παράμετρος η οποία σαφώς σταθμίζεται με το σύνολο των υπολοίπων. Αντίλογος σε τούτη την εισήγηση είναι το εξής ερώτημα «και τι σημαίνει αυτό». ότι δικαιούται ο καθ' ου η αίτηση, ο οποίος οφείλει ένα υπέρογκο ποσό, να συνεχίζει αμέριμνα την πορεία του άνευ αναζήτησης οιασδήποτε εργασίας ως μισθωτός και προχωρώντας ο ίδιος με την όποια έξη του χωρίς όμως ο ίδιος την ίδια ώρα να αποπληρώνει το δανειστή του και βεβαίως να ικανοποιεί την απόφαση που είναι κοινωνική επιταγή πέραν της θεσμικής. Ορθώς υποδείχθηκε από τη συνήγορο των αιτητών ότι είναι το περί δικαίου αίσθημα εκείνο που ικανοποιείται με την εξόφληση της απόφασης και στην προκείμενη περίπτωση ο καθ' ου η αίτηση δεν κατόρθωσε να αποδείξει ότι έχει τέτοια ανεπάρκεια για να εξοφλήσει την απόφαση και εννοείται η απόδειξη ανεπάρκειας στη βάση πάντα αξιόπιστης μαρτυρίας και σίγουρα όχι αοριστίας και ασάφειας. Αν χρειάζεται ειδική αναφορά σε ό,τι ανωτέρω υποδείχθηκε αρκεί να υποδειχθεί πως στην υπόθεση Μιχαήλ ν. Σκορδή

(2005)1Α Α.Α.Δ. 64, συγκεκριμένα στη σελίδα 67, λέχθηκε πως το ποσό των £30 για τσιγάρα και το ποσό των £18 για χρήση κινητού δεν ήτο κονδύλια που θα μπορούσαν να κριθούν ως αναγκαία. Περιπλέον στην υπόθεση Προκοπίου κ.ά. και Ανδρέας Γιάλλουρος

(2004)1Α Α.Α.Δ. 310, αναφέρθηκε ή καλύτερα επαναλήφθηκε η δυνατότητα του οφειλέτη να εργαστεί έστω και αν δεν εργαζόταν. Ανάλογη ήταν βεβαίως και η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Νίτσα Χριστάκη Παναγή, που έχει ήδη αναφερθεί, ότι οι προσωπικοί λόγοι που ο οφειλέτης αιτιάται για τη μη αναζήτηση εργασίας δεν αποτελούν πανάκεια αλλά διυλίζονται στη βάση του συνόλου του μαρτυρικού υλικού. Η δε κατάσταση της υγείας του καθ' ου η αίτηση είναι σίγουρα σοβαρή. Δεν υποτιμάται καμία εγχείρηση και βεβαίως κανένα πρόβλημα τόσο σοβαρό ως αυτό που αναφέρθηκε σε σχέση με καρκίνο. Παρόλα ταύτα θα μπορούσε έστω σε ημιαπασχόληση να βρει κάποια εργασία κάποιας άλλης φύσεως και όχι κατ' ανάγκη να αναζητήσει επενδύσεις όπως ανέφερε, που θα του απέφεραν περισσότερα κέρδη. Συνεκτιμώντας όλα τα ανωτέρω είμαι της γνώμης ότι ο καθ' ου η αίτηση 4 έχει τη δυνατότητα για τέτοια εργασία ώστε να λαμβάνει αν μη τι άλλο το ελάχιστο θεσμοθετημένο ποσό. Κρίνω συνεπώς ότι ο καθ' ου η αίτηση 4 είναι σε θέση να εξοφλήσει το εξ αποφάσεως χρέος του δια μηνιαίων δόσεων η οποία καθορίζεται στο ποσό των €300 αρχής γενομένης από 01/03/2022, ώστε να παρασχεθεί ο αναγκαίος χρόνος για εξεύρεση τούτης της εργασίας και κάθε 1η ημέρα εκάστου επομένου μηνός μέχρι εξοφλήσεως. Εκδίδεται συνεπώς σχετικό διάταγμα. Τα δε έξοδα της διαδικασίας, ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των αιτητών και σε βάρος του καθ' ου η αίτηση 4. (Υπ.) ................................... Λ. Α. Παντελή Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο