← Κύπρος

ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Γ. ΣΥΜΕΟΥ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ ν. ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ & ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 5275/12, 25/2/2022

ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Γ. ΣΥΜΕΟΥ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ ν. ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ & ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 5275/12, 25/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2022:A59 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Αγιομαμίτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5275/12 Μεταξύ: ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Γ. ΣΥΜΕΟΥ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ Ενάγουσα και ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ & ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΛΤΔ Εναγόμενη Τροποποιημένο κλητήριο δυνάμει διατάγματος ημερομηνίας 23/05/2019 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Αγιομαμίτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5275/12 Μεταξύ: ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗ ΣΥΜΕΟΥ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ Ενάγουσα και ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ & ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΛΤΔ Εναγόμενη --------------------------------- Ημερομηνία: 25.02.2022 Για Ενάγουσα: κ. Μ. Σωφρονίου μαζί με κ. Π. Παλαμά Για Εναγόμενη: κ. Κ. Γεωργιάδη Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 22.02.07 οι διάδικοι υπέγραψαν συμφωνία δυνάμει της οποίας η Εναγόμενη ανέθεσε στην Ενάγουσα την ανέγερση πέντε κατοικιών έναντι του ποσού των €438.257 (Λ.Κ.256.500) πλέον Φ.Π.Α. Σύμφωνα με το τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα, οι διάδικοι συμφώνησαν προφορικά όπως η Ενάγουσα εκτελέσει επιπρόσθετες, από τις αρχικά συμφωνηθείσες, εργασίες. Οι εν λόγω επιπρόσθετες εργασίες εκτελέστηκαν από την Ενάγουσα μετά από οδηγίες και/ή υποδείξεις της Εναγόμενης και/ή της επιβλέπουσας αρχιτέκτονος και ανέρχονται στο ποσό των Λ.Κ.47427,15 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Περαιτέρω, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι δικαιούται επιπροσθέτως των πιο πάνω ποσών και το ποσό των €17.000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α ως διακύμανση και/ή αύξηση στα εργατικά και τις τιμές των υλικών. Η Εναγόμενη κατέβαλε στην Ενάγουσα το ποσό των €503.995 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α, αλλά, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της Ενάγουσας, αρνείται να εξοφλήσει το οφειλόμενο ποσό εκ €98.033,

  1. Η Εναγόμενη στο δικόγραφο της τροποποιημένης Υπεράσπισης ισχυρίζεται, ότι η συμφωνία που υπογράφηκε με την Ενάγουσα ήταν για ένα κατ' αποκοπή ποσό και μέσα σε αυτά τα πλαίσια κατέβαλε στην Ενάγουσα το συνολικό ποσό των €501.091,62 περιλαμβανομένου και του ποσού κράτησης. Αρνείται ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό για αύξηση στα εργατικά και/ή τις τιμές των υλικών, καθώς και για επιπρόσθετες εργασίες. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι ουδέποτε υπήρξε συμφωνία για την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών και/ή για τις τιμές αυτών. Επίσης, η Εναγόμενη και/ή η επιβλέπουσα αρχιτέκτονας δεν εξουσιοδότησαν την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, ούτε και εκδόθηκε πιστοποιητικό και/ή διατακτικό πληρωμής για τέτοιες εργασίες. Η Ενάγουσα καταχώρησε Απάντηση, στην οποία ουσιαστικά επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς που περιέχονται στο τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων μέσω των επιμελών αγορεύσεων τους επιχειρηματολόγησαν προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Το περιεχόμενο των αγορεύσεων έχει μελετηθεί. Μαρτυρία Θα επιχειρήσω στη συνέχεια να παραθέσω το ουσιαστικό μέρος της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα. Ο Μ.Ε.1 ως μέρος της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Α), δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.
  2. Σε αυτήν δήλωσε ότι είναι ένας εκ των διευθυντών της Ενάγουσας. Στις 22.07.07 υπογράφηκε μεταξύ της Ενάγουσας και της Εναγόμενης συμφωνία, δυνάμει της οποίας ανατέθηκε στην Ενάγουσα η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών για την ανέγερση πέντε κατοικιών (στο εξής «το έργο») έναντι συμφωνημένης αμοιβής εκ ποσού Λ.Κ. 256.500 (€438.256,26) πλέον Φ.Π.Α (Τεκμήριο 2). Το Τεκμήριο 2 υπογράφηκε μετά από την προσφορά (Τεκμήριο 1) που υπέβαλε η Ενάγουσα. Με προφορική συμφωνία μεταξύ της Ενάγουσας και της Εναγόμενης συμφωνήθηκε όπως η Ενάγουσα διεξάγει επιπρόσθετες εργασίες, όπως αυτές θα υποδεικνύονταν από την Εναγόμενη ή εξουσιοδοτημένο εκ μέρους της άτομο ή την επιβλέπουσα αρχιτέκτονα (Μ.Υ.2). Περαιτέρω, η Εναγόμενη ανέλαβε τη δέσμευση να καταβάλει επιπρόσθετη αμοιβή σε σχέση με τις επιπλέον εργασίες. Οι προαναφερόμενες επιπρόσθετες εργασίες έγιναν μετά από ρητή έγκριση της Εναγόμενης και κατόπιν συνεννόησης μαζί της. Συγκεκριμένα, ο ίδιος παρέδιδε δελτία επιμέτρησης ποσοτήτων στην Εναγόμενη ή τη Μ.Υ.2, η οποία ήταν η επιβλέπουσα αρχιτέκτονας του έργου. Τμήμα των επιπρόσθετων εργασιών που εκτέλεσε η Ενάγουσα περιλαμβάνεται στα δελτία ποσοτήτων ‑ δέσμη Τεκμηρίου
  3. Ο λόγος που στη δέσμη Τεκμηρίου 3 περιλαμβάνεται μόνο τμήμα των εκτελεσθέντων επιπρόσθετων εργασιών είναι, διότι η Μ.Υ.2 έδωσε οδηγίες να μην εκδίδονται δελτία ποσοτήτων για τις επιπρόσθετες εργασίες, καθώς γνώριζε ποιες ήταν αυτές και σχετική επιμέτρησή τους θα γινόταν με το πέρας των εργασιών. Με την έναρξη των εργασιών διαπίστωσε τόσο ο ίδιος, όσο και η Μ.Υ.2, ότι οι ποσότητες των εργασιών και των υλικών που χρειάζονταν για την εκτέλεση του έργου ήταν κατά πολύ περισσότερες από την επιμέτρηση ποσοτήτων και τα αρχιτεκτονικά σχέδια (δέσμη Τεκμηρίου 5). Υπήρξε κοινή συμφωνία, όπως οι εργασίες εκτελεστούν και όπως, ως ήδη αναφέρθηκε, γίνει επιμέτρηση μετά το πέρας τους. Προς τον σκοπό αυτό, όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες, ο ίδιος μαζί με τον Μ.Ε.8 προχώρησαν σε επιμέτρηση της ποσότητας των εκτελεσθέντων εργασιών και επιβεβαιώθηκε ότι υπήρχαν σημαντικές διαφορές εις βάρος της Ενάγουσας, οι οποίες και καταγράφηκαν σε δελτίο ποσοτήτων το οποίο παρέδωσε στην Εναγόμενη και στη Μ.Υ.2 (Τεκμήρια 6 και 6Α). Επιπρόσθετα, για τις επιπλέον εργασίες που εκτελέστηκαν δόθηκαν οδηγίες στον Μ.Ε.7, ο οποίος είναι επιμετρητής ποσοτήτων, όπως ετοιμάσει σχετική έκθεση στην οποία το κόστος των εν λόγω εργασιών ανέρχεται σε Λ.Κ. 52.626,63 (€89.922). Η Εναγόμενη κατέβαλε στην Ενάγουσα το συνολικό ποσό των €503.995 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α, αλλά, κατά παράβαση της συμφωνίας, αρνείται μέχρι σήμερα να καταβάλει προς την Ενάγουσα το υπόλοιπο του λογαριασμού της το οποίο ανέρχεται στο ποσό των €98.033,
  4. Το εν λόγω ποσό προκύπτει από το κόστος των επιπρόσθετων εργασιών που εκτελέστηκαν, αλλά και από το ποσό των €17.000 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α (Λ.Κ. 9.950), το οποίο αποτελεί τη διακύμανση από την αύξηση στα εργατικά και τις τιμές των υλικών. Πραγματοποιήθηκαν αρκετές συναντήσεις με την Εναγόμενη και τη Μ.Υ.2, ούτως ώστε να ολοκληρωθούν οι τελικοί λογαριασμοί του έργου. Οι περισσότερες από τις εν λόγω συναντήσεις ακυρώθηκαν για λόγους που αφορούσαν είτε την Εναγόμενη, είτε τη Μ.Υ.
  5. Σε μια από τις πραγματοποιηθείσες συναντήσεις η Μ.Υ.2, καθώς και ο διευθυντής της Εναγόμενης ‑ Μ.Υ.1, παραδέχθηκαν ότι οφείλονται ποσά στην Ενάγουσα τόσο σε σχέση με την αύξηση στις τιμές των εργατικών και των υλικών, όσο και για τις εκτελεσθείσες επιπρόσθετες εργασίες. Στη διά ζώσης μαρτυρία του ανέφερε ότι για την εκτέλεση του έργου στηρίχθηκε στην επιμέτρηση και τα αρχιτεκτονικά σχέδια (δέσμη Τεκμηρίου 5), τα οποία, όμως, ήταν ελλιπή, γεγονός το οποίο γνώριζε εξαρχής η Μ.Υ.
  6. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι το συμβόλαιο ‑ Τεκμήριο 2 ήταν χωρίς ποσότητες, γεγονός το οποίο καταγράφεται και στην προσφορά που παραδόθηκε ‑ Τεκμήριο
  7. Διαφώνησε με τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Εναγόμενης, ότι σε συμβόλαιο χωρίς ποσότητες δεν υπάρχει δεσμευτικό δελτίο ποσοτήτων. Συμφώνησε, ωστόσο, ότι σε συμβόλαιο αυτής της φύσης είναι δεσμευτικές οι τιμές μονάδος που συμπληρώνει ο εργολάβος. Επίσης, συμφώνησε ότι η πρακτική που εφαρμόζεται σε ένα τέτοιο συμβόλαιο είναι όπως ο αρχιτέκτονας εξετάζει και πιστοποιεί την εκτελεσθείσα εργασία με βάση τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τους όρους προσφοράς. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε γραπτώς προς τη Μ.Υ.2 σε σχέση με τα ποσά που η τελευταία έγκρινε στα διατακτικά πληρωμής (δέσμη Τεκμηρίων 4 και 15). Σε σχέση με την αύξηση των υλικών και εργατικών, ο Μ.Ε.1 δήλωσε ότι δεν ήταν σε θέση να υπολογίσει την εν λόγω αύξηση με βάση τους σχετικούς Κυβερνητικούς Δείκτες. Σε ό,τι αφορά τις επιπρόσθετες εργασίες, δήλωσε ότι η Μ.Υ.2 ουδέποτε έδωσε γραπτές οδηγίες για την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, ούτε και ο ίδιος επιβεβαίωσε γραπτώς προς τη Μ.Υ.2 την εκτέλεση οποιωνδήποτε επιπρόσθετων εργασιών. Διευκρίνισε, ότι το σύνολο των επιπρόσθετων εργασιών εκτελέστηκαν κατόπιν προφορικών οδηγιών και συζητήσεων μεταξύ του ιδίου και της Μ.Υ.
  8. Στα διατακτικά πληρωμών που έγκρινε η Μ.Υ.2 (δέσμη Τεκμηρίων 4 και 15) δεν περιλαμβάνονται επιπρόσθετες εργασίες, καθώς η Μ.Υ.2 δήλωσε ότι αυτές θα επιμετρούνταν συνολικά μετά το πέρας των εργασιών. Συμφώνησε με τον κ. Γεωργιάδη, ότι δεν υποβλήθηκε γραπτή διαμαρτυρία προς τη Μ.Υ.2, σύμφωνα με τον όρο 36 του Τεκμηρίου 2, για επίλυση οποιασδήποτε διαφοράς προέκυψε κατά την εκτέλεση του έργου. Αρνήθηκε την υποβληθείσα θέση, ότι ουδέποτε υπήρξε συμφωνία για εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, καθώς και ότι ουδέποτε εξουσιοδοτήθηκε, είτε από την Εναγόμενη, είτε από τη Μ.Υ.2 για την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Τέλος, συμφώνησε με τον κ. Γεωργιάδη ότι η Μ.Υ.2 δεν έκδωσε οποιοδήποτε διατακτικό πληρωμής που να αφορά την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Κατά την επανεξέτασή του διευκρίνισε, ότι οι εργασίες που έπρεπε να εκτελεστούν στο έργο ήταν κατά πολύ περισσότερες από την επιμέτρηση ποσοτήτων που δόθηκε από την Εναγόμενη (Τεκμήριο 14) για την υποβολή προσφοράς. Ο Μ.Ε.2 ασχολείται με χωματουργικές εργασίες και για αρκετά χρόνια συνεργάζεται με την Ενάγουσα. Στα πλαίσια του επίδικου έργου, η Ενάγουσα του ανέθεσε την καθαριότητα των οικοπέδων, την απομάκρυνση μπαζών και τις επιχωματώσεις. Οδηγίες για την εκτέλεση των προαναφερόμενων εργασιών έλαβε από τον Μ.Ε.
  9. Κατά την εκτέλεση των εργασιών προέκυψαν αλλαγές στα σχέδια. Συγκεκριμένα, ενώ δόθηκαν οδηγίες για επιχωμάτωση ύψους 80εκ., στην πορεία τα σχέδια άλλαξαν και η επιχωμάτωση έγινε σε ύψος 120εκ. Περαιτέρω, χρειάστηκε να μετακινηθεί από τα οικόπεδα μεγαλύτερος όγκος από μπάζα, από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί. Για την εκτέλεση των προαναφερόμενων εργασιών δεν είχε δώσει προσφορά στον Μ.Ε.
  10. Αντεξεταζόμενος, δήλωσε ότι στη δέσμη Τεκμηρίου 7 δεν περιλαμβάνεται οποιοδήποτε δικό του τιμολόγιο. Σε σχέση με τα Τεκμήρια 6 και 6Α αναγνώρισε ότι οι εργασίες με α/α 1(α) - (γ) και 7 εκτελέστηκαν από τον ίδιο. Συμφώνησε με τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης, ότι δεν γνωρίζει ποιες ήταν οι υποχρεώσεις της Ενάγουσας με βάση τη συμφωνία (Τεκμήριο 2) που υπέγραψε με την Εναγόμενη. O M.E.3 είναι σιδεράς και κλήθηκε από τον Μ.Ε.1 για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο έργο. Συγκεκριμένα ασχολήθηκε με την τοποθέτηση του σιδήρου. Σε σχέση με τις γωνιακές κολώνες των κατοικιών, δεν υπήρχαν λεπτομέρειες στα αρχιτεκτονικά σχέδια (Τεκμήριο 5). Έθεσε το εν λόγω ζήτημα στον εργολάβο και ο τελευταίος επικοινώνησε με την αρχιτέκτονα, η οποία και έστειλε τις σχετικές λεπτομέρειες. Σύμφωνα με τις εν λόγω λεπτομέρειες προστέθηκαν στις γωνιακές κολώνες της κάθε οικίας, 4 «εικοσάρικα» σίδερα. Επίσης, στο Τεκμήριο 5, δεν υπήρχε πρόνοια για το σίδερο που έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για την περίφραξη. Εξ όσων θυμάται προχώρησαν στη βάση του ύψους του καλουπιού που ήταν γύρω στα 2 μέτρα. Κατά την αντεξέταση του, είπε ότι δεν έδωσε προσφορά στον Μ.Ε.1 για την εκτέλεση της εργασίας του, ούτε και κατάρτισε οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία μαζί του. Η πληρωμή του γινόταν στη βάση των τόνων του σιδήρου που τοποθετούσε. Για την εργασία του εξέδωσε τιμολόγιο, το οποίο όμως δεν περιλαμβάνεται στη δέσμη Τεκμηρίου
  11. Υπέδειξε επί της δέσμης Τεκμηρίου 6Α, ότι οι εργασίες που εκτέλεσε είναι αυτές που καταγράφονται στον α/α 2(β) και 5(γ). Τέλος, συμφώνησε με τον κ. Γεωργιάδη, ότι δεν γνωρίζει ποιες ήταν οι υποχρεώσεις της Ενάγουσας με βάση το Τεκμήριο
  12. Ο Μ.Ε.4 κατά τον ουσιώδη χρόνο ασχολούνταν με την κατασκευή σταμπωτών πλακόστρωτών και εκτέλεσε την εν λόγω εργασία στους χώρους στάθμευσης των επίδικων κατοικιών. Αντεξεταζόμενος αναγνώρισε στη δέσμη Τεκμηρίου 7 το τιμολόγιο και την απόδειξη είσπραξης που εξέδωσε στην Ενάγουσα για την προαναφερόμενη εργασία. Η δική του εργασία είναι από τις τελευταίες που εκτελούνται κατά την ανέγερση μίας οικοδομής. Το ίδιο συνέβη και στην προκείμενη περίπτωση. Διευκρίνισε ότι η εργασία του εκτελέστηκε τον Νοέμβριο του
  13. Τέλος, συμφώνησε με τον κ. Γεωργιάδη, ότι η εργασία που εκτέλεσε περιγράφεται στη σελίδα 17, παράγραφος 17 του Τεκμηρίου
  14. Ο Μ.Ε.5 ασχολείται με την κατασκευή γυψοσανίδων. Στο επίδικο έργο επένδυσε με γυψοσανίδες κάποιες σωλήνες αποχετεύσεων και μερικά ταβάνια αποχωρητηρίων. Οι εργασίες που εκτέλεσε ήταν βάσει οδηγιών που έλαβε από τον Μ.Ε.
  15. Υποδείχθηκε από τον ευαπίδευτο συνήγορο της Ενάγουσας το Τεκμήριο 6Α και ο μάρτυρας αναγνώρισε ότι η εργασία που εκτέλεσε καταγράφεται στον α/α3 υπό τον τίτλο «ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ». Αντεξεταζόμενος αναγνώρισε, ότι τα έγγραφα με αρ.1 και 2 της δέσμης Τεκμηρίου 7 αφορούν αποδείξεις πληρωμής των εργασιών που εκτέλεσε στο έργο. Δήλωσε ότι δεν γνωρίζει τις υποχρεώσεις της Ενάγουσας με βάση το Τεκμήριο 2, ούτε και ήταν σε θέση να απαντήσει κατά πόσο οι εργασίες που εκτέλεσε ήταν επιπρόσθετες των υποχρεώσεων που είχε η Ενάγουσα με βάση το Τεκμήριο
  16. Ο Μ.Ε.6 εργάζεται στην εταιρεία Κυθραιώτης Σκυρόδεμα Λτδ και στα καθήκοντα του ανήκει, μεταξύ άλλων, η τιμολόγηση των πωλήσεων. Η Ενάγουσα είναι εδώ και αρκετά χρόνια πελάτης της εταιρείας στην οποία εργάζεται. Κατέθεσε το Τεκμήριο 12, το οποίο αποτελεί την κατάσταση με το σκυρόδεμα που προμήθευσαν την Ενάγουσα για έργο που εκτελούσε στην περιοχή Αγ. Αθανασίου. Κατά την αντεξέταση του δήλωσε ότι δεν τον ενδιέφερε να γνωρίζει πόσα έργα εκτελούσε η Ενάγουσα κατά την επίδικη περίοδο στην περιοχή Αγ. Αθανασίου. Τα τιμολόγια και τα δελτία περιγράφουν επακριβώς τον χώρο στον οποίο παραδιδόταν το σκυρόδεμα. Στα έγγραφα με αρ.13 και 14 της δέσμης Τεκμηρίου 7, καταγράφεται απλώς «AGIOS ATHANASIOS MELI DEXIA", χωρίς να αναφέρεται η οδός στην οποία παραδόθηκε το σκυρόδεμα. Τέλος, συμφώνησε με τον κ. Γεωργιάδη, ότι δεν γνωρίζει ποιες ήταν οι υποχρεώσεις της Ενάγουσας, σύμφωνα με το Τεκμήριο
  17. Στην επανεξέταση του διευκρίνισε, ότι τα έγγραφα με αρ.13 και 14 της δέσμης Τεκμηρίου 7 περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο
  18. Ο Μ.Ε.7 είναι επιμετρητής ποσοτήτων. Στις 16.09.20 έλαβε οδηγίες από τον Μ.Ε.1, όπως ετοιμάσει έκθεση αναφορικά με επιπρόσθετες εργασίες που εκτελέστηκαν από την Ενάγουσα στο έργο. Κατέθεσε την έκθεση του ως Τεκμήριο
  19. Για την ετοιμασία του Τεκμηρίου 13 έλαβε υπόψη του το Τεκμήριο 2, την επιμέτρηση (δελτία ποσοτήτων) που ετοιμάστηκε για λογαριασμό της Εναγόμενης (Τεκμήριο 14), τα διατακτικά που εξέδωσε η Μ.Υ.2 (δέσμη Τεκμηρίου 15), το Τεκμήριο 6Α, τα αρχιτεκτονικά σχέδια (Τεκμήριο 5) και επεξηγηματική κατάσταση οδηγιών που ετοιμάστηκε από την Ενάγουσα. Το Τεκμήριο 14 αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Τεκμηρίου 1, το οποίο με τη σειρά του αποτέλεσε τη βάση για την υπογραφή του Τεκμηρίου
  20. Όπως προκύπτει από τη μελέτη των Τεκμηρίων 5 και 14 υπάρχουν εργασίες που εκτελέστηκαν και δεν περιλαμβάνονται στα εν λόγω Τεκμήρια. Σύμφωνα με την πληροφόρηση που έλαβε από την Ενάγουσα, η Μ.Υ.2 δεν έκδωσε οποιαδήποτε γραπτή οδηγία και η διαχείριση του συμβολαίου γινόταν προφορικά ενόψει και των καλών σχέσεων που υπήρχαν μεταξύ της Μ.Υ.2 και της Ενάγουσας. Στη δια ζώσης μαρτυρία του ανέφερε ότι η εργασία του εστιάστηκε στον έλεγχο των ποσοτήτων για τις επιπρόσθετες εργασίες με βάση τα αρχιτεκτονικά σχέδια - Τεκμήριο
  21. Υπήρξε δυσκολία στη διεκπεραίωση της εργασίας του και συγκεκριμένα στο να καθορίσει τις επιπρόσθετες εργασίες λόγω της απουσίας γραπτών οδηγιών από τη Μ.Υ.
  22. Για διάφορα στοιχεία που περιλαμβάνει στο Τεκμήριο 13, δεν επισκέφθηκε τις επίδικες κατοικίες για διενέργεια αυτοψίας και βασίστηκε στις πληροφορίες που έλαβε από τον Μ.Ε.1 και τα στοιχεία που μπορούσε να εξάξει από τα Τεκμήρια 5 και
  23. Ουσιαστικά, το Τεκμήριο 13 στηρίχθηκε στον έλεγχο των διαφόρων κατασκευών με βάση τα δελτία ποσοτήτων (Τεκμήριο 14), αφού στο Τεκμήριο 13 καταγράφηκε η διαφορά μεταξύ του τι πραγματικά εκτελέστηκε σε σχέση με το Τεκμήριο
  24. Αντεξεταζόμενος δήλωσε, ότι στα έγγραφα που του δόθηκαν από τον Μ.Ε.1 για την ετοιμασία του Τεκμηρίου 13 ήταν και το Τεκμήριο
  25. Παρά ταύτα δεν το κατέγραψε στο Τεκμήριο 13, διότι η προσφορά - Τεκμήριο 1 έχει ουσία στο στάδιο που δίδει τιμή ο εργολάβος, καθώς στη συνέχεια στηρίζεσαι στα δελτία ποσοτήτων (Τεκμήριο 14). Στις περιπτώσεις οικοδομικών συμβολαίων χωρίς ποσότητες ο αρχιτέκτονας, ως ο άρχων της διαδικασίας, ζητά από τον εργολάβο να του δώσει καταλόγους, στην ουσία δελτίο ποσοτήτων, στο οποίο βάσισε ο εργολάβος την προσφορά του. Αυτό το δελτίο αποτελεί εργαλείο για να μπορέσει ο αρχιτέκτονας να πιστοποιήσει την εκτελεσθείσα εργασία. Υπό αυτή την έννοια είναι δεσμευτικό όσον αφορά το ποσό που καταγράφεται και όχι την ποσότητα. Στην παρούσα, όμως, περίπτωση τα πράγματα με το δελτίο ποσοτήτων - Τεκμήριο 14, ήταν περιπλεγμένα. Συγκεκριμένα, στο Τεκμήριο 1 υπάρχει διάσπαρτη η αναφορά στο Τεκμήριο
  26. Επιλέγηκε, δηλαδή, η διαδικασία με όρους συμβολαίου χωρίς ποσότητες, αλλά χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον η αναφορά σε δελτία ποσοτήτων, χωρίς, μάλιστα, να καταγράφεται στο Τεκμήριο 1 ότι δεν είναι δεσμευτικό το Τεκμήριο
  27. Σε σχετική ερώτηση του κ. Γεωργιάδη, απάντησε ότι δεν ενημερώθηκε από τον Μ.Ε.1 ότι η Ενάγουσα διεκδικεί ποσό €17.000 ως διακύμανση στην αύξηση εργατικών και υλικών. Στην υποβληθείσα θέση, ότι ουδέποτε η Εναγόμενη, ή η Μ.Υ.2 εξουσιοδότησαν την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών στη βάση των όρων του Τεκμηρίου 2, ο Μ.Ε.7 απάντησε ότι δεν γνωρίζει κατά πόσο έγινε ή όχι κάτι τέτοιο. Τέλος, αρνήθηκε την θέση ότι το Τεκμήριο 13 είναι επισφαλές και παραπλανητικό. Ο Μ.Ε.8 είναι πολιτικός μηχανικός και εργάζεται στην Ενάγουσα από τον Οκτώβριο του 2007, ενώ σήμερα είναι ένας εκ των διευθυντών της Ενάγουσας. Ως μέρος της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Γ) την οποία κατέθεσε δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.
  28. Σε αυτήν δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι είναι υιός του Μ.Ε.1 και όταν επέστρεψε στην Κύπρο από τις σπουδές του περί τα μέσα Ιουνίου 2007, του ζητήθηκε από τον Μ.Ε.1 όπως επισκέπτεται τα εργοτάξια της Ενάγουσας και επιβλέπει τις εργασίες. Μεταξύ των εργοταξίων που επισκέφθηκε ήταν και το επίδικο το οποίο βρισκόταν στα αρχικά στάδια. Κατά την ετοιμασία της προσφοράς - Τεκμήριο 1, βοήθησε τον Μ.Ε.1 στην κοστολόγηση και τη συμπλήρωση του δελτίου ποσοτήτων. Στο επίδικο έργο εκτελέστηκαν εργασίες που δεν περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 14, καθώς και εργασίες που τροποποιήθηκαν μετά από προφορικές οδηγίες της Μ.Υ.
  29. Οι εν λόγω εργασίες περιλαμβάνονται στα Τεκμήρια 6, 6Α και
  30. Στη δια ζώσης μαρτυρία του διευκρίνισε ότι οι επιπρόσθετες εργασίες που δεν περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 14 εκτελέστηκαν μετά από προφορικές εντολές της Μ.Υ.2, οι οποίες, έστω κι αν δεν ήταν γραπτές, έπρεπε να τύχουν σεβασμού από την Ενάγουσα. Σε σχέση με το τελικό διατακτικό πληρωμής (δέσμη Τεκμηρίων 4 και 15), ο Μ.Ε.8 είπε ότι δεν αποτελεί τελικό λογαριασμό, καθώς αυτός εκδίδεται όταν τα δύο συμβαλλόμενα μέρη δηλώσουν ότι συμφωνούν για το κλείσιμο των τελικών λογαριασμών, πράγμα που δεν συνέβηκε στην παρούσα. Αντεξεταζόμενος, δήλωσε ότι κατά την επίδικη περίοδο η Ενάγουσα διατηρούσε πέντε εργοτάξια. Στην περιοχή του Αγ. Αθανασίου, πέραν από το επίδικο, δεν υπήρχε άλλο εργοτάξιο σε εξέλιξη. Από τα μέσα Ιουνίου 2007 μέχρι και τον Απρίλη του 2009 έλαβε μέρος σε όλες τις επιβλέψεις που έγιναν στο έργο. Διαφώνησε με τον κ. Γεωργιάδη, ότι το Τεκμήριο 14 δεν είναι στην προκείμενη περίπτωση δεσμευτικό. Τόνισε ότι είναι δεσμευτικό ως προς τις αυξομειώσεις στον όγκο των εργασιών. Τα Τεκμήρια 6 και 6Α, ετοιμάστηκαν με βάση τις σημειώσεις που υπήρχαν από την έναρξη εκτέλεσης του έργου για την κάθε επιπρόσθετη εργασία. Οι εν λόγω σημειώσεις βρίσκονται καταχωρημένες σε χειρόγραφο σημειωματάριο που τηρούσε ο Μ.Ε.
  31. Ο Μ.Υ.1 είναι ένας εκ των διευθυντών της Εναγόμενης. Ως μέρος της κυρίως εξέτασης του υιοθέτησε, δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.9, το περιεχόμενο της γραπτής δήλωσης του (Έγγραφο Δ). Σε αυτήν ανέφερε, ανάμεσα σε άλλα, ότι η Εναγόμενη από τις 07.01.07 άρχισε να δίδει σε ενδιαφερόμενους προσφοροδότες τα απαραίτητα σχέδια και έγγραφα προκειμένου να υποβάλουν προσφορές για το έργο. Υποβλήθηκαν πέντε συνολικά προσφορές. Η Εναγόμενη αποφάσισε να συνάψει συμφωνία με την Ενάγουσα, λόγω του ότι η Μ.Υ.2 γνώριζε τον Μ.Ε.1 από προηγούμενη συνεργασία που είχαν. Η συμφωνία που υπογράφηκε με την Ενάγουσα (Τεκμήριο 2) ήταν για ένα κατ' αποκοπή ποσό που κάλυπτε το σύνολο των εργασιών. Η Ενάγουσα ουδέποτε πρότεινε στην Εναγόμενη, όπως, αντί του Τεκμηρίου 2, υπογραφεί συμβόλαιο με ποσότητες. Η Εναγόμενη δεν ζήτησε σε κανένα στάδιο την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, αλλά ούτε και η Ενάγουσα απευθύνθηκε στην Εναγόμενη ή τη Μ.Υ.2 για να λάβει έγκριση για την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Η δε Μ.Υ.2, η οποία είχε την ευθύνη για την έκδοση των διατακτικών πληρωμής, δεν εξέδωσε οποιοδήποτε πιστοποιητικό ή διατακτικό πληρωμής που να αφορά επιπρόσθετες εργασίες. Περαιτέρω, όλα τα οφειλόμενα ποσά, όπως προκύπτει από τη δέσμη Τεκμηρίων 15 και 16, έχουν εξοφληθεί από την Εναγόμενη. Στη δια ζώσης μαρτυρία του είπε, ότι τα μοναδικά σχέδια που ετοιμάστηκαν για το έργο ήταν αυτά του Τεκμηρίου
  32. Βάσει αυτών των σχεδίων εκδόθηκε η άδεια οικοδομής και χορηγήθηκε στη συνέχεια το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. Αυτά τα σχέδια χρησιμοποιήθηκαν από όλους τους εμπλεκόμενους στο έργο και ουδέποτε δόθηκαν στους Μ.Ε.1 ή Μ.Ε.8 τροποποιημένα σχέδια. Αντεξεταζόμενος δήλωσε, ότι η Εναγόμενη δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στην έκδοση των διατακτικών πληρωμής, ούτε και έλαβε οποιοδήποτε σημείωμα ή δελτίο πληρωμής. Αυτό το οποίο έπραττε ήταν να εξοφλεί τα διατακτικά που έκδιδε η Μ.Υ.
  33. Το Τεκμήριο 14 περιλαμβανόταν στα έγγραφα που δόθηκαν στους ενδιαφερόμενους προσφοροδότες. Η ετοιμασία και παραχώρηση του Τεκμηρίου 14 αποσκοπούσε στη διευκόλυνση της αξιολόγησης των προσφορών που θα υποβάλλονταν. Συγκεκριμένα με αυτόν τον τρόπο θα δίδονταν ομοιόμορφες προσφορές και θα διευκολυνόταν η ετοιμασία συγκριτικού πίνακα τιμών, έτσι ώστε να μπορεί να επιλεγεί ο κατάλληλος προσφοροδότης. Συμφώνησε με τον ευπαίδευτο συνήγορο της Ενάγουσας, ότι το ποσό για το οποίο υπέβαλε προσφορά η Ενάγουσα ήταν αυτό που καταγράφεται στο Τεκμήριο
  34. Επίσης, συμφώνησε ότι στο Τεκμήριο 2 καταγράφεται το σύνολο του ποσού, αλλά η ανάλυση του εμφαίνεται στο Τεκμήριο
  35. Ο Μ.Υ.1 συμφώνησε με τον κ. Σωφρονίου, ότι η ξύλινη στέγη στις κατοικίες κατασκευάστηκε από την Ενάγουσα. Ερωτηθείς κατά πόσο η Εναγόμενη πλήρωσε την Ενάγουσα για την προαναφερόμενη εργασία, απάντησε ότι η Εναγόμενη δεν παραλάμβανε οποιαδήποτε δελτία πληρωμής, παρά μόνο εξοφλούσε τα εκδοθέντα διατακτικά. Μετά την εξόφληση του ποσού κράτησης (δέσμη Τεκμηρίου 16), ο Μ.Ε.1 με σημείωμα του προς την Μ.Υ.2, για το οποίο πληροφορήθηκε από την τελευταία καθώς ο ίδιος ουδέποτε το είδε, απαίτησε ένα επιπλέον ποσό περί τις €5.
  36. Υπήρξε συνάντηση κατά την οποία του ζητήθηκε όπως προσκομίσει αιτιολογικά για το εν λόγω ποσό Μετά από την εν λόγω συνάντηση ακολούθησε η αξίωση των ποσών που φαίνονται στα Τεκμήρια 6 και 6Α. Εξ' όσων πληροφορήθηκε από τη Μ.Υ.2, πέραν της προαναφερόμενης συνάντησης, δεν υπήρξε άλλη συνάντηση με τον Μ.Ε.
  37. Η Μ.Υ.2 υιοθέτησε, ως την κυρίως εξέτασή της, το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης, την οποία κατέθεσε ως Έγγραφο Ε, δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.
  38. Σε αυτήν δήλωσε, ότι ήταν η αρχιτέκτονας του έργου. Πέραν των αρχιτεκτονικών σχεδίων, ετοιμάστηκε από την ίδια και το έντυπο προσφοράς (Τεκμήριο 1), το οποίο θα διδόταν στους προσφοροδότες. Μαζί με τα έγγραφα της προσφοράς παραδόθηκε στους προσφοροδότες και δελτίο ποσοτήτων ‑ Τεκμήριο 14, το οποίο δόθηκε για να υπάρχει μια ένδειξη των τιμών μονάδος που θα χρέωνε ο κάθε εργολάβος. Οι εργασίες και οι ποσότητες που περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 14 δεν ήταν δεσμευτικές και δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως κριτήριο σύγκρισης με την εκτελεσθείσα εργασία. Ουδέποτε παρουσιάστηκαν από την Ενάγουσα οποιαδήποτε δελτία ή σημειώματα που να αφορούν επιπρόσθετες εργασίες. Ούτε και η ίδια έδωσε προφορικές οδηγίες για εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών και δεν επιβεβαίωσε γραπτώς την εκτέλεση οποιωνδήποτε επιπρόσθετων εργασιών. Οι προφορικές οδηγίες που έδωσε, κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών, αφορούσαν επιδιορθώσεις ή αποκατάσταση λαθών που γίνονταν από την Ενάγουσα. Περαιτέρω, ως η επιβλέπουσα αρχιτέκτονας, δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διατακτικό πληρωμής που να αφορά επιπρόσθετες εργασίες και δεν ανέφερε σε οποιονδήποτε εκπρόσωπο της Εναγόμενης ότι τέτοιες εργασίες θα εξετάζονταν κατά την ετοιμασία των τελικών λογαριασμών ή κατά τη διεκπεραίωση του συνόλου των εργασιών. Αντεξεταζόμενη, επανέλαβε ότι το Τεκμήριο 14 αποτελούσε βοηθητικό εργαλείο τόσο για τους εργολάβους, όσο και για την ίδια. Περαιτέρω, δήλωσε ότι αυτό το οποίο απαιτούνταν από τον εργολάβο ήταν όπως δώσει τιμή μονάδος για το κάθε σημείο του έργου, ούτως ώστε να μπορεί στη συνέχεια να ελεγχθεί η εργασία του σε σχέση με την τιμή μονάδος. Τα διατακτικά πληρωμής που εγκρίθηκαν από την ίδια περιλαμβάνονται στη δέσμη Τεκμηρίου 15 και αφορούν το σύνολο των εργασιών που εκτελέστηκαν για την αποπεράτωση του επίδικου έργου. Κάθε φορά που ζητούσε η Ενάγουσα την έκδοση διατακτικού πληρωμής, μετέβαινε στο εργοτάξιο, επιθεωρούσε τις εκτελεσθείσες εργασίες και κατόπιν δικών της υπολογισμών, έκδιδε το σχετικό διατακτικό πληρωμής. Αναφορικά με τις επιπρόσθετες εργασίες που αξιώνει η Ενάγουσα, όπως αυτές καταγράφονται στα Τεκμήρια 6 και 6Α, η Μ.Υ.2 απάντησε ότι η συμφωνία που υπογράφηκε με την Ενάγουσα ήταν χωρίς ποσότητες και για ένα κατ' αποκοπή ποσό. Τόνισε ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε αλλοίωση των αρχιτεκτονικών σχεδίων, δεν προστέθηκαν επιπλέον εργασίες και η Ενάγουσα δεν υπέβαλε οποιοδήποτε ερώτημα κατά τον χρόνο παράδοσης της προσφοράς της. Επίσης, ούτε και κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου έθεσε οποιοδήποτε ερώτημα. Συμφώνησε με τον ευπαίδευτο συνήγορο της Ενάγουσας, ότι στο Τεκμήριο 2 γίνεται αναφορά σε πίνακα τιμών μονάδος συμβολαίου. Επεξήγησε, ότι ο προαναφερόμενος πίνακας παραδόθηκε από την Ενάγουσα και λαμβάνεται υπόψη, όχι ως επιμέτρηση, αλλά ως τιμή μονάδος. Περαιτέρω, στην υποβληθείσα θέση ότι οι ισχυριζόμενες επιπρόσθετες εργασίες συζητήθηκαν με τον Μ.Ε.1 και δεν έχουν μέχρι σήμερα πληρωθεί, η Μ.Υ.2 απάντησε ότι μέσω των διατακτικών πληρωμής που εξέδωσε καθορίζονται επακριβώς οι εργασίες που έπρεπε να πληρωθεί η Ενάγουσα. Επίσης, επανέλαβε ότι όλες οι εργασίες που εκτελέστηκαν έχουν πληρωθεί μέσω των εν λόγω διατακτικών πληρωμής. Ο Μ.Υ.3 είναι εγκεκριμένος επιμετρητής ποσοτήτων και μέλος του Ε.Τ.Ε.Κ. Ασχολείται με την ετοιμασία δελτίων ποσοτήτων και εγγράφων προσφορών. Το Τεκμήριο 2 είναι συμβόλαιο χωρίς ποσότητες. Η διαφορά ενός συμβολαίου με ποσότητες από ένα συμβόλαιο χωρίς ποσότητες είναι, ότι στο πρώτο η προσφορά βασίζεται στο δελτίο ποσοτήτων, ενώ στο δεύτερο η προσφορά βασίζεται στα σχέδια και τις τεχνικές προδιαγραφές. Το δελτίο ποσοτήτων δεν είναι δεσμευτικό σε συμβόλαιο χωρίς ποσότητες. Συμβαίνει, ωστόσο, τακτικά να ζητούνται προσφορές με δελτίο ποσοτήτων και στο τέλος να υπογράφεται συμβόλαιο χωρίς ποσότητες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι τιμές ισχύουν σαν τιμές μονάδος μόνο για εκτίμηση των αλλαγών και ετοιμασία των διατακτικών. Στην προκείμενη περίπτωση οι τιμές του Τεκμηρίου 14 μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές για διαφοροποιήσεις του συμβολαίου και για μετρήσεις των επιπρόσθετων και επί έλαττον εργασιών, όχι όμως για τις εργασίες που έπρεπε να εκτελεστούν και για τις ποσότητες τους. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι σε συμβόλαιο χωρίς ποσότητες ισχύει το κατ' αποκοπή ποσό (lump sum) που συμφωνείται μεταξύ των μερών και είναι βασισμένο στις τεχνικές προδιαγραφές και τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Δεν μελέτησε τα αρχιτεκτονικά σχέδια του έργου (Τεκμήριο 5), καθώς δεν ασχολήθηκε με την ουσία της παρούσας διαφοράς. Τα δελτία ποσοτήτων δεν αποτελούν μέρος του συμβολαίου χωρίς ποσότητες. Στην προκείμενη περίπτωση, δόθηκαν για να βοηθηθούν οι εργολάβοι στην ετοιμασία και υποβολή της προσφοράς τους. Από εκεί και πέρα στα πλαίσια συμβολαίου αυτής της φύσης, τα δελτία ποσοτήτων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς έκδοσης των διατακτικών. Δηλαδή, να χρησιμοποιηθούν οι τιμές μονάδος για τα ενδιάμεσα διατακτικά και για τις πιθανές αυξομειώσεις. Ερωτηθείς κατά πόσο τα δελτία ποσοτήτων καθίστανται δεσμευτικά στην υπό κρίση υπόθεση από τη στιγμή που το τελικό ποσό που καταγράφηκε στο Τεκμήριο 14, είναι και το ποσό του συμβολαίου - Τεκμήριο 2, ο Μ.Υ.3 απάντησε αρνητικά. Τέλος, αρνήθηκε την υποβληθείσα θέση ότι η παρουσία του στο Δικαστήριο αποσκοπούσε στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Εναγόμενης. Αξιολόγηση Από τα δικόγραφα και την προσαχθείσα μαρτυρία αναδεικνύονται τα πιο κάτω γεγονότα ως κοινά αποδεκτά ή μη αμφισβητούμενα: · Η Ενάγουσα ανέλαβε, μετά από προσφορά, την εκτέλεση του έργου, ήτοι την ανέγερση πέντε κατοικιών. · Οι όροι της προσφοράς, περιλαμβανομένων των τεχνικών όρων και των αρχιτεκτονικών σχεδίων για την εκτέλεση του έργου, ετοιμάστηκαν από τη Μ.Υ.2, η οποία ήταν η αρχιτέκτονας του έργου. · Η Ενάγουσα και η Εναγόμενη υπέγραψαν συμφωνία και συγκεκριμένα το Έντυπο Κυρίως Συμβολαίου για Οικοδομικά Έργα (Χωρίς Ποσότητες) το οποίο εκδίδεται από τη Μικτή Επιτροπή Δομικών Συμβολαίων Κύπρου. Δυνάμει της εν λόγω συμφωνίας, ανατέθηκε στην Ενάγουσα η εκτέλεση του έργου για το ποσό των Λ.Κ.256.500 εξαιρουμένου του Φ.Π.Α. · Η Μ.Υ.2 έκδωσε 16 διατακτικά πληρωμής για το συνολικό ποσό των €501.091,62 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Το προαναφερόμενο ποσό καταβλήθηκε στην Ενάγουσα από την Εναγόμενη. · Δεν δόθηκε οποιαδήποτε γραπτή οδηγία από τη Μ.Υ.2 στην Ενάγουσα για εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, ούτε και εγκρίθηκαν γραπτώς από την πρώτη οποιεσδήποτε τέτοιες εργασίες. Επίσης, η Ενάγουσα δεν αποτάθηκε γραπτώς προς την Μ.Υ.2 για επιβεβαίωση οδηγιών της αναφορικά με την εκτέλεση ή έγκριση επιπρόσθετων εργασιών. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας θα γίνει, επομένως, μόνο επί των διιστάμενων εκδοχών (Παπαλλής κ.α ν. Κυριακίδη

(2008)1Α Α.Α.Δ 83), με κριτήρια, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την ευκαιρία που είχαν οι μάρτυρες να παρακολουθήσουν τα επίδικα γεγονότα, τη λογικότητα και τη συνοχή της μαρτυρίας τους, αλλά και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία (Μαυροσκούφη ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ Πολ. Έφεση 352/08 ημερ.16.04.14). Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Πιο κάτω γίνεται ξεχωριστή αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα. Η αξιολόγηση αυτή, ωστόσο, δεν έχει περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα αλλά συσχετίστηκε, τέθηκε σε αντιπαράθεση και διερευνήθηκε με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ 1056 και Mustafa ν. Κακουρή κ.ά.
(2002)1Α Α.Α.Δ 165). Βασικός ισχυρισμός του Μ.Ε.1 ήταν ότι υπήρξε προφορική συμφωνία μεταξύ των διαδίκων δυνάμει της οποίας η Εναγόμενη ανέθεσε στην Ενάγουσα τη διεξαγωγή επιπρόσθετων εργασιών, πέραν δηλαδή εκείνων που αρχικά συμφωνήθηκαν (παράγραφος 5 του τροποποιημένου κλητηρίου εντάλματος και παράγραφος 12 του Εγγράφου Α). Περαιτέρω, στην παράγραφο 17 του Εγγράφου Α, ο Μ.Ε.1 ισχυρίστηκε, ότι ο ίδιος μαζί με τη Μ.Υ.2 διαπίστωσαν, μετά την έναρξη των εργασιών, ότι οι ποσότητες των εργασιών και των υλικών που θα χρειάζονταν για την εκτέλεση του έργου ήταν πολύ περισσότερες από το δελτίο ποσοτήτων (Τεκμήριο 14), αλλά και τα αρχιτεκτονικά σχέδια (Τεκμήριο 5). Θα ξεκινήσω με τον ισχυρισμό που διατύπωσε ο Μ.Ε.1 στην παράγραφο 17 του Εγγράφου Α και επανέλαβε κατ' επανάληψη στη μαρτυρία του, τόσο ο ίδιος, όσο και οι Μ.Ε.7 και
  1. Όπως αναφέρθηκε και κατά την ακροαματική διαδικασία σε ενδιάμεσες αποφάσεις του Δικαστηρίου, στο τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα δεν περιλαμβάνεται ισχυρισμός περί λαθών ή παραλείψεων στο έγγραφο προσφοράς (Τεκμήριο 1) ή στα αρχιτεκτονικά σχέδια (Τεκμήριο 5) ή στο δελτίο ποσοτήτων (Τεκμήριο 14). Η σημασία της δικογραφίας, ως το αποκλειστικό μέσο για τον προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων, έχει τονιστεί κατ' επανάληψη στη νομολογία (Α.Α. PILOTTOS LTD v. CYPRUS PETROLEUM REFINERY LTD Πολ. Έφεση αρ.90/13 ημερ.19.10.21). Το ότι παρείσφρησε μαρτυρία κατά την ακροαματική διαδικασία η οποία εκφεύγει των δικογραφημένων ισχυρισμών, δεν την καθιστά και αποδεκτή (Φελλά ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ Πολ. Εφέσεις αρ.94/2010 και 158/2010 ημερ.28.09.15). Επομένως, οι ισχυρισμοί του Μ.Ε.1, όπως και αυτοί των Μ.Ε.7 και 8, περί λαθών ή παραλείψεων στα Τεκμήρια 1, 5 και 14, με αποτέλεσμα να απαιτηθούν περισσότερες εργασίες και μεγαλύτερες ποσότητες υλικών, συνιστούν μη αποδεκτή μαρτυρία η οποία, ως τέτοια, θα αγνοηθεί. Ακόμη, όμως, κι αν μπορούσε να ξεπεραστεί το πρόβλημα με τη δικογράφηση, η μαρτυρία του Μ.Ε.1 πάσχει και επί της ουσίας της. Συγκεκριμένα, η Ενάγουσα γνώριζε ότι τα δελτία ποσοτήτων (Τεκμήριο 14), για τα οποία έγινε αρκετός λόγος κατά την ακροαματική διαδικασία, δεν καθόριζαν κατά δεσμευτικό τρόπο την ποσότητα των εργασιών και των υλικών. Αυτό το γεγονός προκύπτει με ξεκάθαρο τρόπο τόσο από το Τεκμήριο 2, το οποίο φέρει τον τίτλο «Έντυπο Κυρίως Συμβολαίου για Οικοδομικά Έργα (Χωρίς Ποσότητες)», όσο και από το έντυπο προσφοράς (μέρος του Τεκμηρίου 1). Σημειώνεται, ότι και τα δύο Τεκμήρια υπογράφηκαν εκ μέρους της Ενάγουσας. Στο έντυπο προσφοράς, σελ. 9 του Τεκμηρίου 1, η Ενάγουσα δήλωσε τα ακόλουθα (η υπογράμμιση είναι δική μου): «Αντιλαμβανόμαστε ότι η προσφορά έγινε με δικά μας έξοδα και ότι το αναλυτικό δελτίο ποσοτήτων που συνοδεύει τα Έγγραφα Προσφοράς είναι βοηθητικό για την ετοιμασία της προσφοράς και οι τιμές μονάδος θα χρησιμοποιηθούν για τυχών αυξομειώσεις των εργασιών μόνο.» Καθίσταται, επομένως σαφές, ότι οι σχετικοί ισχυρισμοί του Μ.Ε.1, όχι μόνο δεν καλύπτονται δικογραφικά, αλλά είναι και όψιμοι. Τούτο, καταδεικνύεται και από το ότι η Ενάγουσα ήταν υπόχρεη πριν την υποβολή της προσφοράς της να επισημάνει γραπτώς οποιαδήποτε λάθη ή παραλείψεις, καθώς και να συμπεριλάβει οποιεσδήποτε εργασίες ή υλικά που δεν περιγράφονται στα δελτία ποσοτήτων, αλλά είναι αναγκαία για την αποπεράτωση του έργου. Παρατίθενται αυτούσιοι οι όροι 12(ζ) και 18 παράγραφος 5 των Οδηγιών στους Προσφοροδότες (μέρος του Τεκμηρίου 1) (οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου): «Οι προσφοροδότες θα υπολογίσουν στην προσφορά τους για οποιεσδήποτε εργασίες ή υλικά τα οποία δεν περιγράφονται στα Δελτία Ποσοτήτων, είναι όμως αναγκαία για την πλήρη αποπεράτωση των εργασιών του Συμβολαίου.» ..................................... «Ο Προσφοροδότης οφείλει πριν από την υποβολή της προσφοράς του, να μελετήσει προσεκτικά όλα τα σχέδια και όλα τα σχετικά με την προσφορά έγγραφα και να αναφέρει γραπτώς προς τον Αρχιτέκτονα, οποιαδήποτε λάθη ή αβλεψίες, αντιφάσεις, παραλήψεις ή ελλείψεις που μπορεί να ανακαλυφθούν σε αυτά. Ο Εργοδότης δεν θα φέρει καμία ευθύνη για τέτοιες αβλεψίες, ελλείψεις ή παραλείψεις, που θα παρουσιασθούν μετά την υποβολή της προσφοράς και καμία απαίτηση σχετικά με αυτές θα γίνει αποδεχτή.» Επανέρχομαι στους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Ενάγουσας και τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 περί προφορικής συμφωνίας για εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Στερείται, κατά την άποψή μου, πειστικότητας ο εν λόγω ισχυρισμός για τους λόγους που θα προσπαθήσω να εξηγήσω πιο κάτω. Το Τεκμήριο 2 ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο δίδονται οδηγίες από τον αρχιτέκτονα στον εργολάβο (άρθρο 3). Περαιτέρω, το άρθρο 12 προβλέπει ειδικά για την περίπτωση έκδοσης οδηγιών με τις οποίες ο αρχιτέκτονας απαιτεί μετατροπές στον σχεδιασμό, ποιότητα ή ποσότητα των εργασιών και την επικύρωση τέτοιων μετατροπών που έχουν γίνει από τον εργολάβο. Επίσης, στο άρθρο 14 ρυθμίζεται ο τρόπος με τον οποίο δύναται να μεταβληθεί το ποσό του συμβολαίου. Ουδεμία από τις προαναφερόμενες πρόνοιες ακολουθήθηκε από τον Μ.Ε.1 και κατ' επέκταση την Ενάγουσα. Δεν αγνοώ την εξήγηση του Μ.Ε.1, ότι η συνεννόηση με τη Μ.Υ.2, κατόπιν δικής της απαίτησης, γινόταν προφορικά, καθώς και ότι η επιμέτρηση και πληρωμή των επιπρόσθετων εργασιών θα γινόταν κατά την τελική παράδοση του έργου. Εν πρώτοις σημειώνω, ότι οι σχετικοί ισχυρισμοί του Μ.Ε.1 αντικρούονται από τη μαρτυρία της Μ.Υ.2, για την οποία θα γίνει λόγος πιο κάτω. Πέραν τούτου, από τη στιγμή που εκδίδονταν διατακτικά πληρωμής αναλόγως της προόδου των εργασιών, δεν βλέπω για ποιο λόγο οι επιπρόσθετες εργασίες έπρεπε να εξεταστούν συνολικά κατά την τελική παράδοση του έργου. Ιδιαιτέρως, όταν κάποιος αναλογιστεί ότι αρκετές από τις ισχυριζόμενες επιπρόσθετες εργασίες, όπως για παράδειγμα εκσκαφές, επιχωματώσεις, εργασίες σκυροδέματος (δέσμη Τεκμηρίων 6 και 6Α) δεν θα μπορούσαν να αναγνωριστούν με την αποπεράτωση του έργου. Ανοίγω εδώ μία παρένθεση για να επισημάνω, ότι δεν απαιτούνται ειδικές γνώσεις για να αντιληφθεί κάποιος ότι οι προαναφερόμενες εργασίες είναι βασικές εργασίες ανέγερσης μίας οικοδομής και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσαν να είναι επιπρόσθετες σε ένα συμβόλαιο οικοδομικού έργου. Κλείνω την παρένθεση και σημειώνω ότι, η αμοιβή για τις επιπρόσθετες εργασίες που διεκδικεί η Ενάγουσα ανέρχεται στο ουδόλως ευκαταφρόνητο ποσό των Λ.Κ.47427.
  2. Το εν λόγω ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 1/5 του συνολικού ποσού του Τεκμηρίου
  3. Όσο καλές και αν ήταν οι διαπροσωπικές σχέσεις του Μ.Ε.1 με τη Μ.Υ.2, θεωρώ, πως για ένα τόσο μεγάλο ποσό επιπρόσθετων εργασιών, το λογικό θα ήταν, αν όχι εξαρχής, τουλάχιστον από το σημείο κατά το οποίο οι επιπρόσθετες εργασίες ανήλθαν σε σημαντικά χρηματικά ποσά, να τηρηθούν οι ρητοί όροι του Τεκμηρίου 2 και να υπάρξει γραπτή επικοινωνία με τη Μ.Υ.2, ως την αρχιτέκτονα του έργου. Άλλωστε, αυτός που θα καλείτο στο τέλος να καταβάλει το ποσό των επιπρόσθετων εργασιών δεν θα ήταν η Μ.Υ.2, με την οποία γνωριζόταν και είχε φιλικές σχέσεις ο Μ.Ε.1, αλλά η Εναγόμενη. Δεν μπορεί, επίσης, να παραμείνει χωρίς σχολιασμό το εξής γεγονός. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Μ.Ε.1, η τελική παράδοση του έργου έγινε τον Απρίλιο του
  4. Παρά ταύτα, ο κατάλογος με τις επιπρόσθετες εργασίες και την τιμολόγηση τους ετοιμάστηκε στις 18.10.10 (δέσμη Τεκμηρίων 6 και 6Α), ενάμιση έτος δηλαδή αργότερα. Δεν μου διαφεύγει ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1 περί συναντήσεων με τη Μ.Υ.2 και την Εναγόμενη κατά τις οποίες συζητήθηκαν οι απαιτήσεις της Ενάγουσας για επιπρόσθετη αμοιβή. Πέραν του ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί παρέμειναν στη σφαίρα της γενικότητας, το λογικά αναμενόμενο θα ήταν να παρουσιάσει ο Μ.Ε.1 από την πρώτη κιόλας συνάντηση την καταμέτρηση των ισχυριζόμενων επιπρόσθετων εργασιών, εφόσον, ως ο ισχυρισμός του, η συμφωνία με τη Μ.Υ.2 ήταν να εξετασθούν αυτές με την τελική παράδοση του έργου. Συνεπώς, δεν προσφέρθηκε οποιαδήποτε λογική και πειστική εξήγηση για το μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την τελική παράδοση του έργου μέχρι την ετοιμασία των Τεκμηρίων 6 και 6Α. Παράλληλα, επισημαίνω, ότι ούτε στα τιμολόγια και τις αποδείξεις που έκδωσε η Ενάγουσα κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου, όπως ούτε και στα διατακτικά πληρωμής (δέσμη Τεκμηρίων 4, 15 και 16) διατυπώθηκε οποιαδήποτε επιφύλαξη εκ μέρους του Μ.Ε.1 ή της Ενάγουσας σε σχέση με τη διεκδίκηση αμοιβής για επιπρόσθετες εργασίες. Έρχομαι στην αξίωση της Ενάγουσας για το ποσό των €17.000 ως διακυμάνσεις στα εργατικά και τις τιμές των υλικών. Η μαρτυρία του Μ.Ε.1 χαρακτηρίζεται από αοριστία, καθώς δεν επεξήγησε πως κατέληξε στο εν λόγω ποσό, ούτε και παρουσίασε οποιαδήποτε στοιχεία που να δεικνύουν ότι υπήρξε αύξηση των ημερομισθίων ή των τιμών των υλικών. Δεν παραβλέπω, ότι στην αντεξέταση του, προσπαθώντας να δικαιολογήσει το εν λόγω ποσό, παρέπεμψε σε άλλα συμβόλαια που διατηρούσε η Ενάγουσα κατά την επίδικη περίοδο, καθώς και στην πείρα του. Οι εν λόγω αναφορές του, ωστόσο, παρέμειναν γενικόλογες και ως τέτοιες δεν μπορούν να δικαιολογήσουν το διεκδικούμενο ποσό. Παραμένοντας στο ίδιο θέμα επισημαίνω, ότι στο άρθρο 32 σελ.33 του Τεκμηρίου 2 ρυθμίζεται λεπτομερώς ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται η ενδεχόμενη αύξηση ή μείωση στα ημερομίσθια και στις τιμές των υλικών. Επισημαίνω, ότι ο Μ.Ε.1 ουδεμία μαρτυρία προσέφερε σε σχέση με τους επίσημους Κυβερνητικούς Βασικούς Δείκτες για τα εργατικά και τις τιμές των σκύρων, της άμμου, του τσιμέντου, των τούβλων, του πετρελαίου ή του οπλισμού. Τέλος, ουδεμία βαρύτητα μπορεί να δοθεί στη δήλωση του Μ.Ε.1 περί παραδοχής των Μ.Υ.1 και Μ.Υ.2 για οφειλές στην Ενάγουσα λόγω αύξησης στις τιμές των εργατικών και υλικών και εκτέλεσης επιπρόσθετων εργασιών. Ο εν λόγω ισχυρισμός αντικρούεται από τη μαρτυρία των Μ.Υ.1 και Μ.Υ.2, ενώ, επισημαίνω, ότι κατά την αντεξέταση τους δεν προωθήθηκε καν η εν λόγω θέση. Ως εκ των ανωτέρω η μαρτυρία του Μ.Ε.1 απορρίπτεται. Θα παρακάμψω σε αυτό το σημείο τη σειρά με την οποία οι μάρτυρες κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Θεωρώ σκόπιμο να παρεμβάλω τη μαρτυρία της Μ.Υ.2, καθώς, όπως προκύπτει από τα επίδικα θέματα, η τελευταία μαζί με τον Μ.Ε.1, είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές της παρούσας διαφοράς. Η Μ.Υ.2 προσέφερε μαρτυρία, τόσο ως μάρτυρας γεγονότων, όσο και υπό την επαγγελματική της ιδιότητα ως αρχιτέκτονας. Συνεπώς, η μαρτυρία της κατατάσσεται και στην κατηγορία των εμπειρογνωμόνων. Ως προς το καθήκον των εμπειρογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου αναφέρονται τα ακόλουθα στο σύγγραμμα των κ.κ. Ηλιάδη και Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές», έκδοση 2014, σελ. 580-581: «Tο καθήκον των πραγματογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου κατά τη μαρτυρία τους έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευχερώς την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει συναφώς τη δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης (Παναγρίτη ν Χαραλάμπους, ΠΕ320/08, ημ. 15.3.12, Σαρρής ν Καλλέγιας και Πιττάλης και Άλλων ν Ianira Enterprises Ltd και Άλλων
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 814, Philippou v Odysseos
(1989)1 CLR1).» Σχετική με τα πιο πάνω είναι και η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ποιν. Έφ. 176/13 Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ευριπίδου κ.ά., ημερομηνίας 06/04/15, όπου σημειώθηκαν τα ακόλουθα: «Υπενθυμίζουμε ότι με βάση καλά εδραιωμένες νομολογιακές αρχές, η υποχρέωση ενός εμπειρογνώμονα είναι να προμηθεύσει το δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του ώστε να σχηματίσει ίδιαν ανεξάρτητη γνώμη [βλ. Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 298]. Ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας, δεν πρέπει επίσης να αρκείται στην παρουσίαση της άποψης του με γυμνές δηλώσεις οι οποίες δεν παρέχουν στο Δικαστήριο δυνατότητα ελέγχου της επιστημονικής άποψης του [βλ. Δημοκρατία ν. Ηροδότου Αγιώτου
(2000)1 ΑΑΔ 1020].» Η μαρτυρία της Μ.Υ.2 τελεί σε αρμονία τόσο με το Τεκμήριο 1, όσο και με τη συμφωνία που υπέγραψαν οι διάδικοι - Τεκμήριο
  1. Η εξήγηση που έδωσε για την ετοιμασία και παράδοση του δελτίου ποσοτήτων στους προσφοροδότες συνάδει με ρητές πρόνοιες του Τεκμηρίου 1, οι οποίες παρατέθηκαν πιο πάνω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Ε.
  2. Επίσης, συμβαδίζει με το όλο πνεύμα του Τεκμηρίου 2, το οποίο ξεκάθαρα ορίζει ότι δεν περιλαμβάνει δελτία με επιμετρημένες και σταθερές ποσότητες. Όπως εξήγησε, η σημασία του Τεκμηρίου 14, ενόψει του ότι η συμφωνία των διαδίκων ήταν για οικοδομικά έργα χωρίς ποσότητες, περιοριζόταν στις τιμές μονάδος. Αυτή η θέση, όπως προανέφερα, συμβαδίζει με το Τεκμήριο 2 και επιβεβαιώνεται από τη μαρτυρία του Μ.Υ.
  3. Η θέση της Μ.Υ.2, ότι ουδέποτε έδωσε προφορικές οδηγίες στην Ενάγουσα και τον Μ.Ε.1 για την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, παρέμεινε αδιαμφισβήτητη. Συγκεκριμένα, παρά τη σχετική ρητή δήλωση της στην κυρίως εξέταση της (παράγραφος 8 του Εγγράφου Ε), δεν τέθηκε στη Μ.Υ.2 ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1 περί προφορικών οδηγιών της για εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, όπως, επίσης, δεν τέθηκε στη μάρτυρα η θέση ότι η ίδια ζήτησε από τον Μ.Ε.1 να εξετάσουν τις επιπρόσθετες εργασίες στο τέλος του έργου. Επίσης, παρέμεινε ακλόνητη η θέση της, ότι οι μόνες οδηγίες που έδωσε προφορικά ήταν για την επιδιόρθωση λαθών και κακοτεχνιών. Η δε δήλωση της, ότι ουδέποτε ενέκρινε την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, αποτελεί, επί της ουσίας, κοινό έδαφος, αφού δεν υπάρχει αντίθετη μαρτυρία. Περαιτέρω, η Μ.Υ.2 παρέμεινε σταθερή στη θέση της, ότι η Ενάγουσα πληρώθηκε για όλες τις εργασίες που εκτέλεσε. Τούτο, άλλωστε, επιβεβαιώνεται από τα διατακτικά πληρωμής που εξέδωσε η Μ.Υ.2 (δέσμη Τεκμηρίων 4 και 15), τα οποία αποδέχθηκε η Ενάγουσα χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη. Επίσης, δεν αμφισβητήθηκε η θέση της περί μη τροποποίησης των αρχιτεκτονικών σχεδίων - Τεκμήριο
  4. Δεν αγνοώ, ότι όταν η Μ.Υ.2 ρωτήθηκε, στη βάση του Τεκμηρίου 5, σε σχέση με το ύψος και τον οπλισμό των διαχωριστικών τοίχων των κατοικιών, την ύπαρξη ανοίγματος στην οροφή της κάθε κατοικίας, το κατά πόσο η σύνδεση των κατοικιών με την Α.Η.Κ θα ήταν υπέργεια ή υπόγεια, την επένδυση των σκυβαλαποθηκών με κεραμικά και την τοποθέτηση σταμπωτού μπετόν στους χώρους στάθμευσης, δέχθηκε ότι δεν δίδονταν στο Τεκμήριο 5 πλήρεις λεπτομέρειες ή ότι για ορισμένα εξ αυτών δεν γινόταν καν πρόνοια, όπως για παράδειγμα την ύπαρξη ανοίγματος στην οροφή ή το ότι η σύνδεση με την Α.Η.Κ θα ήταν υπόγεια. Τα πιο πάνω δεν προκαλούν, κατά την κρίση μου, ρήγμα στη μαρτυρία της Μ.Υ.
  5. Το ουσιώδες παραμένει, ότι ουδεμία τροποποίηση έγινε του Τεκμηρίου 5 και η Ενάγουσα ουδέποτε ενεργοποίησε τις πρόνοιες του άρθρου 2
(2)του Τεκμηρίου 2. Σε κάθε, όμως, περίπτωση πέραν του Τεκμηρίου 5, η Ενάγουσα όφειλε να λάβει υπόψη και τους τεχνικούς όρους που περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 1, στους οποίους γίνεται αναφορά για τις σκυβαλαποθήκες και το σταμπωτό μπετόν (σελ.16-19 του Τεκμηρίου 1). Επιπροσθέτως, σημειώνεται ότι η Ενάγουσα ήταν υπόχρεη με βάση το άρθρο 2
(1)του Τεκμηρίου 2 να εκτελέσει όλες τις εργασίες που λογικά συμπεραίνονται από τα έγγραφα συμβολαίου λαμβανόμενά υπόψη στο σύνολο τους. Ο κ. Σωφρονίου στην αγόρευση του επικαλέστηκε το ότι οι Μ.Υ.1 και 2 είναι κουμπάροι. Έχω υπόψη μου το εν λόγω γεγονός και έχω προσεγγίσει με τη δέουσα προσοχή τη μαρτυρία της Μ.Υ.2. Εξετάζοντας συνολικά το περιεχόμενο της μαρτυρίας της, δεν έχω διαπιστώσει την ύπαρξη αλλότριων κινήτρων, ούτε παρατήρησα ότι η μάρτυρας διαστρέβλωσε την αλήθεια για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Εναγόμενης. Όπως προανέφερα, η μαρτυρία της συνάδει με τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, παρουσιάζει λογική συνοχή και δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση της. Από τη μαρτυρία της, ωστόσο, δεν μπορώ να δεχθώ τον ισχυρισμό της, ότι σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με τον Μ.Ε.1 ο τελευταίος ζήτησε ποσό €5000 για τις επιπρόσθετες εργασίες που κατ' ισχυρισμό εκτέλεσε η Ενάγουσα. Αυτή η θέση, δεν τέθηκε στον Μ.Ε.1 κατά την αντεξέταση του, με αποτέλεσμα να στερηθεί της δυνατότητας απάντησης επί του εν λόγω ισχυρισμού της Μ.Υ.2 (Pal κ.ά. v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ 551, Adidas Sportshunfanbriken Adi DasslerKG v. The Jonitexo Ltd
(1987)1 C.L.R. 383 και Τάκη ν. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ 599). Με εξαίρεση το προαναφερόμενο μέρος της μαρτυρίας της, η λοιπή μαρτυρία της Μ.Υ.2 κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Έχει κριθεί νομολογιακά, ότι όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο (Shahin Mohamed v. Αστυνομίας
(2010)2 Α.Α.Δ 266, 268 και Ιωσηφίδης ν. Αστυνομίας
(2014)2Α Α.Α.Δ 307). Οι Μ.Ε.2 - 6 είναι υπεργολάβοι - συνεργάτες της Ενάγουσας, οι οποίοι εκτέλεσαν εργασίες στο έργο ή παρέδωσαν υλικά για τον προαναφερόμενο σκοπό. Αυτή η πτυχή της μαρτυρίας τους δεν αμφισβητήθηκε. Από εκεί και πέρα, ωστόσο, ουδείς εξ αυτών ήταν σε θέση να δηλώσει κατά πόσο οι υπηρεσίες τους ήταν επιπρόσθετες των εργασιών που όφειλε να εκτελέσει η Ενάγουσα με βάση την επίδικη συμφωνία - Τεκμήριο
  1. Κοινή συνισταμένη της μαρτυρίας τους ήταν η άγνοια τους ως προς τις υποχρεώσεις που ανέλαβε η Ενάγουσα δυνάμει του Τεκμηρίου
  2. Σημειώνω, μάλιστα, ότι οι Μ.Ε.2 και 3 δεν αναγνώρισαν στη δέσμη Τεκμηρίου 7 οποιοδήποτε δικό τους τιμολόγιο ή απόδειξη. Υπενθυμίζω, ότι τη δέσμη Τεκμηρίου 7 την παρουσίασε ο Μ.Ε.1 υποστηρίζοντας ότι σε αυτήν περιλαμβάνονται τιμολόγια και αποδείξεις που σχετίζονται με τις κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετες εργασίες. Συνεπώς, πέραν του μη αμφισβητούμενου μέρους της μαρτυρίας τους, το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας τους ήταν ουδέτερο ως προς τα επίδικα θέματα. Θα εξετάσω μαζί τη μαρτυρία των Μ.Ε.7 και Μ.Υ.3, οι οποίοι κλήθηκαν να καταθέσουν ως εμπειρογνώμονες. Έχω ήδη αναφερθεί πιο πάνω, κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας της Μ.Υ.2, στο καθήκον των εμπειρογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου. Ο Μ.Ε.7 ετοίμασε σχετική έκθεση για τις κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετες εργασίες που εκτέλεσε η Ενάγουσα (Τεκμήριο 13). Όπως ανέφερε στη δια ζώσης μαρτυρία του, το Τεκμήριο 13 στηρίχθηκε στον έλεγχο των διαφόρων κατασκευών, όπως αυτές περιγράφηκαν από τον Μ.Ε.1 με το έγγραφο με τίτλο «Επεξηγηματική Κατάσταση Οδηγιών» (σελ.45 - 49 του Τεκμηρίου 13) και τη σύγκριση τους με τα δελτία ποσοτήτων (Τεκμήριο 14). Η μαρτυρία του Μ.Ε.1, για τους λόγους που έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω, κρίθηκε ως μη αξιόπιστη. Αυτό το γεγονός αφαιρεί το όποιο υπόβαθρο ή βαρύτητα θα μπορούσε να δοθεί στο Τεκμήριο
  3. Εν πάση περιπτώσει, υποδεικνύω, ότι το Τεκμήριο 13 φέρει ημερομηνία 14.01.21, ετοιμάστηκε δηλαδή δώδεκα περίπου έτη μετά την τελική παράδοση του έργου και, όπως ανέφερε και ο Μ.Ε.7, δεν έγινε επιτόπια εξέταση του συνόλου των επίδικων εργασιών, καθώς αρκετές εξ αυτών δεν μπορούσαν να αναγνωριστούν επί τόπου. Πέραν των πιο πάνω, ήταν εμφανής η προσπάθεια του Μ.Ε.7 να βοηθήσει την πλευρά της Ενάγουσας. Τούτο κατέστη έκδηλο από τη χρησιμοποίηση του Τεκμηρίου 14 ως τη βάση για την ετοιμασία της έκθεσης του - Τεκμήριο
  4. Όπως αναφέρθηκε και κατά την αξιολόγηση του Μ.Ε.1, οι ποσότητες του Τεκμηρίου 14 δεν ήταν δεσμευτικές. Ο Μ.Ε.7, αν και συμφώνησε με το πιο πάνω δεδομένο, εντούτοις επιχείρησε να διαφοροποιήσει την παρούσα υπόθεση από το τι συμβαίνει συνήθως όταν υπογράφονται συμβόλαια χωρίς ποσότητες. Σε αυτήν του την προσπάθεια, ο Μ.Ε.7 παρέμεινε εκτεθειμένος. Συγκεκριμένα, ενώ αρχικά επιχείρησε να υποβαθμίσει το Τεκμήριο 1, λέγοντας ότι από τη στιγμή που υπογράφηκε το Τεκμήριο 2 δεν έχει πλέον οποιαδήποτε σημασία, στη συνέχεια, για να δικαιολογήσει τη βαρύτητα που απέδιδε στο Τεκμήριο 14, παρέπεμψε στο Τεκμήριο 1 λέγοντας ότι υπάρχει διάσπαρτη αναφορά στα δελτία ποσοτήτων σε αυτό. Είναι εμφανές, ότι αυτοαναιρείται. Ταυτόχρονα, επιχείρησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο υποστηρίζοντας ότι στο Τεκμήριο 1 δεν καταγράφεται ότι το Τεκμήριο 14 δεν είναι δεσμευτικό. Το Τεκμήριο 1, ωστόσο, τον διαψεύδει, αφού καθορίζει ότι το Τεκμήριο 14 είναι βοηθητικό για την ετοιμασία της προσφοράς και θα χρησιμοποιηθούν μόνο οι τιμές μονάδος του. Παραπέμπω στην αναφορά στη σελ.9 του Τεκμηρίου 1, την οποία παρέθεσα πιο πάνω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Ε.
  5. Εν κατακλείδι, σημειώνω ότι η υπογραφή του Τεκμηρίου 2 θέτει εκ ποδών την όποια προσπάθεια απόδοσης δεσμευτικότητας στο Τεκμήριο 14 σε ό,τι αφορά την ποσότητα των εργασιών. Ως εκ των ανωτέρω, ουδεμία βαρύτητα μπορεί να δοθεί στη μαρτυρία του Μ.Ε.
  6. Αντιθέτως, η μαρτυρία του Μ.Υ.3 κρίνεται ως αποδεκτή. Ο μάρτυρας εστιάστηκε στη σημασία που μπορεί να έχουν τα δελτία ποσοτήτων σε συμβόλαια για οικοδομικά έργα χωρίς ποσότητες, όπως και το επίδικο. Η θέση που διατύπωσε ως προς τη σημασία του δελτίου ποσοτήτων σε τέτοιες περιπτώσεις, δηλαδή ότι οι τιμές που περιλαμβάνονται σε αυτό ισχύουν ως τιμές μονάδος για την εκτίμηση τυχόν αλλαγών και ετοιμασία των διατακτικών πληρωμής, συνάδει με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 1 για το οποίο έγινε λόγος πιο πάνω, αλλά και με το όλο πνεύμα του Τεκμηρίου
  7. Ταυτόχρονα, η μαρτυρία του βρίσκεται σε αρμονία και με τη μαρτυρία της Μ.Υ.
  8. Σημειώνω, ότι η προσπάθεια της Ενάγουσας να καταδείξει ότι ο Μ.Υ.3 εμφορείται από αλλότρια κίνητρα παρέμεινε γράμμα κενό. Το σύνολο της μαρτυρίας του καταδεικνύει, ότι ο τελευταίος κατέθεσε με αντικειμενικότητα. Προχωρώ στην αξιολόγηση του Μ.Ε.8, ο οποίος στη μαρτυρία του επανέλαβε τις διαπιστώσεις που κατέγραψε ο Μ.Ε.7 στο Τεκμήριο 13 σε σχέση με τις κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετες εργασίες που εκτέλεσε η Ενάγουσα. Περαιτέρω, υποστήριξε ότι, μετά από προφορικές οδηγίες της Μ.Υ.2, εκτελέστηκαν εργασίες που δεν περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 14, καθώς και εργασίες που περιλαμβάνονται μεν αλλά έτυχαν τροποποίησης. Η μαρτυρία του, δηλαδή, έχει ως βάθρο το Τεκμήριο 14 και την αντίληψη ότι οι ποσότητες που αναγράφονται σε αυτό είναι δεσμευτικές. Για τους λόγους που αναφέρθηκαν κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας των Μ.Ε.1 και Μ.Ε.7, αυτή η θέση δεν βρίσκει έρεισμα στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Περιορίζομαι να επαναλάβω, ότι καταρρίπτεται από τις ρητές πρόνοιες των Τεκμηρίων 1 και
  9. Σημειώνω και το εξής σε σχέση με την προσπάθεια του Μ.Ε.8 να πείσει για τη δεσμευτικότητα του Τεκμηρίου
  10. Ο μάρτυρας επικαλούμενος τον όρο 12(η) του Τεκμηρίου 1, ισχυρίστηκε ότι η Ενάγουσα δεν μπορούσε στο ποσό της προσφοράς της να συμπεριλάβει εργασίες που δεν καταγράφονταν στο Τεκμήριο 14, καθώς απαγορευόταν οποιαδήποτε μη εξουσιοδοτημένη μετατροπή. Πρόκειται για μία αποσπασματική αναφορά, η οποία αναδεικνύει, το υστερόβουλο των ισχυρισμών της Ενάγουσας. Τούτο, διότι ο αμέσως προηγούμενος όρος του Τεκμηρίου 1, ήτοι ο όρος 12 (ζ) (παρατέθηκε ανωτέρω στην αξιολόγηση του Μ.Ε.1), δίδει στους προσφοροδότες το δικαίωμα να υπολογίσουν στην προσφορά τους για οποιεσδήποτε εργασίες ή υλικά τα οποία δεν περιγράφονται στα δελτία ποσοτήτων, αλλά είναι αναγκαία για την πλήρη αποπεράτωση του έργου. Επομένως, η Ενάγουσα είχε κάθε δικαίωμα, αν όχι υποχρέωση, να συμπεριλάβει στην προσφορά της όλα όσα έκρινε απαραίτητα για τη διεκπεραίωση του έργου ανεξαρτήτως αν αυτά συμπεριλαμβάνονταν ή όχι στα δελτία ποσοτήτων. Άλλωστε, ο κάθε προσφοροδότης, περιλαμβανομένης και της Ενάγουσας, είχε την απόλυτη ευθύνη για την ετοιμασία της προσφοράς του (όροι 12(α) σελ.4 και 1.0 0 σελ.16 του Τεκμηρίου 1). Ο ισχυρισμός, τώρα, του Μ.Ε.8 περί προφορικών οδηγιών που δόθηκαν από την Μ.Υ.2, καταρρίπτεται από την αξιόπιστη μαρτυρία της τελευταίας. Ταυτόχρονα, ως υποδείχθηκε και κατά την αξιολόγηση του Μ.Ε.1, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν συνάδει με το όλο πλέγμα των συμβατικών σχέσεων των διαδίκων και των ξεκάθαρων προνοιών του Τεκμηρίου 2 σε σχέση με τον τρόπο που δίδονται οδηγίες από την αρχιτέκτονα του έργου με ειδική αναφορά, μάλιστα, σε μετατροπές στην ποσότητα των εργασιών (άρθρα 3 και 12 του Τεκμηρίου 2). Ενόψει των πιο πάνω, ουδεμία βαρύτητα μπορεί να δοθεί στη μαρτυρία του Μ.Ε.
  11. Ο Μ.Υ.1, θεωρώ ότι μετέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Το ουσιαστικό μέρος της μαρτυρίας του αφορούσε το ότι ο ίδιος, ως ένας εκ των διευθυντών της Εναγόμενης, και η Εναγόμενη ουδέποτε έλαβαν γνώση για την εκτέλεση των κατ' ισχυρισμό επιπρόσθετων εργασιών και ουδέποτε ενέκριναν τέτοιες εργασίες. Αυτή η ουσιώδης θέση του μάρτυρα δεν έτυχε οποιασδήποτε αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του. Επίσης, ο έτερος ουσιώδης ισχυρισμός του Μ.Υ.1, ήτοι ότι η Εναγόμενη εξόφλησε όλα τα διατακτικά πληρωμής που εξέδωσε η Μ.Υ.2, αποτελεί κοινά αποδεκτό γεγονός (δέσμη Τεκμηρίων 4, 15 και 16). Πέραν των πιο πάνω, παρέμεινε αναντίλεκτη η θέση του Μ.Υ.1, ότι η Εναγόμενη συμμετείχε μόνο σε μία συνάντηση με την Ενάγουσα και συγκεκριμένα με τον Μ.Ε.1, όπου τέθηκε ζήτημα επιπρόσθετης αμοιβής. Επίσης, δεν αμφισβητήθηκε η θέση του, ότι η εν λόγω συνάντηση έγινε μετά την πληρωμή του ποσού κράτησης (δέσμη Τεκμηρίου 16), ήτοι μετά τις 18.03.
  12. Η θέση, τώρα, του Μ.Υ.1, ότι ο Μ.Ε.1 ζήτησε εκ μέρους της Ενάγουσας την πληρωμή ποσού €5.000 για τις επιπρόσθετες εργασίες δεν μπορεί να γίνει δεκτή για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας της Μ.Υ.
  13. Περαιτέρω, μη αποδεκτή μαρτυρία συνιστούν και οι ισχυρισμοί του σε σχέση με την καθυστέρηση παράδοσης του έργου και τους λόγους για αυτήν την καθυστέρηση. Πρόκειται για ζητήματα που εκφεύγουν των επιδίκων θεμάτων. Εξαιρουμένων των μη αποδεκτών μερών της μαρτυρίας του Μ.Υ.1, η λοιπή μαρτυρία του κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη (Shahin Mohamed v. Αστυνομίας και Ιωσηφίδης ν. Αστυνομίας ανωτέρω). Ευρήματα - Συμπεράσματα Έχουν παρατεθεί κατά την έναρξη της αξιολόγησης τα γεγονότα που είναι από κοινού αποδεκτά ή μη αμφισβητούμενα. Τα εν λόγω γεγονότα, αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου, τα οποία, για αποφυγή επανάληψης δεν θα τα καταγράψω εκ νέου. Στη βάση των πιο πάνω καθίσταται σαφές, ότι η Ενάγουσα δεν απέδειξε στα πλαίσια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων την υπόθεση της. Οι ισχυρισμοί της περί σύναψης προφορικής συμφωνίας για την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών παρέμειναν, για τους λόγους που επεξηγήθηκαν κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, ατεκμηρίωτοι. Συνεπώς, στη βάση των ευρημάτων του Δικαστηρίου, η μόνη συμφωνία που υπάρχει ανάμεσα στους διαδίκους, είναι το Τεκμήριο
  14. Όπως κατ' επανάληψη λέχθηκε το Τεκμήριο 2 αφορά οικοδομικά έργα χωρίς ποσότητες. Τόσο ο τίτλος, όσο και το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2, είναι σαφή και το Δικαστήριο μπορεί βασιζόμενο στη συνήθη σημασία των όρων του να εξάξει ασφαλή συμπεράσματα (Αλεξάνδρου ν. Κόσμος Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ Πολ. Έφεση αρ. 34/2013 ημερ.04.02.19 και Θεοδούλου και Aqua Masters Ltd Πολ. Έφεση αρ. 340/13 ημερ.25.02.21). Παραπέμπω χαρακτηριστικά στο λεκτικό της «Εισαγωγής» του Τεκμηρίου 2: «Οι Όροι εις το Ε2(Α) Έντυπο Κυρίως Συμβολαίου για Οικοδομικά Έργα (Χωρίς Ποσότητες), Πρώτη Έκδοση, Ιούλιος 1996, έχουν ετοιμασθεί από την Μικτή Επιτροπή Δομικών Συμβολαίων Κύπρου και συνιστώνται για χρήση εις οικοδομικά έργα εκτελούμενα εις την Κυπριακή Δημοκρατία όπου το Κυρίως Συμβόλαιο δεν συμπεριλαμβάνει Δελτία με επιμετρημένες και σταθερές ποσότητες εργασίας.» Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Ενάγουσας υποστήριξε στην αγόρευση του, ότι το Τεκμήριο 2 είναι ελλιπές και μη ολοκληρωμένο, διότι απουσιάζει ο «Πίνακας Τιμών Μονάδος Συμβολαίου». Σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία, η σημασία του Τεκμηρίου 14, ενόψει της υπογραφής του Τεκμηρίου 2, το οποίο επαναλαμβάνω ήταν συμβόλαιο για οικοδομικά έργα χωρίς ποσότητες, περιοριζόταν στις τιμές μονάδος που καταγράφηκαν σε αυτό. Υποδεικνύω, ότι δεν αμφισβητήθηκε η δήλωση της Μ.Υ.2, ότι οι τιμές μονάδος του Τεκμηρίου 14 αποτελούσαν τον «Πίνακα Τιμών Μονάδος Συμβολαίου» που προνοείται στο Τεκμήριο
  15. Ομοίως, δεν αμφισβητήθηκε και η δήλωση του Μ.Υ.3, ότι οι τιμές του δελτίου ποσοτήτων σε συμβόλαιο χωρίς ποσότητες ισχύουν ως τιμές μονάδος. Τα πιο πάνω, δίδουν την απάντηση στην εισήγηση που διατύπωσε ο κ. Σωφρονίου. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η σχετική εισήγηση του κ. Σωφρονίου κινείται εκτός του δικογραφικού πλαισίου. Όσον αφορά το συνολικό ποσό του συμβολαίου, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Ενάγουσας υποστήριξε ότι δεν ήταν για ένα κατ' αποκοπή ποσό, αλλά μπορούσε να μεταβληθεί. Είναι γεγονός, ότι το ποσό του συμβολαίου θα μπορούσε να μεταβληθεί. Αυτό το δεδομένο, δεν αναιρεί, όμως, το ότι οι διάδικοι συμφώνησαν για ένα προκαθορισμένο ποσό, το οποίο θα μπορούσε να μεταβληθεί μόνον σύμφωνα με τις πρόνοιες της σχετικής συμφωνίας των διαδίκων (άρθρο 14 του Τεκμηρίου 2). Τέτοια μαρτυρία, δηλαδή μαρτυρία που να αιτιολογεί τη μεταβολή του ποσού του συμβολαίου σύμφωνα με τις πρόνοιες του Τεκμηρίου 2, δεν προσφέρθηκε από την Ενάγουσα. Αντιθέτως, είναι κοινά αποδεκτό, ότι για τις ισχυριζόμενες επιπρόσθετες εργασίες δεν ακολουθήθηκαν οι δεσμευτικές πρόνοιες του Τεκμηρίου 2, αφού η θέση που προώθησε η Ενάγουσα ήταν η ύπαρξη προφορικής συμφωνίας. Η εν λόγω θέση, όπως ήδη αναφέρθηκε, δεν έγινε αποδεκτή. Από την άλλη, εάν η Ενάγουσα έδωσε λανθασμένη τιμή προσφοράς, τότε αυτό δεν δικαιολογεί, με βάση τους όρους του Τεκμηρίου 2, τη διεκδίκηση επιπρόσθετης αμοιβής. Αντιθέτως, η Ενάγουσα ήταν δεσμευμένη να εκτελέσει το έργο στην τιμή της προσφοράς της. Μάλιστα, υποδεικνύεται, ότι η Ενάγουσα ήταν υπόχρεη με βάση το άρθρο 2
(1)του Τεκμηρίου 2 να εκτελέσει όλες τις εργασίες που λογικά συμπεραίνονται από τα έγγραφα συμβολαίου λαμβανόμενά υπόψη στο σύνολο τους. Έρχομαι στο επιχείρημα του κ. Σωφρονίου, ότι, σύμφωνα με το Τεκμήριο 2, μπορούσαν να δοθούν και προφορικά οδηγίες από τη Μ.Υ.
  1. Η συγκεκριμένη εισήγηση είναι ημιτελής, καθώς αγνοεί τις λεπτομερείς πρόνοιες του άρθρου 3 παράγραφος 3 του Τεκμηρίου
  2. Θεωρώ χρήσιμο, όπως παραθέσω αυτούσιο τον σχετικό όρο: «Όλες οι οδηγίες οι οποίες εκδίδονται από τον Αρχιτέκτονα θα εκδίδονται γραπτώς. Οποιαδήποτε οδηγία δοθεί προφορικά δεν θα έχει άμεση εφαρμογή αλλά θα επιβεβαιώνεται γραπτώς από τον Εργολάβο προς τον Αρχιτέκτονα εντός 7 ημερών και εάν ακολούθως δεν ανακληθεί γραπτώς από τον Αρχιτέκτονα προς τον Εργολάβο εντός 7 ημερών από της λήψης της επιβεβαίωσης του Εργολάβου, αυτή θα έχει εφαρμογή από την εκπνοή των τελευταίων προαναφερόμενων 7 ημερών. Πάντοτε νοουμένου: (α) ότι εάν ο Αρχιτέκτονας εντός 7 ημερών από τότε που θα δώσει τέτοια προφορική οδηγία την επιβεβαιώσει ο ίδιος γραπτώς τότε ο Εργολάβος δεν θα είναι υπόχρεος να την επιβεβαιώσει όπως προαναφέρεται και η εν λόγω οδηγία θα έχει εφαρμογή από την ημερομηνία της επιβεβαίωσης του Αρχιτέκτονα, και (β) ότι εάν ούτε ο Εργολάβος ούτε ο Αρχιτέκτονας επιβεβαιώσουν τέτοια προφορική οδηγία κατά τον τρόπο και κατά τους χρόνους που προαναφέρονται αλλά παρά ταύτα ο Εργολάβος συμμορφωθεί προς αυτήν, τότε ο Αρχιτέκτονας θα δύναται να την επιβεβαιώσει γραπτώς καθ' οποιονδήποτε χρόνο πριν από την έκδοση του Τελικού Πιστοποιητικού και ως εκ τούτου η εν λόγω οδηγία θα θεωρείται ότι είχε εφαρμογή κατά την ημερομηνία κατά την οποία είχε δοθεί προφορικά.» Σύμφωνα με τις προαναφερόμενες πρόνοιες, στην περίπτωση που ο εργολάβος εκτελέσει μία προφορική οδηγία του αρχιτέκτονα, χωρίς αυτή να έχει προηγουμένως επιβεβαιωθεί γραπτώς δυνάμει των προνοιών του εν λόγω άρθρου, ο αρχιτέκτονας διαθέτει την ευχέρεια να την επιβεβαιώσει γραπτώς. Συνεπώς, πρόκειται για ευχέρεια και όχι για υποχρέωση του αρχιτέκτονα, η οποία, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να διατυπωθεί γραπτώς. Εν προκειμένω, όχι μόνο δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη προφορικών οδηγιών, αλλά αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι δεν υπήρξε σε οποιοδήποτε στάδιο γραπτή επιβεβαίωση της Μ.Υ.2 για οποιαδήποτε ισχυριζόμενη επιπρόσθετη εργασία. Τέλος, αναφορικά με το ποσό των €17.000 ως διακυμάνσεις στα εργατικά και τις τιμές των υλικών, παρατηρώ ότι δεν προσφέρθηκε αξιόπιστη μαρτυρία με αποτέλεσμα η υπό αναφορά αξίωση να παραμείνει σε επίπεδο απλών ισχυρισμών. Σημειώνω δε, ότι και πάλι η Ενάγουσα δεν εφάρμοσε τις ρητές πρόνοιες του Τεκμηρίου 2 (βλ. άρθρο 32). Κατάληξη Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω, η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Εναγόμενης και εναντίον της Ενάγουσας ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil Jurisdiction/Other Actions/Final Αναφορά: Οικοδομικό συμβόλαιο/Αμοιβή cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.