Ε. Κ. κ.α. ν. Θ. Ν. κ.α., Αριθμός αγωγής: 1721/2013, 5/9/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2022:A269 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Α.Ε.Δ. Αριθμός αγωγής: 1721/2013 Μεταξύ: 1. Ε. Κ. 2. Α. Κ. 3. Κ. Κ. ανήλικου δια τη μητρός και πατρός αυτού Α. και Ε. Κ., οι οποίοι ασκούν την γονική μέριμνα και/ή επιμέλεια και/ή διαχείριση τα παρούσης υποθέσεως και/ή των προσώπων των έχοντος την εκπροσώπηση του ανήλικου στην παρούσα υπόθεση 4. Α. Κ. ανήλικου δια τη μητρός και πατρός αυτού Α. και Ε. Κ., οι οποίοι ασκούν την γονική μέριμνα και/ή επιμέλεια και/ή διαχείριση τα παρούσης υποθέσεως και/ή των προσώπων των έχοντος την εκπροσώπηση του ανήλικου στην παρούσα υπόθεση 5. Α. Κ. ανήλικου δια τη μητρός και πατρός αυτού Α. και Ε. Κ., οι οποίοι ασκούν την γονική μέριμνα και/ή επιμέλεια και/ή διαχείριση τα παρούσης υποθέσεως και/ή των προσώπων των έχοντος την εκπροσώπηση του ανήλικου στην παρούσα υπόθεση 6. Α. Κ. ανήλικης δια τη μητρός και πατρός αυτής Α. και Ε. Κ., οι οποίοι ασκούν την γονική μέριμνα και/ή επιμέλεια και/ή διαχείριση τα παρούσης υποθέσεως και/ή των προσώπων των έχοντος την εκπροσώπηση της ανήλικης στην παρούσα υπόθεση Εναγόντων Και 1. Θ. Ν. 2. ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΙΜΙΤΕΔ Εναγόμενων 5 Σεπτεμβρίου, 2022 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Νικόλας Ιωάννου Για Εναγόμενες: κ. Γ. Κωνσταντίνου δια κ. Χατζηπιέρα ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή/Δικογραφημένες θέσεις. Η αγωγή αφορά αξιώσεις των Εναγόντων 1-6 που προέκυψαν συνεπεία τροχαίου ατυχήματος που συνέβη στις 31.12.2012. Εκ των δικογράφων και κατά τη διάρκεια της ακρόασης, κατέστη παραδεκτό ότι οι Ενάγοντες 1 και 2 είναι σύζυγοι και γονείς των Εναγόντων 3-6. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος ο Ενάγοντας 3 ήταν 12 ετών, ο Ενάγοντας 4 ήταν 4 ετών, ο Ενάγοντας 5 ήταν 7 μηνών και η Ενάγουσα 6 ήταν 6 ετών. Είναι επίσης παραδεκτό ότι στις 31.12.2012, το όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ] που οδηγούσε η Εναγόμενη 1, χτύπησε το όχημα του Ενάγοντα 1 με αριθμούς εγγραφής [ ]. Πριν τη σύγκρουση, το όχημα του Ενάγοντα 1 ήταν σταθμευμένο στην άκρια του δρόμου στην οδό Σωφρόνη Σωφρονίου 10 στον Ποταμό Γερμασόγειας. Η Εναγόμενη 1 οδηγούσε το όχημα της στον ίδιο δρόμο και ενώ αυτό κινείτο με όπισθεν, κτύπησε το πίσω μέρους του οχήματος της με το πίσω μέρος του οχήματος του Ενάγοντα 1. Η Εναγόμενη 2 ενάγεται υπό την ιδιότητα της ως η εταιρεία που παρείχε ασφαλιστική κάλυψη στην οδηγό, Εναγόμενη 1, κατά τον χρόνο του ατυχήματος. Θέση των Εναγόντων 1-6 είναι ότι κατά τη σύγκρουση των οχημάτων, όλοι οι Ενάγοντες βρίσκονταν εντός του οχήματος του Ενάγοντα 1 και, συνεπεία της σύγκρουσης, αυτοί τραυματίστηκαν και το όχημα υπέστη ζημιές. Οι Εναγόμενες 1 & 2, στην Υπεράσπισης τους, παραδέχονται την αμέλεια και πλήρη ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Όμως, αρνούνται ότι κατά τη σύγκρουση οι Ενάγοντες 1-6 βρίσκονταν εντός του οχήματος τους. Αρνούνται περαιτέρω ότι οι Ενάγοντες 1-6 έχουν υποστεί τις σωματικές βλάβες και τις ειδικές ζημιές που ισχυρίζονται. Συνεπώς, το πρωταρχικό ζήτημα που πρέπει να αποφασιστεί είναι κατά πόσο η μαρτυρία στοιχειοθετεί τον ισχυρισμό των Εναγόντων 1-6 ότι βρίσκονταν εντός του οχήματος τους κατά το ατύχημα. Αυτό θα κρίνει κατά πόσο δικαιούνται στις αποζημιώσεις που διεκδικούν για τις σωματικές βλάβες και συνακόλουθες ειδικές ζημιές που ισχυρίζονται. Παράλληλα, πρέπει να αποφασιστεί εάν το όχημα του Ενάγοντα 1 υπέστη τις ζημιές η αξία αποκατάστασης των οποίων ισούται με τα ποσά που ισχυρίζεται ο Ενάγοντας 1. Σε αυτή τη βάση η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Μαρτυρία. Κατά την ακρόαση, η πλευρά των Εναγόντων παρουσίασε 3 μάρτυρες προς απόδειξη της υπόθεσης της. Πρόκειται για τον Ενάγοντα 1 (ΜΕ1), τον χειρούεργο ορθοπεδικό Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΕ2) και τον εκτιμητή κ. Ν. Μαρκουλλή (ΜΕ3). Η πλευρά των Εναγόμενων παρουσίασε επίσης 3 μάρτυρες, την Εναγόμενη 1 (ΜΥ1), τον χειρούργο ορθοπεδικό Δρ. Η. Γεωργίου (ΜΥ2) και τον εκτιμητή κ. Π. Αναστασίου ΜΥ3). Δεν θα αναπαράγω με λεπτομέρεια τα όσα κατέθεσε ο κάθε μάρτυρας στο Δικαστήριο αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και το έχω κατά νου. Για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου θα παραθέσω μια σύνοψη της μαρτυρίας εστιάζοντας στα σημεία που έκρινα ως σημαντικά για την απόφαση μου επί των επίδικων θεμάτων ή που έκρινα ως σημαντικά για σκοπούς αξιολόγησης. Παρά την πρόθεση μου για μια συνοπτική, μόνο, αναφορά στη μαρτυρία, σε κάποια σημεία παραθέτω αυτούσια αποσπάσματα από έγραφα, τη δια ζώσης μαρτυρία και από το διάλογο μεταξύ μάρτυρα και συνηγόρου, όταν κρίνω ότι είναι σημαντικό να μεταφερθεί επακριβώς το περιεχόμενο κάποιου εγγράφου, η φρασεολογία, ο τρόπος έκφρασης και οι απαντήσεις κάποιου μάρτυρα. Αυτό γίνεται γιατί το αποτέλεσμα της αγωγής θα κριθεί, σε μεγάλο βαθμό, από την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων. ΜΕ1. Πρώτος μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόντων 1-6, ήταν ο Ενάγοντας 1. Κατά την κυρίως εξέταση του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι στις 31.12.2012, περί τις 11:15πμ, «ενώ εγώ μαζί με τους υπόλοιπους Ενάγοντες βρισκόμασταν εντός του οχήματος [μας], το οποίο στάθμευσα νόμιμα και κανονικά στην οδό Σωφρόνη Σωφρονίου 10, στον Ποταμό Γερμασόγιας για να επισκεφθούμε συγγενικά μας άτομα και έχοντας το μπροστινό μέρος του οχήματος μου σε νότια κατεύθυνση. Η Εναγόμενη 1, κατά τον ουσιώδη χρόνο και κατά παράβαση των νομικών καθηκόντων της και οδηγώντας αμελώς και απρόσεκτα το όχημα της, και ενώ βρισκόταν στο πίσω μέρος του οχήματος μου, προκάλεσε με όπισθεν κίνηση την απρόσμενη και αναπάντεχη για εμάς, σύγκρουση του πίσω μέρους του οχήματος της με το πίσω μέρος του οχήματος μου, τραυματίζοντας μας και προκαλώντας ζημιές, απώλειες και έξοδα. Η σύγκρουση έγινε μόλις σταθμεύσαμε το όχημα και πριν κατεβούμε από αυτό. Έριχνε ελαφριά βροχή και ετοιμαζόμασταν να κατεβούμε από το όχημα του οποίου όλα τα παράθυρα ήταν κλειστά. Ενώ βρισκόμασταν στο όχημα, αιφνίδια και απρόσμενα υπεστήκαμε το τράνταγμα από τη σύγκρουση του οχήματος της εναγόμενης 1 με το όχημα μου προκαλώντας μας αναστάτωση. Η σύγκρουση προκάλεσε φόβο και κλάμα στους νεαρούς ανήλικους, ιδιαίτερα στους ενάγοντες 4 και 5 οι οποίοι λόγω της μικρής τους ηλικίας, τα κλάματα τους ήταν πιο έντονα. Το όχημα της εναγόμενης 1 ήταν μικρό τύπου σαλούν και χαμηλού ύψους όχημα ενώ το δικό μου είναι ψηλό όχημα τύπου (estate 4X4) [.] Οι ανεμοθώρακες στο πίσω και στα πλαϊνά του οχήματος μου είναι χρώματος μαύρου με μεμβράνες σκίασης ποσοστού περίπου 80-90% κατά τον ουσιώδη με το τροχαίο ατύχημα χρόνο. Η παρατήρηση από έξω προς τα μέσα του οχήματος ιδιαίτερα από τα όπισθεν και τα πλάγια δεν είναι εφικτή λόγω των πιο πάνω χαρακτηριστικών που ανέφερα[1]. [.] Η Εναγόμενη 1 μετά το πιο πάνω αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα και παρά τις προτροπές του Ενάγοντα 3 που εξήλθε από το όχημα μου, ώστε να εμποδίσει την εναγόμενη 1 (φωνάζοντας της) από το να μην εγκαταλείψει τη σκηνή και να έρθει να δώσει εξηγήσεις για τον εν λόγω τροχαίο ατύχημα αλλά και να βοηθήσει στη δύσκολη κατάσταση και στον πανικό που προκάλεσε στα ανήλικα τέκνα και στην Ενάγουσα 2-σύζυγο μου από τη πρόσκρουση στο όχημα μου, αυτή-η εναγόμενη 1 εντούτοις αποφάσισε να εγκαταλείψει τη σκηνή του τροχαίου ατυχήματος, φωνάζοντας ότι δεν προκάλεσε καμιά ζημιά και αποχώρησε. Προλάβαμε να συγκρατήσουμε τους αριθμούς εγγραφής του οχήματος της εναγόμενης 1. Περαιτέρω δηλώνω ότι άμεσα και μετά το πιο πάνω τροχαίο ατύχημα εγώ, μετέβηκα στον αστυνομικό σταθμό της τροχαίας Λεμεσού έχοντας μαζί μου τα στοιχεία του οχήματος της εναγόμενης 1, όπου τα καταχώρησα στον Αστ. 2617 Περικλή Ευαγόρου σε σχέση με το εν λόγω τροχαίο ατύχημα. Του ανέφερα τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στην σκηνή του επίδικου τροχαίου ατυχήματος και το γεγονός ότι η εναγόμενη 1 είχε εγκαταλείψει τη σκηνή του επίδικου ατυχήματος. Περαιτέρω δήλωσα τις ζημιές του οχήματος μου και ανέφερα ότι τραυματίστηκαν όλοι οι Ενάγοντες από τη σύγκρουση και ότι θα πηγαίναμε για να επισκεφθούμε ιδιώτη ορθοπεδικό.» Συνέχισε λέγοντας ότι ενημερώθηκε αργότερα την ίδια μέρα από την αστυνομία ότι η Εναγόμενη 1 είχε εντοπιστεί. Ανέφερε ότι το βράδυ της ίδιας μέρας δέχτηκε τηλεφώνημα από την Εναγόμενη 1 η οποία του απολογήθηκε, ανέλαβε ευθύνη για το ατύχημα και διαβεβαίωσε ότι η ασφαλιστική της εταιρεία θα κάλυπτε τις ζημιές και απαιτήσεις. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1, κατά την τηλεφωνική τους συνδιάλεξη, η Εναγόμενη 1 ουδέποτε ισχυρίστηκε ότι κανείς από τους Ενάγοντες βρισκόταν εντός του οχήματος τους κατά το ατύχημα. Ο Ενάγοντας 1 ανέφερε ότι μετά το ατύχημα το όχημα του επιθεωρήθηκε από τον κ. Ν. Μαρκουλλή (ΜΕ2), εκτιμητή σε σχέση με τις ζημιές που υπέστη και επιδιορθώθηκε από την εταιρεία Constantinou Auto Paintworks Ltd έναντι ποσού €377,60, ενώ αγοράστηκε νέο σύστημα αισθητήρων πίσω προφυλακτήρα για ποσό €767 από την εταιρεία P.D. Sakras Enterprises Ltd. Παρουσίασε αντίγραφα των σχετικών τιμολογίων. Σε σχέση με τους τραυματισμούς για τους οποίους αξιώνει αποζημιώσεις, ο Ενάγοντας 1 ανέφερε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ότι συνεπεία του ατυχήματος: «-Υπέστηκα κακώσεις στον αυχένα, κεφαλή και σπόνδυλο. Παρουσίασα ναυτία με τάση για εμετό που επιδεινωνόταν με τις κινήσεις της κεφαλής και του αυχένα. -Δυσκολία και περιορισμό κινήσεων της ΑΜΣΣ. -Άλγος στον αυχένα και στους ώμους. -Αυχεναλγία, βραχιαλγία αμφώ, αιμωδίες άνω άκρων. -Άλγος μυών της ωμικής ζώνης. -Ραχιαλγία. -Επώδυνο εύρος κινήσεων των ώμων, κυρίως στην απαγωγή. -Αίσθημα νυγμών στα άνω άκρα. -Αδυναμία ανύψωσης βάρους και με τα δύο χέρια. -Έντονη ευαισθησία στην οσφύ και δυσκαμψία σε κάθε κίνηση κάμψης - έκτασης του κορμού. -Πόνο στο αριστερό ισχίο και κατά μήκος αριστερά.» Συνέχισε ότι για αντιμετώπιση αυτών των συμπτωμάτων τοποθετήθηκε ημίσκληρο αυχενικό κολλάρο, του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και του συστήθηκε φυσιοθεραπεία και αυστηρή ανάπαυση. Σε σχέση με την πορεία των συμπτωμάτων του, ο Ενάγοντας 1 ανέφερε ότι «οι περίοδοι εξάρσεων των ενοχλήσεων στον αυχένα και στον οσφύ τα τελευταία χρόνια εντείνετε ολοένα και περισσότερο και για την βελτίωση της κατάστασης λαμβάνω αναλγητικά χάπια, κρέμες θερμαντικές και γυμνάζω τους ραχιαίους μύες για να δυναμώσει η γύρω περιοχή στον οσφύ. Οι φυσιοθεραπείες γίνονται σε τακτά διαστήματα και όποτε χρειαστεί. Τα τελευταία χρόνια λόγω της επιδημίας με το Κόβιτ-19 αποφεύγω τους κλειστούς χώρους και επιλέγω την εκγύμναση εξωτερικά. Όμως οι φυσιοθεραπείες θα είναι μόνιμες, καθώς αυτές με βοηθούν στην μείωση του πόνου στον οσφύ και στον αυχένα. Χωρίς αυτές ο πόνος είναι ανυπόφορος.» Σημείωσε ότι είχε υποβληθεί σε ακτινογραφίες καθώς και σε μαγνητικές τομογραφίες το 2013 και 2021 «μέθοδοι με τις οποίες διεγνώσθη το πρόβλημα μου και η επιδείνωση μου» παρουσίασε σχετικές εκθέσεις το περιεχόμενο των οποίων θα αναφερθώ στην πορεία. Αναφορικά με τα κατάλοιπα από το τροχαίο, ο Ενάγοντας 1 ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής: «πριν το επίδικο ατύχημα ζούσα χωρίς προβλήματα και συμπτώματα ως τα περιγράφω πιο πάνω. Όπως προανέφερα εργαζόμουν ως δικηγόρος και ελάμβανα το 2012 μισθό €2.357,66 μηνιαίως, ήμουν κοινωνικός, συμμετείχα σε κοινωνικές δραστηριότητες, σε διάφορα χόμπι όπως περπάτημα, τροχάδην, ποδηλασία, εκτροφή καρδερίνων, αφιέρωνα σημαντικό χρόνο στον ηλεκτρονικό υπολογιστή για την ετοιμασία της εργασίας μου και σε άλλες δραστηριότητες κίνησης, αλλά μετά τους ως άνω τραυματισμούς μου αδυνατούσα για αρκετό καιρό (κατά διαστήματα λόγω κρίσεων πόνου) να κάνω τα πιο πάνω για αρκετό και συνεχόμενο διάστημα μερικών χρόνων και σήμερα συμβαίνει αυτό όταν υπάρχουν εξάρσεις των ενοχλήσεων. Δεν εργάζομαι όπως και πριν το επίδικο τροχαίο δυστύχημα και αυτό επηρεάζει σημαντικά στην απόδοση και ετοιμασία δικογράφων και ετοιμασία υποθέσεων προς εκδίκαση. Επέλεξα να μειώσω τον αριθμό των υποθέσεων που αναλαμβάνω για να μπορώ να παρέχω τις υπηρεσίες στους πελάτες μου με επαρκή επιμέλεια. Γενικά οι κινήσεις του αυχένα και ιδιαίτερα της μέσης κάτω χαμηλά είναι πολύ έντονες σε περιόδους έξαρσης και εργασία στον υπολογιστή, το διάβασμα βιβλίων, το οδήγημα και η τοποθέτηση του σώματος με τον κορμό κατά τον χρόνο που κάθομαι σε γωνία πέραν ή λιγότερη των 90° προκαλεί πόνο χαμηλά στην πλάτη. Υπέφερα για αρκετό διάστημα από ζάλη, ναυτία και εμετούς (αρχικά) συμπτώματα τα οποία παρουσίαζα και με την έκθεση μου στον ήλιο. Επίσης μετά το επίδικο τροχαίο ατύχημα εξακολουθώ να νοιώθω πόνο και ενοχλήσεις στην μέση κάτω και αυτό με περιορίζει στην πολύωρη οδήγηση, στο να ετοιμάζω έγγραφα για την εργασία μου στον υπολογιστή στο να διαβάζω και να κάθομαι για αρκετό χρόνο. Με την πάροδο του χρόνου ο πόνος μεγαλώνει στην μέση και ξεκινούν οι κρίσεις ενοχλήσεων και γενικά η έξαρση του προβλήματος το οποίο διαρκεί μέρες και υποχωρεί μετά από φυσιοθεραπείες. Γενικά έχω περιορισμούς σημαντικούς στην επαγγελματική, κοινωνική, οικογενειακή δραστηριότητα και ψυχαγωγία μου, γεγονός το οποίο, πέραν του σωματικού πόνου μου προκαλεί και θλίψη καθώς είμαι άνθρωπος γενικά με ενέργεια και το να υπόκειμαι σε περιορισμούς κινήσεων με επηρεάζει αρνητικά. Φυσικά οι εξάρσεις και οι υφέσεις του πόνου με ταλαιπωρούν και τα τελευταία χρόνια αυξήθηκαν οι εξάρσεις του πόνου. Υποφέρω μέχρι σήμερα από μόνιμο πόνο ιδιαίτερα στον οσφύ και στον αυχένα κατά διαστήματα και ιδιαίτερα μετά από κόπωση και αλλαγές του καιρού.» Σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1, για αντιμετώπιση των πιο πάνω «υποβάλλομαι σε φυσιοθεραπείες σχεδόν ετησίως κατά διαστήματα με ασκήσεις ενδυνάμωσης στο σπίτι, μετά από το επίδικο τροχαίο ατύχημα και τον τραυματισμό μου στην μέση και στον αυχένα, για βελτίωση του πόνου. Οι κρίσεις του πόνου και των ενοχλήσεων τόσο στον αυχένα όσο και στην μέση, με καθηλώνουν στο κρεβάτι. Ιδιαίτερα το καλοκαίρι μετά την έκθεση μου στο κλιματιστικό.[.] Έχει επηρεαστεί και υποβαθμιστεί η ποιότητα της ζωής μου και η ιατρική γνωμάτευση των ιατρών μου είναι ότι πρέπει να μάθω να ζω με αυτό το πρόβλημα και να το αντιμετωπίζω συντηρητικά με φάρμακα και φυσιοθεραπείες.» Κατά τη μαρτυρία του, ο Ενάγοντας 1 αναφέρθηκε και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του. Ειδικότερα, ανέφερε ότι η σύζυγος του Εναγόμενη 2 και ο υιός του Εναγόμενος 3 είχαν υποβληθεί τον πρώτο καιρό μετά το ατύχημα σε φυσιοθεραπείες. Παραπεμπτικά για φυσιοθεραπείες από τον Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΕ2), ημερομηνίας 31.12.12 αποτελούν μέρος του Τεκμηρίου 5. Για τη σύζυγο του Εναγόμενη 2, ο Ενάγοντας 1 ανέφερε επίσης ότι υπέφερε από πόνο στην περιοχή του αυχένα και στους ώμους, ότι της τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο και ότι έλαβε 2 μήνες αναρρωτική άδεια. Για τον 12χρονο τότε υιό του, Ενάγοντα 3, ο Ενάγοντας 1 ανέφερε ότι παραπονείτο για πόνο στην περιοχή του αυχένα, στον θώρακα και στο στέρνο, του τοποθετήθηκε αυχενικό κολλάρο και συστήθηκε φυσιοθεραπεία και αποφυγή γυμναστικής για ένα μήνα. Για τον 4χρονο τότε υιό του, Ενάγοντα 4, και για τον 7 μηνών τότε υιό του, Ενάγοντα 5, ο Ενάγοντας 1 ανέφερε ότι είχαν παραπονεθεί για πόνο στον αυχένα. Για την 6χρονη τότε θυγατέρα του, Ενάγουσα 6, ανέφερε ότι τραυματίστηκε στο πρόσωπο από κτύπημα στο μπροστινό κάθισμα και παρουσίασε ερυθρότητα στο μέτωπο και παραπονέθηκε για πόνο στην περιοχή. Είχε επίσης υποστεί εκδορές στον αριστερό μηρό και δυσκολία στη βάδιση λόγω πόνου. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1, μετά την καταχώρηση της αγωγής επισκέφθηκε τον Δρ. Η. Γεωργίου (ΜΥ2), ιατρό της Εναγόμενης 2 ασφαλιστικής εταιρείας. Περιγράφοντας τα όσα έγιναν κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Ενάγοντας 1 εξέφρασε διάφορα παράπονα. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «Η επίσκεψη έγινε σε γηροκομείο αντί κλινικής, δεν έγινε καμία ουσιαστική κλινική εξέταση, απλά μου έκανε ο εν λόγω ιατρός τις πλείστες ερωτήσεις για θέματα άσχετα με τα τραύματα μου και με ύφος ανακριτή. Επιχείρησε ανεπιτυχώς επίσης να μου υποβάλει ανυπόστατους από τα ιατρικά συγγράμματα και πρακτικές δικούς του ιατρικούς ισχυρισμούς, για να εκμαιεύσει την επιβεβαίωση μου, στα λεγόμενα του. Πράγμα που δεν αποδέχτηκα. Χαρακτηριστική αναφορά του είναι ότι η μικρή κήλη που παρουσιάζει ο σπόνδυλος μου διορθώνεται από μόνη της, ισχυρίστηκε μπροστά στη σύζυγο μου πως δεν είναι τίποτε. Ακόμη ισχυρίστηκε ότι όλοι έχουμε μικρές προβολές και δεν είναι σοβαρό πρόβλημα. Παρόλο που του ανέφερα πως υποφέρω κατά διαστήματα λόγω των τραυμάτων που προέκυψαν από το τροχαίο δυστύχημα ημερ. 31/12/2012 και ότι μου έμειναν κατάλοιπα στον αυχένα και στην μέση, τα οποία αντιμετωπίζω συντηρητικά με φάρμακα, ανάπαυση και φυσιοθεραπείες. Ο πιο πάνω ιατρός είχε στο γραφείο του κάποια επιστολή, την οποία διάβαζε κατά την διάρκεια των ερωτήσεων του προς εμένα και πριν από κάθε του ερώτηση του προς εμένα, κοίταζε την εν λόγω επιστολή. Είδα με τα μάτια μου την εν λόγω επιστολή αφού καθόμουνα σε καρέκλα εφαπτόμενη με το μπροστινό μέρος του γραφείου του. Όταν του ανέφερα ότι δεν είναι σωστό να συμβουλεύεται την επιστολή που είχε μπροστά του και ότι έπρεπε να τύχω κλινικής εξέτασης και όχι ανάκρισης, στα πλαίσια της ιατρικής που γνώριζε και μόνο, αυτός αιφνιδιάσητκε, θύμωσε και αμέσως έβαλε την επιστολή στο συρτάρι του θυμωμένος.» Ο Ενάγοντας 1 σχολίασε και το περιεχόμενο της ιατρικής έκθεση που ετοίμασε ο Δρ. Γεωργίου μετά τη συνάντηση τους. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «έχω διαβάσει την ιατρική έκθεση που ετοίμασε και με έκπληξη μου παρατήρησα μια έκθεση με παραλείψεις και διαστρεβλώσεις της αλήθειας και των πραγματικών γεγονότων που αναφέρονται στα έγγραφα που του προσκόμισα και όσων του ανέφερα και περιέγραψα προφορικά σε σχέση με την ιατρική μου εικόνα πριν και μετά τον τραυματισμό μου από το επίδικο ατύχημα μου. [.] Γενικά δεν αισθάνθηκα ότι λειτούργησε ως γιατρός κατά την επίσκεψη μου στο γηροκομείο του.» Σε σχέση με τις αξιώσεις του για απώλεια απολαβών, παρουσίασε αντίγραφα καταστάσεων και βεβαιώσεων από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων που κατατέθηκαν ως δέσμη, Τεκμήριο 1. Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει αντίγραφο Κατάστασης Ασφαλιστικού Λογαριασμού για το έτος 2012, σύμφωνα με την οποία το σύνολο των αποδοχών του για το έτος εκείνο ανέρχεται σε €28.292. Περιλαμβάνει επίσης βεβαίωση για λήψη επιδόματος ασθένειας συνολικού ποσού €14.402,69 για την περίοδο από 3.1.2013 μέχρι 28.5.2017. Σε σχέση με τις αξιώσεις του για απώλεια απολαβών αλλά και προς υποστήριξη των θέσεων του για τραυματισμούς και συνεχή ταλαιπωρία από το ατύχημα, ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε δέσμη από διάφορα παραπεμπτικά και άδειες ασθενείας από τον Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΕ2) που κατατέθηκαν ως δέσμη Τεκμήριο 5. Αυτή αποτελείται από: (
- i)παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 31.12.2012 για «διάστρεμμα ΑΜΣΣ + ΟΜΣΣ από τροχαίο. Παραπομπή για φ/θεραπεία», (
- ii)άδεια ασθενείας ημερομηνίας 31.12.2012 για την περίοδο από 31.12.2012 μέχρι 31.1.2013 για «διάστρεμμα ΑΜΣΣ + ΟΜΣΣ από τροχαίο», (iii) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 31.1.2013 για την περίοδο από 31.1.2013-28.2.2013 για «εμμένουσα μετατραυματική αυχεναλγία + οσφυαλγία», (
- iv)παραπεμπτικό για MRI ΟΜΣΣ ημερομηνίας 25.2.2013, (
- v)άδεια ασθενείας ημερομηνίας 1.3.2013 για την περίοδο από 1.3.2013 μέχρι 31.3.2013 για «διάστρεμμα ΑΜΣΣ και ΟΜΣΣ από τροχαίο», (
- vi)άδεια ασθενείας ημερομηνίας 29.3.2013 για την περίοδο από 1.4.2013 μέχρι 30.4.2013 για «εμμένουσα μετατραυματική οσφυαλγία για ΑΡ επί ΚΜΔ Ο4-5 και Ο5-4», (vii) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 30.4.2013 για την περίοδο από 1.5.2013 μέχρι 31.5.2013 για «εμμένουσα μετατραυματική οσφυαλγία επί ΚΜΔ», (viii) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 31.5.2013 για την περίοδο από 1.6.2013 μέχρι 30.6.2013 για «εμμένουσα μετατραυματική οσφυαλγία για συνέχεια αγωγής», (
- ix)παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 2.5.2014 που καταγράφει «κρίση οξείας οσφυαλγίας. Παραπομπή για 10 συνεδρίες φυσιοθεραπείας. Μαλάξεις, υπέρηχος, ρεύματα.», (
- x)άδεια ασθενείας ημερομηνίας 2.5.2014 για την περίοδο από 1.5.2014 μέχρι 31.5.2014 για «κρίση οξείας μετατραυματικής οσφυ-αυχεναλγίας», (
- xi)άδεια ασθενείας ημερομηνίας 30.5.2014 για την περίοδο από 1.6.2014 μέχρι 30.6.2014 για «εμμένουσα μετατραυματική οσφυ-αυχεναγλία», (xii) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 30.6.2014 για την περίοδο από 1.7.2014 μέχρι 31.7.2014 για «εμμένουσα μετατραυματική οσφυ-αυχεναλγία. Συνέχιση αγωγής», (xiii) παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 4.7.2014 που καταγράφει «κρίση οξείας μετατραυματικής οσφυαλγίας. Συνίστανται φυσιοθεραπείες ενδυνάμωσης, αντιφλεγμονώδους δράσης και μυοχαλάρωσης. 20 θεραπείες», (xiv) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 1.8.2014 για την περίοδο από 1.8.2014 μέχρι 31.8.2014 για «μετατραυματική αυχεναλγία και οσφυαλγία», (
- xv)παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 6.4.2015 που καταγράφει «οξεία οσφυαλγία με έντονο μυικό πόνο και δυσκαμψία οσφύος. Παραπομπή για φυσιοθεραπεία - 12 συνεδρίες. Μαλάξεις, υπέρηχος, ρεύματα.», (xvi) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 6.4.2015 για την περίοδο από 6.4.2015 μέχρι 5.5.2015 για «κρίση οξείας ασφυ αυχεναλγίας. Ανάπαυση, φαρμ αγωγή, φυσιοθεραπεία για 1 μήνα», (xvii) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 6.5.2015 για την περίοδο από 6.5.2015 μέχρι 5.6.2015 για «εμμένουσα οσφυαλγία επί δισκοκήλης ΟΜΣΣ», (xviii) παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 27.4.2016 για «οξεία μετατραυματική οσφυαλγία και αυχεναλγία. Παραπομπή για 12 φυσιοθεραπείες. Μαλάξεις, υπέρηχοι, ηλεκτροθεραπεία», (xix) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 27.4.2016 για την περίοδο από 27.4.2016 μέχρι 26.5.2016 για «κρίση οξείας ασφυο αυχεναλγίας», (
- xx)άδεια ασθενείας ημερομηνίας 25.5.2016 για την περίοδο από 27.5.2016 μέχρι 26.6.2016 για «εμμένουσα οσφυο αυχεναλγία», (xxi) παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 8.5.2017 για «κρίση οξείας οσφυαλγίας. Παραπομπή για 10 (δέκα) συνεδρίες φυσιοθεραπείας. Μαλάξεις, υπέρηχοι, ηλεκτροθεραπεία», (xxii) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 8.5.2017 για την περίοδο από 8.5.2017 μέχρι 28.5.2017 για «κρίση οξείας οσφυαλγίας επί δισκοπάθειας Ο3-4. Ανάπαυση - κλινοστατισμός. (xxiii) παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία ημερομηνίας 10.6.2018 για «κρίση οξείας οσφυαλγίας. Παραπομπή για 10 (δέκα) συνεδρίες φυσιοθεραπείας. Μαλάξεις, υπέρηχοι, ηλεκτροθεραπεία», (xxiv) άδεια ασθενείας ημερομηνίας 10.6.2018 για την περίοδο από 10.6.2018 μέχρι 5.7.2018 ένεκα «κρίσης οξείας οσφυαλγίας», (xxv) παραπεμπτικό ημερομηνίας 20.10.2021 για MRI ΟΜΣΣ. Πριν προχωρήσω να σημειώσω ότι ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε και αντίγραφο της κατάστασης μισθοδοσίας της συζύγου του για τον Νοέμβριο 2012, Τεκμήριο 12. Κατά την κυρίως εξέταση του ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε δύο εκθέσεις ακτινολογικών εξετάσεων καθώς και δύο εκθέσεις αξονικής τομογραφίας μαζί με σχετικό τιμολόγιο, που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 6. Οι εκθέσεις ακτινογραφίας υπογράφονται από κάποιο Δρ. Στ. Κρασσά και φέρουν και οι δύο ημερομηνία 8.1.2013. Η πρώτη έκθεση αφορά ακτινογραφίας οσφυϊκής μοίρας ΣΣ. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της: «Παρατηρούνται αλλοιώσεις σπονδυλέσεως με στένωση του Ο5-Ι1 μεσοσπονδύλιου διαστήματος. Δεν παρατηρείται εικόνα σπονδυλόλυσης ή σπονδυλολισθήσεως. Παρατηρείται μικρού βαθμού σκολίωσης προφανώς λόγω μυϊκού σπασμού. Εικόνα κατάγματος δεν παρατηρείται.» Η δεύτερη έκθεση αφορά ακτινογραφία αυχενικής μοίρας ΣΣ. Σε αυτήν καταγράφονται τα εξής: «Παρατηρούνται αλλοιώσεις σπονδυλώσεως χωρίς να παρατηρείται στένωση των ορατών μεσοσπονδύλιων διαστημάτων. Δεν παρατηρείται εικόνα σπονδυλόλυσης ή σπονδυλολισθήσεως. Παρατηρείται μικρού βαθμού σκολίωση και εξάλειψης της φυσιολογικής αυχενικής λόρδωσης, προφανώς λόγω μυϊκού σπασμού. Εικόνα κατάγματος δεν παρατηρείται.» Η πρώτη έκθεση αξονικής τομογραφίας είναι ημερομηνίας 26.2.2013 του Κέντρου Μαγνητικής Τομογραφίας Diagnosis που υπογράφεται από κάποιο Γ. Βορκά. Στην έκθεση αυτή αναγράφονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Παρατηρείται απώλεια του φυσιολογικού σήματος των Ο3-Ο4 και Ο4-Ο5 μεσοσπονδύλιων δίσκων, ενδεικτικό αφυδάτωσης τους. Ειδικότερα στο επίπεδο Ο3-Ο4 μεσοσπονδύλιου διαστήματος διακρίνεται αριστερή οπισθοπλάγια προβολή του δίσκου που πληρεί το αριστερό πλάγιο κόλπωμα και προκαλεί ικανού βαθμού στένωση του αριστερού σπονδυλικού τρήμματος, ασκώντας ήπια πίεση επί του εξερχόμενου Ο3 νεύρου. Επίσης στο επίπεδο του Ο4-Ο5 μεσοσπονδύλιου διαστήματος σημειώνεται η παρουσία μικρού βαθμού οπισθοπλάγιου bulging του δίσκου που παρεκτοπίζει ελαφρώς τον μηνιγγικό σάκο οπισθίως και προκαλεί μικρού βαθμού στένωση των σπονδυλικών τρημμάτων σε συνδυασμό με υπερτροφικές αλλοιώσεις των αποφυσιακών αρθρώσεων, χωρίς όμως να ασκεί πίεση επί των αντίστοιχων νεύρων. Δεν αναδεικνύεται δισκική προβολή στα επίπεδα Ο1-Ο2, Ο2-Ο3 και Ο5-Ι1 μεσοσπονδύλιων διαστημάτων. Τα σπονδυλικά σώματα απεικονίζονται φυσιολογικά σε σήμα και μορφολογία, χωρίς αλλοιώσεις του οστικού μυελού. Συμπέρασμα: Απεικονιστικά ευρήματα αριστερής οπισθοπλάγιας δισκικής προβολής στο επίπεδο του Ο3-Ο4 μεσοσπονδύλιου διαστήματος που πληρεί το αριστερό πλάγιο κόλπωμα και προκαλεί ικανού βαθμού στένωση του αριστερού σπονδυλικού τρήμματος, ασκώντας πίεση επί του εξερχόμενου Ο3 νεύρου. Συνίσταται συσχέτιση με τα ευρύματα της κλινικής εξέτασης.» Η έκθεση αυτή συνοδεύεται από τιμολόγιο ημερομηνίας 13.3.2013 για ποσό €300. Η δεύτερη έκθεση για εξέταση MRI του Ενάγοντα 1 που περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 6 αφορά εξέταση που διενεργήθηκε στις 21.10.2021. Η έκθεση αυτή υπογράφεται από τον Dr George Markides, Diagnostic Radiology Consultant. Στο κείμενο της έκθεσης, μεταξύ άλλων, αναφέρονται τα εξής: «Comparison is made with the images of an external MRI study performed on the 26/02/2013. [.] L3-L4 interspace: No significant changes are noted compared to the previous MRI study. [.] L4-L5 interspace: Evidence of progressive left posterolateral disc protrusion that now seems to cause partial effacement of the left lateral recess and indentation of the left descending L5 nerve root. [.] L5-S1 interspace: A progressive posterior disc protrusion is noted compared to the previous MRI study which now abuts the left descending S1 nerve root without causing significant compression. However the disc not seems to enter the right neural foramen, compressing the right exiting L5 nerve root.» Κατά την διάρκεια της μαρτυρίας του ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε ιατρική βεβαίωση ημερομηνίας 8.4.2013 κάποιου Δρ. Γ. Ιωάννου, νευροχειρούργου, Τεκμήριο 8, όπου μεταξύ άλλων αναφέρονται τα εξής: «Ο [Ενάγοντας 1] 40 ετών εκ Λεμεσού προσήλθε στο ιατρείο μου στη Λεμεσό στις 15/01/2013 μετά από αναφερόμενο τροχαίο που έγινε στις 31/12/2012. [.] Νευροαπεικονιστικός έλεγχος οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης: 1. Αριστερή οπισθοπλάγια δισκοκήλη στο επίπεδο Ο3-Ο4 που προκαλεί στένωση του αριστερού μεσοσπονδύλιου τμήματος και πίεση της Ο3 αριστερής ρίζας. 2. Οπίσθια δισκοκήλη στο επίπεδο Ο4-Ο5 που προκαλεί στένωση στα μεσοσπονδύλια τρήματα δεξιά και αριστερά με μικρή πίεση στις ρίζες και το νωτιαίο σάκο. Σύσταση για φαρμακευτική αγωγή, ανάπαυση, αποφυγή άρσης βαρέων αντικειμένων, αποφυγή χειρονακτικής εργασίας, και αποφυγή κινήσεων που θα επιφέρουν κραδασμούς της σπονδυλικής στήλης. Ο ασθενής δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες λόγω επίτασης της αυχεναλγίας, ραχιαλγίας και οσφυαλγίας μετά την κάκωση της θωρακικής και οσφυικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και εμφανίζει έντονο άλγος παρασπονδύλικών μυών και μυών του κορμού που επιτείνεται με την κίνηση. Εκ της ψηλαφίσεως διαπιστώνεται σύσπαση των παρασπονδυλικών οσφυικών μυών. Η αποφυγή των ανωτέρω και η προσαρμογή της καθημερινότητας του ασθενούς στις ιατρικές οδηγίες κρίνεται απαραίτητη ώστε να αποφευχθεί στο μέτρο του δυνατού η επιδείνωση της κατάστασης του. ΠΡΟΝΓΩΣΗ Η υπινιακή κεφαλαλγία, η αυχεναλγία, η ραχιαλγία, το άλγος παρασπονδύλικων μυών και μυών του κορμού εμφανίζονται συχνά απροειδοποίητα χωρίς να σχετίζονται απαραίτητα με κάματο και δυσχεραίνουν κατά πολύ την καθημερινότητα του και πιθανόν να μην μπορεί να αντεπεξέλθει. Η κατάσταση του ασθενούς παραμένει στάσιμη και πιθανόν να παραμείνει μόνιμη και αμετάβλητη στο μέλλον.[.]» Στην έκθεση αυτή ο συντάκτης επίσης καταγράφει ότι τα ιατρικά έξοδα του ανέρχονται σε €500 που αντιστοιχούν στα έξοδα έκδοσης του πιστοποιητικού και κόστος 4 επισκέψεων. Ο Ενάγοντας 1 κατέθεσε επίσης δέσμη εγγράφων, Τεκμήριο 9, που αφορά φυσιοθεραπείες. Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει 3 αποδείξεις είσπραξης για έξοδα φυσιοθεραπείας καθώς και διάφορα σημειώματα/βεβαιώσεις αναφορικά με διενέργεια φυσιοθεραπειών. Οι αποδείξεις είσπραξης εκδόθηκαν και οι τρεις στις 11.11.2021 από κάποιο Παντελή Ηροδότου, φυσιοθεραπευτή. Η 1η απόδειξη αφορά τον Ενάγοντα 3 και αναφέρεται σε διενέργεια 20 συνεδριών για ποσό €600 που φαίνεται να εισπράχθηκε σε μετρητά. Η 2η απόδειξη αφορά τον Ενάγοντα 1, αναφέρεται σε 132 συνεδρίες για ποσό €3.960. Στην απόδειξη αυτή αναγράφονται επίσης τα εξής «στον ασθενή μέχρι 1/11/2018 έγιναν 132 συνεδρίες που αντιστοιχούν στο πιο πάνω ποσό. Εκκρεμούν μέχρι σήμερα για τα υπόλοιπα έτη από 2019-2021 ακόμα 31 θεραπείες. Θα εξοφληθούν στο τέλος της δίκης.» Η 3η απόδειξη αφορά την Ενάγουσα 2, και είναι για ποσό €1.050 που αντιστοιχεί, σύμφωνα με τα εκεί γραφόμενα, σε 35 συνεδρίες. Το Τεκμήριο 8 περιλαμβάνει επίσης σημειώματα/βεβαιώσεις από κάποιο Λάζαρο Ηροδότου, φυσιοθεραπευτή, δηλαδή από άλλο πρόσωπο από εκείνο που εξέδωσε τις προαναφερόμενες αποδείξεις. Το 1ο σημείωμα αφορά τον Ενάγοντα 1 και έχει ημερομηνία 9.12.2013. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι: «Βεβαιώνω ότι ο πιο πάνω ασθενής άρχισε συνεδρίες φυσικοθεραπείας στις 04/03/13 μετά από παραπομπή του από τον ιατρό για προβλήματα όπως -Δισκοκήλη Ο3-Ο4-Ο5 -Πίεση ρίζας Ο5 -Διάστρεμμα μαλακών μορίων οσφύος -Διάστρεμμα μαλακών μορίων αυχένος. [.] Στον ασθενή έγιναν 39 συνεδρίες φυσικοθεραπείας εως τώρα αξίας τριάντα
(30)ευρώ έκαστη. Σύνολο 39 χ 30 = 1170€» Το 2ο σημείωμα αφορά επίσης τον Ενάγοντα 1, έχει ημερομηνία 3.9.2014 και αναφέρει τα εξής, μεταξύ άλλων: «Ο πιο πάνω ασθενής προσήλθε στο γραφείο μου κατόπιν νέας εντολής-παραπομπής ιατρού για έναρξη νέων συνεδριών στις 15.05.2014 φυσικοθεραπείας μετά από προαναφερόμενο παλαιό τροχαίο ατύχημα που υπέστη στις 31.12.12 και παραπονείτο για ανυπόφορο άλγος στον αυχένα και στη μέση. Ιατρική γνωμάτευση: προβολή Ο3, Ο4, Ο5.[.] Ο ασθενής αποτελεί ιδιάζουσα περίπτωση αφού η εξέλιξη της πάθησης του είναι σταθερή μεν αλλά χρονοβόρα με συνέπεια τη καθημερινή του ταλαιπωρία και την απομάκρυνση του από τις καθημερινές του δραστηριότητες εξαιτίας της χωλότητας και του ανυπόφορου κατά τον ασθενή άλγους που παράγετε ακόμη και στις πιο απλές κινήσεις. Στον ασθενή έγιναν στο σύνολο σαράντα και μια συνεδρίες φυσικοθεραπείας οι οποίες κοστολογούνται προς τριάντα ευρώ έκαστη. Σύνολο: 41 χ 30 = 1230 ευρώ» Το 3ο σημείωμα επίσης αφορά τον Ενάγοντα 1, είναι ημερομηνίας 1.11.2018 και αναφέρει τα εξής: «Βεβαιώνω ότι ο ασθενής μετά από ατύχημα που είχε στις 31/12/2012 με επισκεπτόταν για φυσικοθεραυτικές παρεμβάσεις (βλέπε παλαιότερες βεβαιώσεις). Κατά το έτος 2015 του έγιναν σύνολο 12 συνεδρίες, κατά το 2016 15 συνεδρίες, κατά το 2017 13 συνεδρίες και κατά το τρέχον έτος 12 φυσικοθεραπείες ως συνέπεια της έξαρσης του προβλήματος που προήλθε από το ατύχημα στις 31/12/2012. Σύνολο ετών 2015 έως σήμερα 52 συνεδρίες κοστολογημένες προς 30ευρώ έκαστη. Σύνολο 1560€» Δύο σημειώματα της δέσμης, Τεκμήριο 9 αφορούν την Ενάγουσα 2. Το 1ο εκ των δύο εκδόθηκε στις 11.4.2014 αναφέρονται τα εξής: «Βεβαιώνω ότι η πιο πάνω ασθενής με επισκέφθηκε στις 23/01/13 μετά από ιατρική παραπομπή για προβλήματα που προέκυψαν μετά από τροχαίο -πόνος στην ΑΜΣΣ -διάστρεμμα στην ΑΜΣΣ Στην ασθενή έγιναν συνολικά σαράντα
(40)συνεδρίες φυσικοθεραπείας [.] αξίας τριάντα
(30)ευρώ έκαστη. 40 χ 30 = 1200€» Το 2ο σημείωμα που αφορά την Ενάγουσα 2 έχει ημερομηνία 29.10.2014 και αναφέρει, μεταξύ άλλων: «Η πιο πάνω ασθενής ξεκίνησε συνεδρίες φυσικοθεραπείας στις 03.01.2013 κατόπιν εντολής ιατρού μετά από αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα, με διάγνωση: -διάστρεμμα ΑΜΣΣ με θλάση των αυχενικών παρασπονδυλικών και ωμορραχιαίων μυών. Στην ασθενή κατά τους μήνες Γεννάρη, Φλεβάρη και Μάρτη έγιναν σύνολο εικοσιτρεις συνεδρίες φυσικοθεραπείας [.] Η ασθενής επίσης μέχρι σήμερα 29.10.14 με επισκέφθηκε ακόμη δώδεκα φορές όπου και πραγματοποιούσαμε συνεδρίες φυσικοθεραπείας. Στην ασθενή έγιναν στο σύνολο τριανταπέντε συνεδρίες οι οποίες κοστολογούνται προς τριάντα ευρώ έκαστη. Σύνολο 35 χ30 = 1050ευρω» Στο Τεκμήριο 9 υπάρχουν, τέλος, δύο σημειώσεις που αφορούν τον Ενάγοντα 3 ημερομηνίας 11.4.2013. Στην 1η, αναφέρονται τα εξής: «Βεβαιώνω ότι ο πιο πάνω ασθενής με επισκέφθηκε στις 23/01/13 μετά από ιατρική παραπομπή για προβλήματα που προέκυψαν μετά από τροχαίο -Διάστρεμμα - θλάση ΑΜΣΣ -Θλάση πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος -εκχυμώσεις πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος. Στον ασθενή έγιναν δεκαπέντε
(15)συνεδρίες φυσικοθεραπείας [.] αξίας τριάντα
(30)ευρώ έκαστη. 15 χ 30 = 450€» Στη 2η σημείωση που αφορά τον Ενάγοντα 3, η οποία έχει ημερομηνία 9.3.2013, αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Ο πιο πάνω ασθενής ξεκίνησε συνεδρίες φυσικοθεραπείας στις 03.01.2013 κατόπιν εντολή ιατρού μετά από αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα με διάγνωση: -Θλάση πρόσθιων θωρακικών μυών -εκχυμώσεις πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος Στον ασθενή έγιναν στο σύνολο είκοσι συνεδρίες φυσικοθεραπείας [.] Οι συνεδρίες φυσικοθεραπείας χρεώνονται προς τριάντα ευρώ έκαστη. Σύνολο: 20 χ 30 = 600 ευρώ» Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι κατά την κυρίως εξέταση του, ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε ιατρικές εκθέσεις του Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΥ2) σε σχέση με τον ίδιο καθώς και σε σχέση με τους υπόλοιπους Ενάγοντες 2-
- Οι εκθέσει αυτές κατατέθηκαν ως δέσμη, Τεκμήριο
- Στο περιεχόμενο των εκθέσεων αναφέρομαι πιο κάτω, κατά την αναφορά μου στη μαρτυρία του Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΥ2). Ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε, περαιτέρω και αστυνομική έκθεση που εξασφάλισε σε σχέση με το επίδικο ατύχημα, Τεκμήριο
- Σύμφωνα με τη συνοπτική έκθεση των γεγονότων, όπως καταγράφεται στην αστυνομική έκθεση: «Την 31/12/2012 και περί ώρα 1255 προσήλθε στον σταθμό ο [Ενάγοντας 1] και ανάφερε ότι την ίδια μέρα και περί ώρα 1115 είχε σταθμευμένο το αυτοκίνητο του με αριθμούς εγγραφής [ ] στην οδό Σωφρόνη Σωφρονίου με νότια πορεία στην αριστερή άκρια του δρόμου. Σε αυτό ευρίσκονταν ο ίδιος, ως οδηγός, ως συνοδηγός η σύζυγος του [Ενάγουσα 2] και τα παιδιά του [Ενάγοντες 3-6]. Σε κάποια στιγμή το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΚΡΤ 684 το οποίο οδηγείτο από την [Εναγόμενη 1] στην οδό Σωφρόνη Σωφρονίου κινήθηκε με όπισθεν ταχύτητα, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί ελαφρά στο πίσω του μέρος. Η οδηγός του αυτοκινήτου [ ] ανάφερε ότι ενώ κινείτο με βόρεια πορεία στην πιο πάνω οδό, σε κάποιο σημείο του δρόμου κινήθηκε με όπισθεν ταχύτητα με αποτέλεσμα να συγκρουστεί στο αυτοκίνητο με αρ. εγγρ. [ ]. Επίσης ανάφερε ότι κοίταξε σε αυτό και δεν επέβαινε κανείς. Σε μεταγενέστερο χρόνο [ο Ενάγοντας 1] ανέφερε το δυστύχημα στον Αστ. 2617 Π. Ευαγόρου της Τροχαιας Λεμεσού. Επίσκεψη στη σκηνή και σχεδιάγραμμα δεν έγιναν ως επίσης και έλεγχος αλκοόλης. Η υπόθεση αρχειοθετήθηκε στον φάκελο τον 'Μη καταχωρηθέντων δυστυχημάτων' της τροχαίας Λεμεσού.» Αυτή ήταν, συνοπτικά, η μαρτυρία που έδωσε κατά την κυρίως εξέταση του ο Ενάγοντας. Κατά την αντεξέταση του αμφισβητήθηκε η αλήθεια των αναφορών του ότι ο ίδιος και τα άλλα μέλη της οικογένειας του ήταν εντός του οχήματος τους κατά τον χρόνο του ατυχήματος. Αμφισβητήθηκε επίσης η μαρτυρία και τα έγγραφα που παρουσίασε αναφορικά με τους τραυματισμούς που ισχυρίζονται οι Ενάγοντες και τα ποσά που διεκδικούν. Μεγάλο μέρος της αντεξέτασης εστιάστηκε στις συνθήκες του ατυχήματος. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1 στο σημείο υπήρχαν δύο συγγενικά του σπίτια, ο ίδιος πάρκαρε στο δρόμο μπροστά τους, με κατεύθυνση ώστε η πόρτα του συνοδηγού να είναι πιο κοντά στα σπίτια. Πρόσθεσε ότι ο 12χρονος υιός του, Ενάγοντας 3 καθόταν στη θέση του συνοδηγού ενώ η σύζυγος του, Ενάγουσα 2, καθόταν στο πίσω κάθισμα, πίσω από τον συνοδηγό. Ακολούθησε και η εξής συζήτηση μεταξύ του συνηγόρου των Εναγόμενων 1 & 2 και του Ενάγοντα 1 : «Ε: Και κύριε μάρτυς λέτε μας ότι εκατέβηκε ο δωδεκάχρονος που το αυτοκίνητο και δεν κατέβηκε ο πατέρας να δει για τη σύγκρουση; Α: Να απαντήσω Εντιμοτάτη ότι και το αναφέρω στη γραπτή μου δήλωση ότι όταν χτυπηθήκαμε για εμάς είναι αιφνίδιο αυτό το τράνταγμα. Κατ΄αρχήν τα παιδάκια πίσω άρχισαν να κλαίνε τα μικρά, η πρώτη κίνηση που είχα κάνει ήταν για τα μωρά μου και γύρισα πίσω και λέω τι έγινε; Αμάν. Βγαίνει ο μικρός έξω να δει και βλέπει ο μικρός, μιλώ για τον συνοδηγό, τον Κ. μου βγαίνει από το όχημα και βλέπει ένα αυτοκίνητο πίσω και άκουα που της έλεγε της κυρίας, εγώ δεν ήξερα εκείνη τη στιγμή αν ήταν κυρία ή κύριος, αλλά άκουα που έλεγε 'κυρία μου, μας χτυπήσετε' και άκουσα τη φωνή που έλεγε η κυρία 'δεν υπάρχει τίποτε' και έφυε. Είχε περίπτωση κυρία Πρόεδρε αν μου εδίεννε χρόνο την ευκαιρία να μην κατεβώ κάτω και να έρθω σε επικοινωνία με την κυρία. Ε: Δηλαδή κατέβηκε ο γιος σας κύριε μάρτυς ο δωδεκάχρονος και εσύ έμεινες μέσα στο αυτοκίνητο; Α: Απάντησα. [.] Ε: Και παρ' όλα αυτά εσείς αφήκατε τον γιο σας αφού έγινε τούτο ούλλο το πράγμα μες τη βροχή να κατεβεί και να κάνει ότι ισχυρίζεστε ότι έκανε; [.] Α: Κυρία Πρόεδρε σκεφτείτε το, απευθύνομαι στον συνάδελφο και τον ρωτώ. Σε περίπτωση που είσαι στο αυτοκίνητο με τα παιδάκια σου αιφνιδιαστικά να χτυπιέται το όχημα πίσω χωρίς να είσαι έτοιμος να αντιμετωπίσεις, νιώθεις τράνταγμα, ένα τράνταγμα, χτυπά και το κεφάλι μου εμένα προσωπικά, το μέτωπο μου στον ανεμοθώρακα από το τράνταγμα και γυρίζω πίσω γιατί εκλαίαν τα μωρά. Αυτά όλα έγιναν σε δευτερόλεπτα μέσα, οπόταν ενστικτωδώς βγήκε ο γιός μου έξω από την πόρτα του συνοδηγού και εκεί σας ανέφερα αυτά που ανέφερα πριν και το όχημα έφυγε από εκεί μέχρι να δω με τα παιδάκια και να κατεβώ από το αυτοκίνητο έφυγε από την σκηνή. [.] Α: Κυρία Πρόεδρε, δεν είχε στο νου του το μωρό ότι είχε να σηκωστεί να φύγει [η Εναγόμενη 1]. Βγήκε να δει τι συνέβηκε και είχαμε ταρακουνηθεί έντονα. Ε: Τα νούμερα του αυτοκινήτου ποιος τα κράτησε; Α: Το μωρό.» Όταν ο συνήγορος των Εναγόμενων 1 & 2 υπέβαλε στον Ενάγοντα 1 ότι λέει ψέματα πως ήταν μέσα το αυτοκίνητο οι Ενάγοντες 1-6 κατά το ατύχημα, ο Ενάγοντας 1 απάντησε ως εξής: «Εγώ σας λέω ότι η πελάτισσα σας η ίδια όταν με πήρε τηλέφωνο μετά που έφυγε από την σκηνή, μιλούμε για παραμονή Πρωτοχρονιάς Εντιμοτάτη και όταν όλη η οικογένεια ήταν αναστατωμένη εκείνη τη μέρα που είναι μέρα χαράς, τρέχαμε να πάμε σε γιατρούς, πήγα εγώ προσωπικά στην Αστυνομία, έκανα την καταχώρηση και με πήρασιν και η ίδια η Εναγόμενη 1 και μου απολογήθηκε και μου ζήτησε συγγνώμη από το τηλέφωνο, νύχτα τωρά όταν την βρήκαμε και μου είπε ότι επειδή Εντιμοτάτη 'είχα να κάνω φαγητά για τους συγγενείς, για τους φίλους και την οικογένεια, ξέρετε είδα ότι δεν έχετε ζημιά και σηκώστηκα και έφυα. Μην ανησυχείτε θα τα καλύψει η ασφαλιστική μου εταιρεία'» Ακολούθως, κατατέθηκε σειρά αλληλογραφίας μεταξύ των συνηγόρων των δύο πλευρών, Τεκμήρια 14-
- Η αλληλογραφία ξεκινά με επιστολή ημερομηνίας 25.6.2013 (Τεκμήριο 14) από τον δικηγόρο των Εναγόντων 1-6 προς το δικηγόρο των Εναγόμενων 1 & 2 και σε αυτή υπάρχει αναφορά στην τηλεφωνική επικοινωνία που έγινε την μέρα του ατυχήματος μεταξύ του Ενάγοντα 1 και της Εναγόμενης
- Θέση του δικηγόρου των Εναγόντων είναι ότι κατά την διάρκεια της συνομιλίας αυτής η Εναγόμενη 1 παραδέχτηκε ότι είχε συνομιλήσει στη σκηνή με άτομο που είχε εξέλθει του οχήματος του Ενάγοντα
- Ζητείται η συγκατάθεση του συνηγόρου των Εναγόμενων για αποκάλυψη της εν λόγω τηλεφωνικής επικοινωνίας. Στην απαντητική επιστολή ημερομηνίας 25.6.2013, Τεκμήριο 15, ο συνήγορος των Εναγόμενων 1 & 2 αρνείται ότι η Εναγόμενη 1 είχε αναφέρει ότι εξήλθε επιβάτης από το όχημα και υποστηρίζει δεν υπήρχε κανείς στο αυτοκίνητο του Ενάγοντα
- Δηλώνει επίσης ότι συμφωνεί με την αποκάλυψη της τηλεφωνικής συνδιάλεξης. Ακολουθούν άλλες επιστολές όπου η πλευρά των Εναγόντων υποστηρίζει ότι η ΑΤΗΚ δεν είχε καταγράψει τη συνομιλία και η πλευρά των Εναγομένων υποστηρίζει ότι η άρνηση παρουσίασης της οφείλετε στο ότι οι ισχυρισμοί του Ενάγοντα 1 για το περιεχόμενο της συνομιλίας είναι ψευδείς. Αναφορικά με την απώλεια απολαβών που ισχυρίζεται ο Ενάγοντας 1, ζητήθηκε από τον Ενάγοντα 1 να παρουσιάσει αναλυτική κατάσταση αποδοχών από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για το έτος
- Η απάντηση του Ενάγοντα 1 ήταν «έχω και για το '13 έχω μέχρι και σήμερα. Μπορούν να έρτουν οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις να φέρουν αυτά τα πράγματα.» Του ζητήθηκε ακολούθως να παρουσιάσει το έντυπο που υποβλήθηκε από τον γιατρό του σε σχέση με όλες τις περιόδους απουσίας από την εργασία του με άδεια ασθενείας ένεκα του ατυχήματος. Ο Ενάγοντας 1 απάντησε «υπάρχουν όλα τεκμήρια στον φάκελο του Δικαστηρίου. Όλα τα τεκμήρια μέσα με τα παραπεμπτικά, τις άδειες που έδινε ο γιατρός.[.] Ότι έχει σε σχέση με τις κοινωνικές ασφαλίσεις διατηρείται στον φάκελο Κοινωνικών Ασφαλίσεων [.] Για να μπορέσω να λάβω επίδομα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις έδωσα ότι μας ζήτησαν και βρίσκονται στον φάκελο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων.» Του ζητήθηκε να διευκρινίσει ποια ακριβώς περίοδο απουσίαζε από την εργασία του με άδεια ασθενείας και ο Ενάγοντας 1 ανέφερε «γράφει μέσα στα παραπεμπτικά όλα, αλλά τον πρώτο καιρό ήταν νομίζω πέντε, έξι μήνες νομίζω; Και ακολούθως ήταν κατά διαστήματα σε διάφορες χρονιές γιατί παρουσίαζα κάποιες εξάρσεις, πόνο, ενοχλήσεις και αναγκαζόμουν να μείνω στο κρεβάτι, είτε να μείνω σπίτι λόγω ενοχλήσεων και έκανα φυσιοθεραπείες μεταξύ άλλων.» Ρωτήθηκε τότε ο Ενάγοντας 1, που τυγχάνει να είναι δικηγόρος, κατά πόσο το αρχικό αυτό διάστημα των πέντε, έξι μηνών στο οποίο αναφέρθηκε προσερχόταν στην εργασία του. Ακολούθησε η εξής συζήτηση: «Α: Κυρία Πρόεδρε, την πλειοψηφία των ημερών δεν πήγαινα, αλλά τώρα αν έρχετουν, επερνούσα από το γραφείο μου, γιατί μιλούμε για ένα γραφείο, δεν είναι τεράστιο, είναι μικρό γραφείο, έλεγχα, εγώ είμαι βασικά ο κεντρικός δικηγόρος που χειρίζομαι τις υποθέσεις, έλεγχα τα φαξ μου έτσι απλά για πολύ λίγο χρόνο και πήγαινα σπίτι πίσω. Ε: Ποιός χειρίζετουν τις υποθέσεις σας κύριε μάρτυς; Α: Οι άλλοι συνάδελφοι ή κάποιες φορές όταν είχε τόση δυσκολία μπορούσε να έρθω εγώ να κάνω μια τυπική εμφάνιση στο Δικαστήριο για μερικές φορές μόνο όμως. Ε: Ποιοι συνάδελφοι σας; Α: Είτε η Εύα Ζήνωνος, είτε η αδερφή μου Γιάννα Κλεάνθους, είτε ο Θεόδουλος Αδάμου, όσους θυμούμαι τώρα κυρία Πρόεδρε. Ο Νικόλας Ιωάννου επίσης. Ο Καράτσης Κυριάκος. Ε: Άρα αντιλαμβάνομαι ότι εκείνο το διάστημα κύριε μάρτυς καμία ακρόαση δεν κάνετε εσείς; Α: Δεν μπορώ να θυμούμαι κύριε. Ε: Μπορεί και να κάνετε; Α: Απάντησα. [.] Ε: [.] Στην προτελευταία παράγραφο της παραγράφου 6 [της γραπτής σας δήλωσης] κύριε μάρτυς λέτε ότι επιλέξατε να μειώσετε τον αριθμό των υποθέσεων που αναλαμβάνετε. Α: Μάλιστα. Ε: Μπορείτε να εξηγήσετε λίγο τούτο; Να το πω έτσι εδιώχνετε πελάτες; Α: Να απαντήσω κυρία Πρόεδρε. Να σας πω ότι δεν μεγαλοποιώ τα πράγματα Εντιμοτάτη όσον αφορά τον επηρεασμό που έχει κάνει το να κάθομαι σε μια καρέκλα και να εκτελώ την εργασία μου σύμφωνα με τη σύγχρονη εποχή μέσω του υπολογιστή μου. Αυτό με ταλαιπωρεί πάρα πολλά και πάντοτε κυρία Πρόεδρε για να μπορέσω να έχω, να μείνω όσο περισσότερο χρόνο περνώ στην καρέκλα πρέπει να είναι 90 μοίρες ο πάνω κορμός του σώματος μου με το κάτω μέρος του σώματος μου, διαφορετικά δημιουργά μου ενοχλήσεις. Και το σκύψιμο πάλι της κεφαλής του αυχένα το ίδιο πράγμα μου κάνει. Άρα μου περιορίζει αυτό που μπορούσα να κάνω πιο πριν. Άρα ως ένας ας το πούμε συνειδητός δικηγόρος, ένας δικηγόρος που θέλει να αποφύγει τα ρίσκα αμέλειας επαγγελματικής έχω επιλέξει ουσιαστικά να αναλώσω πιο λίγο χρόνο σε πιο λίγες υποθέσεις. Αυτό θα με βοηθήσει τουλάχιστον να μικράνω τον κίνδυνο μου πάνω στην αμέλεια την επαγγελματική λόγω του περιορισμού που έχω στον οσφύ μου κυρίως και στον αυχένα, τα οποία σήμερα βρίσκονται σε οριακή, σε επιδείνωση βασικά και ο πόνος είναι πιο συχνός. Τα ζω κυρία Πρόεδρε αυτά. Ε: Έχετε να μου δείξετε κάποια κατάσταση κύριε μάρτυς που να δείχνει τη μείωση στον αριθμό των υποθέσεων που αναλαμβάνετε; Α: Τώρα δεν έχω κατάσταση, αλλά τα λέω με κάθε βαρύτητα ευθύνης στην αναφορά μου και μπορεί και από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις να δείξει τη μείωση των ποσών. Ε: Έχετε να μας δείξετε; Α: Δεν έχω τωρά των Κοινωνικών Ασφαλίσεων γιατί αφορούσε για εισοδήματα του '12, οπότε εγώ λέω τα και τα λέω με κάθε βαρύτητα ευθύνης στην γραπτή μου δήλωση και αν χρειαστεί θα φέρω και τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις να δείξω τη μείωση. Ε: Σας παρακαλώ να παρουσιάσετε τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ώστε να αποδείξουν αυτό που λέτε σήμερα στο Δικαστήριο. Α: Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Αναφέρομαι πάντοτε κυρία Πρόεδρε στη μείωση των απολαβών μου. Επηρεάστηκαν και οι απολαβές μου. Δεν ήρτα να ζητήσω όμως, ούτε να απαιτήσω πάνω σε τούτο το κομμάτι. Αυτά τα ξέρω μόνο εγώ, είναι για λλόου μου τούντα πράγματα μόνο.» Αμφισβητήθηκε ότι η βεβαίωση για λήψη παροχής επιδόματος ασθενείας από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις αφορά ασθενείας σχετικές με το επίδικο ατύχημα και ακολούθησαν τα εξής: «Α: Πάντως μου την έκδωσε [τη βεβαίωση] το γραφείο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ε: Και καλώ το γραφείο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων να παρευρεθεί να μαρτυρήσει επί τούτων. Α: Θα το καλέσετε εσείς; Ε: Όχι, σας καλώ να το καλέσετε. κ. Ν. Ιωάννου [συνήγορος Εναγόντων]: Είναι θέμα δικό μας.» Σε σχέση με τα διάφορα ιατρικά πιστοποιητικά που παρουσίασε κατά την κυρίως εξέταση του και που αφορούν δικά του προβλήματα υγείας, ο Ενάγοντας 1 ρωτήθηκε εάν «είναι η θέση σας ότι προήλθαν όλα από το δυστύχημα». Απάντησε ως εξής: «Δεν είμαι γιατρός για να ξέρω, αλλά εκείνο που κατάλαβα και εκείνα που μου είπαν ότι τα συμπτώματα, τα οποία ζούσα ήταν από το δυστύχημα βασικά. Διότι σίγουρα είχαν να αξιολογήσουν την περίπτωση και εμένα και των υπόλοιπων μελών της οικογένειας μου.» Αντεξετάστηκε ο Ενάγοντας 1 αναφορικά και με το κατά πόσο θα δοθεί άλλη μαρτυρία για τις αξιώσεις που εγείρουν οι υπόλοιποι Ενάγοντες. Ρωτήθηκε για τις αναφορές στη γραπτή του δήλωση σε πόνο και ταλαιπωρία και άλλα συμπτώματα των άλλων Εναγόντων. Η απάντηση και η συζήτηση που ακολούθησε ήταν η εξής: «Α: Κύριε μου τα έζησα, ήμουν παρών, άκουσα τα μωρά μου, άκουσα την οικογένεια μου που πονούσαν, τα προβλήματα που εξέφραζαν. Ε: [.] Αναφέρομαι για τη γυναίκα σας κύριε μάρτυς. [.] Ζήσατε τον πονοκέφαλο και την αυχεναλγία τους πόνους της γυναίκας σας κύριε μάρτυρα; Α: Άκουα που ελάλε. Ε: Δεν μπορεί να έρτει να τα πει εκείνη; Α: Έχω απαντήσει. Ε: Αντιλαμβάνομαι ότι θα τα πει και όταν έρθει και αυτή στο Δικαστήριο; Α: Έχω απαντήσει κυρία Πρόεδρε. Ε: Έτσι ώστε να αντεξεταστεί επί τούτων; [.] Σας καλώ να την παρουσιάσετε έτσι ώστε να αντεξεταστεί επί τούτου. Α: Θα έρθουν οι γιατροί να δώσουν μαρτυρία, μην ανησυχείτε. Ε: Αυτή είναι η απάντηση σας; Α: Υπάρχουν συγκεκριμένα κανόνες αποδείξεως τους οποίους τηρήσαμε και θα έρτουν οι γιατροί να δώσουν μαρτυρία που αφορά για όλους μας, τα τραύματα όλων μας και έχετε το δικαίωμα να τους αντεξετάσετε. Ε: Η Ενάγουσα 2 δεν θα παρευρεθεί για να δώσει τη μαρτυρία της; Α: Δεν ξέρω κύριε, θα αποφασίσω με τον δικηγόρο μου. Μέσα σε όλα αυτά πρέπει να λάβουμε υπόψη γενικά και τον χρόνο του Δικαστηρίου. Είναι μια απλή υπόθεση, με την οποία βασανίζουμε το Δικαστήριο. Ε: Έκανε οποιανδήποτε ακτινογραφία κύριε μάρτυς η γυναίκα σας; Α: Δεν θυμούμαι κύριε, τα γράφει μέσα ο γιατρός. Ε: Δεν θυμάστε; Α: Τα λέει ο γιατρός. Ε: Σας λέω ότι δεν έκανε. Συμφωνάτε; Α: Δέστε το πιστοποιητικό σας. Απάντησα. [.] Ε: Ο Ενάγοντας 3 υιός σου έκανε ακτινογραφία; Α: Κύριε δεν θυμούμαι ότι γράφουν τα πιστοποιητικά ισχύουσιν. Ε: Καλά κύριε μάρτυς, δεν είναι εσείς που παίρνετε λέτε στους γιατρούς κύριε; Δεν θυμάστε να μας πείτε; Α: Είπα ότι εγώ έχω φρεσκάρει τη μνήμη μου. Δεν μπορώ να θυμηθώ τώρα σας λέω. Γιατί επιμένετε; Ε: Εσείς το παίρνετε έτσι. Δίνετε μαρτυρία για τα παιδία σας. Α: Απάντησα. Συμφωνώ εγώ με όσα γράφουν οι γιατροί μέσα στα δικά τους πιστοποιητικά.» Αναφορικά με τις αξιώσεις για έξοδα φυσιοθεραπειών των Εναγόντων 1-3 και τα σχετικά έγγραφα που παρουσίασε ο Ενάγοντας 1 κατά την κυρίως εξέταση του, έγινε η εξής συζήτηση κατά την αντεξέταση: «Ε: Για τον Κ. [Ενάγοντα 3] βλέπω ότι είναι στα €600, για εσάς €3.960 και στα €1050 για την Α. Φαντάζομαι πληρώσατε τούτα τα ποσά; Α: Αφού γράφει μετρητά, τα πληρώσαμε. Ε: Παρ' όλα αυτά κύριε μάρτυς παρατηρώ ότι δεν τα δικογραφείτε αυτά. Α: Ούτε τα ζητώ. Ζητώ μόνο εκείνα που δικογραφώ. Ε: Δικογραφείτε €4.500 λιγότερα. Συμφωνείτε μαζί μου; Α: Απάντησα. Ότι δικογραφώ αξιώνω. Θέλω να σημειώσω ότι έπρεπε να γνωρίζεις ότι ως δικηγόρος η αγωγή καταχωρήθηκε πολύ πιο πριν, έπρεπε να γίνει και τροποποίηση κανονικά, αλλά δεν είναι σκοπός το κέρδος σ' αυτήν την υπόθεση. Σκοπός δεν είναι το κέρδος διότι κανένας πόνος και καμία ενόχληση δεν μπορεί να αποκατασταθεί με λεφτά. Ε: Κύριε μάρτυς, πλήρωσε €6.500 από την πούγκα για τις φυσιοθεραπείες και δεν τα θέλεις τούτα τα λεφτά; Α: Στο Δικαστήριο όλα αυτά κύριε άμα τα κάνεις αντιλαμβάνεστε ότι έχουν τη συγκεκριμένη σημασία και εγώ έρχομαι με καθαρά χέρια στο Δικαστήριο και θέλω να δείξω ότι ναι ένα χτύπημα πίσω μπορεί να προκαλέσει όλα αυτά τα πράγματα, τα οποία δεν είναι εξογκωμενα αλλά πραγματικά. [.] Ε: Σου υποβάλλω κύριε μάρτυς ότι ουδέποτε έγιναν αυτές οι φυσιοθεραπείες και των τριών σας και ότι αν έγιναν ως δικηγόρος που είσαι αυτό το ποσό των €4.500 θα το πρόσθετες με αίτηση τροποποίησης στην αγωγή σου. Α: Έχω εξηγήσει και προηγουμένως και είπα σκοπός δεν είναι το κέρδος. Όμως θέλω να αναφέρω το εξής πράγμα. Ήθελες δηλαδή σύμφωνα με τη λογική σου το Δικαστήριο να μην γνωρίζει δηλαδή ότι εγώ σήμερα, μέχρι σήμερα ταλαιπωρούμαι εγώ προσωπικά και ότι με επηρεάζει και στην προσωπική μου και επαγγελματική μου ζωή, αλλά και σε κάτι άλλο κυρία Πρόεδρε. Εγώ έχω ένα πράγμα που αγαπάω πολλά, οι καρδερίνες, πουλάκια, τα οποία εκτρέφω. Τούτο το πράγμα για εμένα είναι παρελθόν. Ήταν η αγάπη μου τούτο το πράγμα πέραν της οικογένειας μου. Τροχάδια, ποδήλατα που έκανα πριν, ποδηλασίες ξέχασ' τα, πάνε περίπατο. Οπόταν πρέπει να ζήσω με όλα αυτά και δεν κάνω τον κακομοίρη, μου το είπαν και οι γιατροί μου και δεν κάνω τον κακομοίρη, είναι με αξιοπρέπεια που το λέω.» Του ζητήθηκε από το συνήγορο των Εναγόμενων 1 & 2 να παρουσιάσει αποδείξεις αναφορικά με έξοδα αγοράς φαρμάκων ή για τα αυχενικά κολλάρα και απάντησε «τώρα μαζί μου δεν έχω αποδείξεις, ούτε φάρμακα, ούτε τα σχετικά. Όμως υπήρχαν παραπεμπτικά.» Ο Ενάγοντας 1 δεν ήταν επίσης σε θέση να θυμηθεί πόση αναρρωτική άδεια είχε λάβει η σύζυγος του, κατά πόσο ήταν 2 μήνες ως δικογραφείται ή εάν ήταν ένας μήνας για τον οποίο υπάρχει αναφορά στο ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΕ2). Αναφορικά με τις ισχυριζόμενες ζημιές στο όχημα του, ο Ενάγοντας 1 ρωτήθηκε σε ποιο σημείο είχε κτυπηθεί το όχημα. Ο Ενάγοντας 1 απάντησε με αναφορά στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- «Α: [.] αυτό όλο ήταν το πλαστικό που είχε χτυπηθεί το όχημα μου πίσω και για να βοηθήσουμε καλύτερα δείχνω το Τεκμήριο 3 και δείχνω τη φωτογραφία πίσω του προφυλακτήρα του πισινού. Ήταν αυτός ο προφυλακτήρας ο πλαστικός που είχε χτυπηθεί από το όχημα της Εναγόμενης με πισινή οδήγηση. Ε: Εννοείτε ότι είχε χτυπηθεί όλο το μήκος του προφυλακτήρα; Α: Ήταν σε διάφορα σημεία. Ήταν, τωρά δεν θυμούμαι ακριβώς, ήταν το πίσω μέρος σε διάφορα σημεία.» Ερωτήθηκε τότε εάν συμφωνεί ότι η ζημιά του οχήματος ήταν στο σημείο του δεξιού sensor στον πισινό προφυλακτήρα. Ο Ενάγοντας απάντησε: «εγώ λέω και επαναλαμβάνω ότι ήταν στην πίσω πλευρά και δείχνω αυτήν τη φωτογραφία που είναι Τεκμήριο 3 του κυρίου Μαρκουλλή. Έχει φωτογραφία και δείχνω τον τρόπο που έχει επιδιορθωθεί το πίσω μέρος του οχήματος που έδειξα προηγουμένως στο Δικαστήριο [.] Έδειξα από την αρχή στο Δικαστήριο ότι ήταν το πίσω μέρος του οχήματος και έχω δείξει και τη φωτογραφία που έβγαλε ο εκτιμητής Νίκος Μαρκουλλής, την πρώτη φωτογραφία στο Τεκμήριο 3, η οποία δείχνει τον πισινό προφυλακτήρα πλαστικού τύπου τα σημεία που επιδιορθώθηκε. Θα έρθει να δώσει μαρτυρία για το θέμα ο κύριος Μαρκουλλής.» Αυτή ήταν η μαρτυρία του Ενάγοντα
- ΜΕ
- Δεύτερος μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόντων ήταν ο Δρ. Β. Κωνσταντίνου, χειρουργός ορθοπεδικός, ο οποίος στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του παρουσίασε το βιογραφικό του σημείωμα, Τεκμήριο
- Ανέφερε ότι οι Ενάγοντες τον είχαν επισκεφθεί στις 31.12.2012 λόγω συμπτωμάτων και τον ενημέρωσαν ότι «μόλις στάθμευσαν το όχημα τους δέχτηκαν έντονο χτύπημα στο πίσω το μέρος του με αποτέλεσμα να υποστούν τράνταγμα και να εμφανίσουν τα αναφερόμενα συμπτώματα που περιγράφονται στις ιατρικές εκθέσεις». Συνεχίζει λέγοντας ότι «η συσχέτιση της συμπτωματολογίας που περιέγραφαν οι Ενάγοντες και που διαπίστωσα στην κλινική εξέταση που τους πραγματοποίησα, δικαιολογείτο να είναι το αποτέλεσμα του υπό αναφορά τροχαίου ατυχήματος.» Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ο ΜΕ2 αναγνώρισε και υιοθέτησε το περιεχόμενο των παραπεμπτικών, αδειών ασθενείας και ιατρικών πιστοποιητικών που εξέδωσε για τους Ενάγοντες, Τεκμήρια 5 και
- Ανέφερε επίσης ότι τα έξοδα του για τις υπηρεσίες που παρείχε στους Ενάγοντες 1-6 ανέρχονται στο ποσό των €2.300 και ότι έλαβε από τον Ενάγοντα 1 την 1.3.2013 ποσό €750 «έναντι εξόδων ατυχήματος». Στο σημείο αυτό τα προχωρήσω σε μια αναφορά στο περιεχόμενο των ιατρικών εκθέσεων του ΜΕ2 για τους Ενάγοντες. Όλες οι εκθέσεις είναι εκτενείς και πολυσέλιδες. Θα παραθέσω κάποια αποσπάσματα που θεωρώ σημαντικά για σκοπούς αξιολόγησης. Αναφορικά με τον Ενάγοντα 1, ο ΜΕ2 ετοίμασε συνολικά 4 εκθέσεις. Η 1η ιατρική έκθεση έχει ημερομηνία 25.2.2013, μέρος Τεκμηρίου
- Σε αυτή, μεταξύ άλλων, ο ΜΕ1 αναφέρει ότι παρακολουθεί τον Ενάγοντα 1 από τις 31.12.2012 μετά από αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα που συνέβη την ίδια μέρα. Αναφέρει επίσης τα εξής: «ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Κατά την πρώτη εξέταση, στο ιατρείο μου ο ασθενής παρουσίαζε τα εξής:
- Ερυθρότητα στη μετωπιαία χώρα από άμεση πλήξη της κεφαλής στα γυαλιά του αυτοκινήτου όπως μου ανέφερε
- Έντονη κεφαλαλγία και ζάλη
- Ναυτία με τάση για εμετό, που επιδεινωνόταν με τις κινήσεις της κεφαλής και του αυχένα
- Τάση για υπνηλία, ενώ δεν ανέφερε να ήταν κουρασμένος πριν το ατύχημα ή να νύσταζε
- Περιορισμό των κινήσεων της ΑΜΣΣ προς όλους τους άξονες
- Έντονο άλγος στην ψηλάφηση των αυχενικών παρασπονδυλικών μυών με αντανάκλαση στους ώμους
- Επώδυνο εύρος κινήσεων των ώμων, κυρίως στην απαγωγή
- Αίσθημα νυγμών στα άνω άκρα
- Αδυναμία ανύψωσης βάρους και με τα δύο χέρια
- Έντονη ευαισθησία στην οσφύ με μυικό σπασμό των παρασπονδυλικών μυών και δυσκαμψία σε κάθε κίνηση κάμψης-έκτασης του κορμού
- Αντανάκλαση του άλγους στο αριστερό ισχίο και κατά μήκος της πορείας του ισχυακού νεύρου αριστερά [..] ΔΙΑΓΝΩΣΗ Σύμφωνα με την κλινική εικόνα, έθεσα τη διάγνωση:
- Εγκεφαλική διάσειση
- Διάστρεμμα της Αυχενικής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης
- Διάστρεμμα της Οσφυικής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης
- Θλάση δέρματος μετωπιαίας χώρας ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στον ασθενή συνέστησα αυστηρή ανάπαυση με παραμονή στο κρεβάτι, περιορισμό των μετακινήσεων του και κάθε εργασίας με καταπόνηση των άνω, κάτω άκρων και του αυχένα μέχρι την αποδρομή των συμπτωμάτων της εγκεφαλικής διάσεισης (ναυτία, ζάλη, τάση για εμετό, υπνηλία). Θεραπευτικά, τοποθετήθηκε ημίσκληρο αυχενικό κολάρο για ακινητοποίηση του αυχένα και χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή, αναλγητική, αντιφλεγμονώδης και μυοχαλαρωτική με ταμπλέτες από το στόμα. Με την αποδρομή της ναυτίας με τη ζάλη και της τάσης για εμετό συνέστησα να ξεκινήσει εντατική φυσιοθεραπεία με σκοπό την λύση του μυικού σπασμού του αυχένα, της οσφύος και την κινησιοθεραπεία για αποκατάσταση της κίνησης των άκρων στον ασθενή συνέστησα να παραμείνει με άδεια ασθενείας από 01/01/2013 μέχρι τις 31/01/2013 ώστε να αποκατασταθούν οι κακώσεις του και να μπορεί να εργαστεί. Επίσης τον παρέπεμψα να κάνει ακτινογραφίες στον αυχένα και την οσφύ για εκτίμηση της κατάστασης του. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΞΕΛΙΞΗ Στις 08/01/2013 ο ασθενής με επισκέφθηκε με τις ακτινογραφίες ΑΜΣΣ και ΟΜΣΣ στις οποίες υποβλήθηκε. Από τις ακτινογραφίες διαπίστωσα τα εξής:
- Α/α ΑΜΣΣ: ευθειασμό με εξάλειψη της αυχενικής λόρδωσης της ΑΜΣΣ
- Α/α ΟΜΣΣ: μείωση της οσφυϊκής λόρδωσης της ΟΜΣΣ και στένωση στο επίπεδο Ο5-Ι1 Τα αποτελέσματα ήταν ενδεικτικά της κάκωσης που υπέστη ο ασθενής στον αυχένα και την οσφύ. Κλινικά παρέμενε ο έντονος μυϊκός σπασμός με την δυσκαμψία στον αυχένα όπως και η οσφυαλγία με την ισχιαλγία αριστερά. Η στένωση στο επίπεδο Ο5-Ι1 εξηγούσε την ισχιαλγία αυτή, γεγονός που θα ταλαιπωρούσε τον ασθενή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα συμπτώματα της εγκεφαλικής διάσεισης άρχισαν να υποχωρούν με αργό ρυθμό. [.] ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
- Εγκεφαλική διάσειση
- Διάστρεμμα της Αυχενικής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης με θλάση των παρασπονδυλικών αυχενορραχιαίων μυών
- Διάστρεμμα της Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης με θλάση των οσφυϊκών παρασπονδυλικών μυών ΠΡΟΓΝΩΣΗ Ο ασθενής υπέστη μια κάκωση στον αυχένα και την οσφύ για την οποία υποβάλλεται σε θεραπεία και φυσιοθεραπεία για έξι περίπου εβδομάδες και συνεχίζει ακόμα. Το γεγονός τον ταλαιπωρεί σωματικά και ψυχικά, αφού του προκαλεί πόνους, επηρεάζει τις καθημερινές του δραστηριότητες και γενικά όλη την ποιότητα της ζωής του, ενώ παράλληλα να τον αναγκάζει να απέχει από την εργασία του για τρεις περίπου μήνες. Προγνωστικά ο ασθενής θα παρουσιάζει εξάρσεις και υφέσεις αυχεναλγίας και οσφυαλγίας λόγω της κάκωσης δικήν μαστίγιου που υπέστη στον αυχένα με αποτέλεσμα τη θλάση των παρασπονδυλικών αυχενορραχιαίων μυών και την κάκωση των σπονδυλοσπονδυλικών διαρθρώσεων και της αντίστοιχης κάκωσης των αρθρώσεων και των μυών της οσφύος. Παράλληλα στην οσφυϊκή μοίρα διαπιστώθηκε στένωση στο κατώτερο επίπεδο Ο5-Ι1, με πρόκληση ισχιαλγίας, σημεία ενδεικτικά δισκοκήλης στο εν λόγω επίπεδο. Ο ασθενής δεν αναφέρει ούτε ταλαιπωρήθηκε ποτέ με συμπτώματα από τον αυχένα και την οσφύ στο παρελθόν. Οι προαναφερόμενες κακώσεις όμως στις οποίες υποβλήθηκε η ΑΜΣΣ και η ΟΜΣΣ κατά το τροχαίο, δημιούργησαν μια μετατραυματική συμπωματική κατάσταση η οποία θα είναι σταθερά επιδεινούμενη και θα οδηγήσει πιθανόν σε μετατραυματική αστάθεια και σπονδυλαρθροπάθεια στην αυχενική και την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και επιδείνωση της δισκοκήλης στο επίπεδο Ο5-Ι
- Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, η φυσιοθεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν και θα αποτελούν θεραπευτικές επιλογές για το μέλλον, ενώ το ενδεχόμενο να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση λόγω ανάπτυξης μεγάλης μετατραυματικής αστάθειας και σπονδυλοαρθροπάθειας στον αυχένα ή στην οσφύ και επιδείνωση της δισκοκήλης στην οσφύ δεν μπορεί να αποκλειστεί. Το ετήσιο κόστος για φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία ενδεικτικά κυμαίνεται σε 700-1000 ευρώ (φαρμακευτική αγωγή, 3 κύκλοι φυσιοθεραπείας από 8 συνεδρίες) ενώ το κόστος χειρουργικής αντιμετώπισης μιας αστάθειας της σπονδυλικής στήλης ανέρχεται στις 12-15000 Ευρώ και μιας δισκεκτομής στις 5000Ευρώ. Ο ασθενής υπέστη επίσης μια κρανιοεγκεφαλική κάκωση που περιορίστηκε σε εγκεφαλική διάσειση. Παρέμεινε για αρκετές μέρες κλινήρης λόγω της υπνηλίας, της ναυτίας και της ζάλης ενώ παρουσίαζε αδυναμία συγκέντρωσης και εύκολη πνευματική κόπωση. Η κατάσταση αυτή τον εμπόδισε στην άμεση έναρξη φυσιοθεραπείας για αποκατάσταση του διαστρέμματος της ΑΜΣΣ και της ΟΜΣΣ. Αρκετές δραστηριότητες με την κόπωση-σωματική και πνευματική-θα του επαναφέρουν συμπτώματα ζάλης, ναυτίας και πιθανόν εμετούς. Ίδια συμπτώματα θα του προκαλεί και η έκθεση στον ήλιο την οποία θα πρέπει να αποφεύγει. Συνοψίζοντας, η κατάσταση του ασθενούς είναι μόνιμη και σταθερά επιδεινούμενη, όσον αφορά τόσο τις κακώσεις στον αυχένα και την οσφύ που δεν δύναται να ιαθούν ποτέ και να επέλθουν στην προ του ατυχήματος κατάσταση τους, όσο και στο κεφάλι από την εγκεφαλική διάσειση. Κατά συνέπεια το άλγος, η δυσκαμψία, ο περιορισμός των κινήσεων, η κεφαλαλγία και η ζάλη και γενικά τα συμπτώματα από τις προαναφερθείσες κακώσεις στον αυχένα, την οσφύ και το κεφάλι θα τον συνοδεύουν για πάντα, περιορίζοντας μόνιμα την ποιότητα ζωής του, τόσο την προσωπική όσο και την επαγγελματική (καθιστική εργασία με υπολογιστή-γραφείο, χειρωνακτική εργασία, έκθεση στον ήλιο, αθλητικές δραστηριότητες κλπ).» Καταλήγει η ιατρική έκθεση ότι τα έξοδα του ΜΕ2 ανέρχονται στο ποσό των €550 που αντιστοιχεί σε 5 επισκέψεις (31.12.2012, 8.1.2013, 14.1.2013, 28.1.2013, 25.2.2013), έξοδα τοποθέτησης αυχενικού κολάρου, και έξοδα σύνταξης της έκθεσης. Η 2η ιατρική έκθεση του ΜΕ2 που αφορούσε τον Ενάγοντα 1 εκδόθηκε την 1.3.2013, Τεκμήριο
- Συγκρίνοντας το περιεχόμενο αυτής με το περιεχόμενο της προηγούμενης έκθεσης, που είχε εκδοθεί από τον ΜΕ2 4 μέρες προηγουμένως, σημειώνω τα εξής. Στη 2η έκθεση, τα σημεία υπό Ιστορικό, Κλινική Εξέταση, Διάγνωση, Θεραπεία είναι τα ίδια. Στο σημείο Παρακολούθηση-Εξέλιξη, υπό παράγραφο 2, το κείμενο στο προηγούμενο πιστοποιητικό που ήταν «Α/α ΟΜΣΣ: μείωση της οσφυικής λόρδωσης της ΟΜΣΣ και στένωση στο επίπεδο Ο5-Ι1» έχει τροποποιηθεί ώστε σε «Α/α ΟΜΣΣ: μείωση της οσφυϊκής λόρδωσης της ΟΜΣΣ και στένωση στα επίπεδα Ο3-Ο4, Ο4-Ο5 και Ο5-Ι1.» Στο ίδιο σημείο η φράση στο αρχικό πιστοποιητικό «Η στένωση στο επίπεδο Ο5-Ι1 εξηγούσε την ισχιαλγία αυτή» έγινε στο νέο πιστοποιητικό «Η στένωση σε μεσοσπονδύλια επίπεδα στην ΟΜΣΣ εξηγούσε την ισχιαλγία αυτή». Στο τέλος εκείνης της παραγράφου, στο νέο πιστοποιητικό, προστέθηκαν τα εξής: «Σε τελευταία επίσκεψη σήμερα 01/03/2013 ο ασθενής μου προσκόμισε τη Μαγνητική Τομογραφία ΟΜΣΣ στην οποία υποβλήθηκε στις 26/02/2013, οπότε και διαπίστωσα τα εξής:
- Αριστερή οπισθοπλάγια δισκοκήλη στο επίπεδο Ο3-4 που προκαλεί στένωση του αριστερού μεσοσπονδύλιου τρήματος και πίεση της Ο3 αριστερής ρίζας.
- Οπίσθια δισκοκήλη στο επίπεδο Ο4-5 που προκαλεί στένωση στα μεσοσπονδύλια τρήματα δεξιά και αριστερά με μικρή πίεση στις ρίζες και το νωτιαίο σάκο. Τα αποτελέσματα της Μαγνητικής Τομογραφίας εξηγούσαν την εμμονή της ισχιαλγίας του ασθενούς, αφού προκλήθηκαν δισκοκήλες και πίεση σε εξερχόμενες νωτιαίες από το ατύχημα. Επομένως συνέστησα στον ασθενή να συνεχίσει τη φυσιοθεραπεία και την ανάπαυση μέχρι της ύφεσης των συμπτωμάτων, ενώ επί εμμονής και παραμονής των νευρολογικών συμπτωμάτων στο μέλλον ενδείκνυται χειρουργική επέμβαση.» Στο σημείο του προηγούμενου πιστοποιητικού υπό Τελική Διάγνωση, η υπό-παράγραφος 3 τροποποιείται (ως πιο πάνω) ώστε να αναγράφει: «
- Διάστρεμμα της Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης με: α) Θλάση των οσφυϊκών παρασπονδυλικών μυών β) Οπισθοπλάγια αριστερή δισκοκήλη στο επίπεδο Ο3-4 με πίεση Ο3 ρίζας αριστερά γ) Οπίσθια κεντρική κήλη στο επίπεδο Ο4-5 με στένωση μεσοσπονδύλιων τριμάτων.» Στο σημείο Πρόγνωση, στο κείμενο του αρχικού πιστοποιητικού προστέθηκε η φράση: «Στη συνέχεια ο ασθενής υποβλήθηκε σε Μαγνητική Τομογραφία στην οσφυϊκή μοίρα οπότε διαπιστώθηκαν δύο δισκοκήλες, μια στο επίπεδο Ο3-4 με πίεση ρίζας και μια στο επίπεδο Ο4-5, καταστάσεις μη αναστρέψιμες που θα τον ταλαιπωρούν μόνιμα και θα επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής του. [.] Πολύ πιθανό είναι και το ενδεχόμενο να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση επί εμμονής των συμπτωμάτων από τις δικοκήλες στην οσφύ στο άμεσο μέλλον ή αργότερα ανάλογα με την επιδείνωση τους και τα συμπτώματα που θα προκαλέσουν.» Τέλος, στα προαναφερόμενα ιατρικά έξοδα προστίθεται και ποσό €50 για την επιπλέον επίσκεψη. Η 3η έκθεση του ΜΕ2 για τον Ενάγοντα 1 φέρει ημερομηνία 14.10.
- Σε αυτήν αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «[.]Μετά την τακτική παρακολούθηση των πρώτων μηνών από το ατύχημα, ο ασθενής συνέχισε να με επισκέπτεται κατά καιρούς μέχρι σήμερα, λόγω συχνών εξάρσεων κυρίως οσφυοϊσχιαλγίας αριστερά και λιγότερο αυχεναλγίας. Οι κρίσεις οσφυοϊσχυαλγίας είναι αρκετά συχνές και σταθερά επιδεινούμενες, λόγω των δισκοκηλών που διαπιστώθηκαν μετά το ατύχημα στα επίπεδα Ο3-4 και Ο4-5, της κάκωσης των σπονδυλοσπονδυλικών αρθρώσεων και τελικά της μετατραυματικής αστάθειας που παρουσιάζει η ΟΜΣΣ. Αντίστοιχα κατά τη διάρκεια των κρίσεων είναι έντονο το αίσθημα αιμωδιών και η παρουσία γενικευμένης υπαισθησίας στο αριστερό κάτω άκρο. Κατά τη διάρκεια των εξάρσεων ή και σε διαφορετικό χρόνο ο ασθενής παρουσιάζει επεισόδια αυχεναλγίας με έντονο μυϊκό σπασμό και περιορισμό της κίνησης του αυχένα. Τέλος, ο ασθενής αναφέρει έντονες κεφαλαλγίες, κρίσεις ημικρανίας και ναυτία που εκδηλώνεται μετά από έντονη πνευματική κόπωση, σωματική κόπωση και έκθεση στον ήλιο, απότοκο της εγκεφαλικής διάσεισης αφού ποτέ στο παρελθόν δεν ταλαιπωρήθηκε με αντίστοιχα συμπτώματα. Κατά τη διάρκεια των πιο πάνω εξάρσεων ο ασθενής ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή και κύκλους φυσιοθεραπείας για ανακούφιση από τα συμπτώματα του, ενώ παράλληλα αναγκάζεται να απέχει από την εργασία του. Να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε μορφή συντηρητικής αγωγής πχ φάρμακα, φυσιοθεραπεία αποτελούν μόνο παρηγορητική θεραπεία ενώ δεν είναι δυνατή η αποκατάσταση της βλάβης που υπέστη στον αυχένα και την οσφύ. Να σημειωθεί επίσης ότι ο ασθενής ουσιαστικά δεν είναι ποτέ ελεύθερος συμπτωμάτων αφού ταλαιπωρείται με πρωινή δυσκαμψία στην ΑΜΣΣ και την ΟΜΣΣ, ενώ έχει προσαρμόσει τον τρόπο ζωής και τις συνήθειες του με τρόπο ώστε να αποτρέπεται η επιδείνωση και έξαρση των συμπτωμάτων του. Σύμφωνα με την ιατρική παρακολούθηση του ασθενούς τον τελευταίο καιρό μετά το ατύχημα, η αστάθεια κυρίως της ΟΜΣΣ λόγω της προαναφερθείσας κατάστασης πολύ πιθανό πλέον να απαιτήσει χειρουργική αντιμετώπιση (δισκεκτομές και οπίσθια σπονδυλοδεσία) για αποκατάσταση των συμπτωμάτων του ασθενούς. Το κόστος της επέμβασης ανέρχεται στις 12-15000 ευρώ σε κάθε τμήμα της σπονδυλικής στήλης και αποτελεί μείζονα χειρουργική επέμβαση που θα ταλαιπωρήσει για τρεις τουλάχιστον μήνες τον ασθενή με νοσηλεία, φαρμακευτική αγωγή και αποκατάσταση-φυσιοθεραπεία κλπ. Συνοψίζοντας, να σημειωθεί όπως προαναφέρθηκε και σε προηγούμενη ιατρική έκθεση ότι η κατάσταση του ασθενούς είναι μόνιμη και σταθερά επιδεινούμενη, όσον αφορά την παθολογική κατάσταση που δημιουργήθηκε στον αυχένα και την οσφύ και δεν δύναται να ιαθεί ποτέ και να επέλθει στην προ του ατυχήματος κατάσταση του. Η χειρουργική επέμβαση που μπορεί να ακολουθήσει πολύ πιθανόν στην οσφύ αποτελεί μερική μόνο διόρθωση της κατάστασης και ανακούφιση από τα συμπτώματα, κυρίως τα νευρολογικά αλλά δεν αποτελεί μόνιμη θεραπεία που να είναι άμοιρη συμπτωμάτων και ενοχλήσεων στο μέλλον. Κατά συνέπεια άλγος, δυσκαμψία και περιορισμός των κινήσεων στον αυχένα και την οσφύ θα τον συνοδεύουν για πάντα, περιορίζοντας μόνιμα την ποιότητα της ζωής του, τόσο την προσωπική όσο και την επαγγελματική (καθιστική εργασία με υπολογιστή-γραφείο, χειρωνακτική εργασία, έκθεση στον ήλιο, αθλητικές δραστηριότητες κλπ). Ιδιαίτερα μετά από χειρουργική επέμβαση όλα τα πιο πάνω θα είναι ακόμα πιο περιορισμένα.» Καταλήγει ο ΜΕ2 σε αυτή την έκθεση αναφέροντας ότι τα έξοδα ου ΜΕ2 ανέρχονται σε €500 που αφορούν 7 επισκέψεις, χωρίς να καθορίζεται ημερομηνία, και €150 που αφορούν τα έξοδα σύνταξης της έκθεσης. Η 4η έκθεση του ΜΕ2 για τον Ενάγοντα 1, έχει ημερομηνία 9.11.2015 και, μεταξύ άλλων, αναφέρει τα εξής: «Σε συνέχεια προηγούμενων ιατρικών εκθέσεων για την κατάσταση του ασθενούς, σημειώνεται συνέχεια των κρίσεων κυρίως οσφυοϊσχιαλγίας αμφοτερόπλευρα, με αίσθημα καύσους στα κάτω άκρα που ταλαιπωρεί έντονα τον ασθενή τους τελευταίους τρεις μήνες. Λόγω της κατάστασης του συνεστήθη πέρα από τον κλινικό έλεγχο να γίνει και αγγειοχειρουργική εκτίμηση για τυχόν αγγειοπάθεια που να επηρεάζει τα συμπτώματα του ασθενούς. Στις 14/09/2015 διενεργήθηκε αγγειοχειρουργική εκτίμηση, τόσο κλινική όσο και με έγχρωμο υπερηχογράφημα αρτηριών και φλεβών των κάτω άκρων, εξετάσεις από τις οποίες δεν διαπιστώθηκε οποιοδήποτε παθολογικό εύρημα. Κατά συνέπεια το αίσθημα καύσους στα κάτω άκρα του ασθενούς αποδίδεται στην οσφυοϊσχιαλγία που τον ταλαιπωρεί λόγω της παρουσίας των δισκοκηλών που διαπιστώθηκαν μετά το ατύχημα στα επίπεδα Ο3-4 και Ο4-5, της κάκωσης των σπονδυλοσπονδυλικών αρθρώσεων και τελικά της μετατραυματικής αστάθειας που παρουσιάζει η ΟΜΣΣ. Για την αντιμετώπιση του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή με Βιταμίνη Συμπλέγματος Β και συνεστήθη συνέχεια της παρακολούθησης. Πέραν των συμπτωμάτων από τα κάτω άκρα, ο ασθενής παρουσιάζει κρίσεις αυχεναλγίας με έντονο μυϊκό σπασμό και περιορισμό της κίνησης του αυχένα, ενώ κατά καιρούς παρουσιάζονται και οι κρίσεις κεφαλαλγίας και ημικρανίας. Κατά τη διάρκεια των πιο πάνω εξάρσεων ο ασθενής ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή και κύκλους φυσιοθεραπείας για ανακούφιση από τα συμπτώματα του, ενώ παράλληλα αναγκάζεται να απέχει από την εργασία του, όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενες εκθέσεις. Συνοψίζοντας, η πάροδος του χρόνου επιβεβαιώνει τη μονιμότητα των συμπτωμάτων του ασθενούς και τις αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής του.» Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ο ΜΕ2 αναφέρθηκε σε γραπτή του δήλωση που κατέστη μέρος της κυρίως εξέτασης του, στην κατάσταση του Ενάγοντα
- Μεταξύ άλλων ανέφερε ότι: «η αφυδάτωση και η απώλεια του φυσιολογικού σήματος του Ο3-Ο4 και Ο4-5 που παρουσιάζεται στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 26.2.2013 είναι ενδεικτική προϋπάρχουσας κατάστασης ενώ η προβολή του δίσκου στο επίπεδο Ο3-Ο4 και Ο4-Ο5, σύμφωνα με την έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 26.2.2013, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να είναι μετατραυματικής φύσης και να προκλήθηκαν από το ατύχημα συνυπολογίζοντας πέραν της διαγνωστικής εξέτασης, το μηχανισμό της κάκωσης της σπονδυλικής στήλης κατά το ατύχημα, με την απότομη μπροστά πίσω κίνηση (έκταση και κάμψη) της σπονδυλικής στήλης του Ενάγοντα 1, το ιστορικό αλλά και την κλινική εικόνα του Ενάγοντα 1.» Κατά την άποψη του ΜΕ2: «η αιτία πρόκλησης των συμπτωμάτων του Ενάγοντα 1, είναι η απότομη κάμψη και έκταση του οσφύος και εξηγώ ότι για να υποστεί ο οσφύς μέρος των αλλοιώσεων που δείχνουν οι διαγνωστικές εξετάσεις του Ενάγοντα 1 υπάρχει πιθανότητα να οφείλεται στην αιφνίδια πρόσκρουση στο πίσω μέρος του οχήματος του Ενάγοντα
- [.] Το εν λόγω ατύχημα ουσιαστικά φαίνεται να αποτέλεσε την έναρξη της συμπτωματολογίας των προβλημάτων του Ενάγοντα στον οσφύ. Συγκεκριμένα το ατύχημα προκάλεσε την εμφάνιση των συμπτωμάτων στην οσφυϊκή μοίρα και τώρα ο Ενάγοντας είναι πιο επιρρεπής στην δημιουργία προβλημάτων στον οσφύ όπως δισκοκήλες και άλλα προβλήματα σε σχέση με ένα άλλο άτομο που είχε υγιή σπονδυλική στήλη. Ακόμα και στην περίπτωση που κάποιες από τις αλλοιώσεις του ενάγοντα στον σπόνδυλο φαίνεται να προϋπήρχαν και να ήταν ασυμπτωματικές, το ατύχημα αποτέλεσε την αιτία γέννησης αυτής της κλινικής συμπτωματολογίας με αποτέλεσμα να επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου. Συνοψίζοντας, η κατάσταση του ασθενούς είναι μόνιμη ιδιαίτερα στην οσφύ και στον αυχένα και η πορεία της κατάστασης της σπονδυλικής στήλης του δεν είναι αναστρέψιμη αλλά επιρρεπής σε περαιτέρω φθορά και λειτουργικά προβλήματα, μεταξύ άλλων τα οποία θα προκύψουν στο μέλλον.» Προχωρώ τώρα να αναφερθώ στις ιατρικές εκθέσεις που παρουσίασε ο ΜΕ2 αναφορικά με τους Ενάγοντες 2-
- Για την Ενάγουσα 2, ο ΜΕ2 υιοθέτησε το περιεχόμενο ιατρικής έκθεσης την οποία εξέδωσε στις 18.2.2013, μέρος Τεκμηρίου
- Στην έκθεση αυτή αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα εξής: «ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Κατά την πρώτη εξέταση στο ιατρείο μου παρουσίαζε τα εξής:
- Έντονη κεφαλαλγία που ξεκίνησε αμέσως μετά το ατύχημα και επιδεινωνόταν με την πάροδο του χρόνου.
- Περιορισμό των κινήσεων της ΑΜΣΣ προς όλους τους άξονες
- Έντονο άλγος στην ψηλάφηση των αυχενικών παρασπονδυλικών μυών με αντανάκλαση στους ώμους
- Ο έλεγχος της μυϊκής ισχύος, της αισθητικότητας και των επιπολείς και εν τω βάθει αντανακλαστικών των άνω και κάτω άκρων ήταν φυσιολογικός. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Σύμφωνα με την κλινική εικόνα έθεσα τη διάγνωση του διαστρέμματος της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στην ασθενή συνέστησα αυστηρή ανάπαυση με περιορισμό των μετακινήσεων της και κάθε εργασίας με καταπόνηση των άνω άκρων και του αυχένα, μέχρι τη βελτίωση της δυσκαμψίας του αυχένα και των συμπτωμάτων από τους ώμους. Θεραπευτικά, τοποθετήθηκε ημίσκληρο αυχενικό κολάρο για ακινητοποίηση του αυχένα και χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή, αναλγητική, αντιφλεγμωνόδης και μυοχαλαρωτική με ταμπλέτες από το στόμα. Μόλις επέτρεπε η κατάσταση της να μετακινηθεί από το σπίτι συνέστησα να ξεκινήσει εντατική φυσιοθεραπεία με σκοπό τη λύση του μυϊκού σπασμού και την αποκατάσταση της κίνησης του αυχένα και των ώμων. Στην ασθενή χορήγηση άδεια ασθενείας από 01/01/2013 μέχρι και 31/01/
- [.] ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με θλάση παρασπονδυλικών και αυχενορραχιαίων μυών. ΠΡΟΓΝΩΣΗ Η ασθενής υπέστη μια κάκωση στον αυχένα για την οποία υποβάλλεται ήδη για ενάμιση μήνα σε θεραπεία γεγονός που την ταλαιπωρεί σωματικά και ψυχικά αφού της προκαλεί πόνους, επηρεάζει τις καθημερινές της δραστηριότητες και γενικά όλη την ποιότητα της ζωής της, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς τις υποχρεώσεις της ως μητέρα με τέσσερα μικρά παιδία. Προγνωστικά, σύμφωνα πάντα με τη βιβλιογραφία, η ασθενής θα παρουσιάζει εξάρσεις και υφέσεις αυχεναλγίας λόγω της κάκωσης δίκης μαστιγίου που υπέστη στον αυχένα με αποτέλεσμα την κάκωση των σπονδυλοσπονδυλικών διαρθρώσεων, γεγονός που της δημιούργησε μια μετατραυματική συμπτωματική κατάσταση η οποία θα είναι σταθερά επιδεινούμενη. Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, η φυσιοθεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν και θα αποτελούν θεραπευτικές επιλογές για το μέλλον ενώ το ενδεχόμενο να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση επί ανάπτυξης μετατραυματικής σπονδυλοαρθροπάθειας στο απώτερο μέλλον δεν μπορεί να αποκλειστεί. Το ετήσιο κόστος για φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία ενδεικτικά κυμαίνεται σε 700-1000 ευρώ (φαρμακευτική αγωγή =100ευρώ, 3 κύκλοι φυσιοθεραπείας από 8 συνεδρίες) ενώ το κόστος χειρουργικής αντιμετώπισης μιας αστάθειας της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ανέρχεται σε 12-15000 ευρώ. Συνοψίζοντας, η κατάσταση της ασθενούς είναι μόνιμη και σταθερά επιδεινούμενη, όσον αφορά τις κακώσεις στον αυχένα που δεν δύναται να ιαθεί ποτέ και να επέλθει στην προ του ατυχήματος κατάσταση του. Κατά συνέπεια το άλγος, η δυσκαμψία, ο περιορισμός των κινήσεων, η κεφαλαλγία και η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων επί σωματικής και πνευματικής κόπωσης θα την συνοδεύουν πάντα, περιορίζοντας μόνιμα την ποιότητα ζωής της (καθιστική εργασία, χειρονακτική εργασία, έκθεση στον ήλιο, άσκηση κλπ).» Καταλήγει ότι τα ιατρικά του έξοδα αναφορικά με την Ενάγουσα 2 ανέρχονται σε €500 που αντιστοιχούν στο κόστος 5 επισκέψεων (31.12.2012, 8.1.2013, 14.1.2013, 28.1.2013 και 18.2.2013), έξοδα χορήγησης και τοποθέτησης αυχενικού κολάρου και έξοδα σύνταξης της έκθεσης. Αναφορικά με τον Ενάγοντα 3, ο ΜΕ2 εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 18.2.2013, μέρος Τεκμηρίου 7, στο οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρει τα εξής: «[.] ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
- Διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με θλάση των αυχενορραχιαίων μυών
- μυοσκελετική πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος
- Εκχυμώσεις δέρματος πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος ΠΡΟΓΝΩΣΗ Ο ασθενής υπέστη μια κάκωση στον αυχένα από την οποία ταλαιπωρήθηκε σωματικά και ψυχικά αφού τον περιόρισε στο σπίτι, έφερε αυχενικό κολάρο, που του προκαλούσε πόνους, επηρέασε τις καθημερινές του δραστηριότητες και γενικά όλη την ποιότητα ζωής του. Παράλληλα υποβλήθηκε σε θεραπεία, φαρμακευτική και φυσιοθεραπεία, γεγονότα επιπλέον ταλαιπωρίας που τον εμπόδισαν από τη φοίτηση του στο σχολείο και την παρακολούθηση των μαθημάτων του. Ακόμα η προαναφερόμενη θεραπεία που υποβαλλόταν ταλαιπωρούσε επιπλέον τους γονείς του, οι οποίοι ήταν και οι ίδιοι ασθενείς από το συγκεκριμένο ατύχημα. Προγνωστικά ο ασθενής θα παρουσιάζει εξάρσεις και υφέσεις αυχεναλγίας λόγω της κάκωσης δίκην μαστιγίου που υπέστη στον αυχένα με αποτέλεσμα την κάκωση των σπονδυλοσπονδυλικών διαρθρώσεων. Το γεγονός μπορεί να οδηγήσει σε εκφυλιστική σπονδυλοαρθροπάθεια και σε μετατραυματική αστάθεια στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης στο απώτερο μέλλον κάτι που δεν μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα λόγω του νεαρού της ηλικίας της [sic]. Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, η φυσικοθεραπεία και η ανάπαυση αποτελούν και θα αποτελούν θεραπευτικές επιλογές. Επίσης ο ασθενής υπέστη μια κάκωση στο θώρακα που τον ταλαιπώρησε λόγω της δυσκολίας στις αναπνευστικές κινήσεις και τις μετακινήσεις του, σε όλη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου για δυο περίπου εβδομάδες. Έφερε επίσης εκχυμώσεις στο θώρακα από τη ζώνη ασφαλείας, οι οποίες αποκαταστάθηκαν. Ο τραυματισμός στο θώρακα δεν αναμένεται να τον ταλαιπωρήσει στο μέλλον.» Σύμφωνα με την έκθεση αυτή, τα ιατρικά έξοδα του ΜΕ2 ανέρχονται σε €400 που αντιστοιχεί σε επισκέψεις (31.12.2012, 14.1.2013 και 28.1.2013), χορήγηση και τοποθέτηση αυχενικού κολάρου και σύνταξη της έκθεσης. Αναφορικά με τους Ενάγοντες 4 και 5, ο ΜΕ2 συνέταξε μια έκθεση ημερομηνίας 18.2.2013, μέρος Τεκμηρίου 7, στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρει τα εξής: «ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Κατά την κλινική εξέταση στο ιατρείο μου εξετάστηκε η σπονδυλική στήλη των παιδιών, τα άνω και κάτω άκρα τους και η λεκάνη τους. Από τον κλινικό έλεγχο δεν διαπιστώθηκε κάταγμα ή εξάρθρημα, οπότε και δεν κρίθηκε αναγκαία η περαιτέρω διερεύνηση με απεικονιστικό έλεγχο. Κατά την κλινική εξέταση του [Ενάγοντα 4] διαπίστωσα ευαισθησία στην ψηλάφηση της οπίσθιας περιοχής της κεφαλής και του αυχένα που έφτανε μέχρι τη ράχη. Η ευαισθησία αυτή προκαλούσε αντίδραση από άλγος και πιθανό φόβο στον [Ενάγοντα 4] οπότε συνέστησα στους γονείς παρακολούθηση για τυχόν επιδείνωση ή παραμονή των συμπτωμάτων του. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στην μητέρα συνέστησα υποστηρικτική θεραπεία στα παιδιά για βελτίωση της ψυχολογικής τους κατάστασης ενώ επί ανησυχίας και ακαθόριστου άλγους συνέστησα χορήγηση αναλγητικών για το επόμενο εικοσιτετράωρο. Εξήγησα επίσης να παρακολουθεί τυχόν αλλαγή στη συμπεριφορά και τις συνήθειες των παιδιών η οποία να είναι ενδεικτική για περαιτέρω ιατρική παρακολούθηση, διερεύνηση και θεραπεία.» Καταλήγει ότι τα έξοδα του ανέρχονται σε €200 που αντιστοιχούν στα έξοδα εξέτασης του κάθε παιδιού και τα έξοδα της έκδοσης της έκθεσης. Τέλος, για την Ενάγουσα 6 εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 18.2.2013, μέρος Τεκμηρίου 7, στο οποίο, μεταξύ άλλων αναφέρει τα εξής: «ΔΙΑΓΝΩΣΗ Σύμφωνα με την κλινική εικόνα έθεσα τη διάγνωση:
- Θλάση μετωπιαίας χώρας
- θλάση μυών άνω ήμισυ πρόσθιου διαμερίσματος του αριστερού μηρού
- εκδορές άνω ήμισυ του αριστερού μηρού ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στην ασθενή συνέστησα αυστηρή ανάπαυση με περιορισμό των μετακινήσεων της μέχρι την βελτίωση του άλγους στον αριστερό μηρό. Θεραπευτικά, χορηγήθηκε αναλγητική και αντιφλεγνονώδης φαρμακευτική αγωγή, με σιρόπι για τη βελτίωση του άλγους και την υποχώρηση της φλεγμονής από την περιοχή της θλάσης. Για τις εκδορές συνέστησα χρήση αντιβιοτικής αλοιφής με σκοπό την επούλωση και την αποφυγή επιμόλυνσης τους. Επίσης συνέστησα να αποφύγει την άσκηση στο σχολείο και το έντονο περπάτημα για δύο εβδομάδες. [.] ΠΡΟΓΝΩΣΗ Η ασθενής υπέστη κακώσεις το πρόσωπο και στον αριστερό μηρό από τις οποίες ταλαιπωρήθηκε σωματικά και ψυχικά, αφού είχε πόνους, έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή και επηρέαζε τις καθημερινές της δραστηριότητες γενικά στο σπίτι και στο σχολείο. Ειδικά η φοίτηση της στο σχολείο ήταν επηρεασμένη την δεύτερη εβδομάδα της θεραπείας της, οπότε και επέστρεψε στο σχολείο μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων. Το γεγονός του τραυματισμού της ταλαιπώρησε τόσο την ίδια όσο και την οικογένεια της, αφού όπως είναι φυσικό στην ηλικία της δεν ήταν δυνατο να αυτοσυντηρείται μόνη της ενώ και οι γονείς της ήταν ασθενείς από το ίδιο ατύχημα. Η αποθεραπεία της διάρκεσε περίπου δύο βδομάδες οπότε και επανήλε στην προ του ατυχήματος κατάσταση της. Κατά συνέπεια οι τραυματισμοί που υπέστη με την παρέλευση αυτού του δυστυχήματος, δεν αναμένεται να την ταλαιπωρήσουν στο μέλλον.» Τα ιατρικά έξοδα που καταγράφονται στην έκθεση αυτή σε σχέση με την Ενάγουσα 6 ανέρχονται σε €350 που αντιστοιχούν στο κόστος 3 επισκέψεων (31.12.2012, 8.1.2013 και 14.1.2013) και στη σύνταξη της έκθεσης. Γενικά σε σχέση με τους Ενάγοντες 2-6, ο ΜΕ2 σημείωσε ότι δεν είχε συστήσει ακτινολογικές εξετάσεις αναφέροντας ότι «οι διαγνωστικές εξετάσεις είναι αποτέλεσμα κλινικής εξέτασης για να βοηθήσουν τον γιατρό να εξάγει σωστά συμπεράσματα και να κάνει τη διάγνωση του. Μπορεί να υπάρχει και ένας σοβαρός τραυματισμό που να μην απαιτεί καμία εξέταση για να επιβεβαιωθεί.» Κατά την αντεξέταση του από τον συνήγορο των Εναγόμενων 1 & 2, ο ΜΕ2 ρωτήθηκε πως διενεργείται μια κλινική εξέταση από ένα ορθοπεδικό και απάντησε «[ο γιατρός] έχει τον ασθενή μπροστά του, ακούει τα συμπτώματα του τι αναφέρει ο ασθενής και ελέγχει προσπαθώντας να επιβεβαιώσει, να διαγνώσει τι έχει ο ασθενής.» Ανέφερε στη συνέχεια ότι ένας ορθοπεδικός ιατρός δεν μπορεί να διαγνώσει ή να διαπιστώσει εάν ο ασθενής έχει πονοκέφαλο, κεφαλαλγία, ζάλη, τάση για υπνηλία και αυτά είναι συμπτώματα που του αναφέρει ο ασθενής. Σημείωσε ότι όπου αναφέρει στα ιατρικά του πιστοποιητικά λέξεις όπως «εμετός, πονοκέφαλος, ζάλη, κρίσεις ημικρανίας, έντονη πνευματική κόπωση» αυτά πρόκειται για υποκειμενικά συμπτώματα τα οποία του ανέφερε ο ασθενής και εκείνος τα κατέγραψε. Για ανάλογα συμπτώματα, εξήγησε ότι όπου υπάρχουν αναφορές σε βελτίωση τους στις ιατρικές του εκθέσεις, αυτό και πάλιν δεν μπορούσε ο ίδιος να το διαπιστώσει αλλά βασίστηκε σε αναφορές του Ενάγοντα
- Αντεξεταζόμενος για τις ιατρικές του εκθέσεις που αφορούσαν τον Ενάγοντα 1, ρωτήθηκε σε σχέση με την έκθεση ημερομηνίας 25.2.2013, μέρος Τεκμηρίου
- Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι η ζάλη, υπνηλία, τάση γιε εμετό που εκεί αναφέρει προέκυψαν «Βάσει της κατάστασης που βλέπω μπροστά μου τον ασθενή και το τι μου αναφέρει [.]. Αν δεν σου πει ο ασθενής 'πονώ' δεν θα διαπιστώσεις ποτέ. [.] Όταν μου είπε 'έχω κεφαλαλγία και ζάλη' αυτό που έβλεπα μπροστά μου ο ασθενής που είχα μπροστά μου η εμπειρία μου η ιατρική μου έγινε την εικόνα ότι ναι, ισχύουν αυτά. Δεν λέω διαπίστωσα, λέω παρουσίαζε. Κάποια τα διαπίστωσα, κάποια ήταν συμπεράσματα μου που δεν μπορούσαν να διαπιστωθούν αντικειμενικά.» Ανέφερε ότι είχε διαπιστώσει την ερυθρότητα στο μέτωπο του Ενάγοντα 1, συμφώνησε όμως με το συνήγορο των Εναγόμενων 1 & 2 ότι το πως δημιουργήθηκε η ερυθρότητα το πληροφορήθηκε από τον ασθενή. Συμφώνησε ότι ο Ενάγοντα 1 δεν του ανέφερε ότι είχε κενά μνήμης ή είχε χάσει τις αισθήσεις του μετά το ατύχημα. Του ζητήθηκε τότε να εξηγήσει τα συμπτώματα της εγκεφαλικής διάσεισης και απάντησε «πρέπει να υπάρχει χτύπημα στο κεφάλι και να έχει κάποιο από όλα τα εξής συμπτώματα, κεφαλαλγία, ζάλη, ναυτία, τάση για εμετό, φωτοφοβία. Αυτά.» Διαφώνησε ότι μέσα στα συμπτώματα της εγκεφαλικής διάσεισης πρέπει να περιλαβάνονται και η απώλεια αισθήσεων και η απώλεια μνήμης, αναφέροντας ότι δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν αυτά. Ερωτήθηκε ακολούθως για το πως μπορεί να προκληθεί ευθειασμός αυχενικής μοίρας και απάντησε «όλη η παθολογία τραυματική ή μη στον αυχένα μπορεί να προκαλέσει ευθειασμό στην σπονδυλική στήλη από κάκωση, οποιοδήποτε κτύπημα, κάποιος όγκος. Παθολογικά και τραυματικά αίτια.» Συμφώνησε ότι ευθειασμός της αυχενικής μοίρας μπορεί να προκληθεί και από απλό πιάσιμο. Αναφορικά με στένωση δίσκων, εξήγησε ότι ο όρος σημαίνει «μείωση του αναμενόμενου ύψους μεταξύ δύο σπονδυλικών σωμάτων. Απόστασης πιο σωστά μεταξύ δύο σπονδυλικών σωμάτων.» Συνέχισε λέγοντας ότι είναι πιο συχνά χαρακτηριστικό χρονιότητας όμως «πιο σπάνια μπορεί να είναι και απότοκο τραυματισμού.» Τέθηκε στον ΜΕ2 ότι στην έκθεση της εξέτασης MRI ημερομηνίας 26.2.2013 δεν εντοπίζονται τραυματικής αιτιολογίας ευρήματα. Ο ΜΕ2 απάντησε: «Α: Από τη στιγμή που υπάρχουν προβολές δίσκων και έχω ένα ασθενή ο οποίος προ του ατυχήματος αναφέρει ότι δεν έχει ιστορικό και μετά από ένα ατύχημα έχει αυτό το εμμένον άλγος θεωρώ ότι τα ευρήματα της προβολής πιθανόν να είναι τραυματικά. Ε: Χωρίς να είσαστε και βέβαιος όμως; Α: Φυσικά. Λαμβάνοντας υπόψη την κλινική εικόνα, πορεία και ευρήματα μαγνητικής τομογραφίας.» Σε σχέση με την πρώτη του ιατρική έκθεση ημερομηνίας 25.2.2013, ερωτήθηκε γιατί αναφέρει σε αυτήν ότι ο ασθενής θα παρακολουθείτε και αν χρειαστεί θα παραπεμφθεί για MRI ενώ φαίνεται από την έκθεση εξέτασης MRI ότι τον είχε ήδη παραπέμψει. Ο ΜΕ2 απάντησε ότι «αυτό που πιθανόν να συνέβηκε είναι ότι συνέταξα την έκθεση, ο ασθενής συνέχισε να πονεί, να παραπονιέται ότι έχει έντονο πρόβλημα και τελικά έδωσα και παραπεμπτικό την ίδια μέρα. Βάσει των ημερομηνίων που βλέπω στην έκθεση την εξέταση και τη μαγνητική τομογραφία. [.] Πρώτα συντάχθηκε η έκθεση και μετά άλλαξα γνώμη κι έστειλα τον ασθενή για MRI. Ήταν γνώμη, σύσταση να παρακολουθείται και τελικά να τον στείλω για MRI. Είναι απόφαση που μπορεί να αλλάξεις ανά πάσα στιγμή.» Σε σχέση με την ιατρική έκθεση ημερομηνίας 14.10.2014, μέρος Τεκμηρίου 7, που επίσης αφορά τον Ενάγοντα 1, ο ΜΕ2 ερωτήθηκε τα εξής: «Ε: Στην 3η παράγραφο στη 2η γραμμή λέτε γιατρέ ότι κάποιες δισκοκήλες διαπιστώθηκαν μετά το ατύχημα. Διαπιστώθηκαν από ποιόν; Α: Και από την ακτινολόγο και από εμένα. Ε: Συμφωνείτε μαζί μου ότι η λέξη 'διαπιστώθηκαν' σημαίνει ότι μπορεί και να προϋπήρχαν, απλά δεν είχαν διαπιστωθεί προηγουμένως; Α: Θεωρία. Και η μια άποψη και η άλλη. Ε: Πλουσιότητα της ελληνικής γλώσσας θα πω εγώ αν επιτρέπεται. Α: Δεχτό. [.] «Ε: Συμφωνείτε μαζί μου κύριε μάρτυς ότι μια προβολή του δίσκου τραυματικής αιτιολογίας προκαλεί μια πολύ θορυβώδη εικόνα στον ασθενή; Α: Πιναθόν ναι. Ε: Σε σημείο που να πονεί, να μην αντέχει, να πονεί ο άνθρωπος. Α: Ναι. Ε: Συμφωνείτε μαζί μου κύριε μάρτυς ότι αυτή η πρόκληση μιας δισκοκήλης από τραυματισμό και δη τροχαίο, από ένα τροχαίο είναι βάσει της βιβλιογραφίας εξαιρετικά σπάνιες; Α: Ναι.» Εξηγώντας γιατί είχε εκδώσει δεύτερη ιατρική έκθεση στις 1.3.2013 για τον Ενάγοντα 1, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι με τη νέα έκθεση προστέθηκαν και τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας. Ακολούθησαν τα εξής: «Ε: Οι εικόνες της μαγνητικής τομογραφίας δείχνουν την αιτία που έχουν προκληθεί, που έχει προκληθεί το οτιδήποτε έχει προκληθεί; Α: Εννοείτε το πως προκλήθηκε η δισκοκήλη; Ε: Ναι. Α: Όχι βέβαια. Ε: Γιατί τότε στην παράγραφο 2 στην τελευταία παράγραφο που λέτε (διαβάζει) 'τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας.από το ατύχημα'; Α: Να το εξηγήσω. Ο ασθενής είχε μια συμπτωματολογία, η οποία επέμενε. Άρα έπρεπε να βρεθεί το αίτιο. Τι προκαλούσε την εμμονή της ισχιαλγίας και βάσει των εικόνων της μαγνητικής τομογραφίας η έντονη ισχιαλγία ήταν απότοκος των δισκοκηλών που διαπιστώσαμε, οι οποίες [.] θεωρώ ότι προκλήθηκαν από το ατύχημα. Ε: Άρα η θέση σας είναι ότι τούτες οι δισκοκήλες προκλήθηκαν από το ατύχημα; Α: Σαφώς.» Ερωτήθηκε αναφορικά με τις καταγραφές του περί χειρουργικής επέμβασης για τον Ενάγοντα
- Συγκεκριμένα, ερωτήθηκε πότε αναμένει ότι ο Ενάγοντας 1 θα υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και απάντησε: «Α: Όταν ο ασθενής θα έχει τέτοια συμπτωματολογία που δεν θα υφίεται με φαρμακευτική αγωγή ανάπαυση και φυσιοθεραπεία. Ε: Με λίγα λόγια όταν και εφόσον στο ακαθόριστο μέλλον Α: Φυσικά. Και πάλι να προσθέσω ότι μέλλον είναι και το αύριο και το ποτέ.» Αντεξεταζόμενος αναφορικά με την Ενάγουσα 2, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι δεν έκρινε απαραίτητο να την παραπέμψει για απεικονιστικές εξετάσεις. Πρόσθεσε ότι τραυματική οστεοαρθροίτιδα είναι, κατά κανόνα, αποτέλεσμα συνδεσμικής βλάβης και δισκικής βλάβης στην σπονδυλική στήλη. Συμφώνησε ότι δεν μπορεί να προκληθεί ως αποτέλεσμα τραυματισμού μαλακών μορίων. Για τους Ενάγοντες 3, 4 και 6 απάντησε ότι στις ιατρικές εκθέσεις που τους αφορούν καταγράφει μικροτραυματισμούς, περιγράφοντας τους ως «μια ήπια ευαισθησία ως τίποτε.» Αναφορικά με την Ενάγουσα 6 ανέφερε ότι δεν μπορεί να αναφέρει πως προήλθε η κάκωση στον μηρό που καταγράφει ενώ περίγραψε τα ευρήματα του ως «ελαφρύ τραυματισμό». Αυτή ήταν μια σύνοψη της μαρτυρίας του ΜΕ
- ΜΕ
- Τελευταίος μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόντων ήταν ο κ. Νίκος Μαρκουλλής, εκτιμητής οχημάτων (ΜΕ3). Τα προσόντα του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκαν, σχετικό το Τεκμήριο
- Κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του, ο Ενάγοντας 1 είχε παρουσιάσει έκθεση του ΜΕ3, Τεκμήριο 3, ημερομηνίας 25.1.2013 αναφορικά με τις ζημίες που διαπίστωσε στο όχημα του Ενάγοντα 1, την οποία ο μάρτυρας αναγνώρισε και υιοθέτησε. Στην έκθεση αυτή ο ΜΕ3 αναφέρεται σε ζημιά στους αισθητήρες πισινού προφυλακτήρα αξίας €650, εργατικά €130, βαφή πισινού προφυλακτήρα €150 και ηλεκτρολογικά έξοδα που αφορούν εφαρμογή και συγχρονισμό αισθητήρων €
- Σε αυτά προσέθεσε ΦΠΑ προς 18% και απώλεια χρήσης του οχήματος για 3 μέρες προς €50 την ημέρα. Καταλήγει σε γενικό σύνολο €1.294,
- Στην έκθεση επισυνάπτονται φωτογραφίες του αισθητήρα και του αφαιρεμένου πισινού προφυλακτήρα καθώς και απόδειξη πληρωμής του ΜΕ3 για ποσό €100 που αφορά εκτιμητικά έξοδα. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο ΜΕ αναγνώρισε επίσης τα τιμολόγια, Τεκμήριο 4, των CC Constantinou Paint Works για ποσό €377,60 που αφορά «ηλεκτρολόγος, εργατικά, πογιά» και Sarka, για ποσό €767 που αφορά «1 Range Rover Vogue Parking Sensors Used». Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ανέφερε ότι είχε εξετάσει το όχημα του Ενάγοντα 1 στις 21.1.2013 και ετοίμασε την έκθεση του. Περαιτέρω, ο ΜΕ3 παρουσίασε «υψομετρικές μετρήσεις που αφορούν τους προφυλακτήρες τους πισινούς των δύο εμπλεκόμενων οχημάτων», σε κλίμακα 1:10, Τεκμήριο
- Εξηγώντας το σχεδιάγραμμα αυτό ανέφερε ότι «μου είχε λεχθεί από τον Ενάγοντα ότι ενώ το αυτοκίνητο του ήταν σταθμευμένο η Εναγόμενη με την όπισθεν προσέκρουσε στον πισινό τον προφυλακτήρα και από την εξέταση του αυτοκινήτου του προέκυψε ότι η επαφή έγινε από το κέντρο περίπου του προφυλακτήρα του Range Rover του [ ] και προς τα δεξιά εξού και το σχεδιάγραμμα, το οποίο παρουσίασα, που δείχνει σε ποια σημεία έγινε επαφή, οι δύο προφυλακτήρες είχαν επαφή.» Παρέπεμψε σχετικά στις φωτογραφίες που έλαβε, μέρος του Τεκμηρίου
- Στη συνέχεια ανέφερε ότι είναι «πιθανόν να υπήρχε και άλλη ζημιά επί του προφυλακτήρα στο πιο αριστερό του μέρος, αλλά επειδή είναι πλαστικός υπάρχει το ενδεχόμενο να ήρθε πίσω μετά από το κτύπημα και να μην φαίνονται οποιαδήποτε ίχνη εις τη μέση και αριστερά. [.] Από το σχεδιάγραμμα το οποίο σας έχω παρουσιάσει φαίνεται καθαρά ότι ο προφυλακτήρας του Range Rover χτυπήθηκε από τη μέση και κάτω από κάποιο σημείο στο κέντρο του προφυλακτήρα προς τα δεξιά. [.] Και οι δύο προφυλακτήρες [των δύο εμπλεκόμενων οχημάτων] είναι πλαστικοί. Ο λόγος που γίνονται πλαστικοί οι προφυλακτήρες επί των αυτοκινήτων είναι διπλός. Ο ένας είναι για να είναι πιο ελαφρύ το όχημα, να τρέχει περισσότερο και να καταναλώνει λιγότερο καύσιμο. Και ο δεύτερος και πιο βασικός είναι για να απορροφά τη δύναμη των κτυπημάτων. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό που έχουν και οι δύο προφυλακτήρες που προανέφερα. [.] και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει φορέας πλαστικής ενίσχυσης πίσω από τον κάθε προφυλακτήρα για να απορροφά ακόμη περισσότερο τη δύναμη των κτυπημάτων.» (σχετικό το Τεκμήριο 25). Αναφέρθηκε επίσης στον μηχανισμό απορρόφησης κραδασμών του οχήματος και ανέφερε ότι ένεκα αυτού και της πλαστικής ενίσχυσης οι ζημιές στον προφυλακτήρα του οχήματος του Ενάγοντα 1 «δεν θα παρουσιάσουν την πλήρη αποτύπωση λόγω των απορροφητήρων αυτών τους οποίους αναφέραμε. Δηλαδή αν μια δύναμη, η οποία χτύπησε έχει μέγεθος 50 ένα μέρος από αυτό απορροφήθηκε από τον προφυλακτήρα και από τον φορέα πλαστικής ενίσχυσης που είναι ειδικά τοποθετημένος γι' αυτόν τον σκοπό.» Συνέχισε λέγοντας ότι «θα μεταφερθεί στο αμάξωμα ένα μέρος του χτυπήματος της δύναμης διότι η ενέργεια ποτέ δεν εξαφανίζεται. Μεταφέρεται. Απορροφήθηκε κάποια και η υπόλοιπη μεταφέρθηκε στο αμάξωμα του αυτοκινήτου που είναι βιδωμένος ο προφυλακτήρας και η μεταλλική και η απορροφητική ενίσχυση. Αυτός είναι και ο λόγος που έχουμε τους επιβάτες όταν χτυπηθεί το αυτοκίνητο από πίσω και να πετιούνται μπροστά και να γυρίζουν πίσω πάλι. [.] Αναφέρομαι σε επιβάτες οχήματος, το οποίο χτυπιέται από την πίσω πάντα. Αφ' ης στιγμής χτυπηθεί το αυτοκίνητο στην πίσω πάντα ο επιβάτης θα κινηθεί προς τα εμπρός και μετά θα έρθει πίσω να χτυπήσει η ράχη του στο κάθισμα.» Αναφορικά με τους αισθητήρες του προφυλακτήρα, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι «έκανα έλεγχο στους αισθητήρες και κανένας από τους αισθητήρες δεν ανταποκρίνετουν. Το τεστ για να ελέγξει κάποιος τους αισθητήρες οπίσθιου προφυλακτήρα είναι πολύ απλό και μπορεί να το κάνει ο οποιοσδήποτε. [.] Βάζουμε, έχουμε το κλειδί της ανάφλεξης στο σημείο, στο οποίο ανάβουν όλα τα φώτα μέσα στο ταμπλό που σημαίνει ότι η ηλεκτρική εγκατάσταση είναι ζωντανή. Βάζουμε τον μοχλό των ταχυτήτων στο σημείο αργά στην πισινή, πάμε στο πίσω μέρος του οχήματος, βάζουμε το δάκτυλό μας περίπου δύο εκατοστόμετρα μπροστά από τον κάθε αισθητήρα και με το αυτί μας προσεκτικά και πολύ κοντά ακούμε αν κάνει το χαρακτηριστικό τικ τικ τικ. Αν το κάνει αυτό το πράγμα σημαίνει ότι ο αισθητήρας είναι ζωντανός. Αν δεν το κάνει αυτό τον θόρυβο σημαίνει ότι είναι νεκρός. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν άκουσα από κανένα αισθητήρα καμία ένδειξη.» Κατά την αντεξέταση του, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι δεν γνώριζε ποια ήταν η κατάσταση του οχήματος του Ενάγοντα πριν τις 21.1.2013 που το επιθεώρησε. Όταν του ζητήθηκε να διευκρινίσει τι ζημιά εντόπισε ανέφερε ότι ο προφυλακτήρας «ήθελε επιδιόρθωση και μπογιάτισμα [.] Ο προφυλακτήρας έπρεπε να επιδιορθωθεί όπως βλέπετε και στη φωτογραφία και να σωθεί, να περάσει από πάνω του το αστάρι για να κλείσουμε όλες τις ρωγμές και όλα τα γδαρσίματα, τα οποία υπήρχαν πάνω στον προφυλακτήρα.» Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει από πότε ήταν οι ρωγμές και τα γδαρσίματα πάνω στον προφυλακτήρα, απλώς διαπίστωσε ότι υπήρχαν. Αναφορικά με τους αισθητήρες έγινε η εξής συζήτηση: «Ε: Κύριε μάρτυς, πόσοι αισθητήρες έπρεπε να αλλαχτούν; Α: Όπως είπα και προηγουμένως έλεγξα και τους τέσσερις αισθητήρες και δεν πήρα ανταπόκριση από κανένα, γι΄ αυτό και έπρεπε να αλλαχτούν και οι τέσσερις. [.] Ε: Αν χαλάσει ο ένας αισθητήρας οι υπόλοιποι λειτουργούν; Α: Bεβαίως. Ε: Εσείς κύριε μάρτυς είσαστε σε θέση να μας πείτε πότε χάλασαν τούτοι οι αισθητήρες; Α: Πρέπει να χάλασαν με το κτύπημα. Ε: Αυτό το εικάζετε ή σας το έχει πει ο Ενάγοντας; Α: Όχι, οι αισθητήρες χαλούν είτε από βραχυκύκλωμα είτε από χτύπημα. Ε: Λέτε μου με το χτύπημα. Προσδιορίστε το. Α: Ναι, κάποιο κτύπημα. [.] Εγώ εξέλαβα όταν ειδοποιήθηκα ότι χτυπήθηκε το αυτοκίνητο του Ενάγοντα και επήα και το επιθεώρησα, εξέλαβα καλώς ότι αυτές οι ζημιές προήλθαν από επαφή με κάποιο άλλο όχημα.» Αναφορικά με την ποιότητα των αισθητήρων, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι «στο συγκεκριμένο αυτοκίνητο είναι αρκετά ανθεκτικοί διότι μιλούμε για Range Rover. [.] Εξαρτάται με τί δύναμη κτυπήθηκε. Έχει μεγάλη σημασία τούτο το οποίο για εμένα είναι άγνωστο.» Αυτή ήταν η μαρτυρία του ΜΕ
- Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του η πλευρά των Εναγόντων έκλεισε την υπόθεση της. Πριν η πλευρά των Εναγόμενων 1 και 2 παρουσιάσει την δική της μαρτυρίας ο συνήγορος των Εναγόμενων ζήτησε όπως παρουσιαστούν οι Ενάγοντες 2 και 3 για σκοπούς αντεξέτασης. Υπέβαλε αίτημα για κλήση τους στο Δικαστήριο για σκοπούς αντεξέτασης τους στη βάση του άρθρου 26 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ.
- Το Δικαστήριο δεν επέτρεψε το αίτημα για τους λόγους που αναφέρονται στην σχετική ενδιάμεση του απόφαση. Αναφέρομαι σε αυτό το μέρος της διαδικασίας γιατί θέλω να σημειώσω ότι ο συνήγορος των Εναγόντων 1-6, στην ένσταση που είχε εγείρει ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι τα θέματα που αφορούν τους ισχυριζόμενους τραυματισμούς των Εναγόντων μπορούσαν να απαντηθούν από τον ΜΕ2 ενώ «το θέμα της ευθύνης [.] είχε χειριστεί αποκλειστικά ο Ενάγοντας 1, ο οποίος αυτός πήγε στην Αστυνομία και δήλωσε το τροχαίο ατύχημα». Σε αυτό το ζήτημα και γενικά στο ζήτημα χειρισμού της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε από την πλευρά των Εναγόντων, θα επανέλθω στην συνέχεια. Προχωρώ όμως με μια σύνοψη της μαρτυρίας που παρουσίασε η πλευρά των Εναγόμενων 1 & 2 για σκοπούς υπεράσπισης. ΜΥ
- Πρώτη μάρτυρας για την πλευρά των Εναγόμενων 1 & 2 ήταν η Εναγόμενη 1 (ΜΥ1). Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της ανέφερε ότι την επίδικη ημέρα «οδηγούσα, έψαχνα ένα ζαχαροπλαστείο, κατάλαβα ότι είχα κάνει λάθος στον δρόμο και έβαλα πισινή για να φύγω, μετά στην πισινή άκουσα θόρυβο, που εννοείται κατάλαβα ότι χτύπησα ένα αυτοκίνητο, πήγα ευθεία, έκανα U-turn και επέστρεψα πίσω με την μπροστινή του αυτοκινήτου μου. Υπήρχε δρόμος που μπορούσα να φύγω αλλά επέστρεψα πίσω, κατέβηκα και κοίταξα το αυτοκίνητο, ήρθε ένας μικρός και μου είπε 'τί κάνεις κυρία;' Και λέω 'χτύπησα το αυτοκίνητο και κοιτάζω να δω αν του έκανα ζημιά'. Και κοίταζε και ο μικρός μαζί μου, ίσως νόμιζε ότι πήγα εκεί για να κλέψω, δεν ξέρω. Το λοιπόν, τέλος πάντων, μου λέει 'δεν βλέπω ούτε εγώ κυρία τίποτε' τον ρώτηξα 'γνωρίζεις σε ποιον ανήκει αυτό το αυτοκίνητο;' Και μου είπε 'όχι, εγώ είμαι της γειτονιάς, αλλά το αυτοκίνητο αυτό δεν είναι της γειτονιάς'. [.] και έφυγα. [.] Παρεμπιπτόντως κοίταξα μέσα στο αυτοκίνητο και δεν υπήρχε ουδείς, κανένας.» Σύμφωνα με την Εναγόμενη 1 παρέμεινε στη σκηνή περίπου 5 με 10 λεπτά και δεν συνάντησε κανένα άλλο πέραν του μικρού. Πρόσθεσε, όταν ρωτήθηκε από το συνήγορο της ότι δεν άκουσε κλάμα μωρού να προέρχεται από το άλλο όχημα. Συνέχισε λέγοντας ότι αφού έφυγε από τη σκηνή «πήγα σπίτι, γιατί είχα και κόσμο το βράδυ και με πήρε η Αστυνομία τηλέφωνο και μου είπαν είστε η ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου κου ρου του, το δικό μου είναι [ ] και μου είπε κου ρου του και είπα ναι, κατάλαβα, προφανώς μιλούσε για εμένα και 'ήσασταν στο τάδε σημείο και χτυπήσατε ένα αυτοκίνητο;' Και είπα 'ναι', αυτά. Α! Και μου ζήτησε να πάω να δώσω κατάθεση ή να έρθουν αυτοί σπίτι μου, αφού είχα αρκετή δουλειά που μαγείρευα για κόσμο που θα είχα και όμως προτίμησα να πάω εγώ. Για να μην δημιουργηθεί σύγχυση στο σπίτι που θα έβλεπαν και τα εγγονάκια μου Αστυνομία. Αυτά. [.] Πήγα στην Κεντρική Αστυνομία, στην τροχαία, έδωσα κατάθεση και το είδαν και το αυτοκίνητο μου.» Σύμφωνα με την Εναγόμενη 1, ο αστυνομικός «κύριος Περικλής» την ενημέρωσε ότι είχε ζητήσει ο ιδιοκτήτης του άλλου οχήματος να του τηλεφωνήσει και η ίδια το έπραξε. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τους «απ' ότι θυμάμαι πρέπει να του ζήτησα συγνώμη, διότι είμαι ένας ευγενής άνθρωπος ευγενικός άνθρωπος, το ότι έφυγα δεν είχα χαρτάκι στο αυτοκίνητο ούτε πένα ούτε στυλό για να αφήσω κάποιο μήνυμα. Και προφανώς θα του ζήτησα συγγνώμη και ο κύριος μου θύμωνε ότι 'μπήκα σε δάνεια να αποκτήσω ένα αυτοκίνητο πολυτελείας και έρχεστε εσείς, ο καθένας να μου το χτυπήσετε', κάπως έτσι, αυτά.» Ανέφερε επίσης πως όταν κτύπησε το όχημα του, το δικό της όχημα κινείτο με ελάχιστη ταχύτητα. Υποστήριξε ότι κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής τους συνομιλίας ο Ενάγοντας 1 δεν της ανέφερε οτιδήποτε για τραυματισμούς. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης της από το συνήγορο των Εναγόντων, της υποδείχθηκε η επιστολή του δικηγόρου των Εναγόμενων 1 & 2, Τεκμήριο
- Ζητήθηκε από την Εναγόμενη 1 να εξηγήσει την εκεί αναφορά ότι δεν είχε κατεβεί από το δικό της όχημα ενώ κατά τη μαρτυρία της είπε ότι είχε κατεβεί. Η Εναγόμενη 1 απάντησε «μπορώ να πω ότι κατέβηκα, ήμουν σοκαρισμένη εκείνη τη στιγμή, μπορεί να έκαμα λάθος, να είπα στον δικηγόρο ότι δεν κατέβηκα αλλά έκανα συνομιλία με τον μικρό, πώς θα του συνομιλούσα αν δεν κατέβαινα; Αυτά.» Όταν ρωτήθηκε για την ώρα που είχε συμβεί το ατύχημα η Εναγόμενη 1 ανέφερε ότι ήταν «βραδάκι απόγευμα». Ερωτήθηκε γιατί δεν είχε μεταβεί σε αστυνομικό σταθμό μετά το ατύχημα για να το αναφέρει και απάντησε «διότι θεώρησα ότι δεν υπήρχε ζημιά και έφυγα και πήγα σπίτι μου, θεώρησα ότι δεν υπήρχε ζημιά, μέχρι και το μικρό παιδάκι είπε 'δεν έχει τίποτε κυρία'.» Αργότερα ανεξεταζόμενη ανέφερε ότι «εγώ με τα δικά μου μάτια και ο μικρός δεν είδα ζημιά, αν έβλεπα ζημιά δεν θα έφευγα, σας το λέω.» Για το ζήτημα αυτό είπε επίσης ότι «αν έβλεπα ζημιά ίσως και να το έκανα [να χτυπούσα τις πόρτες των σπιτιών], επειδή δεν είδα ζημιά και ήταν και το μικρό παιδάκι εκεί και τον ρώτησα αν ξέρει σε ποιον ανήκει το αυτοκίνητο και μου είπε όχι δεν είναι αυτοκίνητο της γειτονιάς και αφότου είδα ότι δεν είχε ζημιά σηκώστηκα και έφυγα. Αυτό.» Ερωτήθηκε κατά πόσο η ίδια αισθάνθηκε τράνταγμα όταν κτύπησαν τα δύο οχήματα και απάντησε «τράνταγμα όχι, δεν ήταν δυνατό τράνταγμα, άκουσα θόρυβο και κατάλαβα ότι χτύπησα κάπου.» Πρόσθεσε ότι ο σύζυγος της είναι ο ασφαλιστής της και εκείνος είχε ειδοποιήσει την ασφαλιστική της εταιρεία για το ατύχημα. Αρνήθηκε όμως ότι την είχε συμβουλέψει να αναφέρει ψευδώς ότι ουδείς επέβαινε στο άλλο όχημα. Συμφώνησε ότι μπορεί να είχε εισηγηθεί στον Ενάγοντα 1 να τον αποζημιώσει χωρίς να εμπλακούν οι ασφαλιστικές εταιρείες για να μην χάσει το no claim bonus της. Ερωτήθηκε που ακριβώς είχε δει τον μικρό στον οποίο αναφέρθηκε και απάντησε ότι «μετά από τόσα χρόνια δεν θυμάμαι, ίσως να ήταν στο πεζοδρόμιο ή στον δρόμο.» Ανέφερε επίσης ότι όταν της τηλεφώνησαν από τον αστυνομικό σταθμό και της ζήτησαν να δώσει κατάθεση αρχικά τους είχε ρωτήσει τους αστυνομικούς εάν μπορούσε να προσέλθει την επόμενη μέρα αλλά της είπαν ότι αυτό δεν γίνεται και ότι εάν δεν πήγαινε την ίδια μέρα τοτε θα έρχονταν εκείνοι στο σπίτι της. Μετά από αυτό, πήγε στον σταθμό. Τέλος σημείωσε ότι δεν γνωρίζει πως η αστυνομία είναι μάθει τα στοιχεία της. Πριν κλείσει τη μαρτυρία της, η Εναγόμενη 1 παραδέχτηκε ξανά ότι είχε κτυπήσει με το όχημα της το όχημα του Ενάγοντα 1 και απολογήθηκε. Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία της Εναγόμενης
- ΜΥ
- Επόμενος μάρτυρας ήταν ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου, ειδικός ορθοπεδικός χειρούργος (ΜΥ2). Τα προσόντα του ΜΥ2 έγιναν παραδεκτά. Κατά τη διάρκεια της μαρτυράς του ανέφερε ότι παρέχει υπηρεσίες στην κλινική του δυναμικότητας 24 κρεβατιών. Στον άνω όροφο του κτιρίου βρίσκονται θάλαμοι των ασθενών και στον κάτω όροφο η αίθουσα αναμονής, το γραφείο της γραμματέας, το δικό του γραφείο, το εξεταστήριο και το δωμάτιο ακτινολογικής εξέτασης. Ανέφερε ότι στις 12.5.2014 εξέτασε τους Ενάγοντες 1, 2, 3, 4 και 6 κατόπιν αιτήματος από τους δικηγόρους που εκπροσωπούν τους Εναγόμενους 1 &
- Παρουσίασε και υιοθέτησε εκθέσεις που συνέταξε σε σχέση με τον κάθε ένα, Τεκμήρια 26-30, μετά την εξέταση που διενήργησε. Στην έκθεση που αφορά τον Ενάγοντα 1, Τεκμήριο 26, σημείωσε το ιστορικό που του ανέφερε ο Ενάγοντας
- Εξέτασε επίσης αντίγραφα των ιατρικών εκθέσεων του ΜΕ2 ημερομηνίας 25.2.2013 και 1.3.2012, αντίγραφο της έκθεσης του νευροχειρούργου Γ. Ιωάννου ημερομηνίας 8.4.2013 και τον ακτινολογικό φάκελο. Αναφορικά με τα ευρήματα κλινικής εξέτασης που ο ΜΕ2 αναγράφει στις εκθέσεις του, ο ΜΥ2 σημειώνει στη δική του έκθεση ότι αρκετά από αυτά δεν αποτελούν ευρήματα κλινικής εξέτασης αλλά είναι υποκειμενικής φύσης. Παρατηρεί επίσης ότι ο ΜΕ2 είχε καταγράψει εύρημα στένωσης του μεσοσπονδύλιου διαστήματος μεταξύ Ο5-Ι1 ενώ στην ακτινολογική έκθεση μαγνητικής τομογραφίας του Γ. Βορκά δεν υπάρχει αναφορά για τέτοιο εύρημα. Σημειώνει επίσης ότι η αναφορά του ΜΕ2 σε στένωση μεταξύ Ο5-Ι1 με βάση απλές ακτινογραφίες παραπέμπει σε εύρημα χρονιότητας και όχι τραυματικής αιτιολογίας. Διατυπώνει τη θέση στην έκθεση του ότι τα ακτινολογικά ευρήματα προβολών δύο οσφυϊκών μεσοσπονδύλιων δίσκων δεν είναι τραυματικής αιτιολογίας. Συγκεκριμένα, αναφέρει στην έκθεση του ότι η τραυματική δισκοπάθεια: «είναι μορφή τραυματισμού εξαιρετικής σπανιότητας, προκαλεί άμεση πολύ θορυβώδη κλινική εικόνα η οποία επιβάλλει άμεση χειρουργική επέμβαση αποκατάστασης νευρολογικών σημείων [.] Περαιτέρω τεκμηρίωση και στήριξη της γνώμης αυτής είναι η απουσία σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας ευρημάτων οιδήματος, αιμορραγίας και συνδεσμικών τραυματισμών στα επίπεδα αυτά». Αναφορικά με το εύρημα του ΜΕ2 για εγκεφαλική διάσειση, μετατραυματική αστάθεια και σπονδυλοαρθροπάθεια, η θέση που εξέφρασε ο ΜΥ2 στην έκθεση του είναι ότι: «η απώλεια των αισθήσεων σε απουσία ιστορικού εμετών και περιτραυματική αμνησίας, αποκλείει εξ ορισμού την εγκεφαλική διάσειση. Ενισχυτικό της γνώμης αυτής είναι και το γεγονός ότι δεν χρειάστηκε η παραμονή του [Ενάγοντα 1] σε νοσηλευτικό ίδρυμα για προληπτική-προφυλακτική παρακολούθηση αλλά ούτε και η πάντοτε αναγκαία εξειδικευμένη εξέταση αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας κρανίου-εγκεφάλου. [.] Η απουσία συνδεσμικού τραυματισμού δεν δικαιολογεί την μελλοντική παρουσία συνδεσμικής μετατραυματικής αστάθειας και σπονδυλοαρθροπάθειας. Ούτε και δικαιολογεί ιατρική πρόγνωση μελλοντικής αναγκαιότητας χειρουργικών επεμβάσεων το κόστος των οποίων αγγίζει τις 20.000 ευρώ.» Χαρακτηρίζει στην έκθεση του τον τραυματισμό μαλακών μορίων ως συνηθέστατο εύρημα σε τροχαία ατυχήματα με εξαιρετική πρόγνωση αφού αποκαθίσταται κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο σε περίοδο 2-3 εβδομάδων. Εάν κριθεί αναγκαία η φυσιοθεραπεία για αντιμετώπιση του, τότε θεωρεί αρκετές 12 συνεδρίες. Αναφορικά με την Ενάγουσα 2, ο ΜΥ2 ετοίμασε την έκθεση Τεκμήριο
- Μεταξύ άλλων στην έκθεση αυτή ο ΜΥ2 καταγράφει ότι: «[Η Ενάγουσα 2] περιγράφοντας την εξέλιξη και σημερινή της κατάσταση, αναφέρει ότι εξακολουθεί να παρουσιάζει συνεχείς πόνους στον αυχένα σε οποιαδήποτε κίνηση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. [.] [Κατά τη δική του κλινική εξέταση] τα κλινικά ευρήματα παρουσιάζονται απόλυτα φυσιολογικά. Από το ιστορικό και μόνο εκτιμάται ότι εάν υπήρξε τραυματισμός αυτός ήταν επιφανειακής έντασης-ελαφράς μορφής και αφορούσε τα μαλακά μόρια του αυχένα [.] δεν κρίθηκε αναγκαία η λήψη έστω μιας απλής ακτινογραφίας [..] Η δική της αναφορά σε συνεχή ενοχλήματα στον αυχένα δεν δικαιολογείται και δεν συνάδει με τα φυσιολογικά κλινικά ευρήματα. Περαιτέρω δεν συνάδει με την μορφή του επιφανειακού αναφερόμενου τραυματισμού μαλακών μορίων. [.] Τραυματισμοί μαλακών μορίων δεν αποτελούν αιτία ανάπτυξης μετατραυματικής σπονδυλοαρθρίτιδας αλλά ούτε και αιτία μελλοντικής πρόγνωσης αναγκαιότητας χειρουργικών επεμβάσεων στον αυχένα.» Αναφορικά με τον Ενάγοντα 3, η έκθεση του ΜΥ2, Τεκμήριο 28, αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής: «
- Η διαγνωστική ιατρική καταγραφή [στην έκθεση του ΜΕ2] για έντονα ενοχλήματα και κλινικά ευρήματα στον αυχένα, δεν συνάδει με το γεγονός ότι δεν χρειάστηκε καν μια απλή ακτινογραφία.
- Η μη ένδειξη λήψης οποιασδήποτε ακτινολογικής εξέτασης στηρίζει τη γνώμη ότι εάν υπήρξε τραυματισμός αυτός ήταν ελαφράς μορφής επιφανειακής έντασης.»
- Τα σημερινά κλινικά ευρήματα παρουσιάζονται απόλυτα φυσιολογικά.
- Τραυματισμοί μαλακών μορίων στον αυχένα οι οποίοι μάλιστα δεν χρήζουν έστω μιας ακτινογραφίας, δεν αποτελούν αιτία μελλοντικής ανάπτυξης μετατραυματικής σπονδυλοαρθρίτιδας (αιτία αποτελούν τα κατάγματα των σπονδύλων)
- Επιφανειακοί τραυματισμοί μαλακών μορίων της σπονδυλικής στήλης και μάλιστα σε παιδιά αποκαθίστανται κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο και δεν δικαιολογούν πρόγνωση μελλοντικών προβλημάτων.» Αναφορικά με τον Ενάγοντα 4, στην έκθεση του Τεκμήριο 29, ο ΜΥ2 αναφέρει ότι: «
- Μετά το αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα εξετάσθηκε σε μια και μοναδική περίπτωση με σκοπό τον ιατρικό έλεγχο τυχόν παρουσίασε μορφής τραυματισμού.
- Το γεγονός ότι δεν κρίθηκε καν αναγκαία η λήψη οποιασδήποτε ακτινογραφίας και περαιτέρω το γεγονός ότι εκτός από την πρώτη επίσκεψη δεν ξαναχρειάστηκε οποιαδήποτε επανεξέταση, στηρίζει την γνώμη ότι εάν υπήρξε μορφή τραυματισμού αυτή ήταν εξαιρετικά ελαφράς έντασης και επιφανειακής μορφής και αποκαταστάθηκε εντός ολίγων ημερών.
- Τα σημερινά κλινικά ευρήματα παρουσιάζονται απόλυτα φυσιολογικά.» Τέλος, για την Ενάγουσα 6 ο ΜΥ2, στην έκθεση του, Τεκμήριο 30,αναφέρει μεταξύ άλλων ότι: «
- Κατά τη δική μου κλινική εξέταση όλα τα κλινικά ευρήματα παρουσιάζονται απόλυτα φυσιολογικά.
- Εάν υπήρξε τραυματισμός αυτός ήταν εξαιρετικά επιφανειακής μορφής και συνίστατο σε μωλωπισμό στην περιοχή του μετώπου και του πρόσθιου άνω μέρους του αριστερού μηρού.
- Η μη αναγκαιότητα λήψης οποιασδήποτε ακτινογραφίας στηρίζει την γνώμη ότι ο αναφερόμενος τραυματισμός ήταν εξαιρετικά ελαφράς μορφής επιφανειακής έκτασης.» Κατά τη διάρκεια της κυρίως εξέτασης του, σε σχέση με τον Ενάγοντα 1, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι στην έκθεση MRI που του προσκομίστηκε δεν υπάρχει αναφορά σε «δισκοκήλες» αλλά σε «προβολές». Εξήγησε με αναφορά στο σχεδιάγραμμα Τεκμήριο 31 που παρουσίασε ότι ο όρος προβολή (bulging) είναι διαφορετικός από την δισκολήλη (hernia). Υποστήριξε ότι οι αναφορές του ΜΕ2 σε αλλοιώσεις σπονδυλώσεως, εκφυλιστικές αλλοιώσεις, σπονδυλοαρθροπαθεια, σπονδυλοαρθρίτιδα αφορούν συνώνυμες έννοιες και είναι ευρήματα χρονιότητας. Η εξάλειψη της αυχενικής λόρδωσης, εξήγησε, οφείλεται πάντα σε μυϊκό σπασμό και είναι ακτινολογικό εύρημα ευθειασμού του αυχένα. Η εξάλειψη αυτή δεν είναι μόνιμη και όταν περάσει ο μυϊκός σπασμός επανέρχεται η καμπυλότητα. Σε σχέση με την εγκεφαλική διάσειση, σύμφωνα με τον ΜΥ2, προαπαιτεί τραυματισμό της κεφαλής και κατά κανόνα απαιτεί «καλού βαθμού εξωτερική βία επί της κεφαλής». Χαρακτηρίζεται από συμπτώματα που είναι διαφορετικά από κλινικά ευρήματα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ζάλη, πονοκέφαλο, παρουσία εμετού, νωθρότητα, ελαττωμένες αντιδράσεις, περιτραυματική αμνησία. Για ανάπτυξη μετατραυματικής σπονδυλοαρθρίτιδας είναι απαραίτητη προϋπόθεση να υπάρχει κάταγμα στα σώματα των σπονδύλων, σύμφωνα με τον ΜΥ
- Κατά τη δική του άποψη, τα ευρήματα της έκθεσης του ΜΕ2 ημερομηνίας 25.2.2013 δεν δικαιολογούν αυξημένη πιθανότητα στον Ενάγοντα 1, παρά σε οποιοδήποτε άλλο άνθρωπο, για εγχείρηση δισκοκήλης. Κατά την αντεξέταση του ΜΥ2 από το συνήγορο των Εναγόντων 1-6, τέθηκε στον ΜΥ2 ότι η κλινική του λειτουργεί και ως γηροκομείο. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι έχει ενοικιάσει τον πάνω όροφο της κλινικής σε στέγη ηλικιωμένων. Συμφώνησε ότι εξέτασε τους Ενάγοντες περί τον 1,5 χρόνο μετά το ατύχημα. Επέμενε όμως στην ορθότητα των διαπιστώσεων και απόψεων του. Αναφορικά με το βρέφος (κατά το ατύχημα) Ενάγοντα 5, ο ΜΥ2 παρατήρησε ότι ένα βρέφος δεν είναι σε θέση να συνειδητοποιήσει τί έγινε ούτε θα το έχει στη μνήμη του ώστε να του παραμείνει μόνιμο ψυχολογικό κατάλοιπο. Αυτή είναι η σύνοψη της μαρτυρίας του ΜΥ
- ΜΥ
- Παραμένει ο τελευταίος μάρτυρας που παρουσίασαν οι Εναγόμενες 1 &
- Πρόκειται για τον κ. Π. Αναστασίου (ΜΥ3), μηχανολόγο, εκτιμητή και διερευνητή τροχαίων ατυχημάτων. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του αναγνώρισε και υιοθέτησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 13 που εξήγησε ότι είναι η εκτίμηση του για την ζημιά που υπέστη το όχημα του Ενάγοντα
- Στην εν λόγω έκθεση, Τεκμήριο 13, ο ΜΥ3 αναφέρει μεταξύ άλλων ότι επιθεώρησε το όχημα του Ενάγοντα 1 στις 17.1.
- Αναφέρει επίσης στην έκθεση του τα εξής: «According to your instructions on 8/1/2013 I have conducted the garage A Xenofontos in order to inspect the damage of the above vehicle. This was not possible as the owner disagreed with the garage and Mr E. K. as he was claiming that his vehicle sustained damage to the front suspensions therefore he left the garage with his vehicle. I have conducted the owner several times for nine days and I managed to inspect the damage on 17/1/
- I have inspected the damage at the present of the owner's mechanic and we agreed that the damage on the suspensions had nothing to do with the damage on the rear bumper. The mechanic informed me that the parking sensors were damaged form the damage and that he could not reprogramme the system. Furthermore I said to the mechanic to remove the bumper in order to inspect if there is damage in the system. After he removed the rear bumper it was very clear that one of the parking sensors was broken and was in need or replacement» Στην έκθεση του σημειώνει γδαρσίματα στον πισινό προφυλακτήρα. Εκτιμά ότι το κόστος αφαίρεσης, διόρθωσης και επανατοποθέτησης του πισινού προφυλακτήρα ανέρχεται σε €80, το κόστος βαψίματος σε €150 και το κόστος αγοράς του αισθητήρα σε €60 και το κόστος αντικατάστασης του αισθητήρα σε €
- Το συνολικό κόστος περιλαμβανομένων εργατικών, βαψίματος και αγοράς ανταλλακτικών τοποθετείται σε €
- Επανέλαβε στη μαρτυρία του ότι μόνο ο ένας εκ των τεσσάρων αισθητήρων είχε επηρεαστεί ενώ οι άλλοι τρεις καμία ζημιά είχαν. Σημείωσε ότι δεν είναι ανάγκη να αντικατασταθούν όλοι οι αισθητήρες αλλά μπορούν να αντικατασταθούν μεμονωμένα. Κατά την αντεξέταση του, ο ΜΥ3 ανέφερε ότι όταν εξέτασε τον προφυλακτήρα που είχε αφαιρεθεί δεν διαπίστωσε εσωτερική βλάβη. Η ζημιά που είχε εντοπίσει ήταν στην πίσω δεξιά γωνιά, στο σημείο που ήταν τοποθετημένος ο αισθητήρας. Σημείωσε ο μάρτυρας ότι κατά τον δικό του έλεγχο, μόνο ο ένας αισθητήρας δεν λειτουργούσε. Πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τί είχε μεσολαβήσει μεταξύ 17.1.2013 που έλεγξε ο ίδιος το όχημα και 21.1.2013 που ο ΜΕ3 είχε κάνει το δικό του έλεγχο. Σχολιάζοντας τη μέθοδο που είχε χρησιμοποιήσει ο ΜΕ3 για να ελέγξει τους αισθητήρες, ο ΜΥ3 ανέφερε ότι πρόκειται για μια πρακτική μέθοδο. Όμως ο ίδιος βασίστηκε στο ηλεκτρονικό σύστημα του οχήματος που μπορεί να διαγνώσει οποιαδήποτε βλάβη σε αισθητήρα. Σύμφωνα με τον ΜΕ3, ένεκα του ότι ήταν πολύ περιορισμένη και επιφανειακή η ζημία στον προφυλακτήρα θεωρεί ότι δεν υπήρξε αντανακλαστική ζημιά στο αμάξωμα του οχήματος. Συμφώνησε ότι θεωρητικά αυτό μπορεί να συμβεί, όμως με τα δεδομένα της συγκεκριμένης περίπτωση το απέκλεισε. Αυτή ήταν η μαρτυρία του ΜΥ3 και με την ολοκλήρωση της, ολοκληρώθηκε το σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε κατά τι δίκη. Τελικές αγορεύσεις. Μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασης της μαρτυρίας, οι συνήγοροι της κάθε πλευράς συνόψισαν αυτήν και υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους στις τελικές, γραπτές, τους αγορεύσεις τις οποίες έχω μελετήσει. Έχω επίσης μελετήσει τη νομολογία στην οποία παρέπεμψαν. Αξιολόγηση. Κατά την ακροαματική διαδικασία, παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Εξέτασα τόσο τη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα όσο και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Γνωρίζω ότι η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα είναι ατομική και γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητά της και την πειστικότητά της, όμως τα όσα αναφέρει κάθε μάρτυρας πρέπει να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των υπόλοιπων μαρτύρων για να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών[2]. Η αξιολόγηση γίνεται με γνώμονα το ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται κρίνεται με βάση το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται κατά τη δίκη. Τα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλλουν τα επίδικα θέματα μπορούν να εξαχθούν από την σύγκριση, σύγκλιση και αντιπαραβολή όλου του φάσματος της μαρτυρίας όπως αυτή έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, από την σκοπιά που ο κάθε μάρτυρας έχει αντιληφθεί τα γεγονότα και στο βαθμό που εμπλέκεται σε αυτά[3]. Με αυτό το υπόβαθρο προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας. ΜΕ
- Οι αξιώσεις των Εναγόντων 1-6 για τους τραυματισμούς που ισχυρίζονται θα κριθούν, σε μεγάλο βαθμό, από την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Ενάγοντα 1, του μόνου προσώπου από την πλευρά τους που κατέθεσε σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος. Εξέτασα το σύνολο της μαρτυρίας του Ενάγοντα 1, σε συνάρτηση με τα έγγραφα που παρουσίασε. Έδωσα ιδιαίτερη σημασία στην εσωτερική συνοχή, πειστικότητα και συνέπεια της μαρτυρίας του αλλά εξέτασα παράλληλα και το περιεχόμενο των εγγράφων στα οποία στηρίχθηκε προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών των Εναγόντων 1-6 για τους τραυματισμούς που ισχυρίζονται. Από την εξέταση αυτή, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν μπορώ να αποδεχτώ τη μαρτυρία του Ενάγοντα 1 ως αξιόπιστη και, συνακόλουθα, δεν μπορώ να βασιστώ σε αυτή προς διαμόρφωση ευρημάτων. Οι λόγοι που με οδήγησαν σε αυτό το συμπέρασμα αφορούν τόσο τη ουσία της εκδοχής του όσο και επιμέρους ασυμφωνίες, αντιφάσεις και ασυνέπειες μεταξύ της μαρτυρίας του και εγγράφων που παρουσίασε. Συγκεκριμένα: (α) Η θέση του Ενάγοντα είναι ότι μετά το κτύπημα που δέχτηκε το όχημα τους, εξήλθε του οχήματος ο 12χρονος τότε υιός του, που καθόταν στη θέση του συνοδηγού, ο οποίος συζήτησε με την Εναγόμενη
- Ο ίδιος παρέμεινε εντός του οχήματος γιατί τα υπόλοιπα παιδιά είχαν αναστατωθεί και έκλαιγαν. Αυτή η αντίδραση δεν φαίνεται λογική. Εντός του οχήματος βρισκόταν και η μητέρα των παιδιών, Ενάγουσα
- Ο Ενάγοντας 1 άφησε όμως τον 12χρονο υιό του, Ενάγοντα 3, να εξέλθει του οχήματος και να ξεκινήσει να συζητά με την άλλη οδηγό, να της ζητά το λόγο για το ατύχημα και να προσπαθεί να την αποτρέψει από το να εγκαταλείψει τη σκηνή. Οι ενέργειες αυτές του Ενάγοντα 3 που περίγραψε ο Ενάγοντας 1, δεν ήταν στιγμιαίες αλλά απαίτησαν κάποιο χρονικό διάστημα. Ικανό, θεωρώ, χρονικό διάστημα ώστε να είχε την ευκαιρία και ο Ενάγοντας 1 να εξέλθει του οχήματος. Ειδικά όταν αντιλήφθηκε από τη συζήτηση που άκουγε την πρόθεση της Εναγόμενης 1 να αποχωρήσει από τη σκηνή. Κρίνω ότι η λογική και αναμενόμενη αντίδραση ενός γονέα και οδηγού σε τέτοιες περιστάσεις, θα ήταν να εξέλθει του οχήματος για να διαπιστώσει τι είχε συμβεί. Όχι να ενεργήσει όπως ο Ενάγοντας 1 ισχυρίστηκε. (β) Ούτε λογικές είναι οι ενέργειες του Ενάγοντα 1 που ακολούθησαν του ατυχήματος. Περίγραψε μια σκηνή μεγάλης αναστάτωσης με τα μικρότερα παιδιά της οικογένειας να κλαίνε και να είναι, όπως είπε, τραυματισμένα. Τραυματισμούς είχαν υποστεί, σύμφωνα με τη θέση του και ο ίδιος με τη σύζυγο του. Στην κυρίως εξέταση του αναφέρθηκε σε «δύσκολη κατάσταση και πανικό». Η λογική και αναμενόμενη πρώτη αντίδραση και μέριμνα ενός γονέα σε αυτή την περίσταση θα ήταν να μεταφέρει την οικογένεια του αμέσως για ιατρική περίθαλψη. Αντ΄ αυτού ο ΜΕ1 επέλεξε να μεταβεί στον αστυνομικό σταθμό για να καταχωρηθεί το παράπονο του σε σχέση με το ατύχημα και να δώσει τα στοιχεία της Εναγόμενης 1 προς εντοπισμό της. Μόνο αφού καταχωρήθηκε η καταγγελία του, πήγε μαζί με τα υπόλοιπα 5 μέλη της οικογένειας του σε ιατρό. Οι ενέργειες και επιλογές αυτές του Ενάγοντα 1 γεννούν διάφορα ερωτηματικά. Γιατί δεν ενημέρωσε απλώς τηλεφωνικώς την αστυνομία για το ατύχημα και να τους δώσει τα στοιχεία του άλλου οχήματος παρά επέλεξε να μεταβεί στον σταθμό; Αν ενημέρωνε τηλεφωνικώς θα μπορούσε να αναχωρήσει ενωρίτερα για ιατρική περίθαλψη. Αυτή η σειρά προτεραιοτήτων φαίνεται πιο λογική όταν, σύμφωνα με τον Ενάγοντα 1, τέσσερα ανήλικα παιδιά είναι τραυματισμένα και αναστατωμένα. (γ) Περαιτέρω ερωτηματικά γεννούνται και από το γεγονός ότι μεσολάβησε περίπου 1,5 ώρα μεταξύ του ατυχήματος και της καταγγελίας του Ενάγοντα
- Σύμφωνα με το περιεχόμενο της αστυνομικής έκθεσης που παρουσίασε, Τεκμήριο 10, το ατύχημα συνέβη περί τις 11:15 ενώ αυτός προσήλθε στον αστυνομικό σταθμό περί τις 12:
- Τί μπορεί να μεσολάβησε; Εφόσον οι Ενάγοντες δεν είχαν μεταβεί στον γιατρό, γιατί έπρεπε να περάσει αυτό το χρονικό διάστημα της 1,5 ώρας; (δ) Αντιφάσεις υπάρχουν και σε σχέση με τις φυσιοθεραπείες που ο Ενάγοντας 1 ισχυρίζεται ότι παρακολούθησε, εκείνος και οι Ενάγοντες 2 και 3 αλλά και των σχετικών ποσών που διεκδικούν. Ειδικότερα: (ι) Ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε τη δέσμη Τεκμήριο 9 προς απόδειξη των αντίστοιχων αξιώσεων. Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει βεβαιώσεις σε σχέση με φυσιοθεραπείες που διενεργήθηκαν στους Ενάγοντες 1-3 από κάποιο Λάζαρο Ηροδότου, φυσιοθεραπευτή. Όμως η πληρωμή, σύμφωνα με τις αποδείξεις του Τεκμηρίου 9 έγινε προς κάποιο Παντελή Ηροδότου, φυσιοθεραπευτή. Αυτό δεν επιτρέπει συμπέρασμα ότι οι βεβαιώσεις και οι αποδείξεις συνδέονται. (ιι) Αντίστοιχες ασυνέπειες υπάρχουν και σε σχέση με την Ενάγουσα
- Σύμφωνα με τη βεβαίωση του φυσιοθεραπευτή ημερομηνίας 11.4.2014 (μέρος Τεκμηρίου 9), η Ενάγουσα 2 είχε ξεκινήσει φυσιοθεραπείες στις 23.1.2013 και είχε παρακολουθήσει 40 συνεδρίες. Στη βεβαίωση όμως ημερομηνίας 29.10.2013 (επίσης μέρος Τεκμηρίου 9), ο φυσιοθεραπευτής αναφέρει ότι η Ενάγουσα 2 είχε ξεκινήσει φυσιοθεραπείες στις 3.1.2013 και κατά τους μήνες Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο 2013 είχε παρακολουθήσει 23 συνεδρίες. Καμία εξήγηση έχει προσφερθεί αναφορικά με την αντίφαση στην ημερομηνία έναρξης των συνεδριών. (ιιι) Ομοίως για τον Ενάγοντα 3, η βεβαίωση του φυσιοθεραπευτή ημερομηνίας 4.3.2013 αναφέρει ότι ο Ενάγοντας 3 είχε ξεκινήσει φυσιοθεραπείες στις 3.1.2013 και είχε παρακολουθήσει 20 συνεδρίες. Όμως, η βεβαίωση του ιδίου φυσιοθεραπευτή ημερομηνίας 11.4.2013 (επίσης μέρος Τεκμηρίου 9) αναφέρει ότι ο Ενάγοντας 3 ξεκίνησε φυσιοθεραπείες στις 23.1.2013 και παρακολούθησε 15 συνεδρίες. (ε) Ο Ενάγοντας 1 παρουσίασε επίσης ιατρικές εκθέσεις που συνέταξε ο ΜΕ2 προς απόδειξη των αξιώσεων των Εναγόντων. Υπάρχουν όμως ουσιαστικές αντιφάσεις μεταξύ εκθέσεων που αφορούν τον Ενάγοντα 1 και των βεβαιώσεων από τον φυσιοθεραπευτή. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με βεβαίωση του φυσιοθεραπευτή Λάζαρου Ηροδότου ημερομηνίας 9.12.2013, ο Ενάγοντας 1 άρχισε φυσιοθεραπείες στις 4.3.
- Όμως, στην έκθεση του ο Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΕ2) ημερομηνίας 25.2.2013 (μέρος Τεκμηρίου 7) αυτός αναφέρει στην παράγραφο «Πρόγνωση» ότι ο Ενάγοντας 1 ήδη παρακολουθούσε φυσιοθεραπεία για 6 εβδομάδες. Στη δεύτερη του έκθεση για τον Ενάγοντα 1 ημερομηνίας 1.3.2012 (Τεκμήριο 11), ο Δρ. Β. Κωνσταντίνου (ΜΕ2) αναφέρει υπό τον τίτλο «Παρακολούθηση-Εξέλιξη», ότι συνέστησε συνέχιση της φυσιοθεραπε