ΑΛΚΙΒΙΑΔΟΥΣ ν. ΠΑΠΑΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ, Αρ. Αγωγής: 2447/13, 8/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2022:A276 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2447/13 Μεταξύ: [ ] ΑΛΚΙΒΙΑΔΟΥΣ Ενάγουσας -και- [ ] ΠΑΠΑΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Εναγομένου --------------- Ημερομηνία: 8/02/22 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Σ. Κόκκινος Για Εναγόμενους: κ.κ. Α. & Φ.Χατζηϊωάννου ΑΠΟΦΑΣΗ Α. Το αντικείμενο της Αγωγής Με την υπό κρίση αγωγή ζητούνται από την Ενάγουσα ειδικές αποζημιώσεις εναντίον του Εναγόμενου ύψους €12.500 σε σχέση με ατύχημα που έλαβε χώρα στη λεωφόρο Γρήγορη Αυξεντίου στην Κοκκινοτριμιθιά στις 3/1/2012. Η εκδοχή της Ενάγουσας είναι ότι ο Εναγόμενος, που οδηγούσε το όχημά του στον χώρο στάθμευσης μιας υπεραγοράς, στην προσπάθειά του να εισέλθει στη λεωφόρο Γρήγορη Αυξεντίου με κλίση δεξιά για να κατευθυνθεί προς Λευκωσία ανέκοψε την πορεία και συγκρούστηκε με το εκ δεξιών του ερχόμενο αυτοκίνητο που οδηγούσε η Ενάγουσα με κατεύθυνση προς Κοκκινοτριμιθιά. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης το αυτοκίνητο της Ενάγουσας σύρθηκε δεξιά και χτύπησε σε παρακείμενο χαντάκι βάθους 80 εκατοστών, ενώ το άλλο όχημα ακινητοποιήθηκε στη μέση του δρόμου. Από τη βίαιη πρόσκρουση το όχημα της Ενάγουσας υπέστη σοβαρές ζημιές. Η εκδοχή του Εναγόμενου, ο οποίος έχει και ανταπαίτηση που συνεκδικάστηκε με την Αγωγή, είναι ότι οδηγούσε όχημα ιδιοκτησίας της γυναίκας του κι εξερχόμενος από τον χώρο στάθμευσης της υπεραγοράς «SMART» κι έχοντας ως σκοπό να εισέλθει στην απέναντι λωρίδα με κατεύθυνση προς τη Λευκωσία εξέτασε τόσο την αριστερή, όσο και τη δεξιά λωρίδα σχετικά με διέλευση οχημάτων και εφόσον βεβαιώθηκε ότι ο δρόμος ήταν ελεύθερος, εισήλθε στη λεωφόρο Γρήγορη Αυξεντίου. Η Ενάγουσα εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα από αυτήν που ερχόταν ο Εναγόμενος με αποτέλεσμα να τον χτυπήσει στο δεξιό μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του. Στην ανταπαίτησή του απαιτεί ποσό €12.352,88 (περιορίστηκε με τη Γραπτή του Δήλωση σε €9,500) ως ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές στο όχημά του και για ιατρικά έξοδα και γενικές αποζημιώσεις εξαιτίας των σωματικών βλαβών (κάκωση δεξιάς πηχεοκαρπικής) που υπέστη. Β. Μαρτυρία Μαρτυρία για την Ενάγουσα Μ.Ε.1. Αστ. Κ. Λάρμου, Μ.Ε.1 O Αστ. Κ. Λάρμου, Μ.Ε.1, κατέθεσε στο Δικαστήριο σχεδιάγραμμα του ατυχήματος. Ο φάκελος της υπόθεσης έχει καταστραφεί. Η Έκθεση δε ατυχήματος δεν ετοιμάστηκε από εκείνον. Εξήγησε το σχεδιαγράφημα. Σύμφωνα με εκείνο το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Εναγόμενος, εξήλθε από την είσοδο υπεραγοράς και συγκρούστηκε με το όχημα της Ενάγουσας. Έδειξε τις τελικές θέσεις των οχημάτων. Δεν θυμάται ούτε αν ήταν όλα τα μέρη επί της σκηνής, ούτε εάν υπήρχε κάποιος που τραυματίστηκε. Δεν βρήκε ίχνη τροχοπέδησης Αντεξεταζόμενος, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι η Ενάγουσα δεν φαίνεται να χρησιμοποίησε τα φρένα του αυτοκινήτου της. Απέδωσε την κίνησή της να στρίψει δεξιά στην πρώτη αντίδρασή της. Είπε όμως ότι ένας οδηγός με μεγάλη εμπειρία θα μπορούσε να κινείτο και αριστερά. Δεν θυμάται το όριο ταχύτητας. Δέχθηκε ότι το όχημα του Εναγόμενου, είχε χτύπημα στο μπροστινό δεξιό μέρος και ότι της Εναγόμενης εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα. Εξήγησε το σημείο, βάσει της εμπειρίας του, σε αντίδρασή της Ενάγουσας ώστε να αποφύγει το άλλο όχημα. Δεν μπορούσε να συμπεράνει απαραίτητα μεγάλη ταχύτητα ούτε και να την αποκλείσει. Ο δρόμος ήταν ελεύθερος. Μ.Ε.2. - Ενάγουσα Η Ενάγουσα υιοθέτησε περιεχόμενο Γραπτής Δήλωσης στην οποία αναφέρει την εκδοχή της για τα γεγονότα ως αναφέρεται πιο πάνω. Το μόνο που μπορεί να θυμηθεί από το ατύχημα είναι ότι ο Εναγόμενος προσπαθούσε να κατευθυνθεί δεξιά προς Λευκωσία ενώ αυτή ερχόταν από τα δεξιά εκείνου. Της ανέκοψε τον δρόμο και εκείνη προσπάθησε να τον αποφύγει στρίβοντας το τιμόνι της δεξιά, αλλά μάταια. Η ίδια ήταν σε κατάσταση σοκ μετά τη σύγκρουση και το μόνο που μπορεί να θυμηθεί ήταν ότι ήταν ξαπλωμένη στην άσφαλτο. Το όχημά της χαρακτηρίστηκε ως «total loss» (ολικής βλάβης) αφού δεν ήταν συμφέρον να επιδιορθωθεί σε σχέση με την αξία του. Ως προς τούτο κλήθηκε η ασφαλιστική εταιρεία στην οποίαν ήταν ασφαλισμένος ο Εναγόμενος από τη δική της ασφαλιστική εταιρεία για να επιθεωρήσει το όχημά της. Η ίδια αρνείται ότι οδηγούσε πέραν του επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας. Αντεξεταζόμενη η Ενάγουσα, ανέφερε ότι η σύγκρουση έγινε στη δική της λωρίδα κυκλοφορίας. Χτύπησε ο Εναγόμενος το όχημα που οδηγούσε εκείνη. Τον είχε δει που έβγαινε και προσπάθησε να κατευθυνθεί δεξιά. Η ίδια ενώ τον έβλεπε εκείνος κοιτούσε μόνο προς τα αριστερά. Ελάττωσε και δεν πρόλαβε να δει τι έγινε. Δεν μπορούσε να την δει ο Εναγόμενος κι εκείνη ελάττωσε και δεν πρόλαβε να δει τι είχε γίνει. Δεν μπορούσε να σταματήσει τελείως. Ο Εναγόμενος είχε τρέξει με τέτοια ταχύτητα («το πάτησε με τόση δύναμη») που η ίδια δεν μπορούσε να προλάβει. Επέμενε ότι ήταν ο Εναγόμενος που χτύπησε το δικό της όχημα και βρέθηκε μέσα σε ένα χαντάκι. Δεν κινείτο με ψηλή ταχύτητα. Όταν τον είδε ελάττωσε. Ήταν προσεκτική στο δρόμο και δεν υπήρχε περίπτωση να υπερβεί το όριο ταχύτητας των 50 Χ.Α.Ω. Δεν θυμάται αν υπέγραψε κάποια δήλωση στην Αστυνομία. Είχε δει το άλλο όχημα αλλά εκείνο έκανε εκκίνηση και δεν πρόλαβε. Έριξε το όχημά της σε χαντάκι με τη δύναμη που εξήλθε. Του είχε μάλιστα δείξει με τα φώτα της (tips), αλλά εκείνος δεν την είδε, γιατί μάλλον βιαζόταν. Δεν μπορούσε να σταματήσει εκεί. Θα μπορούσε να πάθει μεγαλύτερη ζημία και αναρωτήθηκε εάν θα ήταν καλά εάν πατούσε φρένα. Ο ίδιος ο Εναγόμενος την πήρε τηλέφωνο και της είπε ότι έφταιγε. Ο ίδιος ο Εναγόμενος παραδέχθηκε την ίδια στιγμή ότι έφταιγε και της το είπαν οι άνθρωποι που ήταν γύρω της εκείνη τη στιγμή. M.E.3. X. Μαννούρας Ο Χ. Μαννούρας, εκτιμητής, κατέθεσε 2 εκθέσεις σε σχέση ,με τις ζημίες των οχημάτων (Τεκμήρια 3 και 4). Διενήργησε εκτιμήσεις και για τα 2, τα οποία κρίθηκαν μη επιδιορθώσιμα (ολική βλάβη - total loss) Στο ένα όχημα το [ ] NISSAN QUASHQUAI -σημειώνω ότι είναι αυτό της Ενάγουσας- διενήργησε την εκτίμηση και το τελικό πόρισμα ήταν "μη επιδιορθώσιμο" και άρα total loss με τρέχουσα αξια €15,000 και υπολείπουσα αξία στις €2,500 ΕΥΡΩ η οποία ήταν και η τελευταία προσφορά που είχε από το γκαράζ όπου βρισκόταν. Το δεύτερο όχημα, το [ ] ήταν και αυτό ολικής βλάβης, με αξία πρό του ατυχήματος €11,000 και υπολείπουσα αξία ως είχε €1300. Οι εκτιμήσεις κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 3 και 4. Το όχημα του Εναγόμενου είχε ζημίες στο δεξιό μπροστινό μέρος και της Ενάγουσας στο αριστερό μπροστινό μέρος. Η σύγκρουση ήταν βίαιη και σίγουρα υπήρχε ψηλή ταχύτητα. Μ.Ε.4. Δ. Αγησιλάου H M.E.4 Δ. Αγησιλάου, ήταν αποσπασμένη στο Τμήμα Αστυνομικών Εκθέσεων. Ουσιαστικά η εμπλοκή της ήταν στη σύνταξη της Έκθεσης. Από την Αστυνομική Έκθεση δεν προκύπτει τραυματισμός του Εναγομένου αλλά της Ενάγουσας. Η ίδια θα χαρακτήριζε το δυστύχημα ως «ανακοπή πορείας» αλλά διευκρίνισε ότι εξαρτάται από τις συνθήκες καθότι κανένα τροχαίο ατύχημα δεν είναι το ίδιο με κάποιο άλλο M.E.5 Άντρη Μακρή Είναι πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας και υπεύθυνη του Τμήματος Ποινικών Υποθέσεων. Ανέφερε ότι σε σχέση με την Ποινική Υπόθεση 21499/13, με Κατηγορούμενο τον Εναγόμενο εκείνος παραδέχθηκε την Κατηγορία της αμελούς οδήγησης και του επιβλήθηκε πρόστιμο. Οι Λεπτομέρειες της Κατηγορίας ήταν ότι στις 03/01/2012, στη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου στην Κοκκινοτριμιθιά της Επαρχίας Λευκωσίας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ], χωρίς την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή Μαρτυρία από πλευράς Εναγόμενου Η πλευρά του Εναγομένου, έφερε στο Δικαστήριο 2 μάρτυρες: τον ίδιο τον Εναγόμενο (Μ.Υ.1) και τον πραγματογνώμονα Κ. Επέογλου. Μ.Υ.1 Εναγόμενος: ΧΧΧΧ Παπαελευθερίου O Εναγόμενος, Μ.Υ.1, υιοθέτησε το περιεχόμενο Γραπτής Δήλωσης. Επίσης κατέθεσε πιστοποιητικό εγγραφής του μηχανοκίνητου οχήματος που οδηγούσε (φαίνεται από αυτό ότι ήταν ιδιοκτησίας της Ν. Παπαελευθερίου. Επανέλαβε και εκείνος την εκδοχή του όπως πιο πάνω υιοθετώντας σχετική γραπτή δήλωση. Ειδικότερα δήλωσε ότι πριν εισέλθει στη Γρήγορη Αυξεντίου σταμάτησε ώστε να ελέγξει τη διερχόμενη εκ δεξιών και αριστερών του τροχαία κίνηση και μόλις βεβαιώθηκε ότι ο δρόμος και στις δύο πλευρές ήταν ελεύθερος ξεκίνησε εισερχόμενος στην εν λόγω λεωφόρο με κλίση δεξιά. Την ώρα που σχεδόν είχε εισέλθει τελείως στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Λευκωσία, η οδηγός του άλλου οχήματος, η οποία ερχόταν από τα δεξιά του, βρισκόταν δηλαδή στο ρεύμα κυκλοφορίας από Λευκωσία προς Κοκκινοτριμιθιά, εισήλθε στο αντίθετο της ρεύμα κυκλοφορίας προσκρούοντας με το αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματός της στο δεξιό μπροστινό μέρος του οχήματος που εκείνος οδηγούσε. Την ίδια εκδοχή παρέθεσε και σε έντυπο υποβολής απαίτησης προς την ασφαλιστική του εταιρεία (Τεκμήριο 7). Κατά τον ίδιο η Ενάγουσα προσέκρουσε με το αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματός της στο δεξιό μέρος του δικού του και προσέκρουσε σε αυτό με υπερβολική και πέραν του ανώτατου ορίου ταχύτητας χωρίς τη χρήση των φρένων του οχήματός της. Η Ενάγουσα οδηγούσε αφηρημένα χωρίς τη δέουσα προσοχή και γι' αυτό εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας όταν ο ίδιος είχε εισέλθει τελείως σε εκείνο και δεν μπορούσε να λάβει οποιαδήποτε μέτρα αποφυγής της σύγκρουσης. Όταν ο ίδιος ξεκίνησε να εισέρχεται στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Κοκκινοτριμιθιά, είχε τη δυνατότητα να το πράξει αφού δεν υπήρχαν εκείνην τη στιγμή οχήματα εκ δεξιών του, σε κοντινή απόσταση από εκείνο και υπολογίζει ότι αυτά βρίσκονταν σε απόσταση 100 μέτρων μακριά από εκείνο. Εξάλλου η πρόσκρουση του οχήματος της Ενάγουσας συνέβη στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Λευκωσία και όχι σε αυτό προς Κοκκινοτριμιθιά. Φαίνεται ότι η Ενάγουσα οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα και πέραν του ορίου αφού την ώρα που εκείνος εισερχόταν στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Κοκκινοτριμιθιά εκείνη βρισκόταν αρκετά μέτρα μακριά από εκείνο. Αναφέρθηκε επίσης σε ιατρικά του έξοδα και σε ζημιές στο όχημά του. (Να ελέγξω αν καλύπτονται αυτά από την Υπεράσπιση). Υπέβαλε δε και απαίτηση σε ασφαλιστική εταιρεία (Τεκμήριο 7) και αναγνώρισε φωτογραφίες, των οποίων κατατέθηκε δέσμη ως Τεκμήριο 8. Δικαστήριο. Κατέθεσε επίσης αποδείξεις για διάφορα ιατρικά έξοδα ως και απόδειξη που δόθηκε για ποσό από την Ασφαλιστική εταιρεία για τις ζημιές στο όχημα που οδηγούσε στη σύζυγό του, το οποίο και πωλήθηκε για ποσό €1500 . Το αυτοκίνητο που οδηγούσε ήταν ιδιοκτησίας της συζύγου του και το κατείχε ως θεματοφύλακας. Οδηγούσε με 20 Χ.Α.Ω., ενώ το όριο ήταν 50 Χ.Α.Ω. Βρισκόταν στο χώρο στάθμευσης της υπεραγορας και θα κατευθυνόταν προς Λευκωσία. Αφού κόντεψε στον δρόμο, κοίταξε δεξιά, αριστερά και πάλι δεξιά, είδε αυτοκίνητα στα 100 μέτρα, θεώρησε ότι ήταν εντάξει, θα μπορούσε να εισέλθει στην αντίθετη πλευρά που οδηγούσε από Κοκκινοτριμιθιά προς Λευκωσία, κι αυτό έπραξε. Ο λόγος που δήλωσε παραδοχή σε κατηγορία αμελούς οδήγησης ήταν γιατί οι σχετικές ποινικές διαδικαστικές διαδικασίες ήταν χρονοβόρες και συνεπάγονταν υλικό και ψυχολογικό κόστος και γι' αυτό δέχθηκε να του επιβληθεί ένα πρόστιμο, παραδεχόμενος. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι τη γραπτή δήλωση τη συνέταξε με το δικηγόρο του. Ο λόγος που στη Γραπτή του Δήλωση ανέφερε ότι η Ενάγουσα εισήλθε αιφνίδια και αδικαιολόγητα στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας ήταν γιατί ενώ οδηγούσε εκείνος με 20 Χ.Α.Ω. το όχημά του είχε -με τη σύγκρουση- χαρακτηριστεί «total loss» (ολικής απώλειας). Συμφώνησε ότι η μέρα εκείνη ήταν εργάσιμη. Το κιβώτιο ταχυτήτων της συζύγου του ήταν αυτόματο και το είχε οδηγήσει εντός ενός χρόνου, το περισσότερο 10 φορές. Προτίθετο να εισέλθει στην πλευρά του δρόμου από Κοκκινοτριμιθιά προς Λευκωσία. Είναι συχνό το να κατευθύνεται κάποιος για Λευκωσία. Ο ίδιος δεν είχε μιλήσει με τον ερευνητή που διόρισε η ασφαλιστική εταιρεία του οχήματος της συζύγου του κ. Επέογλου (Μ.Υ. 2). Το όχημά του θεωρεί ότι είχε εισέλθει ολόκληρο στη λωρίδα κυκλοφορίας στην οποίαν έγινε η σύγκρουση. Συμφώνησε με το σημείο σύγκρουσης επί του Τεκμηρίου 1, όπως και με την πορεία του οχήματός του, τις θέσεις των οχημάτων. Επέμενε ότι βρισκόταν στο χώρο στάθμευσης, εξήλθε για να κατευθυνθεί προς Λευκωσία, είδε στο βάθος 100 μέτρων αυτοκίνητα και ότι μπορούσε να περάσει και εισήλθε στη Λωρίδα για Λευκωσία. Η ζημιά του οχήματος που οδηγούσε έγινε στο μπροστινό δεξιό μέρος. Το όχημα που οδηγούσε κινείτο παράλληλα με τη διαχωριστική λωρίδα. Κατά τον ίδιο, η Ενάγουσα έχασε τον έλεγχο, λόγω της ταχύτητάς της και χτύπησε εκείνη με το αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματός της το όχημα που εκείνος οδηγούσε. Δεν δέχθηκε ότι το πίσω μέρος του οχήματος που οδηγούσε ήταν εντός τα λωρίδας κυκλοφορίας της Ενάγουσας. Θεωρεί ότι δεν είχε "φρενάρει" η Ενάγουσα και ότι θα αποφευγόταν το ατύχημα αν παρέμενε στη λωρίδα κυκλοφορίας της η Ενάγουσα. Όταν εκείνος έστριψε ήταν ελεύθερος οχημάτων ("καθαρός") ο δρόμος. Κατά τον ίδιο η Ενάγουσα πρέπει να κινείτο με 100 Χ.Α.Ω. . Με εκείνη την ταχύτητα δεν μπορούσε να αποφύγει το ατύχημα η Ενάγουσα. Ο ίδιος στη θέση της θα το απέφευγε. Όταν του υποβλήθηκε ότι για να φτάσει στο σημείο της σύγκρουσης βγαίνοντας από το χώρο στάθμευσης σε ταχύτητά 20 Χ.Α.Ω. μέσα σε 4 δευτερόλεπτα θα πρέπει να «ορμήσει», επέμενε ότι είδε το δείκτη ταχύτητας κι έδειχνε 20 Χ.Α.Ω. . Την ώρα που έκανε εκκίνηση έβλεπε το δείκτη κι έβλεπε μπροστά του. Είχε αναφερθεί και στην ασφαλιστική εταιρεία και στον αστυνομικό για τον τραυματισμό του και του είπε 'ότι θα μετέβαινε σε συγκεκριμένο νοσοκομείο. Ο ίδιος είχε απουσιάσει από την εργασία του 6 μέρες, αλλά δεν υπήρξε μείωση εισοδημάτων του. Είχε πόνο στο χέρι του - είχε υποστεί κάκωση πηχεοκαρπικής- ήταν ένα οίδημα το οποίο του πέρασε μετά-. Έλαβε η σύζυγός του ποσό €10, 750 και πωλήθηκε το όχημα, για ποσό €1500 για «παλιοσίδερα). Δεν έχει αξίωση για το όχημα. Έχει αξίωση η ασφαλιστική εταιρεία, γι' αυτό αξιώνει ποσό εξ' ανταπαιτήσεως. Στο ποσό των €9,500 κατέληξε σε συνεννόηση με την ασφαλιστική εταιρεία. Ο ίδιος υποστηρίζει την ασφαλιστική εταιρεία. Για το ποσό των €9,500, δεν έχει κάτι να παρουσιάσει. Ο ίδιος δεν θα καταχωρούσε αγωγή. Επανεξεταζόμενος, πρόσθεσε το ποσό που έλαβε η σύζυγός του με το ποσό των €250 ως επιπρόσθετο («excess»), αναφέροντας ότι προστιθέμενα αθροίζονται σε €11,000. Διεκδικεί αποζημιώσεις για τους τραυματισμούς του και ως μέρος της εξ' ανταπαιτήσεως απαίτησης. Μ.Υ.2 Κ. Επέογλου Ο Μ.Υ.2 Κ. Επέογλου πραγματογνώμονας ερευνητής τροχαίων ατυχημάτων, ανέφερε ότι διερεύνησε το δυστύχημα, πηγαίνοντας στο χώρο του δυστυχήματος, ελέγχοντας τις ορατότητες, το οδόστρωμα και βλέποντας φωτογραφίες των εμπλεκόμενων αυτοκινήτων και λαμβάνοντας υπόψη σχεδιάγραμμα της Αστυνομίας (Τεκμήριο 1). Ετοίμασε χειρόγραφο σημείωμα - έκθεση (κατατέθηκε ως Τεκμήριο 14 - από ό,τι διεφάνη όμως στη συνέχεια, αυτό αποτελούσε μέρος Έκθεσης την οποίαν δεν παρουσίασε ο ίδιος στο Δικαστήριο, αλλά του τέθηκε από το δικηγόρο της Ενάγουσας). Κατέληξε στην ταχύτητα του οχήματος της Ενάγουσας, χρησιμοποιώντας νόμους της φυσικής, με ανάλυση της κινητικής του ενέργειας. Κάθε κινούμενο αντικείμενο, εν προκειμένω το όχημα, έχει μια κινητική ενέργεια η οποία, εξαρτάται από τη μάζα του και από την ταχύτητά του. Στην προκειμένη περίπτωση, η κινητική αυτή ενέργεια, εξαντλήθηκε στη σύγκρουση των οχημάτων και στην παραμόρφωση αυτών, το μεν Β όχημα μπροστά δεξιά, το δε Α όχημα, μπροστά αριστερά. Ως εξήγησε, όταν δύο αυτοκίνητα συγκρούονται, αυτό που έχει τη μεγάλη ταχύτητα «δημιουργεί όλο το σκηνικό». Το μεν ένα εκτράπηκε, το άλλο έπεσε στο χαντάκι. Για να γίνει όλο αυτό, εξαρτάται από την ταχύτητα και τη μάζα του οχήματος, που προκάλεσε το ατύχημα . Η ταχύτητα του οχήματος της Εναγόμενης ήταν 88,136 Χ.Α.Ω., 24,48 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Του Εναγομένου η ταχύτητα ήταν 20 Χ.Α.Ω. , αφού διένυσε 6 μέτρα. Το όχημα της Ενάγουσας υπέστη ζημία μπροστά αριστερά και του Εναγόμενου μπροστά δεξιά. Κατ' εκείνον, το όχημα του Εναγόμενου, είχε εισέλθει σχεδόν ολόκληρο στη λωρίδα του και είχε συμβεί το ατύχημα αφού εισήλθε το όχημα της Ενάγουσας 90 cm (όχι 40
- cm)εντός της λωρίδας στην οποίαν οδηγούσε ο Εναγόμενος. Χτύπησε το όχημα που οδηγούσε η Ενάγουσα στο όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος. Αν υπήρχε ορατότητα 100 μέτρων θα μπορούσε να αποφευχθεί το ατύχημα εάν κινείτο λίγο πιο αριστερά η Ενάγουσα. Θα μπορούσε να προβεί σε «αποφευκτικό ελιγμό» και να αποφύγει τη σύγκρουση στα αριστερά και να αποφύγει τη σύγκρουση εντούτοις έκανε δεξιά και μπήκε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, με πολύ σοβαρό κίνδυνο στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Προφανώς συγχύστηκε. Σε σχέση με τα προσόντα του διευκρίνισε ότι μπορεί να τα αποκτήσει κάποιος που έχει ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση. Έλαβε αμοιβή και για σύνταξη έκθεσης και για τη μαρτυρία του στο Δικαστήριο. Επέμενε όμως ότι η μαρτυρία του ως εμπειρογνώμονας είναι αντικειμενική. Επισκέφθηκε το χώρο το Μάιο 2012. Στην αντεξέτασή του του υποδείχθηκε και το Τεκμήριο 15. Στο Τεκμήριο 15, έκθεση πραγματογνωμοσύνης που ετοίμασε, όπου και σημειώνονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: - Η λεωφόρος Γρήγορη Αυξεντίου διαθέτει δύο ρεύματα κυκλοφορίας πλάτους 3,3 μέτρα έκαστο. - Υπάρχει διακοπτόμενη διαχωριστική γραμμή. - Το όριο ταχύτητας περιορίζεται στα 50 χιλιόμετρα ανά ώρα. - Ο Εναγόμενος εξήλθε από τον χώρο στάθμευσης της υπεραγοράς με πρόθεση να εισέλθει στο ρεύμα προς Λευκωσία. - Η Ενάγουσα κινείτο προς το ρεύμα Κοκκινοτριμιθιάς. - Όταν η Ενάγουσα αντιλήφθηκε την κίνηση του άλλου οχήματος παρέκκλινε δεξιά της πορείας της με αποτέλεσμα να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας κατά 40 εκατοστά. Στο σημείο αυτό συγκρούστηκε το εμπρός αριστερό τμήμα του οχήματός της με το εμπρός δεξιό τμήμα του άλλου οχήματος. - Αποτέλεσμα της σφοδρής σύγκρουσης των οχημάτων ήταν ο τραυματισμός της Ενάγουσας, ο μετατοπισμός του οχήματος του Εναγόμενου κατά 6 μέτρα στο μέσο της λεωφόρου επί της διαχωριστικής γραμμής και με αντίθετη κατεύθυνση (προς Κοκκινοτριμιθιά) και σε γωνία 20 μοιρών ως προς τον παράλληλο νοητό άξονα της λεωφόρου. Το όχημα της Ενάγουσας κατέληξε σε απόσταση 10,20 μέτρα σε παρακείμενο αυλάκι. - Η ορατότητα και προς τις δύο πλευρές είναι ανεμπόδιστη. - Σύμφωνα με δικούς του υπολογισμούς το αυτοκίνητο του Εναγόμενου κινείτο με ταχύτητα 20 χιλιόμετρα ανά ώρα και της Ενάγουσας με ταχύτητα 88 χιλιόμετρα ανά ώρα. Σημειώνω εδώ την αναφορά του ιδίου, του κύριου Επέογλου στο Τεκμ. 14 (και 15), ότι ο ακριβής προσδιορισμός της κινητικής ενέργειας η οποία δαπανάται στη διαδικασία της μόνιμης παραμόρφωσης μέρους ή ολόκληρου του οχήματος αποτελεί ένα πολυσύνθετο και συνήθως δυσεπίλυτο πρόβλημα με τη μέθοδο των συντελεστών ακαμψίας καθότι η ελαστικότητα των διάφορων οχημάτων δεν είναι γνωστή, αλλά προκύπτει πειραματικά μέσω crash test. Σε σχέση με την έκθεση στην οποίαν συντάχθηκε από εκείνον (Τεκμήριο 15) ημερομηνίας 29/11/2012 και το εύρημα ότι η Ενάγουσα οδηγούσε με ταχύτητα περίπου 88 Χ.Α.Ω., διευκρίνισε ότι αυτό προκύπτει από τις ζημιές που έπαθαν τα δύο οχήματα και από τη μετατόπιση των οχημάτων, γιατί μετά τη σύγκρουση, δεν έμειναν ακίνητα τα οχήματα, το ένα εξετράπη στο αυλάκι, το άλλο εξετράπη κατά 6 περίπου μέτρα. Γνωρίζει τα υλικά από τα οποία είναι κατασκευασμένα τα οχήματα. Η εκτροπή είναι σχεδόν η ίδια ανεξαρτήτως των οχημάτων και της διαφορετικότητας των υλικών. Δεν εξήχθη συμπέρασμα για την ταχύτητα από τις ζημιές, αλλά από την κινητική ενέργεια και την απόσβεση της. Στη συνέχεια ανέφερε ότι λήφθηκαν υπόψη και οι ζημιές και οι μετακινήσεις των οχημάτων μετά τη σύγκρουση. Το πλάτος κάθε λωρίδας είναι 3,30 σύμφωνα με το Σχέδιο Σκηνής. Ενός NISSAN QUASHQUAI όπως της Ενάγουσας, το πλάτος είναι 1,70 μ.. Το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Εναγόμενος είχε προλάβει να διανύσει 3,70 μ, σύνολο 6,70 μ. . Διένυσε την απόσταση αυτή σε 1,5 δευτερόλεπτο. Αν ταξίδευε 88 Χ.Α.Ω. η Ενάγουσα, τότε πρέπει να διένυσε 24 μέτρα το δευτερόλεπτο και άρα θα χρειάστηκε 4 δευτερόλεπτα για να διανύσει 100 μέτρα. Αν ο Εναγόμενος χρειάστηκε 1,5 δευτερόλεπτο για να φτάσει μέχρι το σημείο σύγκρουσης, κατά τον Μ.Υ.2., η Ενάγουσα μπορεί να τον είδε από πριν και να υπολόγισε ότι δεν μπορεί να σταματήσει και γι' αυτό έκανε τον ελιγμό από πριν. Εφόσον το 1 δευτερόλεπτο ήταν αρκετό για να μη γίνει η σύγκρουση , δεδομένου ότι η Ενάγουσα χρειαζόταν 4 δευτερόλεπτα για να φτάσει ως το σημείο της σύγκρουσης, ανέφερε ότι πιθανότατα να σταμάτησε ο Εναγόμενος στο σημείο της σύγκρουσης γιατί είδε την άλλη οδηγό που ερχόταν κατά πάνω του. Η σύγκρουση ήταν πλαγιομετωπική. Ήταν κατά πολύ μεγάλο μέρος το όχημα του Εναγομένου μέσα στη λωρίδα κυκλοφορίας του. Όταν του επισημάνθηκε ότι με δεδομένο ότι όταν θα αντιλαμβανόταν η Ενάγουσα τον Εναγόμενο, θα έπρεπε να ήταν εντός της δικής της λωρίδας κυκλοφορίας και άρα ήταν λογικό να έκανε κίνηση προς τα δεξιά για να τον αποφύγει, εκείνος απάντησε ότι αν και φαινόταν λογική η κίνηση με βάση το αποτέλεσμα δεν ήταν σωστός ο ελιγμός. 1, 5 δευτερόλεπτο πριν τη σύγκρουση η Ενάγουσα θα βρισκόταν 37,5 μέτρα πίσω ενώ με 1 δευτερόλεπτο χρόνο αντίδρασης, που ήταν ο χρόνος αντίδρασης του μέσου οδηγού, θα ήταν 62 μέτρα. Δεν βρέθηκαν ίχνη τροχοπέδησης. Δεν μίλησε με τον αστυφύλακα που συνέταξε το σχεδιαγράφημα της Αστυνομίας. Κατά τον ίδιο το δυστύχημα επρόκειτο για σύγκρουση όπου έπρεπε να στρίψει αριστερά αντί δεξιά ως έπραξε η Εναγόμενη. Αν συνέχιζε την πορεία της, αν παρέκκλινε κι ελαφρώς αριστερά χωρίς μεγάλη κίνηση δεν θα γινόταν η σύγκρουση. Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας από τα όσα τέθηκαν ενώπιόν μου. Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Όπως αναφέρθηκε στην Σ.Π. ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 207/2013, 25/6/2014: « Η μαρτυρία δεν πρέπει να εξετάζεται μικροσκοπικά ή αποσπασματικά, αλλά να αξιολογείται ως ενιαίο σύνολο και με λογική προσέγγιση, (Σταυρινού ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 706 και Παρλάτα ν. Δημητρίου, Πολ. Έφ. αρ. 387/2009, ημερ. 21.5.2014), ECLI:CY:AD:2014:A339. Είναι, όπως αποφασίστηκε στην Βούτουνος ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 71, το περιεχόμενο της μαρτυρίας που πρέπει να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης και όχι μόνο η εξωτερική εντύπωση. Ούτε και το Εφετείο με τη σειρά του πρέπει να εξετάζει τις πρωτόδικες αποφάσεις μικροσκοπικά ή να διαφωνεί με μια λέξη ή φράση. Η δικαστική απόφαση διαβάζεται στο σύνολο της ώστε να διαπιστώνεται η ουσία και η σημασία της, (Charitonos and Others v. Republic
(1971)2 C.L.R. 40 και Parris v. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 186, σελ. 228-229).» Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας τους μάρτυρες, σε συνδυασμό με τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο. Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας τους, μέσα από το ύφος τους, τις αντιδράσεις τους, την αμεσότητα των απαντήσεών τους, το περιεχόμενό αυτών και τη λογική των διατυπωθέντων ισχυρισμών. Αξιολογείται επίσης και η γραπτή μαρτυρία που τέθηκε στο Δικαστήριο. Ξεκινώ από το Μ.Ε. 1 Ο Μ.Ε.1, θεωρώ ότι είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Υπήρχαν πολλά σημεία που δεν θυμόταν. Κατέθεσε όμως ένα σχέδιο σκηνής ατυχήματος (Τεκμ.1), το οποίο δεν αμφισβητήθηκε από την Ενάγουσα, η οποία και τον κάλεσε ως μάρτυρα στη διαδικασία. Συνεπώς μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του για τα όσα φαίνονται στο Σχέδιο, δηλαδή για την επί τόπου κατάσταση, για το σημείο της σύγκρουσης, για τις κατευθύνσεις και την πορεία των 2 οχημάτων, για τις τελικές τους θέσεις. Έρχομαι στην Ενάγουσα. Δεν υπέπεσε σε κάποιες αντιφάσεις και ήταν γενικά πειστική. Εκτός από ένα σημείο. Αν και γενικά την θεωρώ ως μάρτυρα της αλήθειας, δεν μπορώ να δεχθώ τον ισχυρισμό της -σημαντικό για τις συνθήκες του δυστυχήματος- ότι δεν κινείτο με μεγάλη ταχύτητα. Ισχυρίστηκε συγκεκριμένα ότι οδηγούσε κάτω από το όριο ταχύτητας (που ήταν 50 Χ.Α.Ω.) και ότι δεν έτρεχε. Σε άλλο σημείο ότι ελάττωσε ταχύτητα. Με δεδομένη όμως την απρόσκοπτη ορατότητα, η σφοδρότητα της σύγκρουσης αλλά και το σημείο σύγκρουσης που δεν ήταν μέσα στη λωρίδα της ίδιας -δηλαδή είχε σε μεγάλο βαθμό εισέλθει στο δρόμο το όχημα του Εναγόμενου-, άλλο υποδηλώνει. Ότι δηλαδή έτρεχε. Παραδέχθηκε μάλιστα ότι προσπάθησε να προειδοποιήσει τον Εναγόμενο με τα «tips» της (αν και δεν ήταν νύχτα όταν συνέβηκε το ατύχημα), άρα αντιλήφθηκε την πρόθεσή του να εισέλθει στο δρόμο. Επέμενε δε ότι ελάττωσε (και να το έπραξε όμως, κάτι στο οποίο δεν μπορώ να καταλήξω, εφόσον δεν με έπεισε η ίδια και ίχνη τροχοπέδησης δεν υπήρξαν στο δρόμο) - αυτό στο οποίο καταλήγω είναι ότι δεν πάτησε απότομα φρένο για να σταματήσει, αφού και η ίδια αναρωτήθηκε αν έπρεπε να πατήσει φρένο- και ως τελικά η ίδια κινήθηκε (στρίβοντας δεξιά και εισερχόμενη στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας), η σύγκρουση δεν αποφεύχθηκε. Ο Μ.Ε.1 δε, βασιζόμενος στην εμπειρία του ανέφερε ότι η σφοδρότητα της σύγκρουσης θα μπορούσε να εξηγηθεί από το ότι η Ενάγουσα δεν ελάττωσε ταχύτητα κι έστριψε απότομα δεξιά. Δεν μπορώ να ξέρω βεβαίως -και όπως πιο κάτω θα αναλύσω δεν μπορώ να βασιστώ στην επί τούτου ανάλυση του Μ. Υ. 2, για την ακριβή ταχύτητα με την οποία κινείτο η Ενάγουσα ή αυτήν με την οποίαν κινείτο ο Εναγόμενος. Όμως δεν μπορεί, ως θέμα λογικής, να εξηγηθεί αλλιώς η σφοδρότητα της σύγκρουσης, ως προέκυψε τόσο από τις ζημιές των οχημάτων (οι οποίες ήταν μεγάλες και δεν αμφισβητήθηκαν ουσιαστικά) όσο και από τη μεγάλη μετατόπιση των οχημάτων από το σημείο της σύγκρουσης. Ο Μ.Ε.3 αναφέρθηκε στις ζημίες των οχημάτων. Ουσιαστικά δεν υπήρξε κάποια αμφισβήτηση της μαρτυρίας του, η οποία να την θέτει εν αμφιβόλω. Η Μ.Ε.4. είχε επίσης περιορισμένη γνώση. Δεν θεωρώ ότι μπορώ να προβώ σε κάποιο ιδιαίτερο εύρημα από τη μαρτυρία της πλην του ότι συνέταξε κάποια έκθεση για ζητήματα που δεν γνώριζε. Έρχομαι στον Εναγόμενο. Σημειώνω εδώ ότι παραδέχθηκε σε ποινική υπόθεση δική του αμέλεια στην οδήγηση. Ήρθε με άλλη γραμμή - στρατηγική όμως στο Δικαστήριο στα πλαίσια της παρούσας αστικής φύσης διαδικασίας. Συγκεκριμένα, προσπάθησε να αναιρέσει την παραδοχή στην οποίαν προέβηκε ενώπιον Δικαστηρίου, αναφέροντας ότι το έπραξε ουσιαστικά χωρίς να το εννοεί, για να εξοικονομήσει χρόνο και για να μην ταλαιπωρείται. Καθόλου πειστικά τα όσα ανέφερε. Η παραδοχή του Εναγόμενου σε ποινική διαδικασία για αμελή οδήγηση είναι μαρτυρία που μπορεί να προσκομιστεί σε πολιτική διαδικασία εναντίον του (βλ. Αναστασία Στυλιανού ν. Ρούλας Νικολάου
(2000)1 ΑΑΔ 434 ) Η εκδοχή του Εναγόμενου ότι είχε επιθεωρήσει το δρόμο κι ενώ εξερχόταν κανονικά η Ενάγουσα ήρθε και τον χτύπησε με το όχημά της στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας, είναι επίσης τελείως εξωπραγματική και δεν μπορώ να πιστέψω ότι επιθεώρησε κανονικά το δρόμο και σε μία ορατότητα 100 μέτρων ήρθε η Ενάγουσα με ιλιγγιώδη ταχύτητα -περίπου από το πουθενά- να χτυπήσει στο όχημά του. Ήταν ξεκάθαρο ότι ο ίδιος εισήλθε απότομα στο δρόμο, ανακόπτοντας την ομαλή πορεία της Ενάγουσας και παραλείποντας να αντιληφθεί την Ενάγουσα (αφού ως ισχυρίστηκε ο δρόμος ήταν "καθαρός"), η οποία κινείτο στη λωρίδα που εκείνος εισήλθε αρχικά ώστε να μετακινηθεί προς στη λωρίδα όπου είχε πρόθεση να χρησιμοποιήσει. Δεν αμφισβητήθηκε πάντως η μαρτυρία της Ενάγουσας η αναφορά της ότι ο Εναγόμενος είχε επικοινωνήσει μαζί της και της είχε αναφέρει ότι έφταιγε για το ατύχημα. Επέμενε δε για την ταχύτητά του ότι ήταν 20 Χ.Α.Ω. .Αυτό λογικά δεν μπορεί να γίνει δεκτό, εφόσον ως εξήλθε, μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, δεν μπορεί να θεωρηθεί λογικό ότι πρόλαβε και αποτύπωσε την ακριβή ταχύτητα των 20 Χ.Α.Ω., βλέποντας στο μιλίμετρο αμέσως με τη τη σύγκρουση. Ήταν προφανές ότι επρόκειτο περί υπολογισμών του ιδίου. Και πάλιν ως θέμα λογικής όμως με βάση τη μικρή απόσταση που κανονικά μπορεί να κινήθηκε εξερχόμενος από το χώρο στάθμευσης, αλλά κα με βάση το ότι με τον ελιγμό της είναι η Ενάγουσα η οποία προσέκρουσε στο δικό του όχημα (ασχέτως εάν εισήλθε ο ίδιος στην πορεία της ανακόπτωντάς την) δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ανέπτυξε ιδιαίτερη ταχύτητα. Όσον αφορά ειδικά το κατά πόσον είχε την άδεια ή συγκατάθεση της συζύγου του για να οδηγεί το εν λόγω όχημα, φαίνεται ότι είχε, εφόσον δεν τέθηκε το ζήτημα κατά την αντεξέταση. Ο ίδιος είχε αναφέρει ότι το κατείχε ως θεματοφύλακας Ήταν όντως νομικός όρος, αλλά δεν φάνηκε να μη γνωρίζει τη σημασία του. Ο κ. Κόκκινος κατά την αντεξέτασή του τον ρώτησε εάν οδηγούσε το όχημα συχνά, γιατί το οδήγησε εκείνη την ημέρα κλπ. Δεν αμφισβήτησε ευθέως όμως ότι δεν είχε την άδεια της συζύγου του να οδηγεί το όχημά της. Δεν προέκυψε ανυπαρξία τέτοιας άδειας μέσα από την αντεξέταση. Φαίνεται δε από τη μαρτυρία του ότι εκείνο το χρόνο είχε πάρει το όχημα 10 φορές , ότι υφίστατο συνεννόηση να χρησιμοποιεί κι εκείνος το όχημα. Έρχομαι στο Μ.Υ.
- εμπειρογνώμονα της πλευράς του Εναγόμενου. Δεν με έπεισε με τους υπολογισμούς του για την ταχύτητα. Παρέθετε κάποιους τύπους της μαθηματικής - φυσικής, οι οποίοι ως πιο κάτω θα αναφερθεί δεν εξηγήθηκαν με απλότητα και στοιχειώδη επάρκεια στο Δικαστήριο και βασιζόταν σε γεγονότα που δεν μπορούσε να γνωρίζει και σε συμπεράσματα αυθαίρετα. Εξηγώ γιατί απορρίπτω τα συμπεράσματά του:
- Έλαβε ως δεδομένο το ότι ο Κατηγορούμενος κινείτο με 20 Χ.Α.Ω. και θεωρούσε από τις απαντήσεις που έδινε ότι αυτή ήταν η ταχύτητά του από την έναρξη μέχρι τη σύγκρουση, ενώ είναι αυτονόητο ως ζήτημα λογικής, ότι ένα όχημα που κινείται για 6 μέτρα και ξεκινά από ταχύτητα 0 από σημείο όπου είναι σταματημένο ότι δεν κινείται με 20 Χ.Α.Ω. σε όλη την απόσταση που διένυσε.
- Επίσης ενώ δε από την Έκθεσή του Τεκμήριο 15 (είπε μεν ότι αναιρεί τις τελευταίες δύο παραγράφους, όπου και αποδίδει ο ίδιος ευθύνη 60% στον Εναγόμενο, αλλά το έπραξε διότι ως ανέφερε αυτό είναι θέμα που θα αποφασίσει το Δικαστήριο) αναφέρεται σε συνυπευθυνότητα των δύο οδηγών, ενώπιον του Δικαστηρίου απέδωσε ουσιαστικά την ευθύνη για το ατύχημα στην Ενάγουσα .
- Δεν εξηγήθηκε, ως προαναφέρθηκε, κατά τρόπο που να μπορεί να γίνει λογικά κατανοητός, ο πολύπλοκος τύπος φυσικής τον οποίον ανέπτυξε στο Δικαστήριο για να υπολογίσει την ταχύτητα των οχημάτων, με δεδομένη τη δική του αναφορά ότι ο προσδιορισμός της κινητικής ενέργειας αποτελεί δισεπίλυτο ζήτημα.
- Επιπλέον, είναι αυτονόητο ότι σε μία σύγκρουση και στη ζημιά που προκαλείται αλλά και στη μετατόπιση των οχημάτων μετά τη σύγκρουση, έχουν σχέση τα υλικά των σωμάτων που συγκρούονται, τα οποία και σχετίζονται με τη μάζα ενός οχήματος. Εδώ ήταν αντιφατικός. Σε σημείο της αντεξέτασής του ενώ προσπαθούσε να αρνηθεί τη σημασία, σε άλλο σημείο την υποβάθμιζε λέγοντας περίπου γενικά ότι τα αυτοκίνητα είχαν παρόμοια χαρακτηριστικά, ενώ σε άλλο σημείο είπε ότι το έλαβε υπόψη.
- Έλαβε επίσης υπόψη λανθασμένο στοιχείο -και άλλο από αυτό στο οποίο αναφέρθηκε προφορικά- σε σχέση με τη θέση του σημείου της σύγκρουσης υπόψη (40 cm εντός της αντίθετης λωρίδας στην Έκθεση Τεκμήριο 15, μέρος του οποίου είναι και το Τ.14 που υιοθέτησε) και 90 cm ενώπιον του Δικαστηρίου , σε σχέση με το πόσα εκατοστά εντός της εν λόγω λωρίδας επισυνέβηκε η σύγκρουση, χωρίς να εξηγεί πως διαφοροποιούσε ή όχι τα συμπεράσματά του ειδικά για την ταχύτητα των οχημάτων.
- Επίσης, αποτελεί καίριο πλήγμα στην αξιοπιστία του, το ότι δεν κατάθεσε ο ίδιος την πλήρη έκθεση εμπειρογνωμοσύνης του Τεκμ. 15 στο Δικαστήριο κατά την κυρίως εξέτασή του, αλλά μόνο όταν αυτή του τέθηκε κατά την αντεξέτασή του, η οποία Έκθεση περιείχε διαφορετικά συμπεράσματα από αυτά που προσπάθησε να προωθήσει στο Δικαστήριο σχετικά με το ποιος ευθυνόταν για το ατύχημα. Ασχέτως αν καταλόγιζε βαθμό ευθύνης και ως ανέφερε αυτό ήταν έργο του Δικαστηρίου, εισηγείτο στην Έκθεση ότι έφεραν ευθύνη και οι δύο οδηγοί για το ατύχημα, ενώ ενώπιον του Δικαστηρίου όλη η μαρτυρία του ήταν προς την κατεύθυνση της απόδοσης ευθύνης για ατύχημα στην Ενάγουσα.
- Επέμενε επίσης ότι βρισκόταν σχεδόν ευθυγραμμισμένο το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος μέσα στη λωρίδα του (αντίθετη από αυτήν της Ενάγουσας). Πως όμως, με δεδομένο ότι το όχημα εκείνο είχε μετατοπιστεί από τη σύγκρουση, προέβηκε σε τέτοιο εύρημα ή εκτίμηση; Δεν εξηγήθηκε. Δεν μπορώ λοιπόν να βασιστώ στις εκτιμήσεις του για να προβώ σε ευρήματα για την ταχύτητα των οχημάτων και για το πως επισυνέβηκε το ατύχημα. Με βάση την ενώπιόν μου αξιόπιστη μαρτυρία, προβαίνω στα ακόλουθα ευρήματα: - Στην αναφερόμενη στην Έκθεση Απαίτησης ημερομηνία (3/1/12), όχημα της Ενάγουσας ενώ κινείτο στη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου με κατεύθυνση την Κοκκινοτριμιθιά, συγκρούστηκε με το εξερχόμενο στο δρόμο από χώρο στάθμευσης όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος -της συζύγου του με την άδεια και συγκαταθεσή της- με κλίση δεξιά για να εισέλθει στην αντίθετη προς τη λωρίδα της Ενάγουσας λωρίδα με κατεύθυνση προς Λευκωσία. Η σύγκρουση έγινε σε σημείο 90 εκατοστών εντός της αντίθετης λωρίδας - εντός της οποίας είχε πρόθεση να εισέλθει ο Εναγόμενος- αφού η Ενάγουσα έστριψε δεξιά για να τον αποφύγει. - Υπήρξαν ζημίες στο μπροστινό δεξιό μέρος του οχήματος του Εναγόμενου και στο μπροστινό αριστερό μέρος του οχήματος της Ενάγουσας - Οι ζημίες των οχημάτων από τη σύγκρουση έχουν, με βάση τη μαρτυρία του Μ.Ε.3, €12,500 επί αυτού της Ενάγουσας - δεν θεωρώ απαραίτητο να προσκομιζόταν απόδειξη πώλησης μερών του οχήματος για €2,500 για να αποδειχθεί η εκτιμηθείσα υπολείπουσα αξία- ενώ επί του οχήματος της συζύγου του Εναγόμενου (για τις οποίες αξιώνει ως αναφέρει στη σελίδα 4 της Γραπτής Δήλωσης που υιοθέτησε στο Δικαστήριο €9,500) περιορίζονται σε €9,
- - Ο Εναγόμενος δεν αντιλήφθηκε την Ενάγουσα και άρα δεν παρατήρησε ως όφειλε το δρόμο πριν εξέλθει. - Η Ενάγουσα κατευθυνόταν με μεγάλη ταχύτητα, τέτοια, ασχέτως του ορίου ταχύτητας, που ενώ η ίδια αντιλήφθηκε την πρόθεση του Εναγόμενου να εξέλθει δεν της επέτρεψε να σταματήσει ή να αντιδράσει έγκαιρα. - Ο Εναγόμενος υπέστης κάκωση δεξιάς πηχεοκαρπικής συνεπεία του ατυχήματος. Γ. ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Σε σχέση με τις αρχές που διέπουν την οδική αμέλεια και τον καταμερισμό ευθύνης σε οδικές συγκρούσεις, στην υπόθεση Μαυρίδης v. Dharaghji κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ.1013 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα Άρθρα 51,57 και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148. Η ορθή προσέγγιση του Δικαστηρίου όπως αποφασίστηκε στην υπόθεσηFitzgerald v. Lane
(1988)2 All E.R.961 η οποία ανέτρεψε την απόφαση του Lord Pearce στην υπόθεση The Miraflores and The Abades
(1967)1 All E.R.672,677 είναι: Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα εάν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο ενάγοντας έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των εναγομένων από τη μια, και του ενάγοντα από τη άλλη, και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα. .................................. Στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ δύο οδηγών, οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. » Η ευθύνη επιμερίζεται σύμφωνα με τη λογική και καθημερινή εμπειρία και όχι μικροσκοπικά (Κυριάκου Χριστοδούλου ν. Γρηγόρη Γρηγορίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.178) Με βάση τα πιο πάνω ευρήματά μου, εντοπίζεται αμέλεια του Εναγόμενου στο ότι εισήλθε στο δρόμο, μέσω λωρίδας που οδηγείτο κανονικά από την Ενάγουσα, ανακόπτοντας την ομαλή της πορεία και παραλείποντας πλήρως να αντιληφθεί την Ενάγουσα -παρά τη μεγάλη ορατότητα που είχε ώστε να το πράξει- . Όποια και να ήταν η ταχύτητα της Ενάγουσας, είχε υποχρέωση ο ίδιος να βεβαιωθεί ότι ήταν ασφαλές να εξέλθει στο δρόμο από το χώρο στάθμευσης και παρέλειψε να πράξει τούτο. Η Ενάγουσα, ως αυτός εισήλθε απότομα στον δρόμο, για να τον αποφύγει, έστριψε ανεπιτυχώς προς τα δεξιά, εισερχόμενη στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας όπου και επισυνέβηκε το ατύχημα. Υπάρχει όμως και κάποιος βαθμός αμέλειας στην οδική συμπεριφορά της Ενάγουσας. Τούτη έγκειται στο ότι, ενώ η Ενάγουσα αντιλήφθηκε την πρόθεση του Εναγόμενου να εξέλθει στο δρόμο και να της ανακόψει την πορεία (σύμφωνα με την μαρτυρία και της ίδιας) λόγω και της ταχύτητας με την οποίαν οδηγούσε που δεν της επέτρεπε να σταματήσει έγκαιρα, έστριψε δεξιά για να τον αποφύγει αντί να πατήσει τα φρένα στη λωρίδα της, συντείνοντας στη σύγκρουση. Η συντρέχουσα αμέλεια βεβαίως της ίδιας είναι πολύ μικρότερη από εκείνην του Εναγομένου, η οποία ήταν και η κύρια αιτία της συγκρούσεως και χωρίς την απότομη είσοδό του στο δρόμο, δεν θα λάμβανε χώρα το ατύχημα. Κρίνω, ότι με τις δεδομένες συνθήκες ότι φέρει ευθύνη 80 % ο Εναγόμενος και 20% η Ενάγουσα. Δ. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Με βάση τα πιο πάνω: Όσον αφορά την Απαίτηση της Ενάγουσας, αυτή δηλαδή των €12,500 ως ειδικές αποζημιώσεις για τις ζημίες στο όχημά της: - Με βάση την συντρέχουσα ευθύνη της Ενάγουσας, αυτή ικανοποιείται στο 80%, δηλαδή θα εκδοθεί απόφαση για το ποσό των €10,
- Όσον αφορά την Ανταπαίτηση, ικανοποιείται στο 20%, με βάση το ποσοστό ευθύνης δηλαδή θα εκδοθεί απόφαση υπέρ του Εναγομένου- Ενάγοντα στην Ανταπαίτηση: - Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις για τις ζημίες στο όχημα για το ποσό του 20% των €9,500 (ως αυτές περιορίζονται στη Γραπτή του Δήλωση και θεωρώ ότι αποδεικνύεται με βάση τη μαρτυρία του Μ.Ε.3) θα επιδικασθούν €1,
- - Όσον αφορά την κάκωση δεξιάς πηχεοκαρπικής, δε φαίνεται να επρόκειτο για κάποια σοβαρή, μόνιμης φύσεως βλάβη. Θα αποδοθεί ως γενικές αποζημιώσεις ένα ποσό €500 -σε πλήρη ευθύνη-, μειωμένο στο 20% αυτού, δηλαδή €
- - Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις για ιατρικά έξοδα €120,34, τις θεωρώ ως αποδειχθείσες κι εύλογες και θα του αποδοθεί το 1/5 αυτών και ειδικά €24,06, στρογγυλοποιημένο €
- Συνεπώς εκδίδεται απόφαση σε σχέση με την Αγωγή υπέρ της Ενάγουσας κι εναντίον του Εναγομένου, για το ποσό των €10,000, με νόμιμο τόκο από την καταχώρησή της Αγωγής. Εκδίδεται επίσης απόφαση υπέρ του Εναγομένου- Ενάγοντα στην Ανταπαίτηση κι εναντίον της Ενάγουσας - Εναγόμενης στην Ανταπαίτηση, για ποσό €2024 με νόμιμο τόκο από την καταχώρησή της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης (28/6/13). Όσον στα έξοδα της Αγωγής και της ανταπαίτησης που συνεκδικάστηκαν, επιδικάζεται κατ' αποκοπή ένα συνολικό ποσό €6,000 πλέον Φ.Π.Α. με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της Αγωγής υπέρ της Ενάγουσας στην Αγωγή - Εναγόμενης στην Ανταπαίτηση κι εναντίον του Εναγομένου στην Αγωγή - Ενάγοντα στην Ανταπαίτηση -το οποίο θεωρείται ότι καλύπτει και την Αγωγή και την ανταπαίτηση, συνυπολογίζοντας το ότι η Ενάγουσα είχε συντρέχουσα ευθύνη 20% για το ατύχημα-. Οιεσδήποτε άλλες προηγούμενες διαταγές εξόδων ακυρώνονται. ........... Ξενής Ξενοφώντος, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο