ΠΑΝΤΕΛΙΔΗ ν. ΠΑΝΑΡΕΤΟΥ κ.α., Αγωγή αρ.: 1865/2013, 22/2/2022

(1990)3 Α.Α.Δ. 3951 αναφέρθηκαν τα εξής: «Η επιθεώρηση εγγράφων σε αστικές διαδικασίες διέπεται από τη Δ.28 των Κανόνων Πολιτικής Δικονομίας. Οι θεσμοί 5 και 9 παρέχουν εξουσία στο Δικαστήριο να εκδώσει διαταγή για επιθεώρηση εγγράφων και λήψη αντιγράφων τους εκτός στις περιπτώσεις που κατά την κρίση του δεν είναι αναγκαίο για τη δίκαιη εκδίκαση των επίδικων θεμάτων ή για τον περιορισμό των εξόδων της διαδικασίας». Σύμφωνα με το θεσμό 5 της Διαταγής 28 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών ζητείται με αίτηση η επιθεώρηση εγγράφων τα οποία πρέπει να είναι καθορισμένα, ο αιτούμενος διάδικος να δικαιούται να τα επιθεωρήσει, να βρίσκονται στην κατοχή ή έλεγχο του αντιδίκου. Το Δικαστήριο θα αρνηθεί να εκδώσει διάταγμα για επιθεώρηση τέτοιων εγγράφων εφ' όσον κρίνει ότι δεν είναι αναγκαίο είτε (α) για την δίκαια αποπεράτωση του ζητήματος ή (β) για εξοικονόμηση εξόδων. Ενώ από τα πιο πάνω, διαπιστώνεται ότι το Δικαστήριο ασκεί διακριτική εξουσία όταν εξετάζει τέτοιο ζήτημα, λαμβάνοντας υπόψη την φύση της υπόθεσης, τις θεραπείες που ζητούνται , τα γεγονότα επί των οποίων εδράζεται η αίτηση και τα γεγονότα και/ή ισχυρισμοί όπως προβάλλονται στην ένορκη δήλωση που στηρίζει την αίτηση σε συνάρτηση. Στο σύγραμμα Halsbury's, Laws of England (3η Έκδοση), Τόμος 12, Κεφάλαιο "Discovery, Inspection and Interrogatories" Παράγραφος 84 παρέχεται η δυνατότητα λήψης αντιγράφων: «84. The right to copies. A party entitled to inspect documents is also entitled to take copies or have them made for him. This right is incidental to the right to inspect (t). The right to the copies may, however, sometimes be more limited than the right to inspect. The right to inspection may, in special cases, extend to the whole of a book or document to find out what part of it really concerns the party exercising the right, but in such a case the party inspecting is only entitled to take copies of those parts which are relevant to the issue (u). Prima facie the party or his solicitor inspecting the document may make the copy himself (a). When, however, inspection of documents not mentioned in the party's affidavits or pleadings is obtained by means of an order made on an application for production of specific documents (b), it would seem from the form of the order prescribed(c) that a party must bespeak the copies and is not entitled as of right to make them himself (d), as he is where, as usually happens, inspection is obtained by means of a notice (e)». Ο σκοπός της Διαταγής 28 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών έχει ως σκοπό τη διευκόλυνση της προετοιμασίας για την ακρόαση και αποκάλυψη (Discovery), Παρουσίαση ή Προσαγωγή (Production) και Επιθεώρηση (Inspection) διατάσσεται μόνο όπου τα έγγραφα είναι σχετικά με τα επίδικα θέματα (βλέπε Annual Practice, 1962 σελ. 719). Για την ενάσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου η νομολογία μας καθορίζει ότι το αίτημα δεν θα πρέπει να γίνεται για σκοπούς ψαρέματος μαρτυρίας (fishing of evidence), ενώ συνήθως ως χρόνος έκδοσης τέτοιων διαταγμάτων καθορίζεται το διάστημα μεταξύ της καταχώρισης των δικογράφων και πριν την έναρξη της ακρόασης γιατί τότε διαφαίνονται τα επίδικα θέματα. Βλ. The National Bank of Greece S.A. v Paraskevas Mitsides Debtor and other

(1962)1 C.L.R.,

1. Καταρχάς να αναφερθεί ότι η αγωγή αρ. 1865/2013 καταχωρήθηκε περί την 14/05/
2. Περί την 27.05.2014 καταχωρήθηκε ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων εκ μέρους των Εναγόμενων στην οποία αναγράφεται ότι οι Εναγόμενοι 1 και 2 έχουν στην κατοχή τους τα ακόλουθα έγγραφα: Aστυνομική έκθεση Εκτίμηση οχήματος XXXXX39 Φωτογραφίες οχημάτων Είναι παραδεκτό ότι πρώτη φορά ζητήθηκε από τον Αιτητή επιθεώρηση των εγγράφων αυτών περί τον Ιανουάριο 2022 και κατά το στάδιο συνέχισης της ακροαματικής διαδικασίας. Απέστειλε στους δικηγόρους των Εναγομένων σχετικό η-μήνυμα όπου ζήτησε τα έγγραφα. Οι δικηγόροι απάντησαν ότι θα έστελναν τα έγγραφα με αρ. 1 και 3 τα οποία έστειλαν στις 09.02.2022, δύο μέρες μετά την καταχώρηση της Αίτησης αλλά αρνήθηκαν να επιτρέψουν επιθεώρηση και λήψη αντιγράφου σε σχέση με το έγγραφο υπ'αριθμό 2 εκτίμηση οχήματος. Στην ουσία η Ένσταση στην επιθεώρηση αφορά το εν λόγω έγγραφο. Προχωρώ να εξετάσω τους λόγους Ένστασης Kαθυστέρηση στην καταχώρηση της Αίτησης Οι Καθ΄ών η Αίτηση ισχυρίζονται ότι η Αίτηση καταχωρήθηκε με πολύ μεγάλη καθυστέρηση και/ή σε στάδιο που δεν είναι κατάλληλο και/ή ενώ έχουν ήδη ακουστεί τρεις μάρτυρες για τον Ενάγοντα. Τα μέρη, με τη συμπλήρωση των δικογράφων, είχαν διαταχθεί από το Δικαστήριο να καταχωρήσουν ένορκες δηλώσεις αποκάλυψης των εγγράφων τους και η πλευρά των Καθ΄ ων η αίτηση συμμορφώθηκε στις 27/5/2014, ήτοι πριν από 8 χρόνια. Η ομνύουσα ουδεμία εξήγηση δίνει ως προς το γιατί ο Ενάγοντας δεν ζήτησε μέχρι σήμερα επιθεώρηση των αποκαλυφθέντων εγγράφων. Υποστηρίζει επίσης ότι αν ο Ενάγοντας θεωρούσε αναγκαίο να επιθεωρήσει τα εν λόγω έγγραφα για σκοπούς προετοιμασίας της υπόθεσης του δε θα περίμενε για τόσο μεγάλο χρονικό διάστηκα. Η ακρόαση των αγωγών έχει ξεκινήσει και έχουν ήδη ακουστεί τρεις μάρτυρες για την πλευρά του Ενάγοντα. Από την άλλη πλευρά ο συνήγορος του Αιτητή εισηγείται ότι ο παράγοντας καθυστέρηση δεν μπορεί να αποτελέσει ικανό λόγο για απόρριψη της Αίτησης και ότι στους θεσμούς δεν προνοείται προθεσμία που πρέπει να ζητούνται τα έγγραφα. Ως προς αυτό το σημείο να αναφέρω ότι όντως δε προνοείται προθεσμία που πρέπει να ζητούνται τα έγγραφα αλλά ως προκύπτει και από τη νομολογία μας ο χρόνος έκδοσης τέτοιων διαταγμάτων καθορίζεται το διάστημα μεταξύ της καταχώρισης των δικογράφων και πριν την έναρξη της ακρόασης γιατί τότε διαφαίνονται τα επίδικα θέματα. Θεωρώ ότι όντως το αίτημα καταχωρήθηκε με καθυστέρηση αλλά κρίνω ότι δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο απόρριψης επειδή το Δικαστήριο έχει την εξουσία να διατάσσει την προσαγωγή εγγράφων (production of documents) σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας βλ Δ.28, Θ. 4 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Σε κάθε περίπτωση δεν κρίνω ότι είναι περίπτωση όπου παραβιάζεται το δικαίωμα των Εναγόμενων στη διεξαγωγή δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο όπως αυτός ορίζεται στο Άρθρο 30

(2)του Συντάγματος και έχει ερμηνευτεί από τη νομολογία μας αφού η υπόθεση ήδη εκδικάζεται. Σχετικότητα με τα επίδικα θέματα Ως ισχυρίζονται οι Εναγόμενοι 1 και 2 η εκτίμηση της οποίας ζητείται η λήψη αντιγράφου με την επίδικη αίτηση, δεν σχετίζεται με τα επίδικα θέματα της υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγής. Πουθενά στα δικόγραφα της υπό αναφορά αγωγής γίνεται αναφορά σε εκτίμηση οχήματος, ούτε υπάρχει απαίτηση για αποζημίωση ισχυριζόμενων ζημιών που υπέστη οποιοδήποτε όχημα και δη το όχημα του οποίου η εκτίμηση ζητείται. Ως έγγραφο άσχετο με τα επίδικα της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής θέματα, η έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων είναι αχρείαστη και δεν θα βοηθήσει στη διαδικασία. Η μη σύνδεση του εγγράφου με τα επίδικα θέματα καθιστά κατ΄ επέκταση την αίτηση καταχρηστική. Ως εκ τούτου τα αιτούμενα διατάγματα δεν πρέπει να εκδοθούν. Πράγματι στα δικόγραφα της υπό εξέταση αγωγής ήτοι της αγωγής αρ. 1865/2013 δε γίνεται αναφορά σε απαίτηση για αποζημίωση ισχυριζόμενων ζημιών. Τέτοια αναφορά όμως γίνεται στη συνεκδικαζόμενη αγωγή με την αγωγή αρ. 1865/2013. Να υπενθυμίσω ότι οι αγωγές συνεκδικάζονται ως προς όλα τα επίδικα θέματα. Το γεγονός ότι η αίτηση δεν έγινε στα πλαίσια της αγωγής αρ. 1866/2013 δε μεταβάλλει το γεγονός ότι η μαρτυρία και η διαδικασία που παρουσιάζεται αφορά και τις δύο αγωγές. Όμως παρατηρώ ότι στην ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων ημερ. 27.05.2014 που καταχωρήθηκε στα πλαίσια της αγωγής αρ. 1865/2013 η ενόρκως δηλούσα η οποία αποκαλύπτει ότι έχει στην κατοχή της την εκτίμηση αναφέρει ότι έχει στην κατοχή της και έλεγχο έγγραφα που σχετίζονται με τα επίδικα θέματα στην αγωγή. Επομένως προκύπτει σύμφωνα με δική τους παραδοχή, ότι τα έγγραφα είναι και σχετικά και βρίσκονται στην κατοχή τους. Απορρίπτεται αυτός ο λόγος ένστασης. Αναγκαιότητα Η πλευρά των Εναγομένων ισχυρίζεται ότι ως προς το λόγο της αναγκαιότητας επιθεώρησης ή λήψης αντιγράφου των εγγράφων στο παρόν προχωρημένο στάδιο της ακρόασης και μετά που έχουν ήδη ακουστεί 3 μάρτυρες για την πλευρά των εναγόντων, δεν δίνεται οποιαδήποτε εξήγηση στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση. Η ομνύουσα περιορίζεται γενικά να αναφέρει ότι είναι αναγκαίο να χορηγηθούν με σκοπό τη δίκαιη και σωστή απονομή της δικαιοσύνης. Δεν εξηγεί πώς θα βοηθήσει στη δίκαιη και σωστή απονομή της δικαιοσύνης η παράδοση των εγγράφων, αφήνοντας ουσιαστικά το αίτημα του Ενάγοντα αστήρικτο και αδικαιολόγητο. Παρατηρώ ότι πράγματι δεν παρέχεται επαρκής εξήγηση για ποιο λόγο και στο παρόν στάδιο εν μέσω της ακροαματικής διαδικασίας είναι αναγκαίο να γίνει η επιθεώρηση του εγγράφου. Ενόψει της αοριστίας και γενικότητας στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση το Δικαστήριο ένιωσε την ανάγκη να ερωτήσει τον ευπαίδευτο συνήγορο ως προς το λόγο που ήταν αναγκαίο η επιθεώρηση του εγγράφου, ο οποίος ανάφερε ότι το ζητά για να γνωρίζει τι θα αντιμετωπίσει και για σκοπούς ισότητας των όπλων. Αυτή η θέση πέραν του ότι δεν αναλύθηκε μέσω της ενόρκου δηλώσεως παρέμεινε μετέωρη. Το Δικαστήριο δεν έχει οτιδήποτε ενώπιον του ως προς το πως θα επηρεαστεί το δικαίωμα του Ενάγοντα για δίκαιη δίκη. Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι έχει παρουσιαστεί ήδη μαρτυρία και εκδοχή επί του θέματος των ζημιών στο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο κος Παντελίδης και έχει ήδη αντεξεταστεί. Πέραν του ότι δεν έχω ακούσει από τη αντεξέταση στην οποία προέβηκε η συνήγορος των Εναγομένων κατά την αντεξέταση του ΜΕ5 εκτιμητή να αναφέρεται σε κάποια άλλη εκτίμηση θεωρώ ότι εάν η πλευρά των Εναγομένων επιλέξει να παρουσιάσει το έγγραφο το οποίο ζητεί να επιθεωρήσει η πλευρά του Ενάγοντα κατά την παρουσίαση των μαρτύρων της δε θα παραβιαστεί κάποιο δικαίωμα του Ενάγοντα ούτε γενικά το δικαίωμα του σε δίκαιη δίκη αφού θα έχει τη δυνατότητα να το εξετάσει και να το αμφισβητήσει. Το να επιθεωρηθεί το έγγραφο στο παρόν στάδιο δεν έχω διαπιστώσει λοιπόν να παραβιάζει δικαίωμα σε δίκαιη δίκη. Ήδη ο Ενάγοντας γνώριζε από το 2014 ότι υπήρχε αυτό το έγγραφο, είχε αποκαλυφθεί, γνώριζε τι θα αντιμετωπίσει για να προετοιμαστεί για την ακρόαση. Επίσης έχει ήδη παρουσιάσει τους μάρτυρες του και εάν επιθυμεί να παρουσιάσει κάποιο άλλο μάρτυρα μπορεί να το πράξει. Δεν έχει καταδειχθεί λοιπόν η ανάγκη έκδοσης των αιτούμενων διαταγμάτων και δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε επαρκής εξήγηση περί της αναγκαιότητας έκδοσης των αιτουμένων διαταγμάτων. Προνομιούχο έγγραφο Πέραν της πιο πάνω κατάληξης μου έχω προχωρήσει και εξετάσει κατά πόσο το έγγραφο του οποίου ζητείται η επιθεώρηση και λήψη αντιγράφου αποτελεί προνομιούχο έγγραφο, αφού σύμφωνα με τη θέση των Εναγομένων καλύπτεται από νομικό επαγγελματικό προνόμιο ετοιμάστηκε κατόπιν οδηγιών των Εναγομένων 2 στα πλαίσια εξασφάλισης μαρτυρίας για σκοπούς της υπεράσπισης τους ως Εναγομένων. Πράγματι ως φαίνεται από τα δικόγραφα οι Εναγόμενοι 2 έχουν προστεθεί στην αγωγή ως ασφαλιστές από τους οποίους ζητείται να αποζημιώσουν τον Ενάγοντα για σωματικές βλάβες και ζημιές που υπέστη κατά το επίδικο στην αγωγή ατύχημα. Οι συνήγοροι των Εναγόμενων εφοδίασαν το Δικαστήριο με αντίγραφο του εν λόγω εγγράφου για να μπορέσει να εξετάσει εάν καλύπτεται από το προνόμιο. Το εν λόγω έγγραφα αναγράφεται ως εμπιστευτικό έγγραφο και ως φαίνεται οι Εναγόμενοι 2 έδωσαν οδηγίες σε εκτιμητές ζητώντας τη γνώμη τους για τις ζημιές του οχήματος. Σύμφωνα επίσης με τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση ο λόγος που το έπραξαν είναι για να έχουν μια άποψη των ζημιών και να πληροφορήσουν σχετικά τους δικηγόρους τους για να λάβουν νομική συμβουλή ως προς το χειρισμό της απαίτησης αλλά και να εξασφαλίσουν μαρτυρία για σκοπούς της υπεράσπισης τους. Για την εξασφάλιση της εν λόγω μαρτυρίας, οι Καθ΄ ων η αίτηση έχουν υποστεί έξοδα. Η θέση αυτή δεν έχει αμφισβητηθεί. Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να επιθεωρήσει το έγγραφο αλλά λαμβάνοντας υπόψη μου και το γεγονός ότι ετοιμάστηκε με σκοπό να αναζητήσουν μαρτυρία οι Εναγόμενοι προς υπεράσπιση τους και έλαβαν σχετικές συμβουλές για το σκοπό αυτό ότι το έγγραφο καλύπτεται από νομικό επαγγελματικό προνομιο και δεν επιτρέπεται η επιθεώρηση του . Ως προς το ζήτημα αυτό παραθέτω κατωτέρω αυτούσιο απόσπασμα από την απόφαση του έντιμου κου Μαλαχτού στην υπόθεση Πόλυ Κυριάκου ν. Ανδρέα Κουμή αγωγή αρ. 5303/2006 Ε.Δ. Λεμεσού ημερ. 30/12/2008 "Αναφέρεται στο σύγγραμμα Civi Litigation, των John O'Hare και Robert N. Hill, 4η έκδοση, 1986, (σελ. 335), πως το μέρος που προβαίνει σε αποκάλυψη εγγράφων μπορεί να ενστεί στην προσαγωγή για επιθεώρηση προνομιούχων εγγράφων, όρος που περιλαμβάνει: Ι. αλληλογραφία μεταξύ πελάτη και των νομικών του συμβούλων και επίσης έγγραφα που ετοιμάστηκαν ενόψει του Δικαστικού αγώνα (νομικό επαγγελματικό προνόμιο) ΙΙ. έγγραφα που τείνουν να ενοχοποιήσουν ή να εκθέσουν σε ποινή, και ΙΙΙ. έγγραφα η επιθεώρηση των οποίων θα απέβαινε σε βλάβη του δημοσίου συμφέροντος. Στο σύγγραμμα Phipson on Evidence, 16η έκδοση, 2005, στην παράγρ. 23-81 αναφέρεται πως (σε δική μου μετάφραση): «Η δεύτερη κατηγορία του νομικού επαγγελματικού προνομίου είναι πλατύτερη από την πρώτη, αλλά εγείρεται μόνο όταν δικαστικός αγώνας επίκειται ή εκκρεμεί. Από αυτό το σημείο οιεσδήποτε επικοινωνίες μεταξύ πελάτη και του δικηγόρου του ή αντιπροσώπου του, ή μεταξύ ενός εξ αυτών και τρίτου προσώπου, θα είναι προνομιούχες εάν γίνονται μόνο ή για τον κυρίαρχο σκοπό της παροχής ή λήψης νομικής συμβουλής αναφορικά με τη δικαστική διαδικασία ή της συλλογής μαρτυρίας για χρήση στη δικαστική διαδικασία. Αυτή είναι η βάση της επίκλησης προνομίου για αλληλογραφία με μάρτυρες γεγονότων ή εμπειρογνώμονες, και αποδείξεις, εκθέσεις ή έγγραφα που δημιουργούνται από αυτούς. Η αρχή είναι ότι ένας διάδικος ή εν δυνάμει διάδικος θα πρέπει να είναι ελεύθερος να αναζητήσει μαρτυρία χωρίς να είναι υπόχρεος να αποκαλύψει τα αποτελέσματα των ερευνών του στην άλλη πλευρά.» Στην παραγρ. 23-84 του ιδίου συγγράμματος γίνεται παραπομπή στην Re Highgrade Traders

(1984)B.C.L.C 151 όπου οι ασφαλιστές ζήτησαν εκθέσεις καθ΄ όσον αφορά την αιτία της πυρκαγιάς. Αποφασίστηκε πως είχαν ζητηθεί για δύο σκοπούς, πρώτον για να μπορέσει η εταιρεία να αποφασίσει κατά πόσο να αντιτεθεί στην ασφαλιστική απαίτηση και δεύτερο, για να παράσχει μαρτυρία επί της αιτίας της πυρκαγιάς στα χέρια των δικηγόρων εάν οι εκθέσεις έτειναν να δείξουν ότι τη φωτιά προκάλεσε ο ασφαλισμένος. Πρωτόδικα αποφασίστηκε πως μόνο ο δεύτερος σκοπός καλυπτόταν από προνόμιο και άρα το κριτήριο του κυρίαρχου σκοπού δεν ικανοποιείτο. Αποφασίστηκε κατ΄ έφεση πως οι δύο σκοποί δεν μπορούσαν να διαχωριστούν και ότι στην πραγματικότητα υφίστατο ένας σκοπός που καλυπτόταν από προνόμιο, δηλαδή να αποφασιστεί κατά πόσο θα υπερασπίζονταν την απαίτηση και να δυνηθούν οι δικηγόροι να τους συμβουλεύσουν επ΄ αυτού. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστραλίας στην The Daniels Corporation International Pty Ltd v. Australian Competition and Consumer Commission

(2002)H.C.A. 49 αναφέρει πως (σε δική μου μετάφραση): «Είναι τώρα καθιερωμένο ότι το νομικό επαγγελματικό προνόμιο είναι κανόνας ουσιαστικού δικαίου ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ένα πρόσωπο για να αρνηθεί να παραχωρήσει πληροφορίες ή να παρουσιάσει έγγραφα τα οποία θα αποκαλύψουν επικοινωνίες μεταξύ πελάτη και του δικηγόρου του που γίνονται για τον κυρίαρχο σκοπό της λήψης ή παραχώρησης νομικής συμβουλής ή της παραχώρησης νομικών υπηρεσιών περιλαμβανομένης της εκπροσώπησης σε νομικές διαδικασίες.» Στην επίσης Αυστραλιανή απόφαση Trade Practices Commission v. Sterling

(1979)36 F.L.R. 244 αναφέρονται διάφορες περιπτώσεις εγγράφων που έχουν νομικό επαγγελματικό προνόμιο. Περιλαμβάνεται η περίπτωση επικοινωνιών και εγγράφων μεταξύ του δικηγόρου του διάδικου και τρίτου προσώπου εάν γίνονται ή ετοιμάζονται όταν αναμένεται ή εκκρεμεί δικαστική διαδικασία για σκοπούς της δικαστικής διαδικασίας, για τον σκοπό της λήψης συμβουλής για τη διαδικασία ή μαρτυρίας που θα χρησιμοποιηθεί σε αυτή ή πληροφορία που μπορεί να οδηγήσει στην αποκόμιση τέτοιας μαρτυρίας. Βλ. Wheeler v. Le Marchant

(1881)17 Ch.D. 675; Laurenson v. Wellington City Corporation

(1972)NZLR 510 και O'Sullivan v. Morton

(1911)VLR 70. Αναφέρεται στο σύγγραμμα Civil Litigation (πιο πάνω) (σελ. 340) πως όταν το έγγραφο είναι προνομιούχο, το Δικαστήριο δεν δύναται να διατάξει την επιθεώρηση του ακόμα και αν είναι πολύ σημαντικό για την απονομή της δικαιοσύνης, πλην όμως το κατά πόσο το έγγραφο είναι προνομιούχο πρέπει να αποφασίζεται από το Δικαστήριο. Η Δ.28 θ.10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί πως: «Where on an application for an order for inspection privilege is claimed for any document, it shall be lawful for the Court or a Judge to inspect the document for the purpose of deciding as to the validity of the claim of privilege.» Επίσης έχω την άποψη με αναφορά και στο πιο κάτω απόσπασμα ότι η μη αναφορά στα πλαίσια της αποκάλυψης του εγγράφου ως προνομιούχου δεν εμποδίζει τους Καθ΄ ων η αίτηση να ενστούν στην προσαγωγή του, ούτε εμποδίζει το Δικαστήριο να εξετάσει και αποφανθεί κατά πόσο το έγγραφο καλύπτεται από νομικό επαγγελματικό προνόμιο. Σχετικό είναι το απόσπασμα από το Σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές» των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, σελ. 990, όπου αναφέρονται τα εξής: «(i.ιβ.1) Όταν ένα έγγραφο αποκαλύπτεται λόγω λάθους, η προσκόμιση του δεν υπονοεί εγκατάλειψη του προνομίου, εκτός και αν η επιθεώρηση αποτελεί απόρροια απάτης εκ μέρους του αντιδίκου ή του δικηγόρου του ή ο αντίδικος ή ο δικηγόρος του θα μπορούσαν να αντιληφθούν ότι η παρουσίαση του εγγράφου ήταν το αποτέλεσμα ολοφάνερου λάθους (βλ. Guiness Peat Properties Ltd and others v Fitzroy Robinson Partnership (a Firm)

(1987)2 All ER 716, Webster v James Chapman and Co (a Firm) and Others

(1989)3 All ER 939, Kenning v Eve Construction Ltd

(1989)1 WLR 1189). Όταν ένας δικηγόρος επιθεωρεί έγγραφο που αποκαλύφθηκε ως αποτέλεσμα πρόδηλου λάθους, το Δικαστήριο διατηρεί διακριτική ευχέρεια να εκδώσει διάταγμα και να απαγορεύσει αναφορά στο περιεχόμενό του. Το κριτήριο είναι πάντοτε αν, υπό τις περιστάσεις, ένας λογικός δικηγόρος μπορούσε να αντιληφθεί ότι το έγγραφο αποκαλύφθηκε εξαιτίας ενός τέτοιους έκδηλου λάθους (International Business Machines Corp and Another v Phoenix International (Computers) Ltd

(1995)1 All ER 413).» Με βάση τα πιο πάνω κρίνω ότι παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων ένστασης. Κατάληξη Η Αίτηση απορρίπτεται. Κρίνω ορθό και δίκαιο όμως όπως κάθε πλευρά επωμιστεί τα έξοδα της με δεδομένο ότι τα 2 εκ των τριών εγγράφων δόθηκαν μετά την καταχώρηση της Αίτησης. (Υπ.) ............ Μ-Α Στυλιανού, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο