← Κύπρος

LASERCHARGE LTD ν. C. ROUSHIAS TRADING & DEVELOPMENT LTD, Αρ. Αγωγής: 7522/2012, 7/1/2022

LASERCHARGE LTD ν. C. ROUSHIAS TRADING & DEVELOPMENT LTD, Αρ. Αγωγής: 7522/2012, 7/1/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2022:A4 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: N. Α. Π. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7522/2012 ΜΕΤΑΞΥ: LASERCHARGE LTD Ενάγουσας και C. ROUSHIAS TRADING & DEVELOPMENT LTD Εναγομένης ------------------ Ημερομηνία: 7 Ιανουαρίου,

  1. Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Γεώργιος Παπαθεοδώρου. Για την Εναγομένη: κ. Χαρίλαος Χρυσάνθου για κ.κ. Χαρίλαος Μ. Χρυσάνθου Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΟΙ ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Η Απαίτηση
  2. Με την αγωγή της η Ενάγουσα αξιώνει από την Εναγομένη το ποσό των €35.957,15 ως αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη συνεπεία παράβασης κατασκευαστικού συμβολαίου ημερ. 1/9/
  3. Απαιτεί επίσης τόκο προς 9% από 1/2/2012 ή νόμιμο τόκο και τα έξοδα.
  4. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας, η συμφωνία ημερομηνίας 1/9/2006 αφορούσε την κατασκευή κτηρίου από την Εναγομένη στη Λευκωσία έναντι του ποσού των Λ.Κ.897.000 (€1.532.615,40) πλέον Φ.Π.Α. Η ημερομηνία παράδοσης ήταν η 31/12/
  5. Μέρος της συμφωνίας ήταν και η «Συγγραφή Υποχρεώσεων» που είχε ετοιμαστεί τον Μάρτιο 2006 από τους επιμετρητές του έργου, κ.κ. Γ. Ροδίτης & Συνέταιροι. Αρχιτέκτονας του έργου είχε διοριστεί το γραφείο των κ.κ. Πετεβής & Γεωργιάδης Συνεργάτες.
  6. Ήταν ουσιώδης όρος της συμφωνίας ότι η Εναγομένη θα εκτελούσε τις εργασίες σε πλήρη συμμόρφωση με τους όρους της συμφωνίας, «χρησιμοποιώντας υλικά και τεχνουργία τέτοιας ποιότητας και τέτοιων προτύπων όπως καθορίζονται σ' αυτά και ότι η έγκριση των εκτελεσθεισομένων εργασιών και των χρησιμοποιηθεισομένων υλικών θα ήσαν σύμφωνα με την λογική ικανοποίηση του ''Αρχιτέκτονα''». Περαιτέρω η Εναγομένη όφειλε να παραχωρήσει 10 χρόνια εγγύηση, «για την ποιότητα και καταλληλότητα των μονώσεων από την ημερομηνία προσωρινής παραλαβής των εργασιών για την στεγανότητα και καλή ποιότητα και για την ορθή εκτέλεση των εργασιών όλων των μονώσεων». Η Εναγομένη είχε επίσης την ευθύνη, «για ελαττώματα ή ελλείψεις ή κακοτεχνίες που θα υπήρχαν ή θα παρουσιάζονταν στο έργο για περίοδο 12 (δώδεκα μηνών) από την ημέρα η οποία αναφέρεται εις το Πιστοποιητικό Έμπρακτης Συμπλήρωσης το οποίο θα εξέδιδε ο Αρχιτέκτονας».
  7. Την 26/6/2009 ο Αρχιτέκτονας του έργου εξέδωσε πιστοποιητικό τελικής παραλαβής και πιστοποίησε την πληρωμή προς την Εναγομένη του ποσού των €43.323,95 το οποίο αφορούσε την κράτηση (€37.673,00) και τον επιβαλλόμενο σ' αυτήν Φ.Π.Α. (€5.650,95). Το εν λόγω ποσό καταβλήθηκε.
  8. Κατά ή περί την 16/7/2009 διαπιστώθηκαν από τον Αρχιτέκτονα εκκρεμούσες και ελαττωματικές εργασίες που αφορούσαν (§ 9 της Απαίτησης): « . ελαττώματα, συστολές και λάθη μεταξύ άλλων και αναφορικά με:

(1)Την υγρομόνωση του τοίχου υπογείου.
(2)Το βιομηχανικό (εποξικό) δάπεδο εξωτερικών χώρων.
(3)Υδατοστεγάνωση ανθώνων
(4)Ρωγματώσεις στα στηθαία οροφής» 6. Η Εναγομένη κλήθηκε να τις αποκαταστήσει, αρνήθηκε όμως ευθύνη, οπότε και η Ενάγουσα ανέθεσε σε άλλο εργολάβο την εκτέλεση των εργασιών. Οι εργασίες που εκτελέστηκαν εξειδικεύονται στην § 12 της Απαίτησης και είναι οι ακόλουθες (διατηρούνται η σύνταξη και η ορθογραφία): «1. Για εργασίες μηχανημάτων δια εκσκαφή πεδήλου και επιχωμάτωση € 8780.25 2. Έξοδα δια δημιουργία αυλακιών από Μπετόν για όμβρια ύδατα € 2185.00 3. Επιδιορθώσεις τοίχου αντιστήριξης και Υπογείου από διαρροή υγρασίας €3450.00 4. Έξοδα για μόνωση τοίχου €2865.00 5. Προμήθεια και τοποθέτηση μεταλλικού flashing € 661.25 6. Έξοδα συμβούλου μηχανικού για ετοιμασία μελέτης για επιθεώρηση - επίβλεψη επισκευής της μόνωσης. € 2300 7. Για επιδιόρθωση δαπέδων στους εξωτερικούς χώρους στάθμευσης και ανθώνων. €13.940.90 8. Έξοδα ετοιμασίας έκθεσης και επίβλεψης των Εργασιών επισκευής δαπέδων και άλλων Συναφών προβλημάτων €1725.00 Σύνολο αξιούμενων ειδικών ζημιών 1 μέχρι και 8 πιο πάνω €35.957.15» Η Υπεράσπιση 7. Η Εναγομένη παραδέχεται την εν λόγω συμφωνία, αρνείται όμως ευθύνη. Η θέση της είναι ότι ο Αρχιτέκτονας του έργου την 26/6/2009 εξέδωσε πιστοποιητικό τελικής παραλαβής και την 25/8/2009 ο Επιμετρητής εκτίμησε την τελική αξία της εκτελεσθείσας εργασίας με εισήγηση όπως εκδοθεί τελικό πιστοποιητικό πληρωμής. Την 31/7/2009, αφού εκτελέστηκαν όλες οι, κατ' ισχυρισμόν, ημιτελείς και/ή κακότεχνες εργασίες, ζητήθηκε από τον Αρχιτέκτονα η αποδέσμευση της κράτησης. Η εκτέλεση των εργασιών εγκρίθηκε και η Ενάγουσα κατέβαλε στην Εναγομένη την 9/9/2009 το ποσό της κράτησης. 8. Η Εναγομένη ισχυρίζεται ότι η Ενάγουσα κωλύεται από το να εγείρει οποιαδήποτε αξίωση εναντίον της λόγω της συμπεριφοράς της. 9. Ως προς τους όρους της συμφωνίας και το κατ' ισχυρισμόν κώλυμα, στην § 14 της Υπεράσπισης ισχυρίζεται ότι: «i. Σύμφωνα με τις προδιαγραφές ο εργολάβος έπρεπε να παραχωρήσει γραπτή εγγύηση 10 χρόνων από την προσωρινή παραλαβή των εργασιών για την στεγανότητα και καλή ποιότητα της εργασίας όλων των μονώσεων. ii. Όλες οι εργασίες σε σχέση με τις μονώσεις και/ή συναφείς εργασίες εκτελούνταν σύμφωνα με τις οδηγίες και/ή έγκριση υλικών και/ή εργασιών από τον Αρχιτέκτονα του έργου. Οι Εναγόμενοι επιφυλάσσονται κατά την ακρόαση της υπόθεσης να προσκομίσουν σχετική μαρτυρία. iii. Λόγω της υπό παραγράφου (
  1. ii)πιο πάνω οι Ενάγοντες κωλύονται να έχουν οποιαδήποτε αξίωση έναντι των Εναγομένων.» 10. Η Εναγομένη αρνείται τις αξιώσεις της Ενάγουσας και οποιαδήποτε ευθύνη. Η Απάντηση 11. Με την Απάντηση της η Ενάγουσα αντιδικεί (joins issue) με την Εναγομένη επί όλων των επιδίκων θεμάτων και αρνείται τους ισχυρισμούς και θέσεις που προβάλλει. 12. Ισχυρίζεται ότι το πιστοποιητικό τελικής παραλαβής δεν απαλλάσσει την Εναγομένη από τις συμβατικές της υποχρεώσεις και τις σχετικές εγγυήσεις που παρέσχε. Μη αναζήτηση λεπτομερειών 13. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι η Εναγομένη δεν ζήτησε περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες σε σχέση με την § 9 της Απαίτησης και ειδικότερα στο ζήτημα της «υγρομόνωσης του τοίχου υπογείου». Επίσης, σε σχέση με τους ισχυρισμούς της Εναγομένης στην § 14 (
  2. ii)της Υπεράσπισης δεν ζητήθηκαν λεπτομέρειες από την Ενάγουσα. Θα καθορίζονταν πολύ πιο εύκολα τα επίδικα θέματα αν το έπρατταν. Σε σχέση και με τα δύο ζητήματα οι ακριβείς θέσεις των μερών αναπτύχθηκαν κατά τη δίκη. Και οι δύο πλευρές κινήθηκαν στα όρια των δικογραφημένων θέσεων τους. ΙΙ. Η ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ 14. Εκ μέρους της Ενάγουσας κατέθεσαν ο κ. XXXXX Νικολάου (ΜΕ 1), Διευθύνων Σύμβουλος της Ενάγουσας, ο κ. XXXXX Παντελή (ΜΕ 2), Πολιτικός Μηχανικός και ο κ. XXXXX Ηρακλέους (ΜΕ 3), Πολιτικός Μηχανικός. 15. Εκ μέρους της Εναγομένης κατέθεσαν ο κ. XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ 1), επιστάτης της Εναγομένης μέχρι και τον Ιούνιο 2018 και ο κ. XXXXX Ρουσιάς (ΜΥ 2), Διευθύνων Σύμβουλος της Εναγομένης. 16. Πέραν των γραπτών δηλώσεων που υιοθετήθηκαν (Έγγραφα Α - Δ), κατατέθηκαν 37 Τεκμήρια. Μη αμφισβητούμενα γεγονότα 17. Από την ενώπιον μου μαρτυρία αποτέλεσαν κοινές θέσεις και των δύο πλευρών ή δεν αμφισβητήθηκαν, τα ακόλουθα:
(1)Την 1/9/2006 συνομολογήθηκε μεταξύ των διαδίκων έγγραφη συμφωνία ανέγερσης κτηρίου (η «οικοδομή») στην περιοχή Γενί Τζαμί στη Λευκωσία. Τα έγγραφα της συμφωνίας ήταν το «Έντυπο Κυρίως Συμβολαίου για Οικοδομικά Έργα (Με Ποσότητες) Ε1(Α)» (το «συμβόλαιο») της Μικτής Επιτροπής Δομικών Συμβολαίων Κύπρου, ημερ. 1/9/2006 (Τεκμήριο 2), τα αρχιτεκτονικά σχέδια (άρθρο 4
(2)(β) του Τεκμηρίου 2) η «Συγγραφή Υποχρεώσεων» (Τεκμήριο 1 και άρθρο 4
(2)(γ) του Τεκμηρίου 2) και τα «Δελτία Συμβολαίου» (Τεκμήριο 1 και άρθρο 4
(2)(γ) του Τεκμηρίου 2). Το συμβόλαιο (Τεκμήριο 2) αφορά τυποποιημένο έντυπο συμφωνίας της Κυπριακής οικοδομικής βιομηχανίας. Στους όρους του συμβολαίου και της Συγγραφής Υποχρεώσεων θα γίνει αναφορά στη συνέχεια.
(2)Το ποσό του συμβολαίου ανερχόταν στις Λ.Κ.897.000 (€1.532.615,40) πλέον Φ.Π.Α. Η ημερομηνία συμπλήρωσης των εργασιών, σύμφωνα με το παράρτημα του συμβολαίου, ήταν η 31/12/2007.
(3)Ο αρχιτέκτονας/ επιβλέποντας μηχανικός του έργου ήταν οι κ.κ. Πετεβής & Γεωργιάδης Συνεργάτες («ο Αρχιτέκτονας»). Ο Επιμετρητής Ποσοτήτων, ήταν οι κ.κ. Γ. Ροδίτης & Συνέταιροι (ο «Επιμετρητής Ποσοτήτων»).
(4)Την 26/3/2008 ο Αρχιτέκτονας εξέδωσε πιστοποιητικό «Έμπρακτης Συμπλήρωσης και Προσωρινής Παραλαβής» της οικοδομής (Τεκμήριο 23). Η ημερομηνία προσωρινής παραλαβής ήταν η 14/3/2008, που ήταν και η ημερομηνία επιθεώρησης της οικοδομής.
(5)Την 13/4/2009, ο Αρχιτέκτονας απέστειλε επιστολή στην Εναγομένη καλώντας την να προβεί σε επιδιορθώσεις και εκτέλεση εργασιών που καταγράφηκαν μετά από επιθεώρηση της οικοδομής την 10/4/2009 παρουσία των ΜΚ 1 και ΜΥ 2 (Τεκμήριο 5). Η Εναγομένη δεν αποδέχεται τις θέσεις του Αρχιτέκτονα για κακοτεχνίες.
(6)Την 26/6/2009, ο Αρχιτέκτονας εξέδωσε πιστοποιητικό τελικής παραλαβής (Τεκμήριο 3) με το ακόλουθο περιεχόμενο: «Την Δευτέρα 22 Ιουνίου 2009 έχουμε επισκεφθεί το χώρο του έργου και έχουμε προβεί σε επιθεώρηση και έλεγχο των διαφόρων εκκρεμοτήτων που κατά καιρούς παρατηρήθηκαν. Κατά την επιθεώρηση έχουμε διαπιστώσει ότι οι εργασίες που είχαν επισημανθεί γραπτώς προς τον εργολάβο στις επιστολές μας της 13/4/2009 με στοιχεία αναφοράς PGA 919/L.C/73/KG και της 10/6/2009 με στοιχεία αναφοράς PGA 919/L.C/74/KG έχουν διευθετηθεί. Μετά την πιο πάνω διαπίστωση θεωρούμε ότι η εργασία της επικεφαλίδας έχει συμπληρωθεί και η παρούσα επιστολή αποτελεί και το πιστοποιητικό της τελικής παραλαβής της.»
(7)Την 16/7/2009, ο Αρχιτέκτονας απέστειλε στην Ενάγουσα και στην Εναγομένη, με κοινοποίηση στον Επιμετρητή Ποσοτήτων, επιστολή (Τεκμήριο 6) αναφέροντας ότι, μετά από επίσκεψη στο εργοτάξιο, επισημάνθηκαν κακοτεχνίες. Αυτές κατατάχθηκαν σε τρεις κατηγορίες: «1) Στις κακοτεχνίες ή και εκκρεμείς εργασίες που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα 2) Τις κακοτεχνίες που δεν είναι ορθό, λόγω των καιρικών συνθηκών, να αντιμετωπιστούν τώρα 3) Τις κακοτεχνίες που δεν μπορούν να επιλυθούν και για τις οποίες γίνεται εισήγηση να αποκοπεί ένα λογικό ποσό από τον Εργολάβο σαν αποζημίωση προς τον Εργοδότη.»
(8)Με την εν λόγω επιστολή δόθηκαν οδηγίες στον Επιμετρητή Ποσοτήτων να λάβει υπ' όψιν του στην ετοιμασία του τελικού λογαριασμού συγκεκριμένες αφαιρέσεις ή προσθέσεις.
(9)Την 20/7/2009, ο Αρχιτέκτονας απέστειλε στην Εναγομένη επιστολή (Τεκμήριο 7). Αφορούσε απάντηση σε επιστολή της Εναγομένης, ημερομηνίας 17/7/2009, η οποία δεν έχει κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Η αλήθεια των ισχυρισμών που περιέχονται στα Τεκμήρια 6 και 7) δεν είναι αποδεκτή από την Εναγομένη.
(10)Την 31/8/2009 ο Αρχιτέκτονας, στη βάση του υπολογισμού του Επιμετρητή Ποσοτήτων, εξέδωσε το πιστοποιητικό πληρωμής που αφορούσε την κράτηση (Τεκμήριο 4). Το εγκριθέν ποσό ανερχόταν στα €37.673 πλέον €5.650,95 Φ.Π.Α. (προς 15%), σύνολο €43.323,95. Η Ενάγουσα κατέβαλε το εν λόγω ποσό στην Εναγομένη.
(11)Την 22/6/2011, η Ενάγουσα, δια του τότε δικηγόρου της απέστειλε επιστολή (Τεκμήριο 8) στην Εναγομένη στην οποία αναφέρονταν τα ακόλουθα (διατηρείται η σύνταξη και ορθογραφία): «Ενεργώ κατ' εντολή των πελατών μου Lasercharge Ltd και έχω οδηγίες να αναφέρω τα ακόλουθα σε σχέση με το πιο πάνω έργο: 1. Μετά την παράδοση του έργου και τη χρήση του από τον ιδιοκτήτη εμφανίστηκαν ελαττώματα συστολές και λάθη. Σύμφωνα με μελέτη που ετοίμασε πραγματογνώμονας τα εν λόγω ελαττώματα συστολές και λάθη οφείλονται σε λανθασμένη τεχνουργία ή/και υλικά. 2. Τα εν λόγω ελαττώματα, συστολές και λάθη αφορούν: (
  1. i)Την υγρομόνωση του τοίχου υπογείου, (
  2. ii)Το βιομηχανικό (εποξειδικό) δάπεδο εξωτερικών χώρων, (iii) Υδατοτεγάνωση ανθώνων, (
  3. iv)Ρωγματώσεις στα στηθαία οροφής. 3. Οι πελάτες μου με πλήρη επιφύλαξη όλων ανεξαιρέτως των δικαιωμάτων τους προβαίνουν σε επιδιορθώσεις των πιο πάνω εργασιών και σας καλούν εάν τον επιθυμείτε να επισκεφτείτε και να επιβεβαιώσετε την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών. Έχω οδηγίες από τους πελάτες μου να σας ειδοποιήσω ότι προτίθενται να διεκδικήσουν από εσάς τα έξοδα των εν λόγω εργασιών.»
(12)Η αποστολή και λήψη της επιστολής (Τεκμήριο 8) δεν αμφισβητείται. Υπό αμφισβήτηση τελεί το βάσιμο των απαιτήσεων της Ενάγουσας όπως αυτές εκτίθενται στην εν λόγω επιστολή. Η Εναγομένη δια των τότε δικηγόρων της αρνήθηκε οποιαδήποτε ευθύνη (βλ. επιστολή ημερ. 21/7/2013 - Τεκμήριο 13).
(13)Τέλος, δεν αμφισβητείται ότι η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €35.957,15 για την εκτέλεση των εργασιών ως οι ισχυρισμοί της. Αυτό που δεν είναι δεκτό είναι ότι οι εκτελεσθείσες εργασίες για τις οποίες καταβλήθηκε το εν λόγω ποσό αφορούν επισκευές κακοτεχνιών της Εναγομένης. Δεν αμφισβητείται επίσης το εύλογο της αμοιβής του ΜΕ 2. 18. Για όλες τις πιο πάνω κοινές θέσεις προβαίνω και σε ανάλογα ευρήματα. Επίδικα θέματα 19. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι παρουσιάστηκαν προβλήματα στην οικοδομή, και συγκεκριμένα:
(1)στην υγρομόνωση του τοίχου του υπογείου·
(2)στο βιομηχανικό (εποξικό) δάπεδο εξωτερικών χώρων·
(3)στην υδατοστεγάνωση των ανθώνων· και
(4)στα στηθαία οροφής, όπου παρουσιάστηκαν ρωγματώσεις.
  1. Υποστηρίζει ότι δυνάμει του συμβολαίου και της Συγγραφής Υποχρεώσεων (που αποτελεί μέρος της), η Εναγομένη φέρει ευθύνη για την ποιότητα εκτέλεσης των εργασιών της οικοδομής αλλά και ότι είχε υποχρέωση να παράσχει και ότι παρέσχε εγγυήσεις 15 ετών για τα εποξικά δάπεδα και 10 ετών για την ποιότητα των μονώσεων.
  2. Η Εναγομένη υποστηρίζει ότι οι κακοτεχνίες ή ελαττώματα που της καταλογίζει η Ενάγουσα αφορούν εργασίες που δεν εκτελέστηκαν από την ίδια (μόνωση οροφής και μέρος της μόνωσης του τοίχου αντιστήριξης), ή ότι έγιναν ως οι συμβατικές τις υποχρεώσεις και σύμφωνα με τις οδηγίες του Αρχιτέκτονα και των προμηθευτών των υλικών (μόνωση τοίχου αντιστήριξης και εποξικά πατώματα) οπότε και δεν φέρει ευθύνη. Ισχυρίζεται επίσης ότι δεν ζητήθηκαν ποτέ, οπότε και δεν δόθηκαν, εγγυήσεις και ότι δεν φέρει ευθύνη για ελαττώματα που προέκυψαν μετά την δωδεκάμηνη περίοδο ευθύνης για τα ελαττώματα. «Οχυρώνεται» στην ουσία πίσω από το πιστοποιητικό τελικής παραλαβής. Η Μαρτυρία για την Ενάγουσα Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Νικολάου (ΜΕ 1)
  3. Ο ΜΕ 1 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Α). Κατέθεσε κατά την κυρίως του εξέταση, αντίγραφο της συγγραφής υποχρεώσεων (Τεκμήριο 1), του συμβολαίου (Τεκμήριο 2), το πιστοποιητικό τελικής παραλαβής ημερ. 26/6/2009 (Τεκμήριο 3) και το πιστοποιητικό για πληρωμή του υπολοίπου και της κράτησης ημερ. 31/8/2009 (Τεκμήριο 4).
  4. Η θέση του ήταν ότι την 16/7/2009, μετά την έκδοση του πιστοποιητικού τελικής παραλαβής την 26/6/2009, διαπιστώθηκαν κακοτεχνίες και ελαττωματικές εργασίες οι οποίες αφορούσαν:
(1)το βιομηχανικό (εποξικό) δάπεδο εξωτερικών χώρων∙
(2)την υδατοστεγάνωση ανθώνων∙ και
(3)την εμφάνιση ρωγματώσεων στα στηθαία οροφής.
  1. Ο Αρχιτέκτονας ζήτησε την επιδιόρθωση τους με το πέρας του καλοκαιριού του 2009 με σκοπό να παρέλθουν οι μεγάλες ζέστες, «αφού «εξελιχθεί, ολοκληρωθεί και εκτονωθεί το φαινόμενο της υγρασίας». Η Εναγομένη προχώρησε στις επιδιορθώσεις πρόωρα και απαίτησε την έκδοση του πιστοποιητικού, Τεκμήριο
  2. Οι σχετικές επιστολές του Αρχιτέκτονα ήταν οι επιστολές ημερ. 13/4/2009 (Τεκμήριο 5), ημερ. 16/7/2009 (Τεκμήριο 6) και ημερ. 20/7/2009 (Τεκμήριο 7).
  3. Λόγω της πρόωρης αποκατάστασης, τα ίδια προβλήματα επανεμφανίστηκαν ενώ προέκυψαν και επιπλέον προβλήματα αναφορικά με την υγρομόνωση του τοίχου του υπογείου. Η Εναγομένη δεν ανταποκρίθηκε στις οχλήσεις της Ενάγουσας, ούτε και σε επιστολή του τότε δικηγόρου της ημερ. 22/6/
  4. Αντίθετα, αρνήθηκε ευθύνη με επιστολή των τότε δικηγόρων της ημερ. 21/7/2021 (Τεκμήριο 13).
  5. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να αναφερθεί στις τεχνικές προδιαγραφές που είχαν συμφωνηθεί στη Συγγραφή Υποχρεώσεων, ούτε εάν υπήρξαν αλλαγές. Δέχθηκε εισήγηση ότι η μόνωση της οροφής έγινε από άλλη εταιρεία, δεν ήταν σε θέση όμως να διευκρινίσει τις συνθήκες κάτω από τα οποίες διορίστηκε η εν λόγω εταιρεία. Σε σχέση με το υπόγειο της οικοδομής, ανέφερε ότι δεν γνώριζε, αν σύμφωνα με τις προδιαγραφές, έπρεπε να τοποθετηθεί επαλειφόμενη μόνωση και όχι ασφαλτόπανο. Ήταν σίγουρος ότι σε σχέση με το εποξικό δάπεδο οι εργασίες εκτελέστηκαν από εργάτες της Εναγομένης και ότι τοποθέτησαν μπογιά με ρολά αντί αυτά που προνοούσαν οι προδιαγραφές. Δεν γνώριζε για εμπλοκή της εταιρείας Δομοχημική με την εποπτεία του ΜΕ
  7. Η Ενάγουσα προχώρησε στον διορισμό του ΜΕ 2 ως εμπειρογνώμονα ο οποίος ετοίμασε σχετική έκθεση την 21/1/2011 (Τεκμήριο 9). Για τις υπηρεσίες του, η Εναγομένη κατέβαλε το ποσό των €2300 (Τεκμήριο 10, το τιμολόγιο ημερ. 12//1/2011 και Τεκμήριο 11, η απόδειξη ημερ. 26/1/2011). Ακολούθως ο ΜΕ 2 την 17/5/2011 αξιολόγησε υποβληθείσες προσφορές για την διενέργεια των επιδιορθώσεων (Τεκμήριο 12). Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν γνώριζε ποια έγγραφα είχαν δοθεί στον ΜΕ
  9. Σύμφωνα με τον ΜΕ 1 εκτελέστηκαν οι πιο κάτω εργασίες (παρατίθεται αυτούσιο απόσπασμα από την § 19 της δήλωση του μάρτυρα): «
(1)(α) Στους S & Μ Solid Materials Ltd για την εκτέλεση εργασιών επιδιόρθωσης κατασκευών με ειδικά συστήματα επιφανειακής προστασίας στην οικοδομή - κτίριο των Εναγόντων. Για την εργασία αυτή οι Ενάγοντες πλήρωσαν το ποσό των €13.990.90.- Σχετικό Τιμολόγιο με αριθμό CR10000218 ημερομηνίας 1.02.2012 και απόδειξη πληρωμής του ποσού ημερ. 1.02.2012 αυτού με αριθμό 342 κατατίθενται μαζί ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «14». (β) Πριν την διεξαγωγή των πιο πάνω στην παράγραφο 19
(1)(α) εργασιών οι S & Μ Solid Materials Ltd εφόδιασαν τους Ενάγοντες με Έγγραφο τιτλοφορούμενο ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ - ΔΑΠΕΔΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ με ημερομηνία 23.10.2010 το οποίο κατατίθεται ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «15».
(2)Επίσης οι Ενάγοντες πλήρωσαν στους A.C. PROOF - SYSTEMS LTD το ποσό των €2865.00.- για μόνωση τοίχου 178 τ. μέτρων. Σχετικό τιμολόγιο ημερ. 04.11.2010 με Αριθμό 0485 και η Απόδειξη πληρωμής του τιμολογίου αυτού με αριθμό 414 ημερ.11.11.2010 επισυνάπτονται μαζί ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «16».
(3)Πλήρωσαν επίσης οι Ενάγοντες στους ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΛΤΔ το ποσό των €8780.25.- για την διεξαγωγή των εργασιών δια εκσκαφή πέδιλου και επιχωμάτωσης το οποίο τιμολόγιο πληρώθηκε την 11.11.2010. Αντίγραφο του τιμολογίου αυτού με Αριθμό 21608 ημερ.11.11.2010 κατατίθεται ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «17»
(4)Για την δημιουργία του αναγκαίου αυλακιού από μπετόν αρμέ και πρόνοιας για όμβρια ύδατα οι Ενάγοντες κατέβαλαν την 21.12.2010 στους A. ITTOS CONSTRUCTION LTD το ποσό των €2185.- Σχετικό τιμολόγιο No.0080 και απόδειξη είσπραξης του ποσού αυτού No.0084 επισυνάπτεται μαζί ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «18».
(5)Για τις αναγκαίες εργασίες για την επιδιόρθωση τοίχου περίφραξης και υπόγειας δυτικής όψης από διαρροές και υγρασίες οι Ενάγοντες κατέβαλαν στους I. ITTOS CONSTRUCTION LTD το ποσό των €3450.- με την απόδειξη 0083 ημερ.21.12.2010 για την εξόφληση του ΤΙΜΟΛΟΓΙΟΥ ημερ. 21.12.2010 με Αριθμό 0079 τα οποία κατατίθενται μαζί ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «19».
(6)Στους A.C. PROOF - SYSTEMS LTD οι Ενάγοντες πλήρωσαν το ποσό των €661.25.- με Απόδειξη Αρ.0437 ημερ. 07.1.11 για την εξόφληση του τιμολογίου 0503 ημερ. 29.12.2010 και αγορά, προμήθεια και τοποθέτηση 23 Τρέχοντων μέτρων μεταλλικού FLASHING, Τιμολόγιο Αρ.0503 και Απόδειξη Αρ.0437 κατατίθενται μαζί ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «20».
  1. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να αναφερθεί περαιτέρω στην φύση των εργασιών που εκτελέστηκαν.
  2. Στον ΜΕ 2 καταβλήθηκε επιπρόσθετα την 13/2/2012 (Τεκμήριο 21, το τιμολόγιο) το ποσό των €1.725 για την ετοιμασία έκθεσης ημερ. 10/2/2012 (Τεκμήριο 22) σε σχέση με τα παρουσιασθέντα προβλήματα και την επίβλεψη των εργασιών. Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Παντελή (ΜΕ 2)
  3. Ο ΜΕ 2 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Β). Ασκεί το επάγγελμα του Πολιτικού Μηχανικού από το
  4. Ανέφερε ότι έχει πείρα άνω των 30 ετών στη μελέτη και επίβλεψη οικοδομικών έργων και ότι έχει ετοιμάσει πάρα πολλές εκθέσεις ως εμπειρογνώμονας (Τεκμήριο 24, το βιογραφικό του σημείωμα).
  5. Η Ενάγουσα απευθύνθηκε στον ίδιο, δια του ΜΕ 1, τον Σεπτέμβριο του 2010 σε σχέση με προβλήματα που αντιμετώπιζε στην ανεγερθείσα οικοδομή της. Τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η οικοδομή της Ενάγουσας αφορούσαν την υγρομόνωση του τοίχου του υπογείου, το βιομηχανικό (εποξικό) δάπεδο των εξωτερικών χώρων, την υδατοστεγάνωση των ανθώνων και την ύπαρξη ρωγματώσεων στα στηθαία οροφής. Επισκέφθηκε το χώρο στις 17/9/2010, κατέγραψε τα όσα είδε και έλαβε φωτογραφίες. Την 21/1/2011 ετοίμασε έκθεση (Τεκμήριο 9) στην οποία περιλαμβάνονται και οι 17 φωτογραφίες που έβγαλε.
  6. Οι επί τόπου διαπιστώσεις του καταγράφηκαν στην έκθεση του (Τεκμήριο 9). Αναφέρονται τα ακόλουθα στην § 2 του Τεκμηρίου 9: «Στις 17 Σεπτεμβρίου 2010 επισκεφτήκαμε τα γραφεία της εταιρείας και διαπιστώσαμε τα ακόλουθα: (α) Στον δυτικό τοίχο υπογείου υπήρχαν δύο διαγώνιες ρωγμές από τις οποίες υπήρχαν αποτυπώματα διαρροής νερού (Φωτ. 1-3). (β) Ο τοίχος υπογείου συνεχίζει σε ύψος για άλλα 3,5 μέτρα περίπου, ως τοίχος αντιστήριξης του εδάφους του πίσω οικοπέδου, το οποίο βρίσκεται σε ψηλότερο επίπεδο. (γ) Το ασφαλτόπανο στο τμήμα του τοίχου που προεξείχε από το έδαφος, ήταν ξεκολλημένο από τον τοίχο και πεσμένο στο έδαφος (Φωτ. 4 & 5). (δ) Η επιχωμάτωση που έγινε πίσω από τον τοίχο αντιστήριξης είχε υποστεί καθίζηση με αποτέλεσμα να παρασύρει και το φρεάτιο συλλογής των νερών που βρισκόταν στην πίσω πλευρά του τοίχου. Το φρεάτιο πήρε αρκετή κλίση με αποτέλεσμα να σπάσει τις πλαστικές σωλήνες απορροής από αυτό (Φωτ. 6 & 7).»
  7. Στην § 3 του Τεκμηρίου 9, εισηγήθηκε και τον τρόπο επίλυσης. Θα γινόταν μερική εκσκαφή και επικόλληση νέου ασφαλτόπανου ώστε να υπερκαλύπτεται το υφιστάμενο και αντικατάσταση του φρεατίου νερού και των σωλήνων απορροής.
  8. Με την έναρξη των εργασιών εκσκαφής την 20/10/2010 όμως, διαπιστώθηκε ότι το πρόβλημα ήταν εκτενέστερο. Στην § 3 του Τεκμηρίου 9 αναφέρονται τα ακόλουθα: «(α) Το υφιστάμενο ασφαλτόπανο ήταν αποκολλημένο σε όλο το ύψος του τοίχου αντιστήριξης και του τοίχου υπογείου (Φωτ. 8 - 13). (β) Το ασφαλτόπανο σταματούσε στη βάση του τοίχου υπογείου και δεν προχωρούσε στο πέδιλο. (γ) Προστατευτική μεμβράνη (τάπποι) πάνω στο ασφαλτόπανο υπήρχε μόνο μέχρι το βάθος της πλάκας οροφής υπογείου (μόνο πίσω από τον τοίχο αντιστήριξης). Δεν υπήρχε δηλαδή προστατευτική μεμβράνη πάνω στην μόνωση του τοίχου του υπογείου. (δ) Λόγω της απουσίας της προστατευτικής μεμβράνης, οι δυνάμεις που ασκήθηκαν στο αποκολλημένο ασφαλτόπανο από την καθίζηση του χώματος πίσω από τον τοίχο προκάλεσαν την παραμόρφωση του σε ορισμένες θέσεις (Φωτ. 10, 14 - 17). Λόγω των προαναφερθέντων διαπιστώσεων, κατέστη αναγκαία η εκσκαφή πίσω μέρος του τοίχου μέχρι το βάθος της θεμελίωσης, η αντικατάσταση του ασφαλτόπανου σε όλη την επιφάνεια του τοίχου υπογείου και του τοίχου αντιστήριξης και η τοποθέτηση προστατευτικής μεμβράνης (τάπποι) επίσης σε όλη την επιφάνεια του τοίχου υπογείου και του τοίχου αντιστήριξης.»
  9. Ως προς την υγρομόνωση στον δυτικό τοίχο του υπογείου ανέφερε τα ακόλουθα στις §§ 11 και 12 της δήλωσης του ως επιπρόσθετη επεξήγηση: «
  10. ... Τα προβλήματα τα οποία διεπίστωσα και τα οποία περιγράφω στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 είναι καθαρά αποτέλεσμα κακής εφαρμογής υλικών ή/και μή χρήσης ων κατάλληλων υλικών.
  11. Ενδεικτικά υποδεικνύω την παράγραφο
  12. (γ) και τις παρατηρήσεις (γ) και (δ) της σελίδας 4 (παρατηρήσεις μετά την εκσκαφή πίσω από τον τοίχο στις 20.10.2010) του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 9 καθώς επίσης και τις φωτογραφίες 4, 5, 8, 9, 10 μέχρι και 17 επί του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
  13. Το ότι το ασφαλτόπανο το οποίο είναι βασικό μονωτικό υλικό βρέθηκε ξεκολλημένο από τον τοίχο 15 (δέκα πέντε μόλις) μήνες μετά την τελική παραλαβή του έργου η οποία έγινε την 26.06.2009 όπως φαίνεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3, αυτό από μόνο του οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα ότι τοποθετήθηκε από την αρχή λανθασμένα και χωρίς προστασία κάλυψη με προστατευτική μεμβράνη. Το ασφαλτόπανο αυτό εάν τοποθετείτο με τον ορθό τρόπο και εάν εγίνετο η σωστή συμπύκνωση του εδάφους πίσω από τον τοίχο, θα είχε ζωή και θα εξυπηρετούσε τον σκοπό για τον οποίο τοποθετήθηκε για πολλά χρόνια και όχι 15 περίπου μήνες. Αυτός ήταν και ο λόγος της πρόκλησης των προβλημάτων υγρομόνωσης του τοίχου του υπογείου.»
  14. Προφορικά συμπλήρωσε ότι αν το ασφαλτόπανο ήταν καλά τοποθετημένο δεν θα υποχωρούσε και εξήγησε στο δικαστήριο τον τρόπο που αυτό τοποθετείται. Απαιτείται ο καθαρισμός της επιφάνειας, η τοποθέτηση ασφαλτικής επάλειψης και ακολούθως η τοποθέτηση με τη χρήση θερμότητας του ασφαλτόπανου. Με αναφορά στις φωτογραφίες 9 και 10 του Τεκμηρίου 9, εξήγησε ότι δεν φαινόταν να είχε τοποθετηθεί ασφαλτική επάλειψη σε όλα τα σημεία κάτω από το ασφαλτόπανο. Δεν ήταν σε θέση όμως να απαντήσει ως προς την επάρκεια της ασφαλτικής επάλειψης που όντως είχε τοποθετηθεί. Δέχθηκε επίσης ότι ζημιά στο ασφαλτόπανο θα μπορούσε να είχε προκληθεί από τις εργασίες εκσκαφής.
  15. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος δεν είχε εξετάσει τη Συγγραφή Υποχρεώσεων (Τεκμήριο 1) για την σύνταξη της έκθεσης του. Αυτό που είχε κληθεί να πράξει ήταν να εξετάσει τα προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί και τον τρόπο επίλυσης τους. Δεν γνώριζε ποιου ήταν η ευθύνη να εκτελέσει την αρχική εργασία (μονώσεων, εποξικών πατωμάτων, επιχωμάτωσης) ούτε ήταν κάτι που είχε σημασία για τον ίδιο. Ούτε ήταν σε θέση να διαπιστώσει την ποιότητα των υλικών που είχαν αρχικά χρησιμοποιηθεί ούτε γνώριζε τις οδηγίες του Αρχιτέκτονα. Αυτό που διαπίστωσε ήταν ότι το ασφαλτόπανο (προστατευτική μεμβράνη) που είχε τοποθετηθεί στον τοίχο αντιστήριξης δεν συνέχιζε για να καλύψει τον τοίχο του υπογείου, αλλά έφτανε μέχρι την πλάκα οροφής.
  16. Σε σχέση με τις εργασίες διόρθωσης έκανε προσωπική επίβλεψη και ενέκρινε την καταβολή των ποσών των εκδοθέντων τιμολογίων (Τεκμήρια 16 - 20) ως λογικών. Ο ίδιος πληρώθηκε €2300 για την μελέτη και επίβλεψη (Τεκμήρια 10 και 11).
  17. Ως προς τις εργασίες επιδιόρθωσης του εποξικού δαπέδου, την υδατοστεγάνωση των ανθώνων και τις ρωγματώσεις στα στηθαία οροφής ετοίμασε έκθεση ημερ. 10/2/2012 (Τεκμήριο 22), στην οποία περιλαμβάνονται άλλες 18 φωτογραφίες που έβγαλε. Προέβη στις ακόλουθες διαπιστώσεις (Τεκμήριο 22): «
  18. ΟΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Στις 17 Σεπτεμβρίου και 9 Νοεμβρίου 2010 επισκεφτήκαμε τα γραφεία της εταιρείας και διαπιστώσαμε τα ακόλουθα: (α) Σε διάφορες θέσεις του δαπέδου στους εξωτερικούς χώρους του κτιρίου το βιομηχανικό / εποξικό δάπεδο παρουσίαζε αποκολλήσεις (Φωτ. 1-4). Εκτιμάται ότι οι αποκολλήσεις του δαπέδου οφείλονται στην κακή προετοιμασία του υποστρώματος ή/και την κατασκευή του βιομηχανικού δαπέδου χωρίς να ακολουθηθούν οι τεχνικές προδιαγραφές του προμηθευτή του δαπέδου. (β) Σε διάφορες θέσεις του δαπέδου στους εξωτερικούς χώρους του κτιρίου το βιομηχανικό / εποξικό δάπεδο παρουσίαζε ρωγμές (Φωτ. 5-7). Εκτιμάται ότι οι ρωγμές οφείλονται στην απουσία ικανοποιητικού αριθμού αρμών διαστολής οι οποίοι να ελέγχουν την μετακίνηση λόγω συστολών / διαστολών του οπλισμένου σκυροδέματος που αποτελεί την βάση έδρασης του βιομηχανικού / εποξικού δαπέδου. (γ) Στην οροφή του υπόγειου χώρου στάθμευσης του κτιρίου υπήρχαν αποτυπώματα διαρροής νερού κυρίως στην περιοχή των φωταγωγών στην οροφή των οποίων βρίσκονται εξωτερικοί ανθώνες. (Φωτ. 8, 9). Αποτυπώματα διαρροής νερού είχαν παρατηρηθεί και σε θέσεις της οροφής του υπόγειου χώρου στάθμευσης όπου υπήρχε τριχοειδής ρωγμή (Φωτ. 10). Εκτιμάται ότι οι διαρροές νερού οφείλονται στην μη αποτελεσματική υγρομόνωση των ανθώνων ή/και στην παρουσία των ρωγμών στην πλάκα οροφής του υπόγειου χώρου στάθμευσης οι οποίες συνεχίζουν και στο βιομηχανικό / εποξικό δάπεδο του εξωτερικού χώρου στάθμευσης (βλέπε στην προηγούμενη παράγραφο β). (δ) Στο στηθαίο οροφής υπήρχαν κατακόρυφες ρωγμές σε τακτά διαστήματα (Φωτ. 11, 12). Ρωγμές αυτού του είδους παρουσιάζονται σε περιπτώσεις απουσίας ικανοποιητικού αριθμού αρμών διαστολής. Το γεγονός ότι στο στηθαίο φαίνονται αρμοί σε τακτά διαστήματα (Φωτ. 13), δεικνύει ότι οι αρμοί αυτοί δεν έχουν κατασκευαστεί σωστά με αποτέλεσμα να μην λειτουργήσουν για να αποτρέψουν την ρωγμάτωση του στηθαίου. (ε) Στο περιτοίχισμα πρόσοψης υπήρχαν κατακόρυφες ρωγμές σε τακτά διαστήματα (Φωτ. 14). Όπως έχει σχολιαστεί στην προηγούμενη παράγραφο οι ρωγμές αυτές οφείλονται στην έλλειψη ικανοποιητικού αριθμού αρμών διαστολής. (στ) Η βαφή σε μεταλλικά στοιχεία του κτιρίου όπως υδρορροές και σχάρες παραθύρων είχε αποκολληθεί / φθαρεί. Εκτιμάται ότι η αποκόλληση της βαφής στις υδρορροές (Φωτ. 15) οι οποίες είναι γαλβανισμένες μεταλλικές σωλήνες οφείλεται στην μη χρήση βαφής / υποστρώματος (undercoat) κατάλληλης για γαλβανισμένες επιφάνειες. Οι φθορές στην βαφή των μεταλλικών σχαρών παραθύρων (Φωτ. 16) εκτιμάται ότι οφείλεται στην μη ικανοποιητική προετοιμασία της επιφάνειας πριν από τον χρωματισμό ή/και μη ικανοποιητικού πάχους της βαφής. (ζ) Στην βάση ορισμένων τοίχων στον διάδρομο του υπογείου υπήρχαν αποτυπώματα υγρασίας και αποκολλήσεις της βαφής (Φωτ. 17&18). Για τον εντοπισμό της πηγής ενδεχόμενης διαρροής νερού (παροχή ή αποχέτευση) χρησιμοποιήθηκε θερμική κάμερα και εξετάστηκαν όλα τα πιθανά σενάρια. Δυστυχώς η έρευνα δεν κατάφερε να δώσει σαφείς ενδείξεις για την πηγή της υγρασίας.»
  19. Σε σχέση με αυτές τις εργασίες ζητήθηκαν τρεις προσφορές. Ετοίμασε έκθεση αξιολόγησης των προσφορών την 17/5/2011 (Τεκμήριο 12) με την οποία εισηγήθηκε την ανάθεση των εργασιών στην S & M Solid Materials Ltd (Τεκμήριο 15 η προσφορά της ημερ. 23/10/2010). Οι εργασίες εκτελέστηκαν με επιτυχία και ενέκρινε την εξόφληση του τιμολογίου που εκδόθηκε (Τεκμήριο 14). Για την εργασία του αυτή έλαβε €1.725 (Τεκμήριο 21, το τιμολόγιο του).
  20. Όλες οι εργασίες εκτελέστηκαν με επιτυχία και διορθώθηκαν τα προβλήματα που υπήρχαν.
  21. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με την επιδιόρθωση του εποξικού δαπέδου, ανέφερε ότι ο ΜΕ 3 του είχε αναφέρει ότι ήταν ο υπεύθυνος του συνεργείου της Δομοχημικής, της εταιρείας που είχε κάνει την αρχική εργασία. Δεν θεώρησε πρόβλημα το γεγονός ότι θα εκτελούσε ξανά την εργασία, τώρα με τη δική του εταιρεία, αφού θα είχε την εποπτεία ο ίδιος ο ΜΕ 2 και είχε γνώση των υλικών που θα χρησιμοποιούνταν. Απέκλεισε το ενδεχόμενο τοπικών επιδιορθώσεων με το ίδιο υλικό για λόγους αισθητικής και ομοιομορφίας. Αντίθετος ήταν και με τη χρήση διαφορετικού υλικού για τοπική επιδιόρθωση. Ο ιδιοκτήτης, ήταν η θέση του, δεν θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα για το οποίο πλήρωσε ευθύς εξαρχής. Η αρχική τοποθέτηση ανέφερε θα έπρεπε να γίνει σύμφωνα με τα σχέδια (τοποθέτηση αρμών συστολής/ διαστολής). Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Ηρακλέους (ΜΕ 3)
  22. Ο ΜΕ 3 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Γ). Είναι Πολιτικός Μηχανικός. Από το 1996 έως το 2010 εργαζόταν στην Δομοχημική. Η εν λόγω εταιρεία ασχολείται, μεταξύ άλλων, με την πώληση μονωτικών ή εποξικών υλικών και εκτελεί εργασίες τοποθέτησης τους. Μέρος των καθηκόντων του, εκτός από την ετοιμασία και υποβολή προσφορών σε πελάτες, ήταν και η πώληση υλικών και η ενημέρωση των πελατών για την σωστή εφαρμογή τους. Ο ίδιος ή η Δομοχημική δεν είχαν ανάμειξη στην εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας στην οικοδομή της Ενάγουσας από την Εναγομένη.
  23. Από το 2010 και μετά, δραστηριοποιήθηκε με δική του εταιρεία παρέχοντας ανάλογες υπηρεσίες με αυτές της Δομοχημικής. Την 23/10/2010 υπέβαλε στην Ενάγουσα προσφορά (Τεκμήριο 15) για την αποκατάσταση του βιομηχανικού εποξικού δαπέδου το οποίο παρουσίαζε ελαττώματα. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν υπό την επίβλεψη του ΜΕ
  24. Την 1/2/2012 εκδόθηκε σχετικό τιμολόγιο για το ποσό των €13.990,90 το οποίο εξοφλήθηκε. Οι εργασίες αφορούσαν την αφαίρεση του κατεστραμμένου εποξικού δαπέδου και την κατασκευή νέου. Η αρχική εργασία, ήταν η θέση του, έγινε με ακατάλληλα υλικά. Η μερική ή τμηματική επιδιόρθωση δεν ενδεικνυόταν ούτε ήταν δυνατή. Θα παρουσιάζονταν προβλήματα λόγω ασυμβατότητας των υλικών και θα υπήρχε ακαλαισθησία λόγω ανομοιομορφίας στο χρώμα.
  25. Προφορικά συμπλήρωσε ότι, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Συγγραφής Υποχρεώσεων το εποξικό πάτωμα θα έπρεπε να αντέξει τουλάχιστον 10 έτη.
  26. Αντεξεταζόμενος του υποδείχθηκε επιστολή του Αρχιτέκτονα ημερ. 16/9/2008 με την οποία η Εναγομένη ενημερωνόταν ότι θα τοποθετούνταν υλικά της Δομοχημικής υπό την δική του επίβλεψη Έγγραφο Α - Τεκμηρίου 25). Δεν θυμόταν τέτοιο έγγραφο ή οδηγία. Θυμόταν ότι είχε κάποια επικοινωνία με τον ΜΥ 2 ο οποίος του είχε ζητήσει να πάει στο χώρο αλλά επειδή ήταν Σάββατο δεν μπορούσε. Δεν είχε υπ' όψιν του επιστολή της Εναγομένης προς τον Αρχιτέκτονα με την οποία είχε αντιπροτείνει άλλες ημερομηνίες. Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος δεν πήγε ποτέ, ούτε επέβλεψε τις εργασίες τοποθέτησης από την Εναγομένη. Ούτε είδε πως εφαρμόστηκε το υλικό. Δεν γνώριζε γιατί ο Αρχιτέκτονας ζητούσε από τον ίδιο ειδικά να επιβλέψει. Γνώριζε τον Αρχιτέκτονα και είχε συνεργαστεί μαζί του αρκετές φορές. Αρνήθηκε υποβολή ότι και η δική του εργασία που εκτελέστηκε μετέπειτα ήταν κακότεχνη) με αναφορά σε φωτογραφία του 2020 - επισύναψη (δ) του Τεκμηρίου 25). Δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει τί εγγύηση έδιδε η Δομοχημικη ή θα έδιδε ο ίδιος. Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ 1)
  27. Ο ΜΥ 1 υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (Έγγραφο Δ). Ο ΜΥ 1 εργαζόταν στην Εναγομένη από τον Αύγουστο του 2007 μέχρι και τον Ιούνιο του
  28. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ήταν κτίστης για 35 έτη. Σήμερα είναι συνταξιούχος. Ήταν ο επιστάτης του εν λόγω έργου, στο οποίο, όπως ανέφερε αντεξεταζόμενος, ανέλαβε στα μέσα της εκτέλεσης των εργασιών. Ήταν επίσης υπεύθυνος για την τοποθέτηση του εποξικού δαπέδου. Χρησιμοποιήθηκαν υλικά τα οποία η Εναγομένη προμηθεύτηκε από την Δομοχημική. Ο ίδιος, όπως ανέφερε αντεξεταζόμενος, δεν είχε γνώσεις για την τοποθέτηση των εν λόγω υλικών. Ήταν η δεύτερη φορά που τοποθετούσε τέτοιο υλικό.
  29. Ο ΜΕ 3 ήταν το πρόσωπο που τους εξήγησε τον τρόπο τοποθέτησης του υλικού και ακολούθησαν τις οδηγίες του. Ο ΜΕ 3 επισκεπτόταν το έργο και επιθεωρούσε τις εργασίες. Τους έδειξε επίσης τον τρόπο διόρθωσης κάποιων προβλημάτων που υπήρξαν. Την εργασία επιθεώρησε και ο Μηχανικός του έργου κ. XXXXX Ψύλλος. Εξ όσων θυμόταν, ο ΜΕ 3 δεν προέβη σε οποιαδήποτε παρατήρηση κατά την τοποθέτηση του υλικού. Ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να αναγνωρίσει από τις φωτογραφίες 1 και 2 του Τεκμηρίου 22 αν η εργασία είχε ελαττώματα. Αρνήθηκε υποβολή ότι ο ΜΕ 3 δεν είχε ανάμειξη στο έργο. Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Ρουσιά (ΜΥ 2)
  30. Ο ΜΥ 2 ανέφερε ότι είναι ο ιδιοκτήτης και διευθυντής της Εναγομένης, η οποία και διαθέτει όλες τις απαιτούμενες άδειες για την άσκηση εργοληπτικών εργασιών.
  31. Ως προς το ζήτημα της τοποθέτησης του εποξικού υλικού, ανέφερε ότι η εργασία έγινε υπό την επίβλεψη του ΜΕ
  32. Δεν αντιλαμβανόταν γιατί ο ΜΕ 3 αρνήθηκε ότι την είχε επιβλέψει. Η εκτέλεση της εργασίας έγινε από τον ΜΕ 3 και τον ΜΥ
  33. Ο ΜΕ 3 μάλιστα είχε πάρει και στα χέρια του τη μύστρα για να οριζοντιοποιήσει μικρή λακκούβα. Αντεξεταζόμενος όμως, διευκρίνισε ότι αυτό έγινε κατά τη διάρκεια των εργασιών επιδιόρθωσης. Η ανάμειξη του ΜΕ 3 προέκυπτε και από ανταλλαγείσα αλληλογραφία και οδηγίες του Αρχιτέκτονα. Παρέπεμψε σχετικά σε επιστολή του Αρχιτέκτονα, ημερ. 25/9/2007 (Τεκμήριο 26), με την οποία δίδονταν ειδικά οδηγίες για τοποθέτηση συγκεκριμένου υλικού της Δομοχημικής, σύμφωνα με τη συγγραφή υποχρεώσεων (Τεκμήριο 1). Στις οδηγίες αναφέρονταν τα ακόλουθα: «Αναφερόμαστε στα τελευταία υλικά που έχετε υποβάλει για έγκριση και σας πληροφορούμε τα ακόλουθα: 1) Εγκρίνουμε το υλικό SIKAFLOOR 156 για να χρησιμοποιηθεί στη θέση του ΕΡΟΝΙΤΕ CLEAR SEALER στις θέσεις που προβλέπονται στα σχέδια (Σελίδα 3/13 παράγραφος Δ του Δελτίου τιμών και ποσοτήτων). 2) Εγκρίνουμε το υλικό SIKAFLOOR 261 να τοποθετηθεί σαν αυτοεπιπεδούμενο εποξικό δάπεδο όπως αυτό αναφέρεται στις σελίδες 3/80 και 3/85 και τις παραγράφους Γ-Ε και Β αντίστοιχα του Δελτίου τιμών και ποσοτήτων και προδιαγράφεται στις σελίδες 1/52 και 1/53 παράγραφο Κ8 των όρων. Εισήγηση του προμηθευτή με τον οποίο έχουμε επικοινωνήσει είναι αντί να τοποθετηθεί το υλικό SIKAFLOOR 261 σε όλο το πάχος των 3 τουλάχιστο χιλιοστών, να τοποθετηθεί πρώτα το υλικό SIKAFLOOR 81 (που διακόπτει την υγρασία) και στη συνέχεια το SIKAFLOOR 261 σαν τελική επίστρωση. Για το υλικό αυτό θεωρούμε σκόπιμο να σας μεταφέρουμε και αντίγραφο των προδιαγραφών που θα πρέπει να θέσετε υπ'όψη του υπεργολάβου που τυχόν θα χρησιμοποιήσετε και ο οποίος θα κληθεί να δώσει τη δέκα πεντάχρονη γραπτή εγγύηση.»
  34. Παρέπεμψε επίσης σε επιστολές της Εναγομένης προς τον Αρχιτέκτονα, ημερ. 17/9/2008 (Τεκμήριο 27), με την οποία γινόταν αναφορά σε προγραμματισμό των διορθωτικών εργασιών παρουσία του ΜΕ 3 και ημερ. 7/10/2008 (Τεκμήριο 28), με την οποία βεβαίωνε την εκτέλεση των εργασιών και ζητούσε παραλαβή της.
  35. Τέλος σε σχέση με αυτό το ζήτημα παρουσίασε τρεις φωτογραφίες (Τεκμήρια 29 - 30) πού λήφθηκαν την 14/7/2011 και στις οποίες φαίνονται μικρής έκτασης φθορές σε αντιδιαστολή με την κατάσταση σήμερα (Τεκμήρια 31 και 37) με την οποία φαίνεται ότι η δουλειά της εταιρείας του ΜΕ 3, που έγινε μετά, να παρουσιάζει μεγάλης έκτασης φθορές. Η θέση του ΜΥ 2 ήταν ότι η εργασία εκτελέστηκε με υλικά της Δομοχημικής με την επίβλεψη της εν λόγω εταιρείας και η οποία εργασία έγινε αποδεκτή από τον Αρχιτέκτονα που αποδέσμευσε την κράτηση.
  36. Σε σχέση με την υγρομόνωση, παρουσίασε την οδηγία του Αρχιτέκτονα, ημερ. 31/10/2007 (Τεκμήριο 32) με την οποία η ανάθεση της υγρομόνωσης της ταράτσας είχε ανατεθεί σε άλλη εταιρεία. Επομένως δεν μπορούσε, όπως ανέφερε αντεξεταζόμενος, η Εναγομένη να έχει ευθύνη για τα προβλήματα που εμφανίστηκαν στα στηθαία. Σε σχέση με την υγρομόνωση των τοίχων αντιστήριξης παρουσίασε ανάλυση της οικονομικής απαίτησης της Εναγομένης, ημερ. 11/1/2008 (Τεκμήριο 33), όπως αυτή είχε υποβληθεί στον Αρχιτέκτονα, στην οποία φαίνονταν οι αλλαγές που είχαν συμφωνηθεί σε σχέση με τα όσα προνοούνταν στη Συγγραφή Υποχρεώσεων (Τεκμήριο 1)
  37. Επίσης είχε αλλάξει, σε σχέση με τις προδιαγραφές, η δομή του τοίχου, ο οποίος αρχικά θα γινόταν «σκαλιαστός» (Πρακτικά συνεδρίασης εργοταξίου ημερ. 24/7/2007, § 2Α.4 - Τεκμήριο 34). Η διαφοροποίηση ήταν σημαντική. Η κάτοχος του γειτονικού τεμαχίου ζήτησε να ανυψωθεί ο τοίχος ώστε να της δοθεί περισσότερος οριζόντιος χώρος στο δικό της οικόπεδο. Η κάτοχος πλήρωσε και τη διαφορά. Η Εναγομένη ουδέποτε τοποθέτησε υγρομόνωση στο επιπρόσθετο κομμάτι του τοίχου. Την εργασία υγρομόνωσης εκτέλεσε η κάτοχος του γειτονικού τεμαχίου η οποία ασχολούνταν με αυτές τις εργασίες. Οι αναφορές του ΜΕ 2 σε ξεκολλημένο ασφαλτόπανο αφορούσαν τις εργασίες της κατόχου του γειτονικού τεμαχίου και όχι αυτές της Εναγομένης. Ο ίδιος ουδέποτε θα τοποθετούσε ασφαλτόπανο με τέτοιο τρόπο αφού η έκθεση στον ήλιο θα προκαλούσε αποκόλληση. Παρουσίασε και φωτογραφία πρόσφατη ημερ. 31/1/2020 (Τεκμήριο 35) με την οποία φαίνεται ότι και μετά τις διορθωτικές εργασίες πάλι υπήρξε αποκόλληση. Παρουσίασε και ως Τεκμήριο 36, φωτογραφία των εργασιών εκσκαφής όπου φαινόταν ότι το ασφαλτόπανο που είχαν τοποθετήσει δεν είχε αποκολληθεί. Οι ζημιές που απεικονίζονταν στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 10 είχαν προκληθεί από το εκσκαφέα. Του φάνηκε παράδοξο ότι έγιναν τέτοιας έκτασης εργασίες και αποκλείστηκαν πιο φτηνές λύσεις οι οποίες θα επέλυαν ενδεχόμενα προβλήματα. Αρνήθηκε υποβολή ότι το ασφαλτόπανο δεν είχε τοποθετηθεί σωστά.
  38. Τέλος, ανέφερε ότι ουδέποτε ζητήθηκαν εγγυήσεις για το εποξικό δάπεδο και την υγρομόνωση. Την ίδια θέση διατήρησε και αντεξεταζόμενος. ΙΙΙ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
  39. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίστηκα στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την αντιπαρέβαλα και την εξέτασα στα πλαίσια του συνόλου της μαρτυρίας (βλ. Mustafa ν Κακουρή κ.α.
(2002)1Α ΑΑΔ 165, 172, Στυλιανίδης ν Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, 1061), αλλά και των κοινά αποδεκτών θέσεων τις οποίες παρέθεσα πιο πάνω στις §§ 17
(1)-
(13).
  1. Αμοιβαίως αποδεκτά γεγονότα τα οποία επίσης είναι αξιόπιστα, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση ελέγχου της αξιοπιστίας των μαρτύρων (βλ. A Guide for the Magistrate in the Commonwealth: Fundamental Principles and Recommended Practice, (Commonwealth Magistrates' and Judges' Association, January 2017) στη σελ. 83[1] και T. Bingham (LJ), The Judge as Juror: The Judicial Determination of Factual Issues, The Business of Judging, Selected Essays and Speeches (OUP 2000), σελ. 6[2]).
  2. Το Δικαστήριο διατηρεί πάντα την ευχέρεια, νοουμένου ότι η σχετική προσέγγιση του αιτιολογείται επαρκώς και ικανοποιητικά, να δεχθεί τη μαρτυρία ενός μάρτυρα, είτε στο σύνολο της είτε εν μέρει (βλ. Kades v Nicolaou a.o.
(1986)1 CLR 212, 216, Ομήρου ν Δημοκρατίας
(2001)2 AAΔ 506, 528, Magistrato Gardens Ltd v ΓΕ
(2012)1Α ΑΑΔ 220, 231, Μελικίδης ν Παπαγεωργίου κ.α.
(2013)1Α ΑΑΔ 832, 844 και Λαγοποδίδης ν Αναστασιάδη κ.α., ECLI:CY:AD:2017:A180, Πολιτική Έφεση 250/2011, 18/5/2017). Οι όροι του Συμβολαίου και η Συγγραφή Υποχρεώσεων
  1. Κρίνω σκόπιμο να κάνω αναφορά και στις ουσιώδεις πρόνοιες των εγγράφων που απαρτίζουν τη συμφωνία των μερών (Τεκμήρια 1 και 2), και οι οποίες, όπως έχει αναφερθεί, αποτελούν κοινό τόπο.
  2. Σύμφωνα με τον όρο, «Α.2 ΥΛΙΚΑ» της «Συγγραφής Υποχρεώσεων» (Τεκμήριο 1): «. Όλα τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν για την εκτέλεση των εργασιών θα είναι άριστης ποιότητας, της έγκρισης του Αρχιτέκτονα και να συμμορφώνονται πλήρως προς τις απαιτήσεις των αναφερόμενων Προτύπων και Κανονισμών.»
  3. Περαιτέρω σύμφωνα με τον όρο, «Α.3 ΕΚΤΕΛΕΣΗ» του Τεκμηρίου 1: «. Η εκτέλεση, και γενική ποιότητα, της εργασίας θα είναι του ψηλότερου δυνατού επιπέδου, και σύμφωνα με τις Βρεττανικές Προδιαγραφές και Κανονισμούς. Την ευθύνη για την άρτια εκτέλεση, την στερεότητα, και άριστη ποιότητα των εργασιών φέρει ο Εργολάβος, και δεν απαλλάσσει από αυτήν η επίβλεψη του Αρχιτέκτονα.» (Έμφασις δική μου)
  4. Κάτω από τον τίτλο, «Α.7 ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ (ΣΥΝΕΧ.)» αναφέρονται τα ακόλουθα: «. Ο Εργολάβος ευθύνεται για οποιαδήποτε σφάλματα, τα οποία θα προκύψουν από αμέλεια του να ζητήσει επεξηγηματικές πληροφορίες, και υποχρεούται να τα επανορθώσει με δικά του έξοδα»
  5. Αναφορικά με τις Εγγυήσεις τις οποίες επικαλείται η Ενάγουσα στο Τεκμήριο 1 γίνονται οι ακόλουθες αναφορές (διατηρούνται η σύνταξη και ορθογραφία): «Ε.10 ΕΓΓΥΗΣΗ Ο Εργολάβος πρέπει να παραχωρήσει γραπτή εγγύηση 10 χρόνων από την προσωρινή παραλαβή των εργασιών για την στεγανότητα και καλή ποιότητα της εργασίας όλων των μονώσεων.» «Κ.8 ΔΙΑΣΤΡΩΣΗ ΠΑΤΩΜΑΤΟΣ ΜΕ ΕΠΟΞΙΚΟ ΠΑΤΩΜΑ (ΣΥΝΕΧ.) ... Εγγυήσεις Από τον εργολάβο που θα εκτελέσει το συμβόλαιο μετά την συμπλήρωση της εργασίας θα ζητηθεί να δόσει γραπτή εγγύηση διάρκειας τουλάχιστο δέκα πέντε ετών για την ποιότητα και την αντοχή του υλικού του. Σε όλο το πάνω χρονικό διάστημα ο εργολάβος θα είναι υποχρεωμένος με δικά του έξοδα να προβαίνει σε όλες τις επιδιορθώσεις που θα απαιτηθούν νοουμένου ότι θα αφορούν ζημιές που δεν προήλθαν από κακή χρήση του πατώματος ή καταστροφή του από μηχανικά μέσα.» (Έμφασις δική μου)
  6. Από τις πιο πάνω παραγράφους προκύπτει ότι η Εναγομένη είχε υποχρέωση να παράσχει τις εν λόγω εγγυήσεις. Αποτελεί κοινό τόπο ότι δεν δόθηκαν. Δεν έχει δοθεί μαρτυρία για το αν ζητήθηκαν. Η θέση του κ. Παπαθεοδώρου είναι ότι οι εν λόγω πρόνοιες από μόνες τους αποτελούν εγγυήσεις. Δεν είμαι διατεθειμένος να δεχθώ την θέση του. Οι πρόνοιες μπορεί να αφορούν υποχρέωση που περιλαμβάνεται στην προσφορά, όμως αυτές προϋποθέτουν την εκτέλεση των εργασιών και την επακόλουθη προσκόμιση εγγύησης από τον εργολάβο στη βάση των εργασιών που τελικώς εκτελέστηκαν και υλικών που χρησιμοποιήθηκαν. Ως εκ τούτου οι εν λόγω πρόνοιες δεν προωθούν την υπόθεση της Ενάγουσας. Αποτελούν όμως ένδειξη του αναμενόμενου χρόνου αντοχής των της εργασίας που θα εκτελούνταν.
  7. Σύμφωνα με άρθρο 16 του συμβολαίου (Τεκμήριο 2): «Άρθρο 16: Έμπρακτη Συμπλήρωση και Περίοδος Ευθύνης για Ελαττώματα
(1)Όταν κατά την γνώμη του Αρχιτέκτονα οι Εργασίες είναι έμπρακτα συμπληρωμένες, ο Αρχιτέκτονας θα εκδώσει αμέσως Πιστοποιητικό για τον σκοπό αυτό και η Έμπρακτη Συμπλήρωση των Εργασιών θα θεωρείται προς όλους του σκοπούς του παρόντος Συμβολαίου ότι είχε πραγματοποιηθεί κατά την ημέρα η οποία θα καθορίζεται εις το Πιστοποιητικό αυτό.
(2)Οποιαδήποτε ελαττώματα, συστολές ή άλλα λάθη τα οποία θα εμφανισθούν εντός της Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα η οποία καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Ορων και τα οποία οφείλονται εις υλικά ή τεχνουργία μή σύμφωνα προς το παρόν Συμβόλαιον ή εις βλάβες ένεκα παγετού οι οποίες συμβαίνουν πριν από την Έμπρακτη Συμπλήρωση των Εργασιών, θα καθορισθούν από τον Αρχιτέκτονα εις Κατάλογο Ελαττωμάτων τον οποίο θα συντάξει και παραδώσει εις τον Εργολάβο εντός λογικού χρόνου μετά την εκπνοή της προαναφερόμενης Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα και, εντός λογικού χρόνου μετά την λήψη αυτού του Καταλόγου, τα ελαττώματα, οι συστολές και άλλα λάθη τα οποία καθορίζονται εις τον εν λόγω Κατάλογο θα επιδιορθώνονται από τον Εργολάβο και (εκτός εάν ο Αρχιτέκτονας δώσει διαφορετικές οδηγίες εις την οποία περίπτωση το Ποσό Συμβολαίου θα ρυθμίζεται ανάλογα) εντελώς με δικά του έξοδα.
(3).
(4).
(5)...» (Έμφασις δική μου)
  1. Η περίοδος ευθύνης ελαττωμάτων σύμφωνα με το «Παράρτημα Όρων Συμβολαίου» (Τεκμήριο 2) καθορίστηκε στους 12 μήνες από την ημερομηνία έμπρακτης συμπλήρωσης των εργασιών. Στην προκειμένη περίπτωση η δωδεκάμηνη περίοδος άρχισε την 14/3/
  3. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελική ρύθμιση του ποσού του έργου γίνεται με βάση το άρθρο 31 του Τεκμηρίου
  4. Κατά την τελική ρύθμιση υπολογίζονται, εκτός από πρόσθετες εργασίες, και οι εργασίες που έχουν αφαιρεθεί με οδηγίες του αρχιτέκτονα (βλ. άρθρο 31
(6)(γ) του Τεκμηρίου 2)).
  1. Προσεκτική ανάγνωση του άρθρου 16 του Τεκμηρίου 2, καταδεικνύει ότι αφορά υποχρέωση διόρθωσης ελαττωμάτων, τα οποία θα εμφανισθούν εντός της Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα, και δεν αποκλείεται η ευθύνη εργολάβου για ελαττώματα που εμφανίζονται μετά. Στην Hancock and Others v B. W. (Anerley) Brazier Ltd [1966] 1 WLR 1316 (CA), ανάλογη ρήτρα[3] κρίθηκε ότι δεν απέκλειε την ευθύνη εργολάβου να προβεί σε επιδιορθώσεις κακοτεχνιών που αποκαλύφθηκαν ή παρουσιάστηκαν μετά την καθορισμένη περίοδο ευθύνης επιδιόρθωσης ελαττωμάτων. Αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τον Λόρδο Denning MR στη σελ. 1347: 'But I think it must depend in every case upon the true construction of the contract. And I must say I think that if a builder has done his work badly, and defects afterwards appear, he is not to be excused from liability except by clear words. I am of opinion that clause 11 is no defence to the builder here. It applies only to defects which the purchaser discovers within six months, not those which he discovers afterwards. Even with regard to those discovered within six months, it only compels the vendor to make them good. It does not excuse him from liability in damages. There is nothing in clause 11 to take away the right of a man to sue in respect of structural defects which were not discoverable within six months. It does not, therefore, take away the right of the purchaser here.' (Έμφασις δική μου)
  2. Κρίθηκε επομένως, ότι ρήτρα αποκλεισμού ευθύνης, μετά την εν λόγω περίοδο, θα πρέπει είναι ρητή και ξεκάθαρη.
  3. Κρίνω επίσης σκόπιμο ν' αναφερθεί ότι, η πρόνοια αυτή (δηλ. το άρθρο 16) στην ουσία αποτελεί προνόμιο και δικαίωμα του εργολάβου να προβεί ο ίδιος στην επιδιόρθωση αφού, αν στο μεταξύ είχε αποχωρήσει από το εργοτάξιο, δεν θα είχε δικαίωμα εισόδου και ο ιδιοκτήτης θα είχε δικαίωμα να αναθέσει σε άλλον την εργασία (βλ. J Parris, The Standard Form of Building Contract JCT 80 (Granada, London 1982) σελ. 194[4], με αναφορά στην Nevill (H W) (Sunblest) Ltd v William Press & Son Ltd
(1981)20 BLR 78 αλλά και Emden's Construction Law by Crown Office Chambers, Chapter 12 Liability for Materials and Workmanship, LexisNexis (ηλεκτρονική έκδοση) § 12.24[5]). 72. Το ζήτημα όμως δεν τελειώνει εκεί. Στο Τεκμήριο 2 υπάρχει πρόνοια για τη δεσμευτικότητα του τελικού πιστοποιητικού του Αρχιτέκτονα. Αφορά το άρθρο 31
(7)του Τεκμηρίου
  1. Ουδείς των συνηγόρων αναφέρθηκε σ' αυτό (αν και η Υπεράσπιση στην ουσία αυτό προβάλλει) ή σε νομολογία επί του θέματος. Η πρόνοια η οποία έχει την προέλευση της στο αρχικό αγγλικό συμβόλαιο JCT 63, με τις επακόλουθες τροποποιήσεις που έγιναν (βλ. JCT 80 και μετά), λόγω κυρίως αποφάσων των Αγγλικών Δικαστηρίων.
  2. Το άρθρο 31
(8)
(9)του Τεκμηρίου 2 προνοεί τα ακόλουθα: «
(8)(α) Εκτός εάν οποιεσδήποτε διαδικασίες επίλυσης διαφορών είχαν αρχίσει είτε βάσει του Άρθρου 36 των παρόντων Όρων είτε διαφορετικά (είτε από το ένα είτε από το άλλο μέρος εις το παρόν Συμβόλαιο) πριν ή εντός 14 ημερών από την ημερομηνία έκδοσης του Τελικού Πιστοποιητικού, το εν λόγω Πιστοποιητικό θα συνιστά, εις οποιεσδήποτε τέτοιες διαδικασίες οι οποίες αναφύονται από ή σε σχέση με το παρόν Συμβόλαιο, (
  1. i)αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ότι όπου η ποιότητα των υλικών ή το επιπέδο τεχνουργίας εις το παρόν Συμβόλαιο πρέπει να είναι σύμφωνα προς την λογική ικανοποίηση του Αρχιτέκτονα, αυτά είναι σύμφωνα προς τέτοια ικανοποίηση, και (
  2. ii)αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ότι έχουν εφαρμοσθεί δεόντως όλες οι πρόνοιες του παρόντος Συμβολαίου οι οποίες απαιτούν να γίνει ρύθμιση του Ποσού Συμβολαίου, εκτός για οποιοδήποτε ποσό εις το Τελικό Πιστοποιητικό το οποίο διαπιστώνεται ότι δεν είναι ορθό εξαιτίας είτε δόλου, ανειλικρίνειας ή δόλιας απόκρυψης σε σχέση με τις Εργασίες ή με οποιονδήποτε τμήμα αυτών, ή με οποιοδήποτε θέμα το οποίο διακανονίζεται εις το εν λόγω Πιστοποιητικό, είτε οποιουδήποτε ελαττώματος (συμπεριλαμβανομένης οποιοσδήποτε παράλειψης) εις τις Εργασίες ή εις οποιονδήποτε τμήμα αυτών το οποίο με λογική επιθεώρηση ή εξέταση καθ' οποιονδήποτε λογικό χρόνο κατά την διάρκεια της εκτέλεσης των Εργασιών ή πριν από την έκδοση του Τελικού Πιστοποιητικού δεν ήταν δυνατό να αποκαλυφθεί, είτε οποιοσδήποτε τυχαίας συμπερίληψης ή εξαίρεσης οποιοσδήποτε εργασίας, υλικών, εμπορευμάτων ή ψηφίου εις οποιονδήποτε υπολογισμό ή οποιοσδήποτε αριθμητικού λάθους εις οποιονδήποτε υπολογισμό. Πάντοτε νοουμένου ότι εις όλες τις προαναφερόμενες εξαιρούμενες περιπτώσεις, το Τελικό Πιστοποιητικό θα συνιστά αδιαμφισβήτητη μαρτυρία εις ότι αφορά τα υπόλοιπα ποσά τα οποία συμπεριλαμβάνονται εις το εν λόγω Πιστοποιητικό. (β) . (γ) ..
(9)Υπό τις επιφυλάξεις των προνοιών της παραγράφου
(8)του παρόντος Άρθρου, ουδέν Πιστοποιητικό του Αρχιτέκτονα θα αποτελεί από μόνο του αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ότι οποιεσδήποτε εργασίες, υλικά ή εμπορεύματα εις τα οποία αναφέρεται το Πιστοποιητικό αυτό, είναι σύμφωνα προς το παρόν Συμβόλαιον.» (Έμφασις δική μου) 74. Η πιο πάνω πρόνοια αφορά ρήτρα αποκλεισμού ευθύνης. Στην P. & M. Kaye Ltd v Hosier & Dickinson Ltd [1972] 1 All ER 121 (HL), συζητήθηκε η έκταση του όρου 30
(7)του τότε ισχύοντος JCT
  1. Η εν λόγω πρόνοια είχε ως ακολούθως: ''Unless a written request to concur in the appointment of an arbitrator shall have been given under clause 35 of these Conditions by either party before the Final Certificate has been is-sued or by the Contractor within 14 days after such issue, the said certificate shall be conclusive evidence in any proceedings arising out of this Contract (whether by arbitration under clause 35 of these Conditions or otherwise) that the Works have been properly carried out and completed in accordance with the terms of this Contract and that any necessary effect has been given to all the terms of this Contract which require an adjustment to be made to the Contract Sum .'' (Έμφασις δική μου)
  2. Το House of Lords έκρινε (κατά πλειοψηφία), ότι η εν λόγω ρήτρα απέκλειε την έγερση αγωγής για ελαττώματα (ή διαφορές) που προέκυπταν μετά την έκδοση τελικού πιστοποιητικού του αρχιτέκτονα. Η απόφαση αυτή[6] οδήγησε σε επακόλουθες τροποποιήσεις του JCT, ώστε το τελικό πιστοποιητικό να καθίσταται λιγότερο τελεσίδικο (less final) (βλ. M Furmstone, Powell-Smith and Furmstone's Building Contract Casebook (4th edn Blackwell Publishing, Oxford 2006), σελ. 238 και 244).
  3. Θα πρέπει να τονιστεί ότι το τελικό πιστοποιητικό διακρίνεται από τα ενδιάμεσα. Σε αντίθεση με το τελικό πιστοποιητικό, ο σκοπός έκδοσης των ενδιάμεσων πιστοποιητικών, είναι η εξασφάλιση ροής χρημάτων προς τον εργολάβο, προς το σκοπό συνέχισης του έργου. Αφορούν κατά προσέγγιση αξία και δεν εκλαμβάνονται σαν έγκριση της εκτελεσθείσας εργασίας (βλ. New Orchidea Fashion Ltd v Εργοληπτικής Εταιρείας Βαρνάβας Χ''Κυπριανού Λτδ
(1998)1Α ΑΑΔ 202, 206). 77. Οι πρόνοιες του άρθρου 31
(8)και
(9), με όλο το σεβασμό προς τους συντάκτες, δεν είναι διατυπωμένες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Είναι εμφανές όμως ότι δεν αποκλείουν απόλυτα την ευθύνη. Από προσεκτική ανάγνωση του άρθρου 31
(8)προκύπτει ότι η πρόνοια καθιστά το τελικό πιστοποιητικό «αδιαμφισβήτητη μαρτυρία» ως προς την τεχνουργία και τα υλικά για σκοπούς «λογικής ικανοποίησης του Αρχιτέκτονα» αναφορικά με τη ρύθμιση του τελικού ποσού του συμβολαίου και για αποδέσμευση της κράτησης. Ο εργοδότης του έργου δεν δεσμεύεται σε σχέση με την ύπαρξη ή μη κακοτεχνιών που εντοπίζονται αργότερα κατά παράβαση των προνοιών της συμφωνίας. Η επιφύλαξη του άρθρου 31
(9)ακριβώς αυτό εννοεί, ότι δηλαδή, «ουδέν Πιστοποιητικό του Αρχιτέκτονα θα αποτελεί από μόνο του αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ότι οποιεσδήποτε εργασίες, υλικά ή εμπορεύματα εις τα οποία αναφέρεται το Πιστοποιητικό αυτό, είναι σύμφωνα προς το παρόν Συμβόλαιον». Η ρήτρα αυτή, διαφορετικά, θα ήταν άνευ αντικειμένου.
  1. Εν προκειμένω, είναι αποδεκτό από τα μέρη ότι την 26/6/2009, ο Αρχιτέκτονας απέστειλε στην Εναγομένη επιστολή (Τεκμήριο 3) που στην ουσία αποτελούσε πιστοποιητικό τελικής παραλαβής. Την 31/8/2009 εκδόθηκε το τελικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 4). Καμία από τις δύο πλευρές, ή τουλάχιστον δεν τέθηκε ενώπιον μου κάτι τέτοιο, δεν απευθύνθηκε στον Αρχιτέκτονα για επίλυση οποιασδήποτε διαφοράς δυνάμει του άρθρου 36 του Τεκμηρίου
  2. Ως εκ τούτου η ρύθμιση του ποσού της συμφωνίας κατέστη τελεσίδικη. Το γεγονός όμως ότι ο Αρχιτέκτονας εξέδωσε τελικό πιστοποιητικό δεν αποκλείει την Ενάγουσα να προβάλλει ισχυρισμούς για κακοτεχνίες για τους λόγους που εξήγησα.
  3. Με αυτά κατά νουν προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Νικολάου (ΜΕ 1)
  4. Ο ΜΕ 1, ως διευθυντής της Ενάγουσας, κατέθεσε όλα τα σχετικά έγγραφα που αφορούσαν τη συμφωνία μεταξύ της Ενάγουσας και της Εναγομένης, αλλά και σε σχέση με τον διορισμό του ΜΕ 2 και τις πληρωμές που έκανε για την επιδιόρθωση των ελαττωμάτων που εντόπισε ο ΜΕ
  5. Η μαρτυρία του αυτή όχι μόνο δεν αμφισβητείται αλλά και επιβεβαιώνεται από τα έγγραφα (συμφωνίες, τιμολόγια και αποδείξεις) που κατέθεσε. Δεν ήταν σε θέση ασφαλώς, ούτε θα μπορούσε να αναμένεται κάτι τέτοιο, να καταθέσει σε σχέση με την ποιότητα των υλικών αλλά και τις ενέργειες άλλων, όπως του Αρχιτέκτονα. Ο μάρτυρας, ως εκ τούτου, κρίνεται αξιόπιστος και από τη μαρτυρία του δέχομαι όλα όσα ανέφερε σε σχέση με τις πληρωμές τις οποίες έκανε, όχι όμως ότι οι κακοτεχνίες ή προβλήματα προέκυψαν λόγω της πρόωρης επιδιόρθωσης από την Εναγομένη. Η εν λόγω αναφορά αφορά γνώμη την οποία δεν έχει την κατάρτιση να εκφράσει. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Παντελή (ΜΕ 2)
  6. Τυγχάνει εξεταστέο κατά πόσο ο ΜΕ 2 είναι εμπειρογνώμονας. Είναι Πολιτικός Μηχανικός εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ. Αφού έλαβα υπ' όψιν μου τα προσόντα - που δεν έχουν αμφισβητηθεί - και την πείρα του (βλ. Τεκμήριο 24 - βιογραφικό του σημείωμα), σε συνάρτηση με τη νομική πλευρά του θέματος (βλ. Evangelou a.o. v Ambizas a.o.
(1982)1 CLR 41, 57 - 58), κρίνω ότι αυτός είναι εμπειρογνώμονας μάρτυρας σε θέματα της ειδικότητας του. 82. Όσον αφορά εμπειρογνώμονες, το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλω, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπ' όψιν ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και ότι η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης όπως οι συνήθεις μάρτυρες επί γεγονότων (Vassilico Cements Works Ltd v Stavrou
(1978)1 CLR 389, 397 και Νικολάου ν Σταύρου
(1992)1 ΑΑΔ 746, 750).
  1. Ο ΜΕ 2, μέσω των δύο εκθέσεων του και της μαρτυρίας του, παρουσίασε ενδελεχώς και με επαρκή λεπτομέρεια τα προβλήματα που εντόπισε στην οικοδομή, τους λόγους πρόκλησης αυτών, αλλά και τις συστάσεις που έκανε ως προς τον τρόπο επίλυσης τους. Αναφέρθηκε επίσης και στις διαδικασίες που ακολούθησε για την λήψη προσφορών, την επακόλουθη εκτέλεση των εργασιών και την πληρωμή τους. Η διαδικασία που ακολούθησε επιβεβαιώνεται από το έγγραφο και φωτογραφικό υλικό που παρέθεσε. Η αξιοπιστία του ΜΕ 2 δεν τέθηκε υπό αμφισβήτηση ούτε έχει προβληθεί λόγος ώστε να μην γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του. Ως εκ τούτου τον κρίνω αξιόπιστο μάρτυρα και δέχομαι την μαρτυρία του ως προς τα επί τόπου ευρήματα του, τον τρόπο διόρθωσης και την κοστολόγηση στην ολότητα της.
  2. Δεν μου διαφεύγει όμως ότι ο ΜΕ 2, ως εμπειρογνώμονας, ενεπλάκη στο έργο, σε κατοπινό στάδιο αφού η αρχική του συμμετοχή αφορούσε μόνο την ετοιμασία του σχεδίου ασφαλείας διεξαγωγής των εργασιών. Ως εκ τούτου δεν είχε υπ' όψιν του τις οδηγίες του Αρχιτέκτονα για συγκεκριμένα ζητήματα ή τις αφαιρέσεις ή προσθήκες εργασιών.
  3. Συγκεκριμένα, δεν είχε υπ' όψιν του τις οδηγίες σε σχέση με τον τοίχο αντιστήριξης, ότι δηλαδή μέρος του τοίχου θα ανεγειρόταν με έξοδα του κατόχου του γειτονικού τεμαχίου ο οποίος φαίνεται να ανέλαβε και την μόνωση μέρους του τοίχου. Η μόνωση που ανέλαβε φαίνεται να ήταν προβληματική, αφού ήταν αυτή που αποκολλήθηκε (βλ. φωτογραφίες 4 - 7, του Τεκμηρίου 9) Δεν μου διαφεύγει επίσης ότι η Εναγομένη είχε τοποθετήσει ασφαλτόπανο μέχρι του σημείου που προνοούσαν οι προδιαγραφές (βλ. Τεκμήριο 33) και δεν ήταν ξεκάθαρο αν μέρος της μόνωσης που η ίδια τοποθέτησε όντως είχαν αποκολληθεί ή απλά είχαν τρυπηθεί ή σχιστεί από την εκσκαφή. Το τελευταίο ζήτημα τέθηκε στον ΜΕ 2 και δεν μπορούσε να το αποκλείσει. Κατ' ανάλογο τρόπο προκύπτει ότι και οι μονώσεις στην οροφή έγιναν από άλλο εργολάβο και αφαιρέθηκαν από τις εργασίες που θα εκτελούσε η Εναγομένη (βλ. Τεκμήριο 32). Σημειώνω ότι αυτό ήταν δεκτό και από τον ΜΕ
  5. Με προβλημάτισαν όμως και οι δικογραφημένες θέσεις των δύο πλευρών. Η θέση της Ενάγουσας αφορά την «υγρομόνωση του τοίχου του υπογείου» χωρίς βέβαια να διευκρινίζεται αν αυτό σήμαινε όλο τον τοίχο αντιστήριξης (βλ. §§ 9 και 10 της Έκθεσης Απαίτησης). Η Εναγομένη δεν ζήτησε λεπτομέρειες αλλά και η ίδια προέβαλε με επίσης συνοπτικό τρόπο ότι εκτέλεσε τις εργασίες σύμφωνα με τις οδηγίες του Αρχιτέκτονα (βλ. § 14 (ii) της Υπεράσπισης). Καταλήγω ότι χωρίς να έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οι ακριβείς οδηγίες του Αρχιτέκτονα, ως προς το είδος της μόνωσης, την έκταση που αυτή θα κάλυπτε αλλά και τυχόν αφαιρέσεις ή προσθήκες έγιναν λόγω της εμπλοκής της γειτονικής κατόχου, δεν μπορεί εξαχθεί από τη μαρτυρία του ΜΕ 2 ασφαλές συμπέρασμα για την ευθύνη της Ενάγουσας.
  6. Ως προς το ζήτημα της εκ νέου τοποθέτησης εποξικού δαπέδου, δέχομαι από τη μαρτυρία του ότι αυτή ήταν η ενδεικνυόμενη πορεία και όχι η τοπική επιδιόρθωση. Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τη μαρτυρία που παρουσίασε η ίδια η Εναγομένη έγιναν τοπικές επιδιορθώσεις στο εποξικό δάπεδο (βλ. αλληλογραφία - Τεκμήρια 25, 27 και 28) χωρίς, προφανώς, επιτυχία. Ως προς τις επισημάνσεις του για τους ανθώνες, δεν αντεξετάστηκε ούτε τέθηκε ενώπιον μου κάτι που να καθιστά τα ευρήματα του ανακριβή και ως εκ τούτου η μαρτυρία του επίσης γίνεται αποδεκτή. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Ηρακλέους (ΜΕ 3)
  7. Η συμμετοχή του ΜΕ 3 στο όλο έργο αποτέλεσε σημείο αντιπαράθεσης. Εσφαλμένα, κατά την άποψη μου, δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ευθύνη του ιδίου για το αρχικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε και την τοποθέτηση του. Οι εργασίες επιδιόρθωσης που εκτέλεσε η εταιρεία του και το γεγονός ότι του καταβλήθηκε το ποσό που χρέωσε (βλ. Τεκμήριο 14) δεν αμφισβητούνται και ως εκ τούτου γίνονται αποδεκτές αφού δεν άπτονται της αξιοπιστίας του.
  8. Η συμμετοχή του στην αρχική κατασκευή του εποξικού δαπέδου ήταν, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Εναγομένης, συμβουλευτικός ως προς το επιλεγέν υλικό και την τοποθέτηση του. Δεν αποτέλεσε όμως εργασία που εκτελέστηκε από ανεξάρτητο εργολάβο, αλλά από την Εναγομένη. Αν υπήρξε πλημμέλεια στην επιλογή και τοποθέτηση του υλικού, αυτή βαραίνει την Εναγομένη και δεν απαλλάσσεται από την συμβατική της ευθύνη. Θα ήταν ζήτημα, ενδεχομένως, απαίτησης εναντίον του ως Τριτοδιαδίκου, διαδικασία που δεν ακολουθήθηκε.
  9. Τούτων λεχθέντων, από το έγγραφο υλικό που παρουσιάστηκε και συγκεκριμένα τις επιστολές ημερ. 16/9/2008, 18/9/2008 (Τεκμήρια 25 (α) και (β)), 17/9/2008 (Τεκμήριο 27) και 7/10/2008 (Τεκμήριο 28), προκύπτει ρητή αναφορά, από τον Αρχιτέκτονα και την Εναγομένη, στη συμμετοχή του ιδίου ως «συμβούλου». Τα έγγραφα αυτά αφορούν αλληλογραφία που γινόταν ταυτόχρονα με τη διεξαγωγή των εργασιών επιδιόρθωσης ή λίγο μετά (βλ. ειδικά επιστολή Αρχιτέκτονα ημερ. 16/9/2008 - Τεκμήριο 25 (α)), οπότε δεν μπορεί να λεχθεί ότι ετοιμάστηκαν με αλλότρια κίνητρα ή επί σκοπώ (βλ. Wetton (as Liquidator of Mumtaz Properties) v Ahmed and others [2011] EWCA 26 Civ. 610, § 14[7]). Διαφαίνεται επομένως ότι ο ΜΕ 3 πρέπει να είχε κάποια συμμετοχή και επίβλεψη τουλάχιστον κατά τις εργασίες επιδιόρθωσης του εποξικού δαπέδου. Στο σημείο αυτό κρίνω ότι δεν είπε την αλήθεια. Από την άλλη, η επιστολή του Αρχιτέκτονα ημερ. 25/9/2007 (Τεκμήριο 26), που αφορά την αρχική τοποθέτηση, αφορά μόνο το υλικό που θα τοποθετούνταν και καμία αναφορά ή συμμετοχή του ΜΕ 3 προκύπτει. Στην επιστολή του μάλιστα ο Αρχιτέκτονας καλεί την Εναγομένη, όπως ο υπεργολάβος που αυτή επιλέξει, δώσει 15ετή εγγύηση.
  10. Τα όσα ανέφερε επομένως, για τη χρήση ακατάλληλων υλικών ευθύς εξ αρχής, δεν τίθενται εν αμφιβόλω, δεν διευκρινίστηκε όμως γιατί αυτά ήταν ακατάλληλα οπότε και δεν μπορεί να εξαχθεί ανάλογο εύρημα. Τούτων λεχθέντων, η κατάσταση των επιφανειών επιβεβαιώθηκε από ανεξάρτητο μάρτυρα, τον ΜΕ
  11. Περαιτέρω διαφαίνεται από την αλληλογραφία που η ίδια η Εναγομένη κατέθεσε ότι η τοποθέτηση του υλικού είχε προβλήματα, εξ' ου, και κλήθηκε να κάνει εργασίες επιδιόρθωσης. Κρίνω επομένως ότι αυτό που προκύπτει ξεκάθαρα είναι κακότεχνη τοποθέτηση.
  12. Παρά τα όσα ανέφερα για το ζήτημα της επίβλεψης των διορθωτικών εργασιών, κρίνω τον μάρτυρα αξιόπιστο και από τη μαρτυρία του δέχομαι ότι δεν συμμετείχε στην αρχική τοποθέτηση του υλικού. Δέχομαι επίσης ότι η εκ νέου τοποθέτηση ήταν πλέον αναγκαία και ότι πληρώθηκε τα ποσά που ανέφερε και καταγράφονται στο Τεκμήριο
  13. Αξιολόγηση των επιστολών Τεκμήρια 5, 6 και
  15. Όπως αναφέρθηκε στην § 17
(5)και
(9)το περιεχόμενο των επιστολών αυτών του Αρχιτέκτονα ήταν αμφισβητούμενο. Ο Αρχιτέκτονας δεν κατέθεσε ενώπιον μου. Η αμφισβήτηση από πλευράς Υπεράσπισης αφορούσε όχι την αποστολή, αλλά τις αναφορές για κακοτεχνίες. Από πλευράς Εναγομένης όμως δεν έγινε άλλη αναφορά ούτε ο ΜΥ 2 ανέφερε ακριβώς στο τι αμφισβητούσε. Οι επιστολές ημερ. 16/7/2009 (Τεκμήριο 6) και 20/7/2009 (Τεκμήριο 7) είχαν σταλεί μετά την Τελική Παραλαβή ημερ. 26/6/2009 (Τεκμήριο 3). Όπως προκύπτει από την επιστολή του Αρχιτέκτονα (Τεκμήριο 7), φαίνεται ότι υπήρξε αμφισβήτηση του τελικού πιστοποιητικού από την πλευρά της Ενάγουσας, χωρίς όμως να παρατίθενται άλλες λεπτομέρειες. Ούτε έχει τεθεί ενώπιον μου οτιδήποτε περαιτέρω σε σχέση με την κατάληξη των όσων αναφέρονται. Αφορούν, μεταξύ άλλων και επισημάνσεις σε σχέση με τις μονώσεις, τα εποξικά δάπεδα και τους ανθώνες. Θεωρώ ότι δεν προσθέτουν τίποτε στην απαίτηση.
  1. Αντιθέτως, η επιστολή 13/4/2009 (Τεκμήριο 5) έχει τη σημασία της. Αφορά τις κακοτεχνίες που εντοπίστηκαν κατά την περίοδο ευθύνης των 12 μηνών. Συγκεκριμένα αφορούν τα ακόλουθα: «Την προηγούμενη Παρασκευή 10 Απριλίου 2009 έγινε επιθεώρηση των επί μέρους κατασκευών του έργου της επικεφαλίδας, με σκοπό την καταγραφή των κακοτεχνιών ή και ελλείψεων που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν την τελική παραλαβή του. Κατά την επιθεώρηση, που έγινε στην παρουσία των κ.κ. XXXXX Νικολάου, XXXXX Ρουσιά και XXXXX Γεωργιάδη έχουν καταγραφεί για επιδιόρθωση τα πιο κάτω: .
  2. Το εποξικό δάπεδο στον πίσω διάδρομο πριν από την ράμπα έχει καταστραφεί. Η επιφάνεια αφού αφαιρεθεί το καταστραμμένο ή ρηγματωμένο επίστρωμα να βάφει με εποξική βαφή .
  3. Ο τοίχος αντιστήριξης, μεταξύ του οικοπέδου και της γειτονικής ιδιοκτησίας, σε ένα σημείο (κοντά στο άνω άκρο της ράμπας προς το υπόγειο), έχει ρηγματωθεί και από τη ρωγμή υπάρχει διαρροή νερών. Η ρωγμή να επιδιορθωθεί με ειδικό σιμεντοειδές μονωτικό, και να καθαριστεί από το χρώμα της σκουριάς που έχει φανεί. .
  4. Δύο από τους ανθώνες της βόρειας πλευράς, δεν έχουν μονωθεί καλά και έχει παρουσιαστεί από κάτω υγρασία. Το χώμα που υπάρχει να αφαιρεθεί προσεκτικά και οι ανθώνες να μονωθούν ξανά αποτελεσματικά. Πριν την επανατοποθέτηση του χώματος να γίνει έλεγχος με νερό.
  5. Οι επιφάνειες στο κάτω μέρος των ανθώνων στο υπόγειο που έχουν καταστραφεί από την υγρασία, αφού καθαριστούν, να βαφούν ξανά σε δύο χέρια. Η εργασία συ στήνεται να γίνει όταν η υγρασία στεγνώσει πλήρως. . Παρακαλούμε όπως μόλις ολοκληρώσετε τις πιο πάνω εργασίες να μας ειδοποιήσετε σχετικά για να τις επιθεωρήσουμε με σκοπό να εκδώσουμε το πιστοποιητικό της τελικής παραλαβής.»
  6. Προκύπτει επομένως ότι κατά την περίοδο ευθύνης είχαν επισημανθεί προβλήματα με τα εποξικά δάπεδα, τους ανθώνες και τις μονώσεις, τις οποίες ο Αρχιτέκτονας με την τελική παραλαβή δέχθηκε ότι είχαν επιδιορθωθεί. Ο ΜΥ 2 δεν παρουσίασε μαρτυρία ότι αμφισβήτησε αυτά τα προβλήματα, ούτε ότι οι οδηγίες αυτές ανακλήθηκαν πριν από την έκδοση του Τεκμηρίου
  7. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Κωνσταντίνου (ΜΥ 1)
  8. Ο ΜΥ 1 την επίδικη περίοδο ήταν υπάλληλος της Εναγομένης. Η ουσία της μαρτυρίας του αφορούσε την κατασκευή των εποξικών πατωμάτων και τη συμμετοχή του ΜΕ
  9. Ο ΜΥ 1 δεν προέβη σε καθορισμό του χρόνου που έγιναν οι εργασίες, η εποπτεία ή η έκταση της εποπτείας. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν παρουσιάστηκε ημερολόγιο εργοταξίου. Η μαρτυρία του για την επιδιόρθωση, στην ουσία, υποστηρίζεται από τα έγγραφα που ανέφερα πιο πάνω κατά την αξιολόγηση του ΜΕ
  11. Εξέτασα τη μαρτυρία του με ιδιαίτερη προσοχή. Στην πραγματικότητα η μαρτυρία του ΜΥ 1 δεν προσθέτει ή αφαιρεί οτιδήποτε. Από τη μαρτυρία του προκύπτει ότι η κατασκευή του εποξικού πατώματος έγινε από την Εναγομένη και το προσωπικό της. Αυτή είναι και η θέση της Ενάγουσας. Το αν ευθυνόταν ή όχι και άλλα πρόσωπα ή πρόσωπο, δεν μεταβάλλει το δεδομένο της συμβατικής ευθύνης που είχε η Εναγομένη. Επαφίετο σ' αυτήν να αξιώσει εναντίον τους ως Τριτοδιαδίκων συνεισφορά. Αξιολόγηση του κ. XXXXX Ρουσιά (ΜΥ 2)
  12. Ο ΜΥ 2 στήριξε την εκδοχή του κυρίως στα έγγραφα που παρουσίασε και τα οποία στην ουσία έμειναν αναντίλεκτα.
  13. Από τη μαρτυρία του διαφαίνεται ότι οι μονώσεις της οροφής έγιναν από άλλη εταιρεία (βλ. επιστολή Αρχιτέκτονα ημερ. 31/10/2007 - Τεκμήριο 32) ενώ μέρος του τοίχου αντιστήριξης φαίνεται να έγινε από την κάτοχο του γειτονικού τεμαχίου (βλ. πρακτικά εργοταξίου ημερ. 24/7/2007, § 2Α.4 - Τεκμήριο 34). Η θέση του ήταν ότι η μόνωση στο ύψος του τοίχου δεν τοποθετήθηκε από την Εναγομένη αλλά την κάτοχο του γειτονικού τεμαχίου. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι σύμφωνα με τις προδιαγραφές (Τεκμήριο 33), η υποχρέωση της ήταν να τοποθετήσει μόνωση μέχρι το πέδιλο. Η μαρτυρία του επομένως, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, δεν έχει αντικρουστεί. Η Ενάγουσα όφειλε να καταδείξει ευθύς εξ αρχής ότι αυτές οι εργασίες εκτελέστηκαν από την Εναγομένη και τις οδηγίες του Αρχιτέκτονα. Οι θέσεις επομένως του ΜΥ 2 κρίνονται αξιόπιστες. Η μαρτυρία του ότι δεν εκτέλεσε τη μόνωση της οροφής γίνεται ως εκ τούτου αποδεκτή. Όσον αφορά τον τοίχο αντιστήριξης κρίνω ότι ουδείς των μαρτύρων της Ενάγουσας κατέδειξε ότι η Εναγομένη δεν εκτέλεσε τις εργασίες ως οι προδιαγραφές (τοποθέτηση ασφαλτόπανου ως το πέδιλο) και ότι και ότι το ασφαλτόπανο που αποκολλήθηκε ήταν αυτό που τοποθέτησε η Εναγομένη. Υπήρξε επίσης ασάφεια από πλευράς ΜΕ 2 στο αν ο εκσκαφέας που χρησιμοποιήθηκε, τελικά τρύπησε ή αποκόλλησε το ασφαλτόπανο. Τα όσα ανέφερα και κατά την αξιολόγηση του ΜΕ 2 είναι επίσης σχετικά, ότι δηλαδή δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από πλευράς Ενάγουσας ποιες ήταν οι τελικές προδιαγραφές, αφαιρέσεις ή αλλαγές που έγιναν, ούτε μπορεί να προσδιοριστεί η ευθύνη της Εναγομένης.
  14. Όσον αφορά τις αναφορές του για το εποξικό δάπεδο και τα περί συμμετοχής του ΜΕ 3, ισχύουν τα όσα ανέφερα πιο πάνω σε σχέση με τις εργασίες επιδιόρθωσης. Από την άλλη, δεν αφορά εργασία που αφαιρέθηκε από το συμβόλαιο ή που εκτελέστηκαν από άλλο εργολάβο. Αφορά εργασίες της Εναγομένης και οι οποίες εκτελέστηκαν από υπαλλήλους της. Το γεγονός ότι κλήθηκαν να προβούν σε επιδιορθώσεις εκ νέου τείνει να καταδείξει ότι και εργασία που έγινε ευθύς εξ αρχής δεν ήταν η ενδεδειγμένη.
  15. Από τη μαρτυρία του επίσης προκύπτει και γίνεται δεκτό ότι δεν του ζητήθηκαν ξεχωριστές εγγυήσεις για μονώσεις και τα εποξικά δάπεδα και ότι δεν έδωσε τις εγγυήσεις που αναφέρονταν στη Συγγραφή Υποχρεώσεων. ΙV. ΕΥΡΗΜΑΤΑ
  16. Πέραν των όσων αναφέρονται στις §§ 17
(1)-
(13), πιο πάνω, έχω ικανοποιηθεί ότι η Ενάγουσα έχει αποδείξει την απαίτηση της για την επισκευή των εποξικών δαπέδων και των ανθώνων, ως επίσης και για το μέρος της αμοιβής που κατέβαλε στον ΜΕ 2. 103. Συγκεκριμένα βρίσκω ότι:
(1)στην οικοδομή της Ενάγουσας παρατηρήθηκαν τα προβλήματα που εντόπισε ο ΜΕ 2 και αναφέρονται στην § 40, ανωτέρω (και Τεκμήριο 22)∙
(2)τα προβλήματα προέκυψαν λόγω κακότεχνης τοποθέτησης του εποξικού υλικού ευθύς εξ αρχής από την Εναγομένη∙
(3)η ολική αντικατάσταση του υλικού ήταν η ενδεδειγμένη πορεία θεραπείας∙ και
(4)η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €13.990,90 για την εκ νέου τοποθέτηση του εποξικού υλικού για επιδιόρθωση των δαπέδων και των ανθώνων. Η καταβολή του εν λόγω ποσού κρίνεται εύλογη υπό τις περιστάσεις. Σημειώνω ότι, παρά το γεγονός ότι η παρουσιασθείσα μαρτυρία αφορούσε το ποσό των €13.990,90, η δικογραφημένη απαίτηση αφορούσε €13.940,90, οπότε και θα επιδικαστεί αυτό το ποσό. 104. Παρά την έκδοση τελικού πιστοποιητικού, η Εναγομένη δεν απαλλασσόταν της ευθύνης. Ως εξηγήθηκε ανωτέρω, οι πρόνοιες του άρθρου 31
(8)
(9)του συμβολαίου δεν αποκλείουν ευθύνη μετά την έκδοση τελικού πιστοποιητικού.
  1. Όσον αφορά την αμοιβή του ΜΕ 2, κρίνω ότι θα πρέπει να επιδικαστεί μόνο το μέρος που αφορά την ετοιμασία της έκθεσης για το εποξικό δάπεδο και τους ανθώνες και της επίβλεψης των εργασιών εκείνων, ύψους €1.
  3. Αναφορικά με το μέρος της απαίτησης για τις μονώσεις του τοίχου αντιστήριξης αυτό απορρίπτεται, καθότι δεν έχει αποδειχθεί ότι το μέρος των εργασιών που εκτελέστηκαν πλημμελώς ήταν εργασίες που εκτελέστηκαν από την Εναγομένη ή ότι οι εργασίες που εκτελέστηκαν από την Εναγομένη ήταν εκτός των προδιαγραφών του Αρχιτέκτονα. Σημειώνω ότι κανένα από τα μέρη εισηγήθηκε ή ανέπτυξε το αν η Εναγομένη είχε (συμβατικό) καθήκον ενημέρωσης της Ενάγουσας σε περίπτωση που εντόπιζε πρόβλημα στα σχέδια, στις προδιαγραφές ή στις οδηγίες. Αφορά νομικό θέμα το οποίο έτυχε ιδιαίτερης ανάλυσης στην Αγγλία (βλ. Emden's Construction Law by Crown Office Chambers, Chapter 11 Liability for Design, LexisNexis (ηλεκτρονική έκδοση) § 11.37). Εφόσον δεν αποτέλεσε ισχυρισμό στην απαίτηση δεν το θεωρώ ωφέλιμο να επεκταθώ.
  4. Από τη στιγμή που έχει απορριφθεί η απαίτηση για τις μονώσεις, δεν κρίνω ορθό όπως επιδικαστεί εναντίον της Εναγομένης το μέρος των εξόδων, ύψους €2.300, που υπέστη η Ενάγουσα διορίζοντας τον ΜΕ 2 και την ετοιμασία μελέτης γι' αυτά τα ζητήματα.
  5. Επειδή δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία για την επιδίκαση τόκου προς 9%, θα επιδικαστεί νόμιμος τόκος από την καταχώριση της αγωγής. V. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
  6. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης για το ποσό των €15.665,90 με νόμιμο τόκο από την καταχώριση της αγωγής. Τα έξοδα, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης. (Υπ.) ............... Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής [1] 'As indicated in Fox v Percy there are other techniques for assessing the credibility and reliability of a witness other than that based on a personal assessment of demeanour:
  7. Assess the evidence of a witness by reference to undisputed or indisputable facts. The witness is likely to be considered to be unreliable if their evidence is, in any serious respect, inconsistent with those facts; ...' [2] 'The main tests needed to determine whether a witness is lying or not are, I think, the following, although their relative importance will vary widely from case to case:
(1)the consistency of the witness's evidence with what is agreed, or clearly shown by other evidence, to have occurred; ....' [3] "If the purchaser shall discover any structural defects in the said house and works within six months from the date of completion and shall notify the vendor thereof in writing the vendor shall forthwith make good such structural defects without expense to the purchaser." [4] 'All defects are breaches of contract, the judge pointed out, and therefore the defects clause amounted to a privilege and right for the contractor who otherwise might have no right to re-enter the site, if he had left; moreover, the employer would otherwise be entitled to employ other people to correct the defects.' [5] 'Most standard form and other contracts contain a defects liability clause. These clauses typically provide that the contractor will correct, free of charge any defects that are his fault for a stated period after practical completion. The meaning and effect of each defects liability clause depends on its precise wording. However, in general, the effect of such clauses is to provide the contractor with the right as well as the obligation to carry out the remedial This means that where the employer fails to avail himself of the clause and instead employs an alternative contractor, his right to damages from the contractor may be limited: Pearce & High Ltd v Baxter
(1999)66 ConLR 110, [1999] BLR 101, CA.' [6] ως επίσης και η Crown Estate Commissioners v John Mowlem & Co Ltd
(1994)40 Con LR 36 (CA). [7] '. 14. In my judgment, contemporaneous written documentation is of the very greatest importance in assessing credibility. Moreover, it can be significant not only where it is present and the oral evidence can then be checked against it. It can also be significant if written documentation is absent. For instance, if the judge is satisfied that certain contemporaneous documentation is likely to have existed were the oral evidence correct, and that the party adducing oral evidence is responsible for its non-production, then the documentation may be conspicuous by its absence and the judge may be able to draw inferences from its absence..' cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.