ΠΕΤΡΟΥ ν. ΚΥΡΙΑΚΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1306/13, 3/2/2022

ΠΕΤΡΟΥ ν. ΚΥΡΙΑΚΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1306/13, 3/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2022:A42 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Αγιομαμίτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1306/13 Μεταξύ: XXXXX ΠΕΤΡΟΥ Ενάγων και XXXXX ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ Εναγόμενοι ------------------------------- Ημερομηνία: 03.02.2022 Για Ενάγοντα: κ. Ε. Κλεάνθους με κ. Ν. Ιωάννου Για Εναγόμενους 1 & 2: κ. Γ. Κωνσταντίνου Α Π Ο Φ Α Σ Η Το τροχαίο ατύχημα που επεσυνέβη στις 07.01.13 αποτέλεσε την αφορμή για την καταχώρηση της επίδικης αγωγής. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης το ατύχημα οφείλεται στην αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του Νόμου και/ή Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων της Εναγόμενης 1, το όχημα της οποίας επέπεσε στο πίσω μέρος του οχήματος του Ενάγοντα το οποίο προπορευόταν και βρισκόταν σε στάση αναμονής σε φώτα τροχαίας. Η σύγκρουση του οχήματος της Εναγόμενης 1 με το όχημα του Ενάγοντα ήταν δυνατή, με αποτέλεσμα το όχημα του Ενάγοντα να μετακινηθεί και να συγκρουστεί με άλλο προπορευόμενο όχημα. Η Εναγόμενη 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στην Εναγόμενη

1. Περαιτέρω, ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι λόγω του ατυχήματος υπέστη σωματικές βλάβες, απώλειες και ζημιές και αξιώνει την επιδίκαση γενικών και ειδικών αποζημιώσεων. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 καταχώρησαν κοινό δικόγραφο Υπεράσπισης. Η Εναγόμενη 1 παραδέχεται πλήρη ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 αρνούνται τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες και διαζευκτικά ισχυρίζονται ότι αυτές προϋπήρχαν του ατυχήματος. Περαιτέρω, αρνούνται ότι ο Ενάγων υπέστη απώλειες και άλλες ζημιές. Παρά το ότι η αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος ήταν παραδεκτή και παρά το ότι κατά την ακροαματική διαδικασία δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα, εντούτοις προσφέρθηκε μαρτυρία από 12 συνολικά μάρτυρες, 10 για την πλευρά του Ενάγοντα και 2 για την πλευρά των Εναγομένων 1 και
2. Τα γεγονότα που δηλώθηκαν ως παραδεκτά από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων είναι τα ακόλουθα: · Ο Ενάγων ασκεί το επάγγελμα του φωτογράφου και είναι διευθυντής της εταιρείας XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX. Η σύζυγος του είναι η γραμματέας της εταιρείας. Περαιτέρω, ο Ενάγων κατέχει το 70% των μετοχών της εταιρείας και το υπόλοιπο 30% ανήκει στη σύζυγο του (Τεκμήρια 2 και 4). · Ο Ενάγων είναι ο ιδιοκτήτης του οχήματος με αρ. εγγραφής XXX 215 (Τεκμήριο 8). · Ο Ενάγων κατέβαλε το ποσό των €47,84 (Τεκμήριο 12) για την ετοιμασία της ιατρικής έκθεσης του Γ.Ν. Λεμεσού, το ποσό των €85 (Τεκμήριο 9) για την αστυνομική έκθεση, το ποσό των €100 ως αμοιβή για τον Δρ. Σιμιλλίδη (δέσμη Τεκμηρίου 16), το ποσό των €270 (δέσμη Τεκμηρίου 27) για την ενοικίαση οχήματος, το ποσό των €2.977,67 (δέσμη Τεκμηρίου 10) για την επιδιόρθωση του οχήματος του με αρ. εγγραφής XXX
3. Επιπρόσθετα, είναι παραδεκτό ότι καταβλήθηκε το ποσό των €320 (δέσμη Τεκμηρίου 26) για τη διενέργεια της μαγνητικής τομογραφίας ημερ.19.07.
4. Σε σχέση με το τελευταίο αυτό κονδύλι ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγομένων δήλωσε ότι αποδέχεται το ποσό με την επιφύλαξη της αναγκαιότητας διενέργειας της εν λόγω εξέτασης. · Το περιεχόμενων των τριών ηλεκτρονικών μηνυμάτων ημερ.22.11.21 και 24.11.21(δέσμη Τεκμηρίου 34). Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι στις τελικές τους αγορεύσεις αναφέρθηκαν με επιμέλεια στα επίδικα ζητήματα επιχειρηματολογώντας ο καθένας προς υποστήριξη των θέσεων του. Το περιεχόμενο των αγορεύσεων έχει μελετηθεί και αναφορά σε αυτές θα γίνει όπου αυτό κριθεί σκόπιμο. Μαρτυρία Θα επιχειρήσω στη συνέχεια να παραθέσω το ουσιαστικό μέρος της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε ο Αστ.XXXX, ο οποίος μετέβηκε στη σκηνή του επίδικου ατυχήματος, διενήργησε εξετάσεις και ετοίμασε σχέδιο της σκηνής του ατυχήματος (Τεκμήριο 1). Το όχημα που οδηγούσε ο Ενάγων χτυπήθηκε στο πίσω μέρος του και από τη σύγκρουση μετακινήθηκε προς τα εμπρός όπου και συγκρούστηκε με άλλο όχημα. Τόσο το όχημα του Ενάγοντα, όσο και το προπορευόμενο όχημα με το οποίο συγκρούστηκε βρίσκονταν σε στάση αναμονής λόγω τροχαίας κίνησης. Η απόσταση που διάνυσε το όχημα του Ενάγοντα (λαμβάνοντας υπόψη το πίσω μέρος του οχήματος του) από το σημείο του χτυπήματος που δέχθηκε από το όχημα της Εναγόμενης 1 μέχρι την ακινητοποίηση του κατά τη δεύτερη σύγκρουση με το προπορευόμενο όχημα ήταν 2,60μ. Το όχημα της Εναγόμενης 1, υπέστη αρκετή ζημιά στο μπροστινό μέρος του, ενώ το όχημα του Ενάγοντα στον πίσω προφυλακτήρα και καπό, καθώς και στον μπροστινό προφυλακτήρα και καπό. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι δεν ήταν παρών ως αυτόπτης μάρτυρας κατά τον χρόνο που συνέβη το επίδικο ατύχημα. Ο Ενάγων ως μέρος της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής δήλωσής του (Έγγραφο Α), την οποία κατέθεσε δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.
5. Σε αυτήν ανέφερε ότι κατά τον χρόνο του επίδικου ατυχήματος ήταν ηλικίας 41 ετών και δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας. Είναι επαγγελματίας φωτογράφος και διατηρεί δική του επιχείρηση με την ονομασία "XXXXXXXXX", η διαχείριση της οποίας γίνεται από την εταιρεία "XXXXXXXXXXXXXXXXX" (στο εξής η «εταιρεία»). Είναι διευθυντής της εταιρείας και επιπρόσθετα κατέχει το 70% των μετοχών της, ενώ το υπόλοιπο 30% ανήκει στη σύζυγό του. Ο κύριος όγκος των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων αφορά πακέτα γαμήλιων τελετών. Για την άσκηση του επαγγέλματός του απαιτείται καλή φυσική κατάσταση, αφού είναι απαραίτητη η κίνηση τόσο του άνω, όσο και του κάτω μέρους του σώματος. Το επίδικο ατύχημα περιόρισε την ικανότητά του ως προς την άσκηση του επαγγέλματός του, με αποτέλεσμα να επέλθει μείωση στις απολαβές του (δέσμη Τεκμηρίου 5). Συγκεκριμένα, το βαθύ κάθισμα, η έκταση και κάμψη του αυχένα, της μέσης και της κεφαλής, του προκαλούν πόνο, μούδιασμα στα χέρια και στο δεξί του πόδι. Οι δραστηριότητες που απαιτείται να ασκεί ως φωτογράφος επιφέρουν εύκολη κόπωση και έξαρση των πόνων και ενοχλήσεων. Επίσης, δεν είναι σε θέση να μεταφέρει βαριά αντικείμενα στα πλαίσια της εργασίας του. Ενόψει των πιο πάνω, έχει επέλθει μείωση και στα κέρδη της εταιρείας, όπως αυτή προκύπτει από τις αναλυτικές καταστάσεις εισοδημάτων για τα έτη 2013‑2019 (δέσμη Τεκμηρίου 6). Λόγω του περιορισμού της ικανότητάς του για άσκηση του επαγγέλματός του, αναγκάστηκε να ζητά τις υπηρεσίες τρίτων προσώπων επί πληρωμή για τη διεκπεραίωση των εργασιών της εταιρείας του. Αναφορικά με την επίδικη σύγκρουση, ανέφερε ότι αυτή ήταν σφοδρή και βίαιη, καθώς το όχημά του, το οποίο βρισκόταν σε στάση αναμονής, μετακινήθηκε ορισμένα μέτρα μπροστά και ακινητοποιήθηκε αφού προσέκρουσε στο προπορευόμενο όχημα. Παρά το ότι έφερε ζώνη ασφαλείας, χτύπησε το κεφάλι του στον ανεμοθώρακα του οχήματός του. Χρειάστηκε η επέμβαση νοσηλευτών για να εξέλθει από την πόρτα συνοδηγού του οχήματός του και να μεταφερθεί με ασθενοφόρο στο Γ. Ν. Λεμεσού, όπου, μετά από αρκετή ταλαιπωρία, εξετάστηκε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Στο Γ. Ν. Λεμεσού έλαβε παυσίπονα και στη συνέχεια του δόθηκε εξιτήριο λόγω έλλειψης κλινών στους θαλάμους. Την επόμενη μέρα επισκέφθηκε τους ιδιώτες ορθοπεδικούς χειρουργούς, Μ.Ε.3 και Δρ. Σιμιλλίδη. Επέλεξε τον Μ.Ε.3 ως τον θεράποντα ιατρό του, ο οποίος εξακολουθεί να είναι ο ιατρός που τον παρακολουθεί μέχρι και σήμερα. Λόγω των κακώσεων που υπέστη στον αυχένα και την οσφύ, ταλαιπωρήθηκε ψυχικά και σωματικά και επηρεάστηκε σημαντικά η ποιότητα ζωής του. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 19Α και 19Β τις ιατρικές εκθέσεις που ετοιμάστηκαν από τον Μ.Ε.
6. Κατόπιν οδηγιών του Μ.Ε.3, υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία οσφύος και σχετική έκθεση ημερ. 19.07.13 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
7. Περαιτέρω, κατόπιν συμβουλής του Μ.Ε.3, υποβλήθηκε σε νέα μαγνητική τομογραφία στις 08.10.21 και σχετική έκθεσή της κατατέθηκε ως Τεκμήριο
8. Στη διά ζώσης μαρτυρία του ανέφερε ότι δεν κατάφερε να εντοπίσει τον φάκελο στον οποίο περιέχονταν οι αποδείξεις του φαρμακείου σε σχέση με τα φάρμακα τα οποία αγόρασε. Αντεξεταζόμενος δήλωσε, ότι ως διευθυντής της εταιρείας μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει τον μισθό των υπαλλήλων της, λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες της εταιρείας και την εισήγηση του λογιστή της. Συμφώνησε, ότι κατά την περίοδο που λάμβανε αναρρωτική άδεια η εταιρεία συνέχιζε να καταβάλλει στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων την εισφορά του σε σχέση με τους μισθούς που λάμβανε. Η απόφαση για μείωση του μισθού του από €1.000 σε €700 λήφθηκε από τον ίδιο και τον λογιστή. Αρνήθηκε την υποβληθείσα θέση ότι κατά την περίοδο που ανέφερε ότι έλαβε αναρρωτική άδεια εργαζόταν κανονικά, εξού και λάμβανε μισθό από την εταιρεία. Περαιτέρω, δήλωσε ότι κατά την περίοδο της αναρρωτικής άδειας το φωτογραφείο λειτουργούσε κανονικά από τη σύζυγό του και έναν υπάλληλο που διαθέτει, οι οποίοι διεκπεραίωναν τις παραγγελίες από γάμους που είχαν φωτογραφηθεί. Δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί τα ονόματα των προσώπων που χρησιμοποίησε ως υπεργολάβους για σκοπούς διεκπεραίωσης εργασιών της εταιρείας του. Η κατάσταση με τα ποσά που διέθεσε σε υπεργολάβους ‑ Τεκμήριο 7 ετοιμάστηκε από τον λογιστή της εταιρείας. Οι εκδηλώσεις στις οποίες χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει υπηρεσίες υπεργολάβων αφορούσαν κυρίως γάμους. Δεν ήταν, ωστόσο, σε θέση να θυμηθεί σε ποιους γάμους χρησιμοποιήθηκαν υπεργολαβίες, ούτε και να παρουσιάσει οποιοδήποτε στοιχείο σε σχέση με τους εν λόγω γάμους. Επίσης, δεν είχε στην κατοχή του οποιαδήποτε σύμβαση υπεργολαβίας ή αποδείξεις που εκδόθηκαν από τους υπεργολάβους που χρησιμοποίησε. Σε σχέση με τις υπερωρίες που διεκδικεί με την Έκθεση Απαίτησης, απάντησε ότι ο κύριος όγκος της εργασίας του αφορά γάμους, οι οποίοι στην Κύπρο διαρκούν πέραν των 10‑14 ωρών. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι οι γάμοι συνήθως τελούνται τα Σαββατοκύριακα και όχι καθημερινές ημέρες. Αρνήθηκε την υποβληθείσα θέση ότι δεν χτύπησε στο κεφάλι του συνεπεία του επίδικου τροχαίου ατυχήματος. Επισκέπτεται σχεδόν μια φορά τον χρόνο τον Μ.Ε.3, δεν είχε, ωστόσο, στην κατοχή του οποιαδήποτε απόδειξη σε σχέση με πληρωμές που πραγματοποίησε κατά τις ετήσιες επισκέψεις του. Ερωτηθείς συγκεκριμένα για τον αριθμό επισκέψεων που πραγματοποίησε στον Μ.Ε.3 από το 2018 μέχρι το 2021, απάντησε ότι τον επισκέφθηκε δύο φορές. Από το 2013 μέχρι σήμερα υποβλήθηκε συνολικά σε 217 φυσιοθεραπείες. Για τις φυσιοθεραπείες που υποβλήθηκε στο «Ηροδότειον» και γενικότερα για όλες τις φυσιοθεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε μέχρι σήμερα χρησιμοποίησε το παραπεμπτικό που του δόθηκε από τον Μ.Ε.3 στις 08.01.13 ‑ Τεκμήριο
9. Μέχρι σήμερα δεν έχει υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και δεν έχει επισκεφθεί οποιονδήποτε νευροχειρουργό ή νευρολόγο. Στην υποβληθείσα θέση του κ. Κωνσταντίνου ότι οι πόνοι που ισχυρίζεται ότι βιώνει προϋπήρχαν του τροχαίου ατυχήματος, απάντησε ότι δεν είχε οποιοδήποτε προηγούμενο ιατρικό πρόβλημα. Τέλος, στην υποβληθείσα θέση ότι δεν είναι ανίκανος για την άσκηση του επαγγέλματος του φωτογράφου, ο Ενάγων απάντησε ότι περιορίστηκαν σε μεγάλο βαθμό οι κινήσεις του. Μπορεί να κάνει οποιαδήποτε κίνηση, όμως ύστερα από κάποιο χρονικό διάστημα ξεκινούν αμέσως οι πόνοι. Ο Μ.Ε.3 ως μέρος της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής δήλωσής του (Έγγραφο Β), δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.
10. Σε αυτήν, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι είναι ορθοπεδικός χειρουργός και ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα. Ο Ενάγων τον επισκέφθηκε για πρώτη φορά στις 08.01.13 λόγω έντονων πόνων και ενοχλήσεων. Σύμφωνα με το ιστορικό του Ενάγοντα, πριν το επίδικο ατύχημα δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας. Η παρακολούθηση του Ενάγοντα στα αρχικά στάδια ήταν συνεχής και σε τακτικό χρονικό διάστημα. Στη συνέχεια, λόγω της διαφαινόμενης εξελικτικής πορείας των τραυμάτων του, τον παρακολουθούσε σε τακτά διαστήματα, είτε στο γραφείο του, είτε μέσω τηλεφωνικών επικοινωνιών που είχαν. Το ατύχημα αποτέλεσε την έναρξη των συμπτωμάτων του Ενάγοντα στην οσφυϊκή μοίρα. Ο Ενάγων είναι, λόγω των τραυμάτων που υπέστη, πιο επιρρεπής στη δημιουργία προβλημάτων στον οσφύ, όπως δισκοκήλες και άλλα προβλήματα, σε σχέση με άλλα πρόσωπα που έχουν υγιή σπονδυλική στήλη. Ακόμη και αν κάποιο εκ των προβλημάτων που διαγνώστηκαν στον Ενάγοντα προϋπήρχε και ήταν ασυμπτωματικό, το ατύχημα αποτέλεσε το αίτιο να εμφανιστούν κλινικά συμπτώματα και να επιδεινωθούν με την πάροδο του χρόνου. Η κατάσταση του Ενάγοντα είναι μόνιμη και σταθερά επιδεινούμενη, ιδιαίτερα στην οσφυϊκή και αυχενική μοίρα, και η πορεία της κατάστασης της σπονδυλικής του στήλης δεν είναι αναστρέψιμη, αλλά επιρρεπής σε περαιτέρω φθορά. Οι υφέσεις και εξάρσεις των συμπτωμάτων του Ενάγοντα θα είναι συνεχόμενες και με την πάροδο των ετών πιθανό να τον οδηγήσουν σε χειρουργική επέμβαση, λόγω της φθοράς των δίσκων του οσφύος. Ασθενείς που παρουσιάζουν όμοια με αυτήν του Ενάγοντα κατάσταση ακολουθούν συντηρητικά τρεις κύκλους φυσιοθεραπειών ετησίως των οκτώ συνεδριών για ύφεση των συμπτωμάτων τους. Η ποιότητα της ζωής του τόσο σε προσωπικό, όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο έχει επηρεαστεί σημαντικά. Κατά την παρακολούθηση του Ενάγοντα ετοίμασε δύο ιατρικές εκθέσεις, Τεκμήρια 19Α και 19Β, το περιεχόμενο των οποίων υιοθέτησε. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 19Α, η τελική διάγνωση συνίσταται στο ότι ο Ενάγων, λόγω του τροχαίου ατυχήματος, υπέστη εγκεφαλική διάσειση, διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με θλάση των αυχενορραχικών μυών, διάστρεμμα της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και δισκοκήλη στα μεσοσπονδύλια διαστήματα Ο4 ‑ Ο5 και Ο5 ‑ Ι1 με πίεση της Ι1 ρίζας δεξιά. Πέραν των ακτινολογικών εξετάσεων που διενεργήθηκαν στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γ. Ν. Λεμεσού, ο Ενάγων υποβλήθηκε και σε δύο μαγνητικές τομογραφίες, κατόπιν οδηγιών του το 2013 (Τεκμήριο 26) και το 2021 (Τεκμήριο 18), ούτως ώστε να ελεγχθεί η πορεία των τραυμάτων του και ιδιαίτερα της οσφυϊκής μοίρας. Στη μαγνητική τομογραφία του 2013 και συγκεκριμένα στην έκθεσή της ‑ Τεκμήριο 26, η αναφορά σε αφυδάτωση και απώλεια του φυσιολογικού σήματος του Ο5 ‑ Ι1 είναι ενδεικτική προϋπάρχουσας κατάστασης, ενώ η προβολή του δίσκου στο επίπεδο Ο4 ‑ Ο5 και η μικρορήξη στο Ο5 ‑ Ι1 δικαιολογούνται να είναι μετατραυματικές και να προκλήθηκαν από το επίδικο ατύχημα συνυπολογίζοντας τη σφοδρότητα της σύγκρουσης των ενεχόμενων οχημάτων, το ιστορικό, αλλά και την κλινική εικόνα του Ενάγοντα. Η δε μαγνητική τομογραφία του 2021 ‑ Τεκμήριο 18 καταδεικνύει ότι υπήρξε επιδείνωση της κατάστασης στην οσφυϊκή μοίρα του Ενάγοντα, αφού παρατηρούνται εκφυλιστικές αλλοιώσεις και προβολές των μεσοσπονδυλίων δίσκων με συνοδές στενώσεις μεσοσπονδυλίων τρημμάτων αλλάζοντας τη φυσιολογική δομή των δίσκων Ο1‑Ο2, Ο2 ‑ Ο3 και Ο3 ‑ Ο
11. Στη διά ζώσης μαρτυρία του ανέφερε ότι η τελευταία φορά που είδε τον Ενάγοντα ήταν έναν περίπου μήνα πριν την ημερομηνία της μαρτυρίας του, ήτοι πριν τις 29.10.
12. Κατά την τελευταία αυτή επίσκεψη παρατήρησε ότι παραμένουν κάποια συμπτώματα τα οποία εμφανίστηκαν μετά το ατύχημα και παρουσιάζονται με εξάρσεις και υφέσεις κυρίως σε σχέση με τον αυχένα και την οσφύ. Από το κεφάλι δεν υπάρχουν οποιαδήποτε αντικειμενικά ευρήματα σήμερα. Σε σχέση με το Τεκμήριο 26 και τη μικρορήξη του ινώδους δακτύλιου που παρουσιάζεται στο επίπεδο Ο5‑Ι1, διευκρίνισε ότι η κάκωση που παρουσιάζεται βρίσκεται στο πρώτο στάδιο, δηλαδή στο στάδιο της προβολής. Οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις στη σπονδυλική στήλη ξεκινούν από τη στιγμή που θα προκληθεί οποιαδήποτε βλάβη ή αλλοίωση στα ανατομικά τμήματα της σπονδυλικής στήλης. Από τη στιγμή που παρουσιαστεί εκφύλιση, τότε η περιοχή της σπονδυλικής στήλης σταθερά επιδεινώνεται. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι σε περίπτωση προϋπάρχουσας βλάβης, είναι αυξανόμενες οι πιθανότητες ο ασθενής να παρουσιάσει πιο έντονα συμπτώματα και να επιταχυνθεί ο ρυθμός εκφύλισης των επερχόμενων βλαβών σε σχέση με έναν υγιή σπόνδυλο. Η αναφορά που περιλαμβάνεται στην έκθεση της μαγνητικής τομογραφίας του 2021 ‑ Τεκμήριο 18 σε "early degenerative change..." σημαίνει πρώιμες εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Στην ιατρική η έννοια «πρώιμες», αφορά αλλαγές που παρουσιάζονται νωρίτερα σε σχέση με την ηλικία του ασθενούς. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι ο κάθε άνθρωπος παρουσιάζει μια εξελικτική πορεία στην ανατομία της σπονδυλικής στήλης. Σε σχέση με τα παραπεμπτικά που παραχώρησε στον Ενάγοντα για διεξαγωγή φυσιοθεραπειών ανέφερε ότι δεν κρατά αντίγραφα των εν λόγω παραπεμπτικών και δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί πόσα παραπεμπτικά έδωσε στον Ενάγοντα για φυσιοθεραπείες. Η διάγνωση περί διαστρέμματος της οσφυϊκής μοίρας του Ενάγοντα πραγματοποιήθηκε μέσα από την κλινική εξέταση του Ενάγοντα και την περιγραφή του μηχανισμού της κάκωσης. Δεν είδε και δεν υπέβαλε τον Ενάγοντα σε ακτινογραφία στην περιοχή της οσφύος, ούτε και χορήγησε στον Ενάγοντα ειδική ζώνη για τη μέση του. Συμφώνησε με τον κ. Κωνσταντίνου ότι καθ' όλη τη διάρκεια παρακολούθησης του Ενάγοντα δεν τον παρέπεμψε σε νευροχειρουργό, παρά τα προβλήματα που εξακολουθεί, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, να αντιμετωπίζει. Περαιτέρω, δήλωσε ότι με τα μέχρι στιγμής κλινικά ευρήματα και την τελευταία μαγνητική τομογραφία θεωρεί ότι δεν έφτασε ακόμη η στιγμή που θα πρέπει να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Αρνήθηκε την υποβληθείσα θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου των Εναγομένων, ότι η άδεια ασθενείας που χορήγησε συνολικά στον Ενάγοντα ήταν μέχρι τις 30.04.
13. Σε ερώτηση του κ. Κωνσταντίνου ως προς το κατά πόσο το σπάσιμο ενός δίσκου προκαλεί μια θορυβώδη εικόνα στον ασθενή, ο Μ.Ε.3 απάντησε ότι η πλήρης ρήξη του ινώδους δακτύλιου, όταν είναι τραυματική, προκαλεί συνήθως θορυβώδη εικόνα. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπήρξε πλήρης ρήξη ινώδους δακτύλιου και τραυματική πρόπτωση δίσκου. Περαιτέρω, συμφώνησε ότι η αφυδάτωση ενός μεσοσπονδυλίου δίσκου είναι εύρημα χρονιότητας. Σε σχέση με τη διάγνωση που καταγράφεται στο Τεκμήριο 19Α περί ύπαρξης δισκοκήλης στα μεσοσπονδύλια διαστήματα Ο4 ‑ Ο5 και Ο5 ‑ Ι1, ο Μ.Ε.3 απάντησε ότι η ρήξη του ινώδους δακτύλιου είναι μορφή δισκοκήλης. Συμφώνησε με τον κ. Κωνσταντίνου ότι τόσο στο Τεκμήριο 26, όσο και στο Τεκμήριο 18, οι ακτινολόγοι δεν καταγράφουν στην έκθεσή τους ότι υπάρχει πίεση της Ι1 ρίζας δεξιά. Η πίεση της Ι1 ρίζας δεξιά ήταν δικό του εύρημα το οποίο εξήγαγε από τις εικόνες της μαγνητικής τομογραφίας σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα του ασθενή. Ερωτηθείς κατά πόσο η ύπαρξη πίεσης αποτελεί σημαντικό εύρημα, απάντησε ότι μπορεί να είναι ή μπορεί και να μην είναι. Στην υποβληθείσα θέση ότι το σύνολο των ευρημάτων που καταγράφονται στο Τεκμήριο 26 αποτελούν χρόνια προβλήματα, ο Μ.Ε.3 απάντησε ότι τα ευρήματα της εκφύλισης και της αφυδάτωσης μπορεί να προϋπήρχαν, όπως επίσης και η προβολή. Ωστόσο, όσον αφορά το εύρημα της προβολής, ουδείς μπορεί να αποκλείσει ότι προκλήθηκε από το ατύχημα ή ότι αυτή προϋπήρχε. Στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των Τεκμηρίων 19Α και 19Β συνέχισε να παρακολουθεί τον Ενάγοντα, ο οποίος κατά διαστήματα παρουσίαζε έξαρση ή ύφεση των συμπτωμάτων του και αναλόγως του έδιδε συστάσεις για λήψη φαρμακευτικής αγωγής ή για υποβολή του σε φυσιοθεραπείες και ανάπαυση. Δεν είχε μαζί του οποιοδήποτε στοιχείο αναφορικά με τις ημερομηνίες που εξέτασε τον Ενάγοντα στο μεσοδιάστημα των Τεκμηρίων 19Α και 19Β, ούτε και θυμόταν πόσες φορές εξέτασε τον Ενάγοντα από τις 29.10.18, ημερομηνία έκδοσης του Τεκμηρίου 19Β, μέχρι σήμερα. Ο λόγος για τον οποίο δεν παρέπεμψε άμεσα τον Ενάγοντα σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας ήταν διότι, με βάση τα πρωτόκολλα, η άμεση εξέταση μαγνητικής τομογραφίας εκτελείται στις περιπτώσεις που ο θεράπων ιατρός κρίνει ότι ο ασθενής χρήζει άμεσης χειρουργικής επέμβασης. Αναφορικά με το εύρημά του περί εγκεφαλικής διάσεισης, ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι δεν υπήρχε μώλωπας στην κεφαλή του Ενάγοντα, καθώς αν υπήρχε κάτι τέτοιο θα το κατέγραφε στην έκθεσή του. Διαφώνησε, ωστόσο, με τη θέση του κ. Κωνσταντίνου ότι η απώλεια μνήμης ή αισθήσεων αποτελούν συμπτώματα που εμφανίζονται πάντοτε στις περίπτωσης εγκεφαλικής διάσεισης. Η M.E.4 είναι ιδιοκτήτρια φαρμακείου και ο Ενάγων είναι πελάτης του φαρμακείου της. Από το 2013 μέχρι και σήμερα αγοράζει σε μηνιαία σχεδόν βάση παυσίπονα, αντιφλεγμονώδη και θερμαντικές κρέμες. Αντεξεταζόμενη δήλωσε ότι βρίσκεται καθημερνά στο φαρμακείο της. Ο Ενάγων επισκεπτόταν το φαρμακείο της και πριν τον Ιανουάριο του
14. Τα φάρμακα που λαμβάνει από τον Ιανουάριο του 2013 δεν χρειάζονται συνταγή για να χορηγηθούν από το φαρμακείο. Εξ όσων θυμάται πρέπει να παρουσίασε συνταγή την πρώτη φορά που τα έλαβε και για την επανάληψη της αγοράς τους δεν χρειαζόταν πλέον συνταγή. Δεν είχε στην κατοχή της οποιαδήποτε απόδειξη που να αφορά αγορές που πραγματοποίησε από το φαρμακείο της ο Ενάγων από τον Ιανουάριο του 2013 και έπειτα. Τέλος διαφώνησε με την υποβληθείσα θέση ότι ο Ενάγων δεν επισκέπτεται το φαρμακείο της. Ο Μ.Ε.5 είναι φυσιοθεραπευτής και γνωρίζει τον Ενάγοντα, καθώς ο τελευταίος επισκέφθηκε το φυσιοθεραπευτήριο που διατηρούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο. Αναγνώρισε την απόδειξη με αρ.1044 (μέρος της δέσμης Τεκμηρίου 23), λέγοντας ότι εκδόθηκε από τον πρώην συνέταιρο του, ο οποίος γνωριζόταν με τον Ενάγοντα και μέσω αυτού επισκέφθηκε το φυσιοθεραπευτήριο τους. Συνολικά διενεργήθηκαν 10 φυσιοθεραπείες στον Ενάγοντα, λόγω τραυματισμού του στον αυχένα μετά από τροχαίο ατύχημα. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι οι φυσιοθεραπείες έγιναν από τον πρώην συνέταιρο του. Σύμφωνα με την προαναφερόμενη απόδειξη, οι θεραπείες ξεκίνησαν στις 11.01.13 και ολοκληρώθηκαν στις 29.02.
15. Δεν είχε στην κατοχή του παραπεμπτικό για τις φυσιοθεραπείες που διενεργήθηκαν στον αυχένα του Ενάγοντα. Ο Μ.Ε.6 είναι, επίσης, φυσιοθεραπευτής και εργάζεται στο «Ηροδότειον Αναρρωτήριο» (στο εξής «Ηροδότειον»), το οποίο διατηρεί μαζί με τον αδελφό του από τα τέλη του 2012 με αρχές του
16. Προηγουμένως, ο αδελφός του διατηρούσε άλλο φυσιοθεραπευτήριο. Ο Ενάγων είναι ασθενής του αδελφού του και οι θεραπείες του ξεκίνησαν από το προηγούμενο φυσιοθεραπευτήριο που διατηρούσε ο αδελφός του και συνεχίστηκαν και εξακολουθούν να πραγματοποιούνται στο «Ηροδότειον». Αναγνώρισε την απόδειξη με αρ.0960 (μέρος της δέσμης Τεκμηρίου 23), ως απόδειξη που εκδόθηκε από το προηγούμενο φυσιοθεραπευτήριο του αδελφού του. Επίσης, αναγνώρισε την απόδειξη με αρ.696 και τη βεβαίωση ημερ. 14.10.21 η οποία υπογράφεται από τον ίδιο (συμπεριλαμβάνονται και τα δύο έγγραφα στη δέσμη Τεκμηρίου 23). Οι φυσιοθεραπείες στον Ενάγοντα διενεργούνται από τον αδελφό του και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις απουσίας του αδελφού του διενήργησε ο ίδιος φυσιοθεραπείες. Οι φυσιοθεραπείες έγιναν κατόπιν παραπεμπτικού του Μ.Ε.
17. Στη βεβαίωση ημερ.14.10.21 καταγράφεται ο αριθμός θεραπειών που έγιναν κάθε έτος για την περίοδο 2013 -
18. Για την ετοιμασία της πιο πάνω βεβαίωσης συμβουλεύτηκε σημειώσεις στις οποίες κατέγραφαν τις φυσιοθεραπείες που έγιναν στον Ενάγοντα κάθε χρόνο. Σκοπός των θεραπειών ήταν η μείωση του πόνου που ένιωθε ο Ενάγων. Μπορούσαν να αξιολογήσουν κατά πόσο δικαιολογούνταν οι φυσιοθεραπείες που διενεργούσαν στον Ενάγοντα, αφού τα συμπτώματα πόνου που ανέφερε ο τελευταίος δικαιολογούνταν από τα ευρήματα τους. Συγκεκριμένα ακουμπώντας το σώμα του Ενάγοντα μπορούσαν να αντιληφθούν ότι οι μύες βρίσκονταν σε σύσπαση επηρεάζοντας έτσι το οστικό σύστημα. Στην προκείμενη περίπτωση το οστικό σύστημα που επηρεαζόταν ήταν η σπονδυλική στήλη του Ενάγοντα και οι πόνοι που ένιωθε ήταν απόλυτα δικαιολογημένοι. Η κατάσταση του Ενάγοντα παρουσιάζει εξάρσεις και υφέσεις. Οι εξάρσεις παρουσιάζονται συνήθως στις αλλαγές του καιρού. Κατά τον χρόνο που έδιδε τη μαρτυρία του (17.11.21) η κατάσταση του Ενάγοντα παρουσίαζε έξαρση, η οποία για τη συγκεκριμένη περίοδο δεν ήταν αναμενόμενη, γεγονός το οποίο δείχνει ότι οι εξάρσεις του παρουσιάζονται με μεγαλύτερη συχνότητα. Αντεξεταζόμενος δήλωσε, ότι από τις 02.04.13 που ξεκίνησαν οι φυσιοθεραπείες στο «Ηροδότειον» μέχρι τις 14.10.21 δεν έλαβαν οποιαδήποτε αμοιβή. Έδωσαν, ωστόσο, πίστη ότι ο Ενάγων θα τακτοποιούσε τις υποχρεώσεις του, καθώς υπέγραψαν μαζί του συμφωνία και επιπρόσθετα διότι διατηρούν επαγγελματική συνεργασία με τον δικηγόρο του Ενάγοντα και μέχρι στιγμής δεν έτυχε να μην λάβουν την αμοιβή τους για κάποιο περιστατικό. Δεν είχε στην κατοχή του λεπτομέρειες των φυσιοθεραπειών που έγιναν κατά τα έτη 2013 - 2020, διότι για την τήρηση των πρακτικών των ασθενών διατηρούσαν συνεργασία με συγκεκριμένη εταιρεία. Η συνεργασία διακόπηκε κατά τα τέλη του 2020 και έκτοτε δεν έχουν πρόσβαση στα εν λόγω πρακτικά. Το παραπεμπτικό βάσει του οποίου ξεκίνησαν και συνεχίζουν τις φυσιοθεραπείες στον Ενάγοντα είναι το Τεκμήριο 20 που ετοιμάστηκε από τον Μ.Ε.
19. Σε αυτό δεν καθορίζεται συγκεκριμένος αριθμός φυσιοθεραπειών, αλλά αναφέρεται μέχρι την υποχώρηση των συμπτωμάτων. Διαφώνησε με τον κ. Κωνσταντίνου, ότι ένα παραπεμπτικό αντιστοιχεί σε έναν κύκλο 12 - 15 φυσιοθεραπειών. Τέλος, αρνήθηκε τη θέση του συνηγόρου των Εναγομένων, ότι οι φυσιοθεραπείες δεν σχετίζονται με το επίδικο ατύχημα λέγοντας ότι υπάρχει πόνος στην αυχενική και οσφυϊκή μοίρα που σύμφωνα με τη διάγνωση του Μ.Ε.3 σχετίζεται με το επίδικο ατύχημα. Ο Μ.Ε.7 είναι ιατρός ακτινολόγος και από τον Ιανουάριο του 2006 συνεργάζεται με το ακτινολογικό κέντρο «Άγιος Εφραίμ» με τη μέθοδο της τηλεακτινολογίας. Με αυτή τη μέθοδο ετοίμασε τη έκθεση - Τεκμήριο 18 σε σχέση με τη μαγνητική τομογραφία του Ενάγοντα ημερ. 08.10.
20. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 18, ο Ενάγων εμφανίζει πρώιμες εκφυλιστικές αλλοιώσεις "early degenerative changes". Επεξήγησε, ότι πρώιμες είναι οι αλλαγές που δεν συναντάς σε όλους τους ανθρώπους. Πιο συγκεκριμένα ο Ενάγων, ο οποίος γεννήθηκε το 1972, δεν αναμενόταν να παρουσιάσει αυτές τις αλλαγές. Αποτελούσαν, δηλαδή, πρώιμο εύρημα σε αυτή την ηλικία. Είναι συνήθης πρακτική, μετά την ετοιμασία της ακτινολογικής έκθεσης, ο κλινικός ιατρός να επανέρχεται στον ακτινολόγο ζητώντας του να ξαναδεί συγκεκριμένα σημεία της έκθεσης του. Για αυτό, άλλωστε, είναι απαραίτητη η συνεκτίμηση της μαγνητικής τομογραφίας με την κλινική εξέταση. Το οίδημα στη σπονδυλική στήλη, η δισκική αιμορραγία και ο τραυματισμός συνδεσμικών στοιχείων δεν μπορούν να αποτυπωθούν στη μαγνητική τομογραφία 7 μήνες μετά από το ατύχημα που τα προκάλεσε, καθώς σε ένα περίπου μήνα απορροφούνται. Στη μαγνητική τομογραφία του 2013 (Τεκμήριο 26) δεν συναντάται εύρημα αρθρίτιδας, ενώ σε αυτή του 2021 (Τεκμήριο 18) εμφανίζεται αρθρίτιδα. Όσον αφορά τη ρήξη του ινώδους δακτυλίου στο επίπεδο Ο5 - Ι1, από τη σύγκριση των δύο προαναφερόμενων μαγνητικών τομογραφιών προκύπτει ότι η κατάσταση παρέμεινε στάσιμη. Η γενικότερη, όμως, εικόνα δείχνει μία επιδείνωση της κατάστασης της σπονδυλικής στήλης του Ενάγοντα, αφού σε όλα τα επίπεδα της οσφυϊκής μοίρας εμφανίστηκαν δισκοκήλες. Ο Μ.Ε.7, διευκρίνισε ότι η εικόνα που παρουσιάζει ένας ασθενής κατά τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας είναι η καλύτερη δυνατή, διότι η θέση στην οποία βρίσκεται κατά την εξέταση είναι ανάσκελα. Δεν δέχεται βάρος ο σπόνδυλος, ενώ αν ήταν σε κίνηση ή σε άλλη στάση η ανατομία αλλάζει και μία δισκοκήλη θα φαινόταν πιο μεγάλη. Αντεξεταζόμενος δήλωσε, ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τον λόγο για τον οποίο η σπονδυλική στήλη του Ενάγοντα παρουσιάζει την εικόνα που περιέγραψε στην έκθεση του - Τεκμήριο
21. Μία πίεση σε νευρική ρίζα, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως σημαντικό εύρημα με βάση και την κλινική εξέταση. Η πίεση στη ρίζα αποτυπώνεται στη μαγνητική τομογραφία, ωστόσο, πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη και το ότι η μαγνητική τομογραφία γίνεται όταν ο ασθενής είναι ανάσκελα. Επομένως, σε αυτή τη στάση θα μπορούσε να μην αποτυπωθεί, αλλά να φανεί σε μία άλλη στάση. Κληθείς να απαντήσει για ποιο λόγο χαρακτήρισε τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις που παρουσιάζει η σπονδυλική στήλη του Ενάγοντα ως πρώιμες με δεδομένο ότι κατά τον χρόνο διενέργειας της μαγνητικής τομογραφία ο Ενάγων ήταν 50 ετών, ο Μ.Ε.7 ανέφερε ότι δεν υπάρχουν κανόνες που να καθορίζουν ότι σε μία συγκεκριμένη ηλικία παρουσιάζονται συγκεκριμένες αλλαγές. Ο ακτινολόγος αξιολογεί την εικόνα του σπονδύλου και τοποθετεί τις αλλαγές που παρατηρεί στο σωστό πλαίσιο αναλόγως του αν είναι αναμενόμενες ή πρώιμες. Στην περίπτωση του Ενάγοντα οι αλλαγές που εμφανίζονται στις κλειδώσεις του δεν συμβαδίζουν με την υπόλοιπη εικόνα της σπονδυλικής του στήλης. Κατά την επανεξέταση διευκρίνισε ότι οι αλλαγές στις κλειδώσεις χαρακτηρίστηκαν ως πρώιμες, διότι παρέπεμπαν σε άτομο μεγαλύτερης ηλικίας. Η Μ.Ε.8 εργάζεται στον κλάδο επιθεωρήσεων των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αναγνώρισε ότι η δέσμη Τεκμηρίου 5 αφορά τις καταστάσεις αποδοχών του Ενάγοντα, όπως αυτές τηρούνται στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 33 την αναλυτική κατάσταση αποδοχών του Ενάγοντα για το έτος 2012 όπου παρουσιάζονται όλοι οι μήνες του εν λόγω έτους. Αντεξεταζόμενη δήλωσε ότι στη δέσμη Τεκμηρίου 5 σε σχέση με το έτος 2012 δεν καταγράφονται όλοι οι μήνες του έτους, διότι, πιθανόν, ο εργοδότης να καταχώρησε καθυστερημένα τις εν λόγω εισφορές. Δεν γνωρίζει πότε ακριβώς καταβλήθηκαν οι εισφορές για το εν λόγω έτος, ωστόσο, αν καθυστερούσε η καταβολή πέραν του 2013, τότε, λογικά, θα διωκόταν ποινικά ο εργοδότης. Ως πραγματικές αποδοχές ενός εργοδοτούμενου δηλώνονται οι ακάθαρτες αποδοχές. Ο Μ.Ε.9 είναι γενικός ιατρός και υπηρετεί ως ιατρικός λειτουργός στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γ.Ν. Λεμεσού. Ήταν ο ιατρός που εξέτασε τον Ενάγοντα στις 07.01.13 στο προαναφερόμενο Τμήμα. Ο Ενάγων ανέφερε ότι είχε τροχαίο ατύχημα και ένιωθε πόνο στον αυχένα και την οσφυϊκή μοίρα. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 11 ως το ιατρικό πιστοποιητικό που ετοίμασε και υπέγραψε. Στο Τεκμήριο 11 καταγράφεται ότι έγινε εξέταση και στην κεφαλή του Ενάγοντα. Εξήγησε, ότι για να γίνει εξέταση στην κεφαλή πιθανόν ο Ενάγων να παραπονέθηκε για κεφαλαλγία ή ζαλάδα ή άλλο σύμπτωμα σχετιζόμενο με την κεφαλή. Κατά την αντεξέταση του είπε ότι στο Τεκμήριο 11 δεν κατέγραψε σε ποια μέρη του σώματος έγιναν ακτινογραφίες, αλλά περιορίστηκε στη διάγνωση ότι από τις ακτινογραφίες δεν υπήρχαν οστικές κακώσεις. Συνήθως στο Νοσοκομείο παραμένουν για νοσηλεία οι ασθενείς που έχουν υποστεί κατάγματα ή κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που χρήζουν παρακολούθησης από χειρουργούς ή ορθοπεδικούς. Η θλάση αυχένα και οσφυϊκής μοίρας είναι μία κάκωση που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, αλλά όχι μέσω των Πρώτων Βοηθειών. Εξέταση στην κεφαλή, πέραν των περιπτώσεων που ο ασθενής αναφέρει πόνο στην κεφαλή ή νευρολογικά η κατάσταση του δεν είναι καλή, γίνεται, σύμφωνα με τα πρωτόκολλα όταν υπάρχει θετικός μηχανισμός κάκωσης. Στην προκείμενη περίπτωση η νευρολογική κατάσταση του Ενάγοντα ήταν καλή. Στην επανεξέταση του διευκρίνισε ότι ως θετικό μηχανισμό κάκωσης εννοεί τις περιπτώσεις όπου μία σύγκρουση έγινε πάνω από ορισμένα χιλιόμετρα, ή όταν οι εμπλεκόμενοι δεν έφεραν ζώνη ασφαλείας ή τις περιπτώσεις όπου ανοίγει ο αερόσακος ενός οχήματος ή ο οδηγός χτυπά στο τιμόνι του οχήματος, καθώς και τις περιπτώσεις που εμφανίζεται στον ανεμοθώρακα του οχήματος ιστός αράχνης. Ο Μ.Ε.10 είναι εγκεκριμένος λογιστής και ελεγκτής και το γραφείο στο οποίο εργάζεται παρέχει λογιστικές και ελεγκτικές υπηρεσίες στην εταιρεία. Υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.9, τη γραπτή δήλωση του - Έγγραφο Γ. Σε αυτή δήλωσε ότι ο Ενάγων είναι υπάλληλος της εταιρείας και κατά τον χρόνο του ατυχήματος λάμβανε μηνιαίο μισθό €1.
22. Τα συμπτώματα από τα τραύματα που υπέστη κατά το επίδικο ατύχημα αποτελούν αποτρεπτικό παράγοντα στην πλήρη εκτέλεση της εργασίας του. Ως αποτέλεσμα, η εταιρεία αναγκάστηκε να αγοράζει υπηρεσίες από τρίτους. Λόγω αυτού του γεγονότος κρίθηκε σκόπιμο για σκοπούς βιωσιμότητας της εταιρείας να μειωθεί ο μηνιαίος μισθός του Ενάγοντα από €1.000 σε €
23. Περαιτέρω, λόγω του ατυχήματος απουσίασε για 7 μήνες από την εργασία του. Στη δια ζώσης μαρτυρία του αναγνώρισε τη δέσμη Τεκμηρίου 6 ως τις αναλυτικές καταστάσεις συνολικών εισοδημάτων της εταιρείας. Ο Ενάγων, ως μέτοχος της εταιρείας, λάμβανε κάθε χρόνο με μέρισμα το αναλογούν κέρδος μετά την πληρωμή της νενομισμένης φορολογίας. Συγκρίνοντας τα έτη που περιλαμβάνονται στη δέσμη Τεκμηρίου 6, παρατηρείται μείωση του κύκλου εργασιών, αν και τα τελευταία έτη η εταιρεία παρουσιάζει κέρδη. Ο Μ.Ε.10 αναγνώρισε το Τεκμήριο 7 ως έγγραφο που ετοιμάστηκε από το γραφείο του κατόπιν παράκλησης του Ενάγοντα και σε αυτό καταγράφονται οι υπηρεσίες υπεργολάβων που χρησιμοποίησε η εταιρεία. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει κατά πόσο ο Ενάγων αισθάνεται πόνο ή όχι. Περαιτέρω, διευκρίνισε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει αν η μείωση του κύκλου των εργασιών οφείλεται σε άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα την οικονομική κρίση. Ο Ενάγων, όμως, του έλεγε ότι δεν μπορούσε να εργαστεί λόγω των προβλημάτων που προκλήθηκαν από το ατύχημα. Δεν είχε στην κατοχή του οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο που να βεβαιώνει ότι οι αναλυτικές καταστάσεις - δέσμη Τεκμηρίου 6 κατατέθηκαν στο Τμήμα Φορολογίας, ούτε και ήταν σε θέση να αναφέρει τα ονόματα των υπεργολάβων και τις εκδηλώσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν οι υπηρεσίες τους. Δήλωσε ότι όλα τα πιο πάνω στοιχεία υπάρχουν στο γραφείο του. Ο Μ.Υ.1 είναι ορθοπεδικός χειρουργός και εξέτασε για λογαριασμό των Εναγομένων τον Ενάγοντα στις 19.11.
24. Ως αποτέλεσμα της εν λόγω ιατρικής εξέτασης ετοίμασε σχετική έκθεση, την οποία και κατέθεσε ως Τεκμήριο
25. Κατά την εξέταση του Ενάγοντα κατέληξε, μεταξύ άλλων, στο συμπέρασμα ότι ο τραυματισμός που υπέστη ο τελευταίος συνίστατο σε τραυματισμό μαλακών μορίων του άνω και κάτω μέρους της σπονδυλικής στήλης χωρίς βαθμό σοβαρότητας και χωρίς νευρολογική σημειολογία. Οι τραυματισμοί αυτής της μορφής δεν αποτελούν ανίατες μορφές τραυμάτων και δεν εντόπισε οποιαδήποτε μορφή λειτουργικού καταλοίπου. Το οστικό οίδημα ενός σπονδύλου, η τοπική αιμορραγία, ως επίσης και η ρήξη συνδέσμων μπορούν να αποτυπωθούν σε μαγνητική τομογραφία. Το οστικό οίδημα και η τοπική αιμορραγία μετά από κάποιο χρονικό διάστημα απορροφούνται, με την τοπική αιμορραγία να απορροφάται σε συντομότερο χρόνο σε σχέση με το οστικό οίδημα. Ο χρόνος απορρόφησής τους εξαρτάται και από την ένταση της εξωτερικής βίας που ασκήθηκε. Η ρήξη συνδέσμων δεν έχει χρόνο εξαφάνισης, καθώς μια ρήξη συνδέσμων αποκαθίσταται μόνο χειρουργικά. Η εξάσκηση πίεσης σε νευρική ρίζα έχει μεγάλη σημασία, καθώς προκαλεί έντονα ενοχλήματα πόνου ή αιμωδίας ή ακόμη και δυσκολίας στην απλή βάδιση. Στις περισσότερες περιπτώσεις ένα τέτοιο εύρημα οδηγεί σε χειρουργική επέμβαση. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα Τεκμήρια 26 και 18 προκύπτει ότι δεν υπήρξε πίεση νευρικής ρίζας, αλλά, αντίθετα αμφότεροι οι ακτινολόγοι κατέγραψαν την απουσία νευρικής πίεσης. Στις περιπτώσεις που κάποιος ασθενής για μακρά περίοδο και συγκεκριμένα για περίοδο από 2 μέχρι 3 έτη παραπονείται για ενοχλήματα ζάλης και πονοκέφαλους, τότε είναι καθήκον του θεράποντος ιατρού να τον παραπέμψει σε νευρολόγο, ο οποίος είναι ο μόνος ιατρός που μπορεί να διενεργήσει εγκεφαλογράφημα. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάγνωση εγκεφαλικής διάσεισης είναι η πλήρης απώλεια των αισθήσεων του ασθενούς, η οποία, όμως, είναι ανατάξιμη. Σε σχέση με την αναφορά που περιλαμβάνεται στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ‑ Τεκμήριο 18: "There is early degenerative change", ο Μ.Υ.1 τόνισε ότι πρόκειται για εκφυλιστικές αλλοιώσεις που εντοπίζονται στις σπονδυλικές αρθρώσεις και όχι στους σπονδύλους ή στους μεσοσπονδύλιους δίσκους. Περαιτέρω, δήλωσε ότι η προβολή δεν είναι δισκοκήλη, όπως προκύπτει και από το σχεδιάγραμμα που κατέθεσε της σπονδυλικής στήλης ‑ Τεκμήριο
26. Στο εν λόγω Τεκμήριο η προβολή περιγράφεται με την αγγλική λέξη "bulging", ενώ η δισκοκήλη με την αγγλική λέξη "herniated". Αναφορικά με τις φυσιοθεραπείες δήλωσε ότι κατά κανονικά ένας κύκλος φυσιοθεραπειών κυμαίνεται από 8 μέχρι 12 συνεδρίες. Ακολούθως, γίνεται επανεξέταση του ασθενούς και επανεκτίμηση του αποτελέσματος της φυσιοθεραπείας. Αν τούτο δεν είναι ικανοποιητικό, τότε ο θεράπων ιατρός μπορεί να εισηγηθεί ακόμα έναν κύκλο φυσιοθεραπειών και μετά από επανεξέταση, μπορεί να ακολουθήσει και τρίτος κύκλος φυσιοθεραπειών. Στην περίπτωση κατά την οποία και μετά τον τρίτο κύκλο φυσιοθεραπειών το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, τότε ο θεράπων ιατρός θα πρέπει να επεξηγήσει στον ασθενή ότι ανήκει σε εκείνο το μικρό ποσοστό του πληθυσμού όπου ο οργανισμός δεν ανταποκρίνεται στη φυσιοθεραπεία και επομένως, δεν υπάρχει λόγος για συνέχιση τους. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι διάγνωση, όπως και πρόγνωση, μπορεί να εκφέρει και ο ίδιος, ο οποίος δεν είναι ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα. Διαφώνησε με τη θέση του κ. Κλεάνθους ότι την πλέον ασφαλή ιατρική γνώμη μπορεί να την εκφέρει μόνο ο θεράπων ιατρός, λέγοντας ότι οι τραυματισμοί που υπέστη ο Ενάγων εμφανίζονται και στη δική του ιατρική έκθεση, ενώ η πρόγνωση πρέπει να είναι κοινή σε όλους τους ειδικούς ιατρούς. Δέχθηκε ότι για την εξέταση του Ενάγοντα θα λάβει αμοιβή από την Εναγόμενη 2, τόνισε, ωστόσο, ότι η εξέταση που διενήργησε στον Ενάγοντα και η μαρτυρία του δεν αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Εναγόμενης 2, αλλά στην καταγραφή της ιατρικής του άποψης. Περαιτέρω, δήλωσε ότι δεν είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με την Εναγόμενη 2, παρά μόνο με το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τους Εναγόμενους. Αρνήθηκε τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Ενάγοντα ότι δεν υπήρξε αντικειμενικός κατά την εξέτασή του, καθώς επίσης και ότι δεν κατέγραψε τα ενοχλήματα και τη συμπτωματολογία που παρουσίαζε ο Ενάγων κατά την επίσκεψη στο ιατρείο του. Ο Μ.Υ.1 παρέπεμψε στη σελίδα 3 του Τεκμηρίου 36 όπου καταγράφει τις υποκειμενικές ενοχλήσεις που του ανέφερε ο Ενάγων, καθώς επίσης και τα αντικειμενικά ευρήματα τα οποία προέκυψαν από την κλινική εξέταση του Ενάγοντα. Ανέφερε ότι υπάρχει το ενδεχόμενο πρόκλησης τραυματικής δισκοπάθειας, η οποία, ωστόσο, είναι αρκετά σπάνια, καθώς σχετικές μελέτες κατατάσσουν το 98% των δισκοπαθειών σε παράγοντες εκφυλιστικής αιτιολογίας και μόνο το 2% σε άλλους παράγοντες, μεταξύ των οποίων και ο τραυματισμός. Στις περιπτώσεις τραυματικής δισκοπάθειας, ο ασθενής παρουσιάζει έντονη κλινική εικόνα, αφού δεν μπορεί να βαδίσει και ο πόνος αντανακλάται στα κάτω άκρα με αιμωδίες. Περαιτέρω, έχει ακτινολογικά χαρακτηριστικά η τραυματική δισκοπάθεια με κύρια το οστικό οίδημα, την τοπική αιμορραγία και τη ρήξη των συνδέσμων που συγκρατούν δύο σπονδύλους. Συμφώνησε με τον κ. Κλεάνθους ότι αναλόγως της σφοδρότητας και βαρύτητας της κάκωσης από ένα τροχαίο ατύχημα υπάρχει η δυνατότητα εμφάνισης ευρήματος ενός οξέως τραυματισμού. Στις περιπτώσεις όπου παρατηρείται στένωση των μεσοσπονδυλίων τρημμάτων, αυτό το οποίο έχει σημασία είναι κατά πόσο η στένωση έχει ως αποτέλεσμα την εξάσκηση πίεσης επί νευρικής ρίζας. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοια πίεση, τότε η στένωση των μεσοσπονδυλίων τρημμάτων είναι ασυμπτωματική. Στην υποβληθείσα θέση ότι η επιδείνωση που παρουσιάζεται στη σπονδυλική στήλη του Ενάγοντα με τη μαγνητική τομογραφία του 2021 (Τεκμήριο 18) οφείλεται στο επίδικο τροχαίο, ο Μ.Υ.1 απάντησε αρνητικά λέγοντας ότι ακόμα και αν τραυματιζόταν ένας δίσκος, δεν θα μπορούσαν να εμφανιστούν εκφυλιστικές αλλοιώσεις σε πέντε δίσκους. Ερωτηθείς κατά πόσο η σφοδρότητα μιας τροχαίας σύγκρουσης θα μπορούσε να πυροδοτήσει συμπτώματα σε μια προϋπάρχουσα κατάσταση προβλημάτων στη σπονδυλική στήλη, ο Μ.Υ.1 απάντησε ότι πλείστες όσες αφυδατώσεις και προβολές είναι ασυμπτωματικές και τα συμπτώματα έρχονται στην επιφάνεια διότι ο τραυματίας υπέστη διάστρεμμα μαλακών μορίων των μυών, δηλαδή διάστρεμμα αυχένα και οσφύος. Ο Μ.Υ.2 είναι, επίσης, ορθοπεδικός χειρουργός και εξέτασε τον Ενάγοντα στις 18.11.
27. Κατά την εξέτασή του προσπάθησε να διακριβώσει τη σημερινή κατάσταση του Ενάγοντα σε σχέση με τα όσα καταγράφονται από τον Μ.Ε.3 στα ιατρικά του πιστοποιητικά, Τεκμήρια 19Α και 19Β, και ειδικότερα στο Τεκμήριο 19Β το οποίο είναι χρονικά πιο πρόσφατο. Στο εν λόγω τεκμήριο ο Μ.Ε.3 δεν καταγράφει οποιαδήποτε αντικειμενικά ευρήματα, δηλαδή ευρήματα τα οποία να μην εμπεριέχουν την άποψη του Ενάγοντα. Η εξέταση που διενήργησε αφορούσε μόνο την κατάσταση της οσφυϊκής μοίρας και τα πιθανά προβλήματα που μπορεί να έχουν παραμείνει μέχρι σήμερα. Δεν κατάφερε να καταλήξει σε οποιοδήποτε συμπέρασμα για τον εξής λόγο. Το κύριο πρόβλημα της οσφυϊκής μοίρας του Ενάγοντα εντοπίζεται στη θέση ότι ασκείται πίεση της Ι1 ρίζας, σύμφωνα με τα όσα καταγράφει ο Μ.Ε.
28. Επιχείρησε να εξετάσει το δεξί πόδι του Ενάγοντα, ο οποίος σε όλες τις κινήσεις επικαλείτο πόνο, με αποτέλεσμα να υποχρεώνεται να διακόψει τη συνέχιση της εξέτασης. Αναγκαζόταν έτσι να προχωρήσει σε εξέταση σε άλλο σημείο του σώματος του Ενάγοντα, ο οποίος δήλωνε ότι πονούσε σε όλες τις κινήσεις οι οποίες γίνονταν στην προσπάθεια του να τον εξετάσει. Προσπαθώντας να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει, εξέτασε κάποιες άλλες παραμέτρους, οι οποίες λογικά θα λάμβαναν χώρα σε περίπτωση που υπήρχε μια χρόνια πίεση της Ι1 ρίζας δεξιά. Συγκεκριμένα, αν για 8 έτη υπήρχε συνεχής ενόχληση της εν λόγω ρίζας, τότε θα έπρεπε να παρουσιάζεται αδυναμία των μυών. Το αντικειμενικό εύρημά του από την εξέταση των δύο ποδιών του Ενάγοντα μετρώντας τη μυϊκή περιφέρεια τους σε καθορισμένα σημεία είναι ότι δεν υπήρχε καμία διαφορά μεταξύ του δεξιού και αριστερού ποδιού. Επιπρόσθετα, τα αντανακλαστικά των κάτω άκρων, το αχίλλειο και το επιγονατιδικό, ήταν φυσιολογικά και στα δύο πόδια. Όσον αφορά τώρα την υπαισθησία, η οποία ενέχει και την υποκειμενική θέση του Ενάγοντα, ο τελευταίος ανέφερε υπαισθησία σε όλο το κάτω άκρο, ενώ η Ι1 ρίζα έχει συγκεκριμένη περιοχή που δεν αισθάνεται ο τραυματίας. Αναφορικά με την απουσία ένδειξης περί πίεσης της Ι1 ρίζας στις μαγνητικές τομογραφίες, Τεκμήρια 26 και 18, ο Μ.Υ.2 επισήμανε ότι εάν ο θεράπων ιατρός μετά τα αποτελέσματα των μαγνητικών τομογραφιών και τις σχετικές εκθέσεις διαπιστώσει ότι κάτι μπορεί να διέφυγε της προσοχής του ακτινολόγου, το λογικό θα ήταν να επανέλθει και να ρωτήσει τον ακτινολόγο επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Ειδικότερα, αν υπάρχει η υποψία πίεσης κάποιας ρίζας, αυτό το ενδεχόμενο θα έπρεπε εξαρχής να τεθεί στον ακτινολόγο. Όσον αφορά τη δήλωση του Ενάγοντα ότι δυσκολεύεται στον ύπνο και συγκεκριμένα, ότι τα βράδια κοιμάται μία με δύο ώρες, ο Μ.Υ.2 επισήμανε ότι για τέτοια προβλήματα θα έπρεπε να εξεταστεί από νευρολόγο, καθώς η αϋπνία αποτελεί πρόβλημα που δεν μπορεί να το επιλύσει ο ορθοπεδικός. Σε σχέση με τις 217 φυσιοθεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε ο Ενάγων από τον Φεβρουάριο του '13 μέχρι και σήμερα, δήλωσε ότι δεν του προσέφεραν οτιδήποτε ενόψει της κατάστασης του Ενάγοντα, όπως ο ίδιος την περιέγραψε. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να διεξάγονται. Ερωτηθείς για τα χαρακτηριστικά που εμφανίζει ένας τραυματίας με εγκεφαλική διάσειση, ο Μ.Υ.2 ανέφερε ότι η εγκεφαλική διάσειση προϋποθέτει τουλάχιστον δύο πράγματα. Αφενός την απώλεια αισθήσεων, έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, και αφετέρου, την περιτραυματική αμνησία. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι δεν αποκλείεται οι φυσιοθεραπείες να ανακουφίζουν τον πόνο που νιώθει ο Ενάγων, ωστόσο, στη βάση των όσων ο ίδιος ο Ενάγων δήλωσε, φαίνεται ότι δεν τον βοηθούν. Το κατά πόσο σε τελική ανάλυση ανακουφίζουν τον πόνο του ή τον βοηθούν, είναι κάτι το οποίο μόνο ο ίδιος βιώνει. Συμφώνησε με τον κ. Κλεάνθους ότι ο Μ.Ε.3, ως ο θεράπων ιατρός του Ενάγοντα για 9 έτη, είναι σε καλύτερη θέση να διατυπώσει τη διάγνωση και την πρόγνωση των τραυμάτων του Ενάγοντα σε σχέση με κάποιον άλλον ιατρό ο οποίος τον εξέτασε μόνο μία φορά. Κατά την εξέταση του Ενάγοντα δεν του ζητήθηκε από τους Εναγόμενους να ετοιμάσει οποιαδήποτε ιατρική έκθεση. Αυτό που του ζητήθηκε ήταν να εξετάσει τα προβλήματα της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης του Ενάγοντα. Ερωτηθείς κατά πόσο τα τραύματα που καταγράφει ο Μ.Ε.3 στα Τεκμήρια 19Α και 19Β θα μπορούσαν να προκληθούν από τροχαίο ατύχημα και συγκεκριμένα από σφοδρή οπισθομετωπική σύγκρουση, ο Μ.Υ.2 απάντησε καταφατικά. Η απότομη κάμψη και έκταση της σπονδυλικής στήλης είναι ένας από τους μηχανισμούς κάκωσης που μπορούν να προκαλέσουν τραύματα στη σπονδυλική στήλη. Περαιτέρω, συμφώνησε ότι η ένταση και ο βαθμός της σύγκρουσης μπορεί να καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την πίεση που ασκήθηκε στην οσφύ και τον αυχένα του Ενάγοντα και επομένως, να καθορίσει και την έκταση των τραυμάτων. Στην υποβληθείσα θέση ότι οι προβολές δίσκων που καταγράφονται στο Τεκμήριο 26 είναι πρόσφατες, ο Μ.Υ.2 παρέπεμψε στον ακτινολόγο που διενήργησε τη μαγνητική τομογραφία. Το εύρημα αφυδάτωσης είναι σημαντικό, καθώς δείχνει εκφύλιση και συγκεκριμένα δείχνει ότι ο δίσκος γερνά. Δεν μπορούσε να εκφέρει άποψη ως προς το κατά πόσο οι προβολές και η μικρορήξη του ινώδους δακτύλιου που καταγράφονται στο Τεκμήριο 26 είναι απότοκα του επίδικου τροχαίου ατυχήματος. Ταυτόχρονα, επισήμανε ότι είναι αδύνατο να προκληθεί ρήξη στον δίσκο και ο ασθενής να μην παρουσιάζει θορυβώδη εικόνα. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι δεν μπορεί να φανταστεί έναν δίσκο να χαλάσει και η εικόνα να μην είναι θορυβώδης. Διευκρίνισε, δε, ότι η θορυβώδης εικόνα προκύπτει από την ίδια την κλινική εικόνα του τραυματία και όχι από ακτινολογικά ευρήματα. Συμφώνησε με τον κ. Κλεάνθους ότι σε περίπτωση ύπαρξης αφυδατωμένου δίσκου χωρίς συμπτωματολογία, θα μπορούσε μια σφοδρή τροχαία σύγκρουση να πυροδοτήσει την εμφάνιση συμπτωμάτων. Θα μπορούσε, επίσης, σε έναν αφυδατωμένο δίσκο να προκληθεί, μετά από μια σύγκρουση, και κάκωση της οσφύος και να προκαλέσει τραυματισμό μεσοσπονδυλίου δίσκου ή ακόμα και προβολή ή και ρήξη του. Τέλος, συμφώνησε με τον κ. Κλεάνθους, ότι στο Τεκμήριο 18 παρουσιάζεται μια αλλαγή της βιομηχανικής της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης του Ενάγοντα, γεγονός το οποίο θα επηρεάζει τις κινήσεις και δραστηριότητες του τόσο σε προσωπικό, όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Αξιολόγηση Πέραν της παραδοχής ευθύνης για το επίδικο ατύχημα και των παραδεκτών γεγονότων που δηλώθηκαν από τους ευπαίδευτους συνήγορους των διαδίκων κατά την ακροαματική διαδικασία, τα πιο κάτω περιγραφόμενα γεγονότα αποτελούν, επίσης, κοινά αποδεκτή ή μη αμφισβητούμενη μαρτυρία: Ο Ενάγων, ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος υπέστη τραυματισμούς και μεταφέρθηκε στο Γ.Ν. Λεμεσού όπου και έτυχε εξέτασης στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών. Την επόμενη ημέρα του ατυχήματος, ήτοι στις 08.01.13, επισκέφθηκε τον Μ.Ε.3 και τον Δρ. Σιμιλλίδη. Ο Μ.Ε.3 ανέλαβε την ιατρική παρακολούθηση του Ενάγοντα. Για την αντιμετώπιση του διαστρέμματος της αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης έλαβε φαρμακευτική αγωγή, έφερε ημίσκληρο αυχενικό κολάρο και υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες. Τόσο κατά τον χρόνο του ατυχήματος, όσο και μέχρι σήμερα ασκεί το επάγγελμα του φωτογράφου. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας θα γίνει, επομένως, μόνο επί των διιστάμενων εκδοχών (Παπαλλής κ.α ν. Κυριακίδη