Fivos Stavrides Design Studio Ltd ν. Bluche Import - Export Trading Limited, Αγωγή αρ: 2424/2014, 14/4/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:A62 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΛΟΥΚΑ. ΕΔ. Αγωγή αρ: 2424/2014 Μεταξύ: Fivos Stavrides Design Studio Ltd Εναγόντων v. Bluche Import - Export Trading Limited Εναγόμενων Ημερομηνία: 14/4/2022 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κα. Ιωάννου Για Εναγόμενους: κ. Χριστάκη ΑΠΟΦΑΣΗ
- Εισαγωγή Η υπό εξέταση αγωγή αφορά την παροχή υπηρεσιών μελέτης, σχεδιασμού και διακόσμησης εσωτερικών και εξωτερικών χώρων σε εστιατόριο των Εναγομένων από τους Ενάγοντες. Η διαφορά των μερών έγκειται στο ποιες υπηρεσίες τελικά παρείχαν οι Ενάγοντες, αν δηλαδή ολοκλήρωσαν τα όσα προέβλεπε η συμφωνία των μερών και στο αν αυτή η συμφωνία τερματίστηκε. Τούτο αποτελεί το επίδικο εν προκειμένω και προς ανάπτυξη των επιχειρημάτων τους τα μέρη παρουσίασαν σχετική μαρτυρία των εμπλεκόμενων. Στις εκτενής αγορεύσεις τους, ασχολήθηκαν σχεδόν κατ' αποκλειστικότητα με την ανάλυση και αξιολόγηση της μαρτυρίας, ενώ ακροθιγώς ακούμπησαν τη νομική βάση της υπόθεσης.
- Τα δικόγραφα Οι Ενάγοντες στην Έκθεση Απαίτησης τους αναφέρουν ότι είναι εταιρεία που ασχολείται με την μελέτη σχεδιασμό και διακόσμηση εσωτερικών χώρων, υπό την επωνυμία Fivos Design Group. Οι Εναγόμενοι είναι εταιρεία εγγεγραμμένη στο Παραλίμνι. Συμφώνησαν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στους Εναγόμενους. Το τίμημα της συμφωνίας ήταν αυτό των €12.000, το οποίο θα καταβαλλόταν σε 4 δόσεις, η πρώτη ως προκαταβολή, η δεύτερη στην εξέλιξη των σχεδίων, η τρίτη στην παράδοση τους και η τέταρτη στην επιλογή υλικών. Οι Ενάγοντες ολοκλήρωσαν τα σχέδια, περί τον Δεκέμβριο του 2012 και συνέχισαν τις επιβλέψεις για ακόμα 3 με 4 μήνες, ως δικογραφείται. Πληρώθηκαν €4680 την 2/8/2012 και €2000 την 26/11/
- Κάλεσαν τους Εναγόμενους να αποπληρώσουν το υπόλοιπο ποσό των €5320, δεν το έπραξαν και αυτό αξιώνουν ως οφειλόμενο δυνάμει της συμφωνίας τους. Με την Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι εγείρουν προδικαστική ένσταση ως προς την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, αφού η θέση τους είναι ότι δικαιοδοσία έλκει το Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου και όχι Λάρνακας, εφόσον η έδρα τους, το ακίνητο που αφορά η συμφωνία των μερών και ο καταρτισμός της ίδιας της συμφωνίας έλαβε χώρα στο Παραλίμνι. Με δεύτερη προδικαστική ένσταση υποστηρίζουν ότι η συμφωνία των μερών τερματίστηκε περί το Νοέμβριο του
- Παραδέχονται την ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των μερών και το τίμημα αυτής, αλλά αναφέρουν ότι η αποπληρωμή συμφωνήθηκε να γίνει σε 3 δόσεις, ήτοι €4000 πλέον ΦΠΑ να καταβληθούν ως προκαταβολή, €4000 πλέον ΦΠΑ με την παράδοση τελικών σχεδίων και επιλογή υλικών και €4000 πλέον ΦΠΑ με την πλήρη και τελεία αποπεράτωση των εργασιών. Οι Εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι οι Ενάγοντες αδιαφορούσαν, δεν εισάκουαν τις επιθυμίες, ιδέες και προτάσεις τους και προσπαθούσαν να επιβάλουν τις δικές τους, παρά τις διαφωνίες. Η συμπεριφορά των αντιπροσώπων των Εναγόντων ήταν αντιεπαγγελματική, δεν αφιέρωναν τον απαιτούμενο χρόνο και ακύρωναν προκαθορισμένες συναντήσεις. Στον σχεδιασμό των Εναγόντων περιλαμβανόταν τοποθέτηση υλικών που δεν ήταν σύμφωνη με τις προδιαγραφές του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού, ενώ δεν αποδέχονταν εισηγήσεις για αγορά υλικών και εξοπλισμού από εμπόρους που δεν θα τους παρέδιδαν προμήθεια. Γι' αυτό και περί το Νοέμβριο του 2012 τους κατέβαλαν το ποσό των €2000 προς εξόφληση της μέχρι τότε εργασίας τους και η συνεργασία τους διακόπηκε. Μέχρι τότε είχαν παραδοθεί προκαταρκτικά και όχι τελικά σχέδια. Περί τον Απρίλιο του 2013 ανατέθηκε και υλοποίησε το έργο άλλο πρόσωπο. Δεν αποδέχονται τους λοιπούς ισχυρισμούς των Εναγόντων, ενώ απάντησαν σε επιστολή τους ημερομηνίας 21/5/2013 με επιστολή ημερομηνίας 27/6/
- Το ότι καταγράφεται στην Απάντηση των Εναγόντων είναι η γενική άρνηση των όσων αναφέρονται στην Υπεράσπιση.
- Η μαρτυρία Πρώτος μάρτυρας των Εναγόντων ήταν ο εκ των διευθυντών τους, κ. Φοίβος Σταυρίδης (ΜΕ 1). Ως Έγγραφο 1 παρέδωσε γραπτή του δήλωση. Πέραν των όσων αναφέρθηκαν στα δικόγραφα των Εναγόντων επισύναψε ως Τεκμήριο 1 Επιστολή αντί τιμολογίου ημ. 31/7/2012, ως Τεκμήριο 2 τιμολόγιο ημ. 2/8/2012, ως Τεκμήριο 3 κατάσταση λογαριασμού ημ. 2/8/2012, ως Τεκμήριο 4 Επιστολή αντί τιμολογίου ημ. 29/10/2012, ως Τεκμήριο 5 τιμολόγιο ημ. 26/11/2012 και ως Τεκμήριο 6 κατάσταση λογαριασμού ημ. 26/11/
- Εξ' αυτών προκύπτουν οι δύο πληρωμές που έγιναν από τους Εναγόμενους προς τους Ενάγοντες και το υπόλοιπο, οφειλόμενο ως ισχυρίζονται οι τελευταίοι, ποσό. Ως Τεκμήρια 7 μέχρι 9 κατατέθηκαν σχέδια, τα τελευταία φωτορεαλιστικά
(3d), τα οποία ετοιμάστηκαν από την 26/7/2012 μέχρι την 10/1/
- Αναφέρει ότι και για τους επόμενους τρεις μήνες επέβλεπε τακτικά την πρόοδο των όσων σχεδιάστηκαν. Οι συναντήσεις και επιβλέψεις, όπως καταγράφεται στην παράγραφο 7 του Εγγράφου 1 έλαβαν χώρα από την 19/7/2012 μέχρι την 24/1/
- Κατέθεσε προς απόδειξη τούτου ηλεκτρονικό ημερολόγιο (Τεκμήριο 10), όπου φαίνονταν όλα τα ραντεβού με τους Εναγόμενους, πάντα μέχρι τον Ιανουάριο του
- Κατά την κυρίως του εξέταση, επεξήγησε τα στάδια της εργασίας που έλαβε χώρα. Πρώτα επικοινώνησαν με τον πελάτη, αργότερα επισκέφθηκαν τον χώρο και τον εκτίμησαν, έστειλαν προσφορά, αποτύπωσαν τον χώρο και μέχρι το τέλος είχε επικοινωνία με τον κ. Δημήτρη, αντιπρόσωπο των Εναγομένων. Το εστιατόριο υπολειτουργούσε και επιδιώκετο να του προσδώσει χαρακτήρα η εργασία των Εναγόντων. Τα σχέδια πάντα ελέγχονταν από την κα. Λίζα Τσολάκη εκ μέρους των Εναγομένων. Πήγαινε ο ίδιος και η συνάδελφος του η κα. Ποταμίτου στις συναντήσεις. Επεξήγησε το τι αφορά κάθε σχέδιο επί του Τεκμηρίου 7, από τον Ιούλιο του 2012 όταν ετοιμάστηκε το πρώτο που αποτυπώνει την κατάσταση του χώρου τότε, το σχέδιο ημ. 8/10/2021 που αποτελεί το πρώτο σχέδιο τους, εκείνο ημ. 5/11/2012 εξέλιξη του προηγούμενου με τις αλλαγές των Εναγομένων μέχρι τα τελικά ημ. 18/12/
- Τα σχέδια Τεκμήριο 8 ήταν κατασκευαστικά και θα δίνονταν σε κάθε τεχνικό για να προβεί στην ανάλογη εργασία. Υποδεικνύονταν με λεπτομέρεια τα υλικά. Δεν έχει εμπλοκή ο ΚΟΤ σε ότι αφορά τα υλικά όπως υποστήριξε ο ΜΕ
- Τρισδιάστατα σχέδια δίνονται μετά τα τελικά σχέδια, ενώ ακόμα και αν ζητηθούν αλλαγές, δεν σημαίνει ότι τα σχέδια που ετοιμάστηκαν δεν ήταν τελικά. Η συνεργασία του με τους Εναγόμενους ήταν δύσκολη και επίπονη, καθώς γίνονταν αδικαιολόγητες αλλαγές. Δεν θα συνέχιζε την εργασία του αν τερματιζόταν η συμφωνία των μερών, ανάφερε, και το έργο ολοκληρώθηκε πριν το καλοκαίρι του 13, αφού πραγματοποίησε, ολοκλήρωσε τις όποιες εργασίες ανέλαβε. Αντεξεταζόμενος παραδέχτηκε το έγγραφο που αποτελούσε την πρόταση συνεργασίας που απέστειλαν οι Ενάγοντες στους Εναγόμενους (Τεκμήριο 13) και την συμφωνία των μερών (Τεκμήριο 14). Επ' αυτού, του Τεκμηρίου 14 καθορίζονταν οι υπηρεσίες των Εναγόντων και ο τρόπος αποπληρωμής, σε τρεις αντί τέσσερις δόσεις. Είπε ότι του ζητήθηκε από την κα. Τσολάκη εκ μέρους των Εναγομένων να του καταβληθεί το υπόλοιπο ποσό, πέραν της πρώτης δόσης, σε 4 μηνιαίες δόσεις των €2000, αντί 2 των €4000, γι' αυτό πληρώθηκε ποσό ύψους 2000 την 26/11/
- Υποστήριξε ότι με το που παρέδωσαν τα πρώτα σχέδια θα έπρεπε να πληρωθούν, και ότι δεν έχει σημασία αν στην συνέχεια ζητήθηκα αλλαγές από τους πελάτες. Έγιναν προσπάθειες για να λάβουν τα οφειλόμενα αλλά δεν τους απαντούσαν οι Εναγόμενοι και δεν μπορούσαν να τους βρουν. Είχε διακοπεί η επικοινωνία τους και του είχε γίνει αντιπρόταση την οποία απέρριψε. Ανάφερε ότι θα έπρεπε να ήταν παράφρων να προβαίνει σε σχέδια, ενώ τερματίστηκε η συμφωνία των μερών. Υποστήριξε ότι η Εναγόμενη ήθελε να δουλέψει με τα δικά της συνεργεία, το αποδέχτηκε και δεν γνώριζε ή θυμόταν κάποιο από αυτά. Ποτέ δεν έλαβε προμήθεια εις βάρος πελάτη του. Τα σχέδια τα έδιδε κατ' ιδίαν, αφού δεν ήταν εξοικειωμένη με τα ηλεκτρονικά μηνύματα η κα. Τσολάκη. Ανάφερε ότι τα σχέδια του ολοκληρώθηκαν κατά 99%, δεν ζητήθηκαν και δεν έγιναν οι πρόνοιες της συμφωνίας για συνεργασία με graphic designer, σε ότι αφορά προτάσεις για το μενού, επιγραφές και στολές, ως προέβλεπε η συμφωνία των μερών. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου αρχές Μαρτίου εκτυλισσόταν το δικό του έργο, ισχυρίστηκε. Ποτέ δεν ακυρώνει ραντεβού, βρίσκει τρόπους να τα διευθετεί. Τέλος είπε ότι δεν φωτογράφησε το έργο γιατί η φωτογράφιση κοστίζει και γίνεται σε τελικό στάδιο. Δεύτερη μάρτυρας Εναγόντων ήταν η υπάλληλος τους κα. XXXXX Ποταμίτου. Ήταν μέλος της σχεδιαστικής ομάδας και συμμετείχε σε συναντήσεις και επιβλέψεις σε σχέση με το έργο των Εναγομένων. Ανάφερε ότι τελείωσαν τα σχέδια, πήγαινε μέχρι το πέρας των εργασιών στον χώρο και δεν είχε ενημερωθεί για τον όποιο τερματισμό, αλλά το έμαθε μετά. Αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι τελείωσε το έργο και ο ΜΕ 1 είχε αναλάβει τα υπόλοιπα. Δεν ασχολείται με συμφωνίες ή πληρωμές. Πήγαινε στις επιβλέψει μόνο όταν δεν μπορούσε ο ΜΕ
- Δεν θυμάται πότε τελείωσε το έργο. Δεν θυμάται ημερομηνίες για τις συναντήσεις ή τις επιβλέψεις, ενώ χαρακτηριστικά ανάφερε ότι δεν είναι καλή στις ημερομηνίες. Δεν είδε την τελική μορφή του εστιατορίου γιατί προς το τέλος πήγαινε στις επιβλέψεις ο ΜΕ
- Για την ίδια όμως ένα έργο ολοκληρώνεται όταν γίνουν οι εργασίες που φαίνονται στα σχέδια. Έβλεπε την κα. XXXXX και τον κ. XXXXX, αντιπρόσωπους των Εναγόντων στις συναντήσεις αλλά όχι στις επιβλέψεις. Θυμόταν μόνο τον υπεύθυνο των μεγάφωνων από όσους δούλεψαν στο έργο. Αναρωτήθηκε γιατί προέβαιναν σε σχέδια, ενώ είχε τερματιστεί η συμφωνία των μερών, μετά από σχετική υποβολή του δικηγόρου των Εναγομένων. Αν τερματιζόταν η συμφωνία θα της το έλεγε ο ΜΕ 1 και θα σταματούσαν την ετοιμασία των σχεδίων, καθώς δεν παρακαλούν για δουλειά. Μόνη μάρτυρας εκ μέρους της υπεράσπισης ήταν η κα. XXXXX (XXXXX) Τσολάκη (ΜΥ 1), διευθύντρια, γραμματέας και μέτοχος των Εναγόμενων. Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως Έγγραφο 2, επί της οποίας, πέραν των αναφορών στην συμφωνία Τεκμήριο 14 και των όσων υποστηρίζει στην Υπεράσπιση της ανάφερε τα εξής: Παραδέχτηκε ότι το Τεκμήριο 14 αποτυπώνει καταγράφει τα συμφωνηθέντα μεταξύ των μερών. Αναφέρθηκε σε αντιεπαγγελματική στάση του ΜΕ 1, αφού ακύρωνε προκαθορισμένες συναντήσεις, προσπαθούσε να επιβάλει προτάσεις του και δεν ήταν δεκτικός σε προτάσεις. Επαναλαμβάνει τα περί πρότασης ακατάλληλης ποιότητας και χρώματος κεραμικών και δαπέδου, ασύμφωνων με τις προδιαγραφές του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού. Υποστήριξε ότι αποδέχθηκε ο ΜΕ 1 διακοπή της συνεργασίας τους με την καταβολή του ποσού των €2.000 το Νοέμβριο του
- Παρέδωσε μια σειρά τεκμηρίων καταδεικνύοντας ότι διόρισε νέα διακοσμήτρια, την κα. XXXXX Νεοφύτου και φωτογραφίες που δεικνύουν ότι το εστιατόριο όπως λειτούργησε το 2013 δεν έχει σχέση με τα σχέδια των Εναγόντων. Κατέθεσε τέλος επιστολή των δικηγόρων της ημ. 27/6/
- Κατά την κυρίως της εξέταση κατέθεσε το Τεκμήριο 24, όπου καταγράφει τις εργασίες που έγιναν ως προέβλεπε το Τεκμήριο 7, συγκεκριμένα το σχέδιο ημ. 18/12/2012 επ' αυτού, όσες εφαρμόστηκαν μερικώς, όσες ήταν υφιστάμενες κατασκευές και όσες δεν έγιναν. Τους είχαν παραδοθεί τρισδιάστατα σχέδια, αλλά ως προς το αρχικό σχέδιο που είχε ετοιμαστεί. Ο σύζυγος της και η ίδια επέβλεπαν την ανακαίνιση, χωρίς εμπλοκή των Εναγόντων, δεν έγιναν κατασκευές υπό την επίβλεψη του ΜΕ 1, ενώ ήταν καθ' όλη την διάρκεια των εργασιών στον χώρο. Γνωρίζει, όπως ανάφερε, να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι δεν υπήρχε ανάγκη να σπάσουν οι δόσεις των €4000 σε δόσεις των €2000, γιατί δεν έχει οικονομικό πρόβλημα και είχε λάβει δάνειο για τις εν λόγω εργασίες. Τους προκάλεσε ανασφάλεια ο ΜΕ 1 γιατί βρέθηκαν 4 με 5 φορές και τους είχε ακυρώσει τέσσερις συναντήσεις. Δεν είχαν σχέδιο για να κάνουν ανακαίνιση αναφέρει. Είχαν το σχέδιο ημ. 5/11/2012 όμως, στο οποίο δεν έγιναν όλες οι αλλαγές που ζήτησαν. Υποστήριξε ότι δεν έφτασαν ποτέ σε κατασκευαστικό στάδιο μαζί με τους Ενάγοντες. Δεν αποδέχονταν προτάσεις της για αγορά επίπλων αν δεν ήταν συνεργάτες τους. Άνοιξαν τελικά αρχές Ιουνίου του 2013, αφού τους βοήθησε η κα. XXXXX Νεοφύτου, ενώ δεν επέλεξαν ποτέ υλικά με τον ΜΕ
- Τελικά επειδή ο ΜΕ 1 δεν ήθελε να βάλει άλλα υλικά από τα όσα πρότεινε, τους είπε να συνεχίσουν μόνοι τους. Έγιναν κάποιες αλλαγές από αυτές που είχε ζητήσει αλλά όχι όλες και με καθυστέρηση. Μέχρι την 26/11/2012 λάμβαναν σχέδια και από τότε ποτέ δεν ξαναπήγε ο ΜΕ 1 στο εστιατόριο. Τελικά παραδέχτηκε ότι δεν είναι ο ΚΟΤ που θέτει προδιαγραφές ως προς τα υλικά αλλά τουριστικοί πράκτορες. Λόγω του ότι δεν υπήρχε χρόνος προέβησαν σε μια βασική ανακαίνιση κυρίως μέσω των γνώσεων του συζύγου της κ. Δημήτρη, όταν της υποβλήθηκε ότι μέχρι τον Μάρτιο εφαρμόζονταν τα σχέδια των Εναγόντων. Παραδέχτηκε, επίσης, ότι μόνο τον σχεδιασμό του μπαρ έκανε η κα. Νεοφύτου και μετά την ανακαίνιση άλλαξαν το όνομα του εστιατορίου από Prince σε Split. Οι συνήγοροι των μερών απέστειλαν γραπτές αγορεύσεις, στις οποίες θα γίνεται αναφορά όπου κρίνεται σκόπιμο. Αυτές όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω αναλώθηκαν ως επί τω πλείστον στην ανάλυσης και αξιολόγηση της μαρτυρίας, με ευρείες αναφορές στα πρακτικά και την στάση των μαρτύρων.
- Ανάλυση Μαρτυρίας Τα επίδικα θέματα στην παρούσα είναι αφενός ποιες εργασίες τελικά έγιναν στην βάση της συμφωνίας των μερών και αφετέρου αν τερματίστηκε η συμφωνία αυτή. Προς απόδειξη των ισχυρισμών τους τα μέρη παρουσίασαν μαρτυρία και κατέθεσαν τεκμήρια ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία παρουσιάζουν μια εκ διαμέτρου αντίθετη εικόνα. Οι μεν Ενάγοντες παρέδωσαν μέχρι και λεπτομερή σχέδια που ετοιμάστηκαν μετά την ημερομηνία που οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι τερματίστηκε η συμφωνία τους. Οι δε Εναγόμενοι, με φωτογραφίες, τιμολόγια τεχνικών και άλλων ειδικών, προσπαθούν να καταδείξουν ότι τελικά το εστιατόριο τους λειτούργησε το 2013 με πολύ διαφορετική μορφή από αυτή που σχεδίασαν οι Ενάγοντες. Μέσω της κατωτέρω αξιολόγησης της μαρτυρίας, θα εξαχθούν ευρήματα, που θα απαντούν στις ως άνω σαφώς αντικρουόμενες θέσεις των μερών.
- Αξιολόγηση μαρτυρίας/ ευρήματα Οι αρχές της νομολογίας δεικνύουν ότι η εντύπωση που αφήνει ένας μάρτυρας είναι παράγοντας εξαιρετικής σημασίας για την κρίση της αξιοπιστίας (C & A Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273). Παρά ταύτα το Δικαστήριο έχει ευθύνη να αξιολογήσει έκαστη μαρτυρία με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα, πειστικότητα και τη σύγκρισης της με την υπόλοιπη μαρτυρία (Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 506). Θα πρέπει το Δικαστήριο να λαμβάνει υπόψη ότι, δυνατόν ο αλαζόνας να είναι φιλαλήθης και ο ταπεινόφρων να ψεύδεται (Α. Ι. κ.α. ν. Π. Φ. κ.α., Πολιτική Έφεση αρ. 283/12, 27/9/2019), ECLI:CY:AD:2019:D402. Ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυς συνιστά και εκδήλωση της προσωπικότητας του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές που εξωτερικεύονται, μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας, προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία. Χρειάζεται όμως προσοχή από το δικαστή γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυς να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα (Χριστοφή Φώτης ν. Κώστα Γιάγκου Ζαχαριάδη
(2002)1 ΑΑΔ 401). Σε ότι αφορά το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών των διαδίκων στην απόφαση Μπούλος Μαρσέλ κ.ά. v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 1858, εξηγήθηκε ότι: «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Phipson on Evidence 14th Edition, para 4-38 και Αθανασίου v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας.).» Εν πρώτοις καθίσταται παραδεκτό, τόσο μέσω των δικογράφων όσο και μέσω της μαρτυρίας των μερών ότι αυτά είχαν προβεί σε συμφωνία για παρέχουν οι Ενάγοντες υπηρεσίες στους Εναγόμενους. Όπως άλλωστε παραδέχτηκε ο ΜΕ 1 αντεξεταζόμενος η συμφωνία αυτή των μερών αποτυπώνεται στο Τεκμήριο 14, έστω και αν δεν υπογράφηκε από τα μέρη και ως αντισυμβαλλόμενος των Εναγόντων φαίνεται ο σύζυγος της ΜΥ 1 και όχι οι Εναγόμενοι. Δεν γίνεται αποδεκτή, λοιπόν η δικογραφημένη θέση των Εναγόντων περί πληρωμής σε τέσσερις δόσεις, αφού αφενός τούτη η θέση δεν τεκμηριώθηκε και αφετέρου ο ίδιος ο ΜΕ 1 αποδέχτηκε το Τεκμήριο 14 που ομιλεί για 3 δόσεις ως τη συμφωνία των μερών. Στο Τεκμήριο 14 καθορίζονται οι εργασίες που οι Ενάγοντες θα έκαναν, ως οι εξής: Μελέτη, σχεδιασμός, επιλογή υλικών, επίβλεψη εργασιών, τρισδιάστατα σχέδια, συμβουλές και συνεργασία με graphic designer για τις επιλογές στολών, γραφικών, μενού, επιγραφές. Η μέθοδος πληρωμής καταγράφεται ότι θα γινόταν σε τρεις δόσεις, ήτοι: Α. προκαταβολή, Β. κατά την παράδοση σχεδίων και Γ. με την αποπεράτωση του έργου. Με δεδομένο ότι είναι παραδεκτό ότι το ποσό της προκαταβολής έχει καταβληθεί και ότι καταβλήθηκε περαιτέρω ποσό ύψους €2000 τα αμφισβητούμενα που καλείται να αποφασίσει το Δικαστήριο είναι τα εξής: Αν ολοκληρώθηκε τελικά το στάδιο της ετοιμασίας και παράδοσης σχεδίων ή τερματίστηκε η συμφωνία μεταξύ των μερών και αν δεν τερματίστηκε αυτή, αν οι Ενάγοντες αποπεράτωσαν το έργο. Πέραν της ΜΕ 2 της οποίας η προσφορά στην διασαφήνιση αμφισβητούμενων ζητημάτων ήταν ελάχιστη, λόγω της δυσκολίας της να θυμηθεί και να καθορίσει χρονικά τα όσα υποστήριζε, οι ΜΕ 1 και ΜΥ 1 κρίνονται εν μέρει αξιόπιστοι. Τέτοιο εύρημα πρέπει να αιτιολογηθεί επαρκώς από το Δικαστήριο (Ιωάννου και Άλλης ν. Αστυνομίας Π.Ε. 52/12, ημ. 3/4/2013 και Φάρμα Ρένος Χ''Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λίμιτεδ ν. Χίννη Π.Ε 14/09, ημ. 20/6/2012). Η παραπάνω αξιολόγηση των μαρτύρων προκύπτει, αν αντιπαραβάλει κανείς τις θέσεις εκάστου εκ των ΜΕ 1 και ΜΥ 1 με τα ενώπιον μου Τεκμήρια, αλλά και τις λοιπές τους θέσεις ως εκτέθηκαν σε δικόγραφα και στην επ' ακροατηρίω διαδικασία, όπως εξηγείται πιο κάτω. Συγκεκριμένα ο ΜΕ 1 πράγματι απέδειξε με λεπτομερή μαρτυρία ότι προέβη στην ετοιμασία των τελικών σχεδίων. Το Τεκμήριο 7 αποτελεί σειρά σχεδίων, το κάθε επόμενο συνέχεια του προηγούμενου, μέχρι να καταλήξει στο τελικό ημερομηνίας 18/12/2012. Επεξήγησε επ' ακριβώς τι αφορά το καθένα, ενώ κατέθεσε και ως Τεκμήριο 8 κατασκευαστικά σχέδια στα οποία λεπτομερώς καταγράφεται πως θα λειτουργούσε κάθε τεχνίτης και τα υλικά. Αξίζει να αναφερθεί ότι επί του περιεχομένου κάθε σχεδίου δεν αντεξετάστηκε και άρα παρέμεινε αναντίλεκτη η θέση του ότι τα σχέδια Τεκμήρια 7 και 8 αποτελούσαν σαφή αποτύπωση των προτάσεων του, ως προέβλεπε η συμφωνία Τεκμήριο 14. Επεξηγήθηκε από τον ΜΕ 1 γιατί τα φωτορεαλιστικά
(3d)σχέδια κατατέθηκαν το Νοέμβριο, τονίζοντας ότι ως τελικά σχέδια θεωρεί εκείνα που ετοιμάζονται από τους ίδιους, ανεξαρτήτως του αν θα γίνουν αλλαγές από τους πελάτες. Δεν συμφωνώ με τον κ. XXXXX, λοιπόν, ότι δεν παραδόθηκαν τα σχέδια του Τεκμηρίου 7, λόγω του ότι τα φωτορεαλιστικά παραδόθηκαν το Νοέμβριο και όχι μετά από τα σχέδια του Δεκεμβρίου, αφού ο ΜΕ 1 επεξήγησε το πως λειτουργεί η ετοιμασία των εν λόγω σχεδίων. Δεν παρουσιάστηκε, επίσης, μαρτυρία που να δεικνύει ότι είχαν αλλάξει οι ημερομηνίες των σχεδίων. Η αλληλουχία αυτών των σχεδίων, όπως την περιέγραψε ο ΜΕ 1, αποκλείει κάτι τέτοιο, αφού όπως εξήγησε κάθε επόμενο σχέδιο αποτύπωνε αλλαγές που επιθυμούσαν οι πελάτες. Ακόμα και η ίδια η ΜΥ 1, παρά την έντονη αντίθεση της σε σχέση με το ότι έλαβαν όλα τα σχέδια των Τεκμηρίων 7 και 8, κατά την κυρίως της εξέταση, έστω εν τη ρύμη του λόγου της, αναφέρθηκε στο τελικό σχέδιο ημερομηνίας 18/12/2012 ως το τι τους είχε προτείνει ο ΜΕ 1[1]. Ακόμα όμως και στο ίδιο το Τεκμήριο 24 που ετοίμασε και κατέθεσε για να καταδείξει ότι δεν εφαρμόστηκαν τα όσα πρότεινε με τα σχέδια του ο ΜΕ 1, παραδέχεται ότι υπήρξαν έστω λίγες εργασίες που ολοκληρώθηκαν ακριβώς όπως τα προτεινόμενα σχέδια, κάτι που δεικνύει ότι τα κατείχε. Η κα. Νεοφύτου, πρόσωπο που επιστράτευσαν οι Εναγόμενοι για σχεδιασμό σε μεταγενέστερο στάδιο, μόνο τον σχεδιασμό του μπαρ ανέλαβε, χωρίς και αυτό να εφαρμοστεί επακριβώς ως τα σχέδια της. Επομένως ως προς τούτο το σημείο το εύρημα του Δικαστηρίου είναι ότι οι Ενάγοντες ολοκλήρωσαν και παρέδωσαν τα σχέδια στους Εναγόμενους. Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του τερματισμού της συνεργασίας των μερών όπως τον ήγειρε η υπεράσπιση. Αρχικά η ίδια η ΜΥ 1 υπέπεσε σε αντιφάσεις ως προς το ποιος τερμάτισε την συμφωνία μεταξύ των μερών. Στην παράγραφο 18 του Εγγράφου 2 αναφέρει ότι οι Εναγόμενοι ζήτησαν από τον ΜΕ 1 και αυτός αποδέχθηκε την διακοπή της συνεργασίας τους. Κατά την αντεξέταση της όμως ανάφερε ότι ο ίδιος ο ΜΕ 1 δεν αποδέχτηκε τις προτάσεις της και της είπε «κάνε το μόνη σου», τερματίζοντας ουσιαστικά την συμφωνία. Κατά την πορεία της αντεξέτασης της ανέπτυξε και μια τρίτη εκδοχή ότι δηλαδή «τερματίστηκε και από τις δύο πλευρές η συνεργασία». Θα στερείτο κάθε λογικής, εξ' άλλου, οι Ενάγοντες, ενώ είχαν τεράστιο φόρτο εργασίας, ως έγινε παραδεκτό, να προέβαιναν σε ετοιμασία πλήθους κατασκευαστικών και άλλων σχεδίων (βλ. Τεκμήρια 7 και 8), ενώ η συμφωνία είχε τερματιστεί, ως και η ΜΕ 2 ανάφερε. Οι εν λόγω αντιφάσεις ως προς το ποιος τελικά τερμάτισε, πρότεινε ή αποδέχτηκε την διακοπή της συνεργασίας των μερών, δεν αφήνει άλλη επιλογή από το να μην γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός περί τερματισμού της. Δεν μπορεί όμως να ευσταθεί και ο ισχυρισμός των Εναγόντων ότι αποπεράτωσαν το έργο. Αρχικά ο ΜΕ 1 έχει παραδεχτεί ότι δεν προέβη σε συμβουλές και συνεργασία με graphic designer για τις επιλογές στολών, γραφικών, μενού, επιγραφές. Ο ίδιος ανάφερε ότι κάτι τέτοιο δεν του ζητήθηκε, αλλά από την συμφωνία Τεκμήριο 14 προκύπτει ξεκάθαρα ότι η εν λόγω εργασία ήταν ανάμεσα στις υπηρεσίες που όφειλαν οι Ενάγοντες να προσφέρουν στους Εναγόμενους, ώστε να θεωρείτε περατωμένο το έργο. Επίσης αν και στην γραπτή του δήλωση Έγγραφο 1 Ορίζεται για ακρόαση την 14/3/2 ρητώς ο ΜΕ 1 αναφέρει ότι οι συναντήσεις και επιβλέψεις του λάμβαναν χώρα μέχρι τον Ιανουάριο του 2013, κατά την αντεξέταση του προσπάθησε αντιφατικώς να ανασκευάσει αυτή τη δήλωση του αναφέροντας ότι δεν σημείωνε στο ημερολόγιο του τις επιβλέψεις. Τούτη η αντίφαση προφανώς και γεννήθηκε στην προσπάθεια του ΜΕ 1 να δικαιολογήσει ότι επέβλεπε το έργο μέχρι τον Μάρτιο του 2013, χρόνο που ο ίδιος καθόρισε. Κάτι τέτοιο όμως δεν αποδείχθηκε. Τουναντίον το ίδιο το ημερολόγιο του ΜΕ 1 αλλά και η γραπτή του δήλωση Έγγραφο 1 (παρ. 7) δεικνύουν ότι μετά τον Ιανουάριο δεν προέβη σε συνάντηση ή επίβλεψη. Την μη ολοκλήρωση του έργου από τους Ενάγοντες καταδεικνύουν και οι φωτογραφίες που κατέθεσε η ΜΥ 1 από το εστιατόριο των Εναγομένων, μετά τις εργασίες που έλαβαν χώρα εκεί. Φαίνεται από τις φωτογραφίες, Τεκμήριο 20, ότι τον επίδικο χρόνο κατασκευάστηκε κάτι πολύ διαφορετικό από τα όσα προβλέπονταν στα σχέδια, ειδικά αν αυτές αντιπαραβληθούν με την φωτορεαλιστική αποτύπωση των σχεδίων των Εναγόντων Τεκμήριο
- Άρα δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του ΜΕ 1 ότι εφαρμόστηκαν κατά 99% τα σχέδια των Εναγόντων στο έργο. Άλλωστε, αν προέβαινε στην ολοκλήρωση του έργου, θα θυμόταν και τους εργολάβους ή τεχνίτες με τους οποίους συνεργάστηκε, αφού όπως εξήγησε ο ίδιος ο ΜΕ 1, αυτοί ήταν επιλογής της ΜΥ 1 και πρώτη φορά καταχωρεί αγωγή εναντίον πελάτη του. Η μνήμη του σε άλλα σημεία της μαρτυρίας ήταν ιδιαίτερα ισχυρή, ενώ επ' αυτού, αναιτιολόγητα, δεν μπορούσε να κατονομάσει ούτε ένα εργάτη τον οποίο επέβλεψε, ενώ η ΜΕ 2 θυμόταν μόνο τον υπεύθυνο μεγάφωνων. Ακόμα και η παραδοχή του ότι το έργο φωτογραφίζεται αφού ολοκληρωθεί καταδεικνύει ότι αυτό δεν περατώθηκε, στην απουσία εκ μέρους του φωτογράφησης. Συνεπώς από τη ενώπιον μου μαρτυρία δεν προκύπτει ότι οι Ενάγοντες αποπεράτωσαν το έργο ως η συμφωνία Τεκμήριο 14 προέβλεπε. Συμπερασματικά κρίνεται ότι οι Ενάγοντες ολοκλήρωσαν και παρέδωσαν τα σχέδια στους Εναγόμενους αλλά δεν αποπεράτωσαν το έργο, δηλαδή δεν προέβησαν σε όλες τις ενέργειες που προβλέπονταν στην συμφωνία Τεκμήριο 14, ώστε να πραγματωθούν τα σχέδια τους. Οι Εναγόμενοι κατέβαλαν το ποσό της προκαταβολής πλέον €2000, ενώ η συμφωνία τους με τους Ενάγοντες, Τεκμήριο 14, προέβλεπε την καταβολή ποσού ύψους €4000 ως προκαταβολή, €4000 με την παράδοση σχεδίων και €4000 με την αποπεράτωση του έργου. Η συμφωνία μεταξύ των μερών δεν τερματίστηκε.
- Νομική βάση Σε ότι αφορά το ζήτημα της μη δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και την δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, ως εγέρθηκε από τους Εναγόμενους, αρκεί να αναφερθεί ότι η καταχώρηση σημειώματος εμφάνισης ανεπιφύλακτα, οδήγησε σε αποδοχή της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. Σχετική είναι η αναφορά στο στις σελίδες 99 και 100 της Ετήσιας Δικαστηριακής Πρακτικής (Annual Practice) του 1979: «Where a defendant enters an ordinary appearance without any condition or protest reserving his right to object to the irregularity of the writ or service or the jurisdiction of the court he is debarred from raising an objection afterwards. The effect, therefore, of an ordinary or unconditional appearance is a waiver of the irregularity, if any, as well as a submission to the jurisdiction of the Court» Επί του παρόντος εφαρμόζεται το δίκαιο των συμβάσεων. Η συμφωνία των μερών, Τεκμήριο 14, ναι μεν δεν είναι υπογεγραμμένη, αλλά όπως έγινε αποδεκτό αποτύπωνε την βούληση των μερών. Ακόμα όμως και συμφωνίες που καταρτίζονται γραπτά, ή προφορικά, ή μερικώς γραπτά και μερικώς προφορικά, ή δύνανται να συνάγονται από τη συμπεριφορά των μερών, θεωρούνται συμβάσεις σύμφωνα με το άρθρο 10 του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφάλαιο
- Επομένως, και η συμφωνία μεταξύ των μερών εν προκειμένω, ως αποτυπώνεται στο Τεκμήριο 14, αποτελεί σύμβαση, αφού τα μέρη παραδέχτηκαν ότι εκεί αναφέρεται το ό,τι συμφωνήθηκε μεταξύ τους, ενώ σε ότι αφορά την αποπληρωμή κάθε σταδίου, είναι παραδεκτό ότι οι Εναγόμενοι κατέβαλαν το ποσό των €4000, του ενός τρίτου του συνολικού κόστους, ως προκαταβολή. Η εν λόγω σύμβαση προέβλεπε την επέλευση μιας σειράς εργασιών και την αποπληρωμή συγκεκριμένου μέρους του ποσού όταν συγκεκριμένες από αυτές λάμβαναν χώρα. Υπήρχε λοιπών αμοιβαία υποχρέωση, από τη μία οι Ενάγοντες να προβούν στις καταγεγραμμένες στο Τεκμήριο 14 εργασίες και από την άλλη στους Εναγόμενους να καταβάλουν το μέρος του ποσού που προβλέπετο, για κάθε σειρά εργασιών, ήτοι την παράδοση σχεδίων και την αποπεράτωση των εργασιών, ενώ το ένα τρίτο του ποσού καταβλήθηκε ως προκαταβολή. Πέραν της σχετικής πρόβλεψης του Κεφαλαίου 149 (βλ. άρθρα 51-54) ως προς τις αμοιβαίες υποχρεώσεις των μερών, τούτος ο διαχωρισμός κάθε εργασίας και η αντίστοιχη πληρωμή μέρους του συνολικού ποσού αποτελεί την σύγχρονη τάση των συμβάσεων ως αναφέρεται στην αγγλική νομολογία. Συγκεκριμένα στην Smales v Lea, [2012] P.N.L.R. 8 αναφέρθηκε: «In modern construction of contracts and contracts of retainer for professional services, it is relatively unusual for the client to have no obligation to make any payment unless and until the contractor or the professional firm has performed every single one of the obligations undertaken.» Όπως δηλαδή και στην παρούσα που συμφωνήθηκε η πληρωμή να γίνει σε τρία στάδια. Η επέλευση των εκεί αναφερόμενων εργασιών, πέραν της προπληρωμής, θα γεννούσε και αξίωση για καταβολή του ενός τρίτου του συνολικού ποσού κάθε φορά. Ως προς το πότε κρίνεται μια υπόσχεση ως ανεξάρτητη ή εξαρτημένη από άλλη μας διαφωτίζει το σύγγραμμα Pollock and Mulla's The Indian Contract and Specific Relief Acts, 16η έκδοση σελίδα 845: «The question whether the promises are dependent or independent, is a question of construction to be determined by the intention of the parties collected from the agreement as a whole and the circumstances of the case. The dependence or independence of covenants was to be collected from the evident sense and meaning of the parties, and must depend on the good sense of the case, and on what nature of the transaction requires» Την σχετική αρχή εγκαθιδρύει το άρθρο 54 του Κεφαλαίου 149 με το εξής λεκτικό: «Αν μια από τις αμοιβαίες υποσχέσεις από τις οποίες συνίσταται η σύμβαση, δεν δύναται να εκπληρωθεί ή η εκπλήρωση της δεν δύναται να αξιωθεί πριν από την εκπλήρωση της άλλης, το πρόσωπο που βαρύνεται με την άλλη αυτή υπόσχεση, αν παραλείψει να την εκπληρώσει, δεν δύναται να αξιώσει εκπλήρωση της υπόσχεσης με την οποία βαρύνεται ο άλλος από τους συμβαλλόμενους, υποχρεούται όμως να τον αποζημιώσει για κάθε ζημιά, την οποία ήθελε υποστεί, λόγω της μη εκπλήρωσης της σύμβασης.» Αναλόγως και εν προκειμένω. Η σύμβαση μεταξύ των μερών προέβλεπε πληρωμή με την επέλευση συγκεκριμένης εργασίας. Τόσο η συμπεριφορά των μερών, όσο και η ίδια η σύμβαση προέβλεπε την πληρωμή της εργασίας ανά στάδιο. Η σύμβαση δηλαδή δεν ήταν αδιάσπαστη. Τα στάδια κάθε εργασίας που θα πληρωνόταν διαχωρίζονταν σαφώς, ήδη το ένα στάδιο, αυτό της προκαταβολής πληρώθηκε, ενώ πληρώθηκε και μέρος το σταδίου της ετοιμασίας σχεδίων. Ήταν διάχυτο από το πως ενήργησαν τα μέρη ότι γνώριζαν πως θα έπρεπε να επέλθει πραγμάτωση των υποχρεώσεων των Εναγόντων για να δικαιούνται να λάβουν σχετική πληρωμή τους από τους Εναγόμενους, και τούτες οι υποχρεώσεις διαχωρίζονταν σε συγκεκριμένες φάσεις, υπό την μορφή προκαθορισμένων εργασιών. Σε σχέση με την παράδοση των σχεδίων, λοιπόν, οι Εναγόμενοι κατέβαλαν ποσό ύψους €2000, άρα οφείλουν επιπλέον ποσό €2000, πλέον ΦΠΑ, αφού με την πραγμάτωση αυτής τους της υποχρέωσης τους οι Ενάγοντες δικαιούνταν το συνολικό ποσό των €4000, ως το Τεκμήριο 14 όριζε. Σε σχέση τώρα με το τρίτο στάδιο, αυτό της αποπεράτωσης, όπως κρίθηκε πιο πάνω, τέτοια αποπεράτωση του έργου των Εναγόντων δεν προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία. Επομένως η μη εκπλήρωση τούτης της υπόσχεσης με την οποία βαρύνονταν οι Ενάγοντες, τους στερεί το δικαίωμα να αξιώσουν το σχετικό τίμημα για αυτή την εργασία, ως το άρθρο 54 του Κεφαλαίου 149 ορίζει. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Pollock and Mulla, πιο πάνω, σελ. 742: «The basic rule is that promisor must perform exactly what he has undertaken to do. Obligation to perform is absolute. The general rule is that performance of a contract must be precise and exact. That is a party performing an obligation under a contract must perform that obligation exactly» Πρέπει να έχει γίνει ακριβώς, να επέλθει δηλαδή το τι επακριβώς προνοείται στην συμφωνία για να κριθεί ότι υπήρξε εκτέλεση της σύμβασης. Τούτη ήταν άλλωστε και η θέση της ΜΕ
- Τουναντίον στην περίπτωση μας πέραν της μη απόδειξης ολοκλήρωσης του έργου, δεν έχουν αποδειχθεί επιβλέψεις από τους Ενάγοντες, συνεργασία με graphic designer ή ό,τι άλλο πέραν της ετοιμασίας και παράδοσης σχεδίων, ώστε να κριθεί το έργο ως αποπερατωμένο και να δικαιούνται οι ενάγοντες την πληρωμή της τελευταίας από τις τρεις δόσεις. Αν και κάτι τέτοιο δεν αναπτύχθηκε από τους Ενάγοντες, οφείλω να διευκρινίσω ότι η παρούσα δεν αποτελεί υπόθεση ουσιαστικής εκπλήρωσης (Hoenig v. Isaacs [1952] 2 All E.R. 176, C.A. και Π. Γ. Πολυβίου «Το Δίκαιο των Συμβάσεων» Β Τόμος 2014, σελ. 650). Κάτι τέτοιο θα ίσχυε αν οι Ενάγοντες ολοκλήρωναν την εργασία τους με ασήμαντες, επουσιώδης παρεκκλίσεις. Στην παρούσα εκείνο που απέμεινε να ολοκληρώσουν ήταν το ίδιο το έργο, δηλαδή την πραγματοποίηση των σχεδίων που ετοίμασαν. Δεν μπορεί, λοιπόν, να κριθεί το τι απέμεινε να ολοκληρωθεί ως κάτι επουσιώδες ή ασήμαντο, αφού ακριβώς αποτελεί την εκτέλεση του ίδιου του έργου, το πιο ουσιαστικό κομμάτι της εργασίας που ανέλαβαν (βλ. και Bolton v Mahadeva [1972] 1 W.L.R. 1009).
- Κατάληξη Στην βάση των ως άνω εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων για το ποσό των €2000 πλέον ΦΠΑ με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Εν όψει της μερικής επιτυχίας της αγωγής επιδικάζονται έξοδα υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων, διαιρεμένα στο μισό, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Ο κύριος Φοίβος μας έχει βάλει να βάλουμε σε μπροστινή κάτοψη του εστιατορίου, πλάγια και εσωτερικό χώρο αυτό το υλικό. Μας πρότεινε από τα σχέδια να βάλουμε. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο