Ε. Α. κ.α. ν. Α. Κ. κ.α., Αρ. Αγωγής: 644/19, 2066/19, 21/6/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:A130 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΛΟΥΚΑ Ε.Δ Αρ. Αγωγής: 644/19 ΜΕΤΑΞΥ: Ε. Α. Ενάγουσας -και-
- Α. Κ.
- Ασφαλιστική Εταιρεία «η Κεντρική» Λτδ Εναγόμενων Συνενωμένη δυνάμει διατάγματος ημ. 14/12/2020 με την: ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Αρ. Αγωγής: 2066/19 Μεταξύ: Γ. Γ. Ενάγοντα -και-
- Ε. Α.
- Trust International Insurance Company (Cyprus) Limited Εναγόμενων Ημερομηνία: 21/6/2022 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα στην 644/19 και Εναγόμενους στην 2066/19: κ. Α. Χαρτσιώτης Για Ενάγοντα στην 2066/19 και Εναγόμενους στην 644/19 : κ. Κουκούνης ΑΠΟΦΑΣΗ
- Εισαγωγή Η παρούσα υπόθεση αφορά ατύχημα που έγινε την 2/2/17 μεταξύ δύο αυτοκινήτων σε κυκλικό κόμβο. Το όχημα της Ενάγουσας στην 644/19 (στο εξής «η Οδηγός 1») συγκρούστηκε επί κυκλικού κόμβου με το όχημα της Εναγόμενης στην 644/19 (στο εξής «η Οδηγός 2»), το οποίο ήταν ιδιοκτησίας του Ενάγοντα στην 2066/19 (στο εξής «ο Ιδιοκτήτης»). Εναγόμενη 2 στην 644/19 είναι η ασφαλιστική εταιρεία που συμφώνησε να καλύψει την Εναγόμενη 1 στην ίδια αγωγή (στο εξής «η Ασφαλιστική 1»). Αναλόγως Εναγόμενη 2 στην 2066/19 είναι η ασφαλιστική εταιρεία που συμφώνησε να καλύψει την Εναγόμενη 1 στην ίδια αγωγή (στο εξής «η Ασφαλιστική 2»). Οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί αφορούν αμέλεια κατά την οδήγηση με αποτέλεσμα να προσκρούσουν τα οχήματα των ενεχόμενων. Σε αυτό το πλαίσιο θα κινηθεί η κατωτέρω ανάλυση, χωρίς περιττές αναφορές σε λεπτομέρειες επί των δικογράφων που δεν προωθήθηκαν με την μαρτυρία ή που δεν προσφέρουν στην απάντηση επί των επίδικων ζητημάτων.
- Δικόγραφα Οι Εκθέσεις Απαίτησης Οδηγού 1 και Ιδιοκτήτη, θέτουν το πλαίσιο των ισχυρισμών κάθε πλευράς. Οι Υπερασπίσεις των μερών άλλωστε, επαναλαμβάνουν τις θέσεις που αναφέρθηκαν στις Εκθέσεις Απαίτησης που καταχώρησαν σε έτερη αγωγή. Κατωτέρω καταγράφονται οι θέσεις των μερών ως προς τα γεγονότα που έλαβαν χώρα και τις ζημιές τους. Η Οδηγός 1 επί της Έκθεσης Απαίτησης της περιγράφει το ατύχημα ως εξής: Την 2/2/2017 εισήλθε εντός κυκλικού κόμβου με σκοπό να εξέλθει από την τέταρτη σε σειρά έξοδο και διατηρούσε την εσωτερική από τις δύο λωρίδες επί του κυκλικού κόμβου. Η Οδηγός 2 εισήλθε στον κυκλικό κόμβο διατηρώντας την εξωτερική λωρίδα, λανθασμένα, αφού πρόθεση της ήταν να εξέλθει από την τρίτη σε σειρά έξοδο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συγκρουστούν τα δύο οχήματα, κατά την προσπάθεια της Οδηγού 1, αφού είχε ενεργοποιήσει τον αριστερό φωτεινό σηματοδότη, να εξέλθει από τον κυκλικό κόμβο. Ο Ιδιοκτήτης τώρα, στην δική του Έκθεση Απάίτησης στην 2066/19 υποδεικνύει ότι ο κυκλικός κόμβος αποτελείτο από 5 εξόδους. Ο δρόμος από τον οποίο θα εισέρχετο στον κυκλικό κόμβο η Οδηγός 2 αποτελείται από τρεις λωρίδες και αυτή είχε σκοπό να εξέλθει από την τρίτη σε σειρά έξοδο, η οποία ήταν απέναντι της. Δεν υπάρχουν τόξα ή βέλη στον κυκλικό κόμβο. Η Οδηγός 2 οδηγούσε στην εξωτερική λωρίδα, νόμιμα όπως υποστηρίζει, και η Οδηγός 1 ερχόμενη με μεγάλη ταχύτητα, υπό τις περιστάσεις, χωρίς να ελέγξει την τροχαία κίνηση, εισήλθε απότομα στην εξωτερική λωρίδα του κυκλικού κόμβου με αποτέλεσμα να προσκρούσει στο μπροστινό δεξιά μέρος της δεξιάς μεριάς του οχήματος του Ιδιοκτήτη. Και οι δύο πλευρές εισηγούνται αμέλεια και παράβαση θέσμιων καθηκόντων του αντιδίκου τους. Η μεν Οδηγός 1 γιατί όπως υποστηρίζει η Οδηγός 2 εισήλθε σε λανθασμένη λωρίδα επί του κυκλικού κόμβου, ο δε Ιδιοκτήτης γιατί η Οδηγός 1 δεν έλεγξε επαρκώς την τροχαία κίνηση. Οι ειδικές ζημιές του οχήματος της Οδηγού 1 δικογραφούνται στα €1248, ενώ του Ιδιοκτήτη στα €1160,81 και στις δύο περιπτώσεις περιλαμβάνουν τις ζημιές στα οχήματα, εκτιμητικά έξοδα και απώλεια χρήσης.
- Η μαρτυρία Η ακρόαση της υπόθεσης, λόγω του ύψους των ποσών που αξιούνται, έχει διεξαχθεί ως ταχείας εκδίκασης, ως η Διαταγή 30 Θεσμός 5 επόμενοι ορίζουν, με την κατάθεση γραπτών δηλώσεων και αγορεύσεων. H Οδηγός 1 επανέλαβε στην γραπτή της μαρτυρία τα όσα αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης της. Προσθέτει ότι λειτουργός οδικής βοήθειας προσήλθε στην σκηνή και συμπλήρωσε σχετικό έγγραφο, καλούμενο έντυπο οδικής βοήθειας, όπου εμφαίνεται η εκδοχή της. Αυτό το έγγραφο υπεγράφη και από την Οδηγό
- Επιχειρηματολογεί ως προς το λανθασμένο της διατήρησης της εξωτερικής από τις δύο λωρίδες επί του κυκλικού κόμβου, από την Οδηγό
- Αναφέρει ότι δεν θα μπορούσε να ελιχθεί για να την αποφύγει, αφού της έφρασσε ουσιαστικά την έξοδο, ούτε θα έπρεπε να αναμένει ότι ενώ το όχημα της Οδηγού 2 οδηγείτο στην εξωτερική λωρίδα θα συνέχιζε την πορεία του μετά την δεύτερη στην σειρά έξοδα από την είσοδο του στον κυκλικό κόμβο. Επιπλέον η αναφορά των αντιδίκων της σε πρόσκρουση στο μπροστινό δεξιά μέρος της δεξιάς μεριάς του οχήματος του Ιδιοκτήτη, σε συνδυασμό με τις δικές της ζημιές σε όλη την αριστερή πλευρά του οχήματος της δηλούν ότι η πρόσκρουση έγινε πλαγιομετωπικά, αφού της ανακόπηκε η πορεία. Εξηγεί ότι το ποσό που απαιτεί είναι αυτό που καταβλήθηκε στο συνεργείο που επισκεύασε το όχημα της, από την ίδια και την Ασφαλιστική
- Η Οδηγός 1 υποκατέστησε την Ασφαλιστική 2 στα δικαιώματα της και προέβη και σε σχετική απαίτηση που γνωστοποίησε στην Ασφαλιστική
- Κατέθεσε επίσης ένορκη μαρτυρία υπέρ της Οδηγού 1 και της Ασφαλιστικής 2 ο Κώστας Νιάνιας. Επ' αυτής αναφέρεται ότι η Ασφαλιστική 2 παρέχει περιεκτική κάλυψη στο όχημα της Οδηγού
- Επαναλαμβάνει την εκδοχή της Οδηγού 1 και επισυνάπτει το έντυπο οδικής βοήθειας, στο οποίο αυτή αναφέρθηκε. Ετοιμάστηκε μάλιστα από την οδική βοήθεια σχετικό σχεδιάγραμμα το οποίο επίσης κατέθεσε και επεξήγησε. Κατέθεσε και σειρά φωτογραφιών από την σκηνή του ατυχήματος. Σε αυτές υποστηρίζει ότι δεικνύεται ζημιά στην αριστερή πλευρά του οχήματος της Οδηγού 1, ενώ η ζημιές στο όχημα του Ιδιοκτήτη φαίνονται στην μπροστινή δεξιά γωνιά και στην μπροστινή δεξιά πόρτα. Έτσι επιβεβαιώνονται οι ισχυρισμοί της Οδηγού
- Εξηγεί ότι έγινε εκτίμηση των ζημιών του οχήματος της Οδηγού 1, την οποία εκτίμηση επισυνάπτει. Διορθώθηκε το όχημα και το ποσό καταβλήθηκε εν μέρει από την Οδηγό 1 και εν μέρει από την Ασφαλιστική
- Η πρώτη υποκατέστησε την δεύτερη σε ότι αφορά τα δικαιώματα της έναντι τρίτων για το επίδικο ατύχημα και γι' αυτό προέβη στην αγωγή εξ' ονόματος της. Έγινε τέλος εκτίμηση και στο όχημα του Ιδιοκτήτη με μικρή απόκλιση της τάξεως των €75, σε σχέση με την απαίτηση της 2066/
- Η Οδηγός 2, πέραν των δικογραφημένων ισχυρισμών της, περιέγραψε τον κυκλικό κόμβο, ως υπερυψωμένο, πολύ μεγάλο, με 5 εξόδους και η δεύτερη και τρίτη, όπως θα της έβλεπε η ίδια από την είσοδο της στον κυκλικό κόμβο ήταν απέναντι της. Κατέθεσε σχετικές φωτογραφίες του κυκλικού κόμβου. Επανέλαβε ότι η Οδηγός 1 εισήλθε απότομα και απροειδοποίητα στην εξωτερική λωρίδα του κυκλικού κόμβου, αποκόπτοντας την πορεία της. Είχε προτεραιότητα και όφειλε η Οδηγός 1 να μην εξέλθει του κυκλικού κόμβου. Χρησιμοποίησε την ορθή λωρίδα αναφέρει αφού η τρίτη έξοδος ήταν απέναντι της και ο κόμβος έχει 5 αντί 4 εξόδους. Αιτία πρόκλησης του ατυχήματος, προσθέτει ήταν η επιλογή της Οδηγού 1 να εισέλθει στην λωρίδα της, χωρίς να σιγουρευτεί ότι δύνατο να το πράξει. Η Οδηγός 1 μιλούσε στο τηλέφωνο μέσω ακουστικών (hands free) τον επίδικο χρόνο. Κατέθεσε ανάλογο έντυπο οδικής βοήθειας στο οποίο αναφέρεται ότι διατηρούσε την εξωτερική λωρίδα του κυκλικού κόμβου με σκοπό να εξέλθει από την τρίτη έξοδο, η Οδηγός 1 διατηρούσε την εσωτερική με σκοπό να εξέλθει από την τέταρτη στην σειρά έξοδα και συγκρούστηκαν κοντά στην δεύτερη στην σειρά έξοδο, όπως την αντίκριζε η ίδια. Αυτό το έγγραφο, επίσης υπεγράφη και από τις δύο οδηγούς. Ο Ιδιοκτήτης επανέλαβε την εκδοχή της Οδηγού 2, συζύγου του. Επεσύναψε τιμολόγιο με το οποίο φαίνονται οι πληρωμές για την επιδιόρθωση των ζημιών του οχήματος του και αναφέρει ότι τα όσα κατέβαλε η Ασφαλιστική 1, θα τα επιστρέψει όταν τα εισπράξει. Επισύναψε τέλος επιστολές των δικηγόρων του για απαίτηση ως η αγωγή που ήγειρε. Εκ μέρους της Ασφαλιστικής 1 κατέθεσε γραπτή μαρτυρία ο κ. Θωμάς Θωμά. Υιοθέτησε την μαρτυρία της Οδηγού 2 και του Ιδιοκτήτη και αναφέρθηκε στην εκτίμηση των ζημιών του οχήματος του τελευταίου. Επισύναψε το τιμολόγιο για την επισκευή του εν λόγω οχήματος και ανάφερε ότι η Ασφαλιστική 1 ανέλαβε το κόστος της επιδιόρθωσης. Αρνείται την απώλεια χρήσης, ως την θέτει η Οδηγός
- Κατέθεσε εκ μέρους του Ιδιοκτήτη, της Οδηγού 2 και της Ασφαλιστικής 1 ο κ. Γιώργος Νουκάκης. Προέβη σε αποτύπωση του κυκλικού κόμβου και επισύναψε σχετική αεροφωτογραφία. Κατέληξε στην ίδια ανάλυση για τον κυκλικό κόμβο όπως την έκανε η Οδηγός
- Τέλος ο κ. Κωνσταντίνος Τελεβάντος, ανέλυσε τις ζημιές των δύο οχημάτων. Ανάφερε ότι το όχημα της Οδηγού 1 είχε δεξιόστροφη πορεία, όπως προκύπτει από τις ζημιές των οχημάτων ως αναλύθηκαν και παραπάνω. Ο λόγος που το όχημα της Οδηγού 1 υπέστη ζημιές στην αριστερή του πλευρά ήταν γιατί ανέκοψε την πορεία του οχήματος του Ιδιοκτήτη, συμπεραίνει μετά την ανάλυση του. Η όλη του εκτίμηση στηρίζεται στην αξιολόγηση των ζημιών των οχημάτων και όχι σε αναπαράσταση του ατυχήματος, ενώ διορίστηκε από την Ασφαλιστική 1 προς τούτο.
- Ανάλυση μαρτυρίας Υπάρχουν μια σειρά παραδεχτών, τα οποία οι διάδικοι δεν αμφισβητούν, αλλά στο πλαίσιο της ευρύτερης αντιδικίας τους, αποφεύγουν να τα αναγνωρίσουν ως τέτοια. Κατωτέρω, κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, αρχικά θα τεθεί το πλαίσιο των παραδεκτών γεγονότων και στην συνέχεια θα αποφασιστεί το ότι παραμένει αμφισβητούμενο και άπτεται των επίδικων ζητημάτων και της νομικής βάσης αυτών. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών απέστειλαν εμπεριστατωμένες αγορεύσεις. Σχετική αναφορά θα γίνεται όπου κριθεί σκόπιμο. Κύριο επιχείρημα της Οδηγού 1 είναι η οδήγηση από την Οδηγό 2 σε λανθασμένη λωρίδα του κυκλικού κόμβου και κύριο επιχείρημα της Οδηγού 2 ότι η Οδηγός 1 δεν έλεγξε την τροχαία κίνηση πριν προσπαθήσει να εξέλθει από τον κυκλικό κόμβο και της ανέκοψε την πορεία.
- Αξιολόγηση μαρτυρίας Σημαντικό παραδεκτό είναι η θέση των οδηγών επί του κυκλικού κόμβου. Η Οδηγός 1 με σκοπό να εξέλθει στην τέταρτη έξοδο, από την είσοδο της στον κυκλικό κόμβο, οδηγούσε στην εσωτερική λωρίδα και η Οδηγός 2 με σκοπό να εξέλθει στη τρίτη έξοδο, από την είσοδο της στον κυκλικό κόμβο, οδηγούσε στην εξωτερική λωρίδα. Αυτό καθίσταται δεδομένο και παραδεκτό, αφενός μέσω της αναφοράς κάθε εμπλεκόμενου και αφετέρου από τα όσα καταγράφηκαν στα έντυπα οδικής βοήθειας. Οι ζημιές των μερών, επίσης, όσες αποδείχθηκαν με τεκμήρια, δεν έτυχαν ουσιαστικής αμφισβήτησης, από κανένα μέρος. Εκείνο δηλαδή που παραμένει να αποφασιστεί, ως προς την υπόλοιπη μαρτυρία, είναι ειδικότερα ζητήματα, όπως το ποια προπορευόταν, αν κάποια έτρεχε με μεγάλη ταχύτητα και γενικότερα η οδική συμπεριφορά των εμπλεκόμενων και η σχετική της επίδραση στο ατύχημα. Αδιαμφισβήτητη παρέμεινε η μαρτυρία του κ. Γεώργιου Νουκάκη, τοπογράφου μηχανικού, ως προς τον επίδικο τόπο. Εξ αυτής προκύπτει και γίνεται αποδεκτό ότι: Ο επίδικος κυκλικός κόμβος είναι υπερυψωμένος, έχει 5 εξόδους, διαθέτει δύο λωρίδες κυκλοφορίας, η είσοδος του από την οποία εισήλθε στον κυκλικό κόμβο η Οδηγός 2 διαθέτει 3 λωρίδες κυκλοφορίας και η Οδηγός 2 εισερχόμενη στον κυκλικό κόμβο είχε απέναντι της την δεύτερη και τρίτη στην σειρά έξοδο. Ο εν λόγω κυκλικός κόμβος είναι ιδιαίτερα μεγάλος και βρίσκεται σε κεντρική αρτηρία του περιφερειακού δικτύου. Ως προς την μαρτυρία των εκπροσώπων των Ασφαλιστικών Εταιρειών. Σε σχέση με το επίδικο ατύχημα, οι αναφορές τους προκύπτουν από τα όσα τους είχαν πει οι ενεχόμενοι οδηγοί. Τεκμήρια όπως φωτογραφίες και έντυπα οδικής βοήθειας, λαμβάνονται υπόψη εφόσον δεν αμφισβητήθηκαν. Δεν αμφισβητήθηκαν επίσης οι θέσεις τους ως προς τις ζημιές που τεκμηρίωσαν. Επομένως η μαρτυρία του Κώστα Νιάνια εκ μέρους της Ασφαλιστικής 2 και του Θωμά Θωμά εκ μέρους της Ασφαλιστικής 1 αξιολογούνται ως αξιόπιστες στο σημείο που αφορά την λήψη και κατάθεση των Τεκμηρίων που παρουσίασαν και ως προς την τεκμηρίωση συγκεκριμένων ειδικών ζημιών. Σε ότι αφορά την εξ ακοής μαρτυρία για τις συνθήκες του ατυχήματος σχετική αξιολόγηση λαμβάνει χώρα κατωτέρω, πάντα στην βάση των όσων δήλωσαν οι ενεχόμενες. Άλλωστε Νιάνιας και Θωμά μετέφεραν ότι ακριβώς τους ειπώθηκε χωρίς να έχουν ιδία γνώση και άρα να δύνανται να αξιολογηθούν για αυτό. Αναλόγως και ο Ιδιοκτήτης. Κατέθεσε τα όσα του ανάφερε η σύζυγος του και τα σχετικά με τις ζημιές του οχήματος του. Συνεπώς και του ιδίου η μαρτυρία του ως προς της ειδικές του ζημιές γίνεται αποδεκτή, με την επιφύλαξη των όσων αποδείχθηκαν ως ειδικές ζημιές και θα αναλυθούν κατωτέρω. Η μαρτυρία των δύο οδηγών είναι αλληλένδετη, ως τα μόνα μέρη που μπορούν να προσφέρουν άμεση μαρτυρία για το τι έλαβε χώρα. Εν πρώτοις αμφισβητήθηκε από την Οδηγό 2, ότι η Οδηγός 1 είχε ενεργοποιημένο τον αριστερό φωτεινό σηματοδότη της. Τούτη η θέση της Οδηγού 1 δεν υποστηρίχθηκε από την όποια μαρτυρία, ούτε προκύπτει από τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν. Όπως άλλωστε θα καταγραφεί και κατωτέρω τα δύο οχήματα ήταν σε κοντινή απόσταση και η θέση της Οδηγού 2 είναι ότι η Οδηγός 1 δεν είχε ενεργοποιημένο τον αριστερό της δείκτη. Επομένως τούτο τον ισχυρισμό που ήγειρε η Οδηγός 1 δεν κατόρθωσε να τον τεκμηριώσει, αμφισβητείται από άλλη μαρτυρία και συνεπώς δεν γίνεται αποδεκτός. Η ανακοπή της πορείας της Οδηγού 1 από την Οδηγό 2, ή το ανάποδο, αποτελεί καίριο επίδικο, το ζήτημα που ουσιαστικά απασχόλησε τα μέρη και αφιέρωσαν προς τούτο μεγάλο μέρος της μαρτυρίας και των αγορεύσεων τους. Σε σχέση με την ταχύτητα του κάθε οχήματος, ως οδηγό για την επίλυση του ως άνω επίδικου, αν και η ταχύτητα κάθε οδηγού μπορεί να κριθεί μέσω της κοινής λογικής λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα κάθε υπόθεσης (βλ. Shakolas v. Agathangelou and Another
(1983)1(B) CLR 1007), εν προκειμένω δεν προκύπτουν τέτοια στοιχεία που να βοηθούν το Δικαστήριο σε σχετικό εύρημα. Συγκεκριμένα δεν καταδείχθηκαν ίχνη τροχοπέδησης, ούτε άλλες ενδείξεις που να μπορούν να οδηγήσουν σε εύρημα υπερβολικής ταχύτητας της όποιας οδηγού. Η μαρτυρία ως προς την ταχύτητα ήταν περιορισμένη, ήτοι εξαντλείτο στις θέσεις των μερών και στο γεγονός ότι η Οδηγός 1 συνέχισε την πορεία της μετά την πρόσκρουση στοιχείο που από μόνο του δεν μπορεί να οδηγήσει σε εύρημα υπερβολικής ταχύτητας από μέρους της. Επομένως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ο όποιος ισχυρισμός για πέραν του ορίου ή μεγάλη ταχύτητα της όποιας οδηγού και συνακόλουθα δεν δύναται να επιλυθεί το ζήτημα της αποκοπής της πορείας λαμβάνοντας υπόψη το στοιχείο αυτό. Ως προς την μαρτυρία του κ. Τελεβάντου, αυτός επιχείρησε μέσω της εμπειρίας του να προβεί σε συμπεράσματα ως προς τον τρόπο πρόσκρουσης των επίδικων οχημάτων, αξιολογώντας τις ζημιές αυτών . Επιχείρησε να προσφέρει μαρτυρία γνώμης. Δεν παρουσίασε όμως προς τούτο κανένα τεκμήριο που να δεικνύει τις γνώσεις ή την εμπειρία του, ως είχε το βάρος να πράξει (Το Δίκαιο της Απόδειξης, Ηλιάδης και Σάντης, 2014, σελ. 576), ούτε κατέδειξε με επιστημονικά κριτήρια τις θέσεις που κατέθεσε. Δεν φώτισε δηλαδή ειδικότερα ζητήματα μέσω της επιστημοσύνης του, τουναντίον επιχείρησε να προβεί σε ευρήματα κοινής λογικής, χωρίς να λάβει χώρα η όποια επιστημονική ανάλυση. Ακόμα με την μαρτυρία του ο κ. Τελεβαντος καταλήγει στο έσχατο συμπέρασμα. Δηλαδή επιχειρεί να επιλύσει εκείνο για το οποίο το Δικαστήριο είναι υπεύθυνο, ήτοι το πως έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα. Όπως έχει νομολογηθεί είναι απαραβίαστη η αρχή πως η διακρίβωση των γεγονότων, η αξιολόγηση της μαρτυρίας και η τελική ετυμηγορία ανήκει στο Δικαστήριο, και δεν γίνεται ανεκτή καμιά εξωγενής επέμβαση σ' αυτό το έργο (Νικολάου ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 390). Επομένως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του κ. Τελεβάντου εκ μέρους της Οδηγού 2 και του Ιδιοκτήτη. Οι ζημιές του κάθε οχήματος, όμως, αποτελούν έστω ένδειξη για την φορά του κάθε οχήματος στον κυκλικό κόμβο και το σημείο σύγκρουσης. Συγκεκριμένα το όχημα της Οδηγού 1 είχε ζημιές σε όλη την αριστερή πλευρά και το όχημα του Ιδιοκτήτη στο μπροστινό δεξιά μέρος της δεξιάς μεριάς. Παραδέχονται και στην αγόρευση τους οι δικηγόροι της Οδηγού 1 ότι αρχικό σημείο σύγκρουσης του οχήματος της τελευταίας ήταν το μέρος κάτω από το καθρεφτάκι του συνοδηγού. Συνεπώς η σύγκρουση των μερών έγινε με τα πλάγια μέρη των οχημάτων τους. Είναι παραδεχτό ότι η Οδηγός 1 επιχείρησε να εξέλθει του κυκλικού κόμβου, ενώ φαίνεται ότι συνέχισε την πορεία της μετά την πρόσκρουση, όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 5 της ένορκης δήλωσης Νιάνια. Είναι επίσης παραδεκτό ότι στην προσπάθεια της Οδηγού 1 να εξέλθει του κυκλικού κόμβου προσέκρουσε με το όχημα που οδηγούσε η Οδηγός 2 που βρισκόταν πλησίον, δίπλα της. Είναι λοιπόν με βάση τα ως άνω η Οδηγός 1 που παρεμβλήθηκε στην πορεία της Οδηγού 2, αφού η τελευταία θα εξέρχετο από επόμενη έξοδο και η πορεία της ήταν ευθεία για τον σκοπό αυτό. Τουναντίον η Οδηγός 1 επιχείρησε να εισέλθει στην ευθεία πορεία της Οδηγού 2, ενώ τα δύο οχήματα ήταν σε πολύ κοντινή απόσταση όπως προκύπτει από την μαρτυρία. Αυτό προκύπτει αφού οι ζημιές κάθε οχήματος στο πλαϊνό του μέρος που έβλεπε, απτόταν του έτερου οχήματος δεικνύουν εγγύτητα των οχημάτων και άρα ευχέρεια να ειδωθεί το κάθε όχημα από τον οδηγό του άλλου οχήματος. Συνεπώς γίνεται αποδεκτή η θέση της Οδηγού 2, ότι η Οδηγός 1 εισήλθε στην πορεία της αποκόπτοντας την. Όπως άλλωστε προαναφέρθηκε κύρια θέση της Οδηγού 1 δεν ήταν ότι η πορεία της ανακόπηκε γιατί εισήλθε στην λωρίδα κατεύθυνσης της η Οδηγός 2, αλλά γιατί η δεύτερη διατηρούσε λανθασμένη λωρίδα κυκλοφορίας στον κυκλικό κόμβο. Τούτο το νομικό ζήτημα, της ορθής λωρίδας κυκλοφορίας επί του κυκλικού κόμβου, θα αναλυθεί κατωτέρω. Κατά τα άλλα ουδέποτε αμφισβητήθηκε ότι είναι η ίδια που επιχείρησε στροφή για να εξέλθει του κυκλικού κόμβου, με αποτέλεσμα να προσκρούσουν τα δύο οχήματα, επιβεβαιώνοντας την θέση της Οδηγού 2 ότι ενώ οδηγούσε εντός του κυκλικού κόμβου της ανακόπηκε η ελεύθερη ευθεία πορεία της. Τα ως άνω ευρήματα ως προς την μαρτυρία των δύο οδηγών, προκύπτουν από το σύνολο της μαρτυρίας και των τεκμηρίων, ως αυτά συναρτώνται με τις εκατέρωθεν εκδοχές. Η μη αντεξέταση τους άλλωστε, καθιστά ως μόνη διέξοδο για την αξιολόγηση τους το πως αντιδρά κάθε μαρτυρία στην αντιπαράθεση της με τεκμήρια και άλλες αξιόπιστες θέσεις ή ακόμα και την κοινή λογική, αφού δεν μπορούν να αποτελέσουν κριτήρια αξιολόγησης ο τρόπος που ο μάρτυρας κατέθεσε, οι αντιδράσεις του και το πως αιτιολογούσε την όποια του απάντηση. 6. Νομική Βάση Η παρούσα αγωγή νομική βάση έχει την αμέλεια. Η αμέλεια συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής, κάτω από τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και αντικειμενικά[1]. Σχετικά με τροχαία έχει νομολογηθεί ότι το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών. Ο νουνεχής οδηγός μπορεί εύλογα να υποθέσει ότι όπως ο ίδιος έτσι και άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον επιμέλειας έναντι του ιδίου και άλλων οδηγών[2]. Ως προς το επιχείρημα της Οδηγού 1 ότι η Οδηγός 2 κατά παράβαση των Νόμων και των Κανονισμών διατηρούσε λανθασμένη λωρίδα στον κυκλικό κόμβο. Προς τούτο οι Περι Μηχανοκινήτων Οχημάτων Και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμοί του 1984 και συγκεκριμένα ο Κανονισμός 66 (ΙΕ) (δ), σε σχέση με την είσοδο και την έξοδο από κυκλικό κόμβο προβλέπει ότι: «(δ) όταν η σκοπούµενη έξοδος από τον κόµβο είναι η τρίτη µετά την είσοδο, τότε δίνεται κατά την είσοδο στον κόµβο σήµα πορείας προς τα δεξιά και χρησιµοποιείται πάντοτε η δεξιά λωρίδα της εισόδου, νοουµένου ότι υπάρχουν δύο λωρίδες εισόδου και η δεξιά πλευρά του κόµβου και στη συνέχεια η δεξιά λωρίδα της εξόδου, νοουµένου ότι υπάρχουν δύο λωρίδες εξόδου. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί και η αριστερή λωρίδα εξόδου εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν. Σε κόµβους µε τρεις λωρίδες κυκλοφορίας στην είσοδο, η είσοδος µπορεί να γίνει από τη µεσαία ή τη δεξιά λωρίδα, και ακολουθείται η αντίστοιχη πορεία µέσα στον κόµβο και η έξοδος από την αριστερή ή δεξιά λωρίδα αντίστοιχα, νοουµένου ότι υπάρχουν δύο λωρίδες εξόδου» (υπογράμμιση από το Δικαστήριο) Εν προκειμένω έγινε παραδεκτό ότι η Οδηγός 2 εισήλθε στον κυκλικό κόμβο από δρόμο με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας. Επομένως δύνατο να εισέλθει από την μεσαία λωρίδα, όπως και έπραξε και να ακολουθήσει αντίστοιχη πορεία, όπως επίσης έπραξε και να εξέλθει από την αριστερή λωρίδα, την οποία διατηρούσε την στιγμή της πρόσκρουσης. Επομένως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση της Οδηγού 1 και της Ασφαλιστικής 2 ότι η Οδηγός 2 διατηρούσε λανθασμένη λωρίδα. Επομένως η Οδηγός 2 διατηρούσε την ορθή, υπό τις περιστάσεις, λωρίδα κυκλοφορίας. Η Οδηγός 1 εισήλθε στην πορεία της Οδηγού 2, η οποία θα εξέρχετο από επόμενη έξοδο του κυκλικού κόμβου, και έτσι έγινε η πρόσκρουση. Εν πάση περιπτώσει ακόμα και αν επιτύγχανε το εν λόγω επιχείρημα της Οδηγού είναι νομολογημένο ότι «παράβαση κανονισμού δεν αποτελεί αφ΄εαυτής αμέλεια» (βλ. Χριστόφορου ν. Τρύφωνος
(1999)1(Γ) ΑΑΔ 1516.) Είναι λανθασμένη λοιπόν η προμετωπίδα των επιχειρημάτων της Οδηγού 1 ότι η Οδηγός 2 παραβίασε το θέσμιο καθήκον της διατήρησης ορθής λωρίδας στον κυκλικό κόμβο. Οι Κανονισμοί της επέτρεπαν να διατηρεί την εξωτερική λωρίδα και επομένως δεν προκύπτει παράβαση των Κανονισμών αλλά και ούτε η όποια αμέλεια εκ μέρους της. Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη
(1975)1 C.L.R 188). H αμέλεια είναι συνυφασμένη με τον χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης
(1963)2 C.L.R.78). Αναλόγως και στην προκείμενη περίπτωση. Η εγγύτητα της Οδηγού 1 με την Οδηγό 2 ήταν τέτοια που η πρώτη όφειλε να παρατηρήσει την δεύτερη και να μη εισέλθει στην πορεία της. Η εγγύτητα των δύο οχημάτων προκύπτει να ήταν τέτοια που αφενός το όχημα που οδηγούσε η Οδηγός 2 ήταν πολύ κοντά σε αυτό της Οδηγού 1 τον επίδικο χρόνο και αφετέρου ήταν δεδομένο ότι η είσοδος στην πορεία της Οδηγού 2 θα οδηγούσε σε ατύχημα. Δηλαδή η Οδηγός 1 είδε την Οδηγό 2, αφού περιέγραψε στην μαρτυρία της την πορεία της τελευταίας, τα δύο οχήματα ήταν αρκετά κοντά και επέμεινε να επιχειρήσει στροφή αριστερά για να εξέλθει του κυκλικού κόμβου, αποκόπτοντας την ελεύθερη πορεία της Οδηγού 2, η οποία κατευθυνόταν ευθεία εντός του κυκλικού κόμβου. Αμελώς λοιπόν λειτούργησε η Οδηγός 1 και αυτή η συμπεριφορά της είναι που προκάλεσε το επίδικο ατύχημα. Σε σχέση με την συμπεριφορά της Οδηγού 2 όπως αποφασίστηκε στην Σχίζα Άννη Μ. ως διαχειρίστρια της περιουσίας του αποβιώσαντος Heinz Roggennkamp ν. Βραχίμη Χρ. Βραχίμη
(2003)1 ΑΑΔ 1742: «η απόπειρα αποκοπής της πορείας αυτοκινήτου ενώ αυτό είναι τόσο εγγύς δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Επομένως ο εφεσίβλητος δεν είχε την υποχρέωση να λάβει οποιαδήποτε προληπτικά μέτρα προ της εμφάνισης του κινδύνου.» Όπως δηλαδή και εδώ η Οδηγός 2 δεν θα μπορούσε να προβλέψει ότι ενώ ήταν τόσο κοντά τα δύο οχήματα η Οδηγός 1 θα επιχειρούσε αριστερή στροφή, χωρίς να έχει καν ενεργοποιήσει τον αριστερό δείκτη, αποκόπτοντας την πορεία της. Επομένως κανένα ποσοστό έστω συντρέχουσας αμέλειας δεν μπορεί να της αποδοθεί. Εν όψει των ως άνω ευρημάτων θα εξετάσουμε αν έχουν αποδειχθεί οι ειδικές ζημιές που απαιτεί ο Ιδιοκτήτης. Είναι η θέση της Οδηγού 1 και της Ασφαλιστικής 2 ότι ο Ιδιοκτήτης δεν έχει αποδείξει αγώγιμο δικαίωμα αφού όλες οι δαπάνες φαίνεται να χρεώθηκαν στην Ασφαλιστική 1. Ο ίδιος ο Ιδιοκτήτης στην ένορκη μαρτυρία του αναφέρει ότι θα αποδώσει στην Ασφαλιστική 1 τα ποσά που αυτή χρεώθηκε, όταν τα εισπράξει. Ο δε εκπρόσωπος της Ασφαλιστικής 1 κ. Θωμά, ανάφερε ότι ο Ιδιοκτήτης δικαιωματικά αξιώνει τα ποσά που δικογραφεί ως ειδικές ζημιές, καθώς η Ασφαλιστική 1 τα κατέβαλε εκ μέρους και για λογαριασμό του. Η απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια . Σχετική είναι η Bonham-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd.
(1948)64 T.L.R. 177, 178, η οποία υιοθετήθηκε στην Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, ως κατωτέρω: «.στην Bonham-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd.
(1948)64 T.L.R. 177, 178 είπε: "Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages it is for them to prove their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages". They have to prove it." Η παρούσα όμως δεν είναι περίπτωση που δεν έχουν αποδειχθεί ζημιές. Η Ασφαλιστική 1 μέσω της μαρτυρίας του κ. Θωμά κατέθεσε σχετικό τιμολόγιο, το οποίο πλήρωσε σύμφωνα με την μαρτυρία της. Όπως ο ίδιος ο εκπρόσωπος της Ασφαλιστικής 1 αναφέρει είναι ο Ιδιοκτήτης που δικαιούται αυτά τα χρήματα και όχι η Ασφαλιστική 1, αφού αυτό προβλέπει η περιεκτική του ασφάλιση. Δηλαδή το νομικό πρόσωπο που επωμίστηκε το κόστος, η Ασφαλιστική 1, αναφέρει ότι άλλο πρόσωπο, ο Ιδιοκτήτης, δικαιούται να αξιώνει αυτά τα ποσά. Σε αυτό συνηγορεί και ο Ιδιοκτήτης. Δεν προκύπτει λοιπόν το όποιο ζήτημα σε σχέση με το αγώγιμο δικαίωμα του Ιδιοκτήτη, τουναντίον τούτο ενισχύεται από την μαρτυρία της ίδιας της Ασφαλιστικής 1 που επωμίστηκε το κόστος επιδιόρθωσης του οχήματος του. Ως προς το τι ζητείται όμως μέσω των δικογραφημένων ισχυρισμών του Ιδιοκτήτη θα συμφωνήσω με τους αντίδικους του ότι το μόνο που απέδειξε είναι την επιδιόρθωση του οχήματος του. Αυτή αποδεικνύεται μέσω του τιμολογίου, ύψους €932,81 που κατέθεσε ο ίδιος (Τεκμήριο 2) και ο κ. Θωμά. Η δικογραφημένη απώλεια χρήσης με κανένα τρόπο δεν αποδείχθηκε, ενώ τα εκτιμητικά έξοδα αν και αναφέρθηκαν από τον Ιδιοκτήτη και τον κ. Θωμά επίσης δεν αποδείχτηκαν με την όποια μαρτυρία, ως απαιτεί ο ιδιαίτερα αυστηρός κανόνας της απόδειξης των ειδικών ζημιών. 7. Κατάληξη Στην βάση των ως άνω η αγωγή 644/19 απορρίπτεται αφού η εκεί Ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει αμέλεια ή παράβαση θεσμίου καθήκοντος της Εναγόμενης 1 και συνακόλουθα ευθύνη και της Εναγόμενης 2. Η αγωγή 2066/19 επιτυγχάνει εν μέρει και επιδικάζεται υπέρ του εκεί Ενάγοντα ποσό ύψους €932,81 πλέον νόμιμο τόκο από 2/2/2017. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα στην 2066/19 και των Εναγόμενων στην 644/19 και εναντίον των Εναγομένων στην 2066/19, αλληλέγγυα ή κεχωρισμένα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Θα επιδικαστεί ένα σετ εξόδων, για τα τρία ως άνω μέρη και για τις δύο αγωγές, αφού οι υποθέσεις συνεκδικάστηκαν, η μαρτυρία, οι αγορεύσεις και οι ισχυρισμοί επί των δικογράφων ήταν ενιαίοι και ουσιαστικά ίδιοι σε κάθε μια από τις υποθέσεις. (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Ευθυμιος Κλημηδης ν. Valentina Nani δια των Διαχειριστων της Περιουσιας της Claudia Cusa Eygen Serbu, Πολιτική Έφεση Αρ. 375/2010, 3/12/2015, ECLI:CY:AD:2015:A810, Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ, 475 [2] Κυριάκου Παύλου ν. Ανδρέα Παπακυπριανού
(2000)1 ΑΑΔ 974 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο