Επί τοις αφορώσι, τον Π. Χ. ν. -, Αρ. Αίτησης: 198/2020, 27/10/2022

(1)Τo Δικαστήριo δύvαται αυτεπάγγελτα ή με αίτηση oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ πoυ έχει συμφέρov στηv κληρovoμιά- (α) vα παύσει oπoιoδήπoτε εκτελεστή ή διαχειριστή για εσκεμμέvη παράλειψη ή παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρovoμιάς (β) vα χoρηγήσει έγγραφo διαχείρισης σε κάπoιo πρόσωπo για vα διεξαγάγει τη δέoυσα διαχείριση της κληρovoμιάς στη θέση εκτελεστή ή διαχειριστή πoυ παύθηκε, απεβίωσε ή κατέστη αvίκαvoς vα εvεργεί.

(2)Όταv χoρηγείται τo εv λόγω έγγραφo διαχείρισης, όλα τα δικαιώματα, καθήκovτα και εξoυσίες εκτελεστή ή διαχειριστή επάγovται στo vέo διαχειριστή.» Στο Κεφ.189 δεν εντοπίζεται ερμηνεία της φράσης «εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα» , η οποία συναντάται στο άρθρο 52

(1)(α). Η εν λόγω φράση στο αρχικό Αγγλικό κείμενο, πριν την επίσημη μετάφραση του στα Ελληνικά, αναφέρεται ως «wilful neglect or misconduct». Στο σύγγραμμα "Words and Phrases Legally Defined", 2nd Ed., Vol. 5, σελ., 338-339, οι πιο πάνω φράσεις ερμηνεύονται ως εξής σε ελεύθερη μετάφραση: «(α) «εσκεμμένη παράλειψη» («wilful neglect»), σημαίνει την εκ προθέσεως πράξη ή παράλειψη από πρόσωπο το οποίο είναι επιφορτισμένο με κάποιο καθήκον και το οποίο γνωρίζει ή όφειλε αν δεν είναι απερίσκεπτα αδιάφορος να γνωρίζει, ότι η πράξη ή παράλειψη θα εξισώνεται με παράβαση αυτού του καθήκοντος, και (β) «εσκεμμένο παράπτωμα» («wilful misconduct»), σημαίνει την συνειδητή εκ προθέσεως και όχι τυχαία εσφαλμένη ή με απερίσκεπτη αδιαφορία πράξη ή παράλειψη από πρόσωπο χωρίς το πρόσωπο αυτό να νοιάζεται για τα αποτελέσματα της πράξης ή παράλειψης του.» Συμπεράσματα Μέσα από την αίτηση, την ένσταση και τις ένορκες δηλώσεις που τις υποστηρίζουν αναδύονται τα εξής αναντίλεκτα γεγονότα: Ο αποβιώσας κατά τον χρόνο του θανάτου του δεν ήταν νυμφευμένος με την Αιτήτρια. Ο ανήλικος είναι το μοναδικό τέκνο του αποβιώσαντα. Η Αιτήτρια, μητέρα του ανήλικου υιού του αποβιώσαντα, ασκεί αποκλειστικά τη γονική μέριμνά του. Στις 20.10.20 χορηγήθηκαν έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντα στον πατέρα και τον αδελφό του, κατόπιν αίτησής τους. Περαιτέρω, από τον φάκελο της διαχείρισης προκύπτει, ότι δεν δόθηκε συγκατάθεση από τον ανήλικο υιό του αποβιώσαντος, μέσω της Αιτήτριας, η οποία ασκεί τη γονική του μέριμνα, για τον διορισμό των προαναφερόμενων προσώπων ως διαχειριστών. Επιπρόσθετα, στην αίτηση για παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης δηλώθηκαν ως κληρονόμοι του αποβιώσαντα, οι γονείς του και ο ανήλικος υιός του. Μετά την παράθεση των πιο πάνω γεγονότων που αποτελούν κοινό έδαφος, θα προχωρήσω στην εξέταση της υπό κρίση αίτησης. Θεωρώ, ότι θα πρέπει κατά προτεραιότητα να ασχοληθώ με τον προβαλλόμενο λόγο ένστασης που άπτεται της νομιμοποίησης της Αιτήτριας στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης. Στον τίτλο της αίτησης καταγράφονται τα εξής, ως προς το πρόσωπο που καταχώρησε την αίτηση: «Αίτηση από τους Π. Π.και Ε. Π., από την [ ] Κηδεμόνας Κληρονόμου - Αιτήτρια» Στον τίτλο, τώρα, της συνοδευτικής ένορκης δήλωσης, δεν περιλήφθηκε το όνομα του Ε. Π., ενώ στην παράγραφο 1 της εν λόγω ενόρκου δηλώσεως, η ενόρκως δηλούσα περιγράφει τον εαυτό της ως «Αιτήτρια». Καθίσταται, επομένως, σαφές ότι η Αιτήτρια είναι το πρόσωπο που καταχώρησε την παρούσα αίτηση και όχι ο ανήλικος υιός της μέσω αυτής. Δεν παραβλέπω, ότι στον τίτλο της υπό κρίση αίτησης καταγράφεται η ιδιότητα της Αιτήτριας ως κηδεμόνα του κληρονόμου. Αυτό το δεδομένο δεν διαφοροποιεί, κατά την άποψή μου, το γεγονός ότι δεν είναι ο ανήλικος-κληρονόμος που καταχώρησε την επίδικη αίτηση. Σε κανένα σημείο, είτε στο σώμα της αίτησης, είτε στην υποστηρικτική ένορκη δήλωση, δεν παρουσιάζεται ως Αιτητής ο ανήλικος υιός της Αιτήτριας και κληρονόμος του αποβιώσαντα. Αντίθετα, ως Αιτήτρια, παρουσιάζεται μόνον η μητέρα του. Εν πάση περιπτώσει και στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων της Αιτήτριας δηλώνεται ρητά, ότι η αίτηση καταχωρήθηκε από την ίδια. Η πιο πάνω διαπίστωση φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα της νομιμοποίησης της Αιτήτριας στην καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης. Οι συνήγοροι της Αιτήτριας στην αγόρευσή τους υποστηρίζουν, με παραπομπές σε νομοθεσία και νομολογία, ότι η τελευταία είναι εκ του νόμου υπόχρεη να εκπροσωπεί τον ανήλικο υιό της. Επομένως, υπό αυτήν την ιδιότητα, έχει συμφέρον στην περιουσία του αποβιώσαντα. Θα πρέπει, κατά την άποψη μου, να γίνει η εξής διάκριση. Είναι ένα ζήτημα το γεγονός ότι η Αιτήτρια είναι το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα του ανηλίκου και τον εκπροσωπεί και διαφορετικό ζήτημα το κατά πόσο η ίδια έχει συμφέρον στην περιουσία του αποβιώσαντα. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, είναι αναντίλεκτο γεγονός, ότι η Αιτήτρια ασκεί αποκλειστικά τη γονική μέριμνα του ανήλικου κληρονόμου. Το ζητούμενο, εν προκειμένω, είναι κατά πόσο διατηρεί η ίδια συμφέρον στην κληρονομιά του αποβιώσαντα, έτσι ώστε να νομιμοποιείται στην επ' ονόματί της καταχώρηση και προώθηση της παρούσας αίτησης. Θεωρώ, ότι συμφέρον στην κληρονομιά έχει μόνον ο ανήλικος, ως κληρονόμος του αποβιώσαντα, και όχι η Αιτήτρια. Συνεπώς, το πρόσωπο που νομιμοποιείτο να καταχωρήσει την παρούσα αίτηση είναι ο ανήλικος, μέσω της Αιτήτριας. Παρά την πιο πάνω κατάληξή μου, η οποία είναι μοιραία ως προς την τύχη της αίτησης, θα προχωρήσω να εξετάσω και την ουσία της. Το βασικό παράπονο της Αιτήτριας έγκειται στο ότι λανθασμένα και πεπλανημένα χορηγήθηκαν στους Καθ' ων η αίτηση έγγραφα διαχείρισης, καθώς οι τελευταίοι, κατά την καταχώρηση της αίτησης, παρουσίασαν παραπλανητική εικόνα. Συγκεκριμένα, κατέγραψαν στην αίτηση ως κληρονόμους του αποβιώσαντα τους γονείς του, ενώ μοναδικός κληρονόμος είναι ο ανήλικος υιός του αποβιώσαντα. Επίσης, δεν επέδωσαν την αίτηση στην Αιτήτρια και δεν εξασφάλισαν τη συγκατάθεσή της, ως εκπροσώπου του ανηλίκου, για τον διορισμό τους. Περαιτέρω, η βεβαίωση του Κοινοτάρχη σε σχέση με τους νόμιμους κληρονόμους του αποβιώσαντα είναι ανακριβής και λανθασμένη. Κατά την εξέταση μιας αίτησης για παύση διαχειριστή δυνάμει του άρθρου 52

(1)(α) του Κεφ. 189, το κύριο μέλημα του Δικαστηρίου είναι η δέουσα διαχείριση της περιουσίας, αλλά και το συμφέρον των κληρονόμων (In the Goods of Galbraith

(1951)2 All E.R. 470). Όπως προκύπτει από τη διατύπωση του εν λόγω άρθρου, η εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα πρέπει να σχετίζεται με τη διαχείριση της κληρονομιάς. Ένα πρόσωπο, άλλωστε, αποκτά τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις του διαχειριστή, από τη στιγμή που του χορηγείται η διαχείριση της κληρονομιάς (άρθρο 31

(2)Κεφ.189). Επομένως, απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή του υπό εξέταση άρθρου, είναι όπως ο Καθ' ου η αίτηση έχει την ιδιότητα του διαχειριστή κατά τον χρόνο της ισχυριζόμενης εσκεμμένης παράλειψης ή παραπτώματος. Σχετικό με τα πιο πάνω αναφερόμενα είναι και το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα «Κυπριακό Κληρονομικό Δίκαιο (3η έκδοση)» του Δρ. Α. Κ. Αιμιλιανίδη σελ.235 - 236 (οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου): «Το κύριο καθήκον του διαχειριστή ως καταπιστευματοδόχου της περιουσίας είναι να προστατεύσει το συμφέρον της περιουσίας και των δικαιούχων και αυτό συνιστά και το κατά πόσο ο προσωπικός αντιπρόσωπος έχει πράξει τα δέοντα είναι το πρωταρχικό κριτήριο όταν ζητείται η αντικάτασταση του. Κρίσιμο είναι επομένως να εξεταστεί η συμπεριφορά και τα έργα των διαχειριστών κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο αυτοί είναι διαχειριστές.» Στην προκείμενη περίπτωση, οι ενέργειες που καταλογίζει η Αιτήτρια στους Καθ' ων η αίτηση έγιναν σε χρόνο προγενέστερο της παραχώρησης εγγράφων διαχείρισης. Αφορούν, δηλαδή, χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι Καθ' ων η αίτηση δεν είχαν την ιδιότητα του διαχειριστή. Επί της ουσίας, η Αιτήτρια διαμαρτύρεται για το ότι κακώς παραχωρήθηκαν έγγραφα διαχείρισης στους Καθ' ων η αίτηση και όχι για κάποια ενέργεια ή παράλειψη τους στα πλαίσια εκτέλεσης των καθηκόντων τους ως διαχειριστές. Επομένως, η παρούσα αίτηση δεν αποτελεί το κατάλληλο δικονομικό μέτρο για την εξέταση των παραπόνων της Αιτήτριας, καθώς οι επίμαχες ενέργειες των Καθ' ων η αίτηση δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης δυνάμει του άρθρου 52

(1)(α) του Κεφ.189. Δεν παραβλέπω, ότι Αιτήτρια εκφράζει παράπονο και για τη μη καταχώρηση απογραφής και λογαριασμών. Αυτό το παράπονο εντάσσεται, όντως, στα καθήκοντα των Καθ' ων η αίτηση ως διαχειριστών. Σημειώνω, ότι ένας διαχειριστής θεωρείται ως καταπιστευματοδόχος (trustee) στην περιουσία του αποβιώσαντος (Ioannou v. Demetriou and Others

(1983)1B C.L.R. 892, 901) και οφείλει να ετοιμάσει απογραφή και τελικούς λογαριασμούς της περιουσίας. Το Δικαστήριο, ωστόσο, δεν θα εγκρίνει μια αίτηση για παύση και αντικατάσταση του διαχειριστή, στην περίπτωση όπου το μόνο παράπονο αφορά την μη έγκαιρη καταχώρηση απογραφής και λογαριασμών (In the Estate of Cope

(1954)1 All E.R. 698). Θα πρέπει να αποδειχθεί, όπως ρητά καθορίζεται στο άρθρο 52

(1)(α) του Κεφ. 189, εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα (wilful neglect or misconduct) από τον διαχειριστή. Δεν θεωρώ, ότι βρισκόμαστε ενώπιον μίας τέτοιας περίπτωσης. Υπενθυμίζω, ότι τα έγγραφα διαχείρισης χορηγήθηκαν στις 20.10.20 και η παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε στις 26.03.

1. Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε είναι, από μόνο του, πολύ μικρό για να αποδοθεί στους Καθ' ων η αίτηση εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα. Για τους προαναφερόμενους λόγους, η υπό κρίση αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει ούτε επί της ουσίας της. Κατάληξη Υπό το φως των πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η διαχείριση ορίζεται για έλεγχο στις 30.11.22 και ώρα 09:
2. Απογραφή της περιουσίας να κατατεθεί το αργότερο μέχρι την 23.11.
3. Οι διαχειριστές να ενημερωθούν από τους συνηγόρους τους για να είναι παρόντες κατά την πιο πάνω ημερομηνία και ώρα. (Υπ.) ........................................ Μ. Αγιομαμίτης, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο