ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗ ΖΑΧΑΡΙΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ, Αρ. Παρ. 2/14, 2/6/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:A98 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Μαθηκολώνη, Α.Ε.Δ. Αρ. Παρ. 2/14 Μεταξύ: ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗ ΖΑΧΑΡΙΟΥ Αιτητής Και ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ Αποζημιούσα Αρχής ------------------ Ημερομηνία: 2 Ιουνίου, 2022 Για Αιτητή: κ. Κ. Σέργης Για Αποζημιούσα Αρχή: κα Τ. Μενοίκου, για Γενικό Εισαγγελέα. Ενδιάμεση Απόφαση Εισαγωγή Η παρούσα παραπομπή ήταν ορισμένη σήμερα για ακρόαση και ο συνήγορος του απαιτητή ζήτησε άδεια όπως την αποσύρει, ένεκα του ότι ως ανέφερε του παραδόθηκε επιστολή ημερ. 29/4/22 (βλ. Τεκμήριο 1) με την οποία ανακοινώνεται στον απαιτητή ότι του επιστρέφεται το ακίνητο του, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πλέον αντικείμενο στην υπόθεση. Ζήτησε επίσης όπως τα έξοδα επιδικαστούν υπέρ του απαιτητή. Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα συμφώνησε ως προς την απόσυρση, όχι όμως ως προς τα έξοδα τα οποία υποστήριξε ότι θα έπρεπε επιδικαστούν υπέρ του Γενικού Εισαγγελέα. Δεδομένης της πιο πάνω διαφωνίας οι δύο πλευρές αγόρευσαν ενώπιον μου επί του ζητήματος των εξόδων. Τα όσα ανέφεραν στο Δικαστήριο έχουν καταγραφεί και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και αναφορά σε αυτά θα γίνει κατωτέρω στο πλαίσιο ανάλυσης της νομικής πτυχής και στο βαθμό που κρίνεται αναγκαίο για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δύο μέρη δήλωσαν εκ συμφώνου πως σε περίπτωση που το Δικαστήριο κρίνει ότι ο απαιτητής δικαιούται στα δικηγορικά και εκτιμητικά έξοδα, τα τελευταία ανέρχονται στο ποσό των €1800 πλέον ΦΠΑ. Νομική Πτυχή Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιδικάζει έξοδα σε πολιτική διαδικασία προκύπτει από τη Δ.59 Θ. 1[1] καθώς και το άρθρο 43[2] του Ν. 14/60, από τη συνδυασμένη θεώρηση των οποίων διαφαίνεται με ευκρίνεια πως το ζήτημα των εξόδων επαφίεται ουσιαστικά στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η οποία βεβαίως όπως αναδύεται μέσα από τη σχετική νομολογία θα πρέπει να ασκείται δικαστικά. Παραπέμπω σχετικά στην υπόθεση Χρυσοστόμου v. Συνεργατικό Ταμιευτήριο Λεμεσού Λτδ Πολ. Έφ. 341/2010 ημερ. 15/10/2015 όπου λέχθηκαν τα εξής: "Σύμφωνα με το άρθρο 43 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Ν. 14/1960, όπως τροποποιήθηκε) και τη Δ.59 θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, τα έξοδα αστικής διαδικασίας τελούν υπό τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η οποία κατά πάγια νομολογία θα πρέπει να ασκείται δικαστικά και όχι αυθαίρετα. Και αυτό με προσήλωση στο γενικό κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης, εκτός αν υπάρχει καλός λόγος για έκδοση διαφορετικής διαταγής εφόσον δεν είναι αποδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο (βλ. μεταξύ άλλων Glykis v. Ioannides (1959 - 1960) 24 CLR 220, Krashias Shoe Factory v. Adidas
(1989)1(E) A.A.Δ. 750, Φιλίππου ν. Φιλίππου
(1990)1 Α.Α.Δ. 890, Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd
(1993)1 A.A.Δ. 12, Ορφανίδης ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 874 και Transmarine Shipping Ltd ν. Ονουφρίου κ.α., Αγωγή Ναυτοδικείου 22/06 ημερ. 24.3.10)." Πληθώρα νομολογίας προσδιορίζει τις παραμέτρους λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Νίτσα Θρασυβούλου v. Arto Estates Ltd
(1993)1 A.A.Δ. 12 λέχθηκαν τα εξής αναφορικά με τις παραμέτρους άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου στα πλαίσια αυτά: «Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσης του στην αύξηση των εξόδων της δίκης· σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο. Όπως τονίστηκε στη Georghios Ε. Glykys v. Ioannis Stylianou Ioannides (1959 - 60) 24 C.L.R. 220, η επίδειξη καλής προαίρεσης (kindness) από το δικαστήριο προς τον αποτυχόντα διάδικο προς μετριασμό αισθημάτων πικρίας του αποτυχόντα διαδίκου, δε συνιστά δικαστική άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου.» (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου) Στην προκειμένη περίπτωση δεν αμφισβητείται ότι ο απαιτητής ζήτησε να αποσύρει την παραπομπή αφότου του παραδόθηκε η επιστολή ημερ. 29/4/22 (βλ. Τεκμήριο 1) με την οποία του ανακοινώνεται η επιστροφή του ακινήτου του. Η παραπομπή βεβαίως είναι αντιληπτό ότι δεν εκδικάστηκε επί της ουσίας για να μπορεί να λεχθεί ποιος είναι ο επιτυχών ή αποτυχών διάδικος επί της ουσίας. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση J.T. Stratford & Son Ltd v. Lindley and Others (No.2)
(1969)3 ALL ER 1122 όπου αναφέρθηκαν τα εξής: "The plain fact is that, when the House of Lords made the order for "costs in the cause", they anticipated that the case would go to trial for adjudication on the merits. It was a case that was finely balanced. A slight turn in the evidence might make all the difference. So the House thought it right to make the costs of the interlocutory proceedings depend on who won or lost in the main action. But a situation has arisen which they never envisaged. Counsel for the plaintiffs has urged us to award the plaintiffs the costs because they would very probably have won if the action had been tried on its merits. I decline to go into that question. We cannot try the action at this stage.." ( η έμφαση είναι του Δικαστηρίου) Όμως παρά ταύτα είναι παραδεκτό ότι σε σχέση με το επίδικο ακίνητο εκδόθηκε διάταγμα απαλλοτρίωσης το 2005 χωρίς όμως το έργο να εκτελεστεί, με τον απαιτητή να ζητά μαζί με άλλους επηρεαζόμενους την επιστροφή της περιουσίας του, χωρίς όμως θετική ανταπόκριση με αποτέλεσμα να καταχωρήσει την προσφυγή 119/11 με την οποία ζητούσε την ακύρωση της απόφασης με την οποία το αίτημα του για επιστροφή του ακινήτου του απορρίφθηκε. Τα πλήρη γεγονότα της υπόθεσης καταγράφονται στο κείμενο της απόφασης που εκδόθηκε στο πλαίσιο της εν λόγω προσφυγής 119/11, το οποίο για σκοπούς εύκολης αναφοράς και παρά το ότι αποτελεί δικαστική γνώση καταχωρήθηκε ως Τεκμήριο
- Παρά την επιτυχία της προσφυγής του από το 2013 και παρά το ότι ως παρέμεινε αναντίλεκτο ενώπιον μου στους λοιπούς προσφεύγοντες δόθηκε επιστολή αντίστοιχη με το Τεκμήριο 1 από τότε, στον απαιτητή δόθηκε το Τεκμήριο 1 με το οποίο του ανακοινώνεται η επιστροφή του ακινήτου του μόλις στις 29/4/
- Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι με επιστολή ημερ. 5/1/2015 η ίδια η Διοίκηση ενημέρωσε τον απαιτητή ότι προωθεί διαδικασία ανάκλησης της απαλλοτρίωσης, αφήνοντας σαφέστατα να νοηθεί ότι θεωρούσε την απαλλοτρίωση ως ισχύουσα. Την ίδια θέση φέρεται να προώθησε η αποζημιούσα αρχή και μέσω της υπεράσπισης της στην παρούσα, η οποία ας σημειωθεί ότι καταχωρήθηκε στις 13/10/2014 και όπου το μόνο ζήτημα που εγείρεται είναι ουσιαστικά, η διαφωνία της αποζημιούσας αρχής ως προς το αξιούμενο ποσό. Ενώπιον μου η συνήγορος της αποζημιούσας αρχής προώθησε τη θέση ότι δεν ήταν αυτό το ορθό ένδικο μέσο που όφειλε να προωθήσει ο απαιτητής, αλλά ότι ενδεχομένως θα έπρεπε να προσβάλει την παράλειψη απάντησης στα αιτήματα του για επανεξέταση ή για επιστροφή του ακινήτου του και εν πάση περιπτώσει υποστήριξε ότι, εφόσον η παραπομπή απορρίπτεται τα έξοδα θα πρέπει να επιδικαστούν υπέρ της. Μάλιστα ζήτησε την άδεια του Δικαστηρίου για να προχωρήσει στην καταχώρηση αίτησης τροποποίησης με την οποία να προβάλλει τη θέση ότι η παραπομπή δεν ήταν το ορθό ένδικο μέσο υπό τις περιστάσεις, αίτημα το οποίο βεβαίως απορρίφθηκε ένεκα του παρά πολύ καθυστερημένου χρόνου υποβολής του, αφού υποβλήθηκε κατά το στάδιο της αγόρευσης της αναφορικά με το ζήτημα των εξόδων. Δεν θα προχωρήσω και να αποφασίσω την υπόθεση επί της ουσίας αφού κάτι τέτοιο δεν ενδείκνυται στο στάδιο αυτό με βάση και τη νομολογία που παρέπεμψα πιο πάνω. Ανεξαρτήτως δε του εάν η επιλογή της παραπομπής ήταν το ορθό ένδικο μέσο ή όχι, το ζήτημα των εξόδων θεωρώ ότι θα πρέπει να αποφασιστεί στη βάση μιας άλλης ουσιαστικής και καθοριστικής κατά την κρίση μου παραμέτρου. Και αυτή δεν είναι άλλη από το γεγονός ότι στην προκειμένη περίπτωση η ίδια η Διοίκηση με τη δική της συμπεριφορά ήτοι, την παράλειψη της να συμμορφωθεί με την ακυρωτική απόφαση και στη συνέχεια με το περιεχόμενο της υπεράσπισης της όπου δεν προέβαλε το ζήτημα του κατ' ισχυρισμόν λανθασμένου ένδικου μέσου, αλλά περιορίστηκε στην αμφισβήτηση του ποσού και στη συνέχεια απέστειλε και το Τεκμήριο 2 αναφέροντας στον απαιτητή ότι προωθείται διαδικασία ανάκλησης, ενώ περαιτέρω στις 29/4/22, λίγες μέρες δηλαδή πριν την εκδίκαση της τόσο παλαιάς υπόθεσης, αποφάσισε να επιστρέψει το ακίνητο στον απαιτητή, θεωρώ ότι συνέβαλε σε τέτοιο βαθμό στην πρόκληση των εξόδων της παρούσας, που δεν μπορεί να απαιτεί όπως επιδικαστούν υπέρ της τα έξοδα επειδή η παραπομπή αποσύρεται. Αντίθετα θεωρώ ότι στην προκειμένη περίπτωση δικαιολογείται εξαίρεση από τον κανόνα λόγω ακριβώς του τρόπου με τον οποίο η αποζημιούσα αρχή επέλεξε να χειριστεί την περίπτωση του απαιτητή, σύμφωνα και με τα όσα αμέσως πιο πάνω καταγράφηκαν και ιδίως του ότι δεν αμφισβητείται ότι η παρούσα αποσύρεται σε αυτό το καθυστερημένο στάδιο λόγω της επιστολής 29/4/22 την οποία θα έπρεπε να είχε λάβει ο απαιτητής από το 2013 με την επιτυχία της προσφυγής του ως και οι λοιποί προσφεύγοντες, και με την οποία ανακοινώνεται στον απαιτητή ότι του επιστρέφεται το ακίνητο του. Ακίνητο το οποίο ειρήσθω εν παρόδω, συνεχίζει να παραμένει «δεσμευμένο», ως καταγράφεται στο Τεκμήριο 1, στο τοπικό σχέδιο και με τον απαιτητή να αναφέρει ότι εξ ανάγκης θα πρέπει να αρχίσει νέο δικαστικό διάβημα για να λάβει αποζημίωση για την απώλεια που ισχυρίζεται ότι έχει υποστεί ένεκα της στέρησης της περιουσίας του για τόσο μεγάλο διάστημα. Επομένως δίδεται άδεια και η παραπομπή αποσύρεται και απορρίπτεται. Τα έξοδα της παρούσας ως θα υπολογιστούν (στην κλίμακα που έχει καταχωρηθεί η Παραπομπή), από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του απαιτητή και εναντίον της αποζημιούσας αρχής, πλέον τα εκτιμητικά έξοδα ως έχουν συμφωνηθεί ήτοι €1800 πλέον ΦΠΑ. ............... Ν.Μαθηκολώνη, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Subject to the provisions of any law or Rules, the costs of and incident to any proceeding shall be in the discretion of the Court or Judge, who may authorize an executor, administrator or trustee who has not unreasonably instituted, or carried on, or resisted any proceeding, to have his costs paid out of a particular estate or fund. [2]
- Τα έξοδα οιασδήποτε πολιτικής διαδικασίας, ή τα σχετιζόµενα προς αυτήν, ενώπιον οιουδήποτε δικαστηρίου, εκτός εάν άλλως προβλέπεται υπό οιουδήποτε εκάστοτε ισχύοντος νόµου ή δευτερογενούς νοµοθεσίας, θα τελούν υπό την διακριτικήν εξουσίαν του δικαστηρίου και το δικαστήριον θα έχη πλήρη εξουσίαν να αποφασίζη υπό τινος και κατά τινα έκτασιν τα τοιαύτα έξοδα θα πληρωθώσι. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο