Παπαδοπούλου ν. Frederick University, Αρ. Αγωγής: 483/2019, 16/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2022:A82 Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού Ενώπιον: Π. Αγαπητού, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 483/2019 Μεταξύ: ΧΧΧ Παπαδοπούλου, εκ Λεμεσού Ενάγουσα - και - Frederick University, εκ Λευκωσίας Εναγόμενοι Ημερομηνία: 16.3.2022 Εμφανίσεις: Για Εναγόμενους - Αιτητές: Αγρότου (κα) Για Ενάγουσα - Καθ' ης η Αίτηση: Τσαγκάρης (κος) Αίτηση ημερομηνίας 2.11.21 για παράταση προθεσμίας καταχώρησης Κλήσης για Οδηγίες Εξ Ανταπαιτήσεως Εναγόντων Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή
- Η συνέχιση της εκδίκασης της παρούσας Αγωγής, η οποία χαρακτηρίζεται ως ταχείας, έμελλε να επιβραδυνθεί με την παρούσα ενδιάμεση διαδικασία για ζήτημα δικονομικής πειθαρχίας. Με την ολοκλήρωση της αντεξέτασης των μαρτύρων της Ενάγουσας - Καθ' ης η Αίτηση στις 27.10.2021, ο συνήγορος της Ενάγουσας - Καθ' ης η Αίτηση (στο εξής «η Καθ' ης η Αίτηση»), ανέφερε στο Δικαστήριο ότι διαπίστωσε ότι δεν είχε καταχωρηθεί από πλευράς των αντιδίκων του Εναγόμενων - Αιτητών (στο εξής οι «Αιτητές»), Κλήση για Οδηγίες στη βάση της Ανταπαίτησης των, κατά παράβαση των προνοιών της Διαταγής 30 του περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού. Με τη διαπίστωσή του αυτή, ο ευπαίδευτος συνήγορος πρότεινε ότι η Ανταπαίτηση θα πρέπει να θεωρηθεί ως εγκαταληφθείσα και ως τέτοια να απορριφθεί. Η δικηγόρος των Αιτητών ζήτησε χρόνο και η ακρόαση της Αγωγής αναβλήθηκε για την 7.12.21, προκειμένου οι συνήγοροι να τοποθετηθούν επί του νεοφανούς στη διαδικασία νομικού σημείου.
- Στις 2.11.21 και εν αναμονή των θέσεων των διαδίκων, ως οι οδηγίες του Δικαστηρίου κατά την πιο πάνω δικάσιμη, οι Αιτητές καταχώρισαν, αρχικά σε μονομερή βάση, την υπό κρίση Αίτηση (η «Αίτηση»), με την οποία αιτούνται να παραταθεί ο χρόνος καταχώρισης της προβλεπόμενης Κλήσης για Οδηγίες για 2 ημέρες από την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Κατά την εμφάνιση της ευπαίδευτης συνηγόρου των Αιτητών, κρίθηκε ορθό και διατάχθηκε όπως η Αίτηση επιδοθεί στην άλλη πλευρά και γι' αυτό το σκοπό ορίστηκε στις 7.12.21, την ημέρα δηλαδή που εξ αρχής είχε οριστεί για inter partes συζήτηση το εγερθέν ζήτημα της παράλειψης καταχώρισης Κλήσης για Οδηγίες.
- Ως θα αναμενόταν, εν όψει και του εναύσματος για την ανάγκη καταχώρισης της Αίτησης, αυτή με τη σειρά της συνάντησε την ένσταση των δικηγόρων της Καθ' ης η Αίτηση, οι οποίοι με 23 συνολικά λόγους προκρίνουν ότι η Αίτηση πρέπει να απορριφθεί. Ιστορικό
- Παρατίθεται για σκοπούς πληρότητας, σύντομο και συνοπτικό ιστορικό της διαδικασίας ως προκύπτει από το φάκελο του Δικαστηρίου: - Στις 8.3.2019 καταχωρήθηκε το Κλητήριο Ένταλμα και στις 10.4.2019 η Έκθεση Απαίτησης, μαζί με μονομερή Αίτηση για έκδοση απόφασης λόγω μη εμφάνισης από πλευράς των Αιτητών. - Ενώ η μονομερής Αίτηση εκκρεμούσε για τις 18.4.2019, καταχωρίστηκε εκ μέρους των Αιτητών, Σημείωμα Εμφάνισης στις 15.4.2019 και η εκκρεμής μονομερής Αίτηση αποσύρθηκε. - Λόγω παράλειψης καταχώρισης Υπεράσπισης εγκαίρως, καταχωρίστηκε στις 6.5.2019 Αίτηση για έκδοση απόφασης από την πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση, η οποία επίσης αποσύρθηκε στις 25.9.2019 μια και οι Αιτητές καταχώρισαν Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση στις 23.9.
- - Η δικογραφία συμπληρώθηκε στις 7.10.2019 με την καταχώριση από πλευράς Καθ' ης η Αίτηση, Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση. - Την 15.10.2019 η πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση εξέδωσε Κλήση για Οδηγίες και η υπόθεση ορίστηκε στις 17.12.
- - Δύο μέρες αργότερα, δηλαδή στις 17.10.2019, η πλευρά των Αιτητών καταχώρισε Παράρτημα Κλήσεως. - Οι δικηγόροι των διαδίκων εμφανίστηκαν στις 17.12.19 αιτούμενοι έκδοση διαταγμάτων αποκάλυψης και ανταλλαγής εγγράφων, με τις δύο πλευρές να ζητούν περαιτέρω χρόνο για συμμόρφωση (η πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση αναφορικά με την ανταλλαγή) στις 25.2.
- - Στις 13.10.2020, μετά από αναβολές χωρίς φυσική παρουσία λόγω, ως αντιλαμβάνομαι από τα σχετικά πρακτικά του Δικαστηρίου υπό άλλη σύνθεση, των τότε ισχυόντων μέτρων για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης της πανδημίας του κορωνοϊού, η πλευρά των Αιτητών καταχώρισε ένορκη δήλωση αποκαλύπτοντας έγγραφα στην κατοχή των και στις 15.10.2020, αμφότεροι διάδικοι ζήτησαν περαιτέρω χρόνο για ανταλλαγή των αποκαλυφθέντων εγγράφων με το Δικαστήριο να ορίζει την υπόθεση εκ νέου για οδηγίες στις 23.11.
- - Κατά την 23.11.2020, το Δικαστήριο διέταξε όπως η έγγραφη μαρτυρία της Καθ' ης η Αίτηση καταχωρηθεί μέχρι την 29.1.2021 και μετά από 60 ημέρες να καταχωρηθεί η μαρτυρία των Αιτητών και όρισε την υπόθεση για Ακρόαση την 16.4.
- - Την 11.2.2021 καταχωρίστηκαν γραπτές δηλώσεις από πλευράς της Καθ' ης η Αίτηση, αλλά η δικάσιμος 16.4.21 παρήλθε άπρακτη λόγω περιορισμού της συνηγόρου των Αιτητών, η οποία ως ανέφερε νοσούσε με κορωνοϊό και η υπόθεση αναβλήθηκε χωρίς ένσταση από πλευράς της Καθ' ης η Αίτηση για τις 21.9.2021 με τον χρόνο καταχώρισης της έγγραφης μαρτυρίας από πλευράς Αιτητών να παρατείνεται για 45 ημέρες. - Στο μεταξύ, στις 23.08.2021, οι δικηγόροι των Αιτητών καταχώρισαν Αίτηση αντεξέτασης των ομνυόντων στις δηλώσεις 11.2.2021 και στις 21.9.2021 εκδόθηκαν εκ συμφώνου αντίστοιχα διατάγματα για διεξαγωγή αντεξετάσεων στις 27.10.2021, με οδηγίες όπως στο μεσοδιάστημα καταχωριστεί η έγγραφη μαρτυρία από πλευράς Αιτητών. - Στις 6.10.2021, η πλευρά των Αιτητών συμμορφώθηκε καταχωρώντας τη έγγραφη μαρτυρία της και ακολούθησαν τα γεγονότα που περιγράφονται στην Εισαγωγή ανωτέρω. Η Αίτηση
- Ως νομική βάση της Αίτησης προτείνονται ο περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικός Κανονισμός Δ.10, Δ.19, Δ.21 θθ. 14
(1), Δ.26, Δ.30, Κανονισμοί 1(α) - (δ), 2(α) και (β), Δ.57 θ.2, και Δ.64 θ.2, Δ.48 θ.8(qq), οι Οδηγίες Πρακτικής 28/07/2017, το Άρθρο 30 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Άρθρο 6
(1)της ΕΣΔΑ δια του κυρωτικού Νόμου 39/62, η Νομολογία και η σύμφυτη και αναφαίρετη εξουσία και πρακτική του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
- Την Αίτηση στηρίζει ένορκη δήλωση της δικηγόρου των Αιτητών με συνημμένο τεκμήριο την προτεινόμενη προς κατάθεση Κλήση για Οδηγίες. Το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης έχει ληφθεί υπόψη εις ολόκληρο. Περιληπτικά, δηλώνεται, μετά την παράθεση ιστορικού της διαδικασίας (παράγραφοι 1 - 5), ότι: - Η πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση δεν προώθησε γραπτό αίτημα για απόρριψη της Αγωγής εντός 15 ημερών ως προνοεί ο Κανονισμός 1(γ) της Δ.30, και δεν αρκεί εν προκειμένω προφορικό αίτημα, - η Ανταπαίτηση προωθήθηκε κανονικά και διαφαίνεται κοινή αντίληψη των διαδίκων σε σχέση με την πρόθεση προώθησης, - η μη καταχώριση Κλήσης για οδηγίες από πλευράς των Αιτητών έγκειται σε καλόπιστο λάθος και ευθύς μόλις έγινε αντιληπτό ζητήθηκε η παράταση χρόνου καταχώρισης της και κανείς εκ των παραγόντων της δίκης δεν πρόσεξε την παράλειψη μια και όλα τα διαβήματα στη διαδικασία προχωρούσαν ως προβλεπόταν, - η παράταση του χρόνου δεν θα παραβλάψει τα συμφέροντα Καθ' ης η αίτηση και δεν θα αποκτήσει πλεονέκτημα η πλευρά των Αιτητών από αυτή, - το Πρωτοκολλητείο δεν έθεσε την υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου για απόρριψη και δεν θα πρέπει η Ανταπαίτηση να θεωρείται εγκαταληφθείσα και - θα ήταν άδικο υπό τις περιστάσεις να μην επιτραπεί στους Αιτητές να προωθήσουν την Ανταπαίτησή τους. Η Ένσταση
- Η ενιστάμενη πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση προτείνει ως νομική βάση της ένστασής της τις Δ.21 θ. 11 και 14, Δ.26, 30, 39 και 48 θ. 4 - 9, Δ.57 θ. 2 και Δ.64 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, την Αγγλική και Κυπριακή Νομολογία, τη διακριτική ευχέρεια, σύμφυτη εξουσία και πρακτική του Δικαστηρίου.
- Κρίνεται αχρείαστο να επαναληφθούν οι πολυάριθμοι λόγοι ένστασης. Μερικοί από αυτούς επαναλαμβάνονται και ορισμένοι περιλαμβάνουν στο κείμενό τους άλλους. Αντί επανάληψης, οι λόγοι ομαδοποιούνται και συνοψίζονται ως ακολούθως: - Η δικονομική συμπεριφορά των Αιτητών δεν δικαιολογεί την χορήγηση της αιτούμενης θεραπείας, - η Αίτηση υπεβλήθη καθυστερημένα σε βαθμό κατάχρησης, χωρίς να δίνονται για τούτο επαρκείς λόγοι, - δεν έχει καταδειχθεί λόγος για την παράλειψη καταχώρισης Κλήσης για Οδηγίες, - η Αίτηση είναι αβάσιμη, αναιτιολόγητη, εκφεύγει της εμβέλειας της εξουσίας του Δικαστηρίου και παραβιάζει τους σχετικούς θεσμούς πολιτικής Δικονομίας, - η ένορκη δήλωση που στηρίζει την Αίτηση γίνεται από δικηγόρο, χωρίς να εξηγείται ο λόγος και δεν αποσείει το απαιτούμενο βάρος απόδειξης για έγκριση, - η Ανταπαίτηση θεωρείται εγκαταληφθείσα και δεν καλύπτεται από το καταχωρημένο Παράρτημα και - η Αίτηση επηρεάζει δυσμενώς τα δικαιώματα της Καθ' ης η Αίτηση.
- Η υποστηρικτική ένορκη δήλωση του δικηγόρου της Καθ' ης η Αίτηση, στην οποία προβαίνει λόγω απουσίας της πελάτιδος του στο εξωτερικό, προς επίρρωση των λόγων ένστασης, αναφέρει περιληπτικά τα εξής, πλείστα εκ των οποίων αποτελούν νομική επιχειρηματολογία: - Η ένορκη δήλωση γίνεται από δικηγόρο χωρίς να επεξηγείται ο λόγος, - οι Αιτητές καθυστέρησαν σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, - δεν επικαλούνται αντικειμενική αδυναμία συμμόρφωσης με την υποχρέωσή τους να καταχωρήσουν Κλήση για Οδηγίες, - οι πρόνοιες της Δ.30 είναι αυστηρές και έστω καλόπιστο να ήταν το λάθος των Αιτητών δεν διασώζεται και είναι εγκαταληφθείσα, - η παράλειψη του Πρωτοκολλητείου να θέσει το φάκελο ενώπιον του Δικαστηρίου για απόρριψη και η παράλειψη της πλευράς της Καθ' ης η Αίτηση να αιτηθεί απόρριψη εντός 15 ημερών, δεν αναιρεί την εγκατάλειψη της Ανταπαίτησης, - η Αίτηση καταχωρείται με υπέρμετρη καθυστέρηση, και η καθυστέρηση αυτή αποβαίνει σε πρόκληση ζημιάς της Καθ' ης η Αίτηση η οποία ήτο μέχρι στιγμής συνεπής στις δικονομικές της υποχρεώσεις και - δεν συντρέχουν πραγματικοί και νομικοί λόγοι για έγκριση της Αίτησης. Η Ακρόαση
- Την ημέρα της Ακρόασης οι συνήγοροι των Αιτητών και της Καθ' ου η Αίτηση παρέδωσαν έκαστος στο Δικαστήριο γραπτές αγορεύσεις που καταλαμβάνουν έκταση και περιέχουν εμπεριστατωμένη επιχειρηματολογία. Συνόψισαν δε αυτές και προφορικώς, τονίζοντας συγκεκριμένα σημεία.
- Η ευπαίδευτη συνήγορος των Αιτητών παραπέμποντας σε σχετική νομολογία υποστήριξε ότι το προφορικό αίτημα ή διαπίστωση των δικηγόρων της Καθ' ης η Αίτηση δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη ως έγκυρο διάβημα απόρριψης της Ανταπαίτησης. Το γεγονός δε ότι η Ανταπαίτηση δεν είναι εγκαταληφθείσα διαφαίνεται από τα διαβήματα των διαδίκων μετά την παρέλευση των σχετικών προς της Δ.30 προνοιών αλλά και από το γεγονός ότι η Ανταπαίτηση δεν τέθηκε από το Πρωτοκολλητείο ενώπιον του Δικαστηρίου για απόρριψη. Ισχυρίζεται εν συνεχεία ότι το Δικαστήριο έχει εξουσία παράτασης του χρόνου για καταχώρηση της Κλήσης για Οδηγίες, ειδικά από τη στιγμή που τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η Ανταπαίτηση είναι τα ίδια με εκείνα της απαίτησης. Επιπροσθέτως, κατά τη συνήγορο των Αιτητών, δεν έχει καταδειχθεί οποιαδήποτε αδικία η ζημιά την οποία πρόκειται να υποστεί η Καθ' ης η Αίτηση. Έκταση καταλαμβάνει η επιχειρηματολογία της συνηγόρου προς αντίκρουση του ζητήματος της ένορκης δήλωσης από την ίδια, η οποία περιληπτικά αναφέρει ότι εν όψει του νομικού ζητήματος που ανέκυψε δεν καθίσταται ο δικηγόρος μάρτυρας γεγονότων.
- Παρόμοια έκταση καταλαμβάνει για το ίδιο ζήτημα η γραπτή αγόρευση του δικηγόρου της Καθ' ης η Αίτηση, ο οποίος υποστηρίζει ότι η Αίτηση είναι έκθετη σε απόρριψη λόγω τούτου. Επαναλαμβάνονται δε οι θέσεις που αναπτύχθησαν και στους αντίστοιχους λόγους ένστασης αναφορικά με την όλη δικονομική συμπεριφορά των Αιτητών και γίνεται παραπομπή σε νομολογία αναφορικά με το γεγονός ότι η παράλειψη αποτελεί λάθος δικηγόρου και ότι ο λόγος που προσφέρεται δεν αρκεί προκειμένου το Δικαστήριο να δύναται να χορηγήσει την αιτούμενη θεραπεία. Συνεχίζει αναφέροντας ότι η μη λήψη μέτρων από πλευράς του για απόρριψη της Ανταπαίτησης, δεν απαλλάσσει την πλευρά των Αιτητών από την υποχρέωσή της, ούτε ανατρέπει το γεγονός της εγκατάλειψης της Ανταπαίτησης. Νομική Πτυχή
- Σύμφωνα με τις Διαταγές 30, θ. 1 και 2 και 57, θ. 2 του περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού: «ΔΙΑΤΑΓΗ 30 : ΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ
- (α) Ο ενάγων σε κάθε αγωγή υποχρεούται εντός ενενήντα ημερών από το χρόνο κατά τον οποίο τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα και προτού λάβει οποιοδήποτε νέο μέτρο στην αγωγή, εκτός από αίτηση για παρεμπίπτον διάταγμα, να εκδώσει κλήση για οδηγίες, οριζόμενη ενώπιον του Δικαστηρίου σε χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των εξήντα ημερών. (β) Η κλήση για οδηγίες εκδίδεται σύμφωνα με τον συνημμένο Τύπο 25, ο οποίος συμπληρώνεται με τις αναγκαίες λεπτομέρειες χρησιμοποιώντας προς τούτο και πρόσθετα φύλλα. (γ) Σε περίπτωση που ο ενάγων αμελήσει ή παραλείψει να εκδώσει την προνοούμενη στην παράγραφο (α) πιο πάνω κλήση για οδηγίες, ο εναγόμενος δύναται, εντός περαιτέρω 15 ημερών, να αιτηθεί την απόρριψη της αγωγής και το Δικαστήριο δύναται, επιλαμβανόμενο τέτοιας αίτησης, είτε να απορρίψει την αγωγή με τέτοιους όρους όπως ήθελε κρίνει δίκαιο, είτε να θεωρήσει την αίτηση ως κλήση για οδηγίες δυνάμει της παρούσας διαταγής: Νοείται ότι, σε περίπτωση που παρέλθουν άπρακτες οι παραπάνω προθεσμίες, η αγωγή θα θεωρείται ως εγκαταληφθείσα και το Πρωτοκολλητείο θα θέτει το φάκελο της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου το συντομότερο δυνατό προς απόρριψή της, με έξοδα εναντίον του ενάγοντα. Νοείται ότι, η έννοια του ενάγοντα και της αγωγής, καλύπτει και τον ανταπαιτούντα διάδικο, και, αναλόγως, την ανταπαίτηση. (δ) Η κατά τα ανωτέρω απόρριψη της αγωγής ή της ανταπαίτησης, ως θα είναι η περίπτωση, δεν θα συνιστά κώλυμα καταχώρησης νέας αγωγής ή ανταπαίτησης με την ίδια αιτία αγωγής, τηρουμένων των προνοιών περί παραγραφής σε οποιοδήποτε νόμο. [.]
- (α) Διάδικος στην αγωγή υποχρεούται να καταθέσει στο Πρωτοκολλητείο μέσα σε 30 μέρες από την έκδοση και επίδοση της κλήσης το συνημμένο στον Τύπο 25, Παράρτημα, συμπληρωμένο ως προς όλα τα στοιχεία αυτού. (β) Οι προθεσμίες που προβλέπονται στον Κανονισμό 1(α) και 2(α) ανωτέρω, δύνανται να παραταθούν, εάν καταδειχθεί στο Δικαστήριο ότι υπήρχε αντικειμενική αδυναμία συμμόρφωσης με τις εν λόγω προθεσμίες ή άλλος καλός λόγος που να δικαιολογεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για παράτασή τους. [.] ORDER 57: TIME
- A Court or Judge shall have power to enlarge or abridge the time appointed by these Rules, or fixed by any order enlarging time, for doing any act or taking any proceeding, upon such terms (if any) as the justice of the case may require, and any such enlargement may be ordered although the application for the same is not made until after the expiration of the time appointed or allowed : provided that when the time for delivering any pleading or document or filing any affidavit, answer or document, or doing any act is or has been fixed or limited by any of these Rules or by any direction or order of the Court or Judge, the costs of any application to extend such time and of any order made thereon shall be borne by the party making such application unless the Court or Judge shall otherwise order.»
- Προκύπτει από ανάγνωση των προνοιών των πιο πάνω θεσμών ότι η νέα (εάν ακόμα μπορεί να χαρακτηρίζεται με αυτό τον τρόπο) Διαταγή 30, στο θεσμό 2(β) καθορίζει συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους οι προθεσμίες που προβλέπονται στους θεσμούς 1(α) και 2(α) μπορούν να παραταθούν. Ως διαφαίνεται από τα διαλαμβανόμενα στο θεσμό 3(β) της ίδιας Διαταγής, η εξουσία που παρέχεται στο Δικαστήριο από την Διαταγή 57, θεσμό 2 ναι μεν ισχύει και όσων αφορά την Διαταγή 30, πλην όμως τελεί υπό τους συγκεκριμένους περιορισμούς που η ίδια ειδική Διαταγή 30 θέτει. Κατά συνέπεια τούτο που εξετάζει το Δικαστήριο είναι κατά πόσο κάποιος διάδικος ικανοποιεί τις προϋποθέσεις του θεσμού 2(β) της Διαταγής 30, δηλαδή εάν προβάλλει αντικειμενική αδυναμία συμμόρφωσης ή άλλο καλό λόγο, προκειμένου το Δικαστήριο να δύναται να επεκτείνει τον χρόνο καταχώρισης της Κλήσης για Οδηγίες.
- Στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις Τάσου Χρίστου κ.α. ν Χαράλαμπου Κώστα Χατζησολωμή (Πολ. Έφεση 175/2017), ημ. 6.2.2018 και Στέλιου Χαραλάμπους ν. Έλενα Γεωργίου (Πολ. Έφεση 185/2017), ημ. 18.4.2018, αναφέρθηκε αντιστοίχως ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο κακώς αντιμετώπισε με υπέρμετρη αυστηρότητα την εκπρόθεσμη καταχώριση Κλήσης για Οδηγίες από τον Ενάγοντα εν όψει της λήψης συγκατάθεσης από τον Εναγόμενο και ότι, με την αντικατάσταση του εδαφίου (γ) του θεσμού 1 της Διαταγής 30, αρχική αυστηρότητα της Διαταγής 30 είχε καμφθεί. Αμφότεροι συνήγοροι παραπέμπουν στην Στέλιου Χαραλάμπους (ανωτέρω) ερμηνεύοντας τα λεχθέντα κατά τρόπο που οι μεν Αιτητές υποστηρίζουν την αναγνώριση της κάμψης της αυστηρότητας και η δε Καθ' ης η Αίτηση την απόρριψη της αγωγής ως τη μόνη επιλογή του Δικαστηρίου εν όψει της παράλειψης. Οι παραπομπές των ευπαίδευτων συνηγόρων σε πρωτόδικες αποφάσεις αλλά και η λοιπή σχετική Νομολογία λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο και σχολιάζονται, εάν τούτο κρίνεται αναγκαίο, πιο κάτω. Συμπεράσματα και Κατάληξη
- Εκ των γεγονότων που περιβάλλουν την υπόθεση διαφαίνονται ότι, πρώτον, αναμφίβολα η πλευρά των Αιτητών δεν είχε συμμορφωθεί με την προθεσμία της Δ.30 και δεν εξέδωσε εγκαίρως Κλήση για Οδηγίες, ότι, δεύτερον, η υπόθεση δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για να απορριφθεί είτε κατόπιν αίτησης από πλευράς της Καθ' ης η Αίτηση, είτε από το Πρωτοκολλητείο και τρίτον ότι η πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση δεν προώθησε γραπτό αίτημα για απόρριψη της Ανταπαίτησης, είτε εντός της προθεσμίας των 15 ημερών που θέτει η Δ.30, είτε στο στάδιο της διαπίστωσης της παράλειψης. Συμφωνώ εν προκειμένω με τον ευπαίδευτο συνήγορο της Καθ' ης η Αίτηση ότι η μη προώθηση γραπτού αιτήματος για απόρριψη, δεν απαλλάσσει την πλευρά των Αιτητών από την υποχρέωσή τους να εκδώσουν Κλήση για Οδηγίες, ούτε ανατρέπει από μόνη της το νομοθετικό τεκμήριο εγκατάλειψης που ομολογουμένως δημιουργείται από την μη συμμόρφωση με την αντίστοιχη πρόνοια της Δ.
- Σημειώνω ότι η ανάλυση στο απόσπασμα που παρατίθεται στην παράγραφο 6 της γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου των Αιτητών, από την απόφαση ημερομηνίας 30.7.2021 του Δικαστή Λ. Πασχαλίδη στην υπόθεση Τσικουρής κ.α. ν. Bank of Cyprus Public Company Limited, αρ. Αγωγής 1498/16, αναφορικά με τον τρόπο που η Διαταγή 30 διαμορφώνει τη ακολουθητέα διαδικασία σε σχέση με την απόρριψη απαίτησης (και κατ' αναλογική εφαρμογή και ανταπαίτηση), με βρίσκει σύμφωνο. Κατά συνέπεια κρίνω αφενός ότι η πλευρά των Αιτητών σε κάθε περίπτωση όφειλε να προβεί σε διαβήματα διάσωσης της Ανταπαίτησης, αλλά και αφετέρου ότι η Ανταπαίτηση δεν έχει απορριφθεί ούτως ώστε οποιοδήποτε σχετικό προς αυτή την κατεύθυνση διάβημα να θεωρείται θνησιγενές ή άσκηση επί ματαίω.
- Στρέφομαι τώρα στο θέμα που φαίνεται να απασχόλησε ιδιαίτερα τους συνηγόρους και αφορά την υποστήριξη της Αίτησης με ένορκη δήλωση που γίνεται από δικηγόρο. Λαμβάνοντας υπόψη την επί του θέματος Νομολογία (βλ. Rybolovlev v Rybolovleva
(2010)1 ΑΑΔ 82 και Dulal Dulal v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή 1045/2005, ημερομηνίας 27.10.05), αυτό που προκύπτει εν προκειμένω είναι ότι αφενός το ζήτημα που πραγματεύεται η παρούσα Αίτηση είναι νομικό με τα ελάχιστα γεγονότα που σχετίζονται με αυτό να συνοψίζονται στην από μέρους των δικηγόρων των Αιτητών παραδοχή ότι η καταχώριση Κλήσης για Οδηγίες διέλαθε της προσοχής τους και ότι εκ παραδρομής δεν καταχωρίστηκε εγκαίρως. Παραδόξως, η ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την Ένσταση γίνεται επίσης από το δικηγόρο της Καθ' ης η Αίτηση, πλην όμως επεξηγείται ότι τούτο γίνεται λόγω της απουσίας της πελάτη τους στο εξωτερικό, χωρίς όμως να αναφέρεται, μια και δίδεται τόση σημασία στο ζήτημα, για ποιο λόγο η πελάτης του δεν μπορούσε να προσέλθει για να ορκιστεί την ένορκη δήλωση. Είναι επίσης προφανές ότι, εξαιρουμένης της επεξήγησης για την παράλειψη καταχώρισης της Κλήσης για Οδηγίες που προσφέρεται από πλευράς Αιτητών, αμφότερες οι ένορκες δηλώσεις αποτελούν ουσιαστικά νομική επιχειρηματολογία, η οποία, ούτε λίγο ούτε πολύ, επαναλαμβάνεται στις αγορεύσεις των συνηγόρων με την προσθήκη νομολογιακής υποστήριξης.
- Εν όψει τούτου, καταλήγω ότι στην προκείμενη περίπτωση, όσο ανεπιθύμητο και να κρίνεται γενικότερα να ορκίζεται για γεγονότα δικηγόρος που χειρίζεται μια υπόθεση, δεν έχει τεθεί οτιδήποτε που να καθιστά την συγκεκριμένη ένορκη δήλωση ανεπίτρεπτη. Αντίθετα, οι ίδιοι οι δικηγόροι που παρέλειψαν να καταχωρίσουν Κλήση για Οδηγίες ανέλαβαν ενόρκως να δηλώσουν τούτο στο Δικαστήριο υποστηρίζοντας το αίτημα της πλευράς τους για επέκταση του χρόνου και όντας οι ίδιοι οι κατ' εξοχήν, ίσως, γνώστες των λόγων για τους οποίους παρέλειψαν να συμμορφωθούν προς τα θέσμια. Είναι πρόδηλο συνεπώς ότι δεν αποστερήθηκε από την πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση η δυνατότητα να αντεξετάσει μάρτυρα γεγονότων, μια και τα πολύ απλά γεγονότα, πέραν των όσων εμφαίνονται σε κάθε περίπτωση από το φάκελο του Δικαστηρίου, είναι κατ' ουσία αναντίλεκτα, δηλαδή είναι κοινώς αποδεκτό ως γεγονός ότι οι δικηγόροι των Αιτητών παρέλειψαν να καταχωρήσουν Κλήση για Οδηγίες. Αυτό που προβάλλεται ως αμφισβήτηση επί του σημείου είναι ότι η παράλειψη αυτή και εν πάση περιπτώσει η επεξήγηση που προσφέρεται, δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική για να ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης της Αίτησης. Συνακόλουθα, ο συγκεκριμένος λόγος ένστασης απορρίπτεται και προχωρώ να εξετάσω τα εναπομείναντα ουσιαστικά ζητήματα που τέθηκαν προς επίλυση.
- Τούτων δοθέντων, εκείνα που απομένουν για το Δικαστήριο να εξετάσει είναι αφενός τη δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας για καταχώριση Κλήσης για Οδηγίες, ούτως ώστε τούτη να θεωρείται εμπρόθεσμη και αφετέρου, εάν η δυνατότητα αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στην υπό κρίση περίπτωση.
- Ως προαναφέρθηκε, η δυνατότητα του Δικαστηρίου να παρατείνει τις προθεσμίες που τίθενται από τη Δ.30 παρέχεται δια του ιδίου θεσμού 2(β) αυτής, νοουμένου ότι προβληθεί άλλος καλός λόγος ή αντικειμενική δυσκολία. Στην υπό κρίση περίπτωση οι Αιτητές δεν προβάλλουν οποιαδήποτε αντικειμενική δυσκολία συμμόρφωσης, παρά μόνο επικαλούνται καλόπιστη αβλεψία και ότι αυτή αποτελεί τον καλό λόγο για παράταση χρόνου του Δικαστηρίου.
- Σχετική με το θέμα κρίνεται η αναφορά του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΧΟΠΠΗΣ ν ΙΑΚΩΒΟΥ ΠΑΝΑΓΗ
(1993)1 ΑΑΔ 140, της οποίας το ακόλουθο απόσπασμα κρίνεται διαφωτιστικό και παρατίθεται αυτούσιο: «Η διακριτική ευχέρεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε αίτημα αυτής της φύσης (παράταση χρόνου) είναι πρωτογενής· επομένως συναρτάται αποκλειστικά με την κρίση για το βάσιμο του αιτήματος. Σύμφωνα με τη νομολογία στην οποία έγινε εκτενής αναφορά η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου σ' αυτό τον τομέα δεν υπόκειται σε οποιουσδήποτε όρους, δηλαδή δεν αποκλείεται εκ προοιμίου ο συνυπολογισμός οποιουδήποτε γεγονότος στην κρίση του αιτήματος. Η νομολογία αποκαλύπτει ότι και σφάλμα του δικηγόρου, ακόμα και όταν αυτό οφείλεται σε αμέλεια, μπορεί να θεμελιώσει λόγο για την παράταση του χρόνου νοουμένου ότι το επιβάλλουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης.[Βλ. The Turkish Co Operative Carob Marketing Society Ltd vLutfi Kiamil&Another,
(1973)1C.L.R.1, Erini Costa HadjiMichael v. Maria Karamichael and two Others
(1967)1 C.L.R. 61, Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ. ν. Χ"Νικόλα
(1990)1 Α.Α.Δ. 470, Σολιάτης & Συνεργάται ν. Α. Χριστοδουλίδη
(1990)1 Α.Α.Δ. 1162 και Πεύκιος Γεωργιάδης ν. Δημοκρατίας, (Προσφ. Αρ. 547/90, ημερ. 30/4/92]. Αποκλειστικός οδηγός για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου για την παράταση του χρόνου άσκησης έφεσης είναι τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Οι προθεσμίες που τίθενται από τους Θεσμούς για τη λήψη δικονομικών μέτρων οριοθετούν το πλαίσιο για την καλή απονομή της δικαιοσύνης. Η τήρηση τους εξυπηρετεί τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Για να γίνει δεκτό αίτημα για την παράταση του χρόνου άσκησης έφεσης οι λόγοι της καθυστέρησης πρέπει να εξηγούνται και να αντισταθμίζουν ουσιαστικά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα συμφέροντα του αντιδίκου και στο θεσμικό πλαίσιο απονομής της δικαιοσύνης».
- Αυτό που προκύπτει από το πιο πάνω απόσπασμα, είναι ότι η εκτίμηση του Δικαστηρίου επί του κατά πόσο κάποιος λόγος που προσφέρεται για αίτημα παράτασης προθεσμίας είναι ικανοποιητικός δεν εξαντλείται σε συγκεκριμένα δεδομένα. Συνεκτιμώνται συνεπώς όλοι εκείνοι οι παράγοντες που πλαισιώνουν κατά περίπτωση το προβαλλόμενο ζήτημα. Συνάγεται ότι το γεγονός ότι κάποια παράλειψη έγκειται σε σφάλμα δικηγόρου δεν αποκλείει τούτο a priori από το να θεωρηθεί καλός λόγος προκειμένου να ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης της Αίτησης, λαμβανομένων πάντοτε υπόψη των συμφερόντων της δικαιοσύνης.
- Στην υπόθεση Μαρία Κυπριανού-Μεσαρίτη ν. Alpha Bank Cyprus Ltd.
(2013)1 ΑΑΔ 768, το Ανώτατο Δικαστήριο, συνεκτιμώντας την κοινή πεπλανημένη εντύπωση των συνηγόρων περί του ζητήματος της απόρριψης εφέσεως και τις μετέπειτά ενέργειές τους στη διαδικασία, η οποία είχε ήδη απορριφθεί, έκρινε ότι το αίτημα για παράταση χρόνου έπρεπε να παραταθεί. 24. Ενώ στην Σταυρινή Κολλάτου ν. Κυριάκου Παναγιώτου
(2003)1 ΑΑΔ 895 το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα εξής χαρακτηριστικά που σκιαγραφούν θεωρώ και τις παραμέτρους εντός των οποίων ένα Δικαστήριο εξετάζει το συμφέρον της δικαιοσύνης σε σχέση προς το θέμα της παράτασης προθεσμιών: «Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτελεί το γνώμονα για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου να εγκρίνει την παράταση των προθεσμιών που τίθενται είτε από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας είτε από διαταγή του δικαστηρίου για τη λήψη διαδικαστικών μέτρων. Στην αποτίμηση των συμφερόντων της δικαιοσύνης, προέχει η διασφάλιση δικαίας δίκης, η οποία συναρτάται τόσο με το δικαίωμα εκατέρου των διαδίκων να ακουστεί στην υπόθεσή του, όσο και με τη διεκπεραίωση της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο. Οι Θεσμοί έχουν ως κύριο αντικείμενο την καθιέρωση του θεσμικού πλαισίου για τη διασφάλιση δικαίας δίκης. Κάθε απόκλιση από αυτούς πρέπει να δικαιολογείται. γίνεται δεκτή, εφόσον δεν αντιστρατεύεται τα θέσμια της δικαίας δίκης, ως η περίπτωση της ηθελημένης αδιαφορίας για την τήρησή τους. Τα συμφέροντα του αντιδίκου, του διαδίκου που εξαιτείται την παράταση, λαμβάνονται υπόψη, όλως ιδιαίτερα, ο πιθανός επηρεασμός των ουσιαστικών, καθώς και των δικονομικών του δικαιωμάτων. Η τήρηση των διαδικαστικών κανόνων δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά το μέσο για την επίτευξη δικαίας δίκης. Εφόσον παρέκκλιση από τα θέσμια δεν αναιρεί το σκοπό, αυτή αντιμετωπίζεται θετικά. Αντιμετωπίζεται αρνητικά, όταν αντιστρατεύεται τη διασφάλιση δικαίας δίκης, που εξυπακούει και την προστασία των δικαιωμάτων του αντιδίκου».
- Το ιστορικό της παρούσας διαδικασίας αποκαλύπτει ότι, μέχρι και τη δικάσιμη της 27.10.2021, δεν είχε τεθεί οτιδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου που να σχετίζεται με την παράλειψη των Αιτητών να καταχωρήσουν Κλήση για Οδηγίες στη βάση της Ανταπαίτησής τους. Αμφότερες οι πλευρές συμμορφώθηκαν εν τέλει με τις οδηγίες του Δικαστηρίου αναφορικά προς τα προδικαστικά διαβήματα που προβλέπονται και η πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση έθεσε τους μάρτυρες της στην διάθεση της πλευράς των Αιτητών προς αντεξέταση κατόπιν έκδοσης εκ συμφώνου διατάγματος. Διαφαίνεται επίσης ότι τα ζητήματα που πραγματεύεται η Ανταπαίτηση, στην όψη τους και χωρίς να υπεισέρχομαι σε αυτά ουσιαστικώς, αφορούν τους ίδιους διαδίκους και την μεταξύ τους σχέση και δοσοληψίες. Τούτο βέβαια δεν απαλλάσσει τους Αιτητές από το καθήκον να καταχωρίσουν Κλήση για Οδηγίες στη βάση της Ανταπαίτησης, αλλά αναφέρεται προκειμένου να τεθεί το όλο φάσμα των συνθηκών που χαρακτηρίζουν την υπό κρίση περίπτωση. Σημειώνεται επιπρόσθετα ότι, ως οι οδηγίες του Δικαστηρίου αλλά και η προτροπή του ευπαίδευτου συνηγόρου της Καθ' ης η Αίτηση κατά την εμφάνιση των δικηγόρων των διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου στις 21.9.2021, στις 6.10.2021, η πλευρά των Αιτητών καταχώρισε και την έγγραφη μαρτυρία της. Σημειώνεται επίσης ότι με τη εκπεφρασθείσα διαπίστωση του δικηγόρου της Καθ' ης η Αίτηση κατά την 27.10.21, η πλευρά των Αιτητών έσπευσε να καταχωρίσει την υπό κρίση Αίτηση στις 2.11.21 με σκοπό να παρατείνει το χρόνο και να διατηρήσει την Ανταπαίτηση ζωντανή. Υπάρχει και κάτι άλλο. Στη γραπτή δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση, η οποία έχει κατατεθεί και βρίσκεται στο φάκελο του Δικαστηρίου αλλά και βάσει της οποίας η ίδια η Καθ' ης η Αίτηση αντεξετάστηκε, γίνεται αναφορά στην Ανταπαίτηση των Αιτητών (παράγραφοι 32 έως 34). Επιπρόσθετα στην αίτηση για αντεξέτασή της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 23.08.2021 που καταχώρισαν οι Αιτητές και συγκεκριμένα στην παράγραφο 6(viii) της υποστηρικτικής ένορκης δήλωσης αυτής, επαναλαμβάνεται ότι οι Αιτητές ανταπαιτούν συγκεκριμένο ποσό από την Καθ' ης η Αίτηση.
- Αξιολογώντας το λόγο που προβάλλεται για να επεξηγηθεί η παράλειψη καταχώρισης της Κλήσης για Οδηγίες υπό το φως των πιο πάνω γεγονότων, κρίνω, στη βάση των σχετικών Νομολογιακών αρχών, ότι αυτός είναι ικανοποιητικός για να ενεργοποιήσει την ευχέρεια του Δικαστηρίου, ως προβλέπεται από τη Διαταγή 30, ούτως ώστε αυτή να ασκηθεί υπέρ της έγκρισης της Αίτησης. Σταθμίζοντας επιπρόσθετα τα συμφέροντα της δικαιοσύνης στην παρούσα περίπτωση, διαπιστώνω ότι τυχόν απόρριψη της Αίτησης ουσιαστικά θα απέληγε στη δημιουργία επιπρόσθετων εξόδων, μια και οι Αιτητές θα αναγκάζονταν να καταχωρίσουν νέα αγωγή στη βάση των όσων διαλαμβάνονται στη Διαταγή 30, θεσμός 1(δ), πράγμα που, κατά πάσα πιθανότητα, θα σήμαινε και την ύπαρξη δυο παράλληλων αλλά ξεχωριστών διαδικασιών που θα αφορούσαν τους ίδιους διαδίκους και την ίδια σειρά γεγονότων, ενώπιον ομόβαθμων Δικαστηρίων σε πλέον δύο υποθέσεις ταχείας εκδίκασης. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω και παρά τη θέση του ευπαίδευτου δικηγόρου της Καθ' ης η Αίτηση ότι σε περίπτωση έγκρισης της Αίτησης θα παραβλαφθούν τα «δικονομικά δικαιώματα της» αλλά «και το συνταγματικό της δικαίωμα για εκδίκαση της υπόθεσης εντός ευλόγου χρόνου», δεν έχει προσφερθεί οποιαδήποτε επεξήγηση αναφορικά με τον τρόπο που πρόκειται να επέλθει η βλάβη τούτη. Μέχρι και την 27.10.2021, που το υπό κρίση θέμα προέκυψε, διαφαίνεται ότι η πλευρά της Καθ' ης η Αίτηση γνώριζε και είχε προετοιμαστεί μάλιστα για το γεγονός ότι οι Αιτητές προωθούσαν Ανταπαίτηση εναντίον της. Γεννάται λοιπόν το, εύλογο θεωρώ, ερώτημα, το οποίο παραμένει αναπάντητο: Πως η διαπίστωση από την πλευρά του δικηγόρου της περί της παράλειψης συμμόρφωσης της άλλης πλευράς, μετέβαλε τις προσδοκίες της Καθ' ης η Αίτηση αναφορικά με την παρούσα διαδικασία και με ποιο τρόπο επηρεάζει τα δικονομικά δικαιώματα; Επίσης, δεν προτείνεται με ποιο τρόπο προκαλείται οποιαδήποτε επιπρόσθετη καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσής της Καθ' ης η Αίτηση με τυχόν έγκριση της Αίτησης.
- Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, η Αίτηση εγκρίνεται. Εκδίδεται διάταγμα διατάττον τους Αιτητές να καταχωρίσουν συμπληρωμένη την Κλήση για Οδηγίες και σχετικό Παράρτημα που επεσύναψαν ως Τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση ημερομηνίας 2.11.21 που στηρίζει την Αίτηση, ως εξ ανταπαιτήσεως Ενάγοντες, εντός 2 ημερών από σήμερα. Η Καθ' ης η Αίτηση να καταχωρίσει σχετικό Παράρτημα στην εν λόγω Κλήση εντός 30 ημερών από την ημέρα καταχώρισης της Κλήσης.
- Ως προς τα έξοδα, εν όψει αφενός της επιτυχίας της Αίτησης, αλλά αφετέρου του γεγονότος ότι οι Αιτητές όφειλαν να την καταχωρίσουν προκειμένου να καλύψουν την παράλειψή τους να συμμορφωθούν, κρίνω ορθό όπως η κάθε πλευρά επωμιστεί τα δικά της.
- Εν όψει της κατάληξης του Δικαστηρίου η Αγωγή ορίζεται για Οδηγίες και περαιτέρω προγραμματισμό στις 2.5.22 και ώρα 9.00 π.μ., με φυσική παρουσία των δικηγόρων των διαδίκων στο Δικαστήριο. (Υπ.) ................................... Π. Αγαπητός, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο