← Κύπρος

Σ. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αγωγή Αρ. 2724/2014, 3/5/2022

Σ. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αγωγή Αρ. 2724/2014, 3/5/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:A104 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαίδου-Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Αγωγή Αρ. 2724/2014 Μεταξύ: ΧΧΧΧ Σ. διά του πατρός και κηδεμόνα ΧΧΧΧ. Σ., εκ Αραδίππου Ενάγοντα Και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, εκ Λευκωσίας Εναγόμενου ---------------------------------- (Όπως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερ. 29.10.2015) Μεταξύ: ΧΧΧΧ Σ. (ανήλικος) διά των Γονέων και Κηδεμόνων ΧΧΧΧ Σ. και ΧΧΧΧ Χ. Σ., ασκούντων τη Γονική Μέριμνα, εκ Αραδίππου Ενάγοντα Και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, εκ Λευκωσίας Εναγόμενου ---------------------------------- (Όπως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερ. 30.11.2020) Μεταξύ: ΧΧΧΧ Σ. Ενάγοντα Και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, εκ Λευκωσίας Εναγόμενου ---------------------------------- Ημερ.: 3 Μαΐου 2022 Για τον Ενάγοντα: κα Μαρίνα Σουρουλλά με κα Μαρία Σουρουλλά για Μαρία Ματθαίου Σουρουλλά Για τον Εναγόμενο: κα Δ. Παπαστεφάνου Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγοντας αξιώνει από τον Εναγόμενο γενικές, ειδικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες, οδύνη και ζημιά που προκλήθηκαν σε αυτόν συνεπεία βαριάς και/ή ιατρικής και/ή επαγγελματικής αμέλειας και ή ολιγωρίας και/ή παράλειψης και/ή αδεξιότητας που υπέδειξε το ιατρικό και /ή παραϊατρικό και/ή νοσηλευτικό προσωπικό του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου και του Νέου Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης, ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε το πρωί της 12.01.2014 στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου καθότι υπέφερε με έντονους πόνους στους όρχεις. Υποβλήθηκε σε διάφορες εξετάσεις και στη συνέχεια, μετά από συστάσεις των επί καθήκοντι ιατρών, μεταφέρθηκε από τους γονείς του στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, καθότι το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου δεν διέθετε ουρολόγο. Στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας έφτασε η ώρα 1.00 μ.μ. και δύο ώρες περίπου αργότερα υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για αντιμετώπιση του προβλήματος που παρουσίαζε. Ο Ενάγοντας διαγνώστηκε με συστροφή του δεξιού όρχεως. Με βάση την εικόνα που παρουσίαζε ο όρχις, ο γιατρός προέβη σε ορχεκτομή του δεξιού όρχεως. Ο Ενάγοντας προβάλλει τη θέση ότι το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου παρέλειψε να προβεί στις δέουσες εξετάσεις για να εκτιμήσει ορθά την κατάσταση του, ότι επρόκειτο για συστροφή του όρχεως η οποία έχρηζε άμεσης αντιμετώπισης. Παρέλειψε να εκτιμήσει ότι επρόκειτο για επείγον περιστατικό και να τον μεταφέρει με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Λόγω των πιο πάνω ενεργειών και παραλείψεων ο Ενάγοντας υπέστη δεξιά ορχεκτομή συνεπεία εκτεταμένης νέκρωσης του δεξιού όρχεως, πόνο και ταλαιπωρία και 'μόνιμη απώλεια του ευ ζην'. Η ορχεκτομή του δεξιού όρχεως έχει επηρεάσει τη ψυχολογική κατάσταση του Ενάγοντα και την παραγωγή σπέρματος του. Ο Ενάγοντας αξιώνει επίσης την καταβολή ειδικών ζημιών. Πρόκειται για ιατρικά, συνολικού ύψους ευρώ 3.

  1. Ο Εναγόμενος παραδέχεται ότι ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε το πρωί της 12.01.2014, στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και στη συνέχεια στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, ότι υποβλήθηκε σε ορχεκτομή του δεξιού όρχεως, λόγω συστροφής αυτού, απορρίπτει όμως όλους τους ισχυρισμούς περί αμέλειας των ιατρών και του προσωπικού του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου και του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ενώ αυτός απελύθη από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου κατά ή περί τη 12:00 - 12:30, παρουσιάστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, μετά από παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος και συγκεκριμένα η ώρα 14:
  2. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται περαιτέρω ότι πλήρη ή έστω 'αποφασιστικό' βαθμό αμέλειας φέρει ο ίδιος ο Ενάγοντας ο οποίος δεν έδωσε ορθό ιστορικό ή και άφησε χρόνο να διαρρεύσει μέχρι να μεταβεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και / ή στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Εκ μέρους του Ενάγοντα κατέθεσαν ο Θ. Θ., Μ.Ε.2, η μητέρα του Ενάγοντα, ΧΧΧΧ Χ. Σ., Μ.Ε.3, η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, ο Δρ. ΧΧΧΧ Γρηγόρη, Μ.Ε.5, ο Δρ. ΧΧΧΧ Παλαιολόγου, Μ.Ε.6, ο Κ. Οικονόμου, Μ.Ε.7, ο ΧΧΧΧ Κίτσης, Μ.Ε.8 και ο Ενάγοντας, Μ.Ε.
  3. Εκ μέρους της Υπεράσπισης κατέθεσε ένας μάρτυρας, ο Δρ. Κωνσταντίνος Γιαννόπουλος, Μ.Υ.
  4. Το παράδοξο στη συγκεκριμένη διαδικασία είναι το γεγονός ότι η γιατρός που περιέθαλψε τον Ενάγοντα, στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου, η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4 και στην οποία ο Ενάγοντας επιρρίπτει μεγάλο ποσοστό ευθύνης για την ορχεκτομή στην οποία υποβλήθηκε, αντί να κληθεί από την Υπεράσπιση κλήθηκε από τον ίδιο. Συνοψίζω στη συνέχεια τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου. Ο Ενάγοντας ήταν κατά τον επίδικο χρόνο, 15 ετών και φοιτούσε στην πρώτη τάξη του Λυκείου. Σήμερα είναι 22 ετών και σπουδάζει [ ] στο Πανεπιστήμιο [ ]. Τη συγκεκριμένη ημέρα ο Ενάγοντας θα συμμετείχε σε αγώνα καλαθόσφαιρας που θα διεξαγόταν στο χωριό Σωτήρα. Ήταν μέλος και παίκτης της ομάδας καλαθόσφαιρας του Αθλητικού Ομίλου [ ]. Ενώ επέβαινε στο λεωφορείο μαζί με τους συμπαίκτες του και τον προπονητή του, ένοιωσε 'φρικτό πόνο' στον όρχι, ως ανέφερε χαρακτηριστικά. Μεταφέρθηκε από τον οδηγό του λεωφορείου στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου, η ώρα 9.48 π.μ., έκανε εγγραφή στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών και η ώρα 9.52 π.μ. εξετάστηκε από την επί καθήκοντι γιατρό, Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.
  5. Τού χορηγήθηκε παυσίπονο, ο πόνος όμως δεν υποχωρούσε. Η ώρα 12 το μεσημέρι περίπου, μετά από επιμονή των γονέων του, οι οποίοι είχαν εν τω μεταξύ μεταβεί στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών, η γιατρός δέχθηκε να τον υποβάλει σε υπερηχογράφημα. Μέχρι τότε η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, αρνείτο να το πράξει, πίστευε ότι ο Ενάγοντας παρουσίαζε 'αρχή κυρσοκήλης'. Τούς ανέφερε ότι αν ήταν συστροφή του όρχεως θα αναμένετο αυτός να ήταν 'μελανιασμένος, μαύρος'. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε από τους γονείς του στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Στο πιο πάνω νοσοκομείο έφτασαν η ώρα 1.00 μμ. Στο νοσοκομείο δεν υπήρχε ουρολόγος, αυτός κλήθηκε στη συνέχεια. Ο ουρολόγος μετέβη στο νοσοκομείο η ώρα 2.10 μ.μ. περίπου. Τον εξέτασε και διαπίστωσε συστροφή του δεξιού όρχεως. Ειδοποιήθηκε αναισθησιολόγος και η ώρα 3.30μμ υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση. Κατά την επέμβαση ο ουρολόγος, Δρ. Παλαιολόγος, Μ.Ε.6, προέβη σε ορχεκτομή του δεξιού όρχεως. Ο μάρτυρας αντεξετάσθηκε σε σχέση με την ώρα που έφτασε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και στη συνέχεια στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Σε σχέση με το τελευταίο θέμα, τού υποβλήθηκε ότι η ώρα εγγραφής του στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του πιο πάνω νοσοκομείου ήταν η ώρα 2.16 μμ. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να πει τί ώρα έγινε η εγγραφή, καθότι η εγγραφή δεν είχε γίνει από τον ίδιο, επέμενε όμως ότι έφτασαν στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας η ώρα 1.00 μ.μ.. Αμφισβητήθηκε και η δήλωση του ότι το υπερηχογράφημα έγινε μετά από επιμονή των γονέων του. Τού υποβλήθηκε ότι η συγκεκριμένη εξέταση έγινε μετά από πρωτοβουλία της γιατρού Μαππουρίδου, θέση που ο μάρτυρας απόρριψε. Ο Ενάγοντας κατέθεσε ότι η μόνιμη απώλεια του δεξιού όρχεως του, τον έχει επηρεάσει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Επηρέασε την ψυχολογική του κατάσταση, έχει δυσκολία στον ύπνο, εφίδρωση, δυσκολία συγκέντρωσης, ΄κλείσιμο στον εαυτό του', μείωση της ενέργειας του, φοβίες, κατάθλιψη και αίσθημα κατωτερότητας. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν υποβλήθηκε σε ψυχοθεραπεία. Έχει παρέες με τις οποίες 'βγαίνει έξω' και διασκεδάζει, όχι όμως πολύ συχνά λόγω διαβάσματος και οικονομικών λόγων. Οι παρέες του είναι μόνο αγόρια. Λόγω της κατάστασης στην οποία περιήλθε μετά την επέμβαση, σταμάτησε να ασχολείται με τον αθλητισμό και δη με την καλαθόσφαιρα και την κολύμβηση, αθλήματα με τα οποία ασχολείτο πριν το συμβάν. Σε κάποιο άλλο σημείο της γραπτής του δήλωσης αναφέρει ότι δεν είναι σε θέση να ασχοληθεί με οποιοδήποτε άθλημα. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με την ικανότητα του να αθλείται διευκρίνισε ότι εκείνο που τού σύστησε ο γιατρός του είναι να αποφεύγει 'την άθληση τη δυνατή', δεν πρέπει να 'σκορσάρεται΄, να 'πιέζεται πολλά'. Πέραν των πιο πάνω, έχει επηρεαστεί η φυσιολογική σεξουαλική ζωή του και πιθανόν η παραγωγή σπέρματος. Ισχυρίζεται επίσης ότι ενδέχεται να μην είναι σε θέση να δημιουργήσει οικογένεια και να τεκνοποιήσει. Ο ΧΧΧΧ Θεοδούλου, Μ.Ε.2 είναι μέλος της Επιτροπής Εξέτασης Παραπόνων Ασθενών των Επαρχιών Λάρνακας - Αμμοχώστου. Ο μάρτυρας εξέτασε το γραπτό παράπονο που υποβλήθηκε από τον πατέρα του Ενάγοντα σε σχέση με το επίδικο συμβάν. Στα πλαίσια της εξέτασης του συνομίλησε προσωπικά με τους γιατρούς Παλαιολόγο, Μαππουρίδου και Γιαννόπουλο. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ετοίμασε την επιστολή τεκμήριο 9, που φέρει ημερομηνία 19.06.2014, την οποία απέστειλε στο Υπουργείο Υγείας και στον πατέρα του Ενάγοντα. Στην επιστολή καταγράφονται οι θέσεις των γιατρών που εμπλέκονται στο συμβάν και οι θέσεις των γονέων του Ενάγοντα σε σχέση με τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν τη 12.01.
  6. Ο μάρτυρας καταλήγει ότι ' . υπήρξε αχρείαστη καθυστέρηση προπάντων μετά τις 1.00 μμ που έπρεπε αφού ειδοποιήθηκε το ΤΑΕΠ Λάρνακας, ο Δρ. Γιαννόπουλος να ειδοποιήσει τον Δρ. Παλαιολόγο και να είναι στο Νοσοκομείο τουλάχιστον η ώρα 1.00 μμ'. Κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε στο μάρτυρα ότι η ώρα που προσήλθε ο Ενάγοντας στο Τ.Α.Ε.Π Λάρνακας, ήταν η ώρα 2.16 μ.μ. και όχι η ώρα 1.00 μ.μ.. Στο μάρτυρα υποδείχθηκε το έντυπο του Τ.Α.Ε.Π. Λάρνακας, τεκμήριο 11, όπου καταγράφεται ως ώρα εγγραφής του Ενάγοντα στο συγκεκριμένο Τμήμα, η ώρα '14.16'. Ο μάρτυρας αμφισβήτησε την πιο πάνω εγγραφή και ανέφερε χαρακτηριστικά τα πιο κάτω: " Μα εκείνοι που είχαν το κοπελλούι τους τζιαί εκρούζαν δεν εκάμναν περίπατο. Εφτάσαν στο νοσοκομείο λίγο μετά τις μία'. Η ΧΧΧΧ Χ. Π., Μ.Ε.3, είναι, ως ανέφερα και πιο πάνω, η μητέρα του Ενάγοντα. Η μάρτυρας κατέθεσε ότι τη 12.01.2014, ο γιος της τηλεφώνησε στον πατέρα του, ήτοι στο σύζυγο της και τού ανέφερε ότι είχε νοιώσει φρικτούς πόνους στον όρχι και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Κατά τη δεδομένη στιγμή, ο σύζυγος της βρισκόταν σε κάποιο φιλικό τους σπίτι. Κατά την αντεξέταση της η μάρτυρας ανέφερε ότι ο φίλος του άντρα της, στην οικία του οποίου βρισκόταν όταν δέχθηκε το τηλεφώνημα από το γιο τους, όταν άκουσε τη συζήτηση που είχε ο σύζυγος της με το γιο τους, τούς ανέφερε ότι το ίδιο είχε συμβεί και στο γιο του και σύστησε στο σύζυγο της ότι το παιδί θα έπρεπε να υποβληθεί σε υπερηχογράφημα. Αυτός ήταν ο λόγος που ο σύζυγος του είχε πει στον Ενάγοντα να ζητήσει από τη γιατρό να υποβληθεί σε υπερηχογράφημα. Μετά το πιο πάνω τηλεφώνημα, η μάρτυρας και ο σύζυγος της μετέβηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Όταν έφτασαν εκεί, η ώρα 11.00 π.μ., διαπίστωσαν ότι ο Ενάγοντας δεν είχε υποβληθεί μέχρι τότε σε υπερηχογράφημα. Υποβλήθηκε τελικά σε υπερηχογράφημα η ώρα 12 το μεσημέρι, μετά από δική τους επιμονή και αφού πρώτα η γιατρός συνομίλησε με τον ιδιώτη παιδίατρο του παιδιού. Το υπερηχογράφημα κατέδειξε μερική συστροφή του όρχεως. Η γιατρός Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, τούς ανέφερε τότε ότι θα έπρεπε να μεταβούν απευθείας στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Νοσοκομείου Λάρνακας. Τούς ανέφερε επίσης ότι ΄το πιο πιθανόν να χρειαζόταν να χειρουργηθεί' και θα υπήρχε 'έτοιμο χειρουργείο'. Στην παρουσία τους μίλησε με τον επί καθήκοντι γιατρό του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, το Δρ. Γιαννόπουλο, Μ.Υ.1 και τού ζήτησε όπως ειδοποιήσει τον ουρολόγο, Δρ. Παλαιολόγο, Μ.Ε.6, να βρίσκεται εκεί. Η ώρα 12.30 ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε, μετά από συστάσεις της γιατρού Μαππουρίδου, με το δικό τους όχημα στο Τ.Α.Ε.Π. του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, τούς είχε αναφέρει ότι δεν ήταν αναγκαίο να μεταφερθεί με ασθενοφόρο. Κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε στη μάρτυρα ότι ο Ενάγοντας υποβλήθηκε και σε δεύτερο υπερηχογράφημα η ώρα 1.00 μ.μ., θέση που αυτή απέρριψε. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας κατά πόσο είχαν πάει απευθείας στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας ή κατά πόσο είχαν περάσει από το σπίτι τους για να πάρουν ρούχα για τον Ενάγοντα, η μάρτυρας ήταν απόλυτη ότι πήγαν 'ολόισια' στο νοσοκομείο. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο σύζυγος της 'έτρεχε' στον αυτοκινητόδρομο και είχαν μεγάλη 'αγωνία' και 'άγχος' να φτάσουν εκεί έγκαιρα. Αφίχθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας η ώρα 1.00 μμ. Η μάρτυρας θυμόταν την ώρα που αφίχθηκαν γιατί αγωνιούσε να φτάσουν εκεί έγκαιρα και αυτός ήταν ο λόγος που κοίταξε το ρολόι της. Στην είσοδο των Πρώτων Βοηθειών ανέφεραν στην υπάλληλο που ήταν υπεύθυνη για τις εγγραφές, ότι τούς είχε παραπέμψει η Δρ. Μαππουρίδου, από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Η υπάλληλος τούς είπε ότι δεν χρειαζόταν να κάνουν 'κανονική εγγραφή΄ και να πληρώσουν το σχετικό παράβολο καθότι η εγγραφή έγινε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Στη συνέχεια η υπεύθυνη έλαβε μια τηλεφωνική κλήση. Μετά την ολοκλήρωση της συνομιλίας τους η υπεύθυνη έλαβε τα στοιχεία τους. Ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε σε ένα δωμάτιο και περίμενε εκεί μαζί με τους γονείς του μέχρι που ήλθε ο Δρ. Γιαννόπουλος, Μ.Υ.
  7. Η μάρτυρας τού εξήγησε την κατάσταση του Ενάγοντα ότι είχαν έλθει από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και ότι αυτός χρειαζόταν να υποβληθεί σε επέμβαση από ουρολόγο. Ο Δρ. Γιαννόπουλος, Μ.Υ.1 ειδοποίησε τον ουρολόγο, Δρ. Παλαιολόγο, Μ.Ε.6, η ώρα 2.00 μμ. Για μια ώρα, από η ώρα 1.00μμ μέχρι και τη 2.15μμ που τελικά ήλθε ο ουρολόγος, 'κανένας δεν τούς ελάμβανε υπόψη', ενώ σε κάποιο στάδιο η μάρτυρας δέχτηκε επίπληξη από το Δρ. Γιαννόπουλο, Μ.Υ.1 για την επιμονή της. Κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε στη μάρτυρα ότι έφτασαν στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, η ώρα 2.15 μ.μ., που αντιστοιχεί με την ώρα που έγινε η εγγραφή του Ενάγοντα, με βάση το τεκμήριο
  8. Η μάρτυρας απόρριψε την πιο πάνω θέση. Παραθέτω αυτούσιο κάποιο απόσπασμα από τη μαρτυρία της σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα: 'Όχι. 2.16 δεν φτάσαμε. Φτάσαμε η ώρα 1.
  9. Ποιός γονιός τού λέει ένας γιατρός το παιδί σου πρέπει να χειρουργηθεί και να μην πάει ολόισια στο νοσοκομείο; Ποιός γονιός; Εγώ νόμιζα εκείνη τη μέρα μπορεί να έχανα το παιδί μου, δεν ήξερα τί γίνετουν. Η ώρα 1.00 ήμασταν στο νοσοκομείο και δεν υπήρχε ούτε ουρολόγος, ούτε χειρουργείο έτοιμο και περιμέναμε πάρα πολλή ώρα ώσπου να μας δει ο κύριος Γιαννόπουλος'. Ο Ενάγοντας εισήχθη στο χειρουργείο η ώρα 3.30 μ.μ., μετά που ειδοποιήθηκε και ο αναισθησιολόγος. Κατά την επέμβαση ο Δρ Παλαιολόγος, Μ.Ε.6 προέβη σε ορχεκτομή του δεξιού όρχεως. Τη 30.06.2015 ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε εγχείρηση για τοποθέτηση ορχικής πρόσθεσης, όμως αυτός απέβαλε το πρόσθεμα και έκτοτε παραμένει με ένα όρχι. Μετά την ορχεκτομή ο Ενάγοντας, σύμφωνα πάντα με τη μητέρα του, 'δεν είναι ο ίδιος με πριν'. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από τη γραπτή της δήλωση: 'Έπαψε να κυκλοφορεί, να έχει κοινωνική ζωή και κλείστηκε στον εαυτό του. Οι παρέες που επιλέγει είναι μόνο αγόρια. Μέχρι σήμερα επιλέγει ρούχα πολύ φαρδιά από φόβο μήπως η αναπηρία του γίνει αντιληπτή. Ντρέπεται για το σώμα του΄. Αντεξεταζόμενη για τη κοινωνική ζωή του Ενάγοντα ανέφερε ότι δεν βγαίνει συχνά έξω και όταν βγαίνει οι παρέες του είναι περισσότερο με άντρες. Η επόμενη μάρτυρας ήταν η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε. 4, που κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Η μάρτυρας απέκτησε το πτυχίο της στην ιατρική από Πανεπιστήμιο στη Ρωσία και εργαζόταν ως γενική γιατρός. Υπενθυμίζω ότι η συγκεκριμένη μάρτυρας αντί να κληθεί από την Υπεράσπιση κλήθηκε από τον Ενάγοντα. Η μάρτυρας εξέτασε τον Ενάγοντα, την 9.20πμ - 9.30πμ και διέγνωσε συστροφή όρχεως. Τον υπέβαλε σε διάφορες αναλύσεις και η ώρα 12.40 σε υπερηχογράφημα. Ερωτηθείσα γιατί δεν υποβλήθηκε σε υπερηχογράφημα νωρίτερα, εφόσον είχε διαγνωστεί από την ίδια ότι παρουσίαζε συστροφή του όρχεως, απάντησε ότι αυτή είχε ειδοποιήσει τον ακτινολόγο έγκαιρα αυτός όμως καθυστέρησε να προσέλθει στην εργασία του. Ο Ενάγοντας έφυγε από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου, μετά τη διενέργεια υπερηχογραφήματος, γύρω στις 1.00 μμ. Ο Ενάγοντας δεν μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας με ασθενοφόρο καθότι η μάρτυρας θεώρησε ότι θα ήταν 'καλό' να τον μεταφέρουν οι γονείς του. Πρόσθεσε στη συνέχεια ότι οι γονείς του θα τον μετάφεραν σε ιδιώτη γιατρό. Αργότερα αναγνώρισε ότι ο ασθενής δεν θα μεταφερόταν σε κάποιο ιδιωτικό νοσηλευτήριο αλλά στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, όπου τον είχε παραπέμψει η ίδια. Η απόφαση να μη μεταφερθεί με ασθενοφόρο ήταν δική της, σε συνεννόηση με τον υπεύθυνο των νοσηλευτών. Σε κάποιο άλλο στάδιο της μαρτυρίας της ανέφερε ότι από τη στιγμή που αρχίζει ο πόνος στον όρχι, λόγω συστροφής, ο όρχις νεκρώνει εντός έξι ωρών. Ο θεράπων γιατρός πρέπει να δράσει πριν παρέλθουν οι έξι ώρες. Με τη θέση αυτή συμφωνεί και η Υπεράσπιση. Ενδεικτικά αναφέρω ότι κατά την αντεξέταση της, της υποβλήθηκε η θέση ότι 'υπήρχε ένα παράθυρο έξι ωρών' εντός του οποίου μπορούσε να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα του Ενάγοντα. Η μάρτυρας υιοθέτησε την πιο πάνω θέση. Η μάρτυρας αναγνώρισε ότι αν η ίδια παρέπεμπε τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, νωρίτερα, η ώρα 9.20πμ - 9.30πμ όταν είχε διαγνώσει τη συστροφή, μπορεί να μη προκαλείτο νέκρωση στον όρχι. Αναγνώρισε επίσης ότι υπήρξε κάποια καθυστέρηση εκ μέρους της να παραπέμψει τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και η καθυστέρηση αυτή πιθανόν να συνέβαλε στην νέκρωση του όρχεως. Παραθέτω τα σχετικά αποσπάσματα αυτούσια: «Ε: Σύμφωνα με τα όσα μας είπατε σήμερα, πιστεύετε ότι εάν ενημερώνατε τους γονείς του Ενάγοντα νωρίτερα, δηλαδή από τις 9.20 - 9.30 που είχατε διαγνώσει τη συστροφή ότι δεν υπήρχε ουρολόγος στην Αμμόχωστο και τους παραπέμπατε νωρίτερα, πιστεύετε ότι δεν θα προκαλείτο τελικά η νέκρωση του όρχι; A: Μπορεί. (...) Ε: Πιστεύετε ότι υπήρξε καθυστέρηση από πλευράς σας, εφόσον διαπιστώσατε από τις 9.20 - 9.30 ότι υπήρχε συστροφή όρχεως; Α: Από μιας πλευράς ναι.» Αντεξεταζόμενη από την εκπρόσωπο του Γενικού Εισαγγελέα, η μάρτυρας διαφοροποίησε εν μέρει τις πιο πάνω θέσεις της και κληθείσα να σχολιάσει τη θέση του Ενάγοντα που καταλόγισε αμέλεια στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, αυτή απάντησε: «Λάθος δεν έχουμε κάνει. Εξήγησα και προηγουμένως ότι ο κάθε άρρωστος που φεύγει από τις Πρώτες Βοήθειες για ειδικότητα πρέπει να είναι έτοιμος για όλες τις αναλύσεις, καρδιογράφημα, υπέρηχος, εάν χρειάζεται ακτινογραφία θώρακος για να είναι έτοιμος.» Κατέθεσε επίσης ότι ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε διάφορες αναλύσεις, τα αποτελέσματα των τελευταίων αναλύσεων εκδόθηκαν η ώρα 12.38 μμ. Επρόκειτο για αναλύσεις ούρων που κατέδειξαν ότι ο Ενάγοντας δεν είχε μόλυνση. Καταθέτοντας σε σχέση με το χρόνο ανέφερε ότι ο χρόνος μπορεί να μην είναι ακριβής καθότι ΄κάποτε στο μηχανάκι είναι λανθασμένη η ώρα'. Κατά την αντεξέταση υποδείχθηκε στη μάρτυρα το έντυπο του Τμήματος Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, που συμπληρώθηκε σε σχέση με τον Ενάγοντα και ερωτήθηκε μεταξύ άλλων για την αξιολόγηση "4" κάτω από τον τίτλο "Διαλογή/Νοσηλευτική αξιολόγηση". Η μάρτυρας ανέφερε ότι ο αριθμός '4' υποδηλοί ότι η περίπτωση του Ενάγοντα δεν κρίθηκε επείγουσα. Η κλίμακα της αξιολόγησης είναι από το 1 μέχρι 5, στην κατηγορία 1 κατατάσσονται τα πλέον επείγοντα περιστατικά. Η αξιολόγηση έγινε από το νοσηλευτή που ήταν υπεύθυνος για τη 'διαλογή' των ασθενών. Ο ΧΧΧΧ Σταύρου, Μ.Ε.5, είναι γιατρός με ειδικότητα την ουρολογία και εργάζεται στο Αρεταίειον Νοσοκομείο. Απέκτησε το πτυχίο της Ιατρικής από το Πανεπιστήμιο των Αθηνών και εργάζεται σαν ουρολόγος τα τελευταία 21 έτη. Ο μάρτυρας εξέτασε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του
  10. Ο Ενάγοντας και ο πατέρας του τον επισκέφτηκαν στο ιατρείο του και εζήτησαν την άποψη του για τη γενική κατάσταση του παιδιού και 'τι μπορούσε να γίνει για αισθητικούς λόγους στην περιοχή εκεί'. Κατά την εξέταση ο μάρτυρας πληροφορήθηκε το ιστορικό του Ενάγοντα, αυτός είχε υποβληθεί σε επέμβαση κυρσοκήλης στον αριστερό όρχι, ο οποίος παρουσίαζε μικρή ατροφία στο μέγεθος, ενώ ο δεξιός όρχις είχε αφαιρεθεί. Από τις αναλύσεις που προσκόμισαν, ο μάρτυρας διαπίστωσε 'χαμηλή παραγωγή σπέρματος, ποιότητα του σπέρματος'. Τούς καθησύχασε όμως ότι ' έπρεπε να περιμένουν λίγο διότι ήταν πρόσφατη η απώλεια του δεξιού όρχεως και χρειαζόταν χρόνος για να ανταποκριθεί ο δεξιός όρχις'. Την 30.06.2015 τοποθετήθηκε στον Ενάγοντα ορχική πρόσθεση, τρεις μήνες όμως αργότερα ο οργανισμός απέβαλε το μόσχευμα από το τραύμα του όρχεως και έκτοτε ο Ενάγοντας παραμένει με τη δυσμορφία της έλλειψης του δεξιού όρχεως από το δεξιό ημιόσχεο. Ο Ενάγοντας επισκέφθηκε το μάρτυρα ακόμη έξι φορές το 2015 και μια φορά το 2020, συγκεκριμένα την 20.07.
  11. Η κατάσταση που παρουσίαζε ο Ενάγοντας έξι μήνες μετά την πρώτη εξέταση ήταν αισθητά βελτιωμένη. Ενώ κατά την πρώτη εξέταση είχε σύνολο δύο

(2)εκατομμύρια σπερματοζωάρια, έξι μήνες αργότερα είχε τριάντα δύο
(32)εκατομμύρια σπερματοζωάρια. Ερωτηθείς κατά πόσο ο Ενάγοντας μπορεί να τεκνοποιήσει, ο μάρτυρας απάντησε ότι αν σήμερα έχει τον ίδιο αριθμό σπερματοζωαρίων, μπορεί. Ερωτηθείς για τον ορισμό της 'συστροφής όρχεως', ο μάρτυρας απάντησε ότι πρόκειται για στροφή του οργάνου σε σχέση με τον σπερματικό μίσχο του σε τέτοιο βαθμό, που εμποδίζεται η ροή του αίματος προς το όργανο με αποτέλεσμα να προκαλείται νέκρωση του οργάνου λόγω μη οξυγόνωσης. Τα συμπτώματα της συστροφής του όρχεως είναι πολύ έντονοι, αφόρητοι πόνοι. Κατά την εξέταση ο όρχις βρίσκεται σε ψηλότερο σημείο από το φυσιολογικό και είναι πολύ ευαίσθητος στη ψηλάφηση. Όταν κάποιος παρουσιάζει τα πιο πάνω συμπτώματα, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει ο γιατρός να κάνει είναι η διενέργεια εξέτασης υπερήχων. Μέσω της πιο πάνω εξέτασης ο γιατρός διαπιστώνει κατά πόσο πρόκειται για συστροφή ή φλεγμονή του οργάνου. Ερωτηθείς κατά πόσο είναι αναγκαίο να γίνουν αναλύσεις αίματος, ούρων και βιοχημικές, ο μάρτυρας δήλωσε ότι οι πιο πάνω εξετάσεις μπορούν να γίνουν παράλληλα καθότι για τη συγκεκριμένη πάθηση ο χρόνος είναι πολύ σημαντικός. Εξήγησε ότι έξι ώρες μετά την έναρξη της συστροφής αρχίζουν οι αλλοιώσεις στο όργανο, αρχίζουν οι βλάβες. Όταν ο ασθενής διαγνωσθεί με συστροφή του όρχεως, το πρόβλημα του θα πρέπει να αντιμετωπισθεί χειρουργικά. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπου διαπιστώνεται συστροφή του όρχι, ο γιατρός μπορεί με κάποιους χειρισμούς να επαναφέρει τον όρχι στη φυσιολογική του θέση. Αν αυτό πετύχει ο ασθενής ανακουφίζεται από τον πόνο αμέσως και ο όρχις σχεδόν άμεσα ξεφουσκώνει. Τόνισε όμως ότι αυτό συμβαίνει σε ελάχιστες περιπτώσεις, στις πλείστες περιπτώσεις το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπισθεί χειρουργικά. Στις περιπτώσεις που διενεργείται χειρουργική επέμβαση και ο γιατρός διαπιστώνει ότι ο όρχις έχει νεκρωθεί, τότε η μόνη επιλογή που έχει ο γιατρός είναι να τον αφαιρέσει. Ο γιατρός Σπυρίδων Παλαιολόγος, Μ.Ε.6, είχε και αυτός ειδικότητα στην ουρολογία. Το πτυχίο του στην ιατρική το απέκτησε από Πανεπιστήμιο στη Ρουμανία. Κατά τον επίδικο χρόνο εργαζόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και ήταν ο γιατρός που διενήργησε την επέμβαση στον Ενάγοντα κατά την οποία αφαιρέθηκε ο δεξιός όρχις. Από το 2018 μέχρι σήμερα ο μάρτυρας είναι ο υπεύθυνος του ουρολογικού τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι όλα τα περιστατικά ουρολογικής φύσεως του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου αποστέλλονταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας γιατί το συγκεκριμένο νοσοκομείο δεν διέθετε γιατρούς με ειδικότητα στην ουρολογία. Οι ουρολόγοι του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, συμπεριλαμβανομένου και του μάρτυρα, πήγαιναν στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και εξέταζαν ασθενείς στα εξωτερικά ιατρεία, μια φορά την εβδομάδα. Τις ημέρες που δεν εξέταζαν ασθενείς στα εξωτερικά ιατρεία, η αρμόδια γιατρός του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου τούς ενημέρωνε για τα περιστατικά και οι γιατροί έκριναν αναλόγως κατά πόσο θα έπρεπε να εξετάσουν τον ασθενή άμεσα ή να τον εξετάσουν στα εξωτερικά ιατρεία. Καταθέτοντας σε σχέση με το συμβάν, ο μάρτυρας ανέφερε ότι τη συγκεκριμένη ημέρα ειδοποιήθηκε από τον επί καθήκοντι γιατρό του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών, Δρ. Γιαννόπουλο, Μ.Υ.1, να σπεύσει στο Τμήμα για να εκτιμήσει κάποιο περιστατικό που είχαν στείλει από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου με πιθανή συστροφή όρχι. Ο μάρτυρας δεν θυμόταν την ακριβή ώρα που ειδοποιήθηκε, θυμόταν όμως ότι ήταν κατά το μεσημέρι και ο ίδιος μετέβη στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών, 5 - 10 λεπτά μετά που έλαβε το τηλεφώνημα. Τη συγκεκριμένη ημέρα δεν είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με τη Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, σε σχέση με το συγκεκριμένο περιστατικό και ουδέποτε της έδωσε οδηγίες να διενεργήσει οποιεσδήποτε αναλύσεις. Αντεξεταζόμενος για το θέμα αυτό ανέφερε ότι η διενέργεια αιματολογικών και βιοχημικών εξετάσεων δεν είναι κακή πρακτική, θεωρεί όμως ότι δεν ήταν αναγκαία καθότι προκαλείται περαιτέρω καθυστέρηση. Σε σχέση με τα πλεονεκτήματα που μπορούν να προκύψουν από τη μεταφορά κάποιου ασθενή με ασθενοφόρο, δήλωσε τα πιο κάτω τα οποία παραθέτω αυτούσια: " . Τα πράγματα έτσι όπως λειτουργούν, τουλάχιστον στην Κύπρο που είμαστε, όταν ένα περιστατικό διακομίζεται με ασθενοφόρο έχει προτεραιότητα καταρχάς παντού, από το δρόμο που θα έρχεται το ασθενοφόρο μέχρι την εισαγωγή του ασθενούς στο τμήμα το αρμόδιο είτε επειγόντων είναι, είτε κλινική είναι. Δηλαδή θέλω να πω ότι δεν κωλυσιεργεί ένα περιστατικό όταν μεταφέρεται με ασθενοφόρο και αυτό είναι προς όφελος του ασθενούς, πιστεύω." Ο μάρτυρας εξέτασε τον ασθενή και διέγνωσε ότι είχε υποστεί συστροφή του όρχεως. Καταθέτοντας σε σχέση με τον τρόπο που θα έπρεπε να αντιμετωπισθεί το συγκεκριμένο περιστατικό, ανέφερε ότι από την στιγμή που η γιατρός του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, εξέτασε τον Ενάγοντα και διέγνωσε ότι είχε υποστεί συστροφή όρχεως και εφόσον αυτή γνώριζε ότι στο συγκεκριμένο νοσοκομείο δεν υπήρχε ουρολόγος, θα έπρεπε να τον είχε παραπέμψει 'άμεσα' σε ουρολόγο. Σε κάποιο άλλο σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις ο ασθενής πρέπει να υποβάλλεται άμεσα σε υπερηχογράφημα. Η συστροφή όρχεως εντάσσεται στα επείγοντα περιστατικά, πρόκειται για το πιο οξύ και επείγον περιστατικό στην ουρολογία και ο ασθενής πρέπει να διακομίζεται άμεσα με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Μέσα στις πρώτες τέσσερις ώρες πρέπει να γίνει ανάταξη της συστροφής σε περίπτωση που δεν γίνει τότε αρχίζουν τα προβλήματα. Δεν πρέπει να υπάρξει οποιαδήποτε καθυστέρηση καθότι ' κάθε λεπτό που περνά εγκαθίστανται βλάβες που μπορεί να είναι μη ανατρέψιμες'. Σε κάποιο άλλο σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι υπάρχει 'ένα παράθυρο 4 με 6 ή 9 ωρών που ο όρχις είναι αμφιλεγόμενος'. Ο όρχις νεκρώνει όταν παρέλθουν 6 - 7 ώρες. Αν ο ασθενής λάβει περίθαλψη εντός των πρώτων έξι ωρών οι πιθανότητες να σωθεί ό όρχις και να μη νεκρωθεί είναι 97.2%. Με τη παρέλευση του χρόνου, το πιο πάνω ποσοστό μειώνεται κατακόρυφα. Η ανάταξη μπορεί να γίνει από τον ουρολόγο με κάποιους συγκεκριμένους χειρισμούς, ο ασθενής όμως στις πλείστες περιπτώσεις πονεί πάρα πολύ και δεν αφήνει το γιατρό να τον αγγίξει για αυτό η ανάταξη στις πλείστες περιπτώσεις γίνεται στο χειρουργείο. Στο χειρουργείο καταλήγει και ο ασθενής στον οποίο έγινε απόπειρα ανάταξης της συστροφής με ειδικούς χειρισμούς από το γιατρό, η ανάταξη όμως δεν πέτυχε. Η συστροφή όρχεως συμβαίνει σε αγόρια ηλικίας μέχρι 18 - 20 ετών. Η κλινική εικόνα που παρουσιάζει ο ασθενής σε τέτοιες περιπτώσεις είναι χαρακτηριστική, έχει οξύ, αιφνίδιο και παρατεταμένο πόνο στον πάσχοντα όρχι. Όταν ένας ασθενής παρουσιάζει τα πιο πάνω συμπτώματα και είναι ηλικίας μέχρι 20 ετών, το πρώτο πράγμα που θα 'περάσει από το μυαλό του γιατρού' είναι ότι ο νεαρός αυτός ασθενής έχει υποστεί συστροφή του όρχεως. Ερωτηθείς ποιές είναι οι επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει η ορχεκτομή σε ένα νεαρό ασθενή, ηλικίας 15 ετών όπως ήταν η περίπτωση του Ενάγοντα, δήλωσε ότι το πιο σημαντικό είναι ο ψυχολογικός παράγοντας, πρόσθεσε όμως ότι υπάρχουν πολλοί άνδρες μονόρχεις που έχουν φυσιολογική ζωή και δραστηριότητα. Το άλλο πρόβλημα που μπορεί κάποιος μονόρχις να αντιμετωπίσει είναι αυτό της αναπαραγωγής. Παραθέτω αυτούσια την αναφορά του σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα: «Όταν αφαιρείται ένας όρχις οι πιθανότητες να υπάρχει μειωμένη παραγωγή σπερματοζωαρίων είναι υψηλές είναι αυξημένες. Αυτό το παρακολουθούμε μετά με κάποια σπερματοδιαγράμματα και κάποιες εξετάσεις τέλος πάντων. Μπορεί όμως παρόλον που να έχει αφαιρεθεί ένας όρχις να μην υπάρχει πρόβλημα γονιμότητας μπορεί να υπάρχει μείωση του αριθμού σπερματοζωαρίων, αλλά όχι σε σημείο τέτοιο που να μην είναι γόνιμο το σπέρμα, να μην μπορεί δηλαδή να τεκνοποιήσει το σπέρμα του ασθενή.» Οι επόμενοι μάρτυρες ήταν οι ΧΧΧΧ Οικονόμου, Μ.Ε.7 και ΧΧΧΧ Κίτσης, Μ.Ε.
  1. Ο Κωνσταντίνος Οικονόμου, Μ.Ε.7, είναι καθηγητής φυσικής αγωγής και ήταν ο προπονητής του Ενάγοντα, κατά τον επίδικο χρόνο, ενώ ο ΧΧΧΧ Κίτσης, Μ.Ε.8, ήταν ο οδηγός του λεωφορείου που μετάφερε τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Ο ΧΧΧΧ Οικονόμου, Μ.Ε.7, κατέθεσε ότι ο Ενάγοντας, κατά τον επίδικο χρόνο, ήταν αθλητής στον Αθλητικό Όμιλο Αραδίππου, στην ομάδα καλαθόσφαιρας. Ο Ενάγοντας ήταν ο αρχηγός της ομάδας, ' . ήταν ηγέτης, ήταν εξαιρετικός σε όλα'. Ο μάρτυρας κατέθεσε για την κατάσταση στην οποία περιήλθε ο Ενάγοντας τη συγκεκριμένη ημέρα. Μετά το πιο πάνω συμβάν ο Ενάγοντας δεν επέστρεψε στις προπονήσεις, οι γονείς του τον ενημέρωσαν ότι ο Ενάγοντας λόγω της ορχεκτομής δεν μπορούσε πλέον να συμμετάσχει σε ομαδικά παιγνίδια, όπου υπάρχει σωματική επαφή. Αντεξεταζόμενος για το τελευταίο θέμα ο μάρτυρας κατέθεσε ότι ο Ενάγοντας θα μπορούσε να συνεχίσει να αθλείται σε ατομικά αθλήματα όπως είναι ο στίβος και η κολύμβηση. Ο ΧΧΧΧ Κίτση, Μ.Ε.8, ήταν, ως αναφέρω αμέσως πιο πάνω, ο οδηγός του λεωφορείου στο οποίο μετέβαινε ο Ενάγοντας τη συγκεκριμένη ημέρα και αυτός που τον μετάφερε στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου. Ο μάρτυρας αντεξετάσθηκε επί μακρόθεν επί διαφόρων θεμάτων τα οποία όμως δεν σχετίζονται με τα επίδικα θέματα και ως εκ τούτου κρίνω αχρείαστο να παραθέσω το συγκεκριμένο μέρος της μαρτυρίας του. Μοναδικός μάρτυρας υπεράσπισης ήταν ο γιατρός ΧΧΧΧ Γιαννόπουλος, Μ.Υ.1, υπεύθυνος του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών, του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας κατά τον επίδικο χρόνο. Από το 2019 ο μάρτυρας ιδιωτεύει. Καταθέτοντας σε σχέση με το επίδικο περιστατικό ο μάρτυρας δήλωσε ότι θυμόταν τη σκηνή που ο Ενάγοντας και οι γονείς του εισήλθαν εντός του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας γιατί αυτοί 'φώναζαν και αναζητούσαν τον ουρολόγο'. Ο μάρτυρας τηλεφώνησε αμέσως μετά του ουρολόγου, του Δρ. Παλαιολόγου, Μ.Ε.
  2. Επικαλούμενος την ειδικότητα του αξιολόγησε και την απόφαση της Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, να διενεργήσει διάφορες εξετάσεις στον Ενάγοντα, προτού τον παραπέμψει στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κατά την άποψη του αυτή ήταν 'η ορθή τακτική'. Στην παράγραφο 9 της Γραπτής Δήλωσης του αναφέρει τα πιο κάτω, με τα οποία απαλλάσσει την εν λόγω μάρτυρα από οποιαδήποτε ευθύνη: "
  3. Επομένως έχοντας ένα χρονικό περιθώριο 6 ωρών και δεδομένου ότι σύμφωνα με τα τεκμήρια που έχει ενώπιο του το Δικαστήριο ο Ενάγων εισήχθη στο Τ.Α.Ε.Π. Αμμοχώστου στις 9.48 και απολύθηκε κατά τις 12.30, δηλαδή 2 ώρες και 45 λεπτά έχοντας μαζί του όλες τις απαραίτητες εξετάσεις και ενώ είχε ειδοποιηθεί το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας η πρακτική που ακολουθήθηκε ήταν ορθή." Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι την ημέρα που έγινε το συμβάν ήταν Κυριακή. Την ημέρα εκείνη ο ουρολόγος του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας δεν ήταν 'ενεργός' αλλά ήταν 'on call'. Η πρακτική που ακολουθείται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να ειδοποιείται ο γιατρός μόλις ο ασθενής 'εμφανισθεί' στο νοσοκομείο. Αναγνώρισε ότι η συστροφή του όρχεως είναι ένα 'επείγον χειρουργικό περιστατικό, από τα πιο σοβαρά περιστατικά στην ουρολογία', δήλωσε όμως ότι και τα επείγοντα περιστατικά έχουν διαβαθμίσεις και κάποια περιστατικά είναι πιο επείγοντα από άλλα. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι 'η ανακοπή, ένα τροχαίο, ένας πνιγμός' είναι πιο επείγοντα περιστατικά από τη συστροφή του όρχεως. Ο μάρτυρας συμμεριζόταν την άποψη της Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, ότι ο Ενάγοντας δεν ήταν αναγκαίο να μεταφερθεί με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, αλλά θα μπορούσε να μεταφερθεί και με ιδιωτικό όχημα. Πρόβαλε τη θέση, επικαλούμενος το έγγραφο τεκμήριο 11, που είναι το έγγραφο εγγραφής του Ενάγοντα στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας ότι ο Ενάγοντας προσήλθε στο νοσοκομείο η ώρα 14.16, δύο ώρες μετά που έφυγε από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Ο μάρτυρας αντεξετάσθηκε και σε σχέση με τη δήλωση του προς τον Θεοδούλο, Μ.Ε.2, που περιλαμβάνεται στην έκθεση του τελευταίου, τεκμήριο
  4. Ο μάρτυρας είχε αναφέρει στον Μ.Ε.2 ότι μόλις έλαβε το τηλεφώνημα από τη Δρ. Μαππουρίδου Μ.Ε.4, ειδοποίησε το Δρ. Παλαιολόγο, Μ.Ε.6 για το περιστατικό. Ο μάρτυρας δεν αμφισβήτησε ότι προέβη στην πιο πάνω δήλωση, ισχυρίσθηκε όμως ότι δεν ήταν αναγκαίο να ειδοποιηθεί ο ειδικός γιατρός σε εκείνο το στάδιο, ενώ στο τέλος δήλωσε ότι δεν θυμόταν κατά πόσο είχε ειδοποιήσει το Δρ. Παλαιολόγο, Μ.Ε.6, κατά το συγκεκριμένο χρόνο. Υποβλήθηκε στο μάρτυρα ότι ο ίδιος καθυστέρησε να ειδοποιήσει τον ουρολόγο, ενώ είχε ενημερωθεί αρκετές ώρες προηγουμένως, από τη Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, θέση που αυτός απόρριψε. Επικαλείτο συνέχεια το τεκμήριο 11, στο οποίο αναγράφεται ως ώρα εγγραφής του Ενάγοντα στο Τ.Α.Ε.Π, η '14.16'. Απόρριψε και τη θέση ότι έπρεπε να είχε ετοιμασθεί εκ των προτέρων το χειρουργείο, μόλις ενημερώθηκε για το περιστατικό. Κατέθεσε ότι η πρακτική που ακολουθείται είναι να ετοιμάζεται το χειρουργείο μετά που ο γιατρός εξετάζει τον ασθενή, εκτός στις πολύ επείγουσες περιπτώσεις όπου ειδοποιούνται ότι 'κάποιος έχασε ένα πόδι'. Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο του δικαστηρίου. Παρά το γεγονός ότι κατέθεσε μεγάλος αριθμός μαρτύρων, διαπιστώνω ότι τα πλείστα γεγονότα είναι παραδεκτά. Εκείνο που στην ουσία αμφισβητείται είναι ο χρόνος προσέλευσης του Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και κατά πόσο είχε μεταβεί απευθείας στο εν λόγω νοσοκομείο ή όχι. Υπό αμφισβήτηση είναι και η μαρτυρία του Δρ. Γιαννόπουλου, Μ.Υ.1, σε σχέση με την ώρα που ειδοποίησε το Δρ. Παλαιολόγο, Μ.Ε.6 να μεταβεί στο νοσοκομείο για να περιθάλψει τον Ενάγοντα. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκε αριθμός τεκμηρίων, συμπεριλαμβανομένου και του τεκμηρίου 11, στο οποίο γίνεται αναφορά πιο πάνω. Υπενθυμίζω ότι το πιο πάνω τεκμήριο αποτελεί έντυπο, στο οποίο καταγράφεται η ώρα εγγραφής του Ενάγοντα στο Τ.Α.Ε.Π Λάρνακας. Το έντυπο δεν κατατέθηκε από την υπάλληλο του νοσοκομείου που κατήρτισε το έγγραφο και κατ' επέκταση καμιά μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου σε σχέση με τον τρόπο καταρτισμού του εγγράφου και ειδικότερα κατά πόσο τα στοιχεία αυτά είχαν περαστεί αμέσως στο σύστημα, ήτοι μόλις τα έδωσε η μητέρα του Ενάγοντα, Μ.Ε.3, στην υπάλληλο που ήταν υπεύθυνη για τις εγγραφές ή αργότερα. Υπενθυμίζω ότι το έγγραφο απλώς υποδείχθηκε στο Μ.Ε.2 και τού ζητήθηκε να σχολιάσει το χρόνο που καταγράφεται σε αυτό. Καμιά δε μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιο του δικαστηρίου ότι η ώρα που αναγράφεται στο έντυπο, ως ώρα εγγραφής του ασθενή ήταν η ορθή. Στο σημείο αυτό επισημαίνω ότι με βάση τη μαρτυρία της Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, η ώρα που αναγραφόταν στο έντυπο που αφορούσε τις αναλύσεις ούρων του Ενάγοντα, πιθανόν να ήταν λανθασμένη. Ουδείς μπορεί να αποκλείσει, ελλείψει οποιασδήποτε θετικής μαρτυρίας επί του θέματος ότι και η ώρα εγγραφής που αναγράφεται στο τεκμήριο 11 να ήταν λανθασμένη. Στο πάνω μέρος του εγγράφου αναγράφεται η λέξη 'αρχείο'. Με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 35 του περί Αποδείξεως Νόμου, ΚΕΦ.9, ως έχει τροποποιηθεί, έγγραφο το οποίο καταδεικνύεται ότι αποτελεί μέρος του αρχείου δημόσιας αρχής, δύναται να προσαχθεί ως αποδεικτικό στοιχείο, χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω απόδειξη. Έγγραφο θεωρείται ότι αποτελεί μέρος του αρχείου δημόσιας αρχής, εφόσον προσάγεται στο Δικαστήριο πιστοποιητικό υπογραμμένο από αρμόδιο λειτουργό της σχετικής δημόσιας αρχής με το οποίο βεβαιώνεται το γεγονός αυτό. Τέτοιο πιστοποιητικό δεν έχει κατατεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου ενώ καμιά θετική μαρτυρία έχει προσαχθεί που να καταδεικνύει ότι το συγκεκριμένο έγγραφο αποτελεί μέρος δημόσιου αρχείου. Κατ' επέκταση καμιά βαρύτητα θα δοθεί στο εν λόγω έγγραφο. Η αξιολόγηση των μαρτύρων έγινε ακολουθώντας τις αρχές που καθορίστηκαν από τη νομολογία. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίστηκα στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά την αντιπαράβαλα και την εξέτασα σε σχέση με το σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας. Η αξιολόγηση θα επικεντρωθεί στους ισχυρισμούς που κατέστησαν επίμαχοι καθότι δεν θεωρώ σκόπιμο να επεκταθώ σε ισχυρισμούς που δεν αμφισβητήθηκαν και ή που δεν σχετίζονται άμεσα με τα επίδικα θέματα. Αφού εξέτασα τη μαρτυρία στο σύνολο της, κατέληξα σε ευρήματα και συμπεράσματα, τα οποία παραθέτω πιο κάτω, όχι με βάση την αλληλουχία των σκέψεων μου αλλά με βάση τη σειρά, η οποία κατά την κρίση μου αποτελεί την καλύτερη δομή της απόφασης μου. Η μαρτυρία των ΧΧΧΧ Οικονόμου, Μ.Ε.7 και ΧΧΧΧ Κίτση, Μ.Ε.8 ήταν εντελώς τυπική, δεν έχει αμφισβητηθεί σε οποιοδήποτε ουσιώδες σημείο και γίνεται δεκτή από το Δικαστήριο. Οι μάρτυρες που κλήθηκαν να καταθέσουν ως εμπειρογνώμονες, θα αξιολογηθούν έχοντας υπόψη τη νομολογιακή αρχή ότι η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα γίνεται αποδεκτή για να προμηθεύσει το Δικαστήριο με επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του για να μπορέσει το Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη, εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία. (Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν Κονναρή Π.Ε. 290/2008, ημερομηνίας 23.12.2011). Πέραν τούτου, η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα θα πρέπει να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται με απόλυτη επάρκεια και πειστικότητα. (Αυγουστή και Ιωάννου
(2005)1 Α.Α.Δ. 1498). Οι μάρτυρες, Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, Δρ. Σταύρος Γρηγόρη, Μ.Ε.5, Δρ. Σπυρίδων Παλαιολόγου και Δρ. Κωνσταντίνος Γιαννόπουλος, Μ.Υ.1, κατείχαν τα απαραίτητα προσόντα και την πείρα σε σχέση με ιατρικά θέματα και ως εκ τούτου τούς θεωρώ όλους εμπειρογνώμονες επί του συγκεκριμένου θέματος. Επισημαίνω όμως ότι οι Δρ. Σταύρος Γρηγόρη, Μ.Ε.5 και Δρ. Σπυρίδων Παλαιολόγου, Μ.Ε.6, είχαν ειδικότητα στην ουρολογία και ως εκ τούτου ήταν περισσότερο ειδήμονες από τους υπολοίπους γιατρούς για να καταθέσουν σε σχέση με τη συγκεκριμένη πάθηση, ήτοι τη συστροφή όρχεως και τα μέτρα αντιμετώπισης της. Οι γιατροί Σταύρος Γρηγόρη, Μ.Ε.5 και Σπυρίδων Παλαιολόγου, Μ.Ε.6 μού έκαναν πολύ καλή εντύπωση. Η μαρτυρία τους ήταν θετική και εμπεριστατωμένη. Επισημαίνω δε ότι αυτή δεν αμφισβητήθηκε σε οποιοδήποτε ουσιώδες σημείο. Η μαρτυρία τους γίνεται δεκτή στο σύνολο της και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου. Η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, ως έχω επισημάνει και πιο πάνω, ενώ εμπλέκεται άμεσα με το υπό κρίση αδίκημα κλήθηκε από την πλευρά του Ενάγοντα αντί από τον Εναγόμενο, χειρισμός κάπως ανορθόδοξος. Η μαρτυρία της που αφορά τα ιατρικά θέματα, ήτοι τί είναι συστροφή όρχεως και ο χρόνος εντός του οποίου πρέπει να αντιμετωπισθεί γίνεται δεκτή από το δικαστήριο. Δεκτή είναι και η θέση της ότι διέγνωσε ότι ο Ενάγοντας υπέστη συστροφή του όρχεως μόλις αυτός προσήλθε στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας και ότι τον υπέβαλε σε διάφορες εξετάσεις. Σε σχέση όμως με τις δικές της ενέργειες που αφορούν την έγκαιρη παραπομπή του Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας παρατηρώ ότι η μαρτυρία της στερείτο συνοχής και θα αγνοηθεί. Ενώ στην κυρίως εξέταση της αναγνώρισε ότι αν η ίδια παρέπεμπε τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, νωρίτερα, όταν είχε διαγνώσει τη συστροφή, μπορεί να μη προκαλείτο νέκρωση στον όρχι, ότι υπήρξε κάποια καθυστέρηση εκ μέρους της να παραπέμψει τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και η καθυστέρηση αυτή πιθανόν να συνέβαλε στην νέκρωση του όρχεως, στη συνέχεια αντεξεταζόμενη από τη δικηγόρο της Δημοκρατίας αρνήθηκε ότι υπήρξε οποιοδήποτε λάθος εκ μέρους της και υποστήριξε ότι προτού ο Ενάγοντας παραπεμφθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας θα έπρεπε να υποβληθεί σε όλες τις εξετάσεις. Σε σχέση με το κατά πόσο ένας ασθενής που υπέστη συστροφή όρχεως πρέπει να υποβληθεί σε όλες τις εξετάσεις, πρακτική που ακολούθησε η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4 στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα υιοθετήσω τη θέση των Μ.Ε.5 και Μ.Ε.6, ότι οι εξετάσεις σε τέτοιες περιπτώσεις είναι βοηθητικές αλλά το πρωταρχικό μέλημα του γιατρού είναι να παράσχει άμεση θεραπεία στον ασθενή, καθότι ο χρόνος είναι πολύ κρίσιμος για την αντιμετώπιση της συστροφής όρχεως. Υιοθετώ και τη θέση του Δρ. Παλαιολόγου, Μ.Ε.6, ότι σε τέτοιες περιπτώσεις ο ασθενής θα πρέπει να μεταφέρεται με ασθενοφόρο και να δίδεται προτεραιότητα στην περίθαλψη του. Στο υπό κρίση αδίκημα εμπλέκεται άμεσα και ο Δρ. Γιαννόπουλος, Μ.Υ.1 και ως εκ τούτου ούτε αυτός μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ανεξάρτητος μάρτυρας. Έντονη ήταν η προσπάθεια του συγκεκριμένου μάρτυρα να πείσει το Δικαστήριο ότι όλες οι ενέργειες της Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4 ήταν ορθές και ουδέν μεμπτό υπήρξε εκ μέρους του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού των δύο νοσοκομείων, ως προς τον χειρισμό του συγκεκριμένου περιστατικού. Η πιο πάνω πεποίθηση του εδράζετο στα στοιχεία του τεκμηρίου 11, στο οποίο αναγράφεται ως ώρα εγγραφής του Ενάγοντα στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, η ώρα 14.16, δύο ώρες μετά που έφυγε από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου. Για τους λόγους που ανέλυσα πιο πάνω, το τεκμήριο 11 δεν μπορεί να γίνει δεκτό, ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του. Πέραν τούτου όμως θα ήθελα να παρατηρήσω ότι η εκδοχή της υπεράσπισης ότι ο Ενάγοντας δεν μεταφέρθηκε απευθείας στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, αμέσως μετά την απόλυση του από το Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου, δεν συνάδει με τη δήλωση του εν λόγω μάρτυρα ότι μόλις ο Ενάγοντας και οι γονείς του εισήλθαν εντός του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, 'φώναζαν και αναζητούσαν τον ουρολόγο'. Πρόσωπο που ενεργεί με το συγκεκριμένο τρόπο ήτοι φωνάζει και αναζητεί τον ουρολόγο, δεικνύει ότι πρόκειται για πρόσωπο που αντιλαμβάνεται πόσο επείγον ήταν το συγκεκριμένο περιστατικό και αγωνιούσε όπως η περίπτωση του παιδιού του τύχει άμεσης νοσηλείας. Η αγωνία των γονέων φαίνεται και από το γεγονός ότι οι ίδιοι είχαν ζητήσει να μεταφερθεί ο Ενάγοντας με ασθενοφόρο, προφανώς αναγνωρίζοντας πόσο κρίσιμος ήταν ο χρόνος στη συγκεκριμένη περίπτωση, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε από τη Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4. Είναι δύσκολο να πιστέψω ότι οι γονείς του Ενάγοντα που αγωνιούσαν τόσο για το παιδί τους, επέλεξαν να τον 'κάνουν βόλτες' για πέραν της μίας ώρας, προτού τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ο Ενάγοντας όλο αυτό το διάστημα υπόφερε από πολύ έντονους πόνους, οι πόνοι ήταν αφόρητοι, γεγονός που αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο τη συγκεκριμένη εκδοχή της υπεράσπισης. Επί του συγκεκριμένου σημείου δέχομαι την εκδοχή της μητέρας του Ενάγοντα, ΧΧΧΧ Χ. Σ., Μ.Ε.3, ότι μετά την απόλυση του τελευταίου από το Τ.Α.Ε.Π. του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου πήγαν απευθείας στο Τ.Α.Ε.Π. του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Τέλος θα ήθελα να παρατηρήσω ότι η δήλωση στην οποία προέβη ο Δρ. Γιαννόπουλος στο Μ.Ε.2, ήτοι ότι είχε ενημερώσει εκ των προτέρων τον Δρ. Παλαιολόγο για το συγκεκριμένο περιστατικό δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Η μαρτυρία του επί του συγκεκριμένου σημείου είναι νεφελώδης και στερείται συνοχής, ενώ ο ίδιος τελικά δήλωσε ότι δεν θυμόταν κατά πόσο είχε προβεί στην πιο πάνω ενέργεια. Μεγάλο μέρος της ακροαματικής διαδικασίας αναλώθηκε στις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το υπερηχογράφημα, κατά πόσο η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4 διευθέτησε να γίνει η εν λόγω εξέταση κατόπιν προτροπών των γονέων του Ενάγοντα ή κατά πόσο έγινε με δική της πρωτοβουλία. Οι δύο διιστάμενες θέσεις προβλήθηκαν εκ μέρους του ιδίου διαδίκου, ήτοι του Ενάγοντα. Δεν κρίνω σκόπιμο να ασχοληθώ με το εν λόγω θέμα καθότι είναι εντελώς παρεμφερές και δεν ρίχνει φως στα επίδικα θέματα. Περιορίζομαι να αναφέρω ότι αποδέχομαι ότι οι γονείς είχαν ζητήσει από τη Δρ. Μαππουρίδου να υποβάλει τον Ενάγοντα σε εξέταση υπερήχων, αυτό δεν αποκλείει όμως το ενδεχόμενο να το είχε σκεφτεί και η ίδια. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι η γιατρός διέγνωσε αμέσως ότι ο Ενάγοντας υπέστη συστροφή όρχεως και αυτός υποβλήθηκε σε υπερηχογράφημα τρεις περίπου ώρες αργότερα καθότι το πρόσωπο που θα διενεργούσε το τη συγκεκριμένη εξέταση καθυστέρησε να προσέλθει στην εργασία του. Σχετική επί του συγκεκριμένου θέματος είναι η δήλωση της Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4, την οποία αποδέχομαι. Ο ΧΧΧΧ Θεοδούλου, Μ.Ε.2, ήταν ειλικρινής μάρτυρας, η μαρτυρία του όμως και συγκεκριμένα τα συμπεράσματα του που καταγράφει στο πόρισμα του, τεκμήριο 9, θα αγνοηθούν καθότι πρόκειται για τα ερωτήματα που θα πρέπει να αποφασίσει το ίδιο το Δικαστήριο. Η ΧΧΧΧ Χ. Σ., Μ.Ε.3 και ο Ενάγοντας μού έκαναν καλή εντύπωση. Η μαρτυρία και των δύο ήταν αυθόρμητη, χωρίς περιστροφές και δεν περιέπεσαν σε αντιφάσεις. Δέχομαι μεταξύ άλλων τη μαρτυρία τους ότι το συγκεκριμένο συμβάν έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον Ενάγοντα, ψυχολογικά, απορρίπτω όμως τη θέση ότι αυτός δεν μπορεί να ασχοληθεί πλέον με το κολύμπι. Ο πρώην προπονητής του, Οικονόμου, Μ.Ε.7, που είναι ο πλέον ειδήμονας επί του θέματος, κατέθεσε ότι το κολύμπι είναι ένα από τα αθλήματα με τα οποία ο Ενάγοντας θα μπορούσε να συνεχίσει να ασχολείται. Το βάρος είναι στους ώμους του ενάγοντα να αποδείξει ότι το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό των δύο νοσοκομείων παραβίασαν το καθήκον επιμέλειας που είχαν προς αυτόν. Το επίπεδο δεξιότητας που αναμένεται από επαγγελματία γιατρό είναι εκείνο της συνήθους δεξιότητας την οποία αναμένεται να έχει πρόσωπο το οποίο επαγγέλλεται και ασκεί τη συγκεκριμένη ειδικότητα. Καθοδηγητική είναι η Αγγλική απόφαση Lanphier v Phipos
(1838)8C P475, το σκεπτικό της οποίας υιοθετήθηκε σε σωρεία άλλων υποθέσεων, στην οποία διαβάζουμε τα πιο κάτω. «Every person who enters into a learned profession undertakes to bring to the exercise of it a reasonable degree of care and skill. He does not undertake, if he is an attorney, that at all events you shall gain your case nor does a surgeon undertake that he will perform a cure; Nor does he undertake to use the highest possible degree of skill. There may be persons who have higher education and greater advantages than he has, but undertakes to bring a fair, reasonable and competent degree of skill, and you will say whether, in this case, the injury was occasioned by the want of such skill in the defendant». Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσω ότι ο ενάγοντας δεν έχει καθήκον να αποδείξει με απόλυτη βεβαιότητα ότι αν υπήρχε έγκαιρη θεραπεία η ζημιά θα αποφευγόταν αλλά να πείσει το Δικαστήριο ότι η ζημιά πιο πιθανόν θα αποφευγόταν αν υπήρχε έγκαιρη θεραπεία. Ως αναφέρει χαρακτηριστικά η Baroness Hale στην υπόθεση Gregg v Scott
(1995)4 All E R 859 : «Damage is the gist of the action in negligence. The defendant owes a duty to take reasonable care of the claimant, the breach of which has caused the claimant actionable damage. The primary facts of what took place must be proved on the balance of probabilities. It must also be shown on the balance of probabilities that what the defendant negligently did or failed to do caused the claimant's damage. As Tony Weir (Tort Law
(2002)) pp 74-75) puts it: Classically all that need be shown is that it would probably have made a difference if the defendant had not been in breach of duty. Certainty is not required. The essential thing is to persuade the judge that the harm would probably have been avoided if the defendant had acted properly: it does not matter whether he is easily persuaded, because it is obvious, or is persuaded only with difficulty, because the matter is far from clear. The tendency to state the matter in terms of percentage is to be avoided. "More likely than not" is a matter of persuasion, not of proof». Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω αρχές στρέφομαι να εξετάσω τα γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιο του δικαστηρίου. Με βάση τα δικόγραφα και τη μαρτυρία που παρουσιάσθηκε ενώπιο του Δικαστηρίου και παρέμεινε αναντίλεκτη, προκύπτουν τα πιο κάτω γεγονότα: Την 12.01.2014, ο Ενάγοντας που ήταν τότε 15 ετών, μεταφέρθηκε από τον οδηγό του λεωφορείου στο οποίο επέβαινε στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου με πολύ έντονους πόνους στον όρχι. Η ώρα 9.48 π.μ., έκανε εγγραφή στο εν λόγω Τμήμα και η ώρα 9.52 π.μ. και εξετάστηκε από την επί καθήκοντι γιατρό, Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.
  1. Διαγνώσθηκε με συστροφή του όρχεως. Τού χορηγήθηκε παυσίπονο, ο πόνος όμως δεν υποχωρούσε. Υποβλήθηκε σε εξετάσεις αίματος και ούρων και η ώρα 12.30 περίπου, σε υπερηχογράφημα. Το υπερηχογράφημα κατέδειξε ότι αυτός έπασχε από συστροφή του όρχεως. Το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου δεν διέθετε μόνιμο ουρολόγο και ως εκ τούτου η Δρ. Μαππουρίδου έκρινε σκόπιμο να παραπέμψει τον ασθενή στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Ο υπεύθυνος νοσηλευτής κατέταξε την περίπτωση του Ενάγοντα στην κατηγορία
  2. Τα περιστατικά του Τ.Α.Ε.Π. κατατάσσονται σε 5 κατηγορίες, τα πιο επείγοντα περιστατικά κατατάσσονται στην κατηγορία 1 και τα λιγότερα επείγοντα στην κατηγορία
  3. Η Δρ. Μαππουρίδου και ο υπεύθυνος νοσηλευτής έκριναν ότι η περίπτωση του Ενάγοντα δεν ενέπιπτε στις πλέον επείγουσες και αποφάσισαν ότι ο Ενάγοντας μπορούσε να μεταφερθεί στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας από τους γονείς του, με ιδιωτικό όχημα. Ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε από τους γονείς του στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Στο πιο πάνω Τμήμα δεν υπήρχε ουρολόγος, αυτός κλήθηκε στη συνέχεια. Ο ουρολόγος, ο Δρ. Παλαιολόγος, Μ.Ε.6 ειδοποιήθηκε για το περιστατικό από το Δρ. Γιαννόπουλο, Μ.Υ.1 και μετέβη στο νοσοκομείο 5 - 10 λεπτά αργότερα και συγκεκριμένα η ώρα 2.10 μ.μ περίπου. Με βάση τα πιο πάνω προκύπτει ότι ο Δρ. Γιαννόπουλος, Μ.Υ.1 ειδοποίησε τον Δρ. Παλαιολόγο, Μ.Ε.6 κατά ή περί τη 2.00 μμ. Ο Δρ. Παλαιολόγος, Μ.Ε.6 εξέτασε τον Ενάγοντα και διαπίστωσε ότι αυτός υπέστη συστροφή του δεξιού όρχεως. Ειδοποιήθηκε αναισθησιολόγος και η ώρα 3.30μμ ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση. Κατά την επέμβαση ο Δρ. Παλαιολόγος, Μ.Ε.6 προέβη σε ορχεκτομή του δεξιού όρχεως, καθότι ο δεξιός όρχις του Ενάγοντα είχε εν τω μεταξύ νεκρώσει. Η συστροφή όρχεως εντάσσεται στα επείγοντα περιστατικά, πρόκειται για το πιο οξύ και επείγον περιστατικό στην ουρολογία. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να πράξει ο θεράπων γιατρός σε τέτοια περίπτωση, όπου τα συμπτώματα είναι συμβατά με τη συστροφή όρχεως, είναι να υποβάλει τον ασθενή σε εξέταση υπερήχων. Το υπερηχογράφημα θα καταδείξει κατά πόσο ο ασθενής έχει υποστεί συστροφή όρχεως. Εάν ο ασθενής έχει υποστεί συστροφή όρχεως θα πρέπει, μέσα στις πρώτες τέσσερις ώρες, να γίνει ανάταξη της συστροφής. Σε περίπτωση που δεν γίνει ανάταξη τότε αρχίζουν τα προβλήματα. Κάθε λεπτό που περνά εγκαθίστανται βλάβες που μπορεί να είναι μη ανατρέψιμες. Ο όρχις νεκρώνει όταν παρέλθουν 6 - 7 ώρες. Αν ο ασθενής λάβει περίθαλψη εντός των πρώτων έξι
(6)ωρών οι πιθανότητες να σωθεί ο όρχις και να μη νεκρωθεί είναι 97.2%. Με τη παρέλευση του χρόνου το πιο πάνω ποσοστό μειώνεται. Η διενέργεια αιματολογικών και βιοχημικών εξετάσεων σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι κακή πρακτική, λόγω όμως της επείγουσας φύσης της πάθησης δεν θεωρείται αναγκαία καθότι προκαλείται περαιτέρω καθυστέρηση. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι στο πιο πάνω Τ.Α.Ε.Π. του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας ο Ενάγοντας και οι γονείς του έφτασαν η ώρα 1.00 μμ. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιο του δικαστηρίου προκύπτει ότι ο Ενάγοντας άρχισε να έχει έντονους πόνους στην περιοχή του όρχεως λίγο μετά τις 9.00πμ. Η Δρ. Μαππουρίδου, Μ.Ε.4 διέγνωσε ότι υπέστη συστροφή του όρχεως κατά ή περί τις 10.00πμ. Η εγχείρηση έλαβε χώραν η ώρα 3.30μμ, μετά την παρέλευση των έξι ωρών. Εν τω μεταξύ, λόγω της παρέλευσης χρόνου ο όρχις είχε νεκρωθεί. Αιτία της νέκρωσης ήταν η παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος από τη στιγμή που άρχισαν οι πόνοι μέχρι την εγχείρηση. Υπεύθυνοι για την καθυστέρηση ήταν το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό των δύο νοσοκομείων. Ο Ενάγοντας αντί να μεταφερθεί αμέσως με ασθενοφόρο από το Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, εφόσον στο πρώτο νοσοκομείο δεν υπήρχε ουρολόγος, κρατήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και υποβαλλόταν για τρεις περίπου ώρες σε εξετάσεις οι οποίες δεν ήταν τόσο σημαντικές έχοντας υπόψη την κατάσταση του και την ανάγκη όπως τύχει άμεσης θεραπείας. Μεταφέρθηκε στη συνέχεια από τους γονείς του στο Τ.Α.Ε.Π του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας κατά ή περί τις 1.00 μ.μ., ο ουρολόγος που θα τον εξέταζε δεν ήταν εκεί, ειδοποιήθηκε μια ώρα αργότερα. Υπενθυμίζω ότι ο Ενάγοντας υποβλήθηκε τελικά σε χειρουργική επέμβαση η ώρα 3.30 μμ. Καταλήγω ότι εάν το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό των δύο νοσοκομείων χειριζόντουσαν την περίπτωση του Ενάγοντα με τη δέουσα σπουδή και παρείχαν σε αυτόν έγκαιρη νοσηλεία έχοντας υπόψη την κρισιμότητα της περίπτωσης του Ενάγοντα, το πιο πιθανόν ο δεξιός όρχις του Ενάγοντα να μη νέκρωνε και μην υποβαλλόταν σε ορχεκτομή. Κρίνω ότι πλήρη ευθύνη για το συμβάν φέρει το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό των δύο νοσοκομείων. Ο Ενάγοντας αντεξετάσθηκε και σε σχέση με την ικανότητα του να αθλείται και διευκρίνισε ότι εκείνο που τού σύστησε ο γιατρός του είναι να αποφεύγει 'την άθληση τη δυνατή', δεν πρέπει να 'σκορσάρεται΄, να 'πιέζεται πολλά'. Στρέφομαι στη συνέχεια στο θέμα των αποζημιώσεων. Ο Ενάγοντας αξιώνει από τη Δημοκρατία το ποσό των ευρώ 3.400 για ιατρικά έξοδα. Το ποσό αυτό δεν έχει αμφισβητηθεί από την άλλη πλευρά και γίνεται δεκτό από το Δικαστήριο. Το επόμενο θέμα που θα με απασχολήσει είναι το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που θα πρέπει να επιδικασθούν στη συγκεκριμένη περίπτωση. Κατά τον υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων άντλησα καθοδήγηση από τις γενικές αρχές που διέπουν το θέμα. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα σκοπό έχει την αποκατάσταση και όχι την τιμωρία. Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων συνοψίζονται στην απόφαση του Πική, Δ. (όπως ήταν τότε) στην Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v Christofi
(1982)1 A.A.Δ., 789. Παραθέτω σε μετάφραση το σχετικό απόσπασμα: «Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Fletcher v Autocar Transporters Ltd [1968] 1 All E.R. 726, Constantinou v Salahouris
(1969)1 C.L.R 416. Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Η Νομολογία του Ανωτάτου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων και έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Η υπό κρίση περίπτωση αφορά ένα νεαρό έφηβο που στην πολύ ευαίσθητη ηλικία των 15 ετών υπέστη ορχεκτομή. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός, σχετική είναι η μαρτυρία του Δρ. Παλαιολόγου, Μ.Ε.6, ότι μια από τις σοβαρές επιπτώσεις της ορχεκτομής είναι ο ψυχολογικός παράγοντας. Με βάση τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο μου προκύπτει ότι και ο Ενάγοντας έχει επηρεασθεί από την επέμβαση στην οποία έχει υποβληθεί. Έχει δυσκολία στον ύπνο, εφίδρωση, δυσκολία συγκέντρωσης, ΄κλείσιμο στον εαυτό του', μείωση της ενέργειας του, φοβίες, κατάθλιψη και αίσθημα κατωτερότητας. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι συναναστρέφεται μόνο αγόρια. Η εμφάνιση του τον απασχολεί σε τόσο μεγάλο βαθμό που αποφεύγει να πηγαίνει θάλασσα ή να ασχολείται με το άθλημα της κολύμβησης, με το οποίο ασχολείτο προηγουμένως, φοβούμενος ότι η συγκεκριμένη αναπηρία του, θα γίνει αντιληπτή σε τρίτους. Ένα περίπου χρόνου μετά την ορχεκτομή τού έγινε ορχική πρόσθεση, προφανώς επειδή το θέμα αυτό τον απασχολούσε τα μέγιστα. Υπενθυμίζω ότι τρεις μήνες όμως αργότερα ο οργανισμός απέβαλε το μόσχευμα και έκτοτε ο Ενάγοντας παραμένει με τη δυσμορφία της έλλειψης του δεξιού όρχεως από το δεξιό ημιόσχεο. Το άλλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει κάποιος μονόρχις είναι αυτό της αναπαραγωγής. Με βάση την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο του δικαστηρίου, όταν αφαιρείται ένας όρχις οι πιθανότητες να υπάρχει μειωμένη παραγωγή σπερματοζωαρίων είναι υψηλές. είναι αυξημένες. Το γεγονός ότι έχει αφαιρεθεί ένας όρχις δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι θα υπάρξει πρόβλημα γονιμότητας. Μπορεί να υπάρχει μείωση του αριθμού σπερματοζωαρίων, αλλά όχι σε σημείο τέτοιο που να μην είναι γόνιμο το σπέρμα, να μην μπορεί δηλαδή να τεκνοποιήσει το σπέρμα του ασθενή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Ενάγοντας, μερικούς μήνες μετά την ορχεκτομή, όταν εξετάσθηκε για πρώτη φορά από το Δρ. Γρηγόρη Σταύρου, Μ.Ε.5 είχε μόλις δύο
(2)εκατομμύρια σπερματοζωάρια, έξι μήνες αργότερα ο αριθμός αυξήθηκε σημαντικά είχε τριάντα δύο
(32)εκατομμύρια σπερματοζωάρια. Ερωτηθείς κατά πόσο ο Ενάγοντας θα μπορούσε να τεκνοποιήσει, ο μάρτυρας απάντησε ότι αν τη δεδομένη στιγμή είχε τον ίδιο αριθμό σπερματοζωαρίων, θα μπορούσε. Ενώπιο του Δικαστηρίου δεν παρουσιάσθηκε μαρτυρία σε σχέση με τον αριθμό σπερματοζωαρίων που είχε ο Ενάγοντας κατά την ημερομηνία της ακρόασης. Τέτοια μαρτυρία θα ήταν κάπως βοηθητική δεν είναι όμως καθοριστικής σημασίας έχοντας υπόψη ότι ο αριθμός σπερματοζωαρίων σε ένα άνδρα δεν είναι σταθερός. Ο Ενάγοντας είναι σήμερα μόλις 22 ετών και δεν έχει εκδηλώσει πρόθεση να αποκτήσει παιδί στο εγγύς μέλλον. (Σε τέτοια περίπτωση τέτοια πληροφορία θα ήταν βοηθητική για το δικαστήριο). Αντιθέτως, με βάση τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιο του δικαστηρίου προκύπτει ότι ο Ενάγοντας δεν είναι καν σε σχέση με κάποια κοπέλα. Είναι άγνωστο στο δικαστήριο πότε θα αποφασίσει να τεκνοποιήσει και κατά πόσο, όταν θα αποφασίσει να το πράξει θα έχει τον αναγκαίο αριθμό σπερματοζωαρίων. Με απλά λόγια, παραμένει άγνωστο κατά πόσο θα είναι γόνιμος όταν θα λάβει την πιο πάνω απόφαση. Εκείνο που λαμβάνω υπόψη όμως για υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων είναι ότι με την αφαίρεση του ενός όρχεως, οι πιθανότητες να υπάρχει μειωμένη παραγωγή σπερματοζωαρίων είναι υψηλές και ότι ο μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων σημαίνει πρακτικά μειωμένες πιθανότητες τεκνοποίησης. Λαμβάνω επίσης υπόψη ότι η αναπαραγωγή είναι μια από τις πλέον βασικές λειτουργίες του ανθρώπου. Αφού έλαβα υπόψη όλα τα πιο πάνω, συμπεριλαμβανομένου και του πόνου και της ταλαιπωρίας που υπέστη ο Ενάγοντας, την ψυχολογική κατάσταση στην οποία περιήλθε και το ενδεχόμενο οι πιθανότητες αναπαραγωγής του να είναι μειωμένες, κρίνω ότι το ποσό των €200.000, για γενικές αποζημιώσεις είναι εύλογο και δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου για το ποσό των €200.000, με νόμιμο τόκο από τη 12.01.2014 μέχρι εξοφλήσεως, για το ποσό των €3.400, με νόμιμο τόκο από την ημέρα καταχώρισης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως, πλέον έξοδα ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .................... Τ. Παρασκευαίδου-Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής ΤΚ/ΞΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.