Α.Α ν. ALLIANZ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΡΕΙΑ κ.α., Αρ. Αγωγής: 5418/2016, 31/8/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2022:A281 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5418/2016 Μεταξύ: Α.Α ενάγοντα -και-
- ALLIANZ ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
- Α.Β εναγομένων -και- Α.Γ τριτοδιαδίκου και ως έχει τροποποιηθεί Α.Α ενάγοντα -και-
- ALLIANZ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΡΕΙΑ
- Α.Β εναγομένων -και- Α.Γ τριτοδιαδίκου ............... Ημερομηνία: 31 Αυγούστου 2022 Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα: κ. Α. Παπαλοΐζου Για τους εναγόμενους 1 και 2 : κα Σ. Ηλιάδου για Τάσσος Παπαδόπουλος & Συνεργάτες ΔΕΠΕ Για τον τριτοδιάδικο: κα Ε. Μιχαηλίδου. Απόφαση Εισαγωγή Αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι η αξίωση του ενάγοντα εναντίον των εναγομένων 1 και 2, αλληλέγγυα ή ξεχωριστά, για το ποσό των €1.480,95 ως ειδικές αποζημιώσεις που υπέστη συνεπεία τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη στις 18.7.
- Η υπό κρίση αγωγή, με την καταχώρησή της, ταξινομήθηκε ως ταχείας εκδίκασης με βάση τις πρόνοιες της Δ.30 θ.6, φέροντας την ανάλογη ένδειξη. Συνακόλουθα η διαδικασία διεξάγεται με βάση τις πρόνοιες της Δ. 30 θ. 5,6 και 7 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών που προνοούν για διαδικασία ταχείας εκδίκασης. Οι πλευρά των εναγομένων κάλεσε στη διαδικασία και τον τριτοδιάδικο. Δικογραφημένοι Ισχυρισμοί Είναι καλά θεμελιωμένη αρχή ότι τα δικόγραφα περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία, δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση όπου υπάρχει. Σχετική είναι η απόφαση Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ 24. Έτσι, το Δικαστήριο δεν δύναται να προχωρήσει να επιλύσει θέματα, τα οποία δεν αποτέλεσαν μέρος της δικογραφίας. Σχετική είναι η απόφαση Latifundia Properties Ltd ν. Ανδρέα Μιχαήλ Ψάκη
(2003)1 ΑΑΔ
- Ο ενάγων στην Έκθεση Απαίτησής του ισχυρίστηκε ότι είναι ιδιοκτήτης του οχήματος με αριθμούς εγγραφής { }. Η εναγόμενη 1 είναι ασφαλιστική εταιρεία η οποία παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στο όχημα { } το οποίο οδηγείτο από τον εναγόμενο
- Σύμφωνα με τον ενάγοντα ο { } οδηγούσε το μοτοποδήλατο ιδιοκτησίας του ενάγοντα νομίμως και κανονικά κατά μήκος της Λεωφόρου Διγενή Ακρίτα, με κατεύθυνση από Παλλουρίωτισσα προς τη διασταύρωση με Λεωφόρο Καλλιπόλεως, η οποία ελέγχεται από φώτα τροχαίας. Το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος απέκοψε την πορεία του μοτοποδηλάτου. Ο ενάγοντας δικογράφησε τις κατ' ισχυρισμόν λεπτομέρειες αμέλειας του εναγομένου 2 και τις κατ' ισχυρισμόν λεπτομέρειες ειδικών ζημίων. Οι εναγόμενοι στην Υπεράσπισή τους αποδέχθηκαν ότι η εναγόμενη 1 παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στον εναγόμενο 2 ως επίσης και το ότι στις 18.7.2016 επεσυνέβη τροχαίο ατύχημα επί της φωτοελεγχόμενης διασταύρωσης της οδού Καλλιπόλεως και της Λεωφόρου Διγενή Ακρίτα μεταξύ του μοτοποδηλάτου ιδιοκτησίας του ενάγοντα και του οχήματος που οδηγούσε ο εναγόμενος
- Αρνήθηκαν όμως τις προβαλλόμενες από τον ενάγοντα λεπτομέρειες αμέλειας και ισχυρίστηκαν ότι το επίδικο ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική ή συντρέχουσα αμέλεια του οδηγού του μοτοποδηλάτου ιδιοκτησίας του ενάγοντα. Ισχυρίστηκαν δε ότι ο οδηγός του μοτοποδηλάτου ιδιοκτησίας του ενάγοντα εισήλθε εντός της διασταύρωσης παραλείποντας να σταματήσει στα φώτα τροχαίας. Δικογράφησαν δε σχετικές λεπτομέρειες αμέλειας. Αρνήθηκαν τέλος τις επικαλούμενες ειδικές ζημίες. Ο ενάγοντας με την Απάντηση στην Υπεράσπιση, αρνήθηκε τις προβαλλόμενες από τους εναγόμενους 1 και 2 λεπτομέρειες αμέλειας και επί της ουσίας συνένωσε τα επίδικα θέματα με τους εναγόμενους 1 και
- Οι εναγόμενοι 1 και 2 κάλεσαν ως τριτοδιάδικο τον οδηγό του μοτοποδηλάτου με αριθμούς εγγραφής { }, ιδιοκτησίας του ενάγοντα. Οι εναγόμενοι στην Έκθεσή Απαίτησής τους εναντίον του τριτοδιαδίκου ισχυρίστηκαν ότι την ευθύνη για το επίδικο ατύχημα φέρει ο τριτοδιάδικος και κατέγραψαν τις κατ' ισχυρισμόν λεπτομέρειες αμέλειας. Ο τριτοδιάδικος στην Υπεράσπισή του αρνήθηκε τις αποδιδόμενες λεπτομέρειες αμέλειας και ισχυρίστηκε ότι το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια του εναγομένου
- Οι εναγόμενοι 1 και 2 στην Απάντηση στην Υπεράσπιση του τριτοδιαδίκου συνένωσαν τα επίδικα θέματα και επέμεινα στις αξιώσεις τους. Παραδεκτά γεγονότα Αποτελεί θεμελιακή αρχή ότι στην πολιτική δίκη, απόδειξη μπορεί να προκύψει μέσω παραδοχής γεγονότων. Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1(A) Α.Α.Δ. 45 και Παπαμιλτιάδους ν. Ιωάννου
(2007)1 Α.Α.Δ.
- Μία εκ των περιπτώσεων όπου μπορεί να προκύψει παραδοχή γεγονότων είναι διά της παραδοχής γεγονότων μέσω των δικογράφων. Σχετικά παραπέμπω στο σύγγραμμα Tο Δίκαιο της Απόδειξης των Τ. Ηλιάδη & Ν.Σάντη σελ.
- Στην υπό κρίση υπόθεση δεν έχει αμφισβητηθεί και γίνεται δεκτό στα δικόγραφα ότι στις 18.7.2016 επεσυσυνέβη ατύχημα επί της φωτοελεγχομενης διασταύρωσης μεταξύ της οδού Καλλιπόλεως και της λεωφόρου Διγενή Ακρίτα στη Λευκωσία. Το επίδικο ατύχημα επεσυνέβη μεταξύ του οχήματος με αριθμούς εγγραφής { }, το οποίο οδηγούσε εναγόμενος 2 και του μοτοποδηλάτου που οδηγούσε ο τριτοδιάδικος. Ο τριτοδιάδικος οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αριθμούς εγγραφής κατά μήκος της λεωφόρου Διγενή Ακρίτα με κατεύθυνση από Παλουριώτισσα προς τη διασταύρωση Τον ίδιο χρόνο ο εναγόμενος 2 επιχείρησε δεξιά στροφή για κατευθυνθεί προς τη Λεωφόρο Καλλιπόλεως. Τότε επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα. Τέλος, δε γίνεται δεκτό ότι η εναγόμενη 1 παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στον εναγόμενο
- Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω θα προχωρήσω με την παράθεση της μαρτυρίας η οποία αφορά και σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Μαρτυρία Όλοι οι διάδικοι καταχώρησαν εγγράφως τη μαρτυρία τους. Η πλευρά των εναγομένων 1 και 2 εξασφάλισε κατόπιν αίτησής της διάταγμα αντεξέτασης της ΜΕ
- Κρίνω ορθότερο όπως παραθέσω τη μαρτυρία που δόθηκε πρώτα για τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος και ακολούθως τη μαρτυρία που σχετίζεται με τις ζημίες του επίδικου μοτοποδηλάτου. Παράλληλα έχω διαπιστώσει ότι ορισμένοι μάρτυρας όπως η αστυφύλακας Α.Δ και ο τριτοδιάδικος έδωσαν γραπτή μαρτυρία τόσο στο πλαίσιο της μαρτυρίας του ενάγοντα όσο και στο πλαίσιο διαδικασίας τριτοδιάδικου. Σαφώς στις υποθέσεις ταχείας εκδίκασης ο κάθε διάδικος καταθέτει τη μαρτυρία του γραπτώς ως ο ίδιος κρίνει χωρίς το Δικαστήριο να έχει τη δυνατότητα να δώσει οδηγίες ως προς τη διαδικασία προσκόμισης μαρτυρίας στο στάδιο πριν αυτή προσκομιστεί. Ευθύς εξ αρχής σημειώνω η χορήγηση άδειας σε τριτοδιάδικο να εμφανιστεί στην αγωγή δεν τον καθιστά διάδικο στην υφιστάμενη αγωγή μεταξύ Ενάγοντα και Εναγομένου. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Nικήτα Aνδρέας ν. Medcon Construction Limited και Άλλου
(1997)1 Α.Α.Δ.
- Επιπλέον, όπως έχει επεξηγηθεί στην απόφαση Hermes Ltd v. Τασουρής κ.ά Πολιτική Έφεση 299/12013, ημερομηνίας 16.11.2020, η μαρτυρία που δόθηκε από τον τριτοδιάδικο στα πλαίσια της διαδικασίας τριτοδιαδίκου δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου ο ενάγοντας να αποδείξει την αξίωσή του. Με γνώμονα τα πιο πάνω δεν μπορεί να αξιοποιηθεί η μαρτυρία που δόθηκε στο πλαίσιο της διαδικασία τριτοδιαδίκου προκείμενου ο ενάγοντας να αποδείξει την αξίωσή του. Έτσι, η μαρτυρία του τριτοδιαδίκου αλλά και η δεύτερη κατάθεση της αστυφύλακος Σοφίας Ξενόφωντος θα συνυπολογιστούν στο πλαίσιο της διαδικασίας τριτοδιαδίκου. Μαρτυρία ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος Μαρτυρία ως προς τις συνθήκες επέλευσης του ατυχήματος έδωσε ο ίδιος ο ενάγοντας, η αστυφύλακας Α.Δ ως ΜΕ1, ο εναγόμενος 2, ο τριτοδιάδικος και ο Α.Ε ως ΜΤ
- Ο ενάγων στη μαρτυρία του σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος, επί της ουσίας, επανέλαβε τους δικογραφημενους ισχυρισμούς του και παρέπεμψε τη μαρτυρία της αστυφυλακος { }, ΜΕ
- Η ΜΕ1 αναφέρθηκε στην εμπλοκή της στη διερεύνηση της υπόθεσης καθώς επίσης και στα ευρήματά της τόσο ως προς τις συνθήκες επέλευσης του ατυχήματος όσο και ως προς τις ζημιές των οχημάτων των 2 οδηγών. Κατέθεσε σχετικά ως Τεκμήριο 1 τη σχετική έκθεση ατυχήματος που ετοίμασε. Στην έκθεσή της αναφέρεται στις εκατέρωθεν εκδοχές των δύο οδηγών καθώς και στην έκθεση λειτουργίας των φώτων τροχαίας. Για να καταλήξει στο συμπέρασμα της η μάρτυρας έλαβε υπόψιν τον τρόπο λειτουργίας των φώτων τροχαίας καθώς επίσης και τη δήλωση του εναγομενου 2 στη σκηνή. Περαιτέρω μαρτυρία έδωσε και ο ίδιος ο τριτοδιάδικος. Ο τριτοδιάδικος αναφέρθηκε στις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος και παρέπεμψε και στη μαρτυρία της ΜΕ
- Επίσης μαρτυρία ως προς τις συνθήκες επέλευσης του επίδικου ατυχήματος έδωσε και ο εναγόμενος
- Ο εναγόμενος 2 στη μαρτυρία του αναφέρθηκε στην καριέρα του ως δάσκαλος και ως μέλος της επιτροπής δημόσιας υπηρεσίας. Σε σχέση με τα γεγονότα που περιβάλλουν το επίδικο ατύχημα, ανέφερε ότι τον επίδικο χρόνο οδηγούσε το όχημά του επί της λεωφόρου Διγενή Ακρίτα στη Λευκωσία με κατεύθυνση τη Λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού προς τη διασταύρωση με τη Λεωφόρο Καλλιπόλεως. Σκοπός του ήταν να στρίψει δεξιά στην εν λόγω διασταύρωση. Όταν έφτασε στη διασταύρωση θυμόταν ότι για τα οχήματα που είχαν την ίδια πορεία με τον ίδιο ήταν αναμμένο το πράσινο βελάκι που έδειχνε προς τα δεξιά. Κατά τον χρόνο που εισέρχονταν στη διασταύρωση, κινείτο με μικρή ταχύτητα και μπροστά του δεν υπήρχαν άλλα οχήματα. Τα οχήματα που βρίσκονταν στην απέναντί του κατεύθυνση ήταν σταματημένα. Κατά τον χρόνο που εισήλθε εντός της διασταύρωσης κανένα όχημα βρισκόταν εντός αυτής. Ακολούθως, ενώ είχε ήδη στρίψει δεξιά προς τη Λεωφόρο Καλλιπόλεως άκουσε ένα χτύπημα στο πίσω μέρος του οχήματός του. Κατέθεσε ως Τεκμήριο Α δέσμη φωτογραφιών που απεικονίζουν το σημείο που είχε χτυπηθεί το όχημά του. Επίσης κατέθεσε ως Τεκμήριο Β επιστολή του Τμήματος δημοσίων έργων στην οποία επισυνάπτεται πίνακας με το πρόγραμμα λειτουργίας των φώτων τροχαίας στην επίδικη διασταύρωση. Περαιτέρω ο μάρτυρας προέβη σε αξιολογικές κρίσεις περί του τρόπου οδήγησης του τριτοδιαδίκου. Τέλος κατέθεσε ως Τεκμήριο Γ αντίγραφο της αστυνομικής έκθεσης που ετοιμάστηκε από τη ΜΕ2 Ισχυρίστηκε ότι αυτή περιείχε αυθαίρετα συμπεράσματα. Τέλος στο πλαίσιο της διαδικασίας τριτοδιαδίκου μαρτυρία έδωσε ο { }, ως ΜΤ1, ο οποίος παρέχει υπηρεσίες αναπαράστασης τροχαίων ατυχημάτων. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε σε επικοινωνία του με το αρμόδιο υπάλληλο του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Ισχυρίστηκε ότι ο τρόπος λειτουργίας των φώτων που παρουσίασε η αστυφύλακας { } ήταν ο ορθός. Μαρτυρία ως προς τις ζημίες του μοτοποδηλάτου { } Σε σχέση με τις ζημίες στο μοτοποδήλατο μαρτυρία έδωσε ο ενάγοντας και ο Ε.Ε, ως ΜΥ1 εκ μέρους των εναγόμενων 1 και
- Ο ενάγοντας επισύναψε στην ένορκη του δήλωση σχετικό τιμολόγιο ως Τεκμήριο
- Στο εν λόγω τιμολόγιο καταγράφεται το κόστος επιδιόρθωσης του μοτοποδηλάτου το οποίο ανήλθε στο ποσό των € 1.480,95.Επίσης επισύναψε ως Τεκμήριο 6 επί της δήλωσής του την έκθεση εκτίμησης που ετοιμάστηκε για σκοπούς της εναγόμενης
- Στο Τεκμήριο 6 καταγράφεται ότι η επιδιόρθωση του επίδικου μοτοποδηλάτου είναι ασύμφορη και ότι η αξία του πριν το ατύχημα ανερχόταν στο ποσό των €
- Ο ΜΥ1 αναφέρθηκε στα ακαδημαϊκά του προσόντα και στην πείρα του ως εκτιμητή. Ο ΜΥ1 δεν ήταν το πρόσωπο που κατήρτισε την έκθεση εκτίμησή αλλά επειδή ο συντάκτης της απεβίωσε ανέλαβε ο ίδιος να επεξήγησε τα δεδομένα. Συμφώνησε με τα πορίσματα του προσώπου που κατήρτισε την έκθεση εκτίμησης και αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στη μυθολογία που ακολούθησε ο ίδιος. Αναφέρθηκε στην καθ' έτος αξία του επίδικου μοτοποδήλατου καθορίζοντας αυτή σύμφωνα με την ακολουθητέα πρακτικής τον κλάδο των εκτιμητών. Κατέληξε σχετικά ότι η αξία που καταγράφει η έκθεση είναι δικαιολογημένη. Κατέληξε επίσης ότι με βάση τα πιο πάνω και τις ζημίες που υπέστη το επίδικο μοτοποδηλάτου ήταν ασύμφορη. Μαρτυρία για διαδικαστικά θέματα Πέραν των ανωτέρω δόθηκε μαρτυρία και για την ιδιοκτησία του οχήματος του ενάγοντα και για το κατά πόσο στάλθηκε η νενονισμένη απαίτηση προς την ασφαλιστική εταιρεία μετά την καταχώρηση της αγωγής. Τέλος εκ μέρους του τριτοδιαδίκου δόθηκε μαρτυρία από τη Α.Μ ως ΜΤ2, η οποία είναι λειτουργός απαιτήσεων στην ασφαλιστική εταιρεία Prime Insurance Co Ltd Συγκεκριμένα ο ενάγοντας επισύναψε ως Τεκμήριο 1 επί της δήλωσης του τον τίτλο ιδιοκτησίας του μοτοποδηλάτου και ως Τεκμήριο 3 τη σχετική επιστολή που απέστειλε ο συνήγορός του στην εναγόμενη 1 ασφαλιστική εταιρεία. Η ΜΤ2 ανέφερε ότι η εταιρεία Prime Insurance Co Ltd παρέχει ασφαλιστική κάλυψη στο μοτοποδήλατο που οδηγούσε ο τριτοδιάδικος. Εισηγήσεις των Διαδίκων Κατά την ακρόαση της υπόθεσης, αμφότερες οι πλευρές με εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις προώθησαν τις θέσεις τους. Το Δικαστήριο έχει υπόψη το περιεχόμενο των ικανών αγορεύσεων των συνηγόρων των διαδίκων και αναφορά στα επί μέρους επιχειρήματα θα γίνει όπου κριθεί αναγκαίο κατωτέρω. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κατ' αρχάς τονίζεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται κατά κύριο λόγο στη βάση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Τσιαττές ν. Solomonides (Cartridges Industries) Ltd
(2009)1 A.A.Δ. 974 και Mirza Feiz Hasan v. Μιχάλη Ανδρέου, Π.Ε 2/2011, ημερομηνίας 2.12.2015. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία, Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, στη βάση πάντοτε των δικογραφημένων ισχυρισμών των διαδίκων. Περαιτέρω, όπου είναι δυνατό, η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Σχετική είναι η απόφαση Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ 1056 και η πρόσφατη απόφαση Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018. Τονίζεται, περαιτέρω, ότι η πραγματική μαρτυρία αποτελεί κατά κανόνα καλό οδηγό για τη διακρίβωση της αξιοπιστίας των μαρτύρων, βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των συνθηκών του δυστυχήματος και στην εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων. Σχετική είναι η απόφαση Νικήτα Ελένη ν. Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού
(2003)1 ΑΑΔ 344. Όμως, πραγματική μαρτυρία είναι αυτή που πηγάζει, όπως υποδηλώνει ο ίδιος ο όρος, από τα ίδια τα πράγματα και μόνο. Σχετική είναι η απόφαση Κυριακίδου ν. Νικολάου
(1993)1 Α.Α.Δ 45. Ιδίως σε τροχαία ατυχήματα το σχέδιο του ατυχήματος ενέχει σημαντική αξία και χρησιμότητα για την ιχνηλάτηση των περιστατικών του ατυχήματος, την κρίση της αξιοπιστίας και έλεγχο της ακρίβειας της προφορικής μαρτυρίας. Σχετική είναι η απόφαση Ευαγγέλου ν. Γιαννακού
(1992)1 ΑΑΔ (Β) 1243. Σε σχέση με τους μάρτυρες πραγματογνώμονες σημειώνω ότι το πρωταρχικό τους καθήκον είναι να παρουσιάσουν τα αναγκαία επιστημονικά δεδομένα, ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Σαρρής ν. Καλλέγιας κ.ά
(2001)1 ΑΑΔ 958 και Μαλαός Ανδρέας κ.ά ν. Χριστιάνας Χρίστου κ.ά,
(2005)1 Α.Α.Δ.
- Ταυτόχρονα, το Δικαστήριο έχει καθήκον να αιτιολογήσει την αποδοχή ή την απόρριψη της μαρτυρίας του πραγματογνώμονα. Σχετικά παραπέμπω στο σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη Το Δίκαιο της Απόδειξης, 1η έκδοση, σελ
- Το δε ζήτημα του ποιος αποτελεί πραγματογνώμονα αποφασίζεται από το Δικαστήριο με γνώμονα είτε τα ακαδημαϊκά του προσόντα είτε την πείρα του. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Evangelou & another v. Ambizas & another
(1982)1 C.L.R. 41, Φιλίππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 Α.Α.Δ. 1 και Θεοσκέπαστη Φάρμ ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ.
- Η ιδιαιτερότητα της διαδικασίας υπό τη νέα Διαταγή 30 έγκειται στο ότι η μαρτυρία, κατά κανόνα κατατίθεται γραπτώς και οι μάρτυρες δεν δίδουν προφορική μαρτυρία στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, ώστε το δικαστήριο να μπορεί να αξιολογήσει την εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, τις αντιδράσεις του, φυσικές ή αφύσικες, ή τον τρόπο που απαντά. Το γεγονός, όμως, ότι οι μάρτυρες, σε παρόμοιας φύσης διαδικασίες, δεν καταθέτουν στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης δεν οδηγεί σε χαλάρωση τους κανόνες που αφορούν την αποδοχή και αξιολόγηση της προσφερόμενης μαρτυρίας, οι οποίοι συνεχίζουν να ισχύουν κανονικά. Με γνώμονα τα πιο πάνω προχωρώ με την αξιολόγηση της ενώπιόν μου μαρτυρίας. Αξιολόγηση μαρτυρίας ενάγοντα Η μαρτυρία του ενάγοντα χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, πειστικότητα και συνάδει με την έγγραφη μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα η θέση του ότι είναι ιδιοκτήτης του επίδικου μοτοποδηλάτου συνάδει με τον τίτλο ιδιοκτησίας. Επίσης ο ισχυρισμός του ότι απέστειλε απαίτηση προς την εναγόμενη 1 μετά την καταχώρηση της αγωγής επιβεβαιώνεται από το Τεκμήριο 3 και δεν αντικρούεται από αντίθετη μαρτυρία. Περαιτέρω, η θέση του ως προς το κόστος επιδιόρθωσης συνάδει και υποστηρίζεται από το Τεκμήριο
- Όμως, η θέση του ότι διαφωνεί πως η επιδιόρθωση ήταν ασύμφορη τέθηκε αόριστα και χωρίς εξειδίκευση. Συγκεκριμένα ο ισχυρισμός ότι η αξία του μοτοποδηλάτου δεν ήταν μόνο € 1.000 χωρίς οτιδήποτε άλλο που να τον υποστυλώνει δεν μπορεί να οδηγήσει σε συγκεκριμένο εύρημα. Σε σχέση όμως με τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος δεν είχε ίδιαν γνώση και ως εκ τούτου η μαρτυρία του δεν μπορεί να είναι βοηθητική για το συγκεκριμένο ζήτημα. Επομένως κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ μερικώς στη μαρτυρία του ενάγοντα για την εξαγωγή ευρημάτων. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ1 Η ΜΕ1 ήταν η αστυνομικός εξεταστής της υπόθεσης και το πρόσωπο που μετέβη στη σκήνη και διερεύνησε τις συνθήκες επέλευσης του ατυχήματος. Παρόλο που εξασφαλίστηκε διάταγμα αντεξέτασης της η πλευρά των εναγόμενων δεν προχώρησε τελικά με αντεξέταση. Δεν διαλανθάνει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι στις υποθέσεις ταχείας εκδίκασης η αντεξέταση επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση. Όμως στην υπό κρίση υπόθεση κατόπιν ενδιάμεσης απόφασης του Δικαστηρίου κρίθηκε ότι η αντεξέταση ήταν επιτρεπτή και πάρα ταύτα η πλευρά των εναγόμενων δεν αξιοποίησε το πιο πάνω δικαίωμα. Υπό τις πιο πάνω περιστάσεις μπορεί να ληφθεί υπόψη η παράλειψη αντεξέτασης ενώ δόθηκε το σχετικό δικαίωμα. Επίσης, θεμελιακές της θέσεις δεν αντικρούονται από αντίθετη μαρτυρία ούτε έχουν αμφισβητηθεί. Αντίθετα η έκθεση που ετοίμασε κατατέθηκε ως Τεκμήριο και από τον εναγόμενο
- Ειδικότερα η θέση της ότι ο εναγόμενος 2 παραδέχθηκε ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος, ο φωτεινός σηματοδότης για την πορεία του έδειχνε πράσινο στρογγυλό ούτε έχει αμφισβητηθεί ούτε και ο εναγόμενος 2 στη μαρτυρία του αμφισβητεί ότι προέβη σε αυτή τη δήλωση. Ο εναγόμενος 2 αρκέστηκε να αναφέρει ότι η έκθεση της ΜΕ2 παρουσιάζει αυθαίρετα συμπεράσματα. Όμως η αναφορά πως ο εναγόμενος 2 δήλωσε ότι ο φωτεινός σηματοδότης ως η πορεία του έδειχνε πράσινο στρόγγυλο δεν είναι συμπέρασμα, αλλά ρητός ισχυρισμός. Συνεπώς η πιο πάνω θέση παρέμεινε αλώβητη. Επίσης η θέση της πως σε κάποιο στάδιο οι φωτεινοί σηματοδότες δείχνουν πράσινο και για τις δυο κατευθύνσεις δεν έχει αμφισβητηθεί. Επιπροσθέτως, η λειτουργία των φώτων τον χρόνο του ατυχήματος περιλαμβανόταν στην έννοια της ευρύτερης διερεύνησης και περιέχεται στην συνοπτική έκθεση. Η μάρτυρας κατέθεσε σχετική ένορκη δήλωση στο πλαίσιο της υπόθεσης του ενάγοντα. Μάλιστα η πλευρά των εναγόμενων κατόπιν αίτησής της πέτυχε την έκδοση διατάγματος αντεξέτασης. Το σχετικό διάταγμα έδιδε δικαίωμα αντεξέτασης για το πιο πάνω ζήτημα. Εντούτοις η ΜΕ1 δεν αντεξετάστηκε. Επί της ουσίας η πλευρά των εναγομένων απεμπόλησε το δικαίωμα αντεξέτασης που της δόθηκε. Έτσι, υπό τις πιο πάνω περιστάσεις, το Δικαστήριο εκλαμβάνει την εγκατάλειψη του δικαιώματος αντεξέτασης που χορηγήθηκε ως αποδοχή των σχετικών ισχυρισμών, κατ' αναλογία των όσων έχει καθιερώσει η νομολογία στη διαδικασία ακροαματικής εκδίκασης. Τέλος, οι θέσεις της ως προς το σημείο σύγκρουσης και τη φορά των δυο ενεχόμενων οχημάτων δεν έχουν αμφισβητηθεί ούτε αντικρούονται από αντίθετη μαρτυρία. Επομένως, κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία της ΜΕ1 για την εξαγωγή ευρημάτων. Αξιολόγηση μαρτυρίας εναγομένου 2 Η μαρτυρία του εναγομένου 2 στερείται πειστικότητας. Συγκεκριμένα, ο εναγόμενος 2 προσπάθησε να παρουσιάσει την εκδοχή ότι εισήλθε στη διασταύρωση, όταν ο φωτεινός σηματοδότης έδειχνε πράσινο βελάκι για την πορεία του. Η πιο πάνω θέση αντικρούεται από τη μαρτυρία που ο ίδιος κατέθεσε, ήτοι την αστυνομική έκθεση Τεκμήριο Γ επί της δήλωσής του. Στο εν λόγω Τεκμήριο που ο εναγόμενος 2 κατέθεσε καταγράφεται ότι ο ίδιος παραδέχθηκε ότι εισήλθε στην διασταύρωση ενώ ο φωτεινός σηματοδότης έδειχνε πράσινο στρογγυλό. Ο εναγόμενος 2 δεν αρνήθηκε ότι προέβη στη πιο πάνω δήλωση, αλλά αντίθετα με την κατάθεση της έκθεσης ουσιαστικά αποδέχεται το πιο πάνω γεγονός. Η θέση που προέβαλε ότι η έκθεση περιέχει αυθαίρετα συμπεράσματα δεν είναι ικανή να μεταβάλει τα πράγματα, αφού η πιο πάνω δήλωση δεν είναι συμπέρασμα αλλά δήλωση γεγονότος. Επομένως η προσπάθεια του να υποστηρίξει στη μαρτυρία του διαφορετική εκδοχή προσκρούει σε προηγούμενη ασυνεπή δήλωση του, γεγονός που επηρεάζει την αξιοπιστία του. Εν πάση περιτπώσει, η ενέργεια του μάρτυρα να προωθήσει στην ακρόαση διαφορετική εκδοχή από αυτή που προέβαλε κατά τον χρόνο του ατυχήματος επηρεάζει καταλυτικά την αξιοπιστία του και δεικνύει την προσπάθειά του να μην πει την αλήθεια, ώστε να εξυπηρετήσει την εκδοχή που τον συμφέρει Περαιτέρω σε σχέση με τη θέση του ως προς τη λειτουργία των φώτων αυτή προκύπτει αποκλειστικά από το Τεκμήριο Β επί της δήλωσής του. Το Τεκμήριο Β συνιστά εξ ακοής μαρτυρία, η οποία είναι μεν επιτρεπτή και αποδεκτή, ως μαρτυρία, αλλά υπόκειται σε αξιολόγηση στη βάση του άρθρου 27 του περί Αποδείξεως Νόμου. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Κοκκινής ν. Κοκκινή Π.Ε 247/11, ημερομηνίας 17.5.2017, και ΣΠΕ Λακατάμιας-Δευτεράς Λτδ ν. Δράκου, Ποινική Έφεση αρ. 129/2015, ημερ. 5.4.
- Στο δε άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου τίθενται τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση της βαρύτητας των εξ ακοής δηλώσεων. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κεφ. 9, μεταξύ άλλων, κατά την αξιολόγηση της εξ ακοής δήλωσης λαμβάνονται υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος που προσάγει την εξ ακοής μαρτυρία μπορούσε να κλητεύσει το πρόσωπο το οποίο προέβη στην αρχική δήλωση και το κατά πόσο ο ίδιος διάδικος μπορούσε να προσφέρει και την καλύτερη δυνατή μαρτυρία. Στην υπό κρίση υπόθεση δεν έχει παρουσιαστεί οτιδήποτε που να δικαιολογεί τη μη παρουσίαση του προσώπου, το οποίο προέβη στην αρχική δήλωση, και δεν έχει εξηγηθεί η μη προσκόμιση της καλύτερης δυνατής μαρτυρίας. Η λειτουργία των φώτων τροχαίας αποτελούσε σημαντικό στοιχείο στην υπόθεση και θα έπρεπε να παρουσιαστεί αυτούσια η μαρτυρία από πλευρά των εναγομένων ώστε ακόμα και στο πλαίσιο διαδικασίας ταχείας εκδίκασης να μπορούσε τυχόν να αντεξετάσει το πρόσωπο το οποίο προέβη στην αρχική δήλωση. Επίσης, λαμβάνω υπόψη μου ότι η αρχική δήλωση έγινε από υπάλληλο αρμοδίου κυβερνητικού τμήματος το οποίο μπορούσε ευκολά να εντοπιστεί και να δώσει μαρτυρία. Συνεπώς κρίνω ότι δεν μπορώ να προσδώσω βαρύτητα στην πιο πάνω εξ ακοής δήλωση. Περαιτέρω ο μάρτυρας προέβη στην έκφραση γνώμης αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του ατυχήματος επικαλούμενος τις ζημίες των δυο οχημάτων. Όμως ως έχει νομολογηθεί, στην απουσία μαρτυρίας εμπειρογνώμονα σε σχέση με τις προεκτάσεις των ζημιών στα εμπλεκόμενα, σε ένα δυστύχημα, οχήματα, το Δικαστήριο αδυνατεί να εξάγει συμπεράσματα επί τη βάσει των ζημιών αυτών. Ενδεικτικά παραπέμπω στην απόφαση Νικολάου ν. Παπαϊωάνου
(2011)1 ΑΑΔ
- Ο εναγόμενος 2 δεν προκύπτει ότι είναι πραγματοιγνωμόνας σε σχέση με αναπαραστάσεις ατυχημάτων. Συνεπώς, δεν μπορεί να δοθεί βαρύτητα στη μαρτυρία γνώμης που εξέφρασε. Συνεπώς κρίνω ότι δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του εναγόμενου
- Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ1 Μέσα από τα προσόντα του ΜΥ1 και τη μη αμφισβήτηση αυτών καθώς και από την πείρα του κρίνω ότι αυτός αποτελεί εμπειρογνώμονα. Ο μάρτυρας κατέθεσε με σαφήνεια και επιστημονικότητα, ώστε το Δικαστήριο να είναι σε θέση να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα. Συγκεκριμένα οι θέσεις του για την αξία του μοτοποδηλάτου δόθηκε με αναφορά στις αρχές και πρακτικές που ακολουθούνται κατά την εκτίμηση οχημάτων. Από το σύνολο της μαρτυρίας του δίδονται τα εχέγγυα και αναγκαία δεδομένα στο Δικαστήριο ώστε να καταλήξει σε ευρήματα ως προς την αξία του μοτοποδηλάτου τόσο πριν όσο και μετά ο ατύχημα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Αξιολόγηση μαρτυρίας τριτοδιαδίκου Στην υπό κρίση ο τριτοδιάδικος έδωσε μαρτυρία τόσο για την πλευρά του ενάγοντα όσο και ο ίδιος προσωπικά ως τριτοδιάκος. Έχοντας υπόψη τις νομολογιακές αρχές που προκύπτουν από τις αποφάσεις Nικήτα Aνδρέας ν. Medcon Construction Limited και Άλλου (ανωτέρω) και Hermes Ltd v. Τασουρής κ.ά, ( ανωτέρω), η μαρτυρία του τριτοδιαδίκου θα ληφθεί υπόψη μόνο σε σχέση με τη διαφορά μεταξύ εναγόμενων και τριτοδιαδίκου. Η μαρτυρία του τριτοδιαδίκου χαρακτηρίζεται από λογική και πειστικότητα. Η θέση του ότι το ατύχημα επεσυνέβη στην λωρίδα κυκλοφορίας του δεν αντικρούεται από αντίθετη μαρτυρία και επί της ουσίας δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους. Η θέση του ότι προσέκρουσε στην αριστερή πλευρά του οχήματος του εναγόμενου 2 συνάδει επίσης με την αστυνομική έκθεση. Η μαρτυρία του ΜΤ1 Ο ΜΤ1 κατέχει την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα επί διερεύνησης τροχαίων ατυχημάτων. Η μαρτυρία του περιστράφηκε στη σύγκριση μεταξύ της μαρτυρίας του εναγόμενου 2 και της ΜΕ1 αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας των φώτων τροχαίας. Όμως η γνώμη κάποιου μάρτυρας για το ποιος άλλος μάρτυρας λέει την αλήθεια δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο πραγματογνωμοσύνης. Επομένως δεν μπορώ να αποδώσω βαρύτητα στη μαρτυρία του ΜΤ
- Αξιολόγηση μαρτυρία ΜΤ2 Η μαρτυρία της ΜΤ2 ήταν τυπική και δεν έχει αμφισβητηθεί. Ευρήματα Έχοντας υπόψη την πιο πάνω αξιολόγηση προχωρώ με τη διατύπωση ευρημάτων ως προς τα πρωτογενή γεγονότα της υπόθεσης. Ο ενάγοντας είναι ιδιοκτήτης του μοτοποδηλάτου με αριθμούς εγγραφής { }. Στις 18.7.2016 περί τις 12 : 25 ο εναγόμενος 2 οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής { } στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Διγενή Ακρίτα στη Λευκωσία με κατεύθυνση από τη Λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού προς τη διασταύρωση με την οδό Ευγενία και Αντώνιου Θεοδότου και Λεωφόρου Καλλιπόλεως. Ο εναγόμενος 2 όταν έφθασε στο αλτ της πιο πάνω διασταύρωσης εισήλθε σε αυτή με κλίση δεξιά με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με την εξ αντίθετου ερχόμενη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο τριτοδιάδικος. Ο τριτοδιάδικος κινείτο με κατεύθυνση από τη Λεωφόρο Λάρνακος προς την πιο πάνω διασταύρωση και εισήλθε σε αυτή με ευθεία πορεία. Τα δυο ενεχόμενα οχήματα υπέστησαν ζημίες. Το μεν όχημα του εναγόμενου 2 υπέστη ζημία στην αριστερή πλευρά ήτοι στην αριστερή πόρτα, ελαστικό και φτερό. Το μοτοποδήλατο που οδηγούσε ο τριτοδιάδικος υπέστη ζημίες στην αριστερή και δεξιά πλευρά. Μετά το ατύχημα το μοτοποδήλατο ιδιοκτησίας του ενάγοντα κρίθηκε ως ολοσχερώς καταστρεφέν ( total loss) και ήταν ασύμφορη η επιδιόρθωσή του. Επίσης, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι πριν το ατύχημα η αξία του μοτοποδηλάτου ήταν € 950 ενώ μετά το ατύχημα ήταν €
- Σύμφωνα με το πρόγραμμα λειτουργίας των φώτων τροχαίας στην επίδικη διασταύρωση, ανάβει πράσινο βέλος για 13 δευτερόλεπτα για την πορεία που ακολουθούσε το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος
- Όταν σβήσει το βέλος μεσολαβούν 4 δευτερόλεπτα πορτοκαλί για την εξ αντιθέτου κατεύθυνση δηλάδη την πορεία που ακολουθούσε ο τριτοδιάδικος. Ακολούθως ανάβει το πράσινο και για τις δυο κατευθύνσεις. Από τα πιο πάνω προκύπτει ως εύρημα του Δικαστηρίου πως όταν ο σηματοδότης ως η πορεία του εναγομένου 2 δείχνει πράσινο το ίδιο δείχνει και ο σηματοδότης για την αντίθετη πορεία. Ο εναγόμενος 2 εισήλθε στη διασταύρωση με κλίση δεξιά όταν ο σηματοδότης έδειχνε πράσινο ως η πορεία του. Δηλαδή εισήλθε στη διασταύρωση καθ' ον χρόνο ήταν πράσινο και για την αντίθετη κατεύθυνση. Η εναγόμενη 1 παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στο όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος
- Οι συνήγοροι του ενάγοντα μετά την καταχώρηση της αγωγής εντός της νενομισμένης προθεσμίας ενημέρωσαν την εναγόμενη 1 για την καταχώρηση της υπό κρίση αγωγής. Με γνώμονα τα πιο πάνω ευρήματα, προχωρώ να εξετάσω τη νομική πτυχή της υπόθεσης. Νομική Πτυχή Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Πούρικος ν. Σάββα κ.ά.
(1991)1 ΑΑΔ 507, η βασική υποχρέωση κάθε ενάγοντα είναι να αποδείξει με αξιόπιστη μαρτυρία τα βασικά γεγονότα πάνω στα οποία επέλεξε να βασίσει την απαίτησή του, με τη μορφή που ο ίδιος τα καθόρισε στα δικόγραφά του. Η υπό κρίση αγωγή αφορά σε αγωγή για αμέλεια. Η έννοια της αμέλειας προσδιορίζεται από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα : «Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης η οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος αυτού ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπέχει υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Αναφορικά με το βάρος απόδειξης σε υποθέσεις αμέλειας διαφωτιστική είναι η απόφαση στην υπόθεση Σοφοκλέους ν. Καλογήρου
(1997)1 (Α) Α.Α.Δ. 369, όπου έχει κριθεί ότι το βάρος απόδειξης το φέρει ο Ενάγοντας. Περαιτέρω ο Ενάγοντας έχει υποχρέωση να αποδείξει και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ αμέλειας και ζημίας. Σχετική, επίσης, είναι η απόφαση Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά,
(2003)1 (Α) Α.Α.Δ 447, όπου κρίθηκε ότι ο Ενάγοντας θα πρέπει θετικά να αποδείξει ότι η ζημιά ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας του Εναγόμενου και δεν εναπόκειται στον εναγόμενο να απαλλάξει τον εαυτό του αποδεικνύοντας ότι το δυστύχημα ήταν είτε αναπόφευκτο ή ότι δεν ήταν αποτέλεσμα της δικής του αμέλειας. Το Δικαστήριο σε υποθέσεις, όπου εγείρεται ισχυρισμός για συντρέχουσα αμέλεια, όπως στην παρούσα, αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Σχετική είναι η απόφαση Μαυρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 A.A.Δ.1013. Συνεπώς, αυτό που πρέπει να αποφασισθεί πρώτα είναι το κατά πόσο έχει αποδειχθεί αμέλεια από πλευράς του εναγομένου 2 και ακολούθως εάν υφίσταται αμέλεια εκ μέρους του οδηγού του μοτοποδηλάτου με αριθμούς εγγραφής { } . Στην υπό κρίση υπόθεση, το βάρος απόδειξης ως προς την ύπαρξη αμέλειας στο πρόσωπο του οδηγού του οχήματος { } φέρει ο ενάγων, ο οποίος οφείλει να αποδείξει τους ισχυρισμούς του στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Παράλληλα, σημειώνεται ότι το βάρος απόδειξης της ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας στο πρόσωπο της άλλης πλευράς το φέρει ο ενάγοντας. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, κρίθηκε ότι το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Ταυτόχρονα, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Παράλληλα, όπως έχει υποδειχθεί στην απόφαση Κύπρος Ξενοφώντος ν. Κ.Ν Zoo Bar Restaurant Ltd Πόλ. Έφεση 477/11, ημερομηνίας 15.12.2016, το Δικαστήριο δεν επιτρέπεται να πιθανολογεί σε επίπεδο εικασιών, ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Συνεπώς το Δικαστήριο θα κρίνει το κατά πόσο εκάτερος των διαδίκων πέτυχε να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που τον βαρύνει, μόνο με βάση τη μαρτυρία που έχει δεχθεί ως αξιόπιστη. Στην πρόσφατη απόφαση Χαραλάμπους ν. MC Gill, Πολιτική Έφεση 38/2015, ημερομηνίας 18.12.2019, συνοψίστηκαν οι αρχές που διέπουν τον ζήτημα της αμέλειας επί τροχαίων ατυχημάτων. Συγκεκριμένα λέχθηκαν τα ακόλουθα : «Η αμέλεια επί των τροχαίων ατυχημάτων είναι η ίδια και στο αστικό και στο ποινικό δίκαιο και ό,τι διαφέρει είναι ως προς το βάρος απόδειξης, (Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202). Όπως τονίστηκε επανειλημμένα το καθήκον φροντίδας και μέριμνας οφείλεται και επιδεικνύεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη δυνατό να επηρεαστεί από τις πράξεις ενός οδηγού. Το κριτήριο για την διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, με μέτρο το μέσο συνετό και προσεκτικό οδηγό και η πρόβλεψη για την δυνατότητα κινδύνου συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες οδήγησης και το καθήκον της δέουσας παρατηρητικότητας.» Προκύπτει από το ανωτέρω απόσπασμα ότι για τη διαπίστωση αμελούς οδικής συμπεριφοράς θα πρέπει πρώτα να προσδιοριστεί το κατά πόσο υπό τις περιστάσεις της εκάστοτε υπόθεσης ο οδηγός υπείχε καθήκον επιμέλειας. Ακολούθως αξιολογείται το κατά πόσο οι ενέργειες του οδηγού υπολείπονται του επίπεδου επιμέλειας του μέσου συνετού οδηγού. Αποτελεί δε καλά θεμελιωμένη αρχή ότι το καθήκον επιμέλειας κάθε οδηγού συναρτάται με τη δυνατότητα πρόβλεψης κινδύνου. Όταν η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου στον δρόμο είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Ελπινίκη Παναγιώτου ν. Γεώργιος Κυρ. Μαύρου
(1970)1 C.L.R. 215. Ασφαλώς το καθήκον επιμέλειας περιορίζεται σε λογικά προβλεπτούς κινδύνους και δεν εκτείνεται με τρόπο, ώστε να επιβάλλεται υπέρμετρο βάρος για τον οδηγό, το οποίο θα ανέτρεπε το ισοζύγιο των λογικών προσδοκιών και προβλέψεων. Σχετική, επί του προκειμένου, είναι η απόφαση Ανδρέου κ.ά ν. Πηλέα
(2000)1 Α.Α.Δ. 459. Επιπλέον, το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Χριστοφίνης ν. Φραντζή (ανωτέρω), Θρασυβούλου ν. Κουλέρμου κ.ά.
(1996)1 Α.Α.Δ. 293 και Μάριος Ουλουπή ν. Χρίστου κ.ά.
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1508. Επίσης, έχει νομολογηθεί πως, όταν η απόφραξη του δρόμου συνδέεται ευθέως με το δυστύχημα και αποτελεί μέρος των γενεσιουργών αιτίων που το προκάλεσαν δικαιολογείται η απόδοση ευθύνης. Σχετική, επί του προκειμένου, είναι η απόφαση Ξιπτέρα ν. Κυπριανού
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1696. Επιπλέον, στην υπόθεση Κυπριανού ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 816, κρίθηκε ότι η ενέργεια του Εφεσειόντος να προβεί σε κίνηση προς τα δεξιά, ενώ η μοτοσικλέτα βρισκόταν σε πολύ κοντινή απόσταση από τον ίδιο στοιχειοθετούσε αμέλεια. Περαιτέρω, στην υπόθεση Γιωργαλλή ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 21, κρίθηκε ότι η επιλογή της εφεσείουσας να επιχειρήσει στροφή δεξιά και να αποκόψει την πορεία επερχόμενης μοτοσυκλέτας συνιστούσε αμέλεια γιατί η οδηγός απέτυχε να δει τη μοτοσυκλέτα ενώ είχε τη δυνατότητα να την δει. Προκύπτει, συνεπώς, ότι η απόφραξη του δρόμου δυνατόν δικαιολογεί την απόδοση ευθύνης. Όμως, η απόδοση ευθύνης δεν προκύπτει αυτόματα, αλλά λαμβάνονται υπόψη τα περιστατικά κάθε υπόθεσης. Σχετική επί του προκειμένου είναι η απόφαση Ζίκκου ν. Αστυνομίας
(2004)2 ΑΑΔ
- Στην υπό κρίση υπόθεση, ο εναγόμενος 2 εισήλθε στη διασταύρωση και εντός της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας όταν ήταν αναμμένο πράσινο και για τα οχήματα που κινούνταν από την αντίθετη κατεύθυνση με σκοπό να στρίψει δεξιά. Η κοινή πείρα λογική και αντίληψη διδάσκουν ότι επί διασταύρωσης είναι λογικά προβλεπτό να περνούν και οχήματα από την αντίθετη κατεύθυνση, ιδίως όταν ο φωτεινός σηματοδότης, ως η πορεία τους, δείχνει πράσινο. Αναμένεται, λοιπόν, από τον μέσο συνετό οδηγό, όταν επιδιώκει να διέλθει μέσα από την αντίθετη λωρίδα, να ελέγχει για τυχόν εξ αντίθετου διερχόμενα οχήματα και να μην επιχειρεί να εισέλθει σε αυτή εκτός εάν είναι ασφαλές να το πράξει. Στην υπό κρίση υπόθεση ο εναγόμενος 2 μπήκε στη διασταύρωση εισερχόμενος παράλληλα εντός της εξ αντιθέτου λωρίδας με κλίση δεξιά. Απέτυχε όμως να αντιληφθεί την επερχόμενη μοτοσυκλέτα και έφραξε τον δρόμο σε αυτή. Η αποτυχία του εναγόμενου 2 να αντιληφθεί την εξ αντιθέτου ερχόμενη μοτοσυκλέτα συνιστά αμέλεια και η συνακόλουθη ενέργειά του να εισέλθει με κλίση δεξιά εντός της λωρίδα που κινείτο σε ευθεία πορεία το μοτοποδήλατο με αριθμούς εγγραφής { } αποφράσσοντας την πορεία του συνιστά αμέλεια. Περαιτέρω στην υπό κρίση υπόθεση οι ισχυρισμοί που προέβαλε η πλευρά των εναγομένων περί συντρέχουσας αμέλειας του οδηγού του μοτοποδηλάτου δεν έχουν υποστηριχθεί από αξιόπιστη μαρτυρία. Συνεπώς δεν υπάρχει υπόβαθρο γεγονότων για να κριθεί το ζήτημα της συντρέχουσας αμέλειας του οδηγού του οχήματος ιδιοκτησίας του ενάγοντα. Τουναντίον δεν ήταν λογικά προβλεπτό για τον οποιοδήποτε οδηγό ότι όχημα θα εισέρχετο στην αντίθετη λωρίδα με σκοπό να στρίψει δεξιά ενώ κινούνται κανονικά άλλα οχήματα με ευθεία πορεία. Επομένως, η ευθύνη για την επέλευση του ατυχήματος καταλογίζεται αποκλειστικά στον εναγόμενο
- Το γεγονός ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο τηρείτο σε ισχύ ασφαλιστήριο συμβόλαιο δημιουργεί, σύμφωνα με το άρθρο 16 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμο του 2000 (Ν. 96(I)/2000), απευθείας αγώγιμο δικαίωμα του ζημιωθέντος ενάγοντα έναντι της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας. Επομένως, η εναγόμενη 1 κρίνεται υπεύθυνη με τον εναγομένο 2 αλληλέγγυα η ξεχωριστά για την απόδοση αποζημίωσης στον ενάγοντα. Ειδικές Αποζημιώσεις Αποτελεί καλά θεμελιωμένη αρχή ότι οι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Ηρακλέους ν. Σκάφους Νίκη, Αγωγή Ναυτοδικείου 92182
(1994)1 Α.Α.Δ. 510, Ηρακλέους ν. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου
(1999)1 Α.Α.Δ.
- Στην υπό κρίση υπόθεση ο ενάγοντας αξιώνει ως ειδικές αποζημιώσεις το κόστος επιδιόρθωσης του μοτοποδηλάτου. Όμως σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου μετά το ατύχημα το μοτοποδήλατο κρίθηκε ως ολοσχερώς καταστρεφέν ( total loss) και ήταν ασύμφορη η επιδιόρθωσή του. Επίσης αποτέλεσε εύρημα του Δικαστηρίου ότι πριν το ατύχημα η αξία του μοτοποδηλάτου ήταν € 950 ενώ μετά το ατύχημα ήταν €
- Επομένως αναδύεται το ερώτημα του ποιο είναι το μέτρο αποζημίωσης Θεμελιακή επί του προκείμενου είναι απόφαση Zεβεδαίος ν. Kουντούρη και Άλλων
(1999)1 ΑΑΔ 1114, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: Θα ήταν βολικό να πούμε εδώ ότι το σύνηθες μέτρο αποζημίωσης, όποτε γίνεται δεκτό ότι το όχημα καταστράφηκε ολοσχερώς ή είναι ασύμφορη η επιδιόρθωσή του, είναι η επιδίκαση του ποσού της διαφοράς μεταξύ της αξίας του αυτοκινήτου πριν το ατύχημα και της τιμής που μπορούσε να πωληθεί μετά από αυτό. Σκοπός της αποζημίωσης, σε αυτή την περίπτωση, όπως και στην περίπτωση που εφαρμόζεται η μέθοδος αντικατάστασης του καταστραφέντος αντικειμένου, είναι η αποκατάσταση εκείνου που ζημιώθηκε. Αναγνωρίζεται ότι η αγωγή αποζημίωσης από αδικοπραξία δεν αποτελεί πηγή πλουτισμού του ζημιωμένου, αλλά αποβλέπει στην επαναφορά του στην κατάσταση που θα βρισκόταν αν δε συνέβαινε το ζημιογόνο γεγονός. Προκύπτει, συνεπώς, ότι το μέτρο αποζημίωσης στην περίπτωση που γίνεται δεκτό ότι το όχημα καταστράφηκε ολοσχερώς ή είναι ασύμφορη η επιδιόρθωσή του, είναι η επιδίκαση του ποσού της διαφοράς μεταξύ της αξίας του αυτοκινήτου πριν το ατύχημα και της τιμής που μπορούσε να πωληθεί μετά από αυτό. Στα γεγονότα της παρούσας το πιο πάνω μεταφράζεται στο ποσό των €
- Επομένως, υπό το φως των ενώπιον μου δεδομένων το πόσο των αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγων ανέρχεται στο ποσό των €
- Η ευθύνη του τριτοδιαδίκου Πέραν από τον ισχυρισμό περί συντρέχουσας αμέλειας η πλευρά των εναγόμενων κάλεσε ως τριτοδιάδικο στη διαδικασία και τον οδηγό του οχήματος { }. Κατά πάγια νομολογία, επίδικο θέμα στη διαδικασία τριτοδιαδίκου είναι το κατά πόσο ο εναγόμενος δικαιούται σε απόφαση εναντίον του τριτοδιαδίκου για συνεισφορά. Ενδεικτικά παραπέμπω στην πρόσφατη απόφαση Νίκος Μακρίδης κ.α ν. Μάριος Κυριάκου Πολιτικές Εφέσεις 214/2014, 215/14 και 216/14, ημερομηνίας 3.6.
- Συνεπώς προχωρώ να αποφασίσω το κατά πόσο, υπό το πρίσμα των δικογράφων και της ενώπιόν μου αξιόπιστης μαρτυρίας, οι εναγόμενοι κατάφεραν να αποδείξουν ότι δικαιούνται σε συνεισφορά εναντίον του τριτοδιαδίκου. Στην έκθεση απαίτησης εναντίον του τριτοδιαδίκου προβάλλεται σειρά λεπτομερειών αμέλειας. Όμως, οι πιο πάνω λεπτομέρειες αμέλειας δεν έχουν υποστηριχθεί με αξιόπιστη μαρτυρία. Αντιθέτως μέσα από τα ευρήματα του Δικαστηρίου ανωτέρω το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια του εναγομένου
- Αναπόφευκτα λοιπόν η απαίτηση των εναγομένων 1 και 2 εναντίον του τριτοδιαδίκου κρίνεται απορριπτέα και απορρίπτεται. Κατάληξη Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου, η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή ξεχωριστά για το ποσό των € 800 με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή ξεχωριστά ως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Σε σχέση με τη διαδικασία τριτοδιαδίκου η απαίτηση εναντίον του τριτοδιαδίκου απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του αυτού και εναντίον των εναγόμενων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή ξεχωριστά ως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο