ΣΟΥΚΟΥΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ν. MILTIADES NEOPHYTOU CIVIL ENGINEERING CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD, Αρ. Αγωγής: 725/2013, 23/8/2022

ΣΟΥΚΟΥΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ν. MILTIADES NEOPHYTOU CIVIL ENGINEERING CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD, Αρ. Αγωγής: 725/2013, 23/8/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2022:A268 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 725/2013 Μεταξύ: ΣΟΥΚΟΥΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Ενάγων και MILTIADES NEOPHYTOU CIVIL ENGINEERING CONTRACTORS & DEVELOPERS LTD Εναγόμενη και

1. Π. ΠΗΤΡΟΥ ΦΟΡΤΟΕΚΦΟΡΤΩΣΕΙΣ ΛΤΔ
2. C.E.P. METAL. LTD Τριτοδιάδικοι 23 Αυγούστου, 2022 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Π. Μπενάκης Για Εναγόμενη: κ. Δημητριάδης διά Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. Για Τριτοδιάδικους 1 & 2: κ. Φλώρου για Λυσάνδρου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή/δικογραφημένες θέσεις. Η παρούσα αγωγή αφορά αξιώσεις που εγείρει ο Ενάγοντας για ζημιές και σωματικές βλάβες συνεπεία εργατικού ατυχήματος. Η Εναγόμενη εταιρεία δραστηριοποιείται στον κατασκευαστικό κλάδο και, κατά τον επίδικο χρόνο, είχε αναλάβει την κατασκευή μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή. Ο Ενάγοντας εργαζόταν στην Εναγόμενη εταιρεία ως εργάτης. Στις 8.11.2011, ενώ ο Ενάγοντας εκτελούσε εργασίες στον χώρο κατασκευής της μονάδας αφαλάτωσης, τραυματίστηκε από πτώση μεταλλικής δοκού. Ειδικότερα, ενώ ο Ενάγοντας ασχολείτο με το κλείσιμο οπών στην περιμετρική τοιχοποιία εκσκαφής, τραυματίστηκε στην πλάτη από την πτώση μιας μεταλλικής δοκού κατά τη διάρκεια μεταφοράς και κατάβασης της στην εκσκαφή. Η μεταλλική δοκός γλίστρησε από σαμπάνι με το οποίο ήταν δεμένη και αναρτημένη σε ανυψωτικό μηχάνημα. Τα πιο πάνω είναι κοινώς αποδεκτά εκ των δικογράφων. Η θέση του Ενάγοντα είναι ότι το ατύχημα ήταν αποτέλεσμα αμέλειας και/ή παράβασης θέσμιων καθηκόντων της Εναγόμενης. Ισχυρίζεται ότι συνεπεία του ατυχήματος υπέστη σωματικές βλάβες, ειδικές ζημιές και έξοδα και διεκδικεί αποζημιώσεις. Η Εναγόμενη εταιρεία αρνείται ότι ευθύνεται για το ατύχημα. Ισχυρίζεται ότι το ατύχημα ήταν αποτέλεσμα αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα που παρέλειψε να λάβει μέτρα αυτοπροστασίας και/ή των Τριτοδιάδικων 1 &
3. Σύμφωνα με την Υπεράσπιση της, είχε αναθέσει υπεργολαβικά την συναρμολόγηση μεταλλικών κατασκευών του έργου στην εταιρεία K & K Steel Works Ltd που με τη σειρά της ανέθεσε τις εργασίες τοποθέτησης μεταλλικών δοκών σε εκσκαφή του εργοταξίου στην Τριτοδιάδικο
4. Η Εναγόμενη ισχυρίζεται επίσης ότι είχε αναθέσει στην Τριτοδιάδικο 1 τις εργασίες ανύψωσης των μεταλλικών ράβδων στο εργοτάξιο, με ανυψωτικό μηχάνημα. Η θέση της Εναγόμενης είναι ότι δεν ευθύνεται για το επίδικο ατύχημα διότι δεν είχε τον έλεγχο της μεθόδου και/ή του συστήματος εργασίας που ακολουθούσαν οι Τριτοδιάδικοι 1 &
5. Σε περίπτωση που η Εναγόμενη κριθεί υπεύθυνη για το ατύχημα και κληθεί να αποζημιώσει τον Ενάγοντα, η Εναγόμενη διεκδικεί αποζημίωση και/ή συνεισφορά από τους Τριτοδιάδικους 1 &
6. Η Τριτοδιάδικος 1 εταιρεία ισχυρίζεται ότι στην κατάβαση των δοκών ακολουθούσε οδηγίες που δίνονταν από την Τριτοδιάδικο 2 εταιρεία. Συνεπώς, είναι η θέση της ότι καμία ευθύνη φέρει η ίδια για το επίδικο ατύχημα. Θέση της Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας είναι ότι δεν ενήργησε αμελώς. Ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας βρισκόταν στον χώρο του ατυχήματος εν αγνοία της και χωρίς τη συγκατάθεση της. Συνεπώς, αρνείται ότι τη βαραίνει οποιαδήποτε ευθύνη για το ατύχημα. Σε αυτή τη βάση, η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Στα πλαίσια της ακρόασης εκδικάστηκε η αξίωση του Ενάγοντα εναντίον της Εναγόμενης καθώς και οι αξιώσεις που η Εναγόμενη εγείρει εναντίον των Τριτοδιάδικων 1 &
7. Στο πλαίσιο αυτό επιτράπηκε η αντεξέταση μαρτύρων του Ενάγοντα από το συνήγορο των Τριτοδιάδικων 1 & 2 αναφορικά με το θέμα της ευθύνης των Τριτοδιάδικων 1 & 2 έναντι της Εναγόμενης για αποζημίωση και/ή συνεισφορά[1]. Μαρτυρία. Πριν προχωρήσω στην παράθεση της μαρτυρίας, να σημειώσω ότι κάποια από τα ποσά που διεκδικεί ως ειδικές ζημιές ο Ενάγοντας έχουν γίνει παραδεκτά, επί πλήρους ευθύνης. Συγκεκριμένα, είναι παραδεκτό ότι συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, ο Ενάγοντας υπέστη ιατρικά έξοδα, έξοδα που αφορούσαν μεταφορές από και προς ιατρούς και απώλεια εισοδημάτων για την περίοδο που του είχε χορηγηθεί άδεια ασθενείας, από 8.11.2011 μέχρι 31.5.
8. Αυτά ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €12.350,00, επί πλήρους ευθύνης. Η πλευρά του Ενάγοντα παρουσίασε τρεις μάρτυρες προς απόδειξη των αξιώσεων της. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο ίδιος ο Ενάγοντας (ΜΕ1). Δεύτερος μάρτυρας ήταν ο επιθεωρητής του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, κ. Σ. Σωκράτους (ΜΕ2). Τρίτος μάρτυρας ήταν ο ιατρός Δρ. Φ. Συμιλλίδης (ΜΕ3). Η πλευρά της Εναγόμενης εταιρείας παρουσίασε δύο μάρτυρες, τον μηχανικό εργοταξίου για το συγκεκριμένο έργο κ. Α. Κάιζερ (ΜΥ1) και τον επιστάτη του έργου κ. Α. Λαζαρή (ΜΥ2). Οι Τριτοδιάδικοι 1 & 2 δεν παρουσίασαν μαρτυρία. Θα προχωρήσω με μια συνοπτική αναφορά στη μαρτυρία που παρουσιάστηκε. Επικεντρώνομαι στα σημεία της μαρτυρίας που κρίνω σημαντικά για σκοπούς αξιολόγησης και διαμόρφωσης του αποτελέσματος. Ενάγοντας (ΜΕ1). Όπως ανέφερα, πρώτος μάρτυρας ήταν ο ίδιος ο Ενάγοντας. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι εργαζόταν στην Εναγόμενη εταιρεία από το 2006 ως εργάτης (σχετικό το Τεκμήριο 2). Σε σχέση με τις απολαβές του κατά και μετά το ατύχημα, παρουσίασε Αναλυτικές Καταστάσεις Αποδοχών Ασφαλισμένου από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη 2011-2014 και 2016-2020 καθώς και Κατάσταση Ασφαλιστικού Λογαριασμού για το έτος
9. Αυτά κατατέθηκαν ως δέσμη, Τεκμήριο
10. Συνεχίζοντας τη μαρτυρία του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι το 2011 η Εναγόμενη ανέλαβε την κατασκευή μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή Λεμεσού. Κατά το 2011 εκείνος ήταν 45 ετών περίπου, υγιής και δραστήριος (σχετικό το Τεκμήριο 3). Αναφορικά με τα όσα εξελίχθηκαν την ημέρα του επίδικου ατυχήματος, ο Ενάγοντας ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του τα ακόλουθα: «Την 8η Νοεμβρίου 2011 κατόπιν οδηγιών που μου δόθηκαν από τους Εναγόμενους και συγκεκριμένα από τον Ανδρέα Λαζαρή κατέβηκα εντός εκσκαφής και ενώ βρισκόμουν εντός της εκσκαφής διαστάσεων 4 Χ 3 μέτρων και βάθους 5,20 μέτρων περίπου για να εκτελέσω συγκεκριμένη εργασία ως οι οδηγίες των εργοδοτών μου, τότε μου φώναξαν «πρόσεχε» και είδα να πέφτει μια μεταλλική δοκός κατά την διαδικασία μεταφοράς της τότε έσκυψα και προσπάθησα να κρυφτώ μέσα στην σκαλωσιά χωρίς αποτέλεσμα [sic] και να πέσει η δοκός πάνω μου και να υποστώ σοβαρούς τραυματισμούς.» Ακολούθως, ανέφερε ότι μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Λεμεσού όπου κρατήθηκε για νοσηλεία μέχρι τις 25.11.
11. Κατά τη νοσηλεία του ήταν κλινήρης μέχρι τις 23.11.
12. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι 31.5.
13. Υποστήριξε ότι από τον τραυματισμό: «μου έχει παραμείνει μόνιμη ανικανότητα η οποία με εμποδίζει να συνεχίσω την εργασία που έκανα μέχρι την ημέρα του τραυματισμού μου και η ικανότητα μου για χειρονακτική εργασία επηρεάσθηκε σε μεγάλο βαθμό με αποτέλεσμα να υποστώ απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων καθ' ότι ελάμβανα €540 την βδομάδα και σήμερα λαμβάνω το ποσό των €300 την βδομάδα διότι δεν μπορώ να εκτελώ τις εργασίες που εκτελούσα προηγουμένως. Περαιτέρω στερούμαι και απολαύσεων της ζωής όπως τρέξιμο και κυνήγι και η κατάσταση μου χρόνο με τον χρόνο επιδεινώνεται.» Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, πριν το ατύχημα εργαζόταν ως κτίστης και καλουψής, με υψηλότερες απολαβές, ενώ μετά το ατύχημα εργάζεται ως απλός εργάτης λόγω του τραυματισμού που είχε υποστεί. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του Ενάγοντα, αυτός παρουσίασε δύο ιατρικά πιστοποιητικά, Τεκμήρια 4 και 5, που έγιναν αποδεκτά για την αλήθεια του περιεχομένου τους. Το Τεκμήριο 4 είναι ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Κ. Ζωδιάτη, Ορθοπεδικού Χειρούργου του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού ημερομηνίας 10.1.
14. Σε αυτό, μεταξύ άλλων, καταγράφονται τα εξής: «Ο [Ενάγων] μεταφέρθηκε στα επείγοντα ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού στις 08/11/2011 για εξέταση μετά από αναφερόμενη πτώση βαρέως αντικειμένου στη ραχιαία χώρα του ασθενούς. Από τον κλινικοεργαστηριακό έλεγχο σημειώθηκαν τα εξής: · Έντονο άλγος στην θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης και συνοδός πλευροδυνία. · Ευμεγέθες αιμάτωμα στη ραχιαία επιφάνεια του κορμού. · Από τον ακτινολογικό έλεγχο προέκυψε κάταγμα της 11ης πλευράς και κάταγμα με σφηνοειδή παραμόρφωση του Θ
15. · Από τον υπέρηχο κοιλίας δεν προέκυψε κάκωση εσωτερικών οργάνων. Ο ασθενής εισήχθη στο Ορθοπεδικό τμήμα όπου ετέθη σε αναλγητική και αντιπηκτική αγωγή και οδηγίες όπως παραμείνει κλινήρης. Ο [Ενάγων] τόσο κατά την εισαγωγή του όσο και κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Ορθοπεδικό τμήμα δεν παρουσίασε κανένα νευρολογικό σημείο που να υποδήλωνε βλάβη του νωτιαίου μυελού. Στις 23.11.2011 ο ασθενής άρχισε να κινητοποιείται με την ταυτόχρονη τοποθέτηση νάρθηκα τριών σημείων. Ο [Ενάγων] έλαβε εξητήριο στις 25/11/2011.» Το Τεκμήριο 5 είναι έκθεση αξονικής τομογραφίας ημερομηνίας 8.11.2011 σύμφωνα με την οποία διαπιστώθηκε στον Ενάγοντα: «Σφηνοειδής παραμόρφωση σώματος Θ6 (κλινική συνεκτίμηση). Σπονδυλικός σωλήνας κ.φ. Κάταγμα οπίσθιου πόλοι (Αρ) 11ης πλευράς. Σκολίωση. Μεσοθωράκιο, πνεύμονες κ.φ.» Παρουσίασε επίσης ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 31.5.2012 του Δρ. Μαξούγλου του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, Τεκμήριο 7, σύμφωνα με το οποίο: «Ο [Ενάγων] έχει υποστεί κάταγμα Θ6 και κάταγμα 11ης πλευράς, από πτώση την 8/11/
16. Από ακτινο-κλινικές εξετάσεις διαπιστώνεται πόρωση των καταγμάτων. Ο ασθενής είναι σε θέση να εργαστεί κανονικά.» Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ο Ενάγοντας παρουσίασε επίσης ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 3.7.2012, από τον Δρ. Συμιλλίδη, ορθοπεδικό χειρούργο (Τεκμήριο 6). Στο περιεχόμενο του θα αναφερθώ στη συνέχεια, κατά τη συνοπτική μου αναφορά στη μαρτυρία του Δρ. Συμιλλίδη. Κατά την αντεξέταση του από το συνήγορο της Εναγόμενης, τέθηκε στον Ενάγοντα ότι σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 7 είναι σε θέση να εκτελεί τα ίδια καθήκοντα ως πριν το ατύχημα. Ο Ενάγοντας διαφώνησε αναφέροντας ότι είχε επιστρέψει στην εργασία του όμως διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να εκτελεί τα ίδια καθήκοντα γιατί έχει πόνους στην πλάτη. Για να τους αντιμετωπίζει αναγκάζεται να φοράει ειδική ζώνη και να κάνει εντριβές. Ανέφερε επίσης ότι κουράζεται εύκολα και ο πόνος επιδεινώνεται με την ορθοστασία και με την αλλαγή του καιρού. Συμφώνησε ότι την ημέρα του ατυχήματος, κατά την εκτέλεση της εργασίας του, οι εργοδότες του παρείχαν ατομικό εξοπλισμό ασφαλείας, περιλαμβανομένου κράνους, γιλέκου, παπουτσιών ασφαλείας. Σε σχέση με τα καθήκοντα του, ο Ενάγων ανέφερε ότι ήταν έμπειρος στην εργασία του. Την επίδικη ημέρα, ανέφερε, δεν υπήρχε κάποια ιδιαίτερη δυσκολία στην εργασία που του είχε ανατεθεί. Διαφώνησε ότι του είχαν δοθεί οδηγίες να εξέλθει της εκσκαφής όταν ξεκίνησε η μεταφορά των μεταλλικών δοκών. Αρνήθηκε επίσης ότι είχε λάβει εκπαίδευση όπως απομακρύνεται από κάποιο σημείο όταν εκτελούνται άλλες εργασίες από πάνω του. Πρόσθεσε ότι δεν είχε αντιληφθεί τις εργασίες που εκτελούνταν πάνω από την εκσκαφή στην οποία βρισκόταν. Ανέφερε ότι «όταν μου φώναξαν 'πρόσεχε' κοίταξα πάνω και βλέπω ότι η δοκός ήδη πέφτει κάτω, έσκυψα για να κρυφτώ, αλλά δεν πρόλαβα.» Σε σχέση με τα ενδιαφέροντα του, ανέφερε ότι πήγαινε κυνήγι μια φορά τη βδομάδα όμως δεν είχε άδεια κυνηγού. Συνόδευε μόνο τακτικά άλλους φίλους όταν πήγαιναν κυνήγι. Μετά το ατύχημα δεν μπορεί να το πράττει γιατί κουράζεται εύκολα και αισθάνεται πόνο. Για τον ίδιο λόγο έχει σταματήσει και την ενασχόληση του με το τρέξιμο και τη γυμναστική. Κατά την αντεξέταση του από το συνήγορο των Τριτοδιάδικων, επανέλαβε ότι δεν είχε δει τη διαδικασία κατάβασης της δοκού που τον κτύπησε. Είδε τη δοκό εκείνη μόνο όταν του φώναξαν να προσέξει και γύρισε προς τα πάνω. Εκείνη όμως τη στιγμή η δικός κρεμόταν διαγώνια από το σχοινί που ήταν δεμένη, γλίστρησε και άρχισε να πέφτει. Αναγνώρισε την κατάθεση που είχε δώσει στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στις 8.2.2012 σε σχέση με το ατύχημα, Τεκμήριο
17. Συμφώνησε ότι στην κατάθεση αυτή μεταξύ άλλων είχε αναφέρει ότι την ημερά του ατυχήματος είχε λάβει οδηγίες από τον επιστάτη της Εναγόμενης εταιρείας κ. Λαζαρή για να εκτελέσει εργασίες μέσα στην εκσκαφή και ότι αργότερα ήρθε ένα συνεργείο για να κατεβάσει μεταλλικές δοκούς μέσα στην εκσκαφή. Τότε άκουσε τον κ. Λαζαρή να δίνει οδηγίες στα άτομα του συνεργείου να μετακινήσουν σανίδια που βρίσκονταν στο χείλος της εκσκαφής για να μπορέσουν να περάσουν οι δοκοί. Αυτή ήταν η μαρτυρία του Ενάγοντα. ΜΕ
18. Δεύτερος μάρτυρας για την πλευρά του Ενάγοντα ήταν ο κ. Σ. Σωκράτους, επιθεωρητής του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας από το 1993 (ΜΕ2). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ανέφερε ότι πληροφορήθηκε για το ατύχημα στις 8.11.2011 γύρω στις 11:00 από την Αστυνομία των Βρετανικών Βάσεων και επισκέφθηκε τον χώρο του ατυχήματος αμέσως. Στην σκηνή έλαβε μετρήσεις, φωτογραφίες και συνέλεξε πληροφορίες. Από τη διερεύνηση του, κατέληξε σε αριθμό παρατηρήσεων/διαπιστώσεων τις οποίες κατέγραψε στην έκθεση που ετοίμασε, Τεκμήριο
19. Συγκεκριμένα, στην έκθεση του καταγράφει εξής: «
20. Στο άνοιγμα της εκσκαφής διαστάσεων 4 Χ 3 m τοποθετήθηκαν μαδέρια τα οποία περιόριζαν την επιφάνεια και εμπόδιζαν την απρόσκοπτη κατάβαση της δοκού στο βάθος της εκσκαφής.
21. Η εκσκαφή στο σημείο όπου εργαζόταν ο παθόντας είχε βάθος 5,20m.
22. Η περίμετρος της εκσκαφής είχε περιφραχτεί ικανοποιητικά και η πρόσβαση προς το βάθος της εκσκαφής γινόταν με φορητή αλουμινένια κλίμακα ευθυτενούς διαδρομής, κατάλληλα στερεωμένη στο χείλος και το δάπεδο της εκσκαφής (βλέπε φωτ. 2, 3, 5).
23. Η μεταλλική δοκός που έπεσε και χτύπησε τον παθόντα είχε προφίλ σχήματος Η, μήκος 3m, πλάτος 20cm, ύψος 20cm και βάρος 200kg περίπου (βλέπε φωτ. 4).
24. Η [Ενάγουσα] ανάθεσε υπεργολαβικά την συναρμολόγηση όλων των μεταλλικών κατασκευών του έργου στην εταιρεία K & K Steel Works Ltd η οποία με τη σειρά της ανάθεσε μέρος των εργασιών στην [Τριτοδιάδικο 2].
25. Ο παθόντας σύμφωνα με την κατάθεση του βρισκόταν στην εκσκαφή με εντολές του επιστάτη του εργοταξίου Αντρέα Λαζαρή, για να κλείσει οπές στην επιφάνεια της τοιχοποιίας από μπετόν.
26. Κατά την επίσκεψη μου στην σκηνή του ατυχήματος η μεταλλική δοκός που έπεσε στην εκσκαφή μετακινήθηκε σε χώρο έξω από την εκσκαφή δίπλα σε άλλες δύο δοκούς (βλέπε φωτ. 4).
27. Ο Μιχάλης Πήτρου, χειριστής του γερανού, αναφέρει στην κατάθεση ότι οι δοκοί αναρτήθηκαν από τον γερανό δεμένοι με δύο σαμπάνια όπως φαίνεται στο σχήμα 2 (ανάρτηση με 2 σκέλη).
28. Ο Ηλίας Ανδρέου, εργαζόμενος της [Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας] ήταν αυτός που έδενε με σαμπάνι τις δοκούς στον γερανό και όπως ανάφερε στην κατάθεση του έδεσε τις δοκούς με ένα σαμπάνι στην μέση με μορφή σφηκτοθηλιάς (Βλέπε σχήμα 1 ανάρτηση choker). Το ίδιο ισχυρίζεται στην κατάθεση του και ο Φοίρας Ασσαντ, ο δεύτερος εργαζόμενος της [Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας] που ήταν μέσα στην εκσκαφή και παρελάμβανε τις δοκούς. Ο παθόντας στην κατάθεση του αναφέρει ότι ενώ βρισκόταν στην εκσκαφή είδε τη δοκό αναρτημένη στον γερανό με ένα σαμπάνι πριν γλιστρήσει από αυτό και πέσει στην εκσκαφή.
29. Ο γερανός που χρησιμοποιήθηκε την στιγμή του ατυχήματος ανήκει στην [Τριτοδιάδικο 1 εταιρεία] και ο χειριστής του γερανού Μιχάλης Πήτρου ήταν εργαζόμενος της εταιρείας. Ο γερανός είχε εκμισθωθεί από τον εργολάβο [Ενάγουσα] εταιρεία για να βοηθά στις ανυψώσεις φορτίων. Ο γερανός είχε επιθεωρηθεί από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στις 14.2.2011 και είχε εκδοθεί Έκθεση Επιθεώρησης.
30. Η [Ενάγουσα εταιρεία] κατείχε Πιστοποιητικό Ασφάλισης Ευθύνης Εργοδότη με ημερομηνίες έναρξης/λήξης ασφαλιστηρίου: 5/2/2011 / 4/2/2012 αντίστοιχα, με την ασφαλιστική εταιρεία Chartis Cyprus Limited.
31. Η [Τριτοδιάδικος 2 εταιρεία] κατείχε Πιστοποιητικό Ασφάλισης Ευθύνης Εργοδότη με ημερομηνίες έναρξης/λήξης ασφαλιστηρίου: 3/11/2011 / 2/11/2012 αντίστοιχα με την Ασφαλιστική Εταιρεία Γενικές Ασφάλειες Κύπρου.
32. Η [Τριτοδιάδικος 1 εταιρεία] δεν διαθέτει Ασφάλεια Ευθύνης Εργοδότη. Διαθέτει όμως Ασφάλεια Προσωπικών Ατυχημάτων για τον Διευθυντή και τον ένα εργαζόμενο της με εικοσιτετράωρη κάλυψη όλων των ειδών ατυχημάτων.
33. Την παρακολούθηση του έργου αναφορικά με τα θέματα Ασφάλειας και Υγείας είχε αναλάβει η εταιρεία Management Force Cyprus η οποία εκπόνησε το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας και εργοδοτούσε άτομο επί μονίμου βάσεως στο εργοτάξιο το οποίο παρακολουθούσε τα θέματα ασφάλειας και υγείας στο εργοτάξιο και εκπαίδευε τους εργαζόμενους κατά την εργοδότηση τους στο εργοτάξιο.
34. Οι οικοδομικές εργασίες είχαν γνωστοποιηθεί εκ των προτέρων στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λεμεσού στις 30/7/
36. Μελετητής του έργου ήταν η εταιρεία A.S.D. Hyperstatic Engineering Design.
37. Συντονιστής για τα θέματα ασφάλειας και υγείας κατά τη μελέτη του έργου ήταν ο Ειρηναίος Κουτσάκος και Συντονιστής για τα θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση του έργου ήταν ο Meir Hever.» Η έκθεση του ΜΕ2, Τεκμήριο 9, συνοδεύεται και από αριθμό φωτογραφιών, την έκθεση επιθεώρησης του γερανού, και δύο σχήματα που δείχνουν διαφορετικούς τρόπους δεσίματος φορτίου. Αναφορικά με τον τρόπο που είχε δεθεί η μεταλλική δοκός που τραυμάτισε τον Ενάγοντα, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι σύμφωνα με τη διερεύνηση του είχε δεθεί στη μέση με ένα σαμπάνι (ειδικό υφασμάτινο σχοινί) σε μορφή σφηκτοθηλιάς. Συνέχισε λέγοντας ότι «ο τρόπος ανάρτησης ενός φορτίου σε οριζόντια θέση δεν ήταν σωστός [.] Θα έπρεπε να είχε δεθεί τουλάχιστον σε δύο σημεία με δύο σαμπάνια, τα οποία να καταλήγουν στον γάντζο του γερανού [.] Η' θα έπρεπε, να συνεχίσω, αν ήθελαν να τον αναρτήσουν με ένα σαμπάνι ή μια αλυσίδα ή με ένα συρματόσχοινο θα έπρεπε να υπάρχει σημείο αγκίστρωσης ακριβώς στη μέση της δοκού, το οποίο να το συγκρατά χωρίς να πέφτει. Στην προκειμένη περίπτωση αυτό δεν θα ήταν λογικό διότι μετά θα έπρεπε να βγει ο γάντζος που θα στερεώνετουν. Οπότε η σωστή πρακτική και η ευκολία, η λύση ήταν να δεθεί από δύο σημεία για να μπορεί να κρατηθεί οριζόντια με ασφάλεια.» Αναφορικά με τα μαδέρια στα οποία αναφέρεται στην παράγραφο 1 των Παρατηρήσεων του, ο ΜΕ2 εξήγησε ότι «τα μαδέρια, στην κυπριακή πόττιες, είναι ξύλινα πλαίσια τα οποία τοποθετούνται και πάνω στις σκαλωσιές για να περπατούν πάνω οι εργαζόμενοι και να εργάζονται [.] Τα μαδέρια αυτά δεν ήταν για να κρατήσουν το βάρος της δοκού αν έπεφτε. Αυτά ήταν για να προστατεύσουν τους εργαζόμενους που θα εκτελέσουν κάποιες εργασίες στο χείλος της εκσκαφής και ακριβώς η παρουσία αυτών των μαδεριών περιόρισε το εμβαδόν την επιφάνειας της εκσκαφής, με αποτέλεσμα η δοκός να εμποδίζεται να κατεβεί σε οριζόντια θέση.» Κατά την αντεξέταση του από το συνήγορο της Εναγόμενης, συμφώνησε ότι δύο εργοδοτούμενοι της Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας ήταν υπεύθυνοι για την κατάβαση και συναρμολόγηση των δοκών και ότι ο χειριστής του γερανού ήταν υπάλληλος της Τριτοδιάδικου 1 εταιρείας. Όταν όμως τέθηκε στον ΜΕ2 ότι οι δύο αυτές εταιρείες είχαν δική τους μέθοδο εκτέλεσης των εργασιών που είχαν αναλάβει, ο ΜΕ2 υποστήριξε ότι «όλοι είναι κάτω από την ομπρέλλα του κυρίως εργολάβου. Αν τώρα ο κυρίως εργολάβος θα εκμισθώσει θα δώσει υπεργολαβία σε κάποιους, οι οποίοι δεν θα δουλεύουν ασφαλισμένα αυτό είναι ευθύνη του εργολάβου.» Πρόσθεσε ότι οι Τριτοδιάδικοι 1 & 2 εταιρείες «είχαν την εμπειρία να κάνουν δουλειές κατασκευαστικές μεταλλικές. Τωρά στη συγκεκριμένη περίπτωση εφάρμοσαν μια μέθοδο η οποία δεν ήταν ασφαλής.» Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ2 ανέφερε ότι μεταξύ των καταθέσεων που είχε λάβει στα πλαίσια της διερεύνησης του ατυχήματος ήταν και κατάθεση του Ενάγοντα στη ρωσική γλώσσα μαζί με μετάφραση στα Ελληνικά και σχετική κατάθεση από τον μεταφραστή, δέσμη Τεκμήριο
38. Να σημειώσω ότι στο Τεκμήριο 8 αναγράφονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Στις 8/11/2011 γύρω στις 07:00 το πρωί ο επιστάτης της εταιρείας Ανδρέας Λαζαρής με έστειλε να δουλέψω μέσα στον λάκκο. Η δουλειά μου ήταν να κλείσω τρύπες πάνω στον τοίχο του λάκκου. Γύρω στις 10:00 ενώ ευρισκόμουν στον λάκκο ήλθε ένα συνεργείο από δύο άτομα για να κατεβάσουν μεταλλικές δοκούς μέσα στον λάκκο. Ο ένας από τα δύο άτομα του συνεργείου κατέβηκε στον λάκκο και ο άλλος έμεινε πάνω. Μετά από λίγο κατέβασαν την πρώτη δοκό μέσα στον λάκκο και ο άλλος εργάτης την τοποθέτησε στη θέση της. Ενώ κατέβαζαν τη δεύτερη δοκό άκουσα κάποιον από πάνω να φωνάζει ότι «δεν χωράει». Αμέσως κοίταξα πάνω και είδα τη δοκό να πέφτει κατακόρυφα στο λάκκο. Προσπάθησα να απομακρυνθώ από το σημείο τη πτώσης αλλά η δοκός καθώς έγειρε μου κτύπησε στη ράχη. [.] Ενώ εργαζόμουν στον λάκκο πριν ξεκινήσει το συνεργείο να κατεβάζει τις δοκούς ήλθε στο χώρο ο επιστάτης Αντρέας Λαζαρής ο οποίος είπε στους εργάτες του συνεργείου να μετακινήσουν σανίδια από το χείλος του λάκκου για να χωρεί τις δοκούς να κατεβαίνουν στον λάκκο. Εμένα δεν μου είπε να σταματήσω την εργασία μου και να βγω από τον λάκκο μέχρι να τελειώσουν οι εργασίες του συνεργείου. Οι εργάτες του συνεργείου δεν έβγαλαν σανίδια από το χείλος του λάκκου. Από ότι παρατήρησα όταν κατέβασαν την πρώτη δοκό στον λάκκο αυτή ήταν δεμένη στον γερανό με ένα σαμπάνι από τη μέση. Από την ημέρα που πήγα δουλειά στην αφαλάτωση, 2 φορές μας μάζεψε ο υπεύθυνος Ασφάλειας ο Αντώνης και μας μίλησε για θέματα Ασφάλειας και πως θα εκτελούσαμε τη δουλειά μας ασφαλισμένα. Σχεδόν καθημερινά ο Αντώνης ερχόταν στους χώρους εργασίας και επέβλεπε την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας.» Στα πλαίσια της αντεξέτασης του ΜΕ2 του ζητήθηκε και παρουσίασε και άλλες καταθέσεις που είχε λάβει κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος. Σε αυτές περιλαμβάνονται και καταθέσεις από τους δύο υπαλλήλους της Τριτοδιάδικου 2 που ασχολούνταν με την κατάβαση και τοποθέτηση των μεταλλικών δοκών και τον διευθυντή της εταιρείας καθώς και από τον γερανοδηγό, υπάλληλο της Τριτοδιάδικου
39. Τα πρόσωπα αυτά δεν κλητεύθηκαν να δώσουν μαρτυρία στο Δικαστήριο. Στην αποδεικτική αξία και βαρύτητα που αποδίδω στα έγγραφα αυτά αναφέρομαι πιο κάτω, στην αξιολόγηση της μαρτυρίας. Στο σημείο αυτό θα αναφερθώ επιγραμματικά στο περιεχόμενο τους. Κατάθεση που ο ΜΕ2 ανέφερε ότι έλαβε από τον κ. Φοίρα Ασσαντ, υπάλλήλο της Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας, ημερομηνίας 2.2.2012, κατατέθηκε ως Τεκμήριο
40. Στην εν λόγω κατάθεση αναφέρονται, μεταξύ άλλων τα εξής: «Στις 8/11/2011 ξεκινήσαμε από τη Λευκωσία εγώ, ο μάστρος μου Κυριάκος Ηλία και ο συνάδελφος μου Ηλίας Ανδρέου και πήγαμε στην Αφαλάτωση στη Λεμεσό. Οι τρεις μας πήγαμε στο χώρο που θα εργαζόμαστε και ο μάστρος μας είπε τι θα κάναμε. Συγκεκριμένα μας έδειξε τέσσερεις μεταλλικές δοκούς τις οποίες θα κατεβάζαμε μέσα σε ένα λάκκο με το γερανό. Δεν μας είπε πως θα δέσουμε τους δοκούς και πως θα τους κατεβάσουμε στο λάκκο. Εγώ και ο Ηλίας ξέραμε πως θα κάνουμε τη δουλειά. Δουλέψαμε στον ίδιο λάκκο και προηγουμένως. Εγώ κατέβηκα στο λάκκο για να βιδώνω τις δοκούς και ο Ηλίας έμεινε πάνω για να δένει τις δοκούς στο γερανό και να κάνει σήματα στον γερανοδηγό για το πως θα μετακινεί τη δοκό. Ενώ ήμουν στο λάκκο ο Ηλίας έδεσε τον πρώτο δοκό και ο γερανοδηγός την κατέβασε στον λάκκο και εγώ τη βίδωσα στη θέση της. Ενώ ασχολούμουν με το βίδωμα ο Ηλίας ασχολείτο με το δέσιμο και την ανύψωση της δεύτερης δοκού. Ενώ βίδωνα τη δοκό άκουσα τον Ηλία να φωνάζει «φύετε από κάτω». Να αναφέρω ότι όταν κατέβηκα στον λάκκο πριν κατεβούν οι δοκοί εργάζοντο στον λάκκο άλλα τρία άτομα άλλου εργολάβου. Τους είπα να βγουν έξω διότι θα κατεβάζαμε δοκούς. Οι δύο έφυγαν ο ένας έμεινε. Όταν ο Ηλίας φώναξε να φύγουμε από κάτω γύρισα το σώμα από τον τοίχο που εργαζόμουν και είδα τη δοκό να πέφτει και να κτυπά κάθετα σε άλλο δοκό που ήταν στερεωμένος στο τοίχο. Η δοκός με το κτύπημα έγειρε στο πλάι πέρασε πολύ κοντά στο σώμα και καθώς έπεφτε στο έδαφος κτύπησε τον άλλο εργάτη στη ράχη. [.] Την απόφαση να δέσουμε τις δοκούς με ένα σαμπάνι και όχι με δύο την πήραμε με τον Ηλία διότι μας βόλευε στη μετακίνηση του φορτίου μέσα στον λάκκο. Το δέσιμο του φορτίου με δύο σαμπάνια μας δυσκόλευε να το κατεβάσουμε στο λάκκο επειδή στο στόμιο του λάκκου υπήρχαν ξύλα, καλούπια και άλλα αντικείμενα που εμπόδιζαν την οριζόντια κατάβαση του φορτίου.» Παρουσιάστηκε και η κατάθεση που είχε λάβει ο ΜΕ2 από τον Ηλία Ανδρέου ημερομηνίας 26.1.2012, Τεκμήριο
41. Μεταξύ άλλων, σε αυτή καταγράφονται τα ακόλουθα για τα όσα συνέβησαν την επίδικη ημέρα: «Όταν φτάσαμε στο εργοτάξιο εγώ και ο Φοίρας πήραμε οδηγίες από ανθρώπους του εργολάβου που κατασκευάζει τη μονάδα να κατεβούμε και να συναρμολογήσουμε μεταλλικές δοκούς περιμετρικά σε βαθύ λάκκο. Στον ίδιο χώρο κάποιες μέρες πριν εγώ και ο Φοίρας τοποθετήσαμε μεταλλικές δοκούς περιμετρικά του λάκκου. Για την κατάβαση των δοκών στον λάκκο υπήρχε γερανός της εταιρείας του εργολάβου. Οι μεταλλικοί δικοί ήταν τοποθετημένοι πάνω σε ξύλα δίπλα στον γερανό. Ο Φοίρας κατέβηκε στον λάκκο για να παραλαμβάνει και να βιδώνει τους δοκούς ενώ εγώ έμεινα πάνω για να δένω τους δοκούς στο γερανό και να κάνω σήματα στον γερανοδηγό για να κατεβάσει σωστά τις δοκούς στον λάκκο. Έδεσα τον πρώτο δοκό με ένα σαμπάνι στη μέση του δοκού σφηκτοθηλιά και στάθηκα πάνω από τον λάκκο στην εξέδρα δίνοντας οδηγίες στο γερανοδηγό. Κατεβάσαμε τον δοκό και ο Φοίρας τον βίδωσε στη θέση του. Η ίδια διαδικασία ακολουθήθηκε και στην δεύτερη δοκό. Όταν η δοκός ήταν πάνω από το στόμιο του λάκκου και ενώ ήταν οριζόντια την έγειρα λίγο στη μια πλευρά για να περάσει στο εσωτερικό του λάκκου και ενώ την κρατούσα στη μια άκρη με τα δύο μου χέρια αστραπιαία γλύστρισε από το σαμπάνι και έπεσε μέσα στο λάκκο. Πριν κατεβάσω τη δεύτερη δοκό αντιλήφθηκα ότι υπήρχε και δεύτερο άτομο στο λάκκο άλλου εργολάβου που εκτελούσε άλλη δουλειά. Πριν αρχίσει η κατάβαση μέσα στο λάκκο φώναξα και στους δύο να προσέχουν. Μόλις έφυγε η δοκός από το σαμπάνι άκουσα ένα κρότο καθώς κτύπουσε κάπου και είδα τη δοκό να γέρνει και να κτυπά τον άλλο εργάτη στην πλάτη [.] Η διαδικασία αγκίστρωσης, ανύψωσης και κατάβασης του φορτίου στο λάκκο ήταν γνωστή τόσο στον εργοδότη μου όσο και στους άλλους υπεύθυνους του εργοταξίου. Ο γερανοδηγός δεν διαφώνησε με τον τρόπο που έδεσα το φορτίο με ένα σαμπάνι.» Παρομοίως κατατέθηκε ως Τεκμήριο 12 η κατάθεση που είχε δώσει ο Κυριάκος Ηλία, διευθυντής της Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας στις 2.2.
42. Σε αυτή καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ότι κατά την επίδικη μέρα είχε μεταβεί στο εργοτάξιο με τους υπαλλήλους της εταιρείας του, τον Φοίρα Ασσαντ και τον Ηλία Κυριάκου. Εκεί ενημερώθηκαν για την εργασία που έπρεπε να εκτελέσουν και εκείνος αποχώρησε από το σημείο χωρίς να τους δώσει περαιτέρω οδηγίες αφού είχαν ασχοληθεί με την κατάβαση δοκών στην εκσκαφή και τις προηγούμενες μέρες και ήταν έμπειροι. Αναφέρεται μόνο στο κείμενο της κατάθεσης ότι πριν αυτός αποχωρήσει από το σημείο της εκσκαφής είχε δώσει οδηγίες στους άλλους δύο να μην αρχίσουν τις εργασίες πριν απομακρυνθούν οι τρεις εργάτες που ήταν στην εκσκαφή. Τέλος, παρουσιάστηκε η κατάθεση του Μιχάλη Πίτρου, γερανοδηγού της Τριτοδιάδικου 1 εταιρείας, ημερομηνίας 23.1.2012, Τεκμήριο
43. Για τα επίδικα γεγονότα, σε αυτήν αναγράφονται μεταξύ άλλων τα εξής: «Η εργασία μου ήταν να κατεβάσω με το γερανό μεταλλικές δοκούς σε υπόγειο χώρο. Στάθμευσα το γερανό στο σημείο όπου ήταν στιβαγμένες οι δοκοί. Ένας εργαζόμενος του υπεργολάβου που ασχολείτο με τις μεταλλικές εργασίες με δικά του σαμπάνια έδεσε τον πρώτο δοκό με δύο σαμπάνια σε μορφή σφηκτοθηλιάς και τα πέρασε στον γάντζο του γερανού. Η κατάσταση των σαμπανιών οπτικά ήταν καλή. Ο ίδιος εργαζόμενος μετά το δέσιμο της δοκού στάθηκε στο χείλος του υπογείου και με καθοδηγούσε να κατεβάσω τον δοκό στο υπόγειο. Μέσα στο υπόγειο υπήρχε άλλος εργαζόμενος ο οποίος είχε οπτική επαφή με τον εργαζόμενο στο χείλος του υπογείου. Αφού κατέβηκε ο πρώτος δοκός και τοποθετήθηκε στη θέση ο πρώτος εργαζόμενος ήλθε κοντά στον γερανό και έδεσε το δεύτερο δοκό. Με τον ίδιο τρόπο και με τα σήματα του εργαζόμενου κατέβασα τον δοκό στο υπόγειο. Από τα όργανα του γερανού αντελήφθηκα ότι ο δοκός τοποθετήθηκε στη θέση αφού έδειχνε μηδενικό βάρος. Μέχρι να τοποθετηθεί πλήρως ο δικός με εντολές του πρώτου εργαζόμενου ανεβοκατέβασα το φορτίο 2-3 φορές μισό μέτρο περίπου. Ενώ βρισκόταν το φορτίο μέσα στο υπόγειο ο πρώτος εργαζόμενος μου φώναξε να σταματήσω τις ενέργειες μου γιατί ο δοκός γλύστρισε και κτύπησε κάποιο εργαζόμενο.» Ο ΜΕ2 παρουσίασε και τις καταθέσεις που έλαβε από τον κ. Α. Λαζαρή (ΜΥ2), επιστάτη της Εναγόμενης εταιρείας (Τεκμήριο 14) και από τον κ. Α. Κάιζερ (ΜΥ1), μηχανικό της Εναγόμενης (Τεκμήριο 15). Στο περιεχόμενο των καταθέσεων αυτών θα αναφερθώ στην πορεία, στην συνοπτική αναφορά μου στη μαρτυρία εκάστου. Κατά την αντεξέταση του ΜΕ2 από το συνήγορο των Τριτοδιάδικων, αυτός ανέφερε ότι ήταν λανθασμένη η παραμονή του Ενάγοντα στο σημείο της εκσκαφής ενώ ήταν λανθασμένος και ο τρόπος πρόσδεσης της μεταλλικής δοκού που δημιούργησε αυξημένο κίνδυνο. Κατά την άποψη του έπρεπε να είχε γίνει εκτίμηση του κινδύνου και σωστή διαχείριση για τη διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας των εργαζόμενων. Αναφορικά με πως θα έπρεπε να είχε γίνει η κατάβαση της δοκού, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι ο τρόπος «πρώτιστα επιλέγεται με βάση το φορτίο, τις διαστάσεις, τη μορφή του φορτίου και μετά με το χώρο. Άρα στην περίπτωση τη δική μας όμως είχαμε μια δοκό, την οποία θέλαμε, την οποία η πρόθεση ήταν να κατεβεί σε οριζόντια θέση για να μπορεί ενώ είναι αναρτημένη να βιδωθεί στον τοίχο και προτιμήθηκε αυτή η μέθοδος. Δεν είναι κακή η μέθοδος ή απαγορεύεται να κατεβάσεις κάτι σε οριζόντια μορφή, αλλά πρέπει να δεθεί σωστά σε δύο σημεία. Σε άλλη περίπτωση θα πρέπει να κατεβεί κατακόρυφα, να κατεβεί κάτω και μετά να κάνεις αυτό που θέλεις.» Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι εξαιτίας της παρουσίας των μαδεριών στον χώρο δεν θα ήταν εφικτό να κατεβεί στην εκσκαφή η δοκός εάν ήταν δεμένη σε δύο σημεία. Συνέχισε όμως λέγοντας ότι «αυτό είναι δεύτερο πρόβλημα που αναμένεται να το λύσει ο εργοδότης. Δεν πάω με την ανατομία του χώρου να εφαρμόσω μια ανάρτηση λανθασμένη. Θα μπορούσαν να μετακινηθούν και άλλα εμπόδια, τα μαδέρια, ώστε να φορεί τρία μέτρα τη δοκό να κατεβεί σε οριζόντια θέση αλλά δεμένη σωστά.» Τέθηκε στον ΜΕ2 ότι ο τρόπος που είχε δεθεί η δοκός ήταν ο μόνος που επέτρεπε την κατάβαση της στην εκσκαφή και που επέτρεπε στους εργαζόμενους της Τριτοδιαδίκου 2 να τη χειριστούν όπως επιθυμούσαν. Ο ΜΕ2 απάντησε ότι «η ανάγκη της εργασίας μου και η ανατομία του χώρου δεν είναι αυτό που θα μου προσδιορίζει την ασφαλή εκτέλεση μιας εργασίας. Αντιθέτως θα έρθω εγώ να αναπροσαρμόσω τον χώρο μου ώστε να γίνει μια δουλειά ασφαλισμένη. Το ότι δεν με βολεύει να την έχω με τα ίδια σημεία και την ήθελα στο κέντρο για να μπορώ να την κινώ δεξιά αριστερά αυτό είναι σωστό και αναμενόμενα σωστό για εργαζόμενους όχι όμως σωστό σαν εκτέλεση ασφαλής εργασίας. Ήταν λανθασμένη. Δεν κατεβάζονται φορτία με ένα σημείο στη μέση. Ή με δύο ή κατακόρυφα.» Ο συνήγορος των Τριτοδιάδικων εισηγήθηκε στον ΜΕ2 ότι η διαμόρφωση του χώρου και τα χαρακτηριστικά του δεν θα επέτρεπαν την κατάβαση των δοκών σε οριζόντια θέση αν αυτά ήταν προσδεδεμένα σε δύο σημεία ακόμα και αν είχαν αφαιρεθεί τα μαδέρια στην είσοδο της εκσκαφής. Η θέση του ΜΕ2 ήταν ότι «και έτσι να είναι άρα με αναγκάζει η ανατομία του χώρου να προχωρήσω σε μια λιγότερο ασφαλή εργασία και πρέπει να βρω άλλα ισοδύναμα μέτρα ασφαλείας. Αν είχαν αυτό το κώλυμα που δεν μου ανέφεραν σε καμία φάση, σε καμία στιγμή ότι τους εμπόδιζε τόσο απόλυτα θα μπορούσαν, επαναλαμβάνω, να φύγει ο εργαζόμενος από την άκρα από μέσα να κατεβεί κάθετα και μετά με άλλο τρόπο να. όλα αυτά φυσικά προσθέτουν χρόνο και κόστος. Αυτά είναι που μετρούν στις περισσότερες φορές, λύσεις υπάρχουν πάντοτε.» Αυτή ήταν και η μαρτυρία του ΜΕ
44. ΜΕ
45. Τελευταίος μάρτυρας για την πλευρά του Εναγόμενου ήταν ο Δρ. Φ. Συμιλλίδης, ορθοπεδικός, χειρούργος, τραυματολόγος (ΜΕ3). Τα προσόντα του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκαν. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του υιοθέτησε το περιεχόμενο ιατρικού πιστοποιητικό που είχε εκδώσει στις 3.7.2012, Τεκμήριο
46. Σε αυτό, μεταξύ άλλων, καταγράφει τα εξής: «Ο [Ενάγων] εξετάσθηκε για πρώτη φορά από μένα μετά την έξοδο του από το Νοσοκομείου παραπονούμενος για τα ακόλουθα: - Πόνο στη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στον θώρακα ο οποίος πόνος επιδείνετο με σχετική ορθοστασία, κάθισμα, βαθιά αναπνοή ή βήξιμο. Κατά την πρώτη αντικειμενική εξέταση η οποία έγινε από μένα στις 25/11/11 διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα: - Έφερε ειδικό κηδεμόνα πίεσης τριών σημείων ο οποίος χρησιμοποιείται για κατάγματα σπονδυλικής στήλης σε περίπτωση που κάνουμε συντηρητική αγωγή. - Ευαισθησία κατά την ψηλάφηση και πλήξη της θωρακικής μοίρας. - Παρουσία ακόμα αιματώματος το οποίο είχε δημιουργηθεί από την άμεση πλήξη στην σπονδυλική στήλη. ΕΞΕΛΙΞΗ Ο [Ενάγων] έφερε τον ειδικό κηδεμόνα ο οποίος είχε τοποθετηθεί στο Νοσοκομείο Λεμεσού για στήριξε σπονδυλικής στήλης και θεραπεία συντηρητική του κατάγματος για 3 μήνες μέχρι και τέλη Φεβρουαρίου
47. Εξετάστηκε από μένα συνολικά 4 φορές, η τελευταία εξέταση έγινε στις 30/5/
48. ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ - Κάταγμα 11ης πλευράς αριστερά - Συμπιεστικό κάταγμα σώματος 6ου θωρακικού σπονδύλου ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗ - ΠΡΟΓΝΩΣΗ Ο [Ενάγων] υπέστη ένα σοβαρότατο τραυματισμό στο εργατικό ατύχημα το οποίο συνέβη στις 8/11/11 με αποτέλεσμα εκτός από την μεγάλη οδύνη και πόνο να του προκληθεί ένα κάταγμα στον 6ον θωρακικό σπόνδυλο το οποίο θα τον στιγματίζει σε όλη του τη ζωή διότι τούτος θα παραπονείται πάντοτε για ευαισθησία στην περιοχή ιδιαίτερα μετά από σχετικά μικρή ορθοστασία, κάθισμα ή οδήγηση, σκύψιμο ή μεταφορά αντικειμένων. Επειδή τα ενοχλήματα τούτα θα παραμείνουν μόνιμα, συνεστήθη στον ασθενή όπως ασχοληθεί πλέον με ελαφριά εργασία, όχι χειρονακτική γιατί μεταφορά βαρών, ορθοστασία, σκύψιμο κλπ θα του προκαλούν έντονες ενοχλήσεις. Η πιθανότητα να αναπτύξει μελλοντικά μετατραυματική σπονδυλοαρθρίτιδα είναι σίγουρη και τούτο μπορεί να του προκαλέσει και στένωση στον σπονδυλικό σωλήνα με αποτέλεσμα πίεση στον νωτιαίο μυελό και συμπτώματα νευρολογικά.» Κατά την κυρίως εξέταση του, εξηγώντας την πορεία αποκατάστασης και την αναμενόμενη εξέλιξη των τραυμάτων του Ενάγοντα, ο ΜΕ3 ανέφερε τα εξής: «από την εμπειρία την οποία έχω τα τελευταία 30 χρόνια που ασκώ την ιατρική στη Λεμέσο, κατ' ακρίβεια έχω 32, έχω δει πολλά κατάγματα παρόμοιας φύσεως, τα οποία αφήνουν πάντοτε κατάλοιπα. Και συγκεκριμένα στον [Ενάγοντα] θα του προκαλούν τα εξής ενοχλήματα ανεξάρτητα αν έχουν περάσει 11 χρόνια. Δηλαδή πόνος και ευαισθησία στην περιοχή του κατάγματος, δημιουργία μικρής κύφωσης λόγω συμπιεστικού κατάγματος, απώλεια ύψους σωματικού τουλάχιστον ένα εκατοστό και πόνος, ο οποίος θα επιτείνεται με ορθοστασία, παρατεταμένη οδήγηση, σκύψιμο, μεταφορά βαρέων όπως και για πρωινή δυσκαμψία, δηλαδή το πρωί όταν σηκώνεται από το κρεβάτι. Και ο λόγος που συμβαίνει αυτό στους πιο πολλούς είναι ότι μένουν πολλές ώρες ακίνητοι στο κρεβάτι ενώ κοιμούνται. Τα ενοχλήματα τούτα παραμένουν μόνιμα και δεν αναμένεται βελτίωση παρά μόνο επιδείνωση. Αν υπάρξει σοβαρή επιδείνωση ενοχλήσεων που επηρεάζουν τις δραστηριότητες του ασθενούς τις καθημερινές, όχι μόνο της εργασίας του μπορεί να γίνει επέμβαση και να γίνει σπονδυλοδεσία της περιοχής». Κατά την αντεξέταση του από το συνήγορο της Εναγόμενης ανέφερε ότι μέχρι τις 30.12.2012 είχε δει τον Ενάγοντα 4 φορές, ως αναγράφει στο πιστοποιητικό του. Ακολούθως τον είχε ξαναδεί στις 12.11.2013, 23.7.2013, 13.2.2015, 5.4.2017 και 17.6.2020 ενώ τον είχε ξαναδεί και λίγες μέρες πριν, όταν ο Ενάγοντας προσήλθε στο ιατρείο για να του ζητήσει να δώσει μαρτυρία. Αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του ΜΕ3 τα όσα αυτός είχε αναφέρει σε σχέση με την μελλοντική πορεία και κατάλοιπα του τραυματισμού του Ενάγοντα, όμως ο ΜΕ3 επέμενε στις θέσεις του. Αυτή ήταν η σύνοψη της μαρτυρίας του ΜΕ3 και, με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του ΜΕ3, η πλευρά του Ενάγοντα έκλεισε την υπόθεση της. ΜΥ
49. Πρώτος μάρτυρας για την Εναγόμενη εταιρεία ήταν ο κ. Ανδρέας Κάιζερ, πολιτικός μηχανικός και εργοδοτούμενος στην Εναγόμενη εταιρεία από το 2007 (ΜΥ1). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ανέφερε ότι η Εναγόμενη είχε αναλάβει ως υπεργολάβος την ανέγερση της μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή και ο ίδιος ενεργούσε ως μηχανικός εργοταξίου στο εν λόγω έργο. Ανέφερε ότι όλοι οι εργοδοτούμενοι της Εναγόμενης συμπεριλαμβανομένου του Ενάγοντα είχαν εκπαιδευτεί σε θέματα ασφάλειας και υγείας πριν την έναρξη του έργου, ανάλογα με την εργασία του καθενός. Σύμφωνα με τον ΜΥ1, υπεύθυνη για θέματα ασφάλειας και υγείας του έργου ήταν η εταιρεία Management Force Cyprus την οποία είχε εργοδοτήσει ο κυρίως εργολάβος του έργου και η οποία είχε εκπονήσει το σχέδιο ασφάλειας και υγείας του έργου. Υπάλληλος αυτής της εταιρείας βρισκόταν στο εργοτάξιο σε καθημερινή βάση και επιτηρούσε τα θέματα ασφάλειας και υγείας και καθοδηγούσε σχετικά τους εργαζόμενους. Σε σχέση με την εμπλοκή των Τριτοδιάδικων 1 & 2, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι η Εναγόμενη είχε αναθέσει στην Τριτοδιάδικο 1 εταιρεία τις εργασίες ανύψωσης, κατάβασης, εναποθέτησης και μεταφοράς φορτίων με γερανό και άλλα ανυψωτικά μηχανήματα. Παράλληλα, η Εναγόμενη είχε αναθέσει υπεργολαβικά την συναρμολόγηση όλων των μεταλλικών κατασκευών του έργου στην εταιρεία K & K Steel Works Ltd που με τη σειρά της ανέθεσε μέρος των εργασιών στη Τριτοδιάδικο
50. Υποστήριξε ότι η Εναγόμενη δεν είχε έλεγχο στον τρόπο, μέθοδο και σύστημα εργασίας που ακολουθούσαν οι Τριτοδιάδικοι 1 & 2, ούτε και είχε έλεγχο επί των μηχανημάτων που αυτές χρησιμοποιούσαν. Σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι την επίδικη ημέρα «ο Ενάγοντας μαζί με 2 άλλους συναδέλφους του έλαβε οδηγίες από τον επιστάτη να εισέλθει εντός μιας εκσκαφής στο εργοτάξιο για να κλείσει οπές στην επιφάνεια της τοιχοποιίας. Αυτή την εργασία την είχε κάνει αρκετές φορές στο παρελθόν, δεν ήταν κάτι δύσκολο και ως έμπειρος εργάτης που ήταν δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη καθοδήγηση για αυτή την εργασία. Σε κάποια στιγμή της ημέρας, ήρθε από πάνω τους το συνεργείο της Τριτοδιάδικου 2 για να εκτελέσουν τις δικές τους εργασίες συναρμολόγησης μεταλλικών δοκών εντός της εκσκαφής. Όπως μας ανέφεραν, οι υπάλληλοι της [Τριτοδιάδικου 2] ζήτησαν από τους εργάτες που βρίσκονταν εντός της εκσκαφής να φύγουν από κάτω γιατί θα κατέβαζαν δοκούς στην εκσκαφή. Όπως μου ανέφερε ο εργοδηγός της εταιρείας μας ο Αντρέας Λαζαρής, όταν αντιλήφθηκε την ύπαρξη του γερανού ζήτησε από τους [Τριτοδιάδικους 2] να μετακινήσουν τα σανίδια που βρίσκονταν στο άνοιγμα της εκσκαφής ούτως ώστε να υπάρχει αρκετός χώρος για να κατεβούν με ασφάλεια οι μεταλλικοί δοκοί. Ο Ενάγοντας κατά παράβαση των εντολών και οδηγιών της εταιρείας αλλά και των προτροπών των υπαλλήλων της [Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας] βρισκόταν εντός της εκσκαφής ενώ κατά τον ίδιο χρόνο [οι υπάλληλοι της Τριτοδιδαδίκου 2] ασχολούνταν με την συναρμολόγηση μεταλλικών κατασκευών εντός της εκσκαφής. Εξ όσων γνωρίζω από πληροφορίες που έλαβα από υπαλλήλους της [Τριτοδιαδίκου 2] αλλά και απ΄ όσα διάβασα από τις καταθέσεις που δόθηκαν στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας [.] η πρώτη δοκός μεταφέρθηκε κάτω στην εκσκαφή και τοποθετήθηκε εκεί που έπρεπε από τους [Τριτοδιάδικους 2]. Την στιγμή που η [Τριτοδιάδικος 1] υπό τις οδηγίες των υπαλλήλων της [Τριτοδιαδίκου 2] ανύψωναν και κατέβαζαν την δεύτερη μεταλλική δοκό στην εκσκαφή, εργοδοτούμενος της [Τριτοδιάδικου 2] την έσπρωξε για να περάσει μεταξύ των ξύλων που βρίσκονταν στο άνοιγμα της εκσκαφής, με αποτέλεσμα αυτή να αποσυνδεθεί, να γλιστρίσει και να πέσει από ύψος στο έδαφος της εκσκαφής κτυπώντας τον Ενάγοντα.» Ο ΜΥ1 στην κατάθεση του ημερομηνίας 19.1.2012, Τεκμήριο 15, που είχε δώσει στον ΜΕ2, είχε αναφέρει ότι την επίδικη μέρα «λάμβανα μέρος στην εβδομαδιαία συντονιστική συνάντηση του εργοταξίου που συγκαλεί κάθε Τρίτη ο κυρίως εργολάβος. Γύρω στις 10:00 με ενημέρωσε ο επιστάτης ότι κάποιος εργαζόμενος μας ενώ εργαζόταν σε υπόγειο ανοικτό χώρο καταπλακώθηκε από την πτώση μεταλλικού δοκού στο σώμα του. [.] Η εργασία που θα εκτελούσε ο [Ενάγων] στο χώρο του ατυχήματος ήταν προγραμματισμένη. Αφορούσε την κάλυψη οπών στην επιφάνεια του σκυροδέματος και πήρε εντολή για την εκτέλεση της εργασίας από τον επιστάτη. Ο κυρίως εργολάβος απασχολεί σε μόνιμη βάση συντονιστή για θέματα Ασφάλειας και Υγείας. Όλοι οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στο εργοτάξιο πριν την εργοδότηση τους παιρνούν από σεμινάριο για θέματα Ασφάλειας και Υγείας από τον συντονιστή.» Σύμφωνα με τον ΜΥ1, ο Ενάγοντας μετά τη λήξη της άδειας ασθενείας του «επανήλθε κανονικά στην εταιρεία και εργάστηκε στα ίδια καθήκοντα χωρίς κανένα πρόβλημα. Ο λόγος που σταμάτησε την εργασία του λίγους μήνες μετά, συγκεκριμένα στις 31/8/2012 ήταν λόγω έλλειψης εργασίας στον τομέα που απασχολείτο και όχι γιατί ήταν ανίκανος για εργασία.» Διευκρίνισε ότι γνωρίζει ότι ο Ενάγοντας επέστρεψε στα ίδια καθήκοντα γιατί εργάζονταν μαζί στο ίδιο εργοτάξιο. Κατά την αντεξέταση του από το συνήγορο του Ενάγοντα, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι απέκτησε πτυχίο πολιτικού μηχανικού το 2021 και ότι κατά τον επίδικο χρόνο ενεργούσε ως τεχνικός μηχανικός του εργοταξίου και τα καθήκοντα του περιλάμβαναν τον συντονισμό και επίβλεψη εργασιών που εκτελούνταν στο εργοτάξιο. Διευκρίνισε επίσης ότι η εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην οποία αναφέρθηκε είχε γίνει από τον υπεύθυνο ασφάλειας και υγείας που είχε διορίσει η Management Force Cyprus, κάποιο πρόσωπο ονόματι Αντώνη όμως δεν γνώριζε πότε είχε γίνει αυτή η εκπαίδευση. Δεν γνωρίζει επίσης εάν το πρόσωπο αυτό ήταν στο εργοτάξιο την ημέρα του ατυχήματος. Οι αναφορές στη μαρτυρία του ότι είχε εκπονηθεί σχέδιο ασφάλειας και υγείας βασίζονταν σε πληροφορίες που είχε λάβει από άλλα πρόσωπα. Σ' ότι αφορά την Εναγόμενη εταιρεία, αυτή είχε περιοριστεί στο να παρέχει στους εργοδοτούμενους της ατομικό εξοπλισμό προσωπικής ασφαλείας όπως παπούτσια, γάντια, κράνος κτλ. Διευκρίνισε ότι ο ίδιος δεν ήταν παρών όταν συνέβη το ατύχημα ούτε είχε δώσει προσωπικά οποιεσδήποτε οδηγίες στο προσωπικό για να απομακρυνθεί από το σημείο κατάβασης των δοκών. Οδηγίες, σύμφωνα με τον ΜΥ1, είχαν δοθεί από τον εργοδηγό τον κ. Ανδρέα Λαζαρή, όμως ο ίδιος δεν ήταν παρών. Συμφώνησε ότι, σαν θέμα κοινής λογικής, ο τρόπος δεσίματος της επίδικης δοκού δημιουργούσε κινδύνους να γλιστρίσει και να πέσει. Συμφώνησε επίσης ότι σαν θέμα κοινής λογικής εάν έπεφτε θα μπορούσε να κτυπήσει κάποιον που βρισκόταν από κάτω και ότι δεν θα έπρεπε να βρίσκεται οποιοσδήποτε εντός της εκσκαφής. Υποστήριξε όμως ότι σαν θέμα κοινής λογικής κάποιος που βρισκόταν κάτω από τις δοκούς θα έπρεπε να είχε απομακρυνθεί. Κατά την αντεξέταση του ΜΥ2 από το συνήγορο των Τριτοδιάδικων, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι η Εναγόμενη είχε αναθέσει τις εργασίες μεταλλικών κατασκευών όλου του έργου στην εταιρεία K. & K. Steel Works Ltd και δεν υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της Εναγόμενης και της Τριτοδιαδίκου
51. Εξήγησε ότι μέρος των καθηκόντων του ήταν να ετοιμάζει το ημερήσιο πρόγραμμα εργασίας του εργοταξίου συμπεριλαμβανομένων των εργασιών που εκτελούνταν από τους υπεργολάβους της Εναγόμενης εταιρείας. Συμφώνησε ότι την επίδικη ημέρα ήταν προγραμματισμένη η εκτέλεση των μεταλλικών εργασιών στην εκσκαφή, σε σχέση όμως με την εργασία που θα διεκπεραίωνε ο Ενάγοντας ο ΜΥ1 ανέφερε ότι «η μια εργασία δεν συνδεόταν με την άλλη. Η μια εργασία μπορούσε να ολοκληρωθεί πριν ξεκινήσει η άλλη. Αυτός ήταν ο προγραμματισμός απ' ότι θυμούμαι.» Για τη διαμόρφωση του χώρου, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι στο χείλος της εκσκαφής υπήρχα σανίδια που είχαν τοποθετηθεί την προηγούμενη μέρα πριν την τοποθέτηση μπετόν για να κρατούν το καλούπι. Το μπετόν είχε τοποθετηθεί από την Εναγόμενη εταιρεία. Ανέφερε επίσης ότι πληροφορήθηκε ότι είχαν δοθεί οδηγίες από τον Ανδρέα Λαζαρή να μετακινηθούν τα σανίδια πριν κατεβούν οι δοκοί. Τέλος ανέφερε ότι δεν γνωρίζει κατά πόσο για τη συγκεκριμένη εργασία είχε γίνει γραπτή εκτίμηση κινδύνου, ούτε είχε ζητήσει να δει τέτοιο έγγραφο. Αυτή είναι, συνοπτικά, η μαρτυρία του ΜΥ
52. ΜΥ
53. Τελευταίος μάρτυρας ήταν ο κ. Ανδρέας Λαζαρής (ΜΥ2) που κατά τον χρόνο του επίδικου ατυχήματος εργαζόταν ως επιστάτης της Εναγόμενης στο έργο κατασκευής της μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή. Η Εναγόμενη είχε αναλάβει το κατασκευαστικό κομμάτι του έργου ως υπεργολάβος της M.N. E.P.C. Water Co Ltd. Ο ΜΥ 2 σημείωσε ότι εργαζόταν στην Εναγόμενη εταιρεία από 27.9.2011 μέχρι 25.6.
54. Ανέφερε ότι όλοι οι εργοδοτούμενοι της Εναγόμενης, συμπεριλαμβάνομένου του ιδίου και του Ενάγοντα είχαν εκπαιδευτεί σε θέματα ασφάλειας και υγείας από την εταιρεία Management Force Cyprus που είχε εργοδοτήσει ο κυρίως εργολάβος του έργου. Πρόσθεσε ότι εκπαίδευση όλου του προσωπικού γινόταν κάθε 3-4 εβδομάδες. Υπήρχε επίσης υπάλληλος της εταιρείας αυτής στο εργοτάξιο καθημερινά ο οποίος επιτηρούσε θέματα ασφάλειας και υγείας και καθοδηγούσε σχετικά τους εργαζόμενους. Σε σχέση με τις συνθήκες του επίδικου ατυχήματος, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι «στις 8/11/2011 έλαβα σχετικές οδηγίες από τον υπεύθυνο ασφάλειας και υγείας και με την σειρά μου έδωσα οδηγίες σε συνεργείο, να κατεβεί εντός μιας εκσκαφής στο εργοτάξιο για να κλείσει οπές στην επιφάνεια της τοιχοποιίας. Ο [Ενάγοντας] ήταν ένας από τους εργάτες του συγκεκριμένου συνεργείου. Αυτή την εργασία ο [Ενάγοντας] την είχε κάνει αρκετές φορές στο παρελθόν, δεν ήταν κάτι δύσκολο και ως έμπειρος εργάτης που ήταν δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη καθοδήγηση για αυτή την εργασία.» Συνέχισε λέγοντας ότι «Ο υπεύθυνος ασφάλειας και υγείας μου έδωσε οδηγίες τις οποίες μετέφερα με τη σειρά μου στον [Ενάγοντα] και στους άλλους εργάτες, όταν έρθει άλλο συνεργείο για συναρμολόγηση μεταλλικών δοκών στην εκσκαφή που εργάζονταν, να μετακινηθούν από το σημείο και αν δεν υπήρχε χώρος, να βγουν από την εκσκαφή. Αυτές τις οδηγίες τις γνώριζε πολύ καλά ο [Ενάγοντας]. Ήταν και κοινή λογική. [.] Όταν αντιλήφθηκα την ύπαρξη του γερανού, πήγα στο σημείο και ζήτησα από τους υπαλλήλους της [Τριτοδιάδικου 2] να μετακινήσουν τα σανίδια που βρίσκονταν στο άνοιγμα στης εκσκαφής ούτως ώστε να υπάρχει αρκετός χώρος για να κατεβούν με ασφάλεια οι μεταλλικοί δοκοί. Όταν θα τελείωναν από το ένα σημείο, θα τοποθετούσαν πίσω τα σανίδια, θα πήγαιναν λίγο πιο κάτω, θα μετακινούσαν τα άλλα σανίδια και θα κατέβαζαν και συναρμολογούσαν στην εκσκαφή και άλλες δοκούς.» Ο ΜΥ2 υιοθέτησε την κατάθεση που έδωσε στον ΜΕ2 ημερομηνίας 19.1.2012, Τεκμήριο 14, κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος. Στην κατάθεση αυτή ο ΜΥ2 ανέφερε ότι την επίδικη μέρα, ενώ βρισκόταν σε άλλο σημείο του εργοταξίου ειδοποιήθηκε για το επίδικο ατύχημα. Είχε αναφέρει επίσης ότι: «Πριν το ατύχημα ενώ ευρισκόμουν στο χώρο αντελήφθηκα την παρουσία γερανού για να κατεβάσει μεταλλικές δοκούς το υπόγειο χώρο. Σύστησα στον εργαζόμενο που ήταν υπεύθυνος για τη συναρμολόγηση της δοκού όπως μετακινήσει ορισμένα σανίδια για να είναι πιο εύκολη η κατάβαση της δοκού με τον γερανό. Απομακρύνθηκα πριν ξεκινήσουν οι εργασίες κατάβασης των δοκών.[.] Θεώρησα ότι όταν μετακινηθούν τα ξύλινα σανίδια από την περίμετρο του υπογείου θα υπήρχε αρκετός χώρος για να κατεβούν οι δοκοί με ασφάλεια εντός του υπογείου και να συναρμολογηθούν στον μεταλλικό σκελετό του υπογείου. Φαίνεται ότι δεν μετακινήθηκαν τα σανίδια με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ασφαλής κατάβαση της δοκού.» Κατά την αντεξέταση του από το συνήγορο του Ενάγοντα, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι ο ίδιος ήταν το πρόσωπο που έδινε οδηγίες στους εργοδοτούμενους της Εναγόμενης εταιρείας για τις εργασίες που θα εκτελούσαν αφού ο ίδιος συνομιλούσε με τον μηχανικό του έργου. Ο ίδιος ήταν το πρόσωπο που καθοδηγούσε τους υπαλλήλους για τον τρόπο που θα εκτελούσαν τις εργασίες. Συνέχισε λέγοντας ότι την ημέρα του ατυχήματος ήταν παρών κάποιος κ. Αντώνης, το πρόσωπο της Management Force Cyprus που ήταν υπεύθυνη για θέματα ασφάλειας και υγείας του εργοταξίου και ο οποίος έλεγξε τον χώρο του εργοταξίου και τον εξουσιοδότησε να ξεκινήσουν τις εργασίας. Συγκεκριμένα, για την εργασία που θα εκτελούσε ο Ενάγοντας, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι «εγώ επήα τζιαχαμέ, έβαλα τους δουλειά και τους είπα 'αν υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα με τα μεταλλικά ή θα βγείτε έξω ή θα μετακινηθείτε σε μια πλευρά ώστε να έρτουμε τζιαχαμέ εγώ και ο ασφάλειας και υγείας να ξαναδούμε τη δουλειά και μετά. [.] Ναι, του είπα [του Ενάγοντα] 'αν τυχόν και δουλεύει στη μια δουλειά ο μεταλλικός μετακινήθου. Αν σας πουν οι [Τριτοδιάδικοι2] ότι υπάρχει πρόβλημα εφκάτε έξω'. Ήταν και θέμα λογικής θέμας.» Διευκρίνισε ότι ο ίδιος δεν ήταν παρών όταν ξεκίνησαν να κατεβάζουν τις δοκούς ούτε και ήταν αρμοδιότητα του να γνωρίζει τον τρόπο κατάβασης. Αναφορικά με τις σανίδες που υπήρχαν στο χείλος της εκσκαφής, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι «πριν αρχίσει το κατέβασμα του δοκού είπα τους. Στην τρύπα τζιείνη που θα δουλέψεις μετακίνα τα σανίδια και μετά βαλ' τα πίσω. [.] Τους είπα από την περασμένη που ήταν να ξεκινήσουν. 'Την ώρα που θα ξεκινήσετε είναι δαμέ ο ασφάλειας και υγείας, είναι όλα κλειστα που θα έρτει ο safety να τα ελέγξει που θα ξεκινήσετε μετακινάτε τα και ξαναβάλτε τα πίσω'. Διότι εγώ ήρτα έβαλα τον κόσμο μου δουλειά, θα φύω να πάω να δω και τον άλλο κόσμο.» Ήταν, πρόσθεσε, εντός των καθηκόντων του να δώσει αυτές τις οδηγίες «ήταν δική μου δουλειά να βάλω τον ασφάλειας και υγείας από την στιγμή που τα έλεγξε ο κύριος Αντώνης μου είπε 'προχωράτε' και τους είπα 'παιδιά βγάλτε τους πόντους, δουλέψετε νοουμένου ότι θα δουλέψετε με ασφάλεια' και το ίδιο πράγμα έπραξε και ο ασφάλειας και υγείας, την ίδια ώρα που ήταν τζιαμέ δίπλα. [.] Είμαστε παρών [εγώ και ο κ. Αντώνης], αλλά εγώ την ώρα που είπαμε την κουβέντα τζιείνη έφυα. Ήταν ακόμα πριν στήσουν το βίντζι τζιαμέ. Ήταν που ήρταν το πρωί τζιαι εμάχουνταν να στήσουν το βίντζι και έφυα.» Του ζητήθηκε να διευκρινίσει εάν είχε δώσει τις οδηγίες στις οποίες αναφέρθηκε την ημέρα του ατυχήματος ή την προηγούμενη. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι «Εγώ του είπα και την προηγούμενη, του είπα και την επόμενη μέρα που επήαν να δουλέψουν.» Συνέχισε λέγοντας ότι όταν τους έδινε τις οδηγίες επί τόπου την ημέρα του ατυχήματος είχε δει ότι υπήρχαν άτομα εντός της εκσκαφής. Συμπλήρωσε ότι είχε ενημερώσει τους Τριτοδικάδικους 1 & 2 ότι τη συγκεκριμένη μέρα υπήρχαν εργοδοτούμενοι εντός της εκσκαφής. Ερωτήθηκε κατά πόσο ο ίδιος είχε δώσει οδηγίες στον Ενάγοντα να βγει από την εκσκαφή. Απάντησε «Εγώ του είπα 'θα δουλέψετε μέσα ασφαλισμένα. Αν έβρετε δυσκολιά εφκάτε έξω ή τραβάτε μια πάντα' [.] Να δουλέψετε μέσα με ασφάλεια.» Συνέχισε λέγοντας ότι ο ίδιος δεν γνώριζε με ποιο τρόπο οι Τριτοδιάδικοι θα κατέβαζαν τις δοκούς. Αρμόδιος να ελέγξει τη μέθοδο που θα χρησιμοποιούσαν ήταν ο υπεύθυνος ασφάλειας και υγείας. Αντεξεταζομενος από το συνήγορο των Τριτοδιάδικων, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει κατά πόσο ακολουθήθηκαν οι οδηγίες του για απομάκρυνση των σανιδιών ούτε ήταν παρών όταν ξεκίνησαν η εργασίες κατάβασης των δοκών. Αυτά ήταν τα κύρια σημεία της μαρτυρίας του ΜΥ
55. Όπως σημείωσα στην αρχή της απόφασης μου, οι Τριτοδιάδικοι 1 & 2 δεν παρουσίασαν μαρτυρία. Συνεπώς, αυτό ήταν το σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε στα πλαίσια της δίκης. Τελικές αγορεύσεις. Μετά την παρουσίαση της μαρτυρίας, οι συνήγοροι της κάθε πλευράς παρουσίασαν γραπτές τελικές αγορεύσεις με τις θέσεις και εισηγήσεις τους. Έχω μελετήσει τόσο τις τελικές τους αγορεύσεις όσο και τη νομολογία στην οποία έχουν παραπέμψει. Ο συνήγορος του Ενάγοντα, στην τελική του αγόρευση εισηγήθηκε ότι τα γεγονότα της υπόθεσης δείχνουν ότι η Εναγόμενη εταιρεία δεν ενήργησε σύμφωνα με την υποχρέωση επιμέλειας που έχει ένας εργοδότης προς εργοδοτούμενους και ότι αυτός ήταν ο λόγος που συνέβη το επίδικο ατύχημα. Εισηγήθηκε επίσης ότι δεν υπήρχε συντρέχουσα αμέλεια από την πλευρά του Ενάγοντα και αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρει η Εναγόμενη. Η θέση του είναι ότι οι σωματικές βλάβες που ισχυρίζεται ο Ενάγοντας, όπως και το ποσό που αξιώνει ως μείωση εισοδημάτων συνεπεία του τραυματισμού του τεκμηριώνονται από την μαρτυρία που έχει παρουσιάστει. Αντίθετα, η πλευρά της Εναγόμενης εταιρείας, μεταξύ άλλων, εισηγείται ότι κανένα εκ του νόμου καθήκον παραβίασε η Εναγόμενη ούτε επέδειξε αμέλεια και, συνεπώς καμία ευθύνη φέρει για το επίδικο ατύχημα. Θέση της Εναγόμενης εταιρείας είναι ότι ο Ενάγοντας είχε επιδείξει αμέλεια που προκάλεσε ή συνέτεινε στην πρόκληση του ατυχήματος. Εισηγείται επίσης ότι σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι η Εναγόμενη φέρει ευθύνη για το ατύχημα, τότε αυτή δικαιούται σε αποζημίωση και/ή συνεισφορά από τους Τριτοδιάδικους. Ο συνήγορος των Τριτιδιάδικων, με τη σειρά του, στην τελική του αγόρευση εισηγείται ότι καμία μαρτυρία έχει παρουσιαστεί από την Εναγόμενη εταιρεία που να στοιχειοθετεί αμέλεια από πλευράς των Τριτοδιάδικων. Αξιολόγηση. Κατά την ακροαματική διαδικασία, παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Εξέτασα τόσο τη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα όσο και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Έχω επίσης εξετάσει όλα τα έγγραφα που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια. Γνωρίζω ότι η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα είναι ατομική και γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητά της και την πειστικότητά της, όμως τα όσα αναφέρει κάθε μάρτυρας πρέπει να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των υπόλοιπων μαρτύρων για να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών[2]. Η αξιολόγηση γίνεται με γνώμονα το ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται κρίνεται με βάση το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται κατά τη δίκη. Τα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλλουν τα επίδικα θέματα μπορούν να εξαχθούν από την σύγκριση, σύγκλιση και αντιπαραβολή όλου του φάσματος της μαρτυρίας όπως αυτή έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, από την σκοπιά που ο κάθε μάρτυρας έχει αντιληφθεί τα γεγονότα και στο βαθμό που εμπλέκεται σε αυτά[3]. Συγκλίσεις και έγγραφη μαρτυρία. Όπως έχω αναφέρει πιο πάνω και όπως διαφάνηκε κατά την εξέλιξη της ακρόασης, υπάρχει κάποιο κοινό έδαφος σε σχέση με τα γεγονότα. Μεταξύ των άλλων συγκλίσεων, δεν εντοπίζεται διαφωνία σε σχέση με τη διαμόρφωση του χώρου στον οποίο συνέβη το ατύχημα. Ο χώρος και η διαμόρφωση του αποτυπώνονται και στις φωτογραφίες που συνοδεύουν την έκθεση του Επιθεωρητή Τμήματος Εργασίας ΜΕ2, Τεκμήριο 9, όπως και στις μετρήσεις που εκείνος διενήργησε. Οι φωτογραφίες και μετρήσεις αυτές συνιστούν πραγματική μαρτυρία και λειτουργούν ως οδηγός για την αξιολόγηση. Δεν παραβλέπω τις αναφορές του ΜΕ2 ότι η επίδικη δοκός και κάποια από τα μαδέρια που ήταν τοποθετημένα στο χείλος της εκσκαφής μετακινήθηκαν μετά το ατύχημα και πριν να προσέλθει στον χώρο ο ΜΕ
56. Αυτό όμως δεν επηρεάζει την αξιολόγηση των μαρτύρων ούτε και την κατάληξη μου. Αναφορικά με τα υπόλοιπα έγγραφα που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια, σημειώνω τα εξής. Τα Τεκμήρια 1, 2 και 3 δεν αμφισβητήθηκαν κατά την αντεξέταση ούτε και αντικρούστηκαν με οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία. Το περιεχόμενο τους, επομένως, γίνεται αποδεκτό. Τα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 4 και 5, όπως έχω ήδη αναφέρει, έγιναν αποδεκτά για την αλήθεια του περιεχομένου τους. Το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 7 που παρουσίασε ο Ενάγοντας, επίσης δεν αμφισβητήθηκε ενώ, όπως προκύπτει από τις τελικές αγορεύσεις της Εναγόμενης, μάλλον βασίζεται στο περιεχόμενο του ώστε να αντικρούσει την αξίωση του Ενάγοντα για μείωση των εισοδημάτων του. Θεωρώ, επομένως, το περιεχόμενο του κοινώς αποδεκτό. Στρέφομαι στις καταθέσεις Τεκμήρια 10, 11, 12 και 13 που λήφθηκαν κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος από τον ΜΕ
57. Πρόκειται για τις καταθέσεις των δύο εργοτοτούμενων της Τριτοδιάδικου 2 εταιρείας που ασχολήθηκαν με το δέσιμο και την κατάβαση των μεταλλικών δοκών, του διευθυντή της Τριτοδιαδίκου 2 εταιρείας καθώς και τον εργοδοτούμενο της Τριτοδιαδίκου 1 εταιρείας που ήταν ο γερανοδηγός κατά το ατύχημα. Τα πρόσωπα αυτά δεν παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο και δεν έχουν δώσει μαρτυρία κατά τη δίκη. Δέχομαι ότι ο ΜΕ2 κατέγραψε στο κείμενο των καταθέσεων τα όσα του ανέφεραν τα πρόσωπα αυτά. Δεν μπορώ όμως θα θεωρήσω δεδομένη την αλήθεια του περιεχομένου τους. Στα σημεία που το περιεχόμενο των καταθέσεων αυτών δεν συνάδει με άλλη μαρτυρία που θα κριθεί αξιόπιστη και που θα γίνει αποδεκτή, το περιεχόμενο δεν μπορεί να αναιρέσει ή να αντικρούσει τη μαρτυρία εκείνη και δεν μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα. Το μέρος των καταθέσεων αυτών που συνάδει με την αξιόπιστη και αποδεκτή μαρτυρία, συμπληρώνει το πλέγμα των γεγονότων. Δια ζώσης μαρτυρία. Η ουσιαστική διαφωνία των μερών έγκειται στο θέμα της ευθύνης για το επίδικο ατύχημα. Διαφωνία επίσης υπάρχει και για την αξίωση του Ενάγοντα για αποζημιώσεις για μείωση των εισοδημάτων του που ισχυρίζεται ότι υπέστη ένεκα των κατάλοιπων από τα τραύματα του. Με αυτά τα δεδομένα προχωρώ στην αξιολόγηση της δια ζώσης μαρτυρίας. Ενάγοντας/ΜΕ
58. Ξεκινώ από την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Ενάγοντα. Η δική του μαρτυρία είναι η μοναδική που δόθηκε αναφορικά με τον τρόπο που συνέβη το επίδικο ατύχημα αφού κανένας από τους υπόλοιπους μάρτυρες ήταν παρών. Σε γενικές γραμμές, ο Ενάγοντας άφησε θετική εντύπωση. Η περιγραφή που έδωσε για το χώρο του ατυχήματος, οι αναφορές του για τα όσα προηγήθηκαν και τα όσα ακολούθησαν, συνάδουν με το περιεχόμενων των μη αμφισβητούμενων γεγονότων και των εγγράφων που παρουσίασε. Δεν διέκρινα να απέφευγε να δώσει απαντήσεις στις ερωτήσεις που του τέθηκαν. Θεωρώ ότι περίγραψε με πειστικό τρόπο τις επιπτώσεις που βιώνει συνεπεία του ατυχήματος και το πως άλλαξε η καθημερινότητα του. Κατά την αντεξέταση είχε δοθεί έμφαση στο κατά πόσο είχε λάβει οδηγίες να εξέλθει της εκσκαφής κατά την κατάβαση των δοκών. Έχω σημειώσει τις απαντήσεις του πιο πάνω στη συνοπτική μου αναφορά στη μαρτυρία του. Να προσθέσω ότι ούτε ο ΜΥ2 έχει καταθέσει ότι είχε δώσει στον Ενάγοντα ρητές οδηγίες να εξέλθει της εκσκαφής. Παραπέμπω επίσης στη σύνοψη της μαρτυρίας του ΜΥ2 πιο πάνω. Ούτε διακρίνω αντίφαση μεταξύ του περιεχομένου του ιατρικού πιστοποιητικού Τεκμήριο 7, ότι μπορεί να εργαστεί κανονικά και των αναφορών του Ενάγοντα. Η θέση του Ενάγοντα είναι ότι επέστρεψε κανονικά στην εργασία του και ξεκίνησε να ασκεί τα προγενέστερα καθήκοντα. Όμως διαπίστωσε ότι κουραζόταν εύκολα, αισθανόταν πόνο και τότε αναγκάστηκε να προσαρμόσει τα καθήκοντα που εκτελούσε ανάλογα. Ενόψει των πιο πάνω διαπιστώσεων, η μαρτυρία του Ενάγοντα γίνεται αποδεκτή. Ένα σημείο στο οποίο υπήρχε αστάθεια στην μαρτυρία του αφορούσε το κατά πόσο είχε δει την κατάβαση της δοκού που προηγήθηκε εκείνης που του κτύπησε και κατά πόσο είχε αντιληφθεί ότι ξεκίνησε η κατάβαση της επίδικης δοκού. Μέρος της αστάθειας αυτής θεωρώ ότι οφείλεται στο ότι η μητρική του γλώσσα είναι τα ρωσικά και έδωσε μαρτυρία στο Δικαστήριο μέσω μετάφρασης από τα ελληνικά στα ρωσικά και αντίστροφα. Διέκρινα ότι η ποιότητα της μετάφρασης δυσκόλευε σε κάποια σημεία την επακριβή μεταφορά των ερωτήσεων και απαντήσεων. Επί της ουσίας όμως και λαμβάνοντας υπόψη και το περιεχόμενο της κατάθεσης που είχε δώσει στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, Τεκμήριο 8, προκύπτει το εξής που θεωρώ ότι συνιστά και την ουσία των απαντήσεων του Ενάγοντα. Γνώριζε ότι την ίδια μέρα, στην εκσκαφή, θα γίνονταν παράλληλα εργασίες που αφορούσαν κατάβαση μεταλλικών δοκών. Είχε επίσης αντιληφθεί ότι το προσωπικό που τις είχε αναλάβει ήταν στον χώρο και οι εργασίες εκείνες είχαν ξεκινήσει και ήταν σε εξέλιξη. Δεν παρακολουθούσε με λεπτομέρεια την πορεία εκείνων των εργασιών αλλά συνέχισε να εκτελεί την εργασία που είχε ανατεθεί στον ίδιο. Είχε επίσης αντιληφθεί ότι άλλοι εργάτες της Εναγόμενης εταιρείας που ήταν προηγουμένως μαζί του εντός της εκσκαφής είχαν εξέλθει όταν άρχισαν οι άλλες εργασίες. ΜΕ
59. Προχωρώ στον ΜΕ2, επιθεωρητή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Θεωρώ ότι πρόκειται για μάρτυρα ανεξάρτητο, χωρίς καμία εμπλοκή ή συμφέρον στην υπόθεση. Απαντούσε με σαφήνεια, πληρότητα, εμπεριστατωμένα και χωρίς υπεκφυγές. Όσα ανέφερε για τις ενέργειες στις οποίες προέβη, τις μετρήσεις που διενήργησε και τις φωτογραφίες που έλαβε δεν έτυχαν αμφισβήτησης και δεν διακρίνω λόγο να μην τα αποδεχτώ. Σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του πλήγηκε η αξιοπιστία του. Μέρος της αντεξέτασης του επικεντρώθηκε στις απόψεις που διαμόρφωσε αναφορικά με την ορθότητα των χειρισμών που έγιναν και την ευθύνη των εμπλεκομένων. Αυτά, είναι ζητήματα, που θα αποφασιστούν τελικά από το Δικαστήριο. Η απόψεις του μάρτυρα σίγουρα δεν καθορίζουν το αποτέλεσμα. ΜΕ
60. Αξιόπιστος θεωρώ ότι ήταν και ο Δρ. Συμιλλίδης, ΜΕ
61. Τα προσόντα του ΜΕ3 δεν αμφισβητήθηκε και η δική του ήταν η μοναδική ιατρική μαρτυρία που παρουσιάστηκε. Ο ΜΕ3 ήταν σαφής τόσο στο περιεχόμενο του ιατρικού πιστοποιητικού που εξέδωσε, Τεκμήριο 6, όσο και στις απαντήσεις που έδινε κατά τη μαρτυρία του στο Δικαστήριο. Η ορθότητα των απαντήσεων του αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση όμως η αμφισβήτηση αυτή παρέμεινε στο επίπεδο των υποβολών. Άλλη ιατρική μαρτυρία που να αντικρούει ή να θέτει σε αμφιβολία την ορθότητα των θέσεων του μάρτυρα, δεν έχει παρουσιαστεί. Οι απαντήσεις του ήταν περιεκτικές, συγκεκριμένες, λογικές και πειστικές. Ο συνήγορος της Εναγόμενης εισηγήθηκε ότι υπάρχει αντίφαση μεταξύ των όσων ο ΜΕ3 κατέθεσε σε σχέση με την εξέλιξη των τραυμάτων του Ενάγοντα και του περιεχομένου του ιατρικού πιστοποιητικού Τεκμήριο 7 στο οποίο αναφέρεται ότι «ο ασθενής είναι σε θέση να εργαστεί κανονικά.» Έχοντας όμως εξετάσει το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 7 και το σύνολο της μαρτυρίας του ΜΕ3, δεν διακρίνω ότι υπάρχει αντίφαση. Σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του ο ΜΕ3 ανέφερε ότι ο Ενάγοντας είχε καταστεί ανίκανος προς εργασία. Ούτε βεβαίως και στο Τεκμήριο 7 εξειδικεύεται η φύση της εργασίας που μπορεί να εκτελέσει «κανονικά» ο Ενάγοντας. Ο ίδιος ο Ενάγοντας στη μαρτυρία του είχε εξηγήσει ότι πράγματι επέστρεψε για κάποιο χρονικό διάστημα στα ίδια καθήκοντα. Όπως ο ΜΕ3 εξήγησε, ο πόνος, ευαισθησία και ενοχλήσεις που θα προκαλούσαν οι τραυματισμοί του Ενάγοντα ενέχουν ένα στοιχείο υποκειμενικότητας. Ο βαθμός ανοχής του πόνου διαφέρει από άτομο σε άτομο. Ο Ενάγοντας δεν ανέφερε ότι του ήταν αδύνατο να εκτελέσει τα πρότερα καθήκοντα του. Αναφέρθηκε σε αυξημένη κούραση, πόνο και ενοχλήσεις. Οι συνέπειες επομένως, με τον υποκειμενικό τρόπο που τις βίωσε ο ίδιος, τον οδήγησαν στο να συνεχίσει να εργάζεται στον ίδιο κλάδο αλλά να εκτελεί διαφορετικής φύσης καθήκοντα. Στη βάση των πιο πάνω, θεωρώ ότι ο ΜΕ3 ήταν αξιόπιστος μάρτυρας και αποδέχομαι το περιεχόμενο της μαρτυρίας του. ΜΥ
62. Η ουσία της μαρτυρίας του ΜΥ1 ήταν να βοηθήσει στο να συμπληρωθεί το πλαίσιο των γεγονότων και ενεργειών των εμπλεκομένων. Όμως, ήταν εμφανής και η προσπάθεια του να παρουσιάσει τα γεγονότα κατά τρόπο θεωρούσε ότι επιρρίπτει την ευθύνη για το ατύχημα στον Ενάγοντα και στους Τριτοδιάδικους. Αυτό φάνηκε από τις εκτενείς αναφορές στην γραπτή του δήλωση σε πληροφορίες που έλαβε από άλλα πρόσωπα (κάποια από τα οποία δεν κατονομάζει) και από άλλες καταθέσεις και πηγές για τα γεγονότα. Δεν περιορίζεται όμως στην παράθεση των πληροφοριών αυτών αλλά τις εμπλουτίζει, ερμηνεύει και σχολιάζει προσπαθώντας να επικεντρωθεί σε λάθη και παραλείψεις, όπως τα εξηγεί, από την πλευρά του Ενάγοντα και των Τριτοδιάδικων. Αυτό το μέρος της μαρτυρίας του δεν έχει ληφθεί υπόψη για τη διαμόρφωση του αποτελέσματος. Σημειώνω ότι δεν ήταν παρών κατά το ατύχημα παρά μόνο ενημερώθηκε εκ των υστέρων. Δεν ήταν επίσης παρών όταν δίνονταν οι οδηγίες στον Ενάγοντα για τις εργασίες που θα εκτελούσε την επίδικη ημέρα ούτε κατά την άφιξη των Τριτοδιάδικων 1 & 2 στον χώρο. Ενόψει αυτών των διαπιστώσεων, δέχομαι μόνο το μέρος της μαρτυρίας του στο οποίο αναφέρεται σε γεγονότα για τα οποία είχε ίδια και προσωπική γνώση. ΜΥ
63. Τελευταίος μάρτυρας ήταν ο επιστάτης του εργοταξίου. Όσα ανέφερα σε σχέση με τις προθέσεις του ΜΥ1 προηγουμένως διαφάνηκαν και στον τρόπο που παρουσίασε τα γεγονότα και ο ΜΥ
64. Πάλιν διέκρινα μια επιδίωξη να δημιουργηθούν εντυπώσεις για ευθύνες του Ενάγοντα και των Τριτοδιάδικων για το ατύχημα και παράλληλα να αποστασιοποιηθεί ο ίδιος από τον τραυματισμό. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα από την αστάθεια που παρουσιάστηκε όταν του ζητήθηκε σε διάφορα σημεία της μαρτυρίας του να περιγράψει τις οδηγίες που είχε δώσει στον Ενάγοντα για το τι έπρεπε να πράξει κατά τις εργασίες κατάβασης των δοκών στην εκσκαφή. Ενόψει αυτής της διαπίστωσης, όπως και στην περίπτωση του ΜΥ1, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΥ2 μόνο αναφορικά με τα γεγονότα για τα οποία είχε ίδια και προσωπική γνώση. Η ερμηνεία που έδωσε σε συμπεριφορές και ενέργειες, οι απόψεις που εξέφρασε, οι αναφορές σε πληροφορίες που έλαβε από τρίτους, δεν έχουν επηρεάσει τη διαμόρφωση του αποτελέσματος. Αυτά αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου. Ευρήματα. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση. Αυτά είναι επιπρόσθετα των παραδεκτών και μη αμφισβητούμενων γεγονότων, των όσων περιέχονται στα Τεκμήρια που έγιναν αποδεκτά, της πραγματικής μαρτυρίας καθώς και των άλλων συγκλίσεων που διαφάνηκαν κατά την εξέλιξη της ακρόασης. 1 Η Εναγόμενη ήταν εργοληπτική εταιρεία. Ο Ενάγοντας εργοδοτείτο από την Εναγόμενη εταιρεία από το 2006 ως εργάτης. 2 Οι απολαβές του Ενάγοντα κατά την πρόσληψη του, κατά τον χρόνο του ατυχήματος και την περίοδο μέχρι 2020, είναι ως καταγράφονται στα Τεκμήρια 1 και
65. 3 Κατά τον χρόνο του ατυχήματος, ο Ενάγοντας ήταν 45 ετών (σχετικό το Τεκμήριο 3), υγιής και δραστήριος. Πριν το ατύχημα, στον ελεύθερο του χρόνο, ο Ενάγοντας ασχολείτο με το τρέξιμο και τη γυμναστική ενώ συνόδευε φίλους στο κυνήγι χωρίς ο ίδιος όμως να συμμετέχει αφού δεν διέθετε άδεια κυνηγού. 4 Κατά τον επίδικο χρόνο η Εναγόμενη εταιρεία είχε αναλάβει την κατασκευή μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή και είχε τον έλεγχο και επίβλεψη του χώρου του έργου[4]. Ο Ενάγοντας, κατά τον επίδικο χρόνο, απασχολείτο στο εν λόγω έργο. 5 Η Εναγόμενη εταιρεία είχε αναθέσει υπεργολαβικά στην εταιρεία K & K Steel Works Ltd τις εργασίες που αφορούσε μεταλλικές κατασκευές στο έργο. Με τη σειρά της η K & K Steel Works Ltd είχε αναθέσει μέρος των εργασιών, περιλαμβανομένης και της μεταφοράς και τοποθέτησης των επίδικων μεταλλικών δοκών, στην Τριτοδιάδικο 2 εταιρεία. 6 Η Εναγόμενη εταιρεία είχε επίσης αναθέσει υπεργολαβικά στην Τριτοδιάδικο 1 εταιρεία τις εργασίες ανύψωσης, κατάβασης και μεταφοράς φορτίων με γερανό και άλλα ανυψωτικά μηχανήματα για σκοπούς του έργου. 7 Την παρακολούθηση του έργου αναφορικά με θέματα Ασφάλειας και Υγείας είχε αναλάβει η εταιρεία Management Force Cyprus η οποία και εκπόνησε σχετικό Σχέδιο. Η εν λόγω εταιρεία εργοδοτούσε άτομο επί μονίμου βάσεως στο εργοτάξιο που παρακολουθούσε τα θέματα ασφάλειας και υγείας. 8 Ο ΜΥ1 ήταν ο μηχανικός του έργου και τα καθήκοντα του περιλάμβαναν τον συντονισμό και την επίβλεψη των εργασιών που εκτελούνταν στο εργοτάξιο. Ήταν το πρόσωπο που ετοίμαζε το ημερήσιο πρόγραμμα εργασιών του εργοταξίου, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών που εκτελούνταν από τους υπεργολάβους της Εναγόμενης. 9 Ο ΜΥ2 ήταν ο επιστάτης της Εναγόμενης στο εργοτάξιο. 10 Ο Ενάγοντας είχε τύχει κάποιας εκπαίδευσης σε θέματα ασφάλειας και υγείας στο συγκεκριμένο εργοτάξιο από τον υπεύθυνο Ασφάλειας και Υγείας του έργου. 11 Στις 8.11.2011 ο Ενάγοντας έλαβε οδηγίες από τον ΜΥ2 να μεταβεί σε εκσκαφή του εργοταξίου και να αναλάβει το κλείσιμο οπών στην τοιχοποιία που είχε κατασκευαστεί την προηγούμενη μέρα. Του δόθηκε η προβλεπόμενη, κατάλληλη εξάρτηση προσωπικής ασφαλείας. 12 Δεν δόθηκαν στον Ενάγοντα οδηγίες για τον τρόπο εκτέλεσης της συγκεκριμένης εργασίας. 13 Εντός της εκσκαφής, μαζί με τον Ενάγοντα βρίσκονταν ακόμα δύο εργοδοτούμενοι της Εναγόμενης εταιρείας. 14 Στην είσοδο, στο χείλος, της εκσκαφής βρίσκονταν μαδέρια/ξύλινα σανίδια που είχαν τοποθετηθεί κατά την κατασκευή της τοιχοποιίας. 15 Ενώ ο Ενάγοντας βρισκόταν εντός της εκσκαφής και εκτελούσε τις εργασίες που του είχαν ανατεθεί, προσήλθαν στον χώρο δύο εργοδοτούμενοι της Τριτοδιαδίκου 2 καθώς και ο γερανοδηγός της Τριτοδιαδίκου
66. Αυτοί θα ασχολούνται με κατάβαση και τοποθέτηση μεταλλικών δοκών εντός της εκσκαφής. Οι εργασίες αυτές ήταν προγραμματισμένες. 16 Πριν ξεκινήσει η πρόσδεση και κατάβαση των δοκών ο ΜΥ2, ανέφερε στους εργοδοτούμενους της Τριτοδιάδικου 2 όπως μετακινήσουν τα μαδέρια που βρίσκονταν στην είσοδο της εκσκαφής, εάν τους εμπόδιζαν στην εργασία τους και να τα επανατοποθετήσουν όταν τελειώσουν. Ανέφερε επίσης στους τρεις εργοδοτούμενους της Εναγόμενης, συμπεριλαμβανομένου του Ενάγοντα, «αν υπάρχει πρόβλημα με τα μεταλλικά ή να βγείτε έξω ή να μετακινηθείτε σε μια πλευρά» και «αν σας πουν οι [υπάλληλοι της Τριτοδιαδίκου 2] ότι υπάρχει πρόβλημα εφκάτε έξω». Ο ΜΥ2 ακολούθως αποχώρησε από το σημείο. 17 Σε κάποιο στάδιο, πριν συμβεί το ατύχημα, οι δύο άλλοι εργοδοτούμενοι της Εναγόμενης αποχώρησαν από την εκσκαφή. Ο Ενάγοντας παρέμεινε εκεί και συνέχιζε να εκτελεί την εργασία που του ανατέθηκε από τον ΜΥ
67. 18 Ένας εκ των εργοδοτούμενων της Τριτοδιαδίκου 2 έδεσε την πρώτη δοκό με σαμπάνι περίπου στο κέντρο αυτής με δέσιμο τύπου σφηκτοθηλιάς και η δοκός αυτή κατέβηκε στην εκσκαφή με τον γερανό. Ο εργοδοτούμενος αυτός έδινε ακολούθως οδηγίες στον γερανοδηγό για την κατάβαση της δικού. Όταν η δοκός κατέβηκε στην εκσκαφή, ο άλλος εργοδοτούμενος της Τριτοδιαδίκου 2 ασχολήθηκε με την τοποθέτηση/προσάρτηση της δοκού. 19 Στη συνέχεια ο πρώτος εργοδοτούμενος της Τριτοδιάδικου 2 έδεσε την δεύτερη δοκό με τον ίδιο τρόπο και ξεκίνησε η προσπάθεια κατάβασης της στην εκσκαφή ως έγινε και με την πρώτη δοκό. 20 Ο Ενάγοντας γνώριζε ότι γίνονταν παράλληλα αυτές οι εργασίες όπως η προσοχή του ήταν στραμμένη στην εργασία που εκείνος εκτελούσε. 21 Κατά την προσπάθεια χειρισμού της δοκού από τον υπάλληλο της Τριτοδιάδικου 2, αυτή γλίστρησε από το σαμπάνι με το οποίο ήταν δεμένη με αποτέλεσμα να πέσει εντός της εκσκαφής. 22 Όταν η δοκός ξεκίνησε να πέφτει ο πρώτος εργοδοτούμενος τη Τριτοδιάδικου 2 φώναξε στους παρευρισκόμενους να προσέξουν. Ο Ενάγοντας γύρισε και είδε τη δοκό να γλιστρά από το σαμπάνι με το οποίο ήταν δεμένη και να πέφτει. Προσπάθησε να προστατευτεί όμως δεν τα κατάφερε και η δοκός τον κτύπησε στην πλάτη. 23 Αμέσως μετά το ατύχημα ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείου Λεμεσού. Τον συνόδευσε στο ασθενοφόρο ο ΜΥ2 που στο μεταξύ ενημερώθηκε για το ατύχημα. 24 Το Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λεμεσού ενημερώθηκε αυθημερόν για το ατύχημα από την αστυνομία των βρετανικών βάσεων και στο χώρο του εργοταξίου μετέβηκε περί τις 11:00 ο επιθεωρητής ΜΕ
68. Κατόπιν της επιθεώρησης, φωτογραφιών, μετρήσεων και διερεύνησης στην οποία προέβη ο ΜΕ2, αυτός ετοίμασε την έκθεση, Τεκμήριο
69. 25 Οι ενέργειες στις οποίες προέβη ο ΜΕ2 στα πλαίσια της διερεύνησης του, όπως καταγράφονται στην έκθεση Τεκμήριο 9, συνιστούν και δικά που ευρήματα. Επίσης, συνιστούν δικά μου ευρήματα οι παρατηρήσεις που καταγράφει στην έκθεση του υπό τις παραγράφους 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13 και 14, όπως τις έχω παραθέσει αυτούσιες πιο πάνω. 26 Μετά τη μεταφορά του Ενάγοντα στο Νοσοκομείο, αυτός κρατήθηκε για νοσηλεία μέχρι τις 25.11.
70. Κατά τη νοσηλεία του ήταν κλινήρης μέχρι τις 23.11.
71. Ακολούθως του χορηγήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι τις 31.5.
72. Τα όσα καταγράφονται στα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 4, 5 και 7 συνιστούν και δικά μου ευρήματα. 27 Η διάγνωση και κλινική εικόνα του Ενάγοντα ήταν ως καταγράφεται στα ιατρικά πιστοποιητικά που έχουν κατατεθεί. Η αναμενόμενη πορεία και κατάλοιπα τραυματισμών όπως αυτούς που έχει υποστεί ο Ενάγοντας είναι ως τους έχει καταθέσει ο ίδιος και ο ΜΕ
73. 28 Μετά τη λήξη της άδειας ασθενείας του ο Ενάγοντας επέστρεψε στην εργασία και τα καθήκοντα του. Ένεκα όμως πόνου και ενοχλήσεων στα σημεία τραυματισμού του και αυξημένης κούρασης που αισθανόταν, λίγο καιρό αργότερα αναζήτησε εργασία στον ίδιο κλάδο αλλά διαφορετικά καθήκοντα. 29 Οι απολαβές του Ενάγοντα κατά και μετά το ατύχημα είναι ως παρουσιάζονται στις καταστάσεις των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Τεκμήριο
74. Ανάλυση. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων, το επόμενο που πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσο στοιχειοθετείται η βάση αγωγής που επικαλείται ο Ενάγοντας και τα ποσά που αξιώνει. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ευθύνη της Εναγόμενης εταιρείας και αυτή διαταχθεί στην πληρωμή αποζημιώσεων προς τον Ενάγοντα, πρέπει ακολούθως να εξεταστεί κατά πόσο δικαιούται σε αποζημίωση ή συνεισφορά από τους Τριτοδιάδικους 1 &
75. Βάση αγωγής. Η θέση του Ενάγοντα είναι ότι το επίδικο ατύχημα προκλήθηκε ένεκα της αμέλειας που επέδειξε ο εργοδότης του, η Εναγόμενη εταιρεία. Σημειώνω παρενθετικά ότι ο Ενάγοντας στην Έκθεση Απαίτησης του, διαζευκτικά ισχυρίζεται παράβαση θέσμιου καθήκοντος από την πλευρά του εργοδότη. Όμως δεν επικαλείται στην Έκθεση Απαίτησης του συγκεκριμένη νομοθεσία τις πρόνοιες της οποίας έχει παραβεί η Εναγόμενη. Όπου μια αγωγή εδράζεται σε παράβαση θέσμιου καθήκοντος είναι αναγκαίο να περιλαμβάνονται στο δικόγραφο οι νομοθετικές πρόνοιες επί των οποίων στηρίζεται ο ισχυρισμός αυτός[5]. Επομένως, προχωρώ να εξετάσω την υπόθεση μόνο στη βάση του αστικού αδικήματος της αμέλειας που αποτυπώνεται στο άρθρο 51