ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΤΣΑΓΓΑΡΙΔΗΣ ν. ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ, Αρ. Αγωγής: 3328/2018, 24/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Β. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3328/2018 Μεταξύ: ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΤΣΑΓΓΑΡΙΔΗΣ Ενάγοντας και ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ Εναγόμενη Ημερομηνία: 24 Μαρτίου, 2022 Εμφανίσεις: (Δεν υπήρξε φυσική παρουσία των ευπαίδευτων συνηγόρων - η απόφαση τους έχει αποσταλεί μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) Για τον Ενάγοντα: κα Τζ. Κωνσταντίνου για Άντης Πολυδώρου Δ.Ε.Π.Ε. Για την Εναγόμενη: κα Κ. Ηλία για Γεώργιος Α. Νικολαΐδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Ενάγοντας αξιώνει εναντίον της Εναγόμενης €1.309,15 ως ειδικές αποζημιώσεις για ειδικές ζημιές που υπέστη συνεπεία αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του Νόμου και Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του οδηγού του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος. Αξιώνει επίσης την επιδίκαση νόμιμου τόκου και εξόδων. Τα Δικόγραφα Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο Ενάγοντας, κατά τον ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ιδιοκτήτης και οδηγός του οχήματος με αρ. εγγραφής Α, μάρκας Land Rover και η Εναγόμενη παρείχε ασφαλιστική κάλυψη για ευθύνη έναντι τρίτου στο μηχανοκίνητο όχημα με αρ. εγγραφής Β. Κατά ή περί την 13/12/2015 και ώρα 10.45, ο Ενάγοντας οδηγούσε όχημα του με αρ. εγγραφής Α νόμιμα και κανονικά στην οδό Αγίας Φυλάξεως και βρισκόταν σε αναμονή για να προχωρήσει. Ο οδηγός του οχήματος με αρ. εγγραφής Β, Βάσος Κωνσταντινίδης, επιχείρησε να σταθμεύσει μπροστά από το όχημα του Ενάγοντα με αποτέλεσμα να κτυπήσει στο δεξί μπροστινό μέρος του οχήματος του Ενάγοντα. Παρατίθενται οι ισχυριζόμενες λεπτομέρειες αμέλειας του οδηγού του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος και ακολούθως οι ισχυριζόμενες ειδικές ζημιές οι οποίες έχουν ως ακολούθως: (α) Έξοδα Επιδιόρθωσης: Εξαρτήματα, Νούμερο, Μπογιάντισμα και Εργατικά €1.239,15 (β) Έξοδα εκτίμησης €70,00 Σύνολο €1.309,15 Με την υπεράσπιση της, η Εναγόμενη, παραδέχεται ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο οδηγός του οχήματος με αρ. εγγραφής Α ήταν ο Ενάγοντας και ότι η ίδια αποτελεί ασφαλιστική εταιρεία, δεόντως εγγεγραμμένη και κατά την 13/12/2015 το όχημα με αρ. εγγραφής Β ήταν ασφαλισμένο στην Εναγόμενη. Η Εναγόμενη παραδέχεται ότι στον ισχυριζόμενο τόπο και χρόνο επισυνέβη ατύχημα εις το οποίο ενεπλάκησαν τα δύο οχήματα αλλά αρνείται την ευθύνη πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος. Προς τούτο, ισχυρίζεται ότι το ασφαλισμένο από την Εναγόμενη όχημα με αρ. εγγραφής Β οδηγείτο επί της οδού Αγίας Φυλάξεως στη Λεμεσό με κατεύθυνση προς το κέντρο της πόλης, ενώ το όχημα του Ενάγοντα ήταν σταθμευμένο στο πλάι του δρόμου, σε έρεισμα, με την ίδια κατεύθυνση και ο Ενάγοντας, εντελώς απροειδοποίητα μετακινήθηκε δεξιότερα και εισήλθε εντός της λωρίδας κυκλοφορίας της οδού Αγίας Φυλάξεως επί της οποίας βρισκόταν το ασφαλισμένο από την Εναγόμενη όχημα, με αποτέλεσμα το μπροστινό δεξιό μέρος του οχήματος του Ενάγοντα να συγκρουστεί με την αριστερή πισινή πλευρά του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος. Παρατίθενται, στη βάση των ανωτέρω ισχυριζόμενες λεπτομέρειες αμέλειας του Ενάγοντα. Η Εναγόμενη αρνείται τις ζημιές του Ενάγοντα. Δεν καταχωρήθηκε Απάντηση στην Υπεράσπιση. Η Μαρτυρία Λόγω του ύψους της αξίωσης, η οποία δεν υπερβαίνει τις €3.000,00, η ακρόαση της παρούσας αγωγής διεξήχθη σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.30 Κ. 5
(1)και 5
(2)των Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, με την καταχώρηση δηλαδή της εκατέρωθεν μαρτυρίας με την μορφή ενόρκων δηλώσεων. Από πλευράς Ενάγοντα, κατατέθηκαν ένορκες δηλώσεις του ίδιου και της Αθηνάς Πούρου, αρμόδιας υπαλλήλου της ασφαλιστικής εταιρείας Royal Crown Insurance Company Ltd (στο εξής «η Royal Crown») (ΜΕ1). Για την Εναγόμενη, κατατέθηκε ένορκη δήλωση του Βάσου Κωνσταντινίδη, οδηγού του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος (ΜΥ1). Η Μαρτυρία του Ενάγοντα - Ευάγγελου Τσαγγαρίδη Ο Ενάγοντας παρουσίασε ως Τεκμήριο Α αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας του οχήματος με αριθμό εγγραφής Α. Αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το ατύχημα, ανέφερε τα ακόλουθα: «Στις 13.12.2015 κατά ή περί η ώρα 10.45 ήμουν ο οδηγός του οχήματος ιδιοκτησίας μου με αρ. εγγραφής [Α] στην οδό Αγίας Φυλάξεως στην Λεμεσό. Συγκεκριμένα κατά τον χρόνο εκείνο βρισκόμουν μέσα στο όχημα μου σταματημένος σε επιτρεπόμενο χώρο στάθμευσης έξω από τα οπτικά Νικολαΐδη στην αριστερή πλευρά της οδού Αγίας Φυλάξεως με ευθεία πορεία ως η κατεύθυνση του δρόμου. Σκοπός μου ήταν να εισέλθω στον κύριο δρόμο της οδού Αγίας Φυλάξεως όταν αυτό θα ήταν επιτρεπτό από την τροχαία κίνηση. Εκκίνησα το όχημα μου και με τον δεξί δείκτη του οχήματος μου έκανα έκδηλη την πρόθεση μου να εισέλθω στον κύριο δρόμο. Με απόλυτη προσοχή και παρατηρητικότητα προχώρησα πολύ λίγο το όχημα μου προς τα δεξιά και μετά σταμάτησα σε αναμονή με σκοπό να περάσει η τροχαία κίνηση και να εισέλθω όταν ο δρόμος θα ήταν καθαρός. Ενώ το όχημα μου ήταν σταματημένο σχεδόν ολόκληρο στο χώρο στάθμευσης και ενώ εγώ ακόμα βρισκόμουν σε αναμονή με σκοπό να εισέλθω στον δρόμο όταν ελευθερωθεί, κατά τον ίδιο χρόνο όχημα με αρ. εγγραφής [Β] το οποίο κινείτο στην οδό Αγίας Φυλάξεως και είχε την ίδια κατεύθυνση με το δικό μου όχημα, επιχείρησε να σταθμεύσει μπροστά από το όχημα μου με αποτέλεσμα να κτυπήσει στο δεξί μπροστινό μέρος του οχήματος μου.» Επιρρίπτει στον οδηγό του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος ότι δεν υπολόγισε σωστά το χώρο και αγνόησε την παρουσία του ακινητοποιημένου οχήματος του Ενάγοντα και ότι επιχείρησε να σταθμεύσει μπροστά από το όχημα του ενώ δεν υπήρχε αρκετός χώρος στάθμευσης με αποτέλεσμα να κτυπήσει στο όχημα του Ενάγοντα. Παρά το ότι το όχημα του Ενάγοντα προπορευόταν και η ορατότητα του οδηγού του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος ήταν απεριόριστη και όφειλε να παρατηρήσει το όχημα του, δεν αντιλήφθηκε την παρουσία του οχήματος του Ενάγοντα και προκάλεσε το επίδικο ατύχημα. Επισυνάπτει ως Τεκμήριο Β φωτογραφίες της σκηνής, οι οποίες λήφθηκαν από αρμόδιο υπάλληλο της Royal Crown. Αναφέρει δε ότι στις φωτογραφίες το όχημα του φαίνεται στην τελική του θέση και ότι από αυτές φαίνεται ότι το όχημα του βρισκόταν ακόμα στον χώρο στάθμευσης και δεν είχε εισέλθει στην λωρίδα κυκλοφορίας. Αναφέρει ότι συνεπεία του ατυχήματος, το όχημα του υπέστη ζημιές στην δεξιά μπροστινή πλευρά του και αυτές επιδιορθώθηκαν κατόπιν εντολής της Α. Πούρου, υπεύθυνης του Τμήματος Απαιτήσεων της Royal Crown (ΜΕ1). Η πλήρης επιδιόρθωση του οχήματος ήταν €1.239,15 και τα εκτιμητικά έξοδα €70,
- Παρουσιάζει προς τούτο ως Τεκμήρια Γ και Δ αντίγραφα των σχετικών τιμολογίων, ως Τεκμήριο Ε αντίγραφο της Έκθεσης Εκτίμησης και ως Τεκμήριο ΣΤ αντίγραφο του τιμολογίου για την Έκθεση Εκτίμησης. Ως Τεκμήριο Ζ, επισυνάπτει αντίγραφο του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου με την Royal Crown και ως Τεκμήριο Η, αντίγραφο της δήλωσης απαλλαγής και υποκατάστασης δικαιωμάτων. Αναφέρει, τέλος, ότι το όχημα επιδιορθώθηκε, η Royal Crown κατέβαλε το συνολικό ποσό των €1.309,15 και προς τούτο υποκαθιστά τον Ενάγοντα στα δικαιώματα και τις αξιούμενες θεραπείες αναφορικά με τις εν λόγω ζημιές. Καταληκτικά, αναφέρει ότι την αποκλειστική ευθύνη φέρει ο οδηγός του ασφαλισμένου από την Εναγόμενη οχήματος και αξιώνει την έκδοση απόφασης ως η απαίτηση. Η Μαρτυρία της Αθηνάς Πούρου (ΜΕ1) Η ΜΕ1, αρμόδια λειτουργός του Τμήματος Απαιτήσεων της Royal Crown, αναφέρθηκε στην ασφαλιστική κάλυψη που παρείχε στο όχημα του Ενάγοντα με αρ. εγγραφής Α. Παρουσίασε προς τούτο αντίγραφο του πιστοποιητικού ασφάλισης ως Τεκμήριο Α. Σύμφωνα με τους όρους του ασφαλιστηρίου και της αρχής της υποκατάστασης, η Royal Crown όφειλε να αποζημιώσει τον Ενάγοντα. Προς διευθέτηση και ικανοποίηση της απαίτησης του Ενάγοντα η Royal Crown προέβη σε αποζημίωση του οχήματος για τις ζημιές που είχε υποστεί συνεπεία του ατυχήματος ημερομηνίας 13/12/
- Ως εκ τούτου ο Ενάγοντας υπέγραψε Δήλωση Απαλλαγής και Υποκατάστασης (αντίγραφο της επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Β). Όπως αναφέρει, παρατήρησε από τις φωτογραφίες της σκηνής (επισυνάπτονται ως Τεκμήριο Γ) ότι το όχημα του Ενάγοντα με αριθμό εγγραφής Α υπέστη εκτεταμένες ζημιές, μεταξύ άλλων στο μπροστινό δεξί μέρος στον μπροστινό προφυλακτήρα και στο νούμερο του οχήματος. Αναφέρει περαιτέρω ότι στην βάση των φωτογραφιών αλλά και σύμφωνα με τα όσα ο Ενάγοντας δήλωσε μετά το ατύχημα, ενώ αυτός βρισκόταν στην οδό Αγίας Φυλάξεως στην Λεμεσό σταματημένος σε χώρο στάθμευσης και ενώ βρισκόταν σε αναμονή με σκοπό να περάσει η τροχαία κίνηση και να εισέλθει στο δρόμο δέχτηκε κτύπημα από το ασφαλισμένο όχημα της Εναγόμενης το οποίο κατά τον ίδιο χρόνο επιχειρούσε να σταθμεύσει μπροστά του. Για την επιδιόρθωση του οχήματος ήταν αναγκαίες εργασίες που αφορούσαν την αγορά εξαρτημάτων, την τοποθέτηση τους καθώς και εργασίες που αφορούσαν ισιώματα, επιδιορθώσεις και μπογιάντισμα. Ανατέθηκε προς τούτο η εκτίμηση του οχήματος στον Νέαρχο Παπαδόπουλο, εγκεκριμένο εκτιμητή. Βάσει της εκτίμησης του Παπαδόπουλου, αντίγραφο της οποίας παρουσιάζει ως Τεκμήριο Δ, το κόστος για την πλήρη επιδιόρθωση και επισκευή του οχήματος εκτιμήθηκε στο ποσό των €1.128,
- Το δε κόστος πραγματοποίησης της εκτίμησης ήταν στα €70,
- Αντίγραφο του τιμολογίου για το κόστος της εκτίμησης επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Ε. Με οδηγίες της ΜΕ1 οι ζημιές επιδιορθώθηκαν από το Γκαράζ Michalis Savva & Sons Ltd η επιδιόρθωση των οποίων κόστισε εν τέλει €1.239,
- Προς τούτο επισυνάπτει αντίγραφο του σχετικού τιμολογίου του Γκαράζ ως Τεκμήριο ΣΤ. Για τα εξαρτήματα, παρουσιάζει ως Τεκμήριο Ζ αντίγραφο τιμολογίου εκδοθέντος από την Cyprus Premium Automobiles για το ποσό των €791,30, πλέον Φ.Π.Α., το οποίο είχε υπολογιστεί στο τιμολόγιο Τεκμήριο ΣΤ. Τέλος, αναφέρει ότι η Royal Crown κατέβαλε για σκοπούς αποζημίωσης και επιδιόρθωσης του ασφαλισμένου οχήματος του Ενάγοντα, το συνολικό ποσό των €1.309,15, το οποίο ο Ενάγοντας αξιώνει εκ μέρους της, πλέον τόκους και έξοδα. Η Μαρτυρία του Βάσου Κωνσταντινίδη (ΜΥ1) Ο ΜΥ1 ανέφερε ότι κατά την 13/12/2015 ήταν ο οδηγός του οχήματος με αρ. εγγραφής Β το οποίο ήταν ασφαλισμένο για ευθύνη έναντι τρίτου στην Εναγόμενη εταιρεία. Κατά την 13/12/2015 και ώρα 11.00 οδηγούσε το πιο πάνω αναφερόμενο όχημα νόμιμα και κανονικά στην οδό Αγίας Φυλάξεως στην Λεμεσό με κατεύθυνση το κέντρο της πόλης. Ο Ενάγοντας κατά τον ίδιο χρόνο είχε σταθμευμένο το όχημα του στο πλάι του ίδιου δρόμου με φόρα και κατεύθυνση την ίδια με αυτή του οχήματος του ΜΥ
- Ενώ οδηγούσε το όχημα του κανονικά, φθάνοντας στο σημείο που ήταν το όχημα του Ενάγοντα, ο Ενάγοντας ξαφνικά και απροειδοποίητα και χωρίς την κατάλληλη ένδειξη μετακινήθηκε δεξιότερα και εισήλθε με το όχημα του εντός της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας της οδού Αγίας Φυλάξεως με αποτέλεσμα να αποκόψει την ελεύθερη πορεία του ΜΥ1 και το μπροστινό δεξιό μέρος του οχήματος του Ενάγοντα να συγκρουστεί με την αριστερή πισινή πλευρά του οχήματος του ΜΥ
- Παρουσιάζει ως Τεκμήριο Α φωτογραφίες που λήφθηκαν από τον ασφαλιστικό αντιπρόσωπο της Εναγόμενης. Λέγει ότι σύμφωνα με τις φωτογραφίες, το όχημα του προπορευόταν του οχήματος του Ενάγοντα και ότι τα οχήματα που κινούνται σε κύρια οδό έχουν προτεραιότητα έναντι οχημάτων τα οποία είναι σταματημένα και ακινητοποιημένα στο πλάι του δρόμου. Περαιτέρω αναφέρει ότι μετά την σύγκρουση, επειδή βρισκόταν μέσα στον δρόμο και για να μην προκαλεί εμπόδιο στους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου, μετακινήθηκε αριστερά και στάθμευσε το όχημα του μπροστά από το όχημα του Ενάγοντα, στο σημείο που φαίνεται στις φωτογραφίες. Αρνείται ότι επιχείρησε να σταθμεύσει και λέγει ότι οδηγούσε ευθεία μέσα στον κύριο δρόμο ενώ από τις φωτογραφίες φαίνεται ότι ακόμα και να ήθελε να σταθμεύσει, υπήρχε αρκετός χώρος. Καταληκτικά ανέφερε ότι από τις ζημιές και τη θέση του οχήματος του Ενάγοντα προκύπτει ότι είναι ο Ενάγοντας που φέρει την ευθύνη για το ατύχημα. Σημειώνω επίσης, στο σημείο αυτό, ότι αν και αμφότεροι οι διάδικοι είχαν τη δυνατότητα να ζητήσουν όπως αντεξετάσουν τον ομνύοντα της άλλης πλευράς, εντούτοις ουδέποτε ζητήθηκε να γίνει κάτι τέτοιο και η ακρόαση ολοκληρώθηκε με τις αγορεύσεις των συνηγόρων. Μη αμφισβητούμενα γεγονότα Από την προσκομισθείσα μαρτυρία, ως αυτή συνοψίζεται και ανωτέρω, προκύπτει ότι τα πιο κάτω γεγονότα αποτελούν κοινό έδαφος μεταξύ των μερών. (α) Την 13/12/2015 και μεταξύ των ωρών 10:45 - 11:00, επί της οδού Αγίας Φυλάξεως στη Λεμεσό, επισυνέβη ατύχημα μεταξύ του οχήματος με αρ. εγγραφής Α το οποίο οδηγείτο από τον Ενάγοντα και το οποίο ήταν ασφαλισμένο για ευθύνη έναντι τρίτου στην Ασφαλιστική Εταιρεία Royal Crown η οποία είναι ασφαλιστική εταιρεία στην Κύπρο και διεξάγει ασφαλιστικές εργασίες και του οχήματος με αρ. εγγραφής Β το οποίο οδηγείτο από τον ΜΥ1 και το οποίο ήταν ασφαλισμένο για ευθύνη έναντι τρίτου στην Εναγόμενη Εταιρεία η οποία είναι ασφαλιστική εταιρεία στην Κύπρο και διεξάγει ασφαλιστικές εργασίες. (β) Αποτελεί επίσης κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων η ασφαλιστική εταιρεία του Ενάγοντα κατέβαλε για σκοπούς αποζημίωσης και επιδιόρθωσης του οχήματος του τελευταίου, το συνολικό ποσό των €1.309,15 που είναι και το ποσό το οποίο ο Ενάγοντας αξιώνει με την παρούσα αγωγή. Για τις πιο πάνω κοινές θέσεις των διαδίκων προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Η ουσιαστική διαφωνία των μερών αφορά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη το επίδικο ατύχημα, ποιος δηλαδή ευθύνεται γι' αυτό ενώ αμφισβητούμενες είναι και οι κατ' ισχυρισμό ζημιές του οχήματος του Ενάγοντα. Νομική πτυχή Αμέλεια συνίσταται στην παράλειψη εκπλήρωσης καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων που χρησιμοποιούν τον δρόμο, που κατά λογική πρόβλεψη μπορούν να επηρεαστούν από τις πράξεις του οδηγού (βλ. Σωκράτους ν Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1). Το δε μέτρο κρίσης της οδικής συμπεριφοράς είναι αυτό του επιπέδου επιμέλειας του μέσου οδηγού. Παραπέμπω προς τούτο στην Βίκης ν Νεοφύτου
(1990)1 ΑΑΔ 345 στην οποία λέχθηκαν τα εξής: «Όπως διαφαίνεται από τις αποφάσεις στις οποίες έχει αναφερθεί ο δικηγόρος του εφεσείοντα και, γενικότερα, από τις αρχές που διέπουν τον καθορισμό της αμέλειας, το μέτρο με το οποίο κρίνονται οι πράξεις προσώπων που χρησιμοποιούν το δημόσιο δρόμο, είναι εκείνο του μέσου συνετού ανθρώπου, και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ενός εκάστου ποικίλλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για τη λήψη προφυλακτικών μέτρων μορφοποιείται ενόψει κινδύνου ο οποίος διαφαίνεται κατά λογική πρόβλεψη.» Τέλος, στην Φοινικαρίδης ν Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, λέχθηκε ότι: «. η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς, θα υπενθυμίζαμε πως, γενικά, εφόσο η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια.» Αξιολόγηση και ευρήματα Έχοντας διεξέλθει του περιεχομένου των ενόρκων δηλώσεων που κατατέθηκαν αλλά και των εμπεριστατωμένων αγορεύσεων των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων, προχωρώ να αξιολογήσω την ενώπιον μου προσαχθείσα μαρτυρία, έχοντας επίσης υπόψη μου τις κοινά αποδεκτές θέσεις των διαδίκων για τις οποίες έχω ήδη προβεί σε ανάλογα ευρήματα αλλά και το τι συνεπάγεται για την εκδοχή του κάθε διαδίκου η μη αντεξέταση του ενόρκως δηλούντα της άλλης πλευράς. Για το θέμα αυτό παραθέτω αυτούσιο το πιο κάτω απόσπασμα από την πρόσφατη απόφαση στην Περατικού ν Ελληνικής Τράπεζας Χρηματοδοτήσεις Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 287/2013, απόφαση ημερομηνίας 16 Ιουνίου 2021, ECLI:CY:AD:2021:A254: «.δεν υφίσταται άκαμπτος κανόνας ότι πρέπει ατέγκτως να εξάγονται ή να συνάγονται (στην κάθε περίπτωση), δυσμενή συμπεράσματα (οποιασδήποτε μορφής), εξαιτίας της παράλειψης διαδίκου να αντεξετάσει. Η μη αντεξέταση μαρτύρων δεν υποδηλοί πως η μαρτυρία των μαρτύρων αυτών γίνεται άνευ ετέρου αποδεκτή στη μορφή που παρουσιάζεται. Μηδέ και απολήγει σε εξαγωγή ανάλογων ευρημάτων, χωρίς αξιολόγηση της υπόλοιπης μαρτυρίας. Τουναντίον, το Δικαστήριο - με την κάθε υπόθεση να κρίνεται στη βάση των γεγονότων και περιστάσεων της - αναμένεται (στην κανονική πορεία των πραγμάτων), να αξιολογεί τις προβαλλόμενες εκδοχές και να καταλήγει στην κρίση του, συνυπολογίζοντας (κατά την αξιολογική βάσανο) και την όποια δυνητική επίδραση τής απουσίας αντεξέτασης, σταθμίζοντας (μεταξύ άλλων), το σύνολο των δικονομικών χειρισμών του αντεξετάζοντα, τους λόγους για τη μη αντεξέταση (στην έκταση που τούτοι μπορεί να αιτιολογήθηκαν ή και να ανακύπτουν από τα γεγονότα), τη φύση, το είδος και περιεχόμενο της μαρτυρίας τού μάρτυρα (αλλά και του μέρους εκείνου της μαρτυρίας του που δεν έτυχε αντεξέτασης), ως και πολλές άλλες μεταβλητές και γνώμονες που μπορεί (κατά περίπτωσιν), να έχουν τη δική τους αξία στην όλη δικαστική συνειρμική διεργασία και την προς τούτο ενάσκηση της παρεχόμενης διακριτικής ευχέρειας (βλ. Ρεουλλά ν Ιωάννου, ΠΕ 358/13, ημ. 17.2.21, Σκορδής ν Λάντου και Άλλων, ΠΕ 429/12, ημ. 22.4.20, ECLI:CY:AD:2020:A127, Αντωνάκης Χρ Σολομωνίδης Λτδ και Άλλων ν Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και Άλλου
(2005)1(Α) ΑΑΔ 491, 496, Σκάρος ν Χριστοδούλου και Άλλων
(1998)1(Α) ΑΑΔ 291, 296, Adidas v The Jonitexo Limited
(1987)1 CLR 383, 388-389).» Καταρχάς θα συμφωνήσω με τη θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Εναγόμενης ως προς το ότι η εκδοχή του Ενάγοντα, όπως αυτή προβλήθηκε κατά την ακρόαση, δεν φαίνεται να συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του αφού ενώ στο δικόγραφο του ο Ενάγοντας αφήνει να νοηθεί ότι το ατύχημα επισυνέβη ενώ οδηγούσε το όχημα του νόμιμα και κανονικά στην οδό Αγίας Φυλάξεως και βρισκόταν σε αναμονή για να προχωρήσει, με την μαρτυρία του προβάλλει τον ισχυρισμό ότι το όχημα του στην πραγματικότητα δεν οδηγείτο εντός της οδού αλλά βρισκόταν «σχεδόν ολόκληρο» στο χώρο στάθμευσης στην αριστερή πλευρά του δρόμου, σε στάση αναμονής και με σκοπό να εισέλθει στην Αγίας Φυλάξεως. Είναι θεωρώ περιττό να επισημάνω είναι ότι πολύ διαφορετική, ως θέμα πραγματικό και κατ' επέκταση νομικό, η περίπτωση όπου ο Ενάγοντας επιχειρεί να εισέλθει σε κύριο δρόμο από στάση αναμονής εκτός του δρόμου από την περίπτωση όπου ο Ενάγοντας ήδη βρίσκεται νόμιμα και κανονικά σε αναμονή εντός του δρόμου. Ως προς το πως τυχόν διάσταση μεταξύ δικογράφου και μαρτυρίας επηρεάζει την αξιοπιστία της προβαλλόμενης εκδοχής, παραπέμπω ενδεικτικά στην απόφαση στη Νεοφύτου ν Γερακιώτη
(2010)1 ΑΑΔ 25[1]. Έστω όμως και αν ήθελε θεωρηθεί ότι η διάσταση μεταξύ δικογράφου και μαρτυρίας του Ενάγοντα οφείλεται απλά σε «κακή» δικογράφιση και πάλι η μαρτυρία του Ενάγοντα και της ΜΕ1 δεν θα μπορούσε να κριθεί αξιόπιστη για τους εξής λόγους. Σε υποθέσεις όπως η παρούσα, η πραγματική μαρτυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία εφόσον μπορεί να αποτελέσει ασφαλές μέσο για την άσκηση κρίσης για την αξιοπιστία της μαρτυρίας αλλά και για την ακρίβεια της μαρτυρίας σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος (βλ. Κυριάκου ν Δημητρίου
(1997)1 ΑΑΔ 1362, Conway v Νεοφύτου
(2003)1 ΑΑΔ 540). Φωτογραφίες, για παράδειγμα, της σκηνής ή των οχημάτων ή των ζημιών, μπορούν να κατατεθούν και να αποτελέσουν πραγματική μαρτυρία για την κατάδειξη και των ζημιών σε οχήματα αλλά και των συνθηκών κάτω από τις οποίες επισυνέβη το ατύχημα. (βλ. Conway (ανωτέρω), Το Δίκαιο της Απόδειξης των Τ. Ηλιάδη και Ν. Γ. Σάντη, Β' Έκδοση, 2016, σελ. 337) Στην παρούσα υπόθεση, φωτογραφίες των οχημάτων έχουν παρουσιαστεί ως τεκμήρια από όλους τους μάρτυρες, οι οποίες φωτογραφίες δεν αμφισβητούνται ότι απεικονίζουν τα δύο οχήματα, το μεν όχημα του Ενάγοντα στην θέση τελική του θέση, ήτοι μετά που επισυνέβη το επίδικο ατύχημα και του ΜΥ1 στη θέση που αυτός αναφέρει ότι στάθμευσε μετά την σύγκρουση. Οι φωτογραφίες δε που επισυνάπτονται στην εκτίμηση της πλευράς του Ενάγοντα (Τεκμήριο Ε) και οι οποίες επίσης δεν αμφισβητήθηκαν καταδεικνύουν την ζημιά του οχήματος του Ενάγοντα η οποία φαίνεται να είναι, ως διαπιστώνει και η ΜΕ1 «στο μπροστινό δεξί μέρος στον μπροστινό προφυλακτήρα και στο νούμερο του εν λόγω οχήματος». Με βάση λοιπόν αυτήν τη μη αμφισβητούμενη πραγματική μαρτυρία, την οποία αποδέχομαι, προβαίνω σε περαιτέρω εύρημα ότι από την επίδικη σύγκρουση, το όχημα του Ενάγοντα υπέστη ζημιές και στην πρόσθια όψη του οχήματος, στο σημείο δηλαδή που είναι η πινακίδα εγγραφής, αλλά και, όπως ο ίδιος ο εκτιμητής του Ενάγοντα ανέφερε και δεν αμφισβητήθηκε επί τούτου, στο «φτερό» που καλύπτει τον δεξί μπροστινό τροχό ("front wheel arch moulding"). Όσον αφορά το όχημα του ΜΥ1 δε, δεν αμφισβητείται από κανένα και καθίσταται περαιτέρω εύρημα μου ότι αυτό υπέστη ζημιά στο αριστερό πισινό «φτερό». Όπως επίσης προκύπτει από τις μη αμφισβητούμενες φωτογραφίες και είναι άλλωστε κάτι που και ο Ενάγοντας δέχεται, κατά τη στιγμή της σύγκρουσης, μέρος του οχήματος του Ενάγοντα, ήτοι το μπροστινό μέρος του οχήματος του είχε εισέλθει στην λωρίδα που οδηγούσε ο ΜΥ
- Εξετάζοντας τώρα την εκδοχή του Ενάγοντα αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος, όπως αυτή προωθήθηκε από τον ίδιο και την ΜΕ1 και αντιπαραβάλλοντας την εν λόγω εκδοχή με την πραγματική και μη αμφισβητούμενη μαρτυρία των φωτογραφιών επί των οποίων προέβηκα σε σχετικά ευρήματα, παρατηρώ τα εξής. Σύμφωνα με την εκδοχή του Ενάγοντα (παρατίθεται αυτολεξεί): «Ενώ το όχημα μου ήταν σταματημένο σχεδόν ολόκληρο στο χώρο στάθμευσης και ενώ εγώ ακόμα βρισκόμουν σε αναμονή με σκοπό να εισέλθω στον δρόμο όταν ελευθερωθεί, κατά τον ίδιο χρόνο όχημα με αρ. εγγραφής [Β] το οποίο κινείτο στην οδό Αγίας Φυλάξεως και είχε την ίδια κατεύθυνση με το δικό μου όχημα, επιχείρησε να σταθμεύσει μπροστά από το όχημα μου με αποτέλεσμα να κτυπήσει στο δεξί μπροστινό μέρος του οχήματος μου» Η εκδοχή αυτή όμως, δεν μπορεί να εξηγήσει ή να δικαιολογήσει πως προέκυψαν ζημιές στο όχημα του Ενάγοντα στον μπροστινό προφυλακτήρα και στην πινακίδα που επίσης βρίσκεται στην μπροστινή όψη του οχήματος του αφού ως θέμα κοινής λογικής, για να υπέστησαν ζημιές εκείνα τα σημεία σημαίνει ότι το όχημα του Ενάγοντα σε κάποια στιγμή συγκρούστηκε μετωπικά με το όχημα του ΜΥ
- Η εκδοχή όμως του Ενάγοντα φέρει τον ΜΥ1 να τον προσέγγισε από το πλάι και ακολούθως να τον πέρασε με κλίση ώστε να σταθμεύσει μπροστά του. Πως τότε είναι δυνατόν ο ΜΥ1 να κτύπησε το όχημα του Ενάγοντα από μπροστά. Η μόνη λογική εξήγηση για τέτοιου είδους ζημιά είναι αν το όχημα του Ενάγοντα, όταν εισήλθε στο δρόμο, κτύπησε το όχημα του ΜΥ1 με το μπροστινό μέρος του, τη στιγμή μάλιστα που ο ΜΥ1 τον είχε ήδη προσπεράσει. Ο ισχυρισμός δηλαδή του Ενάγοντα ως προς το πως επισυνέβη το επίδικο ατύχημα δεν συνάδει με την πραγματική μαρτυρία ενώ, ο ισχυρισμός του ΜΥ1 από την άλλη, ότι το ατύχημα επισυνέβη ενώ το δικό του όχημα προπορευόταν του οχήματος του Ενάγοντα στην κύρια οδό κρίνεται πιστευτός. Άλλωστε με βάση την πραγματική μαρτυρία και τα ανωτέρω ευρήματα μου ως προς το που ήταν το όχημα του Ενάγοντα όταν επήλθε η σύγκρουση δικαιολογεί πλήρως, θεωρώ, τον ΜΥ1 να υποστηρίζει ότι «. ο Ενάγοντας επιχείρησε να βγει από το χώρο στάθμευσης μέσα στον κύριο δρόμο και απέκοψε την δική μου ελεύθερη πορεία, που κινούμουν νόμιμα και κανονικά μέσα στο δρόμο ευθεία...» Για όλους τους πιο πάνω λόγους συνεπώς απορρίπτω την εκδοχή του Ενάγοντα ως προς το πως επισυνέβη το επίδικο ατύχημα και αποδέχομαι την εκδοχή του ΜΥ1 επί της οποίας προβαίνω σε περαιτέρω ανάλογα ευρήματα. Στο σημείο αυτό σημειώνω ότι σε αγωγές που αφορούν αμέλεια, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εκάστοτε Ενάγοντα (βλ. Σοφοκλέους ν Καλογήρου
(1997)1(Α) ΑΑΔ 369). Το επίπεδο απόδειξης είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων το οποίο επιτάσσει ότι ο Ενάγοντας πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (βλ. Κουκούλη κ.α. ν Παπαδημήτρη κ.α., Πολιτική Έφεση αρ. 378/2010, απόφαση ημερομηνίας 29 Ιανουαρίου 2016). Αποτυχία του διάδικου να αποδείξει την υπόθεση του στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων συνεπάγεται και αποτυχία απόσεισης του βάρους απόδειξης που ο διάδικος φέρει, έστω και αν η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από αυτή της άλλης πλευράς (βλ. Μπούλος Μαρσέλ κ.ά. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 ΑΑΔ 1858, Αθανασίου ν. Κουνούνη
(1997)1 ΑΑΔ 614 και Χρυσάνθου κ.ά. ν. Φραντζή
(2010)1 ΑΑΔ 1295). Μάλιστα στην προαναφερθείσα απόφαση στην Κουκουλή κ.α. ν Παπαδημήτρη (ανωτέρω) σχετικά με τις υποθέσεις αμέλειας λέχθηκαν τα εξής: «Η έννοια αυτή ως έχει καθοριστεί από τη νομολογία στο τέλος της ημέρας σημαίνει ότι ο ενάγων πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αυτό ισχύει γενικώς, αλλά και επί όλων των πτυχών της υπόθεσης επί των οποίων ο ενάγων έχει το βάρος, όπως να δείξει την αμέλεια του αντιδίκου του, καθώς επίσης και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας και των ζημιών.» Σε σχέση με την απόδειξη της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ αμέλειας και ζημιάς παραπέμπω επίσης στην Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν Λουκά
(2003)1(Α) ΑΑΔ 447. Εφαρμόζοντας τώρα στα πιο πάνω ευρήματα μου τις αρχές που διέπουν θέματα αμέλειας κατά την χρήση του δρόμου από οδηγούς (βλ. μεταξύ άλλων Σωκράτους ν Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1, Βίκης ν Νεοφύτου
(1990)1 ΑΑΔ 345, Φοινικαρίδης ν Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475) κρίνω ότι ο Ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ότι ο ΜΥ1 ευθύνεται με οποιοδήποτε τρόπο για το επίδικο ατύχημα ή ότι συνέβαλε λόγω αμέλειας ή άλλως πως στην πρόκληση του ατυχήματος. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι, όπως διαφάνηκε κατά την ακρόαση, η αγωγή προωθείται στην βάση των αρχών της υποκατάστασης (subrogation). Αν και δεν εγέρθηκε οποιαδήποτε ένσταση ως προς το ότι ουδέποτε δικογραφήθηκε ότι πρόκειται για τέτοια αγωγή, εντούτοις, η απουσία της δικογράφισης αυτής εγείρει ερωτηματικό κατά πόσο θα μπορούσε ο Ενάγοντας να παρουσιάζεται ότι προωθεί ο ίδιος την παρούσα αγωγή την στιγμή που με την μαρτυρία που ο ίδιος προσκόμισε αυτός έχει αποζημιωθεί πλήρως για τις κατ' ισχυρισμό ζημιές που υπέστη. Αν και αυτό πιθανό να μπορούσε να αποτελέσει επιπρόσθετο λόγο για απόρριψη της αγωγής, ενόψει του ότι το θέμα δεν εγέρθηκε από πλευράς της Εναγόμενης δεν θα με απασχολήσει περαιτέρω. Για όλους λοιπόν τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Εναγόμενης και εναντίον του Ενάγοντα ως θα αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ...................................... Β. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] «Τα πιο πάνω συνδέονται και με την ευρύτερη διαπιστωθείσα αναξιοπιστία του εφεσείοντα ενόψει και της διάστασης της ζώσας μαρτυρίας του, έναντι των δικογραφημένων ισχυρισμών του. Αδίκως ο εφεσείων βάλλει κατά της απόφασης για αυτό το ζήτημα εφόσον ορθά, κρίνεται, το πρωτόδικο Δικαστήριο εντόπισε ανακολουθία μεταξύ των δικογραφημένων ισχυρισμών της υπεράσπισης και ανταπαίτησης και της μαρτυρίας που δόθηκε ενόρκως.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο