Παπαϊωάννου ν. Μούσκος, Αρ. Αγωγής: 7888/13, 28/2/2022

Παπαϊωάννου ν. Μούσκος, Αρ. Αγωγής: 7888/13, 28/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2022:A88 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ε. Χατζηευτυχίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7888/13 Μεταξύ: XXXXX Παπαϊωάννου Ενάγοντας - και - XXXXX Μούσκος Εναγόμενος ---------------------------------- Ημερομηνία: 28 Φεβρουαρίου, 2022 Εμφανίσεις: Για ενάγοντα: κ. Π. Μιχαήλ Για εναγόμενο: κ. Α. Κορομίας Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 25.4.11 προκλήθηκε ατύχημα σε διασταύρωση όταν ο ενάγοντας κινείτο ευθεία και ο εναγόμενος, με αντίθετη κατεύθυνση, είχε πρόθεση να στρίψει δεξιά. Οι ειδικές ζημιές του ενάγοντα και του εναγόμενου συμφωνήθηκαν σε €15.605 και €8.650 αντίστοιχα. Παρέμεινε το θέμα της ευθύνης και των γενικών αποζημιώσεων του ενάγοντα. Για τον ενάγοντα κατέθεσαν ο Αστ. XXXXX (ΜΕ1), ο ενάγοντας, ο Γ. Τζιηρκαλλής (ΜΕ3) και ο Δρ Χ. Χριστοδούλου (ΜΕ4). Για τον εναγόμενο κατέθεσαν ο εναγόμενος και ο Δρ Κ. Χριστοδουλάκης (MY2). Η μαρτυρία τους μπορεί να συνοψισθεί ως εξής: O ME1 υπηρετούσε στον κλάδο τροχαίων ατυχημάτων (Τεκμήριο 4). Ετοίμασε πρόχειρο (Τεκμήριο 5) και συμμετρικό σχέδιο το οποίο περιλαμβάνεται στην αστυνομική έκθεση (Τεκμήριο 1). Επεξήγησε τα σχέδια της σκηνής. Έλαβε καταθέσεις από τους οδηγούς (Τεκμήρια 2 και 3). Η ορατότητα ήταν 150 μέτρα για ένα προσεκτικό οδηγό. Δεν γνωρίζει αν το όχημα του εναγόμενου ήταν εν κινήσει κατά τη σύγκρουση. Ο ενάγοντας υιοθέτησε γραπτή δήλωση (Έγγραφο Α) και την κατάθεσή του (Τεκμήριο 2). Οδηγούσε, όταν 150 μέτρα περίπου πριν τα φώτα τροχαίας, είδε το εξ αντιθέτου όχημα του εναγόμενου να είναι σε στάση αναμονής στη λωρίδα του (εναγόμενου) με αναμμένο το δείκτη ότι θα στρίψει δεξιά. Ελάττωσε ταχύτητα για να δει αν ο εναγόμενος θα στρίψει δεξιά ή θα παραμείνει στη θέση του. Είδε ότι το όχημα του εναγόμενου παρέμεινε σε στάση αναμονής και ο ίδιος συνέχισε με κανονική ταχύτητα. Όταν ήταν δέκα-δεκαπέντε μέτρα πριν το όχημα του εναγόμενου, ο εναγόμενος έστριψε δεξιά, κόβοντάς του το δρόμο. Πάτησε τα φρένα αμέσως και έστριψε δεξιά για να αποφύγει τη σύγκρουση. Τελευταία στιγμή, ο εναγόμενος προσπάθησε να επαναφέρει το όχημά του αριστερά. Λόγω της μικρής απόστασης συγκρούστηκαν. Ο αριστερός μπροστινός τροχός του οχήματός του αποκόπηκε, το όχημα κινήθηκε εκτός ελέγχου, ανατράπηκε επανειλημμένα και κατέληξε σε χαντάκι. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η απόσταση των 150 μέτρων που αναφέρει μπορεί να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη. Δεν γνωρίζει την ακριβή ταχύτητά του, όμως δεν ήταν υπερβολική. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με ασθενοφόρο. Του έγιναν συρραφές στο κεφάλι. Υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση, μυϊκές θλάσεις και εκδορές στο αριστερό γόνατο και δεξιά κνήμη, είχε πονοκέφαλο, υπνηλία και ζάλη και του χορηγήθηκε άδεια ανάπαυσης μέχρι τον Ιούλιο του 2011 (Τεκμήρια 7-9). Απολύθηκε αυθημερόν. Επισκέφθηκε ιδιώτη γιατρό. Μέχρι σήμερα έχει πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα, στο δεξιό γόνατο, στους ώμους και στη μέση. Υποβλήθηκε σε πολλές φυσιοθεραπείες. Δεν μπορεί να είναι όρθιος για πολλές ώρες. Η εργασία του ως φρουρός ασφαλείας και η ενασχόλησή του με αθλητικές ασκήσεις περιορίστηκαν. Επηρεάστηκε η καθημερινότητά του. Ο ΜΕ3 τον Οκτώβριο του 2021 έλαβε οδηγίες από τον δικηγόρο του ενάγοντα να προβεί σε αναπαράσταση. Ετοίμασε έκθεση (Τεκμήριο 15). Θέση του ήταν ότι όλα ταιριάζουν με την εκδοχή του ενάγοντα. Σχετικά με τις ζημιές, είχε στη διάθεσή του μόνο δύο φωτογραφίες του οχήματος του ενάγοντα και καμία του οχήματος του εναγόμενου. Αντίγραψε ως συμπέρασμά του την αστυνομική έκθεση (Τεκμήριο 1). Ο ΜΕ4 είναι ορθοπεδικός χειρουργός. Εξέτασε τον ενάγοντα τέσσερεις μέρες μετά το ατύχημα. Στα αρχικά στάδια τον παρακολουθούσε περίπου δύο φορές το μήνα και στη συνέχεια επανεξέταζε την κατάστασή του τουλάχιστον μια φορά ετησίως. Επεξήγησε τα σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά (Τεκμήρια 10, 11, 12, 13 και 17) με αναφορά στις εξετάσεις που διενέργησε. Διαπίστωσε λίαν επώδυνο διάστρεμμα του αυχένα και της οσφύος, κάκωση δεξιού ώμου, εγκαύματα εκ τριβής στα κάτω άκρα, κυρίως ρήξη έσω μηνίσκου και κάκωση του χόνδρου στο δεξιό γόνατο και εγκεφαλική διάσειση με μεταδιασεισικό σύνδρομο μέχρι και τρεις εβδομάδες μετά το ατύχημα. Συνεστήθη φαρμακευτική αγωγή και αυχενικό κολάρο για τρεις εβδομάδες. Υποβλήθηκε σε εντατική φυσιοθεραπεία του αυχένα, της οσφύος και του γόνατος για μεγάλο χρονικό διάστημα (Τεκμήριο 11). Χορηγήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι τις 15.7.11 (Τεκμήριο 10). Ενάμιση χρόνο μετά, λόγω πόνου και δυσκαμψίας της δεξιάς κάτω γόνυ άρθρωσης, έγινε μαγνητική τομογραφία η οποία κατέδειξε ρήξη του έσω μηνίσκου και κάκωση στον χόνδρο. Βελτιωνόταν με αργό ρυθμό. Τον Σεπτέμβριο του 2013 υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο στο δεξιό ώμο λόγω συνεχιζόμενου πόνου και δυσκαμψίας (Τεκμήριο 17). Εντόπισε αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης η οποία οφείλεται στο ατύχημα (Τεκμήριο 12). Το τελευταίο έτος είχε σταδιακή αύξηση του πόνου και δυσκαμψία στον αυχένα κυρίως στις καιρικές αλλαγές και δυσκαμψία και οίδημα στο δεξιό γόνατο και στο δεξιό ώμο, συμπτώματα τα οποία οφείλονται στις κακώσεις του ατυχήματος (Τεκμήριο 13). Αναπτύχθηκε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα, συνεπεία των κακώσεων, κυρίως στον ώμο και τον αυχένα. Πρόκειται για μια μόνιμη και επώδυνη πάθηση. Ο πόνος γίνεται πιο συχνός και πιο έντονος με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση της ηλικίας. Καταπραΰνεται με φάρμακα, φυσιοθεραπεία και γυμναστική. Για την πλήρη αποκατάσταση του γόνατος χρειάζεται αρθροσκόπηση. Ο εναγόμενος συμφώνησε με την κατάθεσή του (Τεκμήριο 3). Οδηγούσε με συνοδηγό τη (σήμερα) σύζυγό του. Ενεργοποίησε το δείκτη του για στροφή δεξιά. Πλησιάζοντας τα φώτα τροχαίας κινήθηκε στη δεξιά λωρίδα για να στρίψει. Είδε το όχημα του ενάγοντα σε αρκετή απόσταση να τρέχει. Αφού (ο εναγόμενος) πέρασε το αλτ, παρέμεινε σε στάση αναμονής και «έκανε κλίση αριστερά το τιμόνι του». Το όχημα του ενάγοντα κινήθηκε δεξιά κατά πάνω τους. Σε άλλο σημείο της κατάθεσής του αναφέρει ότι, όταν ήταν σε στάση αναμονής, είδε ότι το όχημα του ενάγοντα δεν ελάττωσε και ο ίδιος «έκανε κλίση αριστερά». Τότε ο ενάγοντας κινήθηκε δεξιά με αποτέλεσμα να συγκρουστούν. Όταν ήταν σε αναμονή, υπήρχε χώρος για το όχημα του ενάγοντα να συνεχίσει την πορεία του. Του υποβλήθηκε ότι ήταν στην αντίθετη λωρίδα. Απάντησε: «Νομίζω δεν ήμουν στην πλευρά του αντιθέτου οχήματος». Ο ΜΥ2 είναι χειρουργός ορθοπεδικός. Εξέτασε τον ενάγοντα το 2015 (Τεκμήριο 16). Συμφώνησε με τις αρχικές κακώσεις που εντόπισε ο ΜΕ

1. Διαφώνησε με τα κατάλοιπα. Τα συμπτώματα υποχώρησαν και οι κακώσεις επανήλθαν στην κατάσταση πριν το ατύχημα. Δεν απέκλεισε να υπάρχουν κάποιες ενοχλήσεις κατά διαστήματα στα σημεία των κακώσεων σε αλλαγές καιρού ή περιόδους καταπόνησης. Η διασείση υποχώρησε σύντομα. Το διάστρεμμα της αυχενικής, της οσφυϊκής και του δεξιού ώμου φυσιολογικά θα έπρεπε να υποχωρήσουν σε έξι ή οκτώ εβδομάδες με επέκταση στους τρεις μήνες λόγω προϋπάρχουσων εκφυλιστικών αλλοιώσεων. Δεν εντόπισε ανωμαλίες στο δεξιό γόνατο και τα παράπονα πιθανόν να οφείλονται στην αρχική κάκωση. Δεν χρειάζεται επέμβαση. Στις ακτινογραφίες του 2012 και 2015 φαίνονται εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην αυχενική μοίρα οι οποίες υπήρχαν πριν το ατύχημα. Στη μαγνητική τομογραφία του δεξιού ώμου του 2014 εντόπισε εκφυλιστικές αλλοιώσεις οι οποίες δεν προκλήθηκαν από το ατύχημα και δεν θα μπορούσαν να δημιουργηθούν τόσο σύντομα. Ρωτήθηκε αν η θέση του ότι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις υπήρχαν πριν το ατύχημα βασίζεται σε αντικειμενικές εξετάσεις. Απάντησε: «Είναι υποκειμενική εκτίμηση με τα ευρήματα τα αντικειμενικά που είχα και με την κλινική μου εξέταση και ήταν η κατάληξη αυτό που πίστευα.» Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις θέσεις τους. Ιδιαίτερη αναφορά σ' αυτές τους γίνεται όπου κρίνεται σκόπιμο. Παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες έχοντας υπόψη τις σχετικές αρχές (Πατάτσου ν. Χιλμί κ.ά., Πολιτική Έφεση 300/11, ημερ. 31.5.17, Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνεταίροι κ.ά., Πολιτική Έφεση 118/10, ημερ. 16.12.15). Το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας κάποιου και να απορρίψει άλλο (Χριστοφόρου v. Γερμανού, Πολιτική Έφεση 247/13, ημερ. 7.4.20). Ο ΜΕ1 μου έκανε καλή εντύπωση. Περιέγραψε λεπτομερώς τις ενέργειές του. Επεξήγησε με επάρκεια τα σχέδια της σκηνής (Τεκμήρια 1 και 5). Το σημείο σύγκρουσης, το οποίο απέχει 1.50 μέτρα από τη νοητή ευθεία της λωρίδας του ενάγοντα, εντοπίστηκε με βάση τα σημάδια στην άσφαλτο. Το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί στη μαρτυρία του, εκτός από τους μαθηματικούς υπολογισμούς του ότι κατά τη σύγκρουση το όχημα του εναγόμενου ήταν 1.40 μέτρα στην αντίθετη λωρίδα αφού δεν γνώριζε το πλάτος του οχήματος, ούτε το ακριβές σημείο της μπροστινής πλευράς που κτυπήθηκε. Η διαπίστωση αυτή δεν επηρεάζει την αξιοπιστία του, έχοντας υπόψη τη συνολική εικόνα του. Ο ενάγοντας μου έκανε καλή εντύπωση. Απαντούσε με πληρότητα. Ουδεμία τάση παραποίησης γεγονότων ή καταφυγής στο ψέμα διαπιστώθηκε. Θεωρώ ότι με ειλικρίνεια ανέφερε αντεξεταζόμενος ότι το όχημα του εναγόμενου ήταν αρχικά σε στάση αναμονής με το δείκτη αναμμένο στην ορθή λωρίδα. Με την ίδια ειλικρίνεια ανέφερε ότι δεν είναι ειδικός στον υπολογισμό αποστάσεων γι' αυτό η απόσταση των 150 μέτρων που αναφέρει στην κατάθεσή του ότι είδε για πρώτη φορά το όχημα του εναγόμενου μπορεί να ήταν μεγαλύτερη ή μικρότερη. Παρέμεινε σταθερός στη θέση του ότι, πλησιάζοντας το όχημα του εναγόμενου σε απόσταση δέκα-δεκαπέντε μέτρων, ο εναγόμενος αρχικά κινήθηκε δεξιά για να στρίψει και μετά αριστερά με αποτέλεσμα να συγκρουστούν. Η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε. Το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί στη μαρτυρία του ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος. Εκεί όπου το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί στη μαρτυρία του είναι ως προς την ταχύτητά του, την οποία υπολόγισε. Στην κατάθεσή του αναφέρει ότι ήταν περίπου 50 χλμ. χωρίς να έχει δει πόσο ακριβώς και αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν μπορεί να ξέρει πόση ήταν, αναφερόμενος υποθετικά σε 30 ή 50 ή 70 χλμ. Η διαπίστωση αυτή δεν επηρεάζει την αξιοπιστία του, έχοντας υπόψη τη συνολική εικόνα του. Σε σχέση με τους τραυματισμούς του, αναφέρθηκε στις κακώσεις που υπέστη προσκομίζοντας ιατρικές βεβαιώσεις (Τεκμήρια 7-9). Η θέση του ότι νιώθει ενοχλήσεις όταν κουράζεται ή αναλόγως του καιρού υποστηρίζεται από τη μαρτυρία των ΜΕ4 και ΜΥ
2. Οι θέσεις του ότι έχει πόνους παντού, όπως στα γόνατα, στους αγκώνες και στη μέση και ότι χρειάζεται τρεις τουλάχιστον εγχειρήσεις σε γόνατα και ώμους δεν υποστηρίζονται από ιατρική μαρτυρία, ούτε δικογραφούνται. Η αξιοπιστία του δεν επηρεάζεται έχοντας υπόψη τη συνολική εικόνα του. Ο ΜΕ3 κλήθηκε ως εμπειρογνώμονας. Καθήκον του είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να μπορέσει να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα (Παύλου v. Ευθυμίου, Πολ. Έφεση 33/14, ημερ. 23.6.21)∙ ακόμη κι αν είναι ο μόνος εμπειρογνώμονας που καταθέτει (Α. Κωνσταντινίδης & Υιός Λτδ v. Firepro Systems Ltd, Πολ. Έφεση 140/14, ημερ. 6.12.21). Θέση του ήταν ότι όλα ταιριάζουν με την εκδοχή του ενάγοντα. Ελλείπουν όμως τα αναγκαία στοιχεία που θα επέτρεπαν στο Δικαστήριο να προβεί σε ευρήματα. Επικαλέστηκε, για παράδειγμα, τις καταθέσεις του ενάγοντα και του εναγόμενου. Ερωτηθείς αν τις διάβασε ή αν απλώς γνωρίζει τις εκδοχές τους, αρχικά απαντούσε με υπεκφυγές. Κληθείς από το Δικαστήριο να απαντήσει ξεκάθαρα, ανέφερε ότι γνωρίζει τις εκδοχές τους. Δεύτερο, θέση του ήταν ότι το όχημα του εναγόμενου δεν ήταν σε στάση αναμονής. Ερωτηθείς σε ποια αντικειμενικά ευρήματα βασίζει τη θέση του, αρχικά απέφυγε να απαντήσει. Μετά από διευκρινιστική ερώτηση του Δικαστηρίου απάντησε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει αν ήταν σε στάση αναμονής. Τρίτο, ερωτηθείς σε ποιο σημείο του δρόμου ήταν το όχημα του ενάγοντα, σύμφωνα με την αναπαράστασή του, όταν το όχημα του εναγόμενου κινήθηκε αριστερά, απάντησε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει. Ούτε έλεγξε τις ταχύτητες των οχημάτων. Υπάρχουν κι άλλες αδυναμίες. Σε πολλές ερωτήσεις απαντούσε με εικασίες. Για παράδειγμα, σε σχέση με την εκδοχή του εναγόμενου ότι έστριψε το τιμόνι του αριστερά ενώ ήταν σε στάση αναμονής, διερωτήθηκε πως γίνεται να στρίψει αριστερά για να πάει δεξιά. Ερωτηθείς από το Δικαστήριο που βασίζει τη θέση του, απάντησε: «Αφού η πρόθεση εν να πάει δεξιά, Εντιμότατε. Εννά πάει αριστερά;». Επίσης, όταν ρωτήθηκε ποιες θα ήταν οι ζημιές αν το όχημα του εναγόμενου ήταν σε στάση αναμονής (και όχι σε κίνηση), απάντησε: «Δεν νομίζω ο [ενάγοντας] να έστριφε δεξιά αν ο δρόμος μπροστά ήταν καθαρός». Σε άλλο σημείο, ρωτήθηκε κατά πόσον ο ενάγοντας θα μπορούσε να συνεχίσει την πορεία του λαμβάνοντας υπόψη τη θέση που βρισκόταν το όχημα του εναγόμενου. Απάντησε ότι θα μπορούσε, όμως διερωτήθηκε γιατί ο ενάγοντας να στρίψει δεξιά αν ο δρόμος μπροστά του είναι καθαρός. Του υποδείχθηκε ότι αυτό δεν είναι αντικειμενικό εύρημα. Απάντησε ότι δεν στρίβει κάποιος το τιμόνι του όταν ο δρόμος είναι καθαρός και ο άλλος είναι σταματημένος εκτός της λωρίδας του. Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα. Η μαρτυρία του εναγόμενου, ως προς την εκδοχή του, παρουσιάζει αδυναμίες. Στην κατάθεσή του (Τεκμήριο 3) αναφέρει: «Εγώ αντιλήφθηκα ότι [ο ενάγοντας] έτρεχε και έμεινα σε στάση αφού πέρασα το αλτ και έκανα κλίση αριστερά το τιμόνι μου». Σε άλλο σημείο της κατάθεσής του προσθέτει: «Να αναφέρω επίσης ότι την ώρα που ήμουν σε στάση αφού πέρασα τη γραμμή του αλτ [.] αφού είδα ότι δεν ελάττωσε έκαμα κλίση αριστερά.». Αντεξεταζόμενος κλήθηκε να διευκρινίσει τι εννοούσε με τις εν λόγω αναφορές του, αν δηλαδή ήταν σε στάση αναμονής ή εν κινήσει: E. Όταν έκανες το τιμόνι σου αριστερά, κύριε μάρτυς, εξακολουθούσες να ήσουν σε στάση, όπως είπες προηγουμένως, ακινητοποιημένος; A. Ναι. E. Δεν μετακινήθηκε το όχημα έστω και λίγο όταν έκανες αριστερά; A. Νομίζω πως όχι. E. Δεν είσαι βέβαιος όμως; A. Δεν θυμούμαι. Έσιει τόσα χρόνια. Νομίζω δεν μετακινήθηκε, όχι. Του υποβλήθηκε ότι το όχημά του μετακινήθηκε (έκανε κλίση) αριστερά: A. Μπορεί να έκανα, ναι, αλλά όχι για να αποφύγω τη σύγκρουση. E. Έθελες να αποφύγεις τη σύγκρουση. A. Για να αποφύγω έκανα ασυναίσθητα το τιμόνι αριστερά, το ασυναίσθητο κομμάτι, και δεν θυμούμαι αν έγινε κλίση αλλά απ' ό,τι βλέπω δαμέ πρέπει να έγινε λίγη κλίση. E. Δηλαδή πρέπει να έγινε κλίση αριστερά; A. Δεν θυμούμαι. Οι αμφιταλαντεύσεις και η αβεβαιότητά του σ' ένα σημαντικό σημείο της εκδοχής του δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να βασιστεί στη μαρτυρία του. Ο ΜΕ4 και ο ΜΥ2 κλήθηκαν ως ιατροί. Η μαρτυρία τους θα εξεταστεί με βάση τις σχετικές αρχές (Παύλου v. Ευθυμίου, Πολιτική Έφεση 33/14, ημερ. 23.6.21, Σπύρου v. Παπαδόπουλου, Πολιτική Έφεση αρ. 29/12, ημερ. 2.4.18). Θεωρώ ότι και οι δύο προσπάθησαν να επεξηγήσουν τις θέσεις τους με αντικειμενικότητα και επαγγελματισμό. Οι απαντήσεις τους ήταν αιτιολογημένες, παραπέμποντας στα στοιχεία που είχαν στη διάθεσή τους όταν εξέταζαν τον ενάγοντα. Με κάθε σεβασμό, δεν συμφωνώ με τη θέση του ευπαίδευτου συνήγορου του ενάγοντα ότι ο ΜΥ2, επειδή διορίστηκε από την ασφαλιστική εταιρεία του εναγόμενου, «εύλογα και προφανώς μαρτύρησε με τρόπο που εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του "εργοδότη" του». Ουδεμία τάση προκατάληψης διαπιστώθηκε είτε από τον ιατρό της ασφαλιστικής εταιρείας του εναγόμενου, είτε από τον (για χρόνια) ιατρό του ενάγοντα. Αντιπαραβάλλοντας τη μαρτυρία τους, οι κύριες διαφορές τους εντοπίζονται στην ύπαρξη κάκωσης μηνίσκου στο γόνατο, κατά πόσον οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις προϋπήρχαν του ατυχήματος και κατά πόσον ο ενάγοντας επανήλθε στην κατάσταση που ήταν πριν το ατύχημα. Σχετικά με το δεξιό γόνατο, ο ΜΕ4 ανέφερε ότι λίγες μέρες μετά το ατύχημα εντόπισε «κλινικά ευρήματα ρήξης έσω μηνίσκου» (Τεκμήριο 11). Ενάμιση χρόνο μετά ο πόνος και η δυσκαμψία επανήλθαν. Η μαγνητική τομογραφία επιβεβαίωσε τη ρήξη του έσω μηνίσκου και κάκωση στον χόνδρο. Προκλήθηκε από το ατύχημα διότι δεν προκύπτει κάτι διαφορετικό από το ιστορικό του ενάγοντα. Αντίθετα, θέση του ΜΥ2 ήταν ότι δεν υπήρχε κάκωση μηνίσκου, με βάση την πείρα του, ούτε εντόπισε ανωμαλίες. Ο μόνος τρόπος, πρόσθεσε, να διαφανεί κάκωση του μηνίσκου είναι με μαγνητική τομογραφία. Δεν είδε τη μαγνητική τομογραφία, ούτε ζήτησε να γίνει εκ νέου. Ερωτηθείς γιατί δεν το διερεύνησε σε βάθος, απάντησε ότι δεν τον εξέτασε για τον θεραπεύσει ή να εντοπίσει κάτι περισσότερο. Αποδέχομαι τη θέση του ΜΕ4 ο οποίος εντόπισε κλινικά ευρήματα λίγες μέρες μετά το ατύχημα και επιβεβαίωσε την κάκωση, όταν επανεμφανίστηκαν τα συμπτώματα, με μαγνητική τομογραφία. Αναφορικά με τη μελλοντική εγχείρηση στο γόνατο, ο ΜΕ4 στο πιστοποιητικό του 2013 (Τεκμήριο 11) αναφέρει ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να τη χρειαστεί για την πλήρη αποκατάστασή του αν οι ενοχλήσεις συνεχιστούν. Το 2021 διαπίστωσε ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου. Ο ενάγοντας, λόγω της ηλικίας του, θα μπορούσε να την αποφύγει για αρκετό καιρό με συντηρητική θεραπεία. Όλα εξαρτώνται από τον ίδιο και κατά πόσον ανέχεται τον πόνο και τη δυσκαμψία. Αν τα συμπτώματα γίνουν πιο έντονα, θα τη χρειαστεί. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι δεν χρειάζεται καθότι όταν τον εξέτασε κλινικά είχε επουλωθεί. Ο πόνος ή η δυσφορία θα υπάρχει όταν κουραστεί ή με τις καιρικές αλλαγές. Αποδέχομαι τη θέση του ΜΕ4 ο οποίος δεν περιορίστηκε στην κλινική εξέταση στο γόνατο, αλλά έλαβε υπόψη του τη σχετική μαγνητική τομογραφία. Σε σχέση με τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις, θέση του ΜΕ4 ήταν ότι δεν προϋπήρχαν του ατυχήματος. Δεν τις εντόπισε στις ακτινογραφίες που έγιναν στο νοσοκομείο το 2011: «Βέβαια δεν υπήρχαν, για να μην το γράψω». Ερωτηθείς αν θα μπορούσαν να εμφανιστούν ενάμιση χρόνο μετά το ατύχημα, απάντησε: «Μπορεί, βέβαια. Ανέφερά το και πριν νομίζω ότι έχει ασθενείς, οργανισμούς που αντιδρούν διαφορετικά και αναπτύσσουν πιο γρήγορα εκφυλιστική μετατραυματική αλλοίωση. Δεν είναι πολύ συχνό, αλλά συμβαίνει, μπορεί να συμβεί.» Ο ΜΥ2 εντόπισε εκφυλιστικές αλλοιώσεις στις ακτινογραφίες του 2012 και του
3. Δεν αναφέρθηκε στις ακτινογραφίες του
4. Θέση του ήταν ότι προϋπήρχαν του ατυχήματος καθότι δεν θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στο διάστημα των 17 μηνών από το ατύχημα μέχρι τις ακτινογραφίες του
5. Ο χρόνος που χρειάζεται για να δημιουργηθούν, πρόσθεσε, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Δεν μπορεί να προσδιοριστεί πότε εμφανίστηκαν. Αποδέχομαι τη θέση του ΜΕ4 ο οποίος είδε τις ακτινογραφίες που λήφθηκαν αμέσως μετά το ατύχημα. Σε σχέση με τη θέση του ΜΥ2 ότι ο ενάγοντας επανήλθε στην κατάσταση που ήταν πριν το ατύχημα, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι τον εξέτασε για πρώτη φορά τέσσερα και πλέον χρόνια μετά το ατύχημα χωρίς να έχει στη διάθεσή του όλες τις αρχικές εξετάσεις (ακτινογραφίες ή μαγνητικές τομογραφίες). Ο ΜΕ4 αντίθετα παρακολουθούσε τον ενάγοντα από το ατύχημα και για διάστημα δέκα χρόνων. Ήταν επομένως σε καλύτερη θέση να αξιολογήσει την κατάστασή του από την αρχή και κατά την εξέλιξή της. Για το λόγο αυτό, η θέση του ΜΕ4 γίνεται αποδεκτή. Παρενθετικά σημειώνω τη θέση του ΜΕ4 ότι η σημερινή κατάσταση του ενάγοντα οφείλεται στις κακώσεις του ατυχήματος. Ερωτηθείς σχετικά ανέφερε ότι τα κτυπήματα από τις πολεμικές τέχνες, με τις οποίες ασχολείτο ο ενάγοντας πριν το ατύχημα, πιθανώς να έπαιζαν ρόλο στα κατάλοιπα. Δεν προσφέρθηκε όμως μαρτυρία που να καταδεικνύει, πέραν της γενικής πιθανολόγησης του ΜΕ4, ότι ο ενάγοντας είχε δεχθεί κτυπήματα που επηρέασαν την κατάστασή του. Εξάλλου, διευκρίνισε ότι τυχόν προϋπάρχουσες καταστάσεις επιδεινώνονται από τις κακώσεις ενός ατυχήματος. Πριν την καταγραφή των ευρημάτων του Δικαστηρίου, σημειώνω τα ακόλουθα: Η κατάθεση της συνοδηγού του εναγόμενου (Τεκμήριο 6 ως προς τη λήψη της) κατατέθηκε για περιορισμένο σκοπό. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί στο περιεχόμενό της (Pritchard v. Μαυρομμάτη, Πολιτική Έφεση 56/14, ημερ. 16.3.21). Οι φωτογραφίες του οχήματος του εναγόμενου (Τεκμήριο 14) παρέμειναν ως τεκμήριο προς αναγνώριση (Μελάς v. Κυριάκου