Συνεργατικής Εταιρείας Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων Λτδ ν. ΚΑΖΑΝΤΖΗ, Αρ. Γενικής Αίτησης: 542/2012, 14/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2022:A107 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Α.Ε.Δ. Αρ. Γενικής Αίτησης: 542/2012 Μεταξύ: Συνεργατικής Εταιρείας Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων Λτδ Αιτήτριας και XXXXX XXXXX ΚΑΖΑΝΤΖΗ Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 14η Μαρτίου 2022 Εμφανίσεις: Για την αιτήτρια: Η κα Αγαθοκλέους Για τον καθ' ου η αίτηση: Ο κ. Θ. Παπαθεοδώρου Καθ' ου η αίτηση παρών -------------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ (Ex-tempore) Αντικείμενο της παρούσας είναι η αίτηση ημερομηνίας 25/04/2019 με την οποία οι αιτητές αιτούνται την οικονομική εξέταση του καθ' ου η αίτηση. Ενωρίτερα το Δικαστήριο είχε την ευχέρεια να ακούσει τη μαρτυρία τούτου και επιφύλαξε την απόφαση για αργότερα πράγμα που γίνεται τώρα. Σημειώνεται περαιτέρω πως πέραν της οικονομικής εξέτασης, απαίτηση των αιτητών είναι η ένορκη αποκάλυψη της οικονομικής κατάστασης του καθ' ου η αίτηση και αναφέρω τούτο εφόσον σε αυτό το πλαίσιο είναι που ζητείται από τον καθ' ου η αίτηση να αποκαλύψει την όποια περιουσία έχει, διεργασία η οποία στη συνέχεια θα επιτρέψει στους αιτητές να προχωρήσουν με οιονδήποτε άλλο τρόπο, προβλεπόμενο πάντα στο σχετικό νόμο, ήτοι τον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο, Κεφ. 6. Δεν είναι δηλαδή αντικείμενο τούτης της αίτησης η πώληση άλλης ακίνητης ή κινητής περιουσίας ως σε κάποιο στάδιο αφέθηκε να νοηθεί από τη συνήγορο των αιτητών. Όσον δε αφορά τα διατάγματα περί ακύρωσης καταδολιευτικής μεταβίβασης, υποδεικνύεται πως δεν συγκεκριμενοποιείται τέτοια περιουσία στην αίτηση και συνεπώς εφόσον τίποτα σχετικό αναφέρθηκε και εν πάση περιπτώσει ουδείς τρίτος κλήθηκε που θα ήτο και ενδιαφερόμενος, κρίνω πως δεν τίθεται ζήτημα περαιτέρω προώθησης αυτού του σκέλους της αίτησης. Περιορίζεται λοιπόν η αίτηση στην οικονομική εξέταση του καθ' ου η αίτηση την οποία οι δύο πλευρές περιόρισαν ακόμη περισσότερο στη βάση των ενόρκων δηλώσεων, πλέον τις λιγοστές ερωτήσεις που υποβλήθηκαν στον καθ' ου η αίτηση. Με δεδομένο το αντικείμενο της αίτησης κρίνω ορθό να συνοψίσω τις δικανικές αρχές που διέπουν το αίτημα εφόσον κατ' αυτό το τρόπο θα αναδειχθεί κάθε τι επίδικο. Το λοιπόν, η νομολογία που διέπει το ζήτημα είναι πλούσια και καθ' όλα καθοδηγητική. Όπως εξηγείται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ
(1989)1 Α.Α.Δ. 686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας στο δικαστήριο να διαγνώσει, κατόπιν έρευνας, τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, δηλαδή αν είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις, σύμφωνα πάντα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την Φλαγκοφάς, πιο πάνω, προκύπτει ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη του χρεώστη και των μελών της οικογένειάς του. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία, εις αντιδιαστολή ανεργίας, εν προκειμένω μη απασχόληση οφειλόμενη σε οκνηρία ή άλλους λόγους που δεν δικαιολογούνται, δεν εμποδίζει το δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά ΧΧΧ Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd, Πολ. Έφ. 271/13, 09/03/2020, ECLI:CY:AD:2020:A93, Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd
(2004)1 Α.Α.Δ. 886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ
(1998)1 Α.Α.Δ. 422). Στο τέλος της ημέρας το δικαστήριο καλείται να εξισορροπήσει δύο παραμέτρους. αφενός την αναγκαιότητα εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, αφετέρου την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου
(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Σχετικές είναι και οι πρόσφατες υποθέσεις S.X. v. X.X., Έφ. αρ. 31/15, ημερομ. 19/10/2018 και The Old Salt Yachting Co Ltd v. Βίκης, Αγ. Ναυτοδ. 42/14, ημερομ. 11/07/2019. Περιττό να υποδειχθεί πως σε αιτήματα ως το υπό κρίση εφαρμόζονται τα λεχθέντα στην υπόθεση Βασιλειάδη ν. Τσουρή
(2007)1 Α.Α.Δ. 43, εν προκειμένω το απόσπασμα στη σελίδα 48, όπου υποδεικνύεται ότι ο νόμος μετατοπίζει το βάρος απόδειξης στους ώμους του οφειλέτη, ο οποίος καλείται να πείσει για την αδυναμία του. Περαιτέρω, αρκεί να διαπιστωθεί ότι αδικαιολόγητα δεν εργάζεται, ώστε το Δικαστήριο να προβεί σε έκδοση διατάγματος (σχετική είναι και η υπόθεση Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου, πιο πάνω, καθώς επίσης η υπόθεση Σωτηρίου ν. Universal Bank Public Ltd, Πολ. Έφ. 271/13, ημερ. 09/03/2020, ECLI:CY:AD:2020:A93). Οφείλεται αυτή η προσέγγιση εφόσον εξυπηρετεί τον ανακριτικό χαρακτήρα της διαδικασίας και κατ' επέκταση συμβάλλει στην ικανοποίηση της απόφασης. Άλλωστε η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης έχει στον πυρήνα της την εμπιστοσύνη του κοινού, που απαξιώνει την απόφαση που δεν εκτελείται πλην δικαιολογημένων περιπτώσεων. H αξιολογική διεργασία δεν διαφέρει απ' εκείνη που εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε άλλη διαδικασία. Εν προκειμένω εφαρμογής τυγχάνουν όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου Μ/V Mary John κ.α.
(2002)1 Α.Α.Δ. 661, που θέλουν την αξιολόγηση της φιλαλήθειας των λεγομένων του μάρτυρα να έχει δυο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτή υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, κατά πόσο λέγει την αλήθεια. Ζητούμενο παραμένει η εξεύρεση της αλήθειας. Η εξακρίβωση της αλήθειας σε διαδικασίες ως η υπό κρίση έχει στον πυρήνα της δύο στοιχεία. Το πρώτο σκοπεί σε διαπίστωση του συνόλου των εισοδημάτων του χρεώστη και το δεύτερο σε εξακρίβωση του συνόλου των εξόδων τούτου. Στην προκείμενη περίπτωση αναμφισβήτητο είναι πως ο καθ' ου η αίτηση είναι ηλικίας 68 σήμερα ετών, είναι άνεργος εδώ και 8 χρόνια, ενώ σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις δύο ένορκες δηλώσεις που καταχώρισε, παρεμβάλλεται εν προκειμένω ότι δόθηκε άδεια για συμπληρωματική ένορκη δήλωση, προκύπτει πως από το 2020 του χορηγήθηκε σύνταξη και τούτη ανέρχεται στο καθαρό ποσό των €331,
- Σημειώνεται περαιτέρω ότι ο καθ' ου η αίτηση προσκόμισε σχετικά αποδεικτικά και είναι τούτα τα τεκμήρια 1 και 2 στη δεύτερη ένορκη δήλωση, δηλαδή τη συμπληρωματική. Ακόμη όπως ο ίδιος εξήγησε στην πρώτη ένορκη δήλωσή του, διαμένει με τη σύζυγο του ηλικίας 65 σήμερα ετών σε ιδιόκτητη κατοικία, αναφέρει διεύθυνση και αριθμό, ενώ περαιτέρω αν και αρχικά η σύζυγος του ελάμβανε το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, όπως εξήγησε και δεν αμφισβητήθηκε, πλέον λαμβάνει και η ίδια σύνταξη ανερχόμενη στο ποσό των €330 μηνιαίως. Όλα τα ανωτέρω παρέμειναν αναμφισβήτητα και περιπλέον επικουρούνται από τα τεκμήρια που προσκομίστηκαν, ως εκ τούτου υιοθετούνται από το Δικαστήριο και καθίστανται διαπιστώσεις που δεσμεύουν την πάρα πέρα πορεία της διαδικασίας. Η αμφισβήτηση των αιτητών επικεντρώθηκε στα έξοδα που ο καθ' ου η αίτηση ανέφερε ότι έχει με τη σύζυγο του και τα οποία προσδιόρισε στην παράγραφο 7 της πρώτης ένορκης δήλωσης. Σημειώνεται συναφώς ότι είναι η θέση του καθ' ου η αίτηση πως για ηλεκτρισμό καταβάλλουν το ποσό των €75 μηνιαίως, παρεμβάλλεται πως ο καθ' ου η αίτηση αναφέρει €150 και προσκόμισε σχετικούς λογαριασμούς οι οποίοι δεικνύουν πως τούτη η κατανάλωση ως μέσος όρος είναι για το δίμηνο. Συνεπώς η θέση για το ποσό που μηνιαίως καταβάλλεται είναι εκείνο των €
- Ανέφερε δε ότι οι λογαριασμοί του συμβουλίου υδατοπρομήθειας ανέρχονται επίσης ως μέσος όρος στο ποσό των €70 για τη διμηνία, δηλαδή €35 μηνιαίως. Για διατροφή και συντήρηση της οικίας, εν προκειμένω supermarket, είναι κατ' αυτό τον τρόπο που περιγράφεται από τον καθ' ου η αίτηση, τα έξοδα ανέρχονται σε €225 μηνιαίως και κρεοπωλείο €75, συνολικό δηλαδή ποσό €300 μηνιαίως. Όπως ανέφερε τηλέφωνο του ιδίου και τηλέφωνο της συζύγου του, καρτοκινητά τηλέφωνα, το κονδύλι ανέρχεται σε €40 μηνιαίως. Τέλη αποχετευτικού ανέρχονται σε €22 μηνιαίως ως προκύπτει από το ποσό των €264,85 που είναι ετήσιο. Τα δε σκύβαλα ανέρχονται περίπου σε €10, εφόσον και πάλι το ετήσιο κονδύλι είναι εκείνο των €
- Έξοδα βενζίνης €100 και κάπνισμα €50 με €70 μηνιαίως. Σημειώνεται πως πλείστα εκ των στοιχείων που ανωτέρω αναφέρονται, συγκεκριμένα λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος, λογαριασμός υδατοπρομήθειας, τέλη αποχετεύσεως και τέλη σκυβάλων, επιβεβαιώνονται από τα διάφορα πιστοποιητικά, ήτοι λογαριασμούς που εμπεριέχονται στο τεκμήριο
- Και αναφέρω τούτο καθότι η συνήγορος των αιτητών υποστήριξε πως τούτα τα έξοδα είναι υπερβολικά. Όπως ενωρίτερα υποδείχθηκε, κριτήριο είναι η καθημερινή τριβή του Δικαστηρίου με τα ανθρώπινα και βεβαίως η κοινή λογική. Είμαι της γνώμης πως το σύνολο των εξόδων που ανωτέρω αναφέρθηκε δεν είναι ουδόλως υπερβολικό, τουναντίον είναι συγκρατημένο σε ένα πλαίσιο ενός ζευγαριού ηλικιωμένων που αδυνατούν να ανταπεξέλθουν. Και αναφέρομαι σε ζεύγος καθότι το σύνολο των ανωτέρω είναι έξοδα που αφορούν τόσο τον καθ' ου η αίτηση όσο και τη σύζυγό του. Η δε σύνταξη που λαμβάνει τόσο ο καθ' ου η αίτηση όσο και η σύζυγός του είναι στο ίδιο ύψος, πέριξ των €
- Η δε υποχρέωσή τους κοινή και εξίσου, συνεπώς αναμένεται πως το σύνολο τούτων των εξόδων ανερχόμενο σε €630 καταβάλλεται εξ ημισείας. Έχοντας αναφέρει όλα τα ανωτέρω και χωρίς να παραγνωρίζεται η απερίφραστη παραδοχή του καθ' ου η αίτηση ότι τελευταίως αγόρασε στη σύζυγό του όχημα, εξήγησε όμως ότι το κόστος τούτου ήτο πέριξ των €1.800, καταλήγω πως η μαρτυρία του καθ' ου η αίτηση ανταποκρίνεται στην αλήθεια και κατ' επέκταση ότι το σύνολο των εξόδων που ανέφερε έχουν ακριβώς ως αναφέρθηκε από τον ίδιο και περιπλέον, δεν είναι διογκωμένο αλλά ούτε και επιτηδευμένο για σκοπούς της διαδικασίας. Τουναντίον θεωρώ ότι τούτα τα έξοδα έχουν ακριβώς ως εξηγήθηκαν από τον καθ' ου η αίτηση και επαναλαμβάνω μπορεί κανείς να εισηγηθεί πως είναι και περιορισμένα ακριβώς ένεκα της οικονομικής δυσκολίας που αντιμετωπίζει ο καθ' ου η αίτηση. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω αναφύεται το ερώτημα κατά πόσο η αίτηση επιτυγχάνει ή όχι. Είναι γεγονός ότι στην προκείμενη περίπτωση ο καθ' ου η αίτηση έχει αποδείξει, για να το θέσω στους όρους της υπόθεσης Βασιλειάδη ν. Τσουρή που ανωτέρω αναφέρθηκε, την οικονομική δυσκολία που αντιμετωπίζει. Εντούτοις, αυτή δεν οδηγεί την αίτηση σε αποτυχία ή απόρριψη. Και εξηγώ. δεδομένη είναι η παραδοχή του καθ' ου η αίτηση για κάπνισμα και συνεπώς για χρησιμοποίηση ενός κονδυλιού της τάξης των €50 με €
- Όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ ν. Σκορδή
(2005)1 Α.Α.Δ. σελ. 64, με το απόσπασμα που εδώ απασχολεί να εντοπίζεται στη σελίδα 67, το κάπνισμα δεν δικαιολογεί καταβολή του αναφερόμενου ποσού γι' αυτή την άσχημη συνήθεια, αντί καταβολής του ποσού στο εξ αποφάσεως χρέος. Υπό αυτή την έννοια και χωρίς να παραγνωρίζω ότι μηδαμινό είναι το κονδύλι σε σχέση με το εξ αποφάσεως χρέος, κρίνω δικαιολογημένο όπως αποκόψω τούτο το ποσό, δηλαδή €70 μηνιαίως, ώστε να καταβάλλεται στο δάνειο. Ως εκ των ανωτέρω, η αίτηση επιτυγχάνει και εκδίδεται διάταγμα μηνιαίων δόσεων αρχής γενομένης από 01/04/2022 και κάθε πρώτη ημέρα εκάστου επομένου μηνός μέχρι εξοφλήσεως, για το ποσό των €70 έναντι του εξ αποφάσεως χρέους. Περιπλέον ο καθ' ου η αίτηση να επιβαρυνθεί και τα έξοδα της διαδικασίας ως τούτα θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................................... Λ. Α. Παντελή Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο