NAKIS GENERAL CONSTRUCTION & MAINTENANCE LIMITED ν. Τσίτση κ.α., Αρ. Αγωγής: 1503/2019, 11/4/2022

(3). Προβλέπεται ότι, μετά την έκδοση Κλήσης για Οδηγίες, δεν επιτρέπεται τροποποίηση εκτός για εκ παραδρομής καλόπιστα λάθη στη σύνταξη της δικογραφίας και όταν έχουν μεταγενέστερα προκύψει νέα δεδομένα. Για σκοπούς πληρότητας σημειώνεται ότι εδώ δεν προβάλλεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί νέων δεδομένων. Στο θεσμό 5 της ίδιας Διαταγής, παρέχεται εξουσία στο Δικαστήριο να τροποποιήσει λάθος ή ελάττωμα, χωρίς περιορισμό ως προς τη διαδικασία, προκειμένου το πραγματικό ζήτημα ή το επίδικο θέμα να καθορίζεται. Στο θεσμό 6, ο οποίος δεν είναι μέρος της νομικής βάσης της παρούσας Αίτησης, αναφέρεται ότι: «Γραφικά λάθη σε δικόγραφα [.] ή λάθη που προκύπτουν σ' αυτά από οποιοδήποτε τυχαίο σφάλμα ή παράλειψη, μπορούν σε οποιοδήποτε χρόνο να διορθωθούν [.]». Η επί του θέματος Νομολογία, πριν την τροποποίηση της Διαταγής 25, στην οποία γίνεται εκτενέστερα αναφορά στη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου του Αιτητή, έχει αναδείξει, μεταξύ άλλων, ότι τροποποίηση δύναται να επιτραπεί σε οποιοδήποτε στάδιο, φτάνει να μην παραβλάπτονται τα δικαιώματα της άλλης πλευράς[1]. Γραμματικό λάθος έχει χαρακτηριστεί εκείνο που, σε αντίθεση με την διαμόρφωση θέσεων, «ανάγεται στην διατύπωση»[2]. Συμπεράσματα και κατάληξη Δικαστηρίου Η υπό κρίση Αίτηση καταχωρήθηκε μετά και την καταχώριση της γραπτής μαρτυρίας των διάδικων μερών, σε πολύ προχωρημένο στάδιο της επίδικης διαδικασίας. Εν προκειμένω συμφωνώ με την παραπομπή του συνηγόρου των Αιτητών στην απόφαση Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου ν. 1. Κώστας Γρηγοριάδης κ.α.[3] και προσεγγίζω το θέμα έχοντας κατά νουν ότι στο στάδιο αυτό, ως το Ανώτατο Δικαστήριο αναφέρει στη ρηθείσα αυθεντία, η ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ. Σημειώνω επίσης ότι εδώ ο κίνδυνος εκτροχιασμού της δίκης από την αιτούμενη τροποποίηση είναι υπαρκτός, λόγω του σταδίου εις το οποίο αυτή προβάλλεται[4]. Οφείλω λοιπόν να εξετάσω την επίδραση της αιτούμενης τροποποίησης στις εκατέρωθεν θέσεις των μερών με γνώμονα την αποτροπή του εκτροχιασμού της διαδικασίας και της πρόκλησης αδικίας και με στόχο την ουσιαστική επίλυση των πραγματικών ζητημάτων μεταξύ των διαδίκων. Αυτό επιτάσσουν και οι Δικονομικοί κανόνες, οι οποίοι, θεωρώ, δεν μπορεί να αναγιγνώσκονται σε αντιπαραβολή ο ένας με τον άλλο, αλλά σε συνάρτηση και συνδυασμό και πάντοτε προς την επίτευξη έννομων και λογικών αποτελεσμάτων, εντός του καθιερωμένου πλαισίου ερμηνευτικών κανόνων. Χωρίς να προβαίνω καθ' οιονδήποτε τρόπο σε οποιαδήποτε αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας, παρατηρώ ότι στην έγγραφη μαρτυρία που κατατέθηκε στο Δικαστήριο στις 13.7.21 εκ μέρους των Αιτητών, ο ομνύοντας Διευθυντής τους προβαίνει σε διάφορα σημεία σε αναφορές που σχετίζονται με το απαιτούμενο ποσό (βλ. παραγράφους 7 έως 10, 12 και 20). Στην παράγραφο 7 γίνεται και σχετικός υπολογισμός και ο ομνύοντας αναφέρει ότι οι Ενάγοντες εξέδωσαν το επίδικο τιμολόγιο για το ποσό των €12,911.50 «συμπεριλαμβανομένου» του ΦΠΑ και οι Εναγόμενοι πλήρωσαν το συνολικό ποσό των €11,935, με αποτέλεσμα το υπόλοιπο που εκκρεμεί να ανέρχεται στα €976 «συμπεριλαμβανομένου» του ΦΠΑ (παράγραφος 8). Συνεπώς διαπιστώνω ότι πράγματι στην προκείμενη περίπτωση υπάρχει κίνδυνος εκτροχιασμού καθότι, σε περίπτωση έγκρισης της Αίτησης, η ήδη προσκομισθείσα μαρτυρία ενδεχομένως να μην συνάδει με την τροποποιημένη δικογραφία. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των Αιτητών δεν πραγματεύονται το ζήτημα και η μετέπειτα πρόθεσή της πλευράς τους σε σχέση με την πορεία της υπόθεσης και την επίδραση στην μαρτυρία δεν είναι ορατή. Ούτε στην ένορκη δήλωση που στηρίζει την Αίτηση γίνεται οποιαδήποτε αναφορά στο με ποιο τρόπο και για ποιους λόγους προκύπτει ότι η μετέπειτα ένορκη δήλωση του Διευθυντού των Εναγόντων συνεχίζει, με την παράθεση μάλιστα και τεκμηρίων, να αναφέρεται ρητώς σε ποσό «συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ». Θεωρώ κρίσιμα, η αντικατάσταση της λέξης «συμπεριλαμβανομένου» με τη λέξη «πλέον» ουσιαστικά τροποποιεί το αξιούμενο υπό τους Ενάγοντες ποσό. Αν και προωθείται από τους Αιτητές η θέση ότι πρόκειται περί γραφικού λάθους (παράγραφος 8 της ένορκης δήλωσης που στηρίζει την Αίτηση), στη νομική βάση της Αίτησης δεν συμπεριλαμβάνεται ο θεσμός 6 της Διαταγής 25 και κατ' εφαρμογή των αρχών που διέπουν το ζήτημα της μη συμπερίληψης της ορθής νομικής βάσης, το θέμα δεν μπορεί να ιδωθεί υπό το φως του εν λόγω θεσμού εν τη ελλείψει μέτρων για θεραπευτική άρσης της παρατυπίας. Απομένει λοιπόν να εξεταστεί το θέμα υπό το φως των θεσμών 1

(3)και 5. Σε σχέση με το θεσμό 5, στον οποίο ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητών εστιάστηκε κυρίως κατά την Ακρόαση της Αίτησης στις 7.4.22, ως παρατήρησα πιο πάνω, η ζητούμενη τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης στην παρούσα περίπτωση θα είχε ως αποτέλεσμα τον εκτροχιασμό της μεταγενέστερης και, μέχρι πρότινος, συνάδουσας μαρτυρίας από την τροποποιημένη δικογραφία και θα απέληγε στη δημιουργία κενού συνάφειας, αλλά και επηρεασμού της θέσης των Καθ' ων η Αίτηση, οι οποίοι προχώρησαν ήδη στην καταχώριση της δικής τους μαρτυρίας στην Αγωγή. Κρίνω λοιπόν ότι η αιτούμενη τροποποίηση εκφεύγει του πλαισίου που τίθεται με τον εν λόγω θεσμό και ότι δεν επιχειρείται με αυτή η επίτευξη το πρωταρχικού του σκοπού, δηλαδή ο καθορισμός του πραγματικού επίδικου θέματος, το οποίο φαίνεται να καθορίστηκε από τον ίδιο το μάρτυρα των Αιτητών στη δήλωσή του ημερομηνίας 13.7.21 δίχως προφανή, πάντα για τον ίδιο, αμφιβολία. Τα πιο πάνω συμπεράσματά μου, πιθανόν να είναι αρκετά για να σφραγίσουν την τύχη της Αίτησης, αλλά καθηκόντως προχωρώ να εξετάσω, εάν η αιτούμενη τροποποίηση ανάγεται στη σφαίρα της διατύπωσης και όχι στον καθορισμό θέσεως, κατ' εφαρμογή της αρχής που εκφράστηκε στην υπόθεση Ε. Φιλίππου (ανωτέρω) και κατ' επέκταση εάν ανάγεται σε «εκ παραδρομής καλόπιστο λάθος κατά τη σύνταξη της δικογραφίας» στη βάση της Διαταγής 25, θεσμός 1

(3). Σημειώνω ότι η εξέταση από το Δικαστήριο γίνεται, παρά τη ρητή εγκατάλειψη της νομικής αυτής βάσης στην τελευταία παράγραφο της σελίδας 14 της γραπτής αγόρευσης των Αιτητών. Προωθούνται στη γραπτή δήλωση αυτή διάσπαρτα ισχυρισμοί περί καλόπιστου λάθους κατά τη σύνταξη της δικογραφίας. Από το σύνολο των περιστάσεων, δεν διαφαίνεται ότι πρόκειται περί λάθους κατά τη σύνταξη της δικογραφίας, αλλά για αξίωση μεγαλύτερου χρηματικού ποσού, το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν προβλήθηκε μέσω της μαρτυρίας και δεν δύναται να ιδωθεί ως προσπάθεια των Αιτητών να «εναρμονίσουν» τα δικόγραφά τους με την πραγματική «έκδηλη» πρόθεσή τους (ως οι φράσεις χρησιμοποιούνται στην απόφαση Ε. Φιλίππου (ανωτέρω)). Αντίθετα, αυτό που προκύπτει είναι ότι οι Αιτητές αποπειρώνται να αξιώσουν μεγαλύτερο ποσό, δηλαδή €976 πλέον ΦΠΑ αντί για €976 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Εν προκειμένω δεν συμφωνώ με την αναφορά του ευπαίδευτου συνηγόρου των Αιτητών στην 3η παράγραφο στη σελίδα 14 της γραπτής του αγόρευσης («Είναι φανερό [.] παράλειψης αυτής»). Η αξίωση μεγαλύτερου ποσού δια μέσω δικογράφου, μετά και την ολοκλήρωση της παρουσίασης μαρτυρίας στο Δικαστήριο πρέπει φρονώ να ιδωθεί και σε συνάρτηση με το χρόνο που αυτή γίνεται. Αν και ως έχει νομολογηθεί η «έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης» (βλ. Παπαχρυσοστόμου (ανωτέρω)), κρίνω ότι, έχοντας σταθμίσει την ταχεία φύση της παρούσας διαδικασίας, το γεγονός ότι οι Αιτητές καταχώρισαν και Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση και Κλήση για Οδηγίες και ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων, αλλά και έγγραφη μαρτυρία και ότι και η πλευρά των Καθ' ων η Αίτηση ολοκλήρωσε τη έγγραφη μαρτυρία της, στην προκείμενη περίπτωση η καθυστέρηση είναι καταλυτικής σημασίας και εάν επιτραπεί αδιαμφισβήτητα θα εκτροχιάσει τη πορεία της δίκης, η οποία, προ της Αιτήσεως, είχε ήδη οριστεί για τελικές γραπτές αγορεύσεις (πρακτικό ημ. 2.6.21). Εν κατακλείδι και για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, βρίσκω ότι η Αίτηση δεν μπορεί επιτύχει και απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται εναντίον των Αιτητών και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.)........... Π. Αγαπητός, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Βλ. μεταξύ άλλων Στέλιος Φοινιώτης ν. 1. Greenmar Navigation Ltd. κ.α.

(1989)1Ε ΑΑΔ 33 [2] Βλ. Ε. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΛΤΔ. ν. COMPASS INSURANCE CO. LTD.

(1989)1E ΑΑΔ 664 [3]

(2012)1 ΑΑΔ 817 [4] Κατ' ακολουθία του σκεπτικού του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Κώστας Παφίτης & Υιοι Λτδ. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

(2012)1 ΑΑΔ 745 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο