Πολεμίτου - Παναγιώτου κ.α. ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 3158/13, 21/1/2022

(1991), 1 Α.Α.Δ., 934, αναφέρθηκε ότι η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμα και όταν τέτοια τροποποίηση είναι το αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά, η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Όπως συνάγεται από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, το πρώτιστο ερώτημα σε αιτήσεις τροποποιήσεις, το οποίο θα πρέπει να επιλύσει το Δικαστήριο, συνίσταται στο κατά πόσο η τροποποίηση είναι αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς των διαδίκων και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των διαδικασιών. Τούτη η προσέγγιση επιβεβαιώθηκε και στη σχετικά πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην υπόθεση Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου v. Ιεροδιακόνου, Πολιτικές Εφέσεις 306/16 και 307/16, ημερ. 06.07.18. Σε αυτήν την γενική αρχή εξαίρεση αποτελούν εκείνες οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση είναι δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί όπου η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής. Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές και έχοντας επίσης υπόψη μου την αίτηση, την ένσταση, τις εκατέρωθεν υποστηρικτικές ένορκες δηλώσεις, ως επίσης και τις αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων, οι οποίες έχουν μελετηθεί στο σύνολό τους, θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο στην προκειμένη περίπτωση το αίτημα το οποίο έχει υποβληθεί είναι αιτιολογημένο ή όχι. Θα ξεκινήσω με το ζήτημα της κακής πιστής που επικαλείται η πλευρά των Καθ' ων η Αίτηση. Είναι εμφανές ότι η κακή πίστη συμπλέκεται με την καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης, καθώς και με το ότι, σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζουν οι Καθ' ων η Αίτηση, τυχόν έγκρισή της θα συνεπάγεται στέρηση της επίδικης ιδιοκτησίας. Η τελευταία αυτή παράμετρος θα τύχει σχολιασμού κατωτέρω σε άλλο σημείο της απόφασής μου. Επί του παρόντος εξετάζω το ζήτημα της κακής πιστής σε συνάρτηση με την καθυστέρηση, για την οποία σημειώνω ότι είναι κοινά αποδεκτό και αντικειμενική διαπίστωση ότι όντως η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε με αρκετή καθυστέρηση. Οι ημερομηνίες, άλλωστε, ομιλούν από μόνες τους. Η καθυστέρηση αποτελεί έναν από τους παράγοντες που προσμετρούν στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Σύμφωνα, όμως, με τη νομολογία δεν αποτελεί εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα παράγοντα αποφασιστικής σημασίας. Όπως προκύπτει από τη νομολογία, η καθυστέρηση εξετάζεται σε συνάρτηση με τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης, σε συνδυασμό φυσικά με τους υπόλοιπους παράγοντες που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας. Εν προκειμένω, θεωρώ ότι, παρά το γεγονός ότι υπήρξε σημαντική καθυστέρηση στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης, εντούτοις αυτή δεν είναι τέτοιας έκτασης που θα μπορούσε να θέσει εκποδών την αιτούμενη τροποποίηση. Η επίκληση εκ μέρους του ευπαίδευτου συνηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση της υπόθεσης Παπαδόπουλος v. Euro Investment & Finance Ltd, στην οποία έγινε αναφορά και στην υπόθεση Στρίντζη Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία v. Επίσημου Παραλήπτη και Εφόρου Εταιρειών, θεωρώ ότι διαφοροποιείται από τα γεγονότα της υπό κρίση αίτησης σε δύο βασικά σημεία. Καταρχάς, η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και αφετέρου, στις υποθέσεις στις οποίες με παρέπεμψε ο κ. Φαίδωνος, η αίτηση τροποποίησης όχι μόνο καταχωρήθηκε μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, αλλά και μετά την παρουσίαση αριθμού μαρτύρων εκ μέρους της Υπεράσπισης. Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρθηκε και στην υπόθεση Παφίτης & Υιοί Λτδ v. Γενικού Εισαγγελέα,

(2012)1 Α.Α.Δ 745 η καθυστέρηση, ακόμα και αν οφείλεται σε αμέλεια ή αβλεψία, δεν οδηγεί άνευ ετέρου και σε διαπίστωση περί ύπαρξης κακοπιστίας. Στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση όντως δεν περιλαμβάνεται η λέξη «λάθος» ή «αβλεψία». Είναι, όμως, εμφανές από όσα καταγράφονται στη σχετική ένορκη δήλωση, ότι η μη συμπερίληψη των ισχυρισμών που επιχειρείται να εισαχθούν αποδίδεται σε λάθος. Υποδεικνύεται, ότι η ύπαρξη λάθους ή παράλειψης εκ μέρους του Αιτητή δεν συνεπάγεται την απόρριψη της αίτησης τροποποίησης στην απουσία στοιχείων που να δεικνύουν δόλο ή πρόκληση αδικίας στην άλλη πλευρά. Στην παρούσα, δεν διαπιστώνω είτε την ύπαρξη δόλου, είτε την πρόκληση αδικίας στην πλευρά των Καθ' ων η Αίτηση. Προχωρώ στους λόγους ένστασης σε σχέση με το ότι η υπό κρίση αίτηση είναι νόμω και/ή ουσία αβάσιμη. Η εισήγηση των Καθ' ων η Αίτηση ότι τυχόν έγκριση της επίδικης αίτησης θα οδηγήσει σε ολική στέρηση της επίδικης ιδιοκτησίας είναι, κατά την άποψή μου, πρόωρη, καθώς άπτεται της ουσίας της υπόθεσης. Στο παρόν στάδιο το Δικαστήριο, εξετάζοντας την αίτηση τροποποίησης, δεν αποφαίνεται επί της βασιμότητας των ισχυρισμών που επιχειρείται να εισαχθούν μέσω αυτής, αλλά περιορίζεται στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας η οποία διέπεται από τις αρχές που καθιέρωσε η νομολογία σε σχέση με τη Δ.

1. Το κατά πόσο αυτοί οι ισχυρισμοί θα μετουσιωθούν σε γεγονός αφορά άλλο στάδιο της διαδικασίας, ήτοι αυτό της εκδίκασης της ουσίας της υπόθεσης. Όσα έχω αναφέρει πιο πάνω ισχύουν και αναφορικά με την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση περί ύπαρξης κωλύματος σε σχέση με τους ισχυρισμός που επιχειρεί να εισαγάγει η πλευρά του Αιτητή. Παρομοίως τα προαναφερόμενα ισχύουν και σε σχέση με την επίκληση του άρθρου 61 του Κεφ.
2. Επαναλαμβάνω, ότι και το εν λόγω ζήτημα άπτεται θέματος ουσίας που, ως ήδη αναφέρθηκε, δεν θα εξεταστεί στο παρόν στάδιο. Άλλωστε, επί του τελευταίου αυτού ζητήματος θα πρέπει να επισημάνω ότι ο ισχυρισμός περί παραδρομής ή λάθους περιλαμβάνεται ήδη στο υφιστάμενο δικόγραφο της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, ενώ η Ανταπαίτηση του Αιτητή, όπως αυτή περιλαμβάνεται στο υφιστάμενο δικόγραφο, δεν επιχειρείται να τροποποιηθεί. Ταυτόχρονα, σημειώνω ότι στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση δεν προβάλλεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί λανθασμένου διαδικαστικού διαβήματος εκ μέρους του Αιτητή, σε συνάρτηση πάντοτε με το άρθρο 61 του Κεφ.
3. Τέλος, παρατηρώ ότι τυχόν έγκριση του επίδικου αιτήματος δεν προκαλεί οποιονδήποτε εκτροχιασμό της δίκης, ούτε και εισάγονται νέα επίδικα ζητήματα. Αντιθέτως, σημειώνω ότι οι ισχυρισμοί που επιθυμεί ο Αιτητής να εισάξει με την αιτούμενη τροποποίηση ουσιαστικά αποσκοπούν στο να παρασχεθούν περαιτέρω λεπτομέρειες και να διευκρινιστεί ο ισχυρισμός που ήδη προβάλλεται μέσα από το υφιστάμενο δικόγραφο περί της απαλλοτρίωσης που διενεργήθηκε στις 17.12.
4. Ως εκ των ανωτέρω, η αίτηση εγκρίνεται. Εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος 1 Α, Β, Γ και Δ της υπό κρίση αίτησης. Τροποποιημένη Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση να καταχωρηθεί εντός 7 ημερών από σήμερα. Η πλευρά του Αιτητή να ζητήσει το αργότερο μέχρι τις 24.01.22 το σχετικό διάταγμα, το οποίο θα πρέπει να συνταχθεί αυθημερόν. Τυχόν Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από την παράδοση του τροποποιημένου δικογράφου. Οι ανωτέρω προθεσμίες ισχύουν ανεξαρτήτως του περί Πολιτικής Δικονομίας (τροποποιητικού) (Αρ.1) διαδικαστικού κανονισμού του
5. Τα έξοδα που θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης, ως επίσης και της υπό κρίση αίτησης, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή και θα είναι εισπραχθέντα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) .............. Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil Jurisdiction/Other Actions/Interim Αναφορά: Αίτηση Τροποποίησης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο