Σεργίου κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα κ.α., Αρ. Αγωγής: 4057/12, 31/3/2022

(777). Στην αντίπερα όχθη οι εναγόμενοι, οι οποίοι καταχώρισαν χωριστές Υπερασπίσεις, απορρίπτουν τις επίδικες αξιώσεις των εναγουσών και ισχυρίζονται συγκεκριμένα τα εξής: Η πλευρά του εναγόμενου 1 ισχυρίζεται στην τροποποιημένη Υπεράσπιση της ότι «δεν έχει καμιά υποχρέωση για έλεγχο, καθαρισμό και συντήρηση των ποταμών και των αρκατζιών που εμπίπτουν μέσα στα όρια κοινοτήτων, αλλά αρμόδια αρχή είναι η κάθε τοπική αρχή, στη συγκεκριμένη περίπτωση το κοινοτικό συμβούλιο Αλάμπρας. Αναφέρει περαιτέρω πως τα αντιπλημμυρικά έργα που εκτελούνται εντός των ορίων των κοινοτήτων προωθούνται από τα επηρεαζόμενα κοινοτικά συμβούλια.». Ως εκ τούτου, ισχυρίζεται ο εναγόμενος 1, καμιά ευθύνη αυτός δεν έχει να αποζημιώσει τις ενάγουσες. Σε κάθε περίπτωση όμως, ισχυρίζεται η πλευρά του εναγόμενου 1, πέραν του ότι η βροχή που έπεσε στη συγκεκριμένη περιοχή στις 27/10/2009 συνιστούσε απρόβλεπτη θεομηνία, επειδή η Κυπριακή Δημοκρατία είχε αποφασίσει τότε να παράσχει οικονομική βοήθεια σε όσους πλήγηκαν από την πολυομβρία που υπήρξε τότε στην συγκεκριμένη περιοχή, οι ενάγουσες, αν θεωρούσαν ότι όντως συγκαταλέγονταν στους πληγέντες, όφειλαν να υποβάλουν σχετικό αίτημα για βοήθεια, κάτι όμως που ουδέποτε έπραξαν. Πέραν και ανεξάρτητα όμως των πιο πάνω, ο εναγόμενος 1 ισχυρίζεται ότι οι ενάγουσες κωλύονται και/ή δεν νομιμοποιούνται να απαιτούν τυχόν ζημιές που προκλήθηκαν στις κατασκευές τους από βροχή καθ' ότι οι κατασκευές που ισχυρίζονται ότι υπέστηκαν ζημιές είναι παράνομες, εφόσον «.η υφιστάμενη περιμετρική περίφραξη του τεμαχίου 777 είναι παράνομη και/ή χωρίς την απαιτούμενη άδεια... (και)... ούτε η κατασκευή ράμπας από μπετόν είναι αδειούχα κατασκευή.» Οι εναγόμενοι 2 τώρα, στη δική τους υπεράσπιση ισχυρίζονται αφ' ενός ότι δεν είναι αυτοί οι υπεύθυνοι για τον καθαρισμό και τη συντήρηση των ποταμών και των αρκατζιών αφού κατ' εκείνους τα θέματα αυτά εμπίπτουν στην αποκλειστική δικαιοδοσία της επαρχιακής διοίκησης και αφ' ετέρου ότι οι όποιες τυχόν ζημιές ισχυρίζονται οι ενάγουσες ότι υπέστηκαν συνεπεία βροχής, οι ζημιές αυτές δεν οφείλονται σε οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη των εναγόμενων 2 αλλά αποκλειστικά σε πράξεις θεομηνίας και απρόβλεπτων καιρικών συνθηκών που καθιστούσαν ανθρωπίνως αδύνατο την πρόβλεψη και τη λήψη μέτρων προς αποφυγή πρόκλησης ζημιών και/ή καταστροφών. Συνεπώς, ισχυρίζονται οι εναγόμενοι 2, αυτοί καμιά νομική ή άλλη ευθύνη έχουν απέναντι στις ενάγουσες ως οι τελευταίες ισχυρίζονται. Κατά την ακρόαση κατέθεσαν 6 μάρτυρες στο σύνολο και συγκεκριμένα τέσσερις από πλευράς εναγουσών, ήτοι οι ίδιες οι ενάγουσες, ο Π. Χριστοδούλου (ΜΕ2) και ο πολιτικός μηχανικός Χ. Χατζηχρίστου (ΜΕ3), και δύο από πλευράς εναγόμενου 1, ήτοι ο υδρολόγος του Τμήματος Αναπτύξεων Υδάτων (ΤΑΥ) και κάτοχος διπλώματος πολιτικού μηχανικού με κατεύθυνση στον τομέα υδάτινων πόρων και υδραυλικής, Κ. Αριστείδου (ΜΥΕ1.1) και η λειτουργός της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας Α. Τσαγκάρη (ΜΥΕ1.2). Από πλευράς εναγόμενων 2 δεν κατέθεσε οποιοσδήποτε μάρτυρας. Προχωρώ να συνοψίσω τα όσα οι εν λόγω μάρτυρες ισχυρίστηκαν κατά την ακρόαση. Μέσω γραπτής δήλωσης που υιοθέτησε κατά την κυρίως εξέτασή της, η ενάγουσα 1 ισχυρίστηκε ότι αμφότεροι οι εναγόμενοι έχουν την αποκλειστική ευθύνη για τον έλεγχο, καθαρισμό και συντήρηση των ποταμών και των αρκατζιών που εμπίπτουν μέσα στα όρια του συμβουλίου της Αλάμπρας καθώς και την ευθύνη για την κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων εντός των ορίων του χωριού Αλάμπρα. Κατά την μάρτυρα, στις 27/10/2009, τα ακίνητα και το σπίτι της ιδίας και της αδελφής της υπέστησαν ζημιές διότι «.οι Eναγόμενοι δεν είχαν καθαρίσει το αρκάτζιη που ήταν στην περιοχή και το οποίο ήταν γεμάτο χαλάσματα και άλλα άχρηστα αντικειμενικά και οι Eναγόμενοι δεν είχαν κάμει οποιαδήποτε αντιπλημμυρικά έργα όπως ήταν οι υποχρεώσεις τους με αποτέλεσμα τόνοι με άχρηστα υλικά να μεταφερθούν στα ακίνητα μας και να υποστούμε σημαντικές ζημιές...». Ειδικότερα, θέση της μάρτυρος ήταν ότι: «Ειδικά για να καθαρίσουμε τα χωράφια μας, από τα μπάζα και τα άχρηστα που μεταφέρθηκαν από το αρκάτζιη, καταβάλαμε στο [ ] Χριστοδούλου από το Δάλι που είχε τα ανάλογα μηχανήματα και τράκτωρ το ποσό των €2.000.. Λόγω των ορμητικών νερών έχει καταστραφεί η περίφραξη της οικίας μας και αναγκαστήκαμε να κατασκευάσουμε νέο τοίχο περίφραξης από μπετόν και να σκάψουμε αυλάκι συλλογής όμβριων υδάτων τα έξοδα των οποίων ανήλθαν στο ποσό των €5.

1. Δυστυχώς λόγω του χρόνου που παρήλθε έχω απωλέσει την απόδειξη πληρωμής. Καταθέτω όμως φωτογραφίες που δείχνουν ότι προέβηκα σε επιδιόρθωση της περίφραξης. Επίσης ο πολιτικός μηχανικός [ ] Χατζηχρίστου που προέβηκε σε εκτίμηση των ζημιών της περιουσίας μας θα σας τα εξηγήσει. Καταθέτω δέσμη φωτογραφιών που έβγαλα από το κινητό μου που δείχνουν ότι επιδιόρθωσα την περίφραξη ως Τεκμήριο.. Επίσης στα χωράφια μας Τεμάχια 954, 955 και 1114 έχουν καταστραφεί όλες οι δομές και για την αποκατάσταση των ζημιών θα χρειαστεί ποσό (€6.000 ήτοι 120μ Χ €50 / μ = €6.
2. Δεν τα αποκαταστήσαμε λόγω οικονομικού προβλήματος αλλά για την αποκατάσταση τους απαιτείται το ποσό αυτό. Θα εξηγήσει πλήρως για την εργασία αυτή και το κόστος της ο Πολιτικός Μηχανικός ο οποίος προέβη στην σχετική εκτίμηση. Μπροστά από την οικία μας η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας κατασκεύασε φρεάτιο υδάτων με σχάρα, η οποία δεν απορροφά τα νερά με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει η αυλή του σπιτιού μας. Για την κατασκευή ράμπας για λύση του προβλήματος απαιτείται ποσό €
3. Ούτε αυτό αποκαταστάθηκε λόγω οικονομικού προβλήματος αλλά για την αποκατάσταση του απαιτείται το ποσό αυτό. Και για το κόστος αυτό θα εξηγήσει ο Πολιτικός Μηχανικός. Τέλος λόγω της πλημμύρας έχει καταστραφεί το κουτί του μετρητή της αντλίας, το κόστος αντικατάστασης του οποίου ανέρχεται σε €
4. Ούτε αυτό αποκαταστάθηκε λόγω οικονομικού προβλήματος αλλά για την αποκατάσταση του απαιτείται το ποσό αυτό. Θα επεξηγήσει το κόστος ο Πολιτικός Μηχανικός. Επίσης καταθέτω δέσμη φωτογραφιών όπου απεικονίζονται οι ακαθαρσίες που γέμισαν οι αυλάδες και τα χωράφια μας τις οποίες βγάλαμε εμείς, ως Τεκμήριο.. Εγώ και η αδελφή μου έχουμε υποστεί τις ζημιές από την πλημμύρα χωρίς να έχουμε οποιανδήποτε ευθύνη. Αντίθετα όλη η ευθύνη βαραίνει τους Εναγόμενους οι οποίοι άφησαν το αρκάτζιη να γεμίσει με τόνους από άχρηστα υλικά και παρέλειψαν να προβούν στην κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων, ώστε να εμποδίζονται τα νερά να εισέρχονται στα ακίνητα μας.» Προς επίρρωση του ισχυρισμού της ότι κατέβαλε στο Χριστοδούλου το ποσό των €2000 για τον καθαρισμό των άχρηστων αντικειμένων που μεταφέρθηκαν στα χωράφια της, η μάρτυς κατάθεσε ως Τεκ. 1 μία κατ' ισχυρισμό σχετική χειρόγραφή βεβαίωση που της έδωσε ο Χριστοδούλου, ενώ για τις υπόλοιπες κατ' ισχυρισμό ζημιές των εναγουσών, η μάρτυς κατέθεσε ως Τεκ. 2, 4 και 3 φωτογραφίες και εκτίμηση από το Χατζηχρίστου. Η μάρτυς τέλος απέρριψε με τη δήλωση της την ύπαρξη οποιασδήποτε παρανομίας στις κατ' ισχυρισμό ζημιωθείσες οικοδομές της και προς επίρρωση του ισχυρισμού της αυτού, κατέθεσε τους τίτλους ιδιοκτησίας της καθώς επίσης και αντίγραφο της άδειας οικοδομής που είχε εξασφαλίσει το 1986 (Τεκ. 5α, 5β, 5γ). Αν και η μάρτυς αντεξετάστηκε από αμφότερους τους ευπαίδευτους συνηγόρους των εναγομένων επί όλων των ισχυρισμών της, θα συνοψίσω πιο κάτω τα βασικότερα σημεία που απασχόλησαν κατά την αντεξέταση της. Ως προς το θέμα της ευθύνης, η μάρτυς ανέφερε αφ' ενός ότι το συγκεκριμένο αρκάτζιη μέσω του οποίου μεταφέρθηκαν κατά τον ισχυρισμό της τα μπάζα και οι ακαθαρσίες στα χωράφια της διασχίζει και άλλα γειτονικά χωριά προτού φτάσει στην Αλάμπρα και στην περιοχή των χωραφιών της και αφ' ετέρου ότι οι επίδικες βροχές του Οκτώβρη του 2009 «.ήταν κάτι απότομο, δεν ήταν όλη την ημέρα, εν ήταν η βροχή του χειμώνα, ήταν κάτι απότομο.Έντονο, τζιαί το αρκάτζι τζιείνο κατεβαίνει από Αγία Βαρβάρα, εν ξέρω πιο πάνω σπάνια να έρθει, αλλά ήταν με πολύ νερό..». Αν και η μάρτυς πιστεύει, ως ισχυρίστηκε, ότι τα μπάζα και ακαθαρσίες που μεταφέρθηκαν στα χωράφια της ήταν «χαλάσματα» από ένα εξοχικό που είδε την ίδια μέρα ότι «έσαζε ο κοινοτάρχης πιο πάνω και ήρταν κάτω», εντούτοις δεν γνωρίζει με βεβαιότητα από που μπορεί να προήλθαν τα συγκεκριμένα «χαλάσματα» ή για ποιο λόγο το αρκάτζιη «ξεχείλισε» στα χωράφια της τη συγκεκριμένη μέρα - «.κάποτε κλείουν τα αρκάτζια που αλλού, που ξέρω εγώ τζιαί μπορεί, εν ξέρω τεχνικά. Αν κλείσαν πιο πάνω αρκάτζια ξέρω εγώ, υπάρχουν λόγοι τζιαί αν είναι γεμάτα μπάζα τζιαί κτίσματα, αν πετάσσουν μέσα άχρηστα, πάλε εν να το αχρηστέψεις.». Θεωρεί παρά ταύτα ότι οι εναγόμενοι 2 θα πρέπει να την αποζημιώσουν για τις ζημιές που υπέστη διότι είναι αυτοί που ευθύνονται για την καθαριότητα του αρκατζιού, εφόσον σε άλλους δήμους, όπως π.χ. στον Δήμο Ιδαλίου, τα αρκάτζια τα καθαρίζουν τα δημοτικά και κοινοτικά συμβούλια, ενώ θεωρεί ότι και η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να την αποζημιώσει διότι το κράτος έδωσε ήδη λεφτά σε άλλα πρόσωπα που είχαν πληγεί από τη βροχή τη συγκεκριμένη περίοδο. Για το τελευταίο αυτό θέμα δε, ήτοι της αποζημίωσης που παρασχέθηκε από το κράτος, η μάρτυς ισχυρίστηκε ότι αν και προσπάθησε να ζητήσει όπως καταγραφούν για σκοπούς αποζημίωσης οι ζημιές της από το κλιμάκιο της επαρχιακής διοίκησης που μετέβη τότε στην περιοχή, εντούτοις παραπέμφθηκε στο κοινοτικό συμβούλιο το οποίο όμως την ενημέρωσε ότι αυτή δεν δικαιούτο να αποζημιωθεί. Αυτή τότε, επειδή τη συγκεκριμένη μέρα επικρατούσε «πανζουρλισμός» στο συμβούλιο και επειδή, αντίθετα με άλλους πληγέντες, δεν είχε «μέσο», δεν επέμεινε στο αίτημα της και αποχώρησε. Όσον αφορά τις κατ' ισχυρισμό ζημιές, η μάρτυς ανέφερε αντεξεταζόμενη ότι μέχρι και το Σεπτέμβριο 2010, ήτοι για ένα χρόνο μετά τις επίδικες βροχές του Οκτώβρη 2009, αυτή δεν προέβη σε καμία ενέργεια σε σχέση με την αποκατάσταση ή με την εκτίμηση των ζημιών που ισχυρίζεται ότι υπέστη και αυτό γιατί, ως ισχυρίστηκε, περίμενε πρώτα να «στεγνώσουν» τα «χώματα», τα οποία όμως συνέχιζαν να «βρέχονται» από τις μεταγενέστερες βροχές που υπήρξαν και οι οποίες μεταγενέστερες βροχές συνέχισαν να της προκαλούν ζημιές. Είναι συνεπώς γι' αυτό το λόγο, ισχυρίστηκε, που προχώρησε με τον καθαρισμό των χωραφιών και με το διορισμό του πολιτικού μηχανικού ΜΕ3 για να εκτιμήσει τις ζημιές της μόλις το Σεπτέμβριο
5. Ειδικότερα όμως, η μάρτυς ισχυρίστηκε τα εξής. Για τον καθαρισμό των χωραφιών της από τα άχρηστα αντικείμενα που κατ' εκείνη είχαν μεταφερθεί από το αρκάτζι τον Οκτώβριο 2009, η μάρτυς ισχυρίστηκε ότι ενδεχομένως να μην πλήρωσε το ποσό των €2000 στον Χριστοδούλου ως ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση της αλλά να συμφώνησε με τον τελευταίο όπως το ποσό αυτό το «κόψει» ο Χριστοδούλου από το ενοίκιο που είχε συμφωνήσει να της καταβάλλει για να καλλιεργεί και να χρησιμοποιεί εκείνος τα χωράφια της προς όφελός του αλλά και προς εξασφάλιση κρατικών επιδοτήσεων για την ίδια. Κατά τη μάρτυρα, αλλά και σύμφωνα με τη βεβαίωση του Χριστοδούλου (Τεκ.1), μέχρι και το Σεπτέμβρη 2010 τα χωράφια δεν μπορούσαν να καλλιεργηθούν ή να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς επιδότησης εφόσον αυτά ήταν γεμάτα άχρηστα αντικείμενα καθώς και νερό από τις μέχρι τότε συνεχιζόμενες βροχοπτώσεις. Λόγω τούτου, ισχυρίστηκε η μάρτυς, «.Αφού τζείνος (ο Χριστοδούλου) ήταν να τα εκμεταλλεύεται ας πούμε για να επωφεληθώ εγώ να πάρω την επιδότηση.Τζιαί αν δεν το έδωσα (το ποσό των €2000), όμως εν να μου κόψει που τζιείνα που ας πούμε που εν να του δώσω, εν να μου αφαιρέσει τα λεφτά, αφού έχουμε συνεργασία τζιαί "αν δεν σου δώσω μετρητά θα μου αφαιρέσεις τα λεφτά"...εν θυμούμαι εγώ αν είπαμε, τίποτε εν είπαμε. Ο άνθρωπος έπρεπε να πάει να καθαρίσει, ποιος να τα καθαρίσει.». Για το θέμα των κατ' ισχυρισμό ζημιών στις οικοδομές της, η μάρτυς ισχυρίστηκε τα εξής: Όσον αφορά τις δόμες, θέση της μάρτυρος ήταν ότι κατά τις επίδικες βροχές του Οκτώβρη 2009 αλλά κάθε επόμενη φορά που έβρεχε, ήτοι και μέχρι το Σεπτέμβριο 2010 που διόρισε το ΜΕ3 για να επιθεωρήσει και να καταγράψει τις συγκεκριμένες ζημιές της αλλά και μέχρι σήμερα, οι εν λόγω δόμες της υπόκειντο σε ζημιές - «.τα χαλάσματα τζιείνα ήρταν με τη δύναμη που είχαν τζιαί το νερό, χάλασαν τις δόμες, είναι πέτρες, που πρόπαππου που ήταν κλειστές, του παππού και της μητέρας του και εν χαλούσαν τζείνες οι δόμες που χάλασαν τζιαμέ και γεμώσαν τζιείνα ούλλα.όταν πιει η δόμη είναι στερέωμα, ξανακάμνεις, ένεν τοίχοι αντιστήριξης να την πω να το στηρίζει. Η δόμη τότε αντί ας πούμε τα τσιμέντα ήταν τζιείνα που κτίζαν πέτρα κτίζανε. Τζιείνο όταν φύει τζιαί εν τραβιέται στο χωράφι το χώμα που υπάρχει θα φύει, θα γίνει δηλαδή αν η δόμη είναι τζιεί κάτω ο τοίχος κτισμένος μετά που έρκεται ο επόμενος Χειμώνας θα φεύκει χώμα, θα φεύκει χώμα και πρέπει παρά να κάμεις την αντιστήριξη μπορεί να πάεις τζιαί πιο μετά τζιαί να την κάμεις τζιαί να γεμίσεις το κενό. (κάθε φορά που βρέχει . χαλά).». Όσον αφορά τον τοίχο περίφραξης και τη ράμπα από μπετόν - «Η περίφραξη ήταν πιο χαμηλά, το νερό έμπαινε και από μπροστά, γέμωσε η αυλή λάσπη. Και καταστράφηκε, εννοούμε εν τζιαί καταστράφηκε ο τοίχος. Εν τζιαί έπεσε το τσιμέντο, όταν μπαίνει το νερό τζιαί κάπου που λέω ράμπα, έθελε ράμπα γιατί μπαίνουν τα νερά που έξω μέσα, όταν ήταν πολύ νερό που τον δρόμο, η ράμπα έγινε, τζιείνο έγινε τελευταία η ράμπα και κάποια άλλα έργα που λέμε έγινε. Η τουρπίνα είναι μέσα στον λάκκο ακόμα. Είπα ποσά εν να πρέπει να τελειοποιηθούν ούλλα γι' αυτό της τουρπίνας ξέρω πόσο στοιχίζει, πήρα πόσο στοιχίζει η τουρπίνα, αφού ήδη είσιε τουρπίνα μέσα, τα λάστιχα φύαν επήαν κάτω που τον δρόμο, ήταν αχρείαστα. . Τουρπίνα δεν αγόρασα έξοδα της τουρπίνας, δεν το έκαμα είπα το καθαρά τζιαί ξάστερα. Δεν ποτίζω, πληρώνω νερό που τη βρύση τζιαί εν έκαμα τα έξοδα, τζιείνη η ράμπα γίνηκε. Ορισμένα πράγματα που γινήκαν εν μπορώ τωρά να σου πω, αφού μου τα βκάλλει μηχανικός.Κατασκευάστηκε η ράμπα, γιατί η αυλή, βάλαμε τράκτορ να καθαρίζει τα χόρτα, γιατί γίνονται τόσα τα χόρτα που βρέσιει το χειμώνα, εν θα μπαίνει, η αυλή ας πούμε να μπαίνει το τράκτορ ή κάτι άλλο να τα κόφκει, το μηχάνημα..Φυσικά τζιαί έγινε ράμπα, γι' αυτό είπα ο πολιτικός μηχανικός είναι απαραίτητος, εν μπορώ να υπολογίσω ότι τούτα αντιστοιχεί, αν εν τόσα, αλλά πλήρωσα τζιαί γινήκαν.. Εν ξέρω εγώ πόσα πήρε ο κτίστης; Μπορούμε να τον ρωτήσουμε πόσα στοιχίζουν, τούτοι εν άνθρωποι που δουλεύκουν κάθε μέρα.Βέβαια κάμαμέ το. Δεν θα μπορούσε να μπει κανένας μέσα. Τζιαί αν τον πλήρωσα όσα τζιαί αν τον πλήρωσα τζιαί εν μου έδωκε απόδειξη ο κτίστης εν τζιαμέ στην Αλάμπρα να τον φέρουμε.» Αντεξεταζόμενη η μάρτυς ως προς τη νομιμότητα των συγκεκριμένων κατασκευών για τις οποίες αξιώνει ν' αποζημιωθεί, της υπεδείχθη ότι η άδεια οικοδομής που είχε εξασφαλίσει το 1986 (Τεκ.5β) προνοούσε μόνο για κατασκευή κατοικίας και περίφραξης από μπετόν, κάγκελο και τέλι συγκεκριμένου ύψους καθώς επίσης και ότι η άδεια αυτή, η οποία είχε λήξει το 1987, όταν ανανεώθηκε το 1989 ίσχυε μόνο μέχρι τις 20/10/90 (Τεκ.6 και 7). Λόγω τούτου, τέθηκε στη μάρτυρα ότι οποιαδήποτε οικοδομή κατασκευάστηκε μετά την εν λόγω ημερομηνία ή κατά διαφορετικό τρόπο απ' ότι αναφέρετο στην άδεια, η οικοδομή αυτή ήταν παράνομη. Θέση της μάρτυρος ήταν: «Έκαμα και το 1990 κάποιο κομμάτι για να μην μπαίνουν νερά που ήταν επικίνδυνο τζιαί συνέχισα άλλη χρονιά την περίφραξη. Είναι κτισμένα το 1990... το 1993 είναι κτισμένο ένα κομμάτι, το 1990 το πρώτο κομμάτι, μόνο το τελευταίο είναι ένα κομμάτι μπροστά, το οποίο δεν με αφήναν να το κάμω γιατί θέλαν να φαρδύνουν τζιαί άλλο τον δρόμο. Εντάξει, σε ορισμένα πράγματα δεν έφταια εγώ. Είπαν μου κάμε τα τελευταία τζιαί έκαμα. Αν έκαμα κάποια σημάθκια τελευταία. Όι ότι ήμουν παράνομη, απλά δεν με αφήναν την μπροστινή μερκά να τα κάμω...(που το 1990 τζιαί μετά λέει σου η κυρία Τσαγκάρη ότι είσαι παράνομη, εν είχες άδεια οικοδομής). Ναι. Όταν τέλειωσε το σπίτι τζιαί έμεινε ένα κομματάκι.Το μπροστινό ένα κομμάτι, όχι κομματάκι.Εγώ δεν ξέρω την παρανομία, ξέρω ότι τέλειωσε το σπίτι, η παραπάνω περίφραξη ήταν φτιαγμένη.Αρχικά ήταν από τσιμέντο τζιαί στύλος για ττέλλι.. Μετά όμως ξηλώσαμε τον τοίχο πάνω γιατί.Το κάγκελο ήταν αδύνατο. Να σας πω γιατί ήταν αδύνατο; Και ο ίδιος ο αρχιτέκτονας είπε στο τέλος αν δεν είναι δικά του λάθη και πληρώνουμε τα εμείς,.Εγώ ό,τι θυμούμαι ορισμένα πράγματα, θυμούμαι τα γιατί το κάμαμε, γιατί τα αλλάξαμε. Όι γιατί το ήθελα εγώ, το έβαλε τζιείνος λέει "Πού εν να μπαίνει το νερό" δηλαδή εγώ έχω και σκαλιά να μπω μέσα στο σπίτι που όπως εν το σχέδιο του σπιθκιού.Γίναν αλλαγές λόγω του (ότι δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν όπως ήταν.Ο νέος τοίχος, άμα λέτε νέο τοίχο δηλαδή άμα υπήρχε ο τοίχος τζιαί ψηλώσεις τον πάνω τόσο ή τόσο, θέλεις άδεια; Άμα ψηλώνεις έναν τοίχο που υπήρχε;. (την άδεια) ανέλαβε ο αρχιτέκτονάς μου να την ανανεώνει, γιατί έληξε τζιαί ανανεώθηκε για να συνεχίσει ξανά ο εργολάβος, είσιε πολλές δουλειές τζιαί τέλειωσε η προθεσμία τζιαί ανέλαβε ο αρχιτέκτονάς μου. Τωρά τι έκαμε ο αρχιτέκτονας, τζιείνος ανέλαβε για να την ανανεώνει. Εγώ εν ξέρω τι έκαμε, τζιείνος πληρώνετουν, για να ανανεώνει την άδεια. (Για την κατασκευή ράμπας έχετε άδεια;). οι άλλοι όλοι δεν θέλουν καμιά άδεια, ανεξάρτητοι, κάμουν όλοι ό,τι θέλουν δεν ρωτά κανένας τζιαί εγώ είμαι, γιατί θέλω, η ράμπα είναι δύο μέτρα, τρία μέτρα εν την μέτρησα επί 3, δεν θυμούμαι, απλώς να μπαίνει το τράκτορ. Πώς θα μπαίνει άμα κάμαν τζιαί πεζοδρόμιο στο χωράφι πρώτα μπαίναν τα νερά, τωρά που έχουμε πεζοδρόμιο να μπαίνει τζιαί να κατεβαίνει στο βάθος;» Τέλος, όσον αφορά τη κατ' ισχυρισμό ζημιά στην αντλία διάτρησης αξίας €750, η μάρτυς απέρριψε υποβολή που της τέθηκε ότι καμία τέτοια ζημιά δεν κατέδειξε ότι υπέστη και παρέπεμψε στα όσα της είχε αναφέρει ο «ειδικός» που διόρισε, ήτοι ο ΜΕ3 - «Εγώ σας λέω καταστράφηκε, εσείς λέτε δεν καταστράφηκε. Υπάρχει ο ειδικός που το είδε που είπε καταστράφηκε, εντάξει εν συζητώ άλλο την ίδια ερώτηση» Ο δεύτερος μάρτυρας για τις ενάγουσες ήταν ο Π. Χριστοδούλου, ήτοι το πρόσωπο που κατά τον ισχυρισμό των πρώτων καθάρισε τα χωράφια τους έναντι του ποσού των €
6. Ο μάρτυρας, μέσω γραπτής δήλωσης που υιοθέτησε κατά την κυρίως εξέταση του (Έγγραφο Β), ισχυρίστηκε αφ' ενός ότι το Σεπτέμβριο 2010 καθάρισε τα επίμαχα χωράφια των εναγουσών εφοδιάζοντας την ενάγουσα 1 με τη σχετική βεβαίωση Τεκ.1, και αφ' ετέρου ότι τα εν λόγω χωράφια, τα οποία ήταν συνολικής έκτασης 9 δεκαρίων, τα καλλιεργούσε από πολύ παλιά καταβάλλοντας στις τελευταίες ως δικαιώματα - ενοίκιο το ποσό των €650 το χρόνο. Αντεξεταζόμενος επί αυτών του των ισχυρισμών, ο μάρτυρας ανέφερε τα εξής: «.Από τον καιρό που ξεκίνησε η επιδότηση της γης. Που το 2005 ή 2004; 2005, 2006,. μέχρι φέτος, μέχρι τώρα... καλλιεργώ τα χωράφια τους. Όλα τα κτήματά τους, όλη την περιουσία τους την καλλιεργώ εγώ. 100 δεκάρια. είναι 80 σκάλες. τα 650 ευρώ.είναι για όλη την περιουσία.Για πολλά κτήματα, αλλά είναι συμπληρωματικά. Την επιδότηση την παίρνουν οι κοπέλες, οι κυρίες.Τα χωράφια είχα τα καλλιεργημένα για να τα σπείρω, γίνηκε η πλημμύρα τζιαί άλλα χωράφια στην Αλάμπρα τη χρονολογία τζιείνη μείναν ακαλλιέργητα γιατί γίνηκε η πλημμύρα,.Επήα είδα τα ότι εν καλλιεργούνται τζιαί έφυα. Ήταν να πηαίννω να τα παρακολουθώ; Εν τζιαί ήταν τζιαί περιουσία δική μου, απλώς επήα μια θκιό φορές για να τα δω, την πρώτη φορά επήα να τα σπείρω τζιαί εν σπέρνουνταν, μετά επήα μια θκιό φορές για να τα καλλιεργήσω, να τα προετοιμάσω για τον άλλο χρόνο, πάλε εν μπορούσα να εργαστώ μέσα τζιαί έφυα. Μέχρι την εποχή της σποράς της επόμενης που ήρτε η Αποστόλα τζιαί είχε την απαίτηση να πάω να καθαρίσω τα χωράφια τζιαί συζητήσαμε τζιαί αρκετά τζιαί λαλώ της "Εγώ πρέπει να πληρωθώ για να καθαρίσω". Λαλεί μου "λεφτά εν έχω να σου δώσω τζιαί εν να αποκόπτουνται που τα υλικά των χωραφιών". Πολύ ευχαρίστως είπα της.Ό,τι είχε μέσα μέχρι τον επόμενο χρόνο ήταν μέσα. Είχε καναπέδες, είχε κρεβάτια που τα έφερε που παραπάνω που είσιε που πετάσσαν τα σκουπίδια, είσιε λάστιχα, λόγω της υγρασίας βλαστήσαν τζιαί κάποια καλάμια, κάποια άγρια χόρτα, πέτρες. Είσιε, επειδή είσιε δίμματα χαλάσαν, οι πέτρες εξανεμίστηκαν μες στα χωράφια.Μπορεί λάστιχα, κορμούς έτσι πράματα, τα οποία με το τράκτο σιγά σιγά καθάριζα τα τζιαί καλλιεργούνταν. Τζιείνο όμως για κάποιον λόγο εν ηξέρω, εν μπόρεσε να καλλιεργηθεί.Για τον λόγο ότι είχε ακαθαρσίες μέσα τόσες πολλές που δεν καλλιεργείτο.Ακαθαρσίες που έφερε η υπερβολική βροχή που έρκετουν που τα βουνά. Λόγω του ότι ήταν αρκάτζι τζιαί γύρω γύρω υπάρχουν βουνά τζιαί περάματα των νερών μαζεύτηκαν ούλλα που τζιείντο πέρασμα.. Ό,τι είχε μες στο χωράφι είναι τα απομεινάρια της θεομηνίας...» Στο μάρτυρα υπεβλήθη ότι το ποσό των €2000 ήταν υπό τις περιστάσεις και υπερβολικό αλλά και αυθαίρετο, αν μη τι άλλο διότι το ποσό των €650 που αυτός κατέβαλλε ως ενοίκιο δεν αφορούσε μόνο στα επίμαχα χωράφια αλλά και σε πολλά άλλα, δεκαπλάσιας μάλιστα έκτασης. Ο μάρτυρας απέρριψε την υποβολή ισχυριζόμενος τα εξής: «Γιατί εν υπερβολικό; Άμα πάεις μέσα σε ένα χωράφι τζιαί ξέρεις ότι έσιει μέσα, μπορεί να έσιει οτιδήποτε για να πάθεις τζιαί μια ζημιά εν θα ξεκινήσεις σιγά σιγά να καθαρίζεις, να βλέπεις τζιαί ήνταμπου πιάνεις τζιαί ήνταμπου σηκώνεις τζιαί ήνταμπου έσιει μπροστά σου; Εν τζιαί είμαι επαγγελματίας εγώ τζιαί να πάω με επαγγελματισμό να τα πιάσω. Εμένα η δουλειά μου εν γεωργός, απλώς έκαμα τη δουλειά για να μεν χαλάσω τη σχέση μου με τη συνεργάτισσα μου.είχε απαίτηση η ιδιοκτήτρια του χωραφιού. "Για να σου αφήσω τα χωράφια να τα καλλιεργάς, να είσαι μέσα, πρέπει να πάεις να μου καθαρίσεις το χωράφι". Τζιαί λαλώ της "Ποιος εν να πληρώσει;" "Εγώ λεφτά εν μπορώ να σου δώσω, τζιαί να τα κόβκουμε που τα ενοίκια". Δεν πήρα λεφτά μετρητά, απλώς για 3 χρόνια δεν της έδωσα τίποτε το επιπρόσθετο που είχε απαίτηση.μπορούσε να κάμω τζιαί έναν μήνα να τα καθαρίσω μπορούσε να κάμω τζιαί τρεις μέρες. Το ποσό βγήκε που καθάρισε η δουλειά τζιαί μετά. Κατάλαβες;.(Δηλαδή εσύ είπες τους "θέλω θκιό" τζιαί έδωσαν σου τες;). Ναι, συμφωνήσαμε θκιό τζιαί έδωσαν μου τες.». Στο μάρτυρα τέλος υποδείχτηκαν οι φωτογραφίες Τεκ.4, οι οποίες κατά την ενάγουσα 1 έδειχναν την κατάσταση στην οποία περιήλθαν τα χωράφια της μετά τις επίδικες βροχές και στις οποίες φαίνονταν, κατά την τελευταία, τα διάφορα άχρηστα αντικείμενα που είχαν μεταφερθεί εκεί και τα οποία ο ΜΕ2 καθάρισε. Για τις εν λόγω φωτογραφίες ο μάρτυρας ανέφερε τα εξής: «.Κοίταξε να δεις κύριε, για τούντες φωτογραφίες δεν μπορώ να απαντήσω .Κοίταξε, εγώ επήα μετά που έναν χρόνο που καθάρισα τα άγρια χόρτα. Μες στα άγρια χόρτα σίγουρα είσιε πολλά, αλλά εν μπορώ, να πω ψέματα στο Δικαστήριο; Μπορεί τζιαί να εν που το χωράφι της [ ], μπορεί να μεν ήταν. Ήταν εύκολο να πω εν τούτα, αλλά τη στιγμή που εγώ επήα μετά από έναν χρόνο τζιαί καθάριζα τζιαί ήταν θαμμένα μες τα χόρτα τα άγρια τζιαί μες τα καλάμια που βλαστήσαν, εν μπορώ να πω εκατό τοις εκατό.» Ο τρίτος μάρτυρας για τις ενάγουσες (ΜΕ3) ήταν ο πολιτικός μηχανικός που οι τελευταίες διόρισαν περί τα τέλη του 2010 για να επιθεωρήσει και εκτιμήσει τις κατ' ισχυρισμό ζημιές που υπέστηκαν. Κατά τη δική του μαρτυρία, ο ΜΕ3 υιοθέτησε έκθεση που είχε ετοιμάσει στις 08/10/11, ήτοι δύο χρόνια μετά τις επίδικες βροχές (Τεκ.3). Κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το περιεχόμενο της εν λόγω έκθεσης: «Έχω επισκεφθεί κατόπιν αιτήματος της κυρίας [ ] Σεργίου την οικία της καθώς και κτήματα της στην Αλάμπρα για να διαπιστώσω τις ζημιές που έχουν προκληθεί λόγω βροχών στην περιουσία της και να πιστοποιήσω το έξοδα στα οποία η παραπονούμενη έχει αναγκαστεί να πληρώσει ή θα πρέπει να γίνουν για να διορθώνουν οι ζημιές. Μετά από έλεγχο που έκανα διαπίστωσα τα πιο κάτω:
7. Οι δομές στην πλευρά των τεμαχίων με αρ. 954, 955 και 1114 που ανήκουν στην παραπονούμενη έχουν καταστραφεί από τις βροχές. Για να διορθωθούν οι δομές και να αποκατασταθούν οι ζημιές θα χρειαστούν έξοδα € 6000 (120 μ χ € 50/μ = € 6000).
8. Λόγω βροχών τα τεμάχια αυτά είχαν γεμίσει με άχρηστα υλικά όπως άχρηστα λάστιχα, πέτρες, κομμάτια μπετόν τα οποία παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά και χρειάστηκαν έξοδα €2000 για να μαζευτούν (και τα οποία μετά απομακρύνθηκαν από συνεργεία της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας)
9. Λόγω των ορμητικών νερών σε κάθε μπόρα η υφιστάμενη περίφραξη της οικίας της παραπονούμενης υποσκαπτόταν από τα νερά και καταστρεφόταν. Αναγκάστηκε λοιπόν να κατασκευάσει τοίχο περίφραξης από μπετόν και να σκάψει αυλάκι συλλογής των όμβριων στο τεμάχιο 777 με έξοδα €
11. Μπροστά από το τεμάχιο 777 που βρίσκεται η οικία της παραπονούμενης η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας κατασκεύασε φρεάτιο όμβριων με σχάρα η οποία όμως σε περιπτώσεις μπόρας δεν απορροφά τον όγκο των νερών της βροχής με αποτέλεσμα να πλημμυρίζει η αυλή της παραπονούμενης κάθε φορά που έχει μπόρα. Θα χρειαστεί να γίνει κατασκευή ράμπας με μπετόν και οπλισμό για λύση του προβλήματος η οποία θα κοστίσει €
13. Η αντλία διάτρησης έχει καταστραφεί επανειλημμένα λόγω βροχών καθώς και το κουτί του μετρητή της αντλίας. Το κόστος της αντικατάστασης ανέρχεται σε €
14. Επισυνάπτονται φωτογραφίες με λεπτομέρειες για όλα τα πιο πάνω για τα οποία δεν έχει αποζημιωθεί ούτε ένα ευρώ. Η περίπτωση της θα πρέπει να εξετασθεί διότι δεν μπορεί να αντεπεξέλθει τα έξοδα αποκατάστασης των ζημιών κάθε φορά που έχει μπόρα. Είμαι στη διάθεση οιουδήποτε ενδιαφερόμενου για οιανδήποτε επεξήγηση.» Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας ανέφερε ότι τα χωράφια και τα ακίνητα των εναγουσών τα επισκέφθηκε δύο περίπου χρόνια μετά τις επίδικες βροχές, ήτοι περί το Οκτώβριο 2011 που συνέταξε την έκθεση του, και ότι αν και διαπίστωσε τότε να υπήρχαν ζημιές από βροχές ως καταγράφεται στην έκθεση του, εντούτοις ο ίδιος δεν γνωρίζει πότε είναι που προκλήθηκαν οι εν λόγω ζημιές ή αν προκλήθηκαν λόγω των επίδικων βροχών του Οκτώβρη 2009 ή λόγω μεταγενέστερων ή προγενέστερων βροχών. Ειδικότερα όμως ο μάρτυρας ανέφερε τα εξής κατά την αντεξέταση του. Για τις δόμες των εναγουσών ο μάρτυρας ανέφερε ότι αν και κατά την επιτόπια επίσκεψη του το 2011 διαπίστωσε ότι κάποιες δόμες που του υπέδειξε η ενάγουσα 1 φαίνονταν να είχαν υποστεί ζημιές από βροχές, εντούτοις ο ίδιος δεν γνωρίζει πότε είναι που επήλθαν οι εν λόγω ζημιές ή ποια ή πώς ήταν η κατάσταση των συγκεκριμένων δόμων πριν την επίσκεψη του το 2011 ή πριν τις επίδικες βροχές του
15. Για τον τοίχο περίφραξης της κατοικίας των εναγουσών, ο μάρτυρας ανέφερε ότι όταν αυτός επισκέφθηκε το χώρο το 2011 ο τοίχος είχε ήδη κατασκευαστεί και αν και ο ίδιος εκτίμησε το σχετικό κόστος κατασκευής του τοίχου ν' ανέρχεται στις €5000, εντούτοις δεν γνωρίζει αν στην πραγματικότητα οι ενάγουσες πλήρωσαν λιγότερα ή περισσότερα ή πόσα ακριβώς είναι που τους στοίχισε η κατασκευή του τοίχου αυτού. Όσον αφορά τώρα την ράμπα από μπετόν, το κόστος κατασκευής της οποίας ο μάρτυρας εκτίμησε ν' ανέρχεται στο ποσό των €600, ο τελευταίος διευκρίνισε κατά την αντεξέταση του ότι η επί του προκειμένου αναφορά στην έκθεση του δεν αφορά σε εργασίες ή ενέργειες που πρέπει να κάμουν οι ενάγουσες αλλά σε ενέργειες που κατ' εκείνον είναι ορθότερο να κάμει η αρμόδια αρχή ώστε να προστατευτούν οι ενάγουσες από την εισροή ομβρίων υδάτων στην αυλή τους - «.Η Επαρχιακή Διοίκηση είχε κατασκευάσει ένα φρεάτιο συλλογής όμβριων όπως ονομάζουμε τα φρεάτια που μαζεύουν τα νερά, ενώ η πιο σωστή κατασκευή κατά την άποψη μου θα ήταν να κατασκευαστεί μια γραμμική σχάρα για να μαζεύει τα νερά και μετά να καθοδηγούνται σε αγωγό όμβριων.αυτή η εισήγηση. είναι ευθύνη της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας, δεν είναι ευθύνη των Παραπονούμενων. Όπως είναι η κλήση του δρόμου αντί να γίνει ένα φρεάτιο θα ήταν πολύ πιο πρακτικό να γίνει γραμμική λίνια με σχάρα από πάνω για να μαζεύει τα νερά.(Δικαστήριο:.η εισήγηση που γράφετε στην έκθεση σας για κατασκευή ράμπας η οποία θα κοστίσει 600 ευρώ, δεν είναι προς την κυρία Αποστόλα που απευθύνεται, να την κάμει η ίδια εννοώ;).Όχι, είναι ανάγκη εκεί να γίνει γραμμική ράμπα με σχάρα, δηλαδή θα γίνει ένα κανάλι με σχάρα μεταλλική από πάνω και όπως μαζεύονται τα νερά από τη λεκάνη απορροής να πέφτουν στο αυλάκι εκείνο και θα πηγαίνουν μετά στον αγωγό των όμβριων.» Τέλος, όσον αφορά την κατ' ισχυρισμό ζημιά στην αντλία διάτρησης των εναγουσών, ο ΜΕ3 διευκρίνισε κατά την αντεξέταση του ότι ο ίδιος δεν είδε τη συγκεκριμένη αντλία των εναγουσών ούτε και γνωρίζει αν όντως η αντλία αυτή έχει καταστραφεί ή πότε έχει καταστραφεί ή γιατί έχει καταστραφεί. Αντιθέτως, ανέφερε ο μάρτυρας, για το θέμα αυτό απλά δέχτηκε ως ορθή τη σχετική ενημέρωση που του έδωσε η ενάγουσα 1 οπόταν και περιορίστηκε απλά στο να εκτιμήσει το κόστος αντικατάστασης μιας τέτοιας αντλίας - «.η αντλία είναι σε βάθος οπότε δεν μπορείς να τη δεις. Έχει όμως καταστραφεί επανειλημμένα όπως με ενημέρωσε η πελάτισσα μου, η Παραπονούμενη.Γνωρίζω ότι δεν δουλεύει τώρα. Πότε έχει καταστραφεί δεν το ξέρω.Με ενημέρωσε η Παραπονούμενη.Ότι όποτε πλημμύριζε πάθαινε ζημιά και έπρεπε να φέρει κάποιον να την επιδιορθώσει.Είπε μου ότι δεν εργάζετουν μετά που τη συγκεκριμένη πλημμύρα». Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι αν και στην έκθεση του ΜΕ3 αναφέρεται ότι επισυνάπτονται και διάφορες φωτογραφίες εντούτοις κατά την κατάθεση της συγκεκριμένης έκθεση ως τεκμήριο δεν κατατέθηκαν οποιεσδήποτε τέτοιες φωτογραφίες. Υποδείχτηκαν παρά ταύτα στο μάρτυρα κατά την αντεξέταση του οι φωτογραφίες που κατέθεσε η ενάγουσα 1 ως Τεκ.2 και 4, για τις οποίες φωτογραφίες η τελευταία είχε ισχυριστεί ότι περιλάμβαναν και φωτογραφίες που είχε λάβει ο ΜΕ3, όμως ο μάρτυρας δήλωσε αδυναμία να επιβεβαιώσει έναν τέτοιο ισχυρισμό και περιορίστηκε απλά να αναφέρει ότι κάποιες φωτογραφίες είχε λάβει και αυτός. Η τελευταία μάρτυρας για τις ενάγουσες, ήτοι η ενάγουσα 2, κατά τη μαρτυρία της, η ουσία της οποίας έλαβε τη μορφή γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Γ), περιορίστηκε ουσιαστικά να επαναλάβει απλά τον πυρήνα των ισχυρισμών της αδερφής της, της ενάγουσας 1 δηλαδή, και συγκεκριμένα ότι «στις 27/10/2009 λόγω βροχών και πλημμύρων που έγιναν στην Αλάμπρα πλημμύρισε το σπίτι μας και τα ακίνητα μας.με αποτέλεσμα να γίνουν ζημιές. Το κοινοτικό συμβούλιο της Αλάμπρας και η Δημοκρατία έχουν αποκλειστική ευθύνη για τον καθαρισμό και τη συντήρηση των ποταμών και αρκατζιών. Επίσης είχαν την ευθύνη για κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων που εκτελούνται εντός των ορίων του χωριού Αλάμπρας.».Προς εκτίμηση των ζημιών και τον καθαρισμό των χωραφιών μας, προσλάβαμε τον (ΜΕ3) και τον (ΜΕ2) που ήδη έδωσαν μαρτυρία.». Στρεφόμενος τώρα στη μαρτυρία που προσκομίστηκε από πλευράς εναγόμενου 1, ο πρώτος μάρτυρας για τον τελευταίο ήταν, ως ανέφερα, ο υδρολόγος του ΤΑΥ, ο οποίος, υιοθετώντας γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του (Έγγραφο Δ), ισχυρίστηκε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο προέβη, υπό τη συγκεκριμένη ιδιότητα του, σε επιτόπια επιθεώρηση της ευρύτερης περιοχής των επίδικων πλημμυρών «χωρίς ωστόσο να εστιάσω στις λεπτομέρειες που προκάλεσαν τον πλημμυρισμό στο κάθε σημείο ξεχωριστά, αφού αυτό δεν ενέπιπτε στις δικές μου αρμοδιότητες». Όσον αφορά δε το συγκεκριμένο αρκάτζι για το οποίο οι ενάγουσες παραπονούνται ότι πλημμύρισε και τους προκάλεσε ζημιές στις 27/10/09 ο μάρτυρας ανέφερε ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία δεν υπάρχει εκεί κάποιο εγγεγραμμένο αργάκι - υδατόρεμα και ούτε και φαίνεται οπουδήποτε να υπάρχει εκεί σχηματισμένο οποιοδήποτε τέτοιο αργάκι - υδατόρεμα. Αντιθέτως, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, στο συγκεκριμένο σημείο σχηματίζεται απλά μια «λεκάνη όπου συγκεντρώνεται και διέρχεται σημαντική ροή όμβριων υδάτων από την ευρύτερη περιοχή, η οποία είναι έκτασης 0.5 τ.χμ (km2). Κατά τον μάρτυρα, ο οποίος ανέφερε ότι μεταξύ των καθηκόντων του είναι και η διαχείριση υδατικών πόρων αλλά και των κινδύνων πλημμύρας ως συντονιστής της Κύπρου για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών νομοθεσιών που αφορούν στις πλημμύρες, με βάση τις μετρήσεις που κατέγραψαν για τη συγκεκριμένη περίοδο οι βροχογράφοι των μετεωρολογικών σταθμών της γύρω περιοχής όσο και τις σχετικές μετρήσεις και στατιστικές βροχόπτωσης του Τμήματος Μετεωρολογίας, «.η βροχόπτωση στις 27/10/2009 ήταν ένα πολύ ακραίο γεγονός που συμβαίνει κατά μέσο όρο μια φορά στα 100 χρόνια ή και σπανιότερα». Το γεγονός αυτό, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, ότι δηλαδή οι βροχές κατά τη συγκεκριμένη ημερομηνία συνιστούσαν ένα σπάνιο και ακραίο φαινόμενο που συμβαίνει μια φορά κάθε 100 χρόνια, σε συνδυασμό με το ότι «.σύμφωνα με παγκοσμίως αποδεκτές πρακτικές, αλλά και την πρακτική που ακολουθείται στην Κύπρο, η περίοδος επαναφοράς σχεδιασμού διχτύων όμβριων υδάτων είναι 5 10 χρόνια, ενώ οχετών προς αντικατάσταση τμημάτων υδατορεμάτων (αργάκια) είναι με βάση τις απαιτήσεις του ΤΑΥ 20 με 50 χρόνια... (δηλαδή)... σχεδιάζεις το έργο να αντέχει για πλημμύρες που συμβαίνουν με σπανιότητα κατά μέσο όρο μια φορά στα 10 χρόνια...", δεν τίθεται προς συζήτηση στην προκειμένη περίπτωση οποιοδήποτε θέμα είτε καθαριότητας οποιουδήποτε αργακιού είτε ύπαρξης ή μη αντιπλημμυρικών έργων. Η θέση του αυτή, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, όχι μόνο ενισχύεται αλλά και επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι το συγκεκριμένο σημείο που οι ενάγουσες παραπονούνται ότι πλημμύρισε δεν συνιστά αργάκι αλλά απλά σημείο όπου συγκεντρώνονται όμβρια ύδατα και αυτό γιατί: «α. Τα τεμάχια (των εναγουσών) συνορεύουν με εγγεγραμμένα υδατορέματα σχετικά μεγάλης λεκάνης απορροής και διαμορφωμένης κοίτης. β. Οι παρόχθιες περιοχές υδατορεμάτων αποτελούν τα πλημμυρικά πεδία των υδατορεμάτων τα οποία είναι αναμενόμενο να πλημμυρίζουν κατά τη διάρκεια ακραίων πλημμυρικών γεγονότων όπως είναι το συγκεκριμένο. γ. Κατά τη διάρκεια ακραίων πλημμυρικών φαινομένων φυσικών υδατορεμάτων σε αγροτικές περιοχές είναι αναμενόμενο και αναπόφευκτο να υπάρχουν και φερτά υλικά όπως ξεριζωμένα καλάμια, θάμνοι, κορμοί δέντρων κλπ τα οποία παρασύρονται από τη ροή μετά από διάβρωση των πρανών και της κοίτης των υδατορεμάτων. δ. Η κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων σε αγροτικές παρόχθιες περιοχές δεν είναι συνήθης πρακτική. Τόσο για την προστασία των καλλιεργειών όσο και του ποτάμιου οικοσυστήματος θα πρέπει να διατηρείται ζώνη προστασίας ανάμεσα στις καλλιέργειες και το υδατόρεμα (δηλαδή παρόχθια ζώνη με φυσική βλάστηση χωρίς επιχωματώσεις. ε. Κατά την επιτόπια επίσκεψη μου στην περιοχή στις 08/09/2021 διαπιστώνεται ότι όχι μόνο δεν διατηρείται η αναγκαία ζώνη προστασίας από τα υδατορέματα αλλά φαίνεται ότι κατά την καλλιέργεια των χωραφιών να υπάρχουν και επιχωματώσεις στην παρόχθια ζώνη για σκοπούς καλλιέργειας η οποία δυσχεραίνει την κατάσταση σε περίπτωση ακραίων πλημμυρικών φαινομένων. Πιθανόν η ίδια πρακτική να ακολουθείτο και στα εν λόγω χωράφια και πριν το 2009.» Η δεύτερη μάρτυς για τον εναγόμενο 1 ήταν η διοικητική λειτουργός της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας Α. Τσαγκάρη, η οποία επίσης υιοθέτησε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής της (Έγγραφο Ε) και η οποία ανέφερε ότι η εμπλοκή της στη συγκεκριμένη υπόθεση συνίστατο σε μελέτη των φακέλων που τηρούνται στην Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας σε σχέση με τις οικοδομές των εναγουσών καθώς και σε επιτόπια επίσκεψη στην οποία προέβη η ίδια περί το Φεβρουάριο του
16. Σύμφωνα με τη μάρτυρα, τα αρχεία της Επαρχιακής Διοίκησης σε σχέση με τις ενάγουσες καταδεικνύουν δύο πράγματα. Πρώτο, ότι αν και κατά τον ουσιώδη χρόνο της θεομηνίας εκπρόσωποι της Επαρχιακής Διοίκησης είχαν μεταβεί στην περιοχή της Αλάμπρας για να συλλέξουν και να εξετάσουν οποιαδήποτε τυχόν αιτήματα για αποζημίωση λόγω ζημιών από πλημμύρα, ουδέποτε καταχωρήθηκε ή υποβλήθηκε από πλευράς εναγουσών οποιοδήποτε τέτοιο αίτημα ή έστω κάποιος εκ των ισχυρισμών που οι τελευταίες προωθούν σήμερα με την παρούσα αγωγή τους. Δεύτερο, ότι μετά τις 20/10/90 που εξέπνευσε η άδεια οικοδομής που οι ενάγουσες είχαν εξασφαλίσει το 1986 σε σχέση με την κατοικία τους και την περίφραξη αυτής, καμία περαιτέρω ανανέωση της εν λόγω άδειας και καμία άλλη άδεια οικοδομής δεν εκδόθηκε σε σχέση με την περίφραξη τους και ειδικότερα σε σχέση με την περίφραξη που η μάρτυς διαπίστωσε τον Φεβρουάριο του 2018 στα πλαίσια της επιτόπιας επίσκεψης της να είχαν κατασκευάσει οι ενάγουσες στη βόρεια, ανατολική και νότια πλευρά του τεμαχίου τους και για την οποία ζητούν σήμερα να αποζημιωθούν. Συνεπώς, ισχυρίστηκε η μάρτυς, όχι μόνο οι ισχυρισμοί των εναγουσών στερούνται κάθε ερείσματος αλλά και οι οικοδομές για τις οποίες οι τελευταίες ζητούν να αποζημιωθούν είναι παράνομες εφόσον έχουν κατασκευαστεί χωρίς να έχει εξασφαλιστεί οποιαδήποτε σχετική άδεια οικοδομής. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι κατά την ακρόαση παρουσιάστηκε ως τεκμήριο μια αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής σε σχέση με τη συγκεκριμένη περίφραξη των εναγουσών, η οποία αίτηση, σύμφωνα με τη μάρτυρα, αν και φαινόταν να είχε υποβληθεί εκ μέρους των εναγουσών στις 16/10/2007 και να εγκρίθηκε στις 21/02/12, εντούτοις δεν οδήγησε ποτέ στην έκδοση της αιτούμενης άδειας εφόσον η ενάγουσα 1 είχε αρνηθεί τότε να καταβάλει τα σχετικά δικαιώματα για την έκδοση (Τεκ. 12Α και 12Β). Η αίτηση αυτή του 2007, σημειώνω περαιτέρω, είχε υποδειχθεί στην ενάγουσα 1 κατά την αντεξέταση της όμως η τελευταία ζήτησε από το Δικαστήριο όπως αγνοήσει παντελώς τα όσα αναφέρονταν στην εν λόγω αίτηση εφόσον η ίδια ουδέποτε ζήτησε ή εξουσιοδότησε να ζητηθεί εκ μέρους της όπως ανανεωθεί ή επεκταθεί με οποιοδήποτε τρόπο η άδεια οικοδομής του
17. Σύμφωνα με την ενάγουσα, η συγκεκριμένη αίτηση δεν είχε υποβληθεί κατόπιν δικής της εντολής και εξουσιοδότησης αλλά επρόκειτο για πλαστογράφηση της υπογραφής της και μια αυθαίρετη ενέργεια από ένα συγκεκριμένο αρχιτέκτονα στο οποίον είχε αποταθεί τότε για να τη βοηθήσει . Με την ολοκλήρωση της μάρτυρας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων προχώρησαν σε εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις αναφορά στις οποίες κάνω πιο κάτω όπου κρίνεται αναγκαίο. Επί του παρόντος όμως περιορίζομαι να αναφέρω τα εξής. Ένα από τα θέματα με τα οποία καταπιάστηκαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ήταν αυτό του κατ' ισχυρισμό καθήκοντος που είχαν οι εναγόμενοι απέναντι στις ενάγουσες στην προκειμένη περίπτωση. Επί του θέματος αυτού, η ευπαίδευτη συνήγορος των εναγουσών υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι οι εναγόμενοι 1 ευθύνονται να αποζημιώσουν τις ενάγουσες για τις ζημιές που τους προκλήθηκαν από τα όμβρια ύδατα λόγω του ότι αυτοί παρέλειψαν και/ή αμέλησαν να εκτελέσουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το αρ. 82 του περί Κοινοτήτων Νόμου Ν. 86(Ι)/99[1] ενώ την ίδια στιγμή, υποστήριξε η συνήγορος, αμφότεροι οι εναγόμενοι θα πρέπει ν' αποζημιώσουν τις ενάγουσες διότι διέπραξαν σε βάρος τους το αστικό αδίκημα της δημόσιας οχληρίας (αρ. 45 Κεφ. 148) αφού παρέλειψαν να προβούν σε έργα για τα όμβρια ύδατα και τον καθαρισμό των αρκατζιών. Στην αντιπέρα όχθη, με τις δικές τους αγορεύσεις οι εναγόμενοι υποστήριξαν μεταξύ άλλων ότι η πλευρά των εναγουσών απέτυχε, και πραγματικά αλλά και νομικά, να στοιχειοθετήσει ποιο ακριβώς ήταν αλλά και από που πηγάζει το καθήκον που ο κάθε εναγόμενος υποτίθεται ότι είχε και παρέλειψε να εκπληρώσει στην προκειμένη περίπτωση. Με το συγκεκριμένο θέμα θα ασχοληθώ σε κατοπινότερο στάδιο. Εξέτασα με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου, παρακολουθώντας παράλληλα τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν, έχοντας κατά νου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά και τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (βλ. Παύλου v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another

(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou

(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.

(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Σημειώνω εδώ ότι όσον αφορά τους ΜΕ3, ΜΥΕ1.1 και ΜΥΕ1.2, οι οποίοι παρουσιάστηκαν και ως εμπειρογνώμονες στον αντίστοιχο τομέα τους, η εμπειρογνωμοσύνη τους αυτή δεν έχει αμφισβητηθεί. Χωρίς λοιπόν να παραγνωρίζω ότι η μαρτυρία αυτών των μαρτύρων επεκτάθηκε και στα όσα γεγονότα οι ίδιοι ισχυρίστηκαν ότι βίωσαν στα πλαίσια της άσκησης της εμπειρογνωμοσύνης τους, λαμβανομένου υπόψη ότι η εμπειρογνωμοσύνη τους δεν έχει αμφισβητηθεί, τους αποδέχομαι ως ειδικούς επί του συγκεκριμένου θέματος για το οποίο κατέθεσαν. Υπενθυμίζω συναφώς την πάγια αρχή ότι ως τέτοιοι εμπειρογνώμονες μάρτυρες, υπείχαν υποχρέωση να δώσουν στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. Σπύρου ν Παπαδόπουλου, διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Βασιλείου, ECLI:CY:AD:2018:A144, Πολιτική Έφεση Αρ. 29/12, 2/4/2018, Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik

(2001)1 ΑΑΔ 2013, Χαραλάμπους ν. Αβραάμ κ.α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1441, Anastassiades v. Republic

(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic

(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308). Σημειώνω λοιπόν τα εξής. Είναι κοινώς αποδεκτό και αντιληπτό ότι στην οπισθογράφηση του ειδικά οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος της παρούσας αγωγής, ως βάσεις επί των οποίων προωθούνται οι επίδικες αξιώσεις των εναγουσών καθορίζονται ρητά να είναι τα αστικά αδικήματα της αμέλειας και της παράβασης εκτέλεσης νόμιμου - θέσμιου καθήκοντος. Αυτές οι βάσεις αγωγής, αν και σε κάποιο σημαντικό βαθμό εφάπτονται η μια της άλλης, συνιστούν παρά ταύτα διαφορετικές, ανεξάρτητες και αυτοτελείς βάσεις αγωγής, τόσο σε σχέση με τις αρχές που διέπουν τη δικογράφηση όσο και την απόδειξη τους (βλ. Παναγή κ.α. ν. Παναγή

(2009)1 ΑΑΔ 145, ECLI:CY:AD:2021:A242 και SIGMA RADIO TV PUBLIC LTD κ.α. v. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 272/13, 8/6/

1. Ο λόγος που το αναφέρω αυτό είναι διότι στον βαθμό που η παρούσα αγωγή παρουσιάζεται να εδράζεται σε κατ' ισχυρισμό παράλειψη εκτέλεσης κάποιου θέσμιου καθήκοντος των εναγομένων, αυτή κρίνεται να είναι εκ της δικογραφίας θνησιγενής. Εξηγώ. Όπως έχει νομολογηθεί, αφ' ης στιγμής οι ενάγουσες αποφάσισαν να προωθήσουν τις αξιώσεις τους εναντίον των εναγομένων επί της ξεχωριστής βάσης της παράβασης κάποιου θέσμιου καθήκοντος, όφειλαν ν' αναφέρουν ρητά, ξεκάθαρα και με την απαιτούμενη σαφήνεια και λεπτομέρεια στο δικόγραφο τους το νομοθέτημα ή το θέσμιο καθήκον που ισχυρίζονται ότι παραβίασαν οι τελευταίοι (βλ. επίσης ΧΡΙΣΤΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΗΣ ν. ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΚΟΠΕΤΡΙΑΣ, Πολιτική Έφεση Αρ. 330/2011, 4/10/2017 και την αναφορά που εκεί γίνεται στη Λέντζας ν. Laos Bros Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A577, Πολιτική Έφεση Αρ. 140/2011, ημερομηνίας 22.12.2016). Πουθενά όμως στην έκθεση απαίτησης δεν δικογραφείται ποιο νομοθέτημα ή ποιο θέσμιο καθήκον είναι που κατ' ισχυρισμό παραβίασε στην προκειμένη περίπτωση ένας έκαστος των εναγομένων (βλ. Sigma Radio ανωτέρω) και η ουσιώδης αυτή παράλειψη δεν μπορεί να θεραπευτεί μέσω της τελικής επιχειρηματολογίας της συνηγόρου των εναγουσών όπου εκεί γίνεται για πρώτη φορά αναφορά σε παραβίαση του αρ.82 του Ν.86(Ι)/
2. Αυτό όχι μόνο γιατί «η ορθή και επιμελημένη δικογράφηση (που) δίδει το στίγμα ως προς το τι αναμένεται να παρουσιαστεί από τον ενάγοντα προς απόδειξη της υπόθεσης του τόσο από πλευράς ισχυρισμών επί γεγονότων, όσο και από πλευράς στοιχειοθέτησης της νομικής πτυχής, έτσι ώστε και ο εναγόμενος να μπορεί να τοποθετηθεί ανάλογα στην έκθεση υπεράσπισης του», συνιστά ένα από τα σημαντικότερα εχέγγυα της δίκαιης δίκης (βλ. Λέντζας ανωτέρω) αλλά και γιατί δεν είναι ούτε ορθή αλλά ούτε και επιτρεπτή «.η χρήση διαφόρων νομοθετικών προνοιών ως βάση για δικαίωση του (ενάγοντα), οι οποίες εμφανίστηκαν στο προσκήνιο μόνο κατά το στάδιο αγόρευσης του (ενάγοντα)...» (βλ. Παναγή ανωτέρω). Τα πιο πάνω λαμβάνουν ιδιαίτερη σημασία στην προκειμένη περίπτωση εφόσον από τις υπερασπίσεις που καταχώρησαν οι εναγόμενοι προκύπτει ότι οι τελευταίοι αμφισβητούσαν ρητά την ύπαρξη οποιουδήποτε καθήκοντος ισχυρίζονταν οι ενάγουσες ότι είχαν, οπόταν οι τελευταίες υποχρεούνταν ακόμη περισσότερο να δικογραφήσουν αλλά και να αποδείξουν επαρκώς το συγκεκριμένο ισχυρισμό τους, ενώ από τις αγορεύσεις των εναγομένων προκύπτει και ότι δεν ήταν ποτέ κοινώς αντιληπτό από τους τελευταίους ότι η υπόθεση που αντιμετώπιζαν εδραζόταν στο Ν.86(Ι)/99 ή σε κάποιο άλλο συγκεκριμένο νομοθέτημα πέραν του Κεφ.
3. Μάλιστα δε, από απλή ανάγνωση των αγορεύσεων των εναγομένων καταδεικνύεται έκδηλα και το πώς το δικόγραφο των εναγουσών δημιούργησε διαφορετικές αντιλήψεις στους εναγόμενους ως προς το ποια ήταν πραγματικά η υπόθεση που ο καθένας τους αντιμετώπιζε. Αυτό γιατί η μεν πλευρά του εναγόμενου 2 προσέγγισε την υπόθεση ως εδραζόμενη αποκλειστικά στις πρόνοιες του Κεφ.148, κάμνοντας μάλιστα και ειδική μνεία στο ότι οι ενάγουσες δεν δικογραφούν οποιοδήποτε άλλο νομοθέτημα, αντίληψη που υπό το φως της συγκεκριμένης δικογραφίας κρίνεται εύλογη, η δε πλευρά του εναγόμενου 1, αν και τήρησε παρόμοια στάση, εντούτοις έκρινε ότι θα έπρεπε να ασχοληθεί και με διάφορα άλλα νομοθετήματα που θεώρησε ότι ενδεχομένως να ήταν τα νομοθετήματα που είχαν υπόψη τους οι ενάγουσες. Έκαμε λοιπόν αναφορά η πλευρά του εναγόμενου 2 στο Ν.86(Ι)/99, διότι εκεί γίνεται αναφορά στα καθήκοντα και ευθύνες των κοινοτικών συμβουλίων σε σχέση με την καθαριότητα της κοινότητας και τα όμβρια ύδατα, αλλά και στον περί της Ενιαίας Διαχείρισης Υδάτων Νόμο του 2010 (Ν. 79(I)/2010) διότι εκείνος ο Νόμος αφορά στα καθήκοντα και στις εξουσίες που έχει το ΤΑΥ σε σχέση με τα διάφορα εγγεγραμμένα υδατορέματα - αργάκια. Την ίδια στιγμή όμως, κάποιες άλλες πρόνοιες του περί Κοινοτήτων Νόμου που φαίνεται να διέλαθαν της προσοχής όλων των πλευρών, φαίνεται να επιβάλλουν στα διάφορα όργανα της Δημοκρατίας καθήκον όπως διασφαλίζουν ότι τα κοινοτικά συμβούλια θα εκτελούν πιστά τα καθήκοντα που ο εν λόγω Νόμος τους επιβάλλει (βλ. π.χ. αρ.45[2]). Θα μπορούσε συνεπώς κάποιος να θεωρήσει ότι αυτό ήταν στην πραγματικότητα το θέσμιο καθήκον που είχαν υπόψη τους οι ενάγουσες σε σχέση με τους εναγόμενους 2 όταν συνέτασσαν το δικόγραφο τους. Με άλλα λόγια, όπως φαίνεται και από τον τρόπο που ο κάθε διάδικος προσέγγισε την υπόθεση, αναλόγως της ιδιότητας που έχει ο κάθε εναγόμενος, διάφορα αλλά και διαφορετικά νομοθετήματα μπορεί να θεωρηθούν ότι σχετίζονται με το επίδικο κατ' ισχυρισμό θέσμιο καθήκον για «.τον έλεγχο και την ευθύνη για τον καθαρισμό, συντήρηση των ποταμών και των αρκατζιών.». Όπως όμως διάφορα και διαφορετικά μπορεί να είναι τα νομοθετήματα που ενδεχομένως να εφαρμόζονται, το ίδιο διάφορες και διαφορετικές μπορεί να είναι και οι υπερασπίσεις που έχει στη διάθεση του ένας εναγόμενος με βάση το νομοθέτημα που αντιμετωπίζει και δεν είναι ούτε καθήκον αλλά ούτε και υποχρέωση ενός εναγόμενου ή του Δικαστηρίου να προβαίνουν οι ίδιοι σε έρευνα για το ποιο ενδεχομένως να ήταν κατά το στάδιο σύνταξης της δικογραφίας το νομοθέτημα που ο ενάγοντας είχε υπόψη του όταν δικογραφούσε ότι κάποιο νομοθέτημα παραβιάστηκε. Επισημαίνω εδώ επίσης και το ότι σε κάθε περίπτωση, αναλόγως του νομοθετήματος που κατ' ισχυρισμό παραβιάστηκε θα πρέπει να καταδειχτεί και το κατά πόσο ήταν ποτέ πρόθεση του νομοθέτη του συγκεκριμένου νομοθετήματος να δημιουργηθούν αγώγιμα δικαιώματα υπέρ οποιουδήποτε προσώπου και δη υπέρ του ενάγοντα που επικαλείται τη συγκεκριμένη παράβαση (βλ. FATMA HUSSEIN AND ANOTHER ν. THE ESTATE OF THE DECEASED CHRYSOSTOMOS CHRISTODOULOU (V20) 1 CLR 23, Sigma Radio και Ζαχαροπλάστης ανωτέρω). Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι κάποιος θα μπορούσε να επιχειρηματολογήσει ότι ο Ν.79(I)/2010 στον οποίο αναφέρθηκε ο εναγόμενος 2 δεν εφαρμόζεται διότι έχει θεσπιστεί στις 23/07/2010, ήτοι μετά τα επίδικα γεγονότα, και ότι ο Νόμος που ίσως να μπορούσε να εφαρμοστεί αναφορικά με τα καθήκοντα και εξουσίες του ΤΑΥ σε σχέση με τα εγγεγραμμένα υδατορέματα - αργάκια είναι ο περί Κυβερνητικών Υδατικών Έργων Νόμος Κεφ. 341 τον οποίο ο Ν.79(Ι)/10 αντικατέστησε και στον οποίο ο εναγόμενος 2 δεν κάμνει αναφορά. Αυτό όμως θεωρώ ότι όχι μόνο δεν δύναται να διαφοροποιήσει την μη θεραπεύσιμη κατάσταση που δημιούργησαν οι δικογραφικές παραλείψεις των εναγουσών αλλά μάλλον επιβεβαιώνει, για τους λόγους που εξήγησα ανωτέρω, το γιατί οι εν λόγω δικογραφικές παραλείψεις καθιστούν υπό τις περιστάσεις θνησιγενή την αγωγή στο βαθμό που εδράζεται επί παράβαση θέσμιου καθήκοντος. Στη βάση όλων των πιο πάνω συνεπώς, στο βαθμό που η παρούσα αγωγή εδράζεται σε παράβαση θέσμιου καθήκοντος, αυτή δεν μπορεί παρά να απορριφθεί από αυτό το στάδιο και απορρίπτεται. Προχωρώ τώρα να εξετάσω την αγωγή στο βαθμό που εδράζεται επί του αστικού αδικήματος της αμέλειας. Θα πρέπει κατ' αρχή να σημειωθεί ότι στο βαθμό που η παρούσα αγωγή εδράζεται στο συγκεκριμένο αστικό αδίκημα, αυτή παρουσιάζεται να «στηρίζεται εξ ολοκλήρου στο αδίκημα της αμέλειας» (βλ. Γεωργίου Ηρακλής ν. Eρμιόνης Σταύρου Στυλιανού,

(2009)1 Α.Α.Δ. 70), υπό την έννοια ότι ουδέποτε οι επίδικες αξιώσεις δικογραφήθηκαν ή προωθήθηκαν στη βάση των άρχων του res ipsa loquitur ή κάποιου άλλου ανάλογου νομικού κανόνα, αλλά αντίθετα, προωθήθηκαν αποκλειστικά στη βάση των συγκεκριμένων λεπτομερειών αμέλειας που παρατίθενται στην Ε/Α και οι οποίες συναρτήθηκαν με τον ρητό ισχυρισμό των εναγουσών ότι «.λόγω του ότι το αρκάτζιη στην περιοχή δεν είχε καθαριστεί και δεν έγιναν τα κατάλληλα έργα σε αυτό . μεταφέρθησαν χαλάσματα, μπάζα και τόνοι άχρηστων αντικειμένων στα ακίνητα (τους) με αποτέλεσμα (αυτές) να υποστούν ζημιές.». Υποχρέωση λοιπόν των εναγουσών ήταν να αποδείξουν στον απαιτούμενο βαθμό τις επί του προκειμένου εξειδικευμένες δικογραφημένες θέσεις τους αναφορικά με την κατ' ισχυρισμό αμέλεια που επέδειξαν οι εναγόμενοι και είναι μάλιστα προς εκπλήρωση αυτής της υποχρέωσης τους που παρουσίασαν κατά την ακρόαση και σχετική μαρτυρία και δη τη μαρτυρία πραγματογνώμονα (βλ. ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΗΣ ανωτέρω). Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το πιο κάτω απόσπασμα από την ΔΗΜΟΣ ΠΑΦΟΥ ν. C & N KYRIAKOY LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 228/2009, 23/3/2017, ECLI:CY:AD:2017:A100, η οποία αφορούσε σε ζητήματα παρόμοιας φύσης με αυτά που απασχολούν στην παρούσα, αν και θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι εκεί ενάγοντες είχαν δικογραφήσει και συγκεκριμένο νομοθέτημα που ισχυρίζονταν ότι επέβαλλε στον εκεί εναγόμενο Δήμο το καθήκον επιμέλειας που παραβιάστηκε . «Η αγωγή αφορούσε τη διεκδίκηση αποζημιώσεων για την καταστροφή εμπορευμάτων και εξοπλισμού των εφεσιβλήτων, τα οποία ευρίσκονταν στο υπόγειο του καταστήματος ειδών ένδυσης και υπόδησης που κατείχαν. η οποία προκλήθηκε από την εισχώρηση ύδατος εντός του εν λόγω υποστατικού. Οι εφεσίβλητοι βασίζουν την απαίτησή τους στο ότι κατά ή περί την 12.9.2005 «μετά από διαρροή αγωγού νερού δημοτικής παροχής λόγω της αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων των Εναγομένων και/ή των υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπου αυτών υπήρξε μεγάλη συσσώρευση και/ή διοχέτευση και/ή εισροή νερού εντός του υπογείου του ως άνω αναφερόμενου υποστατικού (στο εφ' εξής καλούμενο «το υπόγειο») των Εναγόντων με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει και να προκληθούν εκτεταμένες ζημιές σε εμπορεύματα και/ή άλλα αντικείμενα τα οποία ευρίσκοντο και/ή εφυλάττοντο εντός του υπογείου.». Περαιτέρω, στις λεπτομέρειες αμέλειας, οι εφεσίβλητοι αποδίδουν την αμέλεια των εφεσειόντων στην παράλειψή τους να διατηρήσουν και/ή συντηρήσουν τον υπόγειο αγωγό ύδρευσης, όπως απαιτείται από το άρθρο 84(β) του περί Δήμων Νόμου, Ν.111/1985.. . Στην προκείμενη περίπτωση η εφεσίβλητη ισχυρίζεται ότι υπήρξε αμέλεια του Δήμου να συντηρήσει τον αγωγό ύδρευσης, με αποτέλεσμα να υπάρξει διαρροή νερού από το σπάσιμο ενός λαστίχου και να εισέλθει στο υποστατικό τους, προκαλώντας ζημιά σε εμπορεύματα που βρίσκονταν αποθηκευμένα σ΄αυτό. Η υποχρέωση του Δήμου να προνοεί για τη συντήρηση και λειτουργία συστήματος ύδρευσης τον καθιστά υπόλογο να αποζημιώνει οποιοδήποτε πρόσωπο υποστεί ζημιά συνεπεία πράξης ή παράλειψής του η οποία συνιστά αμέλεια. Το βάρος απόδειξης αιτιώδους συνάφειας εναποτίθεται στους ώμους του ενάγοντα να αποδείξει, επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι η παράλειψη αυτή είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση ζημιάς. Τα ερωτήματα που τίθενται λοιπόν είναι κατά πόσον (α) υπήρξε παράλειψη του Δήμου να εκπληρώσει το καθήκον συντήρησης του συστήματος ύδρευσης και (β) η παράλειψη-αμέλεια αυτή προκάλεσε στην εφεσίβλητη την επίδικη ζημιά, δηλαδή αποδείχθηκε η απαραίτητη αιτιώδης σχέση. .Το γεγονός ότι ο Δήμος δεν προβαίνει σε συντήρηση των υπόγειων αγωγών ύδρευσης, παρά μόνο περιορίζεται στην επιδιόρθωση των βλαβών, δεν αποδεικνύει αφ' εαυτού ότι η ζημιά που προκλήθηκε στην δεδομένη περίπτωση ήταν αποτέλεσμα της παράλειψης συντήρησης. Απαιτείται η απόδειξη αυτού του στοιχείου, ότι δηλαδή η ζημιά προκλήθηκε λόγω της αμέλειάς του, για να μπορεί να αποδοθεί ευθύνη και καταλογισμός ζημιών σ΄αυτόν. Η αιτιώδης συνάφεια ως πραγματικό γεγονός είναι θεμελιώδους σημασίας σε αυτή την υπόθεση και καθοριστική για την έκβασή της. .. .Το καθήκον επιμέλειας συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου. Εφόσον, υπό τις εκάστοτε συγκεκριμένες περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης ανάλογου μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 484). Μετά την απόδειξη υπαιτιότητας που συναρτάται με την μη ή την πλημμελή εκπλήρωση οφειλόμενου καθήκοντος, το Δικαστήριο εξετάζει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας και της ζημιάς που προκλήθηκε. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ελευθερίας Ζαπίτη κ.ά.

(2003)1Β ΑΑΔ 749 στη σελ. 760 η «αιτιώδης συνάφεια είναι θέμα πραγματικό και θα πρέπει να αποφασίζεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κατά τη δίκη (Hotson v. East Berkshire Area Health Authority [1987] 2 All E.R. 909). Θέμα πραγματικό είναι και ο λόγος που προκάλεσε το δυστύχημα. Ακόμα και στην περίπτωση που εναγόμενος παραδέχεται αμέλεια, ο ενάγων δεν δικαιούται, άνευ άλλου τινός, αποζημίωσης, εκτός αν μπορεί να συνδέσει τη ζημιά του με την αμέλεια αυτή (Rankine v. Garton Sons & Co. Ltd [1979] 2 All E.R. 1185).» Στην προκείμενη περίπτωση, .. Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι η ζημιά που προέκυψε στα εμπορεύματα που ευρίσκονταν εντός του υποστατικού των εφεσιβλήτων ήταν αποτέλεσμα διαρροής νερού από τον υπόγειο αγωγό, λόγω του ότι έσπασε ένα λάστιχο. Να σημειωθεί ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε ισχυρισμό των εφεσιβλήτων ότι εφαρμόζεται η αρχή Res Ipsa Loquitur . Ως εκ τούτου, αυτό που απομένει είναι να εξεταστεί κατά πόσο οι εφεσίβλητοι απέδειξαν ότι η ζημιά που έχουν υποστεί ήταν το αποτέλεσμα της όποιας αμέλειας των εφεσιβλήτων. Όπως έχουμε προαναφέρει, η πρωτόδικη απόφαση στηρίζεται στην παράλειψη του Δήμου να συντηρήσει το σύστημα ύδρευσης. Δεν υπήρξε, όμως, μαρτυρία ότι ο λόγος που προκλήθηκε η βλάβη στο λάστιχο του σωλήνα ήταν η παράλειψη συντήρησης, όπως αυθαίρετα κατέληξε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Ελλείπει ουσιαστικά η απόδειξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της κατ΄ ισχυρισμό αμέλειας των εφεσειόντων και της προκληθείσας ζημιάς. Από τη στιγμή που το Δικαστήριο προσέγγισε την υπόθεση στη βάση της παράβασης θεσμοθετημένου καθήκοντος και αμέλειας και δεν έκανε αποδεκτή οποιαδήποτε άλλη εισήγηση των εφεσιβλήτων, είτε λόγω εφαρμογής της αρχής Res Ipsa Loquitur, είτε ότι επρόκειτο για υπόθεση ιδιωτικής οχληρίας, έπρεπε να υπήρχε μαρτυρία που να καταδεικνύει αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της κατ΄ισχυρισμό παράβασης ή της αμέλειας και της ζημιάς που προέκυψε. Στην απουσία τέτοιας μαρτυρίας ., το Δικαστήριο λανθασμένα έκρινε ότι οι εφεσίβλητοι ικανοποίησαν το βάρος απόδειξης που είχαν και εξέδωσε απόφαση υπέρ τους.» Των πιο πάνω λεχθέντων λοιπόν σημειώνω τα εξής, επισημαίνοντας από αυτό το στάδιο ότι για τους λόγους που θα διαφανούν πιο κάτω, η αξιολόγηση όλης ανεξαιρέτως της ενώπιον του Δικαστηρίου τεθείσας μαρτυρίας σε σχέση με το υπό συζήτηση θέμα κρίνεται αχρείαστη και μη εξυπηρετούσα οποιουδήποτε ουσιαστικού σκοπού (βλ. Ιωάννου κ.α. ν. Αληφαντή κ.α., Ποινικές Εφέσεις Αρ. 163/2017, 164/2017, 165/2017, 7/10/2019, ECLI:CY:AD:2019:B413), Κατ' αρχή, όπως ανέφερα ανωτέρω, ο δικογραφημένος ισχυρισμός επί του οποίου θεμελιώθηκε και προωθήθηκε η υπόθεση των εναγουσών ήταν ότι «... λόγω βροχών και πλημμυρών που έγιναν στην περιοχή.και λόγω του ότι το αρκάτζι στην περιοχή δεν είχε καθαριστεί και δεν γίναν τα κατάλληλα έργα σε αυτό... μεταφέρθησαν χαλάσματα, μπάζα και τόνοι άχρηστων αντικειμένων στα ακίνητα (τους) με αποτέλεσμα (αυτές) να υποστούν ζημιές...» (έμφαση δική μου). Με άλλα λόγια, σύμφωνα με το δικόγραφο των ίδιων των εναγουσών, ο κεντρικός άξονας επί του οποίου βασίστηκε δικογραφικά η υπόθεση των τελευταίων δεν αφορά σε πλημμύρισμα υποστατικών συνεπεία πολυομβρίας ή συνεπεία ξεχειλίσματος ενός αρκατζιού ή σε κατ' ισχυρισμό ζημιές που προκλήθηκαν από «εισχώρηση ύδατος εντός ιδιοκτησίας» ή από βροχές ή από «ορμητικά νερά», αλλά ρητά και αποκλειστικά στο ότι στις 27/10/09 που υπήρξε πολυομβρία, λόγω της παράλειψης των εναγομένων να καθαρίσουν και να συντηρήσουν το αρκάτζι της περιοχής, «.μεταφέρθησαν χαλάσματα, μπάζα και τόνοι άχρηστων αντικειμένων στα ακίνητα (των εναγουσών) με αποτέλεσμα (αυτές) να υποστούν ζημιές...». Απλή ανάγνωση των παραγράφων 2 και 3 της έκθεσης απαίτησης όπου «συνοψίζεται» δικογραφικά η υπόθεση των εναγουσών σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό αμέλεια των εναγομένων, και στις οποίες παραγράφους γίνεται επανειλημμένα αναφορά σε θέματα καθαριότητας και συντήρησης «των ποταμών και των αρκατζιών» ως ο λόγος που σύμφωνα με τις ενάγουσες «μεταφέρθησαν χαλάσματα, μπάζα και τόνοι άχρηστων αντικειμένων στα ακίνητα (τους) με αποτέλεσμα (αυτές) να υποστούν ζημιές...», επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Δεν ήταν όμως αυτή ακριβώς η υπόθεση που προώθησαν κατά την ακρόαση οι ενάγουσες. Όπως έκδηλα προκύπτει από τα ανωτέρω αποσπάσματα της μαρτυρίας της ενάγουσας 1 και του ΜΕ3, του ειδικού δηλαδή που η πρώτη διόρισε για να αποδείξει τις κατ' ισχυρισμό ζημιές των εναγουσών καθώς και το πώς είναι που προκλήθηκαν οι ζημιές αυτές, με εξαίρεση τον καθαρισμό των χωραφιών των εναγουσών και τις κατ' ισχυρισμό ζημιές στις δόμες τους, όλες οι άλλες κατ' ισχυρισμό ζημιές των τελευταίων παρουσιάζονται να έχουν προκληθεί από «ορμητικά νερά», εισχώρηση νερού στην περιουσία των εναγουσών και από τις εκάστοτε βροχές, και όχι από κάποια «μεταφορά χαλασμάτων, μπάζων και άχρηστων αντικειμένων». Ήταν μάλιστα ρητό και ξεκάθαρο κατά μαρτυρία της ενάγουσας 1 και του ΜΕ3 ότι οι κατ' ισχυρισμό ζημιές στον τοίχο περίφραξης και στην αντλία διάτρησης των εναγουσών καθώς επίσης και η ανάγκη για πληρωμή €600 για την κατασκευή ράμπας μπροστά από την οικία των τελευταίων, συνιστούν ζημιές που προκλήθηκαν και που προκαλούνται από ορμητικά νερά κάθε φορά που βρέχει, ασχέτως του αν πλημμυρίζει το αρκάτζι της περιοχής. Εφόσον όμως οι επί του προκειμένου αξιώσεις των εναγουσών ξεφεύγουν των ορίων που το δικό τους δικόγραφο καθόρισε, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαν οι τελευταίες να πετύχουν στα πλαίσια της παρούσας αγωγής ν' αποζημιωθούν για τέτοιας μορφής ζημιές, έστω και αν η μαρτυρία τους αποδείκνυε ότι όντως υπέστηκαν τις ζημιές αυτές. Ακόμη όμως και αν όλες οι κατ' ισχυρισμό ζημιές των εναγουσών ήθελαν θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στα δικογραφικά όρια που καθόρισε η έκθεση απαίτησης, η μαρτυρία που προσκόμισαν οι ενάγουσες δεν «εξηγεί», είτε νομικά είτε πραγματικά, ποιο είναι και από πού τελικά πηγάζει το κατ' ισχυρισμό καθήκον επιμέλειας που κατ' εκείνες όφειλε ο κάθε εναγόμενος να επιδείξει ώστε, και παραφράζω εδώ το δικόγραφο των εναγουσών, «το αρκάτζι στην περιοχή να καθαριστεί και να γίνουν τα κατάλληλα έργα σε αυτό για να μην μεταφερθούν χαλάσματα, μπάζα και τόνοι άχρηστων αντικειμένων στα ακίνητα τους». Εξηγώ. Κατά πρώτο, όταν το συγκεκριμένο ζήτημα τέθηκε κατά την ακρόαση ρητά στις ενάγουσες, ως θέμα πραγματικό βέβαια, καμία τους δεν μπόρεσε να δώσει κάποια ικανοποιητική εξήγηση, αφού, για τους μεν εναγόμενους 1 η θέση των εναγουσών βασίστηκε απλά σε κάποια γνώση που αυτές ισχυρίστηκαν ότι είχαν για το τι γίνεται σε άλλους δήμους και χωριά, ενώ για τον εναγόμενο 2 στο ότι τον τότε καιρό το κράτος προσέφερε οικονομική βοήθεια σε όσους είχαν πληγεί από τις επίδικες βροχές. Κανένα όμως καθήκον επιμέλειας δεν μπορεί να δημιουργηθεί και να επιβληθεί στη βάση του ποια πιθανόν να ήταν τότε η κατάσταση πραγμάτων, ιδιαίτερα στην απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο δικόγραφο των εναγουσών περί εφαρμογής κάποιου συγκεκριμένου νομοθετήματος, ενώ αν τελικά η υπόθεση εναντίον του εναγόμενου 2 αφορά σε παράπονο των εναγουσών γιατί η διοίκηση να μην ικανοποιήσει αίτημα τους για χορήγηση αποζημίωσης στα πλαίσια ενός κρατικού σχεδίου στήριξης, ως ήταν ουσιαστικά αυτό που ισχυρίστηκε η ενάγουσα 1 κατά τη μαρτυρία της, τότε προφανώς μιλούμε για μια εντελώς διαφορετική βάση αγωγής από αυτήν που έχει δικογραφηθεί, η οποία βάση μάλιστα, ως άμεσα συναρτημένη με μια διοικητική πράξη, ενδεχομένως και να εκφεύγει των ορίων της καθ' ύλην δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου. Κατά δεύτερο, ναι μεν οι ενάγουσες και οι μάρτυρες τους ισχυρίστηκαν ότι κατά τις επίδικες βροχές μεταφέρθηκαν στην ιδιοκτησία τους από το πλημμυρισμένο αρκάτζι μπάζα και άχρηστα αντικείμενα προκαλώντας τους έτσι ζημιές, όμως, ακόμη και αν ο εν λόγω ισχυρισμός τους ευσταθεί, καμία μαρτυρία δεν έχει προσκομιστεί που να καταδεικνύει ότι για την εξέλιξη αυτή ευθύνονται με κάποιο τρόπο οι εναγόμενοι. Αυτό όχι μόνο διότι είναι άγνωστο, όπως η ίδια η ενάγουσα 1 δήλωσε κατά τη μαρτυρία της, και το πώς, και το από πού, αλλά και το από πότε είναι που βρέθηκαν μέσα στο αρκάτζι όλα αυτά τα κατ' ισχυρισμό άχρηστα αντικείμενα που μεταφέρθηκαν στις 27/10/09, αλλά και διότι, όπως και πάλι αναγνώρισε η ενάγουσα 1, δεν μπορεί να αποκλειστεί ούτε το ενδεχόμενο τα άχρηστα αυτά αντικείμενα να είχαν ριχθεί στο αρκάτζι την ίδια μέρα ή αμέσως πριν τις επίδικες βροχές ή να προήλθαν από άλλα χωριά, αλλά ούτε και το ενδεχόμενο το αρκάτζι τελικά να πλημμύρισε διότι το «έκλεισαν» άγνωστοι τρίτοι. Οι ενάγουσες όμως υπενθυμίζω, δεν προώθησαν την αγωγή τους στη βάση των άρχων του res ipsa loquitur ή κάποιου άλλου ανάλογου νομικού κανόνα, αλλά στη βάση συγκεκριμένων λεπτομερειών αμέλειας, δηλαδή στη βάση συγκεκριμένων κατ' ισχυρισμό πράξεων και παραλείψεων των εναγομένων. Με βάση λοιπόν και τη νομολογιακή αρχή ότι σε τέτοιες περιπτώσεις «το καθήκον επιμέλειας συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου», υπό την έννοια ότι «.(όταν) η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής τότε η παράλειψη λήψης ανάλογου μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια», οι ενάγουσες όφειλαν να προσκομίσουν τέτοια μαρτυρία που να καταδεικνύει, ως θέμα πραγματικό, όχι μόνο ποιο είναι και από πού πηγάζει το κατ' ισχυρισμό καθήκον των εναγομένων αλλά και γιατί δικαιολογείται στη συγκεκριμένη περίπτωση να θεωρηθούν οι εναγόμενοι ότι υπείχαν αυτό το καθήκον επιμέλειας που υποτίθεται ότι παρέβηκαν (βλ. Κυριάκου ανωτέρω). Με άλλα λόγια, υπό τις περιστάσεις και με βάση την αγωγή τους, οι ενάγουσες όφειλαν να προσκομίσουν μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι η επίδικη κατ' ισχυρισμό ζημιογόνα εξέλιξη συνιστούσε μίαν εύλογα αναμενόμενη εξέλιξη μιας προ-υπάρχουσας κατάστασης πραγμάτων, η οποία κατάσταση, είτε ήταν σε γνώση των εναγομένων, είτε οι τελευταίοι είχαν συμβάλει ή εμπλακεί με κάποιο τρόπο στη διαμόρφωση της, είτε ήταν τέτοιας φύσης που καθιστούσε «την πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου ευλόγως εμφανή». Καμία όμως τέτοια μαρτυρία δεν παρουσίασαν οι ενάγουσες και από μόνος του ο ισχυρισμός τους ότι είχαν μεταφερθεί μπάζα και άχρηστα αντικείμενα από το πλημμυρισμένο αρκάτζι στην περιουσία τους δεν είναι αρκετός για να στοιχειοθετήσει οποιοδήποτε καθήκον επιμέλειας των εναγομένων. Κατά τρίτο, ενώ η υπόθεση των εναγουσών βασίστηκε στη θέση ότι οι εναγόμενοι είχαν καθήκον καθαριότητας και συντήρησης «των ποταμών και των αρκατζιών» της περιοχής, εντούτοις ουδέποτε αμφισβήτησαν ή αντέκρουσαν τον ισχυρισμό του ΜΥΕ1.1 ότι δεν υπάρχει στην περιοχή κάποιο εγγεγραμμένο αρκάτζι. Ο εν λόγω ισχυρισμός όμως, ο οποίος έμεινε μέχρι τέλους αναντίλεκτος και ως τέτοιον τον αποδέχομαι και κάμνω ανάλογο εύρημα, όχι μόνο εκθεμελιώνει σε πραγματικό (factual) επίπεδο όλη την υπόθεση των εναγουσών αλλά και θέτει την όλη συζήτηση περί καθήκοντος ενός εκάστου των εναγομένων για καθαριότητα και συντήρηση των αρκατζιών στη συγκεκριμένη περιοχή επί μιας εντελώς διαφορετικής διάστασης, η οποία όμως δεν «καλύπτεται» από τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των εναγουσών ώστε οι αξιώσεις τους να μπορούν να εξεταστούν και υπό αυτή τη σκοπιά. Είναι θεωρώ περιττό να επισημάνω ότι σε σχέση με την ύπαρξη ή μη καθήκοντος καθαριότητας και συντήρησης «ποταμών και αρκατζιών», είναι πολύ διαφορετική η περίπτωση ενός επίσημου και εγγεγραμμένου υδατορέματος - αρκατζιού που βρίσκεται εντός των ορίων και του πεδίου ελέγχου ενός Κοινοτικού Συμβουλίου που λογοδοτεί στην Επαρχιακή Διοίκηση και στο ΤΑΥ, από την περίπτωση όπου δεν υπάρχει κάποιο υδατόρεμα - αρκάτζι αλλά απλά λόγω της μορφολογίας του εδάφους και κατά καθαρά φυσικό τρόπο, σε κάποιο σημείο προκαλείται συσσώρευση νερού όταν υπάρχει πολυομβρία. Κανένα λοιπόν πραγματικό υπόβαθρο δεν έχει παρουσιαστεί από πλευράς εναγουσών που να δικαιολογεί οποιαδήποτε ασφαλή θετική διαπίστωση περί ύπαρξης καθήκοντος επιμέλειας από πλευράς εναγομένων ως αυτές ισχυρίζονται ή περί παράβασης ενός τέτοιου καθήκοντος. Πέραν και ανεξάρτητα όμως όλων των πιο πάνω, η εκδοχή των εναγουσών υπόκειται σε απόρριψη και για τον εξής επιπρόσθετο λόγο. Λαμβανομένου υπόψη ότι η παρούσα αγωγή εδράζεται στο αστικό αδίκημα της αμέλειας και ότι οι επίδικες αξιώσεις αφορούν καθαρά σε ειδικές ζημιές, η απόδειξη των οποίων συνιστά και προϋπόθεση για να προβεί το Δικαστήριο σε θετική διαπίστωση περί αμέλειας των εναγομένων, επιβάλλετο στις ενάγουσες να προσκομίσουν τέτοια μαρτυρία που να αποδεικνύει επαρκώς και ότι αυτές υπέστησαν τις κατ' ισχυρισμό ζημιές που ισχυρίζονται ότι υπέστησαν αλλά και ότι οι ζημιές αυτές συνδέονται με τα επίδικα γεγονότα της 27/10/

1. Η μαρτυρία όμως που τελικά προσκόμισαν οι ενάγουσες τίποτα τέτοιο δεν καταδεικνύει. Εξηγώ. Κατά πρώτο, με εξαίρεση τα όσα αναφέρθηκαν σε σχέση με το καθάρισμα των χωραφιών των εναγουσών, θέμα για το οποίο θα αναφερθώ σε κατοπινό στάδιο, η μόνη μαρτυρία - ένδειξη που παρουσιάστηκε σε σχέση με όλες τις άλλες κατ' ισχυρισμό ζημιές των τελευταίων ήταν ουσιαστικά τα όσα κατέγραψε στην έκθεση του ο ΜΕ3, στον οποίο οι ίδιες οι ενάγουσες παρέπεμψαν προς επίρρωση των επί του προκειμένου ισχυρισμών τους. Σύμφωνα όμως με τον ίδιο το ΜΕ3, τα όσα καταγράφονται στην έκθεση του δεν αντικατοπτρίζουν την κατάσταση που κατ' ισχυρισμό προκάλεσαν τα επίδικα γεγονότα της 27/10/2009, για τα οποία γεγονότα ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι καμία γνώση δεν είχε, αλλά απλά την κατάσταση πραγμάτων που υφίστατο δύο χρόνια αργότερα, ήτοι περί τα τέλη του 2011, και η οποία κατάσταση, όπως η ίδια η ενάγουσα 1 ανέφερε και ο ΜΕ3 επιβεβαίωσε, επηρεαζόταν και άλλαζε σημαντικά κάθε φορά που έβρεχε μετά τις 27/10/
2. Ούτε όμως ο ΜΕ3 αλλά ούτε και κάποιος άλλος μάρτυρας ήταν σε θέση να παρουσιάσουν τεκμηριωμένα στο Δικαστήριο ποια και σε ποια κατάσταση ακριβώς ήταν η κατ' ισχυρισμό επηρεαζόμενη περιουσία των εναγουσών πριν και αμέσως μετά τις επίδικες βροχές του Οκτώβρη του 2009 με αποτέλεσμα ν' απουσιάζει παντελώς η μαρτυρία εκείνη που έπρεπε να υπάρχει ώστε να μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια κάποιο συμπέρασμα περί πρόκλησης των συγκεκριμένων ζημιών κατά τον ουσιώδη χρόνο. Κατά δεύτερο, διεφάνη κατά τη μαρτυρία της ενάγουσας 1 και του ΜΕ3 ότι όσον αφορά το κόστος αποκατάστασης του τοίχου περίφραξης των εναγουσών καθώς επίσης και το κόστος κατασκευής ράμπας μπροστά από την οικία τους, τα συγκεκριμένα ποσά που αξιώνονται δεν συνιστούν εκτιμώμενες ζημιές αλλά πραγματικές, υπό την έννοια ότι οι ενάγουσες ισχυρίστηκαν ότι είχαν ήδη πληρώσει τα εν λόγω ποσά. Παρά ταύτα, δεν παρουσιάστηκε ποτέ στο Δικαστήριο οποιαδήποτε σχετική απόδειξη πληρωμής, ούτε και προσήλθαν να καταθέσουν ως μάρτυρες τα πρόσωπα που είχαν πληρωθεί για τις συγκεκριμένες εργασίες και τα οποία σύμφωνα με την ενάγουσα 1 μπορούσαν να κληθούν ως μάρτυρες. Ούτε όμως και ο ΜΕ3 στον οποίο η ενάγουσα 1 παρέπεμψε προς επίρρωση των ισχυρισμών της αυτών ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει τους εν λόγω ισχυρισμούς. Μάλιστα δε, όπως ο ίδιος ο ΜΕ3 ανέφερε κατά τη μαρτυρία του, όχι μόνο αυτός δεν γνωρίζει πόσα τελικά είναι που πλήρωσε η ενάγουσα 1 για τις συγκεκριμένες εργασίες αλλά είναι και πιθανόν αυτή, η ενάγουσα 1 δηλαδή, να πλήρωσε στο τέλος περισσότερα ή ακόμη και λιγότερα από τα ποσά που αυτός εκτίμησε ότι θα έπρεπε να πληρωθούν. Τούτου λεχθέντος, αναφέρω εδώ ότι δεν έχω παραγνωρίσει ούτε ότι για την κατασκευή της ράμπας, ο ΜΕ3 ισχυρίστηκε ότι η εργασία αυτή δεν συνιστούσε ενέργεια που έπρεπε να κάμουν οι ενάγουσες ώστε να δικαιούνται αυτές να λάβουν και τη σχετική αποζημίωση. Όσον αφορά τώρα την αντλία διάτρησης των εναγουσών, επί του θέματος αυτού περιορίζομαι να αναφέρω απλά ότι ακόμη και ο ΜΕ3 τον οποίο η ενάγουσα 1 χαρακτήρισε ως τον ειδικό που θα μπορούσε να τεκμηριώσει και να επιβεβαιώσει το συγκεκριμένο ισχυρισμό της, δήλωσε άγνοια για το συγκεκριμένο θέμα αφού ούτε είδε αλλά ούτε και ερεύνησε την αντλία που οι ενάγουσες ισχυρίστηκαν ότι καταστράφηκε. Τέλος, όσον αφορά το κόστος καθαρισμού των χωραφιών των εναγουσών, το οποίο ήταν ουσιαστικά και η μόνη ζημιά για την οποία κάποια σχετική μαρτυρία παρουσιάστηκε που να τη συνδέει με τα επίδικα γεγονότα, σημειώνω τα εξής. Η σχετική εκδοχή που προβλήθηκε μέσω της δικογραφίας και της κυρίως εξέτασης της ενάγουσας 1, ήτοι ότι οι ενάγουσες κατέβαλαν το ποσό των €2000 στο ΜΕ2 ως αμοιβή για να καθαρίσει τα χωράφια τους, ήταν πολύ διαφορετική από την εκδοχή που τελικά προωθήθηκε κατά την αντεξέταση της ενάγουσας 1 και της μαρτυρίας των ΜΕ2 και ΜΕ4, ήτοι ότι τελικά το ποσό των €2000 δεν καταβλήθηκε στο ΜΕ2 ως αμοιβή για το καθάρισμα, αλλά απλά ότι συμφωνήθηκε μεταξύ των εναγουσών και του ΜΕ2 όπως ο τελευταίος, αν ήθελε να συνεχίσει να καλλιεργεί τα χωράφια των πρώτων, τότε έπρεπε πρώτα να τα καθαρίσει και στο τέλος, ό,τι ποσό θα ζητούσε σε αντάλλαγμα, αυτό θα υπολογίζετο έναντι των ενοικίων που θα έπρεπε να τους καταβάλλει για να καλλιεργεί τα χωράφια τους. Βεβαίως, κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί, όπως άλλωστε ισχυρίστηκαν και οι ενάγουσες, ότι είτε τα πράγματα εξελίχτηκαν με τον ένα είτε με τον άλλο τρόπο, η ουσία παραμένει να είναι ότι οι ενάγουσες έπαθαν ζημιά €2000 για να καθαρίσουν τα χωράφια τους. Για σκοπούς όμως της παρούσας υπόθεσης το θέμα δεν είναι τόσο απλό. Εξηγώ. Σύμφωνα με το ΜΕ2, το ποσό των €2000 με το οποίο φέρεται να χρεώθηκε και να πληρώθηκε ο καθαρισμός των χωραφιών των εναγουσών, δεν υπολογίστηκε ούτε και καθορίστηκε με βάση το είδος και τη φύση της συγκεκριμένης εργασίας ή με βάση το ποια θα ήταν η εύλογη αμοιβή για μια τέτοια εργασία. Άλλωστε, όπως ο ίδιος ο ΜΕ2 ανέφερε, «.Εν τζιαί είμαι επαγγελματίας εγώ τζιαί να πάω με επαγγελματισμό να τα πιάσω. Εμένα η δουλειά μου εν γεωργός, απλώς έκαμα τη δουλειά για να μεν χαλάσω τη σχέση μου με τη συνεργάτισσα μου.». Αντιθέτως, σύμφωνα με το ΜΕ2 το ποσό των €2000 το καθόρισε ο ίδιος μετά το καθάρισμα των χωραφιών, στη βάση του ενοικίου που κατ' ισχυρισμό κατέβαλλε στις ενάγουσες για την καλλιέργεια των χωραφιών τους και το χρόνο που τα συγκεκριμένα χωράφια δεν μπορούσαν να καλλιεργηθούν πλήρως - «.Δεν πήρα λεφτά μετρητά, απλώς για 3 χρόνια δεν της έδωσα τίποτε το επιπρόσθετο που είχε απαίτηση.μπορούσε να κάμω τζιαί έναν μήνα να τα καθαρίσω μπορούσε να κάμω τζιαί τρεις μέρες.Το ποσό βγήκε που καθάρισε η δουλειά τζιαί μετά. Κατάλαβες;.(Δηλαδή εσύ είπες τους "θέλω θκιό" τζιαί έδωσαν σου τες;). Ναι, συμφωνήσαμε θκιό τζιαί έδωσαν μου τες.». Λαμβανομένου όμως υπόψη ότι, σύμφωνα με τον ίδιο το ΜΕ2, η συμφωνία των μερών δεν ήταν για πληρωμή ποσού €2000 για να καθαριστούν τα χωράφια αλλά ουσιαστικά για μη πληρωμή ενοικίων μέχρις ότου ολοκληρωθεί ο καθαρισμός, ο λόγος που ο καθαρισμός διήρκησε 3 χρόνια δεν ήταν ο όγκος ή η δυσκολία της συγκεκριμένης εργασίας αλλά καθαρά η ταχύτητα με την οποία ο μάρτυρας επέλεξε να εργαστεί, για τουλάχιστο ένα χρόνο μετά τις επίδικες βροχές, τα χωράφια ούτως ή άλλως δεν καλλιεργούνταν διότι συνέχισε να βρέχει και δεν είχαν ακόμη «στεγνώσει τα χώματα» και το ενοίκιο που χρησιμοποιήθηκε στο τέλος ως βάση για να καταλήξει ο μάρτυρας στο ποσό των €2000, αφορούσε στην καλλιέργεια όλων των χωραφιών των εναγουσών και όχι μόνο των επίδικων, δεκαπλάσια δηλαδή έκταση γης, κρίνεται εύστοχή αλλά και ορθή η θέση των εναγομένων ότι το αξιούμενο ποσό των €2000 συνιστά ένα αυθαίρετο ποσό το οποίο δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις ούτε να δικαιολογηθεί αλλά ούτε και να θεωρηθεί ως εύλογο. Με άλλα λόγια, η μαρτυρία που προσκόμισαν οι ενάγουσες προς απόδειξη των ειδικών ζημιών που ισχυρίζονται ότι υπέστηκαν συνεπεία των επίδικων γεγονότων της 27/10/09, δεν μπορεί να αποδείξει τους επί του προκειμένου ισχυρισμούς των εναγουσών με την αυστηρότητα και την επάρκεια που επιβάλλει η νομολογία. Κοντολογίς, συνοψίζοντας όλα τα πιο πάνω, στον βαθμό που η παρούσα αγωγή εδράζεται επί του αστικού αδικήματος της αμέλειας, αυτή δεν μπορεί παρά να απορριφθεί, αφού η μαρτυρία που προσκόμισαν οι ενάγουσες δεν μπορεί να καταδείξει ούτε ποιο ήταν και από πού πηγάζει το κατ' ισχυρισμό καθήκον επιμέλειας των εναγομένων, ούτε και πώς το καθήκον αυτό παραβιάστηκε, αλλά ούτε και ότι συνεπεία των επίδικων γεγονότων της 27/10/2009 προκλήθηκαν στις ενάγουσες οι ειδικές ζημιές που παραπονιούνται οι τελευταίες ότι τους προκλήθηκαν. Το μόνο θέμα που παραμένει να εξεταστεί είναι η θέση που πρόβαλε στην αγόρευση της η ευπαίδευτη συνήγορος των εναγουσών ως προς το ότι η παρούσα αγωγή θα πρέπει να επιτύχει στη βάση του αστικού αδικήματος της οχληρίας του αρ. 45 Κεφ. 148[3]. Η θέση αυτή της συνηγόρου δεν μπορεί θεωρώ να επιτύχει. Εξηγώ. Κατά πρώτο, ουδέποτε το ξεχωριστό και ανεξάρτητο αστικό αδίκημα της οχληρίας δικογραφήθηκε ή συμπεριλήφθηκε στην οπισθογράφηση του κλητηρίου εντάλματος ως μία από τις βάσεις επί της οποίας εδράζεται και προωθείται η παρούσα αγωγή. Το αναφέρω τούτο διότι όπως έχει νομολογηθεί, ό,τι αναφέρεται στην οπισθογράφηση ενός κλητηρίου εντάλματος συνιστά και τον «πυρήνα» της αγωγής και αν και αναγνωρίζεται η δυνατότητα επέκτασης του πυρήνα αυτού μέσω της έκθεσης απαίτησης, τα περιθώρια για μια τέτοια επέκταση είναι πολύ στενά και μάλλον περιορίζονται αποκλειστικά σε κάποια «στενότερη αιτία αγωγής, δεδομένου πάντοτε ότι προκύπτει από τον πυρήνα» (βλ. Vasilico Cement Works Limited and Others ν. World Tide Shipping Corporation and Others

(1996)1 ΑΑΔ 389). Με βάση λοιπόν την οπισθογράφηση που υπάρχει στην παρούσα αγωγή, δεν θα μπορούσε να λεχθεί ότι το ξεχωριστό και ανεξάρτητο αστικό αδίκημα της οχληρίας συνιστά μία από τις βάσεις επί των οποίων η αγωγή εδράζεται και προωθείται. Τούτου λεχθέντος αναφέρω ότι δεν έχω παραγνωρίσει ότι στο κυρίως σώμα της έκθεσης απαίτησης και συγκεκριμένα υπό την παράγραφο «Λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των νόμιμων καθηκόντων των εναγομένων», αναφέρεται ως μια τέτοια λεπτομέρεια, ότι οι εναγόμενοι «προκάλεσαν οχληρία στην περιοχή». Πέραν όμως του ότι η αναφορά αυτή ουδόλως δύναται να θεωρηθεί ότι έχει νόμιμα και νομότυπα επεκτείνει τις βάσεις που ρητά αναφέρονται στην οπισθογράφηση ότι συνιστούν τον πυρήνα της αγωγής, ως έχει δικογραφηθεί η εν λόγω αναφορά δεν μπορεί ούτε να θεωρηθεί ότι καθιστά την παρούσα αγωγή ως αγωγή για δημόσια οχληρία στη βάση του αρ.45 Κεφ.148. Αυτό γιατί όπως έχει νομολογηθεί, δεν είναι η αμέλεια που καταδεικνύει οχληρία αλλά το αντίστροφο. Είναι δηλαδή η ένδειξη αμέλειας που μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να στοιχειοθετήσει οχληρία (βλ. ECLI:CY:AD:2022:A81, ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. CYBARCO CONTRACTING LTD κ.α., ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. E53/21, 10/2/2022 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ελευθερίας Ζιπίτη και Άλλου

(2003)1 ΑΑΔ 749). Με άλλα λόγια, ούτε και σύμφωνα με τη νομολογία που περιβάλλει το αστικό αδίκημα της δημόσιας οχληρίας, μπορεί η αναφορά που γίνεται στο δικόγραφο των εναγουσών σε πρόκληση οχληρίας υπό τύπο λεπτομέρειας αμέλειας και παράβασης θέσμιου καθήκοντος να θεωρηθεί ως επαρκής δικογράφηση του αδικήματος του αρ.

1. Κατά δεύτερο, ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί, ότι η αγωγή εδράζεται και στο αδίκημα της οχληρίας, ενδεχόμενο πολύ απομακρυσμένο κατά την άποψη μου, η διαπίστωση στην οποία έχω προβεί ανωτέρω σε σχέση με το ότι η μαρτυρία των εναγουσών δεν καταδεικνύει στον απαιτούμενο βαθμό, ούτε ότι οι τελευταίες υπέστηκαν τις ειδικές ζημιές που ισχυρίζονται ότι υπέστηκαν αλλά ούτε και ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν ή πληροφορήθηκαν για την ύπαρξη οποιασδήποτε οχληρίας την οποία παρά ταύτα παρέλειψαν να άρουν, είναι αρκετή για να σφραγίσει και την τύχη μιας τέτοιας βάσης αγωγής (βλ. Ζιπιτής ανωτέρω). Όπως λοιπόν και αν ήθελε ιδωθεί η παρούσα αγωγή, αυτή δεν μπορεί να επιτύχει και συνεπώς απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των εναγουσών και υπέρ των εναγομένων 1 και 2, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο για τον κάθε εναγόμενο ξεχωριστά, πλέον νόμιμο τόκο και ΦΠΑ αν υπάρχει. (Υπ.)........... Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1]
2. Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου και οποιουδήποτε άλλου ισχύοντος κάθε φορά νόμου, το Συμβούλιο οφείλει να εκτελεί, μέσα στα όρια της κοινότητας και στο μέτρο των οικονομικών του δυνατοτήτων, τα ακόλουθα καθήκοντα: (α) Να παρέχει ή να φροντίζει για την παροχή κατάλληλης και επαρκούς υδατοπρομήθειας για οικιακούς σκοπούς, να διατηρεί ή να φροντίζει για τη διατήρηση καθαρών και σε καλή κατάσταση όλων των κρηνών, των οχετών και των υδραγωγών, καθώς και να τα προστατεύει από μόλυνση, να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία συστημάτων υδρεύσεως της κοινότητας και να απαγορεύει ή να ρυθμίζει την προμήθεια ή τη χρήση οποιουδήποτε ύδατος για οικιακούς σκοπούς:. (β) Να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως για τα λύματα της κοινότητας με εφαρμογή των διατάξεων του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου. (γ) Να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως για τα όμβρια ύδατα. (δ) ..(στ) Να προνοεί για την καθαριότητα και την υγιεινή της κοινότητας με τη συλλογή, την αποκομιδή, τη διάθεση και την επεξεργασία των σκυβάλων, να ελέγχει και να παρεμποδίζει τη συσσώρευση σκυβάλων, ακαθαρσιών και απορρυμμάτων σε οποιοδήποτε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο ή υποστατικό, να προμηθεύει και να διατηρεί σε υγιεινή κατάσταση δημόσια σκυβαλοδοχεία ή άλλα δοχεία ή ειδικούς χώρους για την προσωρινή τοποθέτηση και την αποκομιδή σκυβάλων, να προνοεί για τη δημιουργία μόνιμων χώρων για την εναπόθεση και την επεξεργασία σκυβάλων ή λυμάτων, καθώς και για τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την εξάλειψη και τη μετακίνηση οποιασδήποτε ακαθαρσίας ή απορριμμάτων και τον περιορισμό οποιασδήποτε οχληρίας. [2] «Σε περίπτωση κατά την οποία ο κοινοτάρχης και το Συμβούλιο παραλείπουν να εκτελέσουν οποιοδήποτε επιβαλλόμενο από τον παρόντα Νόμο καθήκον ή να εφαρμόσουν οποιαδήποτε διάταξη του, ο Υπουργός δύναται να καλέσει τον κοινοτάρχη και το Συμβούλιο να εκτελέσουν μέσα σε εύλογη προθεσμία το καθήκον αυτό ή να προβούν στην εφαρμογή της διάταξης του παρόντος Νόμου. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ο Υπουργός έχει την εξουσία να διορίσει τον Έπαρχο αρμόδιο για την εκτέλεση ή την εφαρμογή των πιο πάνω και το Συμβούλιο επιβαρύνεται με τα αναγκαία για το σκοπό αυτό έξοδα.» [3]
3. Δημόσια oχληρία συvίσταται σε παράvoμη πράξη, ή σε παράλειψη εκτέλεσης voμικής υπoχρέωσης αv η πράξη αυτή ή η παράλειψη θέτει σε κίvδυvo τη ζωή, ασφάλεια, υγεία, ιδιoκτησία ή άvεση τoυ κoιvoύ ή παρακωλύει τo κoιvό στηv άσκηση κoιvoύ δικαιώματoς: Νoείται ότι καμιά αγωγή δεv εγείρεται για δημόσια oχληρία, παρά μόvo-.(β) από τo πρόσωπo πoυ υπέστη εξαιτίας αυτής ειδική ζημιά. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο