Η. A. R. M. ν. Α. Φ. κ.α., Αρ. Αγωγής 2406/14, 10/6/2022

Η. A. R. M. ν. Α. Φ. κ.α., Αρ. Αγωγής 2406/14, 10/6/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:A138 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Παπανδρέου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 2406/14 Μεταξύ: Η. A. R. M. Ενάγοντα -και-

Α. Φ.
ΜΑΡΙΟΣ ΦΟΙΤΙΔΗΣ (ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΑ) ΛΤΔ Εναγόμενων Ημερομηνία: 10 Ιουνίου 2022 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κος Σ. Τσιναρέλλης για Ν. Ροτσίδης & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Εναγόμενους: κος Α. Χαρτζιώτης για Μάριος Χαρτζιώτης & Σια Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγων αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και άλλες ζημιές που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, υπέστη συνεπεία τροχαίου ατυχήματος στις 4.9.
Το ατύχημα έλαβε χώρα ενώ ο Ενάγοντας βρισκόταν πεζός επί μιας ράμπας («η Ράμπα») συγκεκριμένης υπεραγοράς («η Υπεραγορά») όταν σε κάποιο σημείο της χτυπήθηκε από το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος 1, ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2 («το Όχημα»).
Ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι το επίδικο ατύχημα προκλήθηκε συνεπεία της αμέλειας και/ή παράβασης θέσμιων καθηκόντων του Εναγόμενου 1 και/ή παράβασης των εκ του Νόμου και/η κανονισμών και/ή νομολογίας καθηκόντων του, ο οποίος βρισκόταν στο σημείο για σκοπούς εκτέλεσης των καθηκόντων του, ως εργοδοτούμενος της Εναγόμενης
Επικαλείται δε ότι η Εναγόμενη 2 είναι εκ προστήσεως υπεύθυνη για τις περιγραφόμενες πράξεις ή παραλείψεις του Εναγόμενου 1 υπό την ιδιότητα της ως εργοδότρια εταιρεία του Εναγόμενου
Τα επίδικα θέματα προς επίλυση συναρτώνται με το ζήτημα τη ευθύνης και τον καθορισμό γενικών αποζημιώσεων και μέρους των ειδικών αποζημιώσεων πλην αυτών που έγιναν παραδεχτές από τα μέρη. Συγκεκριμένη αναφορά για το παραδεχτό μέρος των ειδικών ζημιών θα κάνω πιο κάτω. ΙΙ. ΕΥΘΥΝΗ
Για το ζήτημα της ευθύνης και προς απόδειξη των ισχυρισμών του Ενάγοντα, κατέθεσε ο ίδιος ο Ενάγων (ΜΕ1). Για την πλευρά των Εναγόμενων κατέθεσε ο Εναγόμενος 1 (ΜΥ2) και ο κος Ερωτοκρίτου (ΜΥ1), σύμβουλος στην υπηρεσία των εκκαθαριστών της ασφαλιστικής εταιρείας Olympic Insurance Company Ltd («η Ασφαλιστική Εταιρεία») η οποία παρείχε ασφαλιστική κάλυψη για ζημιές έναντι τρίτου σε σχέση με το Όχημα. Μαρτυρία ΜΕ1 (Ενάγοντας)
Ο ΜΕ1 κατέθεσε ότι ο Εναγόμενος 1 ήταν ο οδηγός και είχε τον έλεγχο του Οχήματος και εργοδοτείτο και βρισκόταν στην υπηρεσία της Εναγόμενης 2, η οποία ήταν ιδιοκτήτρια του Οχήματος. Ο ίδιος εργαζόταν ως οδηγός και διανομέας μιας τρίτης εταιρείας.
Στις 4.9.2014 και κατά ή περί ώρα 8:00 π.μ., ενώ βρισκόταν πεζός επί της Ράμπας με ανηφορική κατεύθυνση από το υπόγειο χώρο εκφόρτωσης («το Υπόγειο») προς το ισόγειο χώρο στάθμευσης της Υπεραγοράς, ο Εναγόμενος 1, ο οποίος οδηγούσε το Όχημα προς την ίδια κατεύθυνση με την όπισθεν ταχύτητα, παρέλειψε να αντιληφθεί τον Ενάγοντα με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει βίαια ρίχνοντας τον αρχικά στο έδαφος. Ακολούθως, αφότου σηκώθηκε από το έδαφος, ο Εναγόμενος 1 συνέχισε την πορεία του χωρίς να αντιληφθεί ότι ήδη τον χτύπησε, με αποτέλεσμα να τον χτυπήσει ξανά δεύτερη φορά.
Πριν το ατύχημα ο Ενάγοντας είχε κατέβει με το δικό του όχημα μέσω της Ράμπας προς το Υπόγειο για σκοπούς εκφόρτωσης των προϊόντων της εταιρείας του. Κατόπιν, εξήλθε από το Υπόγειο μέσω της Ράμπας, με το όχημα του, στάθμευσε το όχημα του στο χώρο στάθμευσης των πελατών της Υπεραγοράς και μετέβηκε πεζός ξανά προς το Υπόγειο για την διευθέτηση κάποιου τιμολόγιου. Αφού τελείωσε και από εκεί, κατευθύνθηκε πεζός προς το ισόγειο χώρο στάθμευσης μέσω της Ράμπας για να μεταβεί στο όχημα του και να φύγει. Είναι σε αυτό το χρονικό σημείο έλαβε χώρα το ατύχημα.
Από ότι θυμάται ο Εναγόμενος 1 είχε κλειστά τα παράθυρα του οχήματος του και ήταν ανοικτό το ράδιο και γι' αυτό δεν άκουσε ούτε τις φωνές του αλλά ούτε και τις φωνές μιας κοπέλας, η οποία τότε βρισκόταν στην Υπεραγορά. Το όνομα της κοπέλας, εξ όσων θυμάται, ήταν Λουκία.
Αναφέρει επίσης ότι επί της Ράμπας δεν υπήρχε πεζοδρόμιο, ούτε οποιοσδήποτε ειδικός χώρος για τη διέλευση των πεζών.
Αντεξέταζόμενος ανέφερε ότι ήδη γνώριζε τον Εναγόμενο 1 στον χώρο εργασίας της Υπεραγοράς και μέσω του ξαδέλφου του που είχε συνεργασία μαζί του.
Ανέφερε επίσης ότι οι «οδηγίες» ήταν να κατεβαίνουν και να ανεβαίνουν από την συγκεκριμένη ράμπα με τα αυτοκίνητα. Συνέχισε ότι ως «επαγγελματίας οδηγός» πάντοτε κατεβαίνει με την όπισθεν για να έχει την ευκαιρία να κατέβει σιγά - σιγά, γιατί είναι ράμπα και εξερχόταν με το πρόσωπο για να μπορεί να ελέγχει το όχημα του: «δεν θέλεις να πάρεις πολλή δύναμη χωρίς να βλέπεις τί έχει πίσω.».
Σε ερώτηση του κατά πόσο η Ράμπα είναι για χρήση για πεζούς ή μόνο για οχήματα απάντησε ότι «η συγκεκριμένη είναι για χρήση για όλους τους οδηγούς που έρχονται και φεύγουν για να φέρνουν εμπορεύματα στο κατάστημα. Είναι ο μοναδικός χώρος που πάμε να κατεβάσουμε τα αυτοκίνητα και ανεβαίνουμε και δεν έχει κάποιον άλλον τρόπο. Ήταν απαγορευμένο από (την Υπεραγορά) οποιαδήποτε είσοδος, από εκπρόσωπο της εταιρείας, να μπαίνει από κυρίως είσοδο και ο ίδιος ο οδηγός που με κτύπησε κατέβηκε από την ίδια ράμπα».
Αποδέχτηκε ότι υπήρχε και άλλος εναλλακτικός τρόπος πρόσβασης στο Υπόγειο. Αυτός ήταν από την κεντρική είσοδο από όπου μπαίνουν οι πελάτες της Υπεραγοράς. Όμως, ως ανέφερε, απαγορευόταν από την Υπεραγορά η είσοδος των προμηθευτών από εκείνο το σημείο. Έγινε και σχετική εκπαίδευση για το θέμα αυτό και ο ίδιος ακολουθούσε τις σχετικές οδηγίες. Στα πλαίσια περαιτέρω αντεξέτασης του επί του σημείου ανέφερε ότι αυτές ήταν οι οδηγίες της εταιρείας που τον εργοδοτούσε η οποία λάμβανε οδηγίες από την Υπεραγορά.
Επανέλαβε ότι επί της Ράμπας δεν υπήρχε καμία ταμπέλα, πινακίδα ή άλλες ενδείξεις ότι απαγορευόταν η πρόσβαση από πεζούς.
Ανέφερε επίσης ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος βρισκόταν λίγο πάνω από τη μέση της Ράμπας και βάδιζε στην δεξιά της πλευρά. Δεν είχε κάποιο συγκεκριμένο λόγο που περπατούσε στην δεξιά πλευρά της Ράμπας. Περπατούσε δε με κανονικό ρυθμό.
Πρόβαλε ότι το Όχημα δεν ήταν φορτηγό αλλά τύπου βαν. Ανέφερε ότι ενώ περπατούσε ανεβαίνοντας τη Ράμπα ήρθε το Όχημα από πίσω του πάρα πολύ γρήγορα, τον χτύπησε, και συνέχισε δεύτερη φορά και τον χτύπησε ξανά. Αμέσως, μια κοπέλα επ' ονόματι Λουκία, εργοδοτούμενη της Υπεραγοράς, φώναζε χτυπώντας το τζάμι του Οχήματος και επειδή ο Εναγόμενος 1 είχε το ράδιο, δεν άκουσε τις φωνές της Λουκίας. Με το πρώτο χτύπημα τον έριξε κάποια μέτρα πίσω. Ο Ενάγοντας πρόλαβε και ξανασηκώθηκε οπότε και τον ξαναχτύπησε.
Ο Ενάγοντας χρησιμοποιούσε την συγκεκριμένη Ράμπα για 5 έτη, ήταν πάντοτε πάρα πολύ προσεκτικός αλλά εκείνη την ημέρα «εγώ δεν έβλεπα. Αν ήταν κατεβαίνοντας ήταν να αποφύγω.»[1]
Κατά την επανεξέταση του ανέφερε ότι την Ράμπα είδε να χρησιμοποιούν πάρα πολλοί πεζοί και ότι ο χώρος γενικά έχει φασαρία με κόσμο που βρίσκεται εκεί, από προσωπικό που καπνίζει ή με κόσμο που μιλάει μεταξύ του.
Σε σχετική ερώτηση, ανέφερε ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος ο ίδιος δεν έχει σχέση με την Εναγόμενη 2 αλλά ο αδελφός του και ο ξάδελφος του είχαν και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να έχουν συνεργασία μαζί της. Σε υποβολή ότι η αγωγή εγέρθηκε κακόπιστα εν μέρει επειδή υπήρχαν οφειλές από την οικογένεια προς την Εναγόμενη 2 σε σχέση με τις οποίες υπήρχε διαφωνία απάντησε ότι ο ίδιος δεν έχει καμία εμπλοκή με το θέμα αυτό ούτε τον ενδιαφέρει. Περαιτέρω ανέφερε ότι ο ίδιος δεν υπέβαλε απαίτηση στην ασφαλιστική εταιρεία της Εναγόμενης 2 αλλά αυτό μπορεί να έγινε μέσω του δικηγόρου του. Μαρτυρία ΜΥ1 (κος Ερωτοκρίτου - σύμβουλος Ασφαλιστικής Εταιρείας)
Ο κος Ερωτορκίτου εργαζόταν στο Τμήμα Απαιτήσεων της Ασφαλιστικής Εταιρείας η οποία παρείχε ασφαλιστική κάλυψη για ζημιές έναντι τρίτου σε σχέση με το Όχημα. Μετά το διορισμό εκκαθαριστών στην Ασφαλιστική Εταιρεία είναι στην υπηρεσία των εκκαθαριστών ως σύμβουλος σε σχέση με τις εκκρεμούσες απαιτήσεις εναντίον της.
Σε σχέση με το ατύχημα, ανέφερε ότι η Εταιρεία για πρώτη φορά πληροφορήθηκε για το ατύχημα κατά ή περί τις 13/10/2014 όταν οι δικηγόροι του Ενάγοντα κοινοποίησαν στους ίδιους κλητήριο ένταλμα. Την ίδια περίοδο, η Ασφαλιστική επικοινώνησε με την Εναγόμενη 2 και λίγες μέρες μετά ο Εναγόμενος 1 παρείχε πληροφορίες για το συμβάν και συμπλήρωσε το Έντυπο Ειδοποίησης Ατυχήματος, αντίγραφο του οποίου κατέθεσε ως Τεκμήριο
Επειδή αφορούσε ατύχημα με πεζό και καθότι αναφέρθηκε στην εταιρεία μετά από πάροδο 40 περίπου ημερών, δεν υπήρχε οποιοδήποτε στοιχείο προς διερεύνηση επομένως οι μόνες πληροφορίες που είχε η εταιρεία ήταν αυτές που τους έδωσε ο Εναγόμενος 1 και καταγράφονται στο Τεκμήριο
Περαιτέρω, λειτουργός της Ασφαλιστικής Εταιρείας επισκέφθηκε το χώρο του ατυχήματος όπου και ελήφθη φωτογραφία του χώρου της Ράμπας, αντίγραφο της οποίας κατέθεσε ως Τεκμήριο
Ο Εναγόμενος 1 τους ενημέρωσε για την ύπαρξη ανεξάρτητου μάρτυρα, ωστόσο, ελλείψει στοιχείων, δεν μπορούσαν να τον εντοπίσουν για να εξασφαλίσουν περαιτέρω πληροφορίες.
Είναι η άποψη του ότι εάν ο τραυματισμός ήταν γνήσιος και όντως ο Ενάγοντας ήθελε να δικαιωθεί, αμέσως μετά το συμβάν και προτού εγείρει αγωγή θα μπορούσε να επικοινωνήσει με την Ασφαλιστική Εταιρεία και να υποβάλει την απαίτηση του. O Ενάγοντας συνειδητά απέκρυψε το όλο συμβάν μέχρι την καταχώριση του γενικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου, δηλαδή 40 μέρες μετά το ατύχημα όταν πλέον δεν υπήρχε κανένα εμφανές σημάδι των όσων υποστηρίζει πως υπέστη. Πιστεύει ότι η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί καθότι δεν υπήρχε κάτι άλλο που να μπορούσε να κάνει ο Εναγόμενος 1 για αποφυγή του ατυχήματος και δεν το έκανε. Αντιθέτως ο Ενάγοντας όφειλε να επιδεικνύει μεγαλύτερη προσοχή.
Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είναι απόφοιτος Λυκείου. Αποδέχθηκε ότι έλαβε την επιστολή ημερομηνίας 13.10.14 οπότε και ενημερώθηκε η Ασφαλιστική Εταιρεία για την αγωγή. Η εν λόγω επιστολή κατατέθηκε ως Τεκμήριο
Σε ερώτηση κατά πόσο, στα πλαίσια διερεύνησης ρώτησε τους τότε δικηγόρους του Ενάγοντα, οι οποίοι απέστειλαν την πιο πάνω επιστολή, υπάρχει ιατρικό έγγραφο, απάντησε ότι ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για τον χειρισμό των απαιτήσεων ενώ όταν υπάρχει δικηγόρος οι απαιτήσεις ανατίθενται σε δικηγόρο της Ασφαλιστικής Εταιρείας. Ανέφερε ότι κατόπιν της αποστολής της επιστολής η υπόθεση ανατέθηκε σε δικηγόρους και ο ίδιος δεν γνωρίζει τί έλαβε χώρα μετέπειτα. Σε ερώτηση τί εμπόδιζε την Ασφαλιστική Εταιρεία να ζητήσει να εξεταστεί ο Ενάγων από ιατρό της επιλογής της απάντησε ότι τον εμπόδισε η επιστολή του Ενάγοντα: «άρα σταματώ εγώ να μιλώ με τον παραπονούμενο. Ο δικηγόρος θα μιλήσει με τον δικηγόρο του». Ανέφερε επίσης ότι δεν είναι κακόπιστα που πήγε σε δικηγόρο ο Ενάγοντας αλλά «όπως πήγε να συμβουλευτεί να πάει στον δικηγόρο μπορούσε να πάει απευθείας στην ασφαλιστική εταιρεία». Μαρτυρία ΜΥ2 - Εναγόμενος 1
Ο Εναγόμενος 1 ανέφερε ότι ήταν ο οδηγός του Οχήματος το οποίο είναι τύπου βαν. Κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν επαγγελματίας οδηγός και εργαζόταν για την Εναγόμενη 2 εταιρεία η οποία ανήκει στον αδελφό του. Ο χώρος εκφορτώσεων βρισκόταν στο Υπόγειο και ήταν προσβάσιμος σε οχήματα «από μία απότομη ράμπα στο πλάι του κτηρίου». Το προσωπικό της Υπεραγοράς είχε πρόσβαση στο Υπόγειο από το κυρίως κτίριο, είτε μέσω ανελκυστήρα, είτε από την εσωτερική σκάλα.
Ανέφερε ότι για την εκφόρτωση των προϊόντων των διαφόρων εταιρειών στην Υπεραγορά, οι οδηγοί έπρεπε να οδηγήσουν τα οχήματα τους στο Υπόγειο μέσω της Ράμπας και να τα παραδώσουν στο προσωπικό της Υπεραγοράς που τα παραλάμβανε επί τόπου. Ακολούθως τα οχήματα έκαναν επαναστροφή εντός του Υπογείου και έφευγαν από την ίδια ράμπα η οποία ήταν διπλής κατεύθυνσης. Όταν το Υπόγειο ήταν γεμάτο από οχήματα και δεν υπήρχε χώρος για να κατέβει ή να κάνει επαναστροφή άλλο όχημα, τα οχήματα κατέβαιναν με το πρόσωπο μέχρι το κάτω μέρος της ράμπας, παρέδιδαν τα εμπορεύματα σε εκείνο το σημείο και ακολούθως ανέβαιναν από τη Ράμπα με την όπισθεν ταχύτητα για να μπορέσουν να φύγουν. Αυτό συνέβαινε αρκετά συχνά αφού το Υπόγειο δεν ήταν πολύ μεγάλο και γέμιζε εύκολα από οχήματα. Συχνά επίσης υπήρχαν στοίβες από κιβώτια και παλέτα που εμπόδιζαν τη διακίνηση οχημάτων στο Υπόγειο.
Την ημέρα του ατυχήματος αφού ο ίδιος είχε παραδώσει τα προϊόντα της εταιρείας στο Υπόγειο, επιχείρησε να εξέλθει με την όπισθεν δια μέσου της Ράμπας καθότι δεν υπήρχε χώρος για να κάνει επαναστροφή στο Υπόγειο λόγω παρουσίας άλλων οχημάτων.
Κατά την κίνηση του Οχήματος που οδηγούσε στην Ράμπα και ενώ βρισκόταν κάπου στο μέσο αυτής, ξαφνικά εμφανίστηκε μια υπάλληλος του λογιστηρίου της υπεραγοράς και χτύπησε το τζάμι του συνοδηγού και του είπε: «(σ)ταμάτα και εχτύπησες κάποιον πίσω».
Κατά την κίνηση του Οχήματος είχε τα παράθυρα του μισάνοιχτα όπως πάντα καθότι είναι καπνιστής, ωστόσο δεν άκουσε τίποτε. Ούτε κάποιον να φωνάζει, ούτε κάποιον να τον προειδοποιεί για πεζό πίσω από το Όχημα. Κοίταζε τα πλαϊνά καθρεφτάκια του Οχήματος και πάλι δεν φαινόταν κάποιος. Το μεσαίο καθρεφτάκι του Οχήματος ήταν ουσιαστικά άχρηστο σε αυτήν περίπτωση καθότι λόγω της απότομης κλίσης της Ράμπας και της κίνησης με την όπισθεν, δεν είχε την ορατότητα πίσω από το Όχημα. Δεν μπορούσε να πει με βεβαιότητα πού βρισκόταν ο Ενάγοντας, αλλά, εικάζει ότι βρισκόταν πίσω από το Όχημα του και ίσως να μιλούσε με την κοπέλα που του χτύπησε το τζάμι αφού εκείνη την ώρα η ίδια φαινόταν από τα πλαϊνά καθρεφτάκια. Πριν από το επίδικο συμβάν ο ίδιος είχε περίπου 25 χρόνια εμπειρίας πίσω από το τιμόνι και ούτε μία φορά δεν είχε εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα.
Ανέφερε ότι η Ράμπα δεν προορίζεται για την διέλευση πεζών. Είναι διπλής κατεύθυνσης και χρησιμοποιείτο μόνο για οχήματα που έμπαιναν και έβγαιναν στο υπόγειο της Υπεραγοράς. Κάπου στο μέσο του ύψους της Ράμπας, στην πλευρά του κτιρίου της Υπεραγοράς, υπήρχε μία πόρτα όπου μέσα υπήρχαν σκαλιά που οδηγούσαν στο Υπόγειο και στο εσωτερικό της Υπεραγοράς. Συνήθως αυτή η πόρτα χρησιμοποιείτο από το προσωπικό της εταιρείας το οποίο όμως για να μπει ή να βγει από αυτή, περπατούσε στο στενό υπερυψωμένο πεζούλι στην άκρη της Ράμπας ώστε να μην εμποδίζεται η διέλευση οχημάτων και να μην εκτίθεται σε κίνδυνο.
Ανέφερε ότι οι οδηγοί παρέδιδαν τα προϊόντα και τα τιμολόγια στο Υπόγειο. Ποτέ δεν τα παρέδιδαν στη Ράμπα. Όσον αφορά το Υπόγειο, δεν υπήρχε καμία επίσημη εντολή ή πολιτική από την Υπεραγορά να παραδίδουν τα τιμολόγια εκεί. Απλώς το έκαναν για ευκολία ώστε μόλις παραδώσουν τα προϊόντα, να υπογράφεται το τιμολόγιο από τους αποθηκάριους και να μπορούν οι οδηγοί να φύγουν. Εάν κάποιος ξεχνούσε το τιμολόγιο ή έπρεπε να παραλάβει ή να παραδώσει κάτι σε κάποιο γραφείο της υπεραγοράς, υπήρχε πρόσβαση από την άλλη πλευρά του κτιρίου και αν ήθελες να πας στο υπόγειο μπορούσες να πάρεις τον ανελκυστήρα ή να πας από τις σκάλες. Είναι αλήθεια ότι πολλοί οδηγοί επειδή δεν ήθελαν να διανύσουν την απόσταση και να πάνε μέσα από την υπεραγορά και να καθυστερήσουν, όταν ήθελαν να πάνε στο υπόγειο κατέβαιναν πεζοί από τη Ράμπα. Ωστόσο όλοι γνώριζαν πως αυτό ήταν επικίνδυνο καθότι δεν υπήρχε χώρος για να περπατούν πεζοί σε αυτήν και έπρεπε να είναι προσεχτικοί γιατί μπαινόβγαιναν οχήματα με εμπορεύματα. Ειδικά τις μέρες που υπήρχαν πολλά οχήματα στο Υπόγειο και κάποια έβγαιναν με όπισθεν, ήταν επικίνδυνο για οποιοδήποτε πεζό να περνά από εκεί. Δεν υπήρχε χώρος διακίνησης για πεζούς εκτός από το στενό υπερυψωμένο πεζούλι στην πλευρά του κτιρίου της υπεραγοράς. Αυτό δεν κάλυπτε όλο το μήκος της ράμπας και διακόπτετο από τις κολώνες του κτιρίου που βρίσκονταν πάνω σε αυτό. Επομένως δεν παρείχε καμία ασφάλεια στους πεζούς.
Γνωρίζει καλά πως οχήματα όπως το Βαν που οδηγούσε, ειδικά όταν κινούνται με όπισθεν και με ανηφορική κλίση ενώ είναι φορτωμένα εμπορεύματα, παράγουν πολύ θόρυβο με τη μηχανή τους.
Επίσης θεωρεί αστείο τον ισχυρισμό που προέβαλε ο Ενάγοντας ότι δήθεν τον χτύπησε δύο φορές και μάλιστα ότι την πρώτη φορά τον έριξε βίαια σε κάποια απόσταση. Εάν όντως κινείτο με μεγάλη ταχύτητα, τον χτυπούσε μία φορά, τον έριχνε και συνέχιζε την πορεία του, τότε θα είχε περάσει από πάνω του με το Όχημα, κάτι που θα τον τραυμάτιζε πολύ σοβαρά. Ο ίδιος κινείτο με χαμηλή ταχύτητα, έχοντας ορατότητα μόνο από τα πλαϊνά καθρεφτάκια του και έχοντας τα τζάμια του μισάνοιχτα. Δεν είδε κανέναν να κινείται στο πλάι της ράμπας είτε δεξιά, είτε αριστερά, ούτε άκουσε οποιοδήποτε πρόσωπο να του φωνάζει και αρνείται ότι χτύπησε τον Ενάγοντα δύο φορές. Αν όντως τον χτύπησε, αυτό έγινε μία φορά και σίγουρα δεν ήταν βίαια σύγκρουση.
Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είχε επαγγελματική άδεια όταν ήταν οδηγός στα ράλι και του άρεσε παλιά η ταχύτητα.
Επεξήγησε ότι η αναφορά του σε «προσωπικό της εταιρείας» ως προς το ποια πρόσωπα είχαν πρόσβαση στην Υπεραγορά μέσω του κυρίως κτηρίου, είτε μέσω του του ανελκυστήρα είτε μέσω εσωτερικής σκάλας περιλάμβανε και τους προμηθευτές.
Σε ερώτηση κατά πόσο οι προμηθευτές χρησιμοποιούσαν την Ράμπα απάντησε ότι την χρησιμοποιούσαν για να κατέβουν «για να εκφορτώσουμε τα πράγματα μας. Στη συνέχεια βγάζαμε το αυτοκίνητο έξω στο parking και κατεβαίναμε για να καταθέσουμε τα τιμολόγια», όχι όμως από την Ράμπα. Σε περαιτέρω ερωτήσεις απάντησε ότι η Ράμπα τελικά χρησιμοποιείτο από πεζούς και ο ίδιος το γνώριζε.
Δεν υπήρχε σήμανση απαγόρευσης διέλευσης πεζών ούτε προειδοποιητική πινακίδα.
Ο ίδιος χρησιμοποίησε τη Ράμπα ως πεζός όμως είχε ένα πεζούλι στα δεξιά της ράμπας και προτιμούσε να χρησιμοποιεί εκείνο παρά να είναι στη μέση της Ράμπας. Αποδέχθηκε ότι και το πεζούλι είναι επικίνδυνο εφόσον, όπως ανέφερε στη γραπτή του δήλωση «διακόπτετο από τις κολώνες του κτηρίου» όμως ήταν προτιμότερο από το να περπατά επί της Ράμπας. Σε ερώτηση δε αν είναι επικίνδυνο να «κουτσουφλήσεις» εκεί απάντησε «μπορεί να κουτσουφλήσεις».
Ανέφερε επίσης ότι το πλάτος της Ράμπας είναι περίπου 6 μέτρα και δεν έχει στροφή. Το Βαν ήταν περίπου 1.80 μέτρα σε πλάτος. Ο Ενάγοντας ήταν στο μέσο της Ράμπας γιατί αν ήταν στα δεξιά θα τον είχε δει από το καθρεφτάκι του. Ο ίδιος κατεύθυνε το όχημα του στη μέση της Ράμπας και όχι στα αριστερά ούτε στα δεξιά παρά το ότι επρόκειτο για δρόμο διπλής κατεύθυνσης.
Σε ερώτηση κατά πόσο θα ήταν ασφαλέστερο να κατέβει με την όπισθεν απάντησε ότι «πολλές φορές με όπισθεν άλλες φορές με τα μούτρα. Είναι ανάλογα πού θα κάμεις, πού έχω τα εμπορεύματα που πρέπει να κατεβούν [.] είχαμε την ευχέρεια». Περαιτέρω αποδέχθηκε ότι ήταν καλή η ορατότητα τη συγκεκριμένη ημερά.
Κατά την επανεξέταση του ανέφερε ότι η ράμπα έχει κλίση περίπου 35-45 μοίρες. III. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡIΟΥ ΣΤΗ ΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ
Από τις έγγραφες προτάσεις και από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού, σε σχέση με το επίδικο θέμα της ευθύνης, προκύπτουν τα πιο κάτω ως κοινώς αποδεκτά γεγονότα: (α) Ο Ενάγοντας και ο Εναγόμενος 1 κατά τον ουσιώδη χρόνο του επίδικου ατυχήματος επισκέφθηκαν τον χώρο της Υπεραγοράς για σκοπούς εργασίας. Και οι δύο εργάζονταν ως οδηγοί - διανομείς. Ο μεν Ενάγοντας εργαζόταν ως υπάλληλος μιας εταιρείας η οποία δεν αποτελεί διάδικο μέρος στη διαδικασία και ο δε Εναγόμενος 1 στην υπηρεσία της Εναγόμενης
Και οι δύο μετέβησαν στον χώρο της Υπεραγοράς για σκοπούς εκφόρτωσης προϊόντων των εργοδοτών τους. (β) Ο χώρος εκφορτώσεων προϊόντων βρισκόταν στο Υπόγειο και πλαϊνό μέρος της Υπεραγοράς και ήταν προσβάσιμος σε οχήματα δια μέσου της Ράμπας. (γ) Ο Εναγόμενος 1 ήταν ο οδηγός και είχε τον έλεγχο του Οχήματος, ιδιοκτησίας της Εναγόμενης
Το Όχημα είναι τύπου βαν και συγκεκριμένα μάρκας «Mercendes Vito». (δ) Το επίδικο ατύχημα έλαβε χώρα την 4.9.2014 στις 8:00 π.μ. περίπου. (ε) Κατά το χρόνο του επίδικου ατυχήματος ο Ενάγοντας κατευθυνόταν πεζός από το Υπόγειο προς τον ισόγειο χώρο στάθμευσης της Υπεραγοράς μέσω της Ράμπας. Ο Εναγόμενος 1 κατευθυνόταν με το Όχημα από το Υπόγειο προς τον ισόγειο χώρο στάθμευσης μέσω της Ράμπας, με την όπισθεν ταχύτητα. (στ) Σε κάποιο σημείο στη μέσο της Ράμπας ο Εναγόμενος 1 χτύπησε τον Ενάγοντα με το Όχημα. (ζ) Στην Ράμπα δεν υπήρχε σήμανση απαγόρευσης διέλευσης πεζών ούτε προειδοποιητική πινακίδα. (η) Το Τεκμήριο 9 αποτελεί φωτογραφία και ορθή απεικόνιση του χώρου της Ράμπας.
Για όλα τα πιο πάνω το Δικαστήριο προβαίνει σε ανάλογα ευρήματα.
Προχωρώ σε αξιολόγηση της ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρίας σε σχέση με τα ουσιώδη προς επίλυση ζητήματα για τα οποία δεν υπήρξε κοινό έδαφος μεταξύ των μερών. IV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ
Στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεταν ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, λαμβάνοντας υπόψη την αμεσότητα και σαφήνεια με την οποία απαντούσαν στις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, την λογικοφάνεια της εκδοχής τους, τις ύπαρξη ή έλλειψη υπερβολών η ουσιωδών αντιφάσεων (Ζερβού ν. Ζερβού

(2011)1 ΑΑΔ 2192) ή οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος, τις αντιδράσεις τους και γενικά την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωσαν και την όλη στάση τους από το εδώλιο του μάρτυρα (C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273) έχοντας κατά νου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (Φάρμα Ρένος Χ''Ιωάννου Δημοσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη

(2012)1(Β) ΑΑΔ 1331, Αυξεντίου ν. Δίγκλη

(2007)1(Β) ΑΑΔ 1367). 45. Αντιφάσεις που εντοπίζονται στη μαρτυρία, για να καθιστούν αναξιόπιστο ένα μάρτυρα, πρέπει να είναι ουσιαστικής μορφής, δηλαδή να πλήττουν ουσιωδώς την αξιοπιστία ενός μάρτυρα ή να φανερώνουν τη διάθεση του να ψευσθεί και να μολύνουν τη μαρτυρία στο βαθμό που να καθίσταται επικίνδυνη η αποδοχή της από το δικαστήριο (Ομήρου ν. Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 98, R.K.B. LEATHERGOODS LIMITED v. Αγγελίδη

(2004)1 ΑΑΔ 1071 και Οράτη ν. Παστού

(2000)1 Α.Α.Δ. 1787). Λαμβάνω επίσης υπόψιν ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 489), αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν Ηροδότου

(2010)1(B) ΑΑΔ 1172) και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, 4.5.12). Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ1 (Ενάγοντα)

Ο ΜΕ1 είναι, όπως ανέφερα πιο πάνω, ο Ενάγων. Το Δικαστήριο αναγνωρίζει το άμεσο συμφέρον του στην έκβαση της υπόθεσης και η μαρτυρία του προσεγγίζεται με την ανάλογη περίσκεψη και προσοχή. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει στο εδώλιο του μάρτυρα παρέμεινε σταθερός στις απόψεις του. Οι απόψεις του συνάδουν κατά την μέγιστη έκταση τους με την κοινή λογική. Όμως σε ορισμένα σημεία που αφορούσαν τις περιστάσεις του ατυχήματος δεν φάνηκε ειλικρινής. Συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία αυτά κάνω πιο κάτω.
Αποδέχομαι τις πιο κάτω θέσεις του ως προς τις κινήσεις του αμέσως πριν το επίδικο ατύχημα εφόσον παρέμειναν αναντίλεκτες από την άλλη πλευρά: (α) Ότι κατέβηκε με το όχημα του μέσω της Ράμπας στο Υπόγειο. (β) Ότι αφού παρέδωσε προϊόντα στο Υπόγειο, ανέβηκε με το όχημα του και πάλιν μέσω της Ράμπας και στάθμευσε στο χώρο στάθμευσης των πελατών της Υπεραγοράς. (γ) Ότι, ακολούθως, μετέβηκε πεζός και πάλιν μέσω της Ράμπας, σε κάποιο σημείο στο Υπόγειο για την διευθέτηση κάποιου τιμολόγιου. (δ) Ότι αφού τελείωσε και από εκεί, κατευθύνθηκε προς την Ράμπα, πεζός για να μεταβεί στο όχημα του και να φύγει οπότε και κτυπήθηκε από το Όχημα του Εναγόμενου
Αποδέχομαι επίσης τη θέση του ότι ο ίδιος είχε 9 χρόνια πείρα ως διανομέας και οδηγός, ενώ χρησιμοποιούσε τη Ράμπα για περίοδο 5 χρόνων, θέση η οποία δεν αμφισβητήθηκε από την άλλη πλευρά.
Αποδέχομαι τη θέση του ότι ο Εναγόμενος 1 παρέλειψε να τον αντιληφθεί γεγονός που έκδηλα προκύπτει από το γεγονός ότι τον χτύπησε με το Όχημα. Τούτο εξάλλου δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης από τον Εναγόμενο
Αποδέχομαι τη θέση του ότι ο Εναγόμενος 1 ειδοποιήθηκε από κάποια κα Λουκία, εργοδοτούμενη της Υπεραγοράς, να σταματήσει γιατί χτύπησε κάποιον, θέση η οποία προβλήθηκε και από τον ίδιο τον Εναγόμενο 1 (βλ. παρ. 27 πιο πάνω).
Αποδέχομαι τη θέση του ότι με το Όχημα του ο Εναγόμενος 1 τον χτύπησε βίαια, γεγονός που συνάδει και με τη σοβαρότητα των σωματικών του βλαβών, ήτοι (α) εγκεφαλική διάσειση, βαριά θλάση της της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, τραύμα στην κοιλιακή χώρα και θλαστικά τραύματα στους μηρούς (σύμφωνα και με σχετικά ευρήματα του Δικαστηρίου - βλ. παρ. 176-183 πιο κάτω). Αποδέχομαι και τη θέση του ότι ο Εναγόμενος 1 κινείτο «γρήγορα» γεγονός που συνάδει και με την ίδια τη μαρτυρία του Εναγόμενου 1 αναφορικά με την απότομη κλίση της Ράμπας οπότε και εύλογα αναμένεται περισσότερη «δύναμη» στην ανηφορική κατεύθυνση από ένα Βαν. Η «γρήγορη» ταχύτητα του επίσης συνάδει και με το βίαιο της σύγκρουσης. Συνάδει και με τη θέση του Ενάγοντα δια 2 χτυπήματα, την οποία επίσης αποδέχομαι. Η τελευταία θέση του Ενάγοντα συνάδει με το γεγονός, και πάλιν, με την ίδια τη θέση του Εναγόμενου 1 ότι δεν αντιλήφθηκε καθόλου τον Ενάγοντα και μόνο όταν η κα Λουκία του χτύπησε τον τζάμι και φώναζε αντιλήφθηκε ότι είχε συμβεί κάποιο ατύχημα. Συνεπώς, ο Εναγόμενος 1 δεν ήταν καθόλου σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο χτύπησε τον Ενάγοντα είτε μία είτε δύο είτε περισσότερες φορές μέχρι τη στιγμή εκείνη. Το γεγονός ότι ο Ενάγοντας πρόλαβε να σηκωθεί αμέσως μετά το πρώτο χτύπημα δεν αλλοιώνει τα πράγματα καθότι σύμφωνα με την μαρτυρία του το χτύπημα ήταν τόσο βίαιο που τον έριξε κάποια μέτρα πίσω οπότε και είχε το περιθώριο να το πράξει αμέσως προτού ξανακτυπηθεί από τον Εναγόμενο.
Αποδέχομαι τη θέση του ότι δεν άκουσε το Όχημα του Εναγόμενου 1 δεδομένης της θέσης του ότι επί της Ράμπας έχει γενικά πολλή φασαρία, με κόσμο που βρίσκεται εκεί και μιλάει μεταξύ του την οποία επίσης αποδέχομαι εφόσον δεν αμφισβητήθηκε από την άλλη πλευρά. Την αποδέχομαι και ως ζήτημα κοινής λογικής εφόσον, τεκμαίρεται ως ζήτημα κοινής λογικής ότι αν τον άκουγε θα τον απέφευγε.
Δεν αποδέχομαι όμως τη θέση του Ενάγοντα ότι ο Εναγόμενος 1 είχε κλειστά τα παράθυρα και ότι είχε το ράδιο ανοιχτό. Δεν προκύπτει από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι ο Ενάγοντας, με βάση τις θέσεις που προώθησε, ήταν σε θέση να αντιληφθεί εάν ο Εναγόμενος 1 είχε ή δεν είχε κλειστά τα παράθυρα ή το ράδιο ανοικτό. Εάν πράγματι άκουγε τον ήχο του ράδιου από το Όχημα τότε ενδεχομένως και να προλάβαινε να τον αποφύγει του ατύχημα. Όμως, αποτέλεσε κατ' ουσίαν την θέση του ότι κανένα περιθώριο αντίδρασης είχε με τον τρόπο που κινήθηκε ο Εναγόμενος
Επίσης, η πιο πάνω θέση του δεν συνάδει με την κοινή λογική δεδομένης της θέσης του ότι δεν άκουσε το θόρυβο από το Βαν. Στα πλαίσια αυτά δεν είναι αντιληπτό πως δεν άκουσε τον θόρυβο από το Βαν αλλά ήταν σε θέση να ακούσει τον ήχο από το ράδιο μέσα από το Βαν με κλειστά μάλιστα παράθυρα.
Αποδέχομαι τη θέση του Ενάγοντα ότι επί της Ράμπας δεν υπήρχε πεζοδρόμιο ούτε οποιοσδήποτε ειδικός χώρος για τη διέλευση των πεζών, εφόσον αυτό προκύπτει και από το ίδιο το Τεκμήριο 9 που κατατέθηκε από τον Εναγόμενο 1 και αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι αποτελεί ορθή απεικόνιση του χώρου της Ράμπας. Το «πεζούλι» στο οποίο αναφέρθηκε ο Εναγόμενος 1 δεν δύναται εύλογα να περιγράφει ως τέτοιος ειδικός χώρος διέλευσης πεζών εφόσον, όπως ο ίδιος ο Εναγόμενος 1 ανέφερε «διακόπτεται» συνεχώς από κολώνες. Ως εκ τούτου η θέση του Ενάγοντα σε ερώτηση του συνηγόρου των Εναγόμενων κατά πόσο ο χώρος ήταν κατάλληλος για να μπεις και να βγεις ως πεζός ότι «βασικά πρέπει να προσαρμοστείς με τα δεδομένα και τον χώρο που πάεις και παραδίδεις» και ότι ο ίδιος προσαρμόστηκε με δεδομένες τις οδηγίες της Υπεραγοράς[2] δεν κρίνεται ικανοποιητική ή πειστική.
Κατά την αντεξέταση του ως προς το κατά πόσο δεν υπήρχε εναλλακτικός τρόπος πρόσβασης στο Υπόγειο απέφυγε να απαντήσει με σαφήνεια. Αρχικά ανέφερε ότι «οι οδηγίες» ήταν να κατεβαίνουν και να ανεβαίνουν από την συγκεκριμένη Ράμπα με τα αυτοκίνητα.[3] Στη συνέχεια ανέφερε ότι «ήταν απαγορευμένο από (την Υπεραγορά) οποιαδήποτε είσοδος, από εκπρόσωπο της εταιρείας να μπαίνει από κυρίως είσοδο.»[4] Κατόπιν μετέβαλε την πιο πάνω θέση του αναφέροντας ότι ακολουθούσε οδηγίες του εργοδότη του ο οποίος έπαιρνε οδηγίες από την Υπεραγορά. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέταση του Ενάγοντα το οποίο κρίνω σκόπιμο να το παραθέσω αυτούσιο: «Ε. Άρα υπήρχε τρόπος να μπεις από το εσωτερικό του κτιρίου αλλά απαγορευόταν από την εταιρεία Carrefour; Α. Υπήρχε η κεντρική είσοδος, σε καμία περίπτωση δεν μπορούσες να μπεις από εκεί. Ε. Θέλεις να πεις ολόκληρη η υπεραγορά δεν επικοινωνεί με το υπόγειο; Α. Μπορεί να επικοινωνεί αλλά για εμάς τους οδηγούς, οι οδηγίες ήταν αυστηρά από εκεί. Ε. Άρα συμφωνείτε ότι υπήρχε άλλος τρόπος αλλά σας τον απαγόρευε. [.] Α. Υπήρχε η κυρίως είσοδος, η κυρίως πόρτα που μπαίνουν οι πελάτες. Ε. Αν δεν απαγορευόταν από την Carrefour και εσύ έμπαινες από την κυρίως είσοδο, θα μπορούσες να πάεις από την κυρίως είσοδο ναι ή όχι; Α. Εμένα η εκπαίδευση που μου έκανε η εταιρεία με κάποιον άλλον που ήταν παλιός, αυτή ήταν η εκπαίδευση και εγώ ακολούθησα την γραμμή της εκπαίδευσης. [..] Α. Εγώ ακολουθώ το τί ήρθαν και εκπαίδευσαν σε όλες τις παραγωγές από τα άτομα που εκπαιδεύουν στην εταιρεία και εγώ σαν οδηγός που εκπροσωπεί την εταιρεία έπρεπε να κάνω ό,τι με εκπαίδευσαν, για να μην βγω εκτός της γραμμής της εταιρείας. Ε. Μάλιστα. Ποιες οδηγίες ακολουθούσες της Christis ή της Carrefour; Α. Της Charalambides Christis που το Carrefour έδινε οδηγίες στην Charalambides Christis. Ε. Εσύ ήσουν εκεί επειδή αυτές τις οδηγίες είχες, ναι ή όχι; Α. Ναι.»[5]
Οι θέσεις που εξέφρασε ο Εναγόμενος πιο πάνω στερούνται πειστικότητας και δεν τις αποδέχομαι. Ήταν σαφής η προσπάθεια του Ενάγοντα να αποκλείσει τη δυνατότητα χρήσης του εσωτερικού κτηρίου για να αποκτήσει πρόσβαση στο Υπόγειο σε μια προσπάθεια να πείσει ότι δεν υπήρχε εναλλακτική επιλογή. Ενώ στην αρχή αναφέρθηκε σε «απαγόρευση» χρήσης της κεντρικής εισόδου σε προμηθευτές από την ίδια την Υπεραγορά, στη συνέχεια ανέφερε κατά τρόπο γενικό και αόριστο ότι επρόκειτο για οδηγίες της εταιρείας που τον εργοδοτεί, η οποία λάμβανε οδηγίες από την Υπεραγορά. Με δεδομένη την πιο πάνω θέση του δεν είναι σαφές από ποιον τελικά έλαβε οδηγίες ή εκπαίδευση. Επίσης, δεν παρουσίασε οποιεσδήποτε γραπτές οδηγίες είτε από τον εργοδότη του είτε από την Υπεραγορά ούτε και κλήτευσε οποιοδήποτε πρόσωπο από την Υπεραγορά για να καταθέσει ως προς την απαγόρευση αυτή.
Επίσης, η θέση του για «απαγόρευση» χρήσης από τους πεζούς ασφαλούς τρόπου πρόσβασης πεζών στο Υπόγειο, στερείται πειστικότητας ως μη συνάδουσα με την κοινή λογική. Δεν είναι σαφές για ποιον λόγο μια υπεραγορά θα εξέθετε τους πεζούς προμηθευτές της σε κίνδυνο, αλλά και τον ίδιο τον εαυτό της σε αντίστοιχη ευθύνη, αναγκάζοντας τους να χρησιμοποιούν μόνο μια ράμπα αυτοκινήτων, χωρίς πεζοδρόμιο ή οποιοδήποτε άλλον ειδικό χώρο διέλευσης πεζών, για να εισέλθουν στον εσωτερικό χώρο του υπογείου ενώ υπήρχε εναλλακτικός και ασφαλής τρόπος πρόσβασης στο υπόγειο από πεζούς. Εύλογα θα αναμένετο από τον Ενάγοντα να παρουσιάσει ανεξάρτητη και σαφή μαρτυρία ως προς το περιεχόμενο των οδηγιών στις οποίες αναφέρθηκε. Με δεδομένη την παράλειψη του να το πράξει και λαμβάνοντας υπόψη το άμεσο συμφέρον που έχει στην έκβαση της υπόθεσης, η θέση του ότι είχε ρητές οδηγίες να χρησιμοποιεί, ως πεζός, τη Ράμπα και κανέναν εναλλακτικό τρόπο που ήταν διαθέσιμος δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ1 (κου Ερωτοκρίτου)
Ο ΜΥ1 δεν έκανε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Οι θέσεις του στερούντο λογικής και πειστικότητας με την προσπάθεια του να προωθήσει θέσεις που σκοπό μόνο είχαν να υποβοηθήσουν την υπόθεση των Εναγόμενων να είναι εξόφθαλμη και διάχυτη.
Δεν δύναται εύλογα να αποδοθεί οιαδήποτε βαρύτητα στις θέσεις του ως προς το γνήσιο της απαίτησης του Ενάγοντα καθότι στερούνται πραγματικού υπόβαθρου. Ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να προβάλει με σαφήνεια γεγονότα προς υποστήριξη της θέσης του αυτή. Το γεγονός και μόνο ότι ο Ενάγων δεν έσπευσε αμέσως να υποβάλει απαίτηση στην Ασφαλιστική Εταιρεία δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει συμπέρασμα περί μη γνήσιας απαίτησης. Παρεμβάλλω εδώ ότι η ουσία της θέσεως του κου Ερωτοκρίτου είναι ότι η προσπάθεια του Ενάγοντα ήταν να εξαπατήσει την Ασφαλιστική Εταιρεία υποβάλλοντας μια μη γνήσια απαίτηση. Τέτοια θέση θα έπρεπε να στηρίζεται με απαραίτητες λεπτομέρειες και να προωθηθεί με σοβαρότητα στην βάση συγκεκριμένων δεδομένων, κάτι το οποίο δεν έγινε.
Επιπρόσθετα, με δεδομένο το ότι η ίδια η Ασφαλιστική Εταιρεία μπορούσε να αιτηθεί να υποβληθεί ο Ενάγοντας σε ιατρική εξέταση ώστε να διαπιστωθούν τυχόν μόνιμα κατάλοιπα δεν κρίνεται ικανοποιητική η θέση του κου Ερωτοκρίοτυ ότι αυτό δεν έγινε γιατί η υπόθεση ανατέθηκε σε δικηγόρο. Δεν μπορεί να αποδοθεί ούτε βαρύτητα στις θέσεις του αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος εφόσον ο ίδιος δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας. Ούτε και η άποψη του για τους τραυματισμούς του Ενάγοντα δύναται να έχει την οποιαδήποτε βαρύτητα εφόσον ο ίδιος ούτε ιατρός είναι και ούτε κατέθεσε ως ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ2
Η μαρτυρία του ΜΥ2 αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος χαρακτηριζόταν σε γενικές γραμμές από ειλικρίνεια και αυθορμητισμό. Όμως, ήταν σαφής η προσπάθεια του ιδίου να μετακυλήσει την ευθύνη στους ώμους του Ενάγοντα, ως πεζού κατά το χρόνο του ατυχήματος. Στα πλαίσια αυτά προβλήθηκαν θέσεις που στερούνται λογικής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η θέση του ότι ο ΜΕ1 θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει το «πεζούλι» παρά την αποδοχή του ότι αυτό «διακόπτετο» από κολώνες. Η απάντηση του σε περαιτέρω αντεξέταση του ότι το πεζούλι είναι «πιο ασφαλές» από την Ράμπα, δεν κρίνεται πειστική και δεν την αποδέχομαι.
Άλλο παράδειγμα ήταν η θέση του ότι οχήματα «έπρεπε»[6] να κατεβαίνουν στο Υπόγειο μέσω της Ράμπας με το πρόσωπο και να κάνουν επαναστροφή στο Υπόγειο. Η θέση αυτή στερείται λογικής. Δεν είναι κατανοητό για ποιον λόγο «έπρεπε» να ακολουθείται η προσέγγιση αυτή με δεδομένο το ότι, όπως ο ίδιος ανέφερε, πολύ συχνά δεν θα μπορούσε να γίνει επαναστροφή και άρα χρειαζόταν να εξέλθει το αυτοκίνητο ανηφορικά με την όπισθεν. Η ανηφορική όπισθεν προϋπόθετε περιορισμό της ορατότητας του οδηγού εφόσον επρόκειτο για «απότομη» Ράμπα, όπως και έγινε και στην υπό εξέταση περίπτωση όπου, σύμφωνα με τις θέσεις του ιδίου το μεσαίο καθρεφτάκι του καθίστατο κατ' ουσίαν «άχρηστο». Επίσης, στη συνέχεια της αντεξέτασης του μετέβαλε την πιο πάνω θέση του απαντώντας ότι κάποιες φορές τα οχήματα κατέβαιναν με την όπισθεν και άλλες με το πρόσωπο και ότι «είναι ανάλογα πού θα κάμεις, πού έχω τα εμπορεύματα που πρέπει να κατεβούν από πού είναι στη δεξιά να κατέβω όιθεν αν είναι ιστην αριστερή. είχαμε την ευχέρεια». Συνεπεία των πιο πάνω, δεν αποδέχομαι τη θέση που εξέφρασε στην αρχή της αντεξέτασης του ότι τα οχήματα έπρεπε να κατεβαίνουν στο Υπόγειο μέσω της Ράμπας με το πρόσωπο.
Αποδέχομαι όμως τις ακόλουθες θέσεις του οι οποίες παρέμειναν αναντίλεκτες από την πλευρά του Ενάγοντα: (α) Ότι ο ίδιος είχε περίπου 25 χρόνια πείρας ως επαγγελματίας οδηγός και δούλεψε στα ράλι διότι του άρεσε η ταχύτητα. (β) Ότι η Ράμπα είναι «απότομη» και διπλής κατεύθυνσης. (γ) Ότι το πλάτος της Ράμπας είναι περίπου 6 μέτρα σε πλάτος και δεν έχει στροφή. Το Βαν είναι περίπου 1.80 μέτρα σε πλάτος. (δ) Ότι ο Εναγόμενος 1 κατεύθυνε το όχημα του στη μέση της Ράμπας και όχι στα αριστερά ούτε στα δεξιά. (ε) Ότι με τον τρόπο που ο ίδιος κατεύθυνε το Όχημα στη μέση της Ράμπας δεν είχε ορατότητα από το μεσαίο καθρεφτάκι. Ορατότητα είχε μόνο από τα πλαϊνά καθρεφτάκια του Οχήματος, (στ) Ότι το προσωπικό της Υπεραγοράς είχε πρόσβαση στο υπόγειο από το κυρίως κτίριο, είτε μέσω ανελκυστήρα, είτε από την εσωτερική σκάλα, θέση η οποία σε κάθε περίπτωση συμβαδίζει και με τα όσα ο Ενάγοντας ανέφερε ως προς την προσβασιμότητα του υπογείου από την κεντρική είσοδο. (ζ) Ότι το Υπόγειο δεν ήταν πολύ μεγάλο και γέμιζε εύκολα από οχήματα. Ως εκ τούτου τα οχήματα που κατέβαιναν με το πρόσωπο και δεν μπορούσαν να κάνουν επαναστροφή, ακολούθως ανέβαιναν από τη Ράμπα με την όπισθεν ταχύτητα για να μπορέσουν να φύγουν. Συχνά επίσης υπήρχαν στοίβες από κιβώτια και παλέτα που εμπόδιζαν τη διακίνηση οχημάτων στο Υπόγειο. (η) Ότι η Ράμπα χρησιμοποιείτο και από πεζούς προμηθευτές για την παραχώρηση τιμολογίων από τους προμηθευτές προς την Υπεραγορά στην είσοδο του Υπογείου. (θ) Ότι ο ίδιος γνώριζε ότι η Ράμπα χρησιμοποιείτο και από πεζούς προμηθευτές. (ι) Ότι ήταν καλή η ορατότητα τη συγκεκριμένη ημέρα. (κ) Ότι σε περίπτωση που εξερχόταν με την όπισθεν από το Υπόγειο το μεσαίο καθρεφτάκι καθίστατο ουσιαστικά άχρηστο λόγω της απότομης κλίσης της Ράμπας και της κίνησης με όπισθεν δεν είχε την ορατότητα πίσω από το Όχημα. (λ) Ότι αμέσως πριν το ατύχημα, αφού ο Εναγόμενος 1 είχε παραδώσει τα προϊόντα της Εναγόμενης 2 στο Υπόγειο, επιχείρησε να βγει με την όπισθεν από τη Ράμπα καθότι δεν υπήρχε χώρος για να κάνει επαναστροφή στο Υπόγειο λόγω παρουσίας άλλων οχημάτων.
Επίσης, δεν αποδέχομαι τη θέση του ότι αν όντως χτύπησε τον Ενάγοντα, αυτό έγινε μία φορά καθότι υπό τις περιστάσεις που ο ίδιος περιέγραψε δεν φαίνεται ότι ήταν σε θέση να αντιληφθεί κατά πόσο είχε χτυπήσει είτε μία είτε δύο είτε περισσότερες φορές τον Ενάγοντα.
Περαιτέρω, δεδομένου του ότι αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων ότι ο Εναγόμενος 1 κινείτο στη μέση της Ράμπας και όχι είτε αριστερά είτε δεξιά, ως ζήτημα κοινής λογικής αποδέχομαι και τη θέση του Εναγόμενου 1 ότι σε περίπτωση που ο Ενάγοντας κινείτο είτε δεξιά είτε αριστερά της Ράμπας, ενόσω ήταν πεζός, θα τον είχε δει από τα πλαϊνά καθρεφτάκια του Οχήματος. Σημειώνεται δε ότι δεν έχει προωθηθεί οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί του ότι ο Εναγόμενος 1 εκ προθέσεως χτύπησε τον Ενάγοντα και συνεπώς εάν τον έβλεπε, τεκμαίρεται ότι θα σταματούσε προτού τον χτυπήσει. Συνάγεται ότι ο Ενάγοντας βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος στη μέση της Ράμπας πίσω από το Όχημα.
Τέλος αποδέχομαι τη θέση του ότι η Ράμπα χρησιμοποιείτο για σκοπούς «ευκολίας» από προμηθευτές ως πεζούς. Δεδομένης της απόρριψης της θέσης του Ενάγοντα ότι απαγορευόταν η χρήση εναλλακτικού μέσου πρόσβασης στο Υπόγειο, η επεξήγηση που παρείχε ο Εναγόμενος 1 για χρήση της Ράμπας από πεζούς κρίνεται εύλογη. V. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΟΥΜΕΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ
Πέραν των ευρημάτων του Δικαστηρίου τα οποία εξάγονται από τα μη αμφισβητούμενα γεγονότα (βλ. ενότητα III πιο πάνω) τα πιο κάτω αποτελούν τα ευρήματα του Δικαστηρίου επί των αμφισβητούμενων γεγονότων με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία όπως αυτή έχει κριθεί ως αποδεκτή.
Αμέσως πριν να λάβει χώρα το επίδικο ατύχημα, ο Ενάγων κατέβηκε με το όχημα του μέσω της Ράμπας στον υπόγειο χώρο εκφόρτωσης προϊόντων. Αφού παρέδωσε προϊόντα στον υπόγειο χώρο, ανέβηκε με το όχημα του μέσω της Ράμπας και στάθμευσε στο χώρο στάθμευσης των πελατών της Υπεραγοράς. Ακολούθως, μετέβηκε πεζός και πάλιν μέσω της Ράμπας, σε κάποιο σημείο κοντά στον υπόγειο χώρο για την διευθέτηση κάποιου τιμολόγιου. Αφού τελείωσε και από εκεί, κατευθύνθηκε προς την Ράμπα, πεζός, για να μεταβεί στο όχημα του και να φύγει. Ανεβαίνοντας, περπατούσε στη μέση της Ράμπας με κανονικό ρυθμό (ούτε αργά ούτε γρήγορα) οπότε και κτυπήθηκε από το Όχημα του Εναγόμενου 1, ο οποίος παρέλειψε να αντιληφθεί τον Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας δεν άκουσε το Όχημα του Εναγόμενου
Επίσης, αμέσως πριν το ατύχημα ο Εναγόμενος 1 είχε παραδώσει τα προϊόντα της Εναγόμενης 2 στο Υπόγειο, επιχείρησε να βγει με την όπισθεν από τη Ράμπα καθότι δεν υπήρχε χώρος για να κάνει επαναστροφή στο Υπόγειο, λόγω παρουσίας άλλων οχημάτων. Ο Εναγόμενος 1 κατηύθυνε το Όχημα στη μέση της ράμπας και όχι στα αριστερά ούτε στα δεξιά αυτής με γρήγορη υπό τις περιστάσεις ταχύτητα. Έλεγξε τα καθρεφτάκια του Οχήματος αριστερά και δεξιά αλλά δεν είχε ορατότητα από το μεσαίο καθρεφτάκι.
Το κτύπημα ήταν βίαιο και ο Εναγόμενος 1 έσπρωξε τον Ενάγοντα λίγα μέτρα προς τα πίσω. Ο Ενάγοντας πρόλαβε να σηκωθεί οπότε και ξανακτυπήθηκε αμέσως από το Όχημα του Εναγόμενους 1, δεύτερη φορά. Κάποια υπάλληλος της Υπεραγοράς επ' ονόματι κα Λουκία προειδοποίησε τον Εναγόμενο 1 φωνάζοντας δυνατά ότι χτύπησε κάποιον και τον καλούσε να σταματήσει οπότε και τότε σταμάτησε το Όχημα.
Πρόσβαση στον υπόγειο χώρο μπορούσε να έχει οποιοσδήποτε πεζός, περιλαμβανομένων και των προμηθευτών, μέσω τη κεντρικής εισόδου της Υπεραγοράς. Όμως η Ράμπα χρησιμοποιείτο για σκοπούς ευκολίας από προμηθευτές οι οποίοι συχνά κινούντο πεζοί.
Η Ράμπα είναι απότομη (με κλίση περίπου 35-45 μοίρες) και διπλής κατεύθυνσης, με πλάτος 6 μέτρα περίπου και δεν είχε στροφή. Σε περίπτωση που ο Εναγόμενος 1 εξερχόταν από το Υπόγειο με την όπισθεν ταχύτητα, δεν είχε καθόλου ορατότητα στο πίσω μέρος του Οχήματος από το μεσαίο καθρεφτάκι λόγω της απότομης κλίσης της Ράμπας. Το Όχημα είναι περίπου 1.80 μέτρα σε πλάτος. Η ορατότητα της ημέρας ήταν καλή. Το Υπόγειο δεν ήταν πολύ μεγάλο και γέμιζε εύλογα από οχήματα. Ως εκ τούτου τα οχήματα που κατέβαιναν μέχρι το Υπόγειο με το πρόσωπο και δεν μπορούσαν να κάνουν επαναστροφή, ακολούθως ανέβαιναν από τη Ράμπα με την όπισθεν ταχύτητα για να μπορέσουν να φύγουν. Συχνά επίσης υπήρχαν στοίβες από κιβώτια και παλέτα που εμπόδιζαν τη διακίνηση οχημάτων στο Υπόγειο. Όλα τα πιο πάνω ήταν εις γνώση του Εναγόμενου
Ο Εναγόμενος 1 είχε περίπου 25 χρόνια πείρας ως επαγγελματίας οδηγός πριν το επίδικο ατύχημα. Ο ίδιος γνώριζε ότι η Ράμπα χρησιμοποιείτο συχνά και από πεζούς. Ο Ενάγοντας είχε περίπου 9 χρόνια ως διανομέας πριν το ατύχημα και για 5 χρόνια χρησιμοποιούσε τη Ράμπα.
Επί της Ράμπας δεν υπήρχε πεζοδρόμιο ούτε οποιοσδήποτε ειδικός χώρος για τη διέλευση των πεζών. Το «πεζούλι» στο οποίο αναφέρθηκε ο Εναγόμενος 1 «διακόπτεται» από κολώνες και κάποιος περπατώντας εκεί ήταν εύκολο να σκοντάψει. Το γεγονός ότι τη Ράμπα χρησιμοποιούσαν και πεζοί προμηθευτές για την παραχώρηση τιμολογίων από τους προμηθευτές προς την Υπεραγορά στην είσοδο του Υπογείου ήταν σε γνώση του Εναγόμενου
VI. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ
Η βάση αγωγής εδράζεται στο αστικό αδίκημα της αμέλειας που καθορίζεται στο άρθρο 51 του Κεφ. 148 καθότι λόγω της αμελούς οδήγησης του Εναγόμενου 1 προκλήθηκε το δυστύχημα και ο Ενάγοντας τραυματίστηκε σοβαρά και υπέστη ζημιές. Από την έκθεση απαίτησης προκύπτει επίσης ότι ο Ενάγοντας βασίζει την αξίωση του σε «παράβαση των εκ του Νόμου και/ή Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων αυτού».
Σχετικά με την τελευταία αιτία αγωγής διαπιστώνεται ότι αυτή δεν δικογραφείται επαρκώς. Το Δικαστήριο υιοθετεί το ακόλουθο απόσπασμά από την πρωτόδικη απόφαση στην Χατζημάρκου ν. Cyprus Popular Public Co Ltd, πρώην Marfin Popular Bank Co Ltd κ.ά. Αρ. Αγ. 7022/12, 4.12.20, υπό τον Έντιμο Χ. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ. (η έμφαση είναι του Δικαστηρίου): «Σε αρκετές αποφάσεις, με πιο πρόσφατη τη Λέντζας ν. Laos Bros Ltd, Πολ. Εφ. 140/11, ημερ. 22.12.16, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε εμφαντικά πως το αστικό αδίκημα της αμέλειας είναι διαφορετικό από τη θεμελίωση της παράβασης νόμιμου καθήκοντος (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Κωστάκη κ.α.

(2008), 1(Α) Α.Α.Δ. 432, Μ. Σ. Ιακωβίδης και Σία Λτδ κ.ά. ν. Γενικού Εισαγγελέα, Πολ. Εφ. 378/09 κ.α. ημερ. 10.7.15). Όπως έχει λεχθεί, η αξίωση για αποζημιώσεις λόγω παράβασης νομίμων καθηκόντων αποτελεί θεραπεία του Κοινοδικαίου και δεν πρέπει να συγχύζεται ή να αναμειγνύεται με την αξίωση αποζημιώσεων για αμέλεια, έστω και αν κάποια συγκεκριμένη ζημιά είναι δυνατό να προέλθει είτε από συμπεριφορά που συνάδει με συνήθη αμέλεια είτε από συμπεριφορά που ισοδυναμεί με διάρρηξη νόμιμου καθήκοντος. Για αυτό και η ορθή δικογράφηση απαιτεί ξεχωριστή καταγραφή των δύο αγώγιμων δικαιωμάτων και περαιτέρω απαιτείται ιδιαίτερη δικογράφηση των λεπτομερειών που αφορούν σε παράβαση νομίμων καθηκόντων (Bullen and Leak "Precedents of Pleadings", 12η έκδοση, σελ. 59, Annual Practice 1958, σελ. 468). Όπως διαπιστώνεται, στην παρούσα περίπτωση υπήρξε δεόντως χωριστή δικογράφηση και διάκριση των λεπτομερειών αμέλειας αφενός και αυτών της παράβασης καθηκόντων αφετέρου, ενώ υπήρξε και εξειδίκευση των κανόνων που κατ' ισχυρισμόν στοιχειοθετούν παράβαση νόμιμου καθήκοντος, όπως επιτάσσει η πιο πάνω νομολογία»

Στην παρούσα περίπτωση δεν υπάρχει χωριστή δικογράφηση για παραβίαση νόμιμου καθήκοντος. Στις λεπτομέρειες που παρέχονται δεν υπάρχει ούτε αναφορά σε ποια νομοθεσία ερείδεται η κατ' ισχυρισμό παράβαση. Όμως για σκοπούς δικογράφησης παραβίασης νόμιμου καθήκοντος επιβάλλεται αναφορά στη συγκεκριμένη νομοθεσία δυνάμει της οποίας, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς ενάγοντα, δημιουργείτο το νόμιμο καθήκον έναντί του και το οποίο ο εναγόμενος παράβηκε (βλ. σχετικά παραδείγματα Bullen & Leake & Jacob's "Precedents of Pleadings", Sweet & Maxwell, 18η έκδοση, σελ. 460, ενότητα 81-Χ2). Αυτό κατ' εξαίρεση του γενικού κανόνα ότι απαγορεύεται η αναφορά σε νομοθεσία επί των δικογράφων, ούτως ώστε η πλευρά του εναγόμενου να γνωρίζει και λαμβάνει επαρκή ειδοποίηση αναφορικά με το περιεχόμενο και το εύρος της απαίτησης του ενάγοντα.
Υπό το φως των πιο πάνω, το άρθρο 8 του περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Νόμου του 1972 (Ν.86/72) που παρέθεσε ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον Ενάγοντα στα πλαίσια της αγόρευσης του, στην απουσία σχετικής επαρκούς δικογράφησης κατά τον πιο πάνω τρόπο, δεν δύναται να αποτελέσει βάση για την προώθηση της απαίτηση του σε βάρος των Εναγόμενων.
Στρεφόμενη στο αστικό αδίκημα της αμέλειας, αυτό ορίζεται από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, το οποίο αποτελεί κωδικοποίηση των αρχών του κοινοδικαίου (Στρατμάρκο Λτδ ν. Πέτρου Μιχαήλ

(1989)1 ΑΑΔ 453). Η νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου αναφορικά με την εφαρμογή του Άρθρου 51, Κεφ.148 σε περιπτώσεις τροχαίων αδικημάτων είναι πλούσια με τις πράξεις ή παραλείψεις του οδηγού να κρίνονται με βάση το επίπεδο του «μέσου συνετού οδηγού».[7] Επομένως, ο Ενάγοντας θα πρέπει να αποδείξει ότι Εναγόμενος 1 (α) τέλεσε πράξη την οποία υπό τις περιστάσεις ένας λογικός συνετός οδηγός δεν θα τελούσε ή παρέλειψε να τελέσει πράξη που ένας τέτοιος οδηγός θα οδηγούσε και (β) υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις να μην επιδείξει αμέλεια. 81. Αναφορικά με το δεύτερο σκέλος στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Μαρίας Αλεξάνδρου κ.ά. ν. Άντρης Σωτηρίου Λεβέντη κ.ά.

(1996)1 ΑΑΔ 420, αναγνωρίστηκε ότι το καθήκον οδηγού «γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο τη λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειας τους».[8] Κατ' ακολουθίαν, ο Ενάγοντας και ο Εναγόμενος 1 ως χρήστες της Ράμπας υπείχαν καθήκον ο ένας απέναντι στον άλλον για την προστασία της ασφάλειας τους. 82. Αναφορικά με το πρώτο σκέλος, η έννοια της αμέλειας αποτελεί ζήτημα πραγματικών γεγονότων τα οποία θα πρέπει να εξακριβωθούν υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε περίπτωσης και συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.ά.

(1991)1 ΑΔΑ 457). Το κριτήριο για τον καθορισμό αμέλειας δεν συναρτάται με τους υποκειμενικούς παράγοντες που προσδιορίζουν τις δυνατότητες του οδηγού για επιμελή οδήγηση αλλά κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο από εύλογα προβλεπτούς κινδύνους (βλ. Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., Π.Ε. 333/09 12.2.14, Παλαιομυλίτης ν. Τροχαίας

(1996)2 ΑΑΔ 300 και εκεί αναφερόμενες αυθεντίες και Αλεξάνδρου (ανωτέρω)). Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην Αριστείδου ν. Πολυδώρου Π.Ε. 346/10 15.1.2016, ECLI:CY:AD:2016:A16: «Ο Εναγόμενος θα πρέπει να έχει συμπεριφερθεί και θα πρέπει να έχει επιδείξει προσοχή και φροντίδα χαμηλότερου επιπέδου, υπό τις περιστάσεις, από το επίπεδο που αναμένεται από έναν λογικό, συνετό, ικανό και έμπειρο οδηγό. Το μέτρο δεν είναι εκείνο του τέλειου οδηγού, αλλά του λογικού, συνετού και ικανού οδηγού.» 83. Αναφορικά με το θέμα ευθύνης, σημειώνεται ότι για να δικαιούται ο Ενάγοντες στις αξιούμενες αποζημιώσεις θα πρέπει εκτός από την διάπραξη αμέλειας από τον Εναγόμενο 1, να αποδείξει και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ του εν λόγω αστικού αδικήματος και της προκληθείσας ζημίας, δηλαδή να αποδείξει με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων πώς το αστικό αδίκημα προκάλεσε ή ουσιαστικά συνέδραμε στην προκληθείσα ζημιά του (βλ. Παρασκευαϊδης ν. Συμεωνίδης και Υιοί Λτδ

(1994)1 ΑΑΔ 560). 84. Εάν αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του Εναγόμενου 1 σύμφωνα με τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές, τότε το Δικαστήριο, εφόσον εγείρεται το ζήτημα, όπως στην παρούσα περίπτωση, εξετάζει με βάση του άρθρο 57 του Κεφ. 148 εάν ο Ενάγοντας έχει συντρέχουσα αμέλεια. Εφαρμόζοντας τις ίδιες αρχές ως προς την αιτιώδη συνάφεια, αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ εναγόμενων, από τη μια, και ενάγοντα, από την άλλη, και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα (βλ. κατ' αναλογίαν Μαυρίδης ν. Dharaghji

(1990)1 AAΔ 1013). Σχετική για την ευθύνη πεζών είναι η Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., Π.Ε. 333/09 12.2.14 όπου αναφέρθηκε χαρακτηριστικά ότι το δικαίωμα του πεζού στη χρήση δρόμου είναι το ίδιο με εκείνο του οδηγού μηχανοκινήτου οχήματος και ο βαθμός της απαιτούμενης προσοχή όπου αναμένεται από πεζό είναι εκείνη του μέσου λογικού ανθρώπου. 85. Ο καταμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες· το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness) κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημιάς η οποία προκύπτει (causative potency) (Βλ. Χαριλάου ν. Νικολάου

(2003)1 ΑΑΔ 1460, Αλεξάνδρου κ.ά. ν. Λεβέντης κ.ά.

(1996)1 Α.Α.Δ. 420, Μαυρίδης ν. Dharaghji

(1990)1 Α.Α.Δ. 1013, Χαραλάμπους ν. Στυλιανού

(1991)1 Α.Α.Δ. 284, Βελάρης ν. Ηροδότου

(1991)1 Α.Α.Δ. 881, Γεωργίου ν. Παναγιωτίδη κ.ά.

(1994)1 Α.Α.Δ. 80, Bullows v. Νεοφύτου κ.ά.

(1994)1 Α.Α.Δ. 41 και Νικολάου κ.ά. ν. Γεωργίου

(1993)1 Α.Α.Δ. 938). Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνιά του μέσου συνετού πολίτη (βλ. Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 178, Βελάρης (ανωτέρω), Charalambous v. Kassapis

(1988)1 C.L.R. 25 και Polycarpou v. Adamou

(1989)1 C.L.R. 727).

Σε περίπτωση που καταλογιστεί ποσοστό ευθύνης στον Εναγόμενο 1 τότε το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσο δικαιολογείται και η επιδίκαση αποζημιώσεων στη βάση των αρχών της εκ προστήσεως ευθύνης έναντι της Εναγόμενης
Σύμφωνα με το άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, ο κύριος (εδώ η Εναγόμενη 2) ευθύνεται για κάθε πράξη που τελέστηκε από τον υπηρέτη του (εδώ ο Εναγόμενος 1) η οποία τελέστηκε από τον υπηρέτη κατά την απασχόληση του, δηλαδή, υπό την ιδιότητα του ως υπηρέτη και ενόσω εκτελούσε τα συνήθη και παρεμπτίπτοντα με την απασχόληση του καθήκοντα. Στην υπό εξέταση περίπτωση αποτελεί κοινώς αποδεχτό γεγονός ότι ο Εναγόμενος 1 είναι υπάλληλος της Εναγόμενης 2, ότι το Όχημα ήταν ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2 και ότι ο Εναγόμενος 1 ενεργούσε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Επίσης, η όλη μαρτυρία του ΜΥ1 αποκαλύπτει ότι ο ίδιος εκτελούσε εργασιακά του καθήκοντα κατά τον ουσιώδη χρόνου του ατυχήματος. Συνεπεία τούτου, πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία εκ προστήσεως ευθύνης σε βάρος της Εναγόμενης 2 σε περίπτωση που κριθεί ότι ο Εναγόμενος 1 ήταν αμελής προκαλώντας ζημιά στον Ενάγοντα (βλ. Ποταμίτης κ.ά. ν. Έλενας Ιωάννου δια του Πλησιέστερου Φίλου Αυτής Ανδρέα Ιωάννου

(1992)1 ΑΑΔ 479 και Αντωνίτσας Φιλίππου κ.ά. ν. Νίκου Παναγή

(2000)1 ΑΑΔ 1275). VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ

Με βάση το πιο πάνω πραγματικό υπόβαθρο προκύπτει ότι στην υπό εξέταση περίπτωση ο Εναγόμενος 1 είχε εις γνώση του επαρκή και ικανά στοιχεία ώστε να γνωρίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο επέλεξε να κινηθεί επί της Ράμπας εγκυμονούσε κινδύνους για την ασφάλεια άλλων προσώπων, περιλαμβανομένων και πεζών, που τη χρησιμοποιήσαν. Τα στοιχεία αυτά καθιστούσαν τους κίνδυνους για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούσαν τη Ράμπα εύλογα προβλεπτούς.
Το πρώτο στοιχείο που ήταν εις γνώση του, είναι ότι υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να μην ήταν σε θέση να προβεί σε επαναστροφή εντός του Υπογείου λόγω της ύπαρξης άλλων οχημάτων ή κιβωτίων εμπορευμάτων, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να εξέλθει του Υπόγειου μέσω της Ράμπας με την όπισθεν.
Το δεύτερο στοιχείο που ήταν εις γνώση του είναι ότι η κλίση της Ράμπας ήταν τόσο απότομη που εξερχόμενος με την όπισθεν, η ορατότητα του περιορίζετο αποκλειστικά στα δύο πλαϊνά καθρεφτάκια του Οχήματος με το μεσαίο καθρεφτάκι να καθίσταται, όπως ο ίδιος ανέφερε, «ουσιαστικά άχρηστο». Επομένως, με την ενέργεια του αυτή δημιουργείτο τυφλό σημείο στο πίσω μέρος του Οχήματος.
Το τρίτο στοιχείο που ήταν εις γνώση του είναι ότι η Ράμπα χρησιμοποιείτο, έστω και για σκοπούς «ευκολίας», όπως ανέφερε, πολύ συχνά και από πεζούς.
Το τέταρτο στοιχείο που ήταν εις γνώση του είναι ότι επί της Ράμπας δεν υπήρχε καμία πινακίδα για απαγόρευση χρήσης της από πεζούς και κανένας ειδικός ασφαλής χώρος για πεζούς.
Το πέμπτο στοιχείο που ήταν εις γνώση του είναι ακόμα και εάν κάποιος πεζός επέλεγε να χρησιμοποιήσει το υπερυψωμένο «πεζούλι» επειδή αυτό διακόπτετο από κολώνες, κάποιος μπορούσε να σκοντάψει εκεί.
Όλα τα πιο πάνω γεγονότα από μόνα τους καθιστούσαν τις πιο κάτω ενέργειες και παραλείψεις του Εναγόμενου 1 επικίνδυνες για την ασφάλεια των πεζών που βρισκόταν επί της Ράμπας: (α) Η επιλογή του να εισέλθει με το πρόσωπο στη Ράμπα και όχι με την όπισθεν, ώστε να μπορεί να εξέλθει με το πρόσωπο και να έχει επαρκή ορατότητα επί της Ράμπας. Με την ενέργεια του αυτή περιόρισε δραματικά την ορατότητα του δημιουργώντας μάλιστα τυφλό σημείο στο πίσω μέρος του Οχήματος σύμφωνα με την πορεία που ακολουθούσε. (β) Να παραλείψει λάβει οιαδήποτε άλλα μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι δεν βρισκόταν στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου οποιοσδήποτε πεζός, εφόσον το μεσαίο καθρεφτάκι του κατέστη «ουσιαστικά άχρηστο».
Το επικίνδυνο των πιο πάνω ενεργειών και παραλείψεων οι οποίες και προκάλεσαν το επίδικο ατύχημα προκύπτει και από την απάντηση του ιδίου όπου ανέφερε ότι η έγκαιρη παρέμβαση του τρίτου προσώπου που βρισκόταν εκεί, της κας Λουκίας, «(ε)ίναι η αιτία που δεν τον τσίλισα τέλεια. Αφού δεν τον είδα μες στη μέση της ράμπας»[9]
Η δε θέση του ότι οι πεζοί μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το «πεζούλι» δεν κρίνεται ικανοποιητική εφόσον όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 9 το εν λόγω «πεζούλι» σε καμία περίπτωση μπορεί να θεωρηθεί ως ασφαλής τρόπος διέλευσης πεζών επί της Ράμπας, γεγονός που ο ίδιος πολύ καλά γνώριζε δεδομένης και της αποδοχής του κατά την αντεξέταση ότι οποιοσδήποτε μπορεί να σκοντάψει. Ούτε η θέση του ότι είναι «πιο ασφαλές» από τη Ράμπα κρίνεται ικανοποιητική για σκοπούς μη απόδοσης ευθύνης σε βάρος του, με βάση τις περιστάσεις της υπόθεσης ως εκτέθηκαν πιο πάνω.
Επειδή λοιπόν όλα τα πιο πάνω στοιχεία ήταν σε γνώση του, από τις πιο πάνω πράξεις και παραλείψεις του Εναγόμενους 1 εύλογα και αβίαστα στοιχειοθετείται, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας έναντι του Ενάγοντα ως χρήστη της Ράμπας.
Προκύπτει επίσης ότι οι ως άνω πράξεις και παραλείψεις του Εναγόμενου 1 προκάλεσαν το ατύχημα αλλά και κατ' επέκταση ζημιά στον Εναγόμενο 1 εφόσον από τα πιο πάνω στοιχεία και γεγονότα εύλογα προκύπτει ότι εάν προέβαινε σε αντίθετες ενέργειες θα τον έβλεπε και δεν θα τον χτυπούσε με το Όχημα. Για παράδειγμα, εάν κατεύθυνε το Όχημα με το πρόσωπο στη ανηφορική πορεία θα απέφευγε το επίδικο ατύχημα. Τούτο προκύπτει και από τη θέση του ως προς την παρέμβαση της κας Λουκίας (βλ. παρ. 94 πιο πάνω). Ενισχύεται και από το πιο κάτω απόσπασμα στα πλαίσια της αντεξέτασης του: «Ε. Δεν θα ήταν πιο σωστά, πιο ασφαλές να έρτετε με πισινή στη ράμπα να εκφορτώσετε πιο εύκολα και μετά να την ανεβείτε με πλήρως πεδίο μπροστά σας; Α. Πολλές φορές με όπισθεν άλλες φορές με τα μούτρα. Είναι ανάλογα πού θα κάμεις, έχω τα εμπορεύματα που πρέπει να κατεβούν από πού είναι στη δεξιά να κατέβω όπισθεν αν είναι στην αριστερή . είχαμε την ευχέρεια - Ε. Να σας πω γιατί ρωτώ, εσείς ο ίδιος παραδέχεστε ότι χρησιμοποιήτουν και από πεζούς ότι και κάποια φορά τη χρησιμοποιήσατε και εσείς ο ίδιος; Α. Ναι Ε. Άρα δεν έπρεπε να ήσουν διπλά προσεκτικός, μάλλον που έβγαινες μια ράμπα να λάβεις όλα τα δέοντα μέτρα, αφού γνώριζες ότι κυκλοφορούσαν πεζοί; Α. Δεν ήμουν διπλά προσεκτικός, ήμουν πενταπλά προσεκτικός. Είναι ένα άτομο που είναι μες στη μέση του αυτοκινήτου είναι δύσκολο να τον δεις, αυτό μπορείτε να το αντιληφθείτε;»[10]
Για το ζήτημα της απόδειξης του του ύψους της ζημιάς του Ενάγοντα, θα απασχοληθώ κατωτέρω.
Στρέφομαι τώρα στο κατά πόσο θα μπορούσε να καταλογιστεί, ως ζήτημα ευθύνης, συντρέχουσα αμέλεια και στον Ενάγοντα.
Από τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου και από την πείρα του στη χρήση της Ράμπας αλλά και από το γεγονός ότι και ο ίδιος κινήθηκε κατά τον τρόπο αυτό, προκύπτει ότι ο Ενάγοντας γνώριζε ότι η Ράμπα χρησιμοποιείτο από οχήματα που μετέφεραν εμπορεύματα. Επίσης από τη μαρτυρία του προκύπτει ότι ο ίδιος γνώριζε ότι δεν υπήρχε ασφαλής χώρος διέλευσης πεζών επί αυτής. Εντούτοις: (α) Παρέλειψε να χρησιμοποιήσει το όχημα του για να μεταβεί στο Υπόγειο για τη διευθέτηση του τιμολογίου που επιθυμούσε, και επέλεξε να κατευθυνθεί πεζός από την Ράμπα, και (β) παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τον εναλλακτικό τρόπο πρόσβασης στο Υπόγειο μέσω της κυρίως εισόδου της Υπεραγοράς κατά τρόπο που θα διασφάλιζε την ασφάλεια του ιδίου ως πεζός.
Με τις πιο πάνω πράξεις και παραλείψεις του Ενάγοντα, ο Ενάγοντας επέλεξε την πιο επικίνδυνη για την δική ασφάλεια του οδό, για σκοπούς πρόσβασης στον Υπόγειο χώρο, γεγονός που συνέτεινε ουσιωδώς στην πρόκληση του επίδικου ατυχήματος και κατ' επέκταση στην πρόκληση ζημιάς του. Το επικίνδυνο της ενέργειας του να χρησιμοποιήσει πεζός τη Ράμπα με βάση τα πιο πάνω δεδομένα, προκύπτει και από τη θέση του ιδίου κατά την αντεξέταση του ότι με τον τρόπο που ο ίδιος κινήθηκε «εγώ δεν έβλεπα. Αν ήταν κατεβαίνοντας ήταν να αποφύγω.»[11]
Όπως λέχθηκε στην Χαριλάου ν. Νικολάου

(2003)1 ΑΑΔ 1460 με παραπομπή στις Αλεξάνρου κ.ά. ν. Λεβέντης κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 420 και Ιορδάνου κ.ά. ν. Κυριάκου κ.ά.

(1996)1 ΑΑΔ 1364 η αμέλεια του οδηγού αυτοκινήτου έχει δυνητικά μεγαλύτερες επιπτώσεις από την αμέλεια ενός πεζού ή ενός ποδηλατιστή. Ενώ η ευθύνη του οδηγού αυτοκινήτου και του πεζού μπορεί να είναι ίση σε έκταση, η δυνατότητα πρόκλησης ζημιάς είναι πολύ μεγαλύτερη στην περίπτωση του αυτοκινητιστή.

Υπό το φως όλων των πιο πάνω νομικών αρχών και υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης κρίνεται εύλογο όπως καταλογιστεί ποσοστό ευθύνης στον Ενάγοντα κατά 20%. XIII. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ
Ο Ενάγοντας (ΜΕ1) επίσης κατέθεσε για τους τραυματισμούς του, τον πόνο και ταλαιπωρία, τη μείωση ανέσεων και απολαύσεων ζωής και ειδικές ζημιές που υπέστη συνεπεία του ατυχήματος. Για τον Ενάγοντα κατέθεσε και ο ιατρός που τον παρακολούθησε, ο Δρ. Ιωάννου (ΜΕ2). Για την πλευρά των Εναγόμενων δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία για τα πιο πάνω θέματα με την πλευρά των Εναγόμενων να περιορίζεται σε αντεξέταση των πιο πάνω μαρτύρων. Μαρτυρία ΜΕ1
Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι αμέσως μετά το ατύχημα, μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε ιδιωτική κλινική, στη Λάρνακα, όπου και του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες και υπεβλήθηκε σε ιατρικές εξετάσεις. Εκεί του διενεργήθηκε υπέρηχος στην κοιλία για τυχόν εσωτερική αιμορραγία, χωρίς να βρεθεί κάτι τέτοιο. Κατέθεσε ως τεκμήριο 1 ιατρικό πιστοποιητικό από το ακτινολογικό τμήμα της κλινικής St. Raphael Private Hospital με ημερομηνία 4/9/
Επειδή όμως πονούσε πολύ και είχε ενοχλήσεις, επισκέφθηκε τον Δρ. Νίκο Ιωάννου, Ειδικό Ορθοπεδικό, και ο οποίος, αφού τον εξέτασε, του έγραψε συνταγή για αναλγητική και αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή και του συνέστησε φυσιοθεραπευτική αγωγή. Κατέθεσε ως τεκμήριο 2 και την εν λόγω φαρμακευτική αγωγή με ημερομηνία 8.9.
Συνεπεία των ανωτέρω αναφερόμενων τραυματισμών του και λόγω του πόνου και της επίμονης συμπτωματολογίας που είχε, παρέμεινε εκτός εργασίας με αναρρωτική άδεια, σύμφωνα με τη σύσταση του ως άνω ιατρού, από τις 4/9/2014 μέχρι και τις 23/11/2014, ήτοι για χρονική διάρκεια σχεδόν 3 μηνών. Παρουσίασε στο Δικαστήριο αντίγραφα των σχετικών αδειών ασθενείας ως Δέσμη Τεκμηρίων 3: (α) από 04/09/2014 μέχρι 06/09/2014, (β) από 07/09/2014 μέχρι 27/09/2014, (γ) από 27/09/2014 μέχρι 11/10/2014, (δ) από 11/10/2014 μέχρι 31/10/2014 και (ε) από 15/11/2014 μέχρι 23/11/
Η πρώτη άδεια ασθενείας δόθηκε από την ως άνω αναφερόμενη ιδιωτική κλινική στη Λάρνακα και οι υπόλοιπες από τον Δρ. Ιωάννου.
Ανέφερε ότι στη βάση των ιατρικών εξετάσεων διαγνώστηκε με βαριά θλάση / κάκωση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, έντονο μυϊκό σπασμό της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, βαριά θλάση / κάκωση της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, έντονο μυϊκό σπασμό της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, άλγος και ευαισθησία στις κινήσεις της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και δυσκαμψία στις κινήσεις της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Διαγνώστηκε επίσης με περιορισμό κινήσεων της κάμψης και στροφής του κορμού και θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, τραύμα / κάκωση στην κοιλιακή χώρα, άλγος και ευαισθησία στην κοιλιακή χώρα, θλαστικά τραύματα στους μηρούς, αιματώματα και άλγος στους μηρούς, εγκεφαλική διάσειση μεταδιασεισικό συνδρόμου, στιγμιαία απώλεια μνήμης, έντονες ζαλάδες και πονοκεφάλους, δυσφορία και δυσκινησία.
Περαιτέρω, ανέπτυξε μεταδιασεισικό σύνδρομο, με αποτέλεσμα να υποφέρει από έντονες ζαλάδες και πονοκεφάλους για αρκετό διάστημα μετά το δυστύχημα.
Επιπρόσθετα, υπέφερε από έντονο άλγος στη θωρακική και οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, στην κοιλιά και στους μηρούς. Οι κινήσεις του κορμού, θώρακος και οσφύος ήταν περιορισμένες, ευαίσθητες και υπέφερε από άλγος, δυσφορία και δυσκινησία.
Προς υποστήριξη των πιο πάνω θέσεων του κατέθεσε ως Τεκμήριο 4 ιατρική γνωμάτευση του Δρ. Ιωάννου, με ημερομηνία 3.2.2015, που τον παρακολουθούσε όλο αυτό το διάστημα, με το οποίο επιβεβαιώνονται τα πιο πάνω.
Περαιτέρω, ανέφερε ότι συνεπεία του δυστυχήματος, δυσκολευόταν να αυτοεξυπηρετηθεί με αποτέλεσμα να χρειάζεται βοήθεια από τρίτα άτομα όταν έπρεπε να κινήσει το σώμα του. Επίσης, αδυνατούσε να ανυψώσει και να μετακινήσει βαριά αντικείμενα, αντιμετώπιζε δυσκολίες στον ύπνο λόγω έντονου πόνου και ζαλάδων και αδυνατούσε να οδηγήσει το αυτοκίνητό του με αποτέλεσμα να υποχρεώνεται σε φιλικά και συγγενικά πρόσωπα για τις μετακινήσεις του. Για πολλούς μήνες υπόφερε από συχνούς πόνους και δυσκαμψία στο θώρακα και οσφύ, πονοκεφάλους και ζάλη, εύκολη κούραση, ιδιαίτερα μετά από παρατεταμένο βάδισμα, ορθοστασία, κοπιώδη εργασία και κατά την οδήγηση.
Επίσης, έχρηζε φυσιοθεραπευτικής αγωγής. Ανέφερε ότι οι πόνοι στην μέση του κυρίως ήταν αφόρητοι και μετά από 1.5 μήνα μετά το δυστύχημα κατάφερε να σηκωθεί σιγά σιγά από το κρεβάτι, αφού ήταν συνέχεια ξαπλωμένος.
Ένεκα των τραυματισμών του, υπέστη μείωση και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής του με αποτέλεσμα να στερηθεί τις απολαύσεις της ζωής που απολάμβανε προ του ατυχήματος, καθότι αναγκάστηκε να περιοριστεί στο σπίτι, να περιορίσει τις κοινωνικές εμφανίσεις και τις ασχολίες που του χάριζαν ευεξία και ευχαρίστηση όπως την άθληση, το τρέξιμο και το τένις. Ταλαιπωρήθηκε σε μέγιστο βαθμό καθότι δεν μπορούσε να περάσει ποιοτικό χρόνο αλλά ούτε και να βοηθήσει τη σύζυγο του με τις ανάγκες της νεογέννητης τότε κόρης του. Επίσης έχει και έναν υιό, ο οποίος τον ουσιώδη χρόνο που ήταν κλινήρεις ήταν 8 χρονών και λόγω της κατάστασης της υγείας του δεν μπορούσε να παίξει μαζί του ή να περάσει ποιοτικό χρόνο μαζί του ως πατέρας. Αυτό ιδιαίτερα του στοίχησε πολύ ψυχολογικά και ήταν πολύ στεναχωρημένος και αγχωμένος.
Για πολλούς μήνες μετά το δυστύχημα υπόφερε από συχνές κρίσεις έντονων πόνων και ταλαιπωρίας, θωρακαλγίας, οσφυαλγίας, δυσκαμψίας και δυσφορίας, ιδιαίτερα στις εναλλαγές των καιρικών συνθηκών και μετά από κόπωση. Κατά τη διάρκεια των εξάρσεων των συμπτωμάτων αυτών, έπρεπε να ξεκουράζεται και να κάνει χρήση αναλγητικών.
Παράλληλα, όπως του είχε αναφέρει και ο ιατρός του, οι αναφερόμενοι τραυματισμοί του ενδέχετο να επιταχύνουν την πρόκληση εκφυλιστικών αλλοιώσεων και την ανάπτυξη μελλοντικής οστεοαρθρίτιδας με σοβαρές συνέπειες στην υγεία του. Αυτό και μόνο μου προκαλεί άγχος και στεναχώρια.
Πριν το ατύχημα, εργαζόταν ως οδηγός αυτοκινήτου με καθήκοντα μεταφοράς, εκφόρτωσης και τοποθέτησης κιβωτίων με γάλα. Οι τραυματισμοί που υπέστηκε προκάλεσαν μείωση της ικανότητας του προς εκτέλεση των καθηκόντων του αφού δυσκολευόταν στο σήκωμα, στη μεταφορά και στην τοποθέτηση των κιβωτίων, κινήσεις οι οποίες ελκύουν πόνο. Περαιτέρω, λόγω των τραυματισμών του, οι πολλές ώρες οδήγησης του προκαλούσαν δυσφορία, εύκολη κούραση και πονοκεφάλους. Αποτέλεσμα των τραυματισμών του ήταν η μείωση της αποδοτικότητας του στην εργασία του με συνέπεια την δημιουργία ψυχολογικής δυσφορίας.
Οι τραυματισμοί του επηρέαζαν και επηρεάζουν την καθημερινότητα, τη λειτουργικότητα και την ψυχική και σωματική του υγεία. Πριν του ατύχημα ήταν δραστήριος και του άρεσε πολύ το περπάτημα και η γυμναστική.
Εκτός από τον πόνο και την ταλαιπωρία, υπέστηκε και οικονομική ζημιά συνολικού ύψους €
Προς τούτο παρουσίασε τα ακόλουθα ως Τεκμήρια: (α) ως Δέσμη Τεκμηρίων 5 αποδείξης είσπραξης από την ιδιωτική κλινική στη Λάρνακα που επισκέφθηκε την ημέρα του ατυχήματος, για το συνολικό ποσό των €
(β) ως Δέσμη Τεκμηρίων 6 αποδείξεις είσπραξης από τον Δρ. Ιωάννου, για το συνολικό ποσό των €510, ως ακολούθως: i. Απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 08/09/2014 για €50,00, ii. Απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 15/9/14 για €50,00, iii. Απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 26/9/14 για €50,00, iv. Απόδειξη είσπραξής ημερομηνίας 10/10/14 για €50,00, v. Απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 12/11/14 για €50,00, vi. Απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 29/1/15 για €60,00, vii. Απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 29/1/15 για €200,
(γ) ως Δέσμη Τεκμηρίων 7 έξοδα αγοράς φαρμάκων για το συνολικό ποσό των €73,49 (και όχι των €90 όπως αναφέρει στην παρ.25(γ) του Εγγράφου 'Α), ως ακολούθως: i. Απόδειξη αγοράς φαρμάκων ημερομηνίας 6/9/14 για το συνολικό ποσό των, €18,60 ii. Απόδειξη αγοράς φαρμάκων ημερομηνίας 8/9/14 για το συνολικό ποσό των €27,92 iii. Απόδειξη αγοράς φαρμάκων ημερομηνίας 16/10/14 για το συνολικό ποσό των €26,
Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος ένοιωσε πόνο αλλά περισσότερο πόνο ένοιωσε όταν μετέβηκε στην ιδιωτική κλινικής της Λάρνακας. Ένοιωσε επίσης ζαλάδα. Σε ερώτηση εάν κάλεσε ασθενοφόρο όταν χτύπησε, απάντησε ότι στην κλινική τον μετέφερε μια κοπέλα που εργαζόταν στην Υπεραγορά. Στην κλινική του είπαν ότι έπαθε βαριά θλάση. Ανέφερε επίσης ότι φυσιοθεραπείες έκανε στον ίδιο τον Δρ. Ιωάννου και σε ερώτηση για ποιον λόγο ο Δρ. Ιωάννου δεν κατέγραψε το γεγονός αυτό απάντησε «δεν γνωρίζω» ενώ σε ερώτηση πόσες φυσιοθεραπείες έκανε απάντησε «δεν θυμάμαι». Σε ερώτηση για πόσο χρονικό διάστημα έπαιρνε χάπια απάντησε σχεδόν για όλο το χρονικό διάστημα που ήταν στο σπίτι, μετά έπαιρνε και Panadol όποτε ένοιωθε πόνο, ζαλάδες και άγχος.
Ανέφερε ότι τους 3 μήνες που ήταν με άδεια ασθενείας δεν μπορούσε να κάνει τίποτε. Σε υποβολή του ότι ο τραυματισμός του ήταν ήπιος τον παρέπεμψε στο ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Ιωάννου, Τεκμήριο
Κατά τα λοιπά, επανέλαβε τα όσα ανέφερε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του παρέχοντας περαιτέρω διευκρινίσεις αναφέροντας περαιτέρω ότι δεν μπορεί να κάνει πλέον χειρωνακτική εργασία και ότι σήμερα εργάζεται ως υπεύθυνος εστιατορίου όπου «διευθύνει». Μαρτυρία ΜΕ2
Για των θέμα των σωματικών βλαβών του Ενάγοντα κατέθεσε και ο ιατρός Δρ. Νίκος Ιωάννου, Ειδικός Ορθοπεδικός. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ανέφερε ότι ασκεί ιδιωτικά τη χειρουργική από τις αρχές του έτους 1969 μέχρι σήμερα. Ανέφερε ότι γνώρισε το Ενάγοντα όταν προσήλθε στις 8/9/2014 στο ιατρείο του για εξέταση κατόπιν τραυματισμού του σε τροχαίο ατύχημα. Ανέφερε ότι όταν ο Ενάγοντας προσήλθε στο ιατρείο του παραπονείτο για έντονο πόνο στη θωρακική της σπονδυλικής στήλης με επέκταση εκατέρωθεν της οσφυϊκής μοίρας, για πόνο στους μηρούς και την κοιλιά. Ανέφερε ότι ο ίδιος συμπέρανε απώλεια συνείδησης, είχε κάπως σύγχυση κατά την ώρα του ατυχήματος και κατά την εξέταση και επειδή παραπονείτο για ζάλη και πονοκέφαλο και αφού αποκλείστηκαν άλλα ζωτικά σημεία, κατέστησε το συμπέρασμα ότι υπέστη εγκεφαλική βλάβη.
Επισήμανε ότι ο ίδιος συνέταξε το Τεκμήριο 4, ιατρικό πιστοποιητικό που αφορά τον Ενάγοντα.
Αναγνώρισε το τεκμήριο 2 ως δική του συνταγογράφηση και επεξήγησε ότι το ένα χάπι είναι αναλγητικό, δηλαδή παύει τον πόνο και κατόπιν είναι μια άλλη κρέμα για να χρησιμοποιηθεί για μαλάξεις στους μεγάλους σπασμούς των μυών. Ανέφερε ότι είναι βάσει της συμπτωματολογίας που χορήγησε την εν λόγω συνταγή αλλά και της διάγνωσης επειδή τα συμπτώματα οδηγούσαν στην «δυσκαμψία». Πρόσθεσε ότι οι τραυματισμοί που του περιέγραψε ο Ενάγοντας συνάδουν ότι είναι από αυτοκίνητο που τον «έσπρωξε».
Σε σχέση με τις φυσιοθεραπείες ανέφερε ότι αυτές γίνονταν στην ιδιωτική κλινική του και εκεί εργοδοτούσε φυσιοθεραπεύτρια.
Σε ερώτηση κατά πόσο η φύση του τραυματισμού του Ενάγοντα είναι μέτρια ή σοβαρή τοποθετήθηκε ως εξής: «Θα την έλεγα σοβαρή, αλλά όχι αρκετά σοβαρή. Ο βαθμός του πόνου, η μεγάλη δυσκαμψία οδηγούν σε αυτήν την κατηγορία»[12].
Αναγνώρισε και τις άδειες ασθενείας που εξέδωσε, ανέφερε ότι καλύπτουν περίοδο 3 μηνών, η οποία συνάδει και δικαιολογείται από την κατάσταση της υγείας του Ενάγοντα. Πέραν των 3 μηνών δεν χρειαζόταν περαιτέρω αναρρωτική άδεια, παρά το ότι συνέχισε να έχει κάποιες ενοχλήσεις και κατάλοιπα των αρχικών τραυματισμών χωρίς όμως να είναι τόσο έντονα ώστε να δικαιολογείται περαιτέρω ανανέωση αναρρωτικής άδειας.
Ανέφερε ότι ήταν εύλογο για ένα διάστημα να ήταν ξαπλωμένος ως βασικό μέτρο θεραπείας προσθέτοντας ότι δεν θα μπορούσε να πάρει αγκαλιά ένα βρέφος. Μετά τους πρώτους 2 μήνες θα μπορούσε να εγερθεί αλλά τους πρώτους μήνες δεν θα του το συνιστούσε. Αλλά αν ήταν αναγκαίο να πάει για φυσικές ανάγκες με τη βοήθεια κάποιου προσώπου, θα πήγαινε. Όμως αυτή ήταν η εντολή, απόλυτη ανάπαυση στο κρεβάτι. Δεδομένου δε του ότι ο Ενάγοντας ήταν ξαπλωμένος επηρεάστηκε και η ποιότητα ζωής του. Το ιατρείο του επισκεπτόταν πάντοτε συνοδευόμενος από κάποιον γνωστό του του Ενάγοντα ο οποίος τον βοηθούσε.
Ανέφερε ότι οι πονοκέφαλοι και οι ζαλάδες ήταν έντονοι και συχνοί αλλά με την πάροδο του χρόνου αραίωσαν οι προσβολές και σε ένταση και σε διάρκεια.
Πρόσφατα τον εξέτασε ξανά, φάνηκε να έχει κάποια κατάλοιπα επώδυνης δυσκαμψίας, δηλαδή δεν μπορεί να σκύψει πάρα πολύ και υπάρχει και ένας μόνιμος ελαφρύς μυϊκός σπασμός στους μυς που είναι από τη μια και την άλλη της θωρακοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.
Σε ερώτηση κατά πόσο ελλοχεύει κάποιος κίνδυνος για μελλοντικό πρόβλημα υγείας απάντησε ότι υπάρχει πράγματι καθυστερημένη εμφάνιση μετά από καιρό, ρευματοειδής αρθρίτιδας σε αυτό το ύψος της σπονδυλικής στήλης.
Του παρουσιάστηκε η δέσμη τεκμηρίων 6 και ανέφερε ότι αφορούν στην αμοιβή του για τις ιατρικές εξετάσεις και την τελική έκθεση. Για τη δέσμη τεκμηρίων 7 ανέφερε ότι αυτά είναι φάρμακα που συνταγογράφησε και ήταν συμβατά με την συμπτωματολογία του Ενάγοντα. Συμφώνησε δε και υιοθέτησε με το περιεχόμενο τη πρώτης άδειας ασθενείας που δόθηκε από την ιδιωτική κλινική.
Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι οι ακτινογραφίες και η διερεύνηση που λήφθηκαν από την ιδιωτική κλινική στην Λάρνακα, απέκλεισαν κάταγμα ή οστική κάκωση για αυτό δεν ζήτησε νέες ακτινογραφίες. Οι ακτινογραφείς δεν μπορούσαν να δείξουν βλάβες μαλακών μορίων. Αν είναι αναγκαίο αυτές οι βλάβες μπορεί να βρεθούν με μαγνητικές τομογραφίες (ΜRI). Ερωτώμενος για ποιον λόγο δεν συνέστησε μαγνητικό τομογράφο στην παρούσα περίπτωση απάντησε «Μα για κάθε κάκωση να ζητούμε ΜRI; [.] δεν είναι αναγκαίο γιατί αποκλείστηκε το σοβαρό που ήταν το κάταγμα. Η κλινική εξέταση έδειχνε μου ότι ήταν βλάβη μυών και συνδέσμων.»[13]
Ανέφερε ότι πέραν της σύστασης του να παραμείνει ξαπλωμένος στο κρεβάτι και να πάρει τα φάρμακα που συνταγογράφησε, δεν σύστησε τη χορήγηση ενέσεων ή άλλης θεραπείας το πρώτο διάστημα.
Ανέφερε ότι ο Ενάγοντας επισκέφθηκε το ιατρείο του τις ημερομηνίες που αναγράφονται επί των αποδείξεων είσπραξης, δηλαδή το Τεκμήριο
Σε σχέση με τις τελευταίες δύο αποδείξεις ανέφερε ότι η απόδειξη με αριθμό 19059 αφορούσε σε 3 φυσιοθεραπείας, €20 η κάθε μία και η τελευταία απόδειξη με αριθμό 19060 για το ποσό των €200 αφορούσε την έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού, τεκμήριο
Ανέφερε ότι στις 29.1.2015 ο Ενάγοντας τον επισκέφθηκε τελευταία φορά στο ιατρείο του και του είπε ότι υπέφερε ακόμα αλλά δεν του έδωσε περαιτέρω άδεια επειδή δεν ήταν τόσο έντονα τα συμπτώματα όπως τους πρώτους μήνες που έπρεπε να μείνει ξαπλωμένος. Ανέφερε επίσης ότι στις αρχές του Νοεμβρίου του 2011 ο Ενάγοντας δοκίμασε και δεν μπορούσε να τα βγάλει πέρα στη δουλειά του εφόσον δεν ήταν τόσο αποδοτικός.
Ως προς το θέμα τις πρόγνωσης για οστεροαρθρίτοθα ανέφερε ότι κατά την εξέταση του πριν από 10 ημέρες διαπίστωσε ότι ο Ενάγοντες έπαθε οστεροαρθρίτιδα, όμως για να το πει μετά βεβαιότητας θα έπρεπε να βγάλει ακτινογραφία.
Επανέλαβε τη θέση του ότι εργοδοτούσε φυσιοθεραπεύτριες χωρίς να είναι σίγουρος ποια ακριβώς διενήργησε τις φυσιοθεραπείες στον Ενάγοντα κατά τον ουσιώδη χρόνο. Συνολικά έκανε 3 φυσιοθεραπείες στο ιατρείο του. Παρά το ότι διενήργησθαν 3 φυσιοθεραπείες σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι ήταν οι τραυματισμοί δεν ήταν ήπιας μορφής εφόσον αναγκαστικά παρέμεινε σε απόλυτη ανάπαυση. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ2
Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ2 παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του. Ήταν σε θέση να αναλύσει επιστημονικά τα ευρήματα του επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού, να επεξηγήσει ιατρικές ορολογίες, να παρέχει όποιες διευκρινίσεις του ζητήθηκαν με σαφήνεια, νηφαλιότητα, ειλικρίνεια και επαγγελματισμό, χωρίς διάθεση υπερβολής, κατατοπίζοντας πλήρως το Δικαστήριο ως προς τα ιατρικά δεδομένα τα οποία είχε ενώπιον του, τα ιατρικά του συμπεράσματα του αλλά και τον τρόπο και τις μεθόδους που χρησιμοποίησε για να φθάσει σε αυτά. Με τις θέσεις του επιβεβαίωσε και ενίσχυσε πλήρως τα όσα παρέθεσε μέσω του Ιατρικού Πιστοποιητικού. Αποτελεί εύρημα το Δικαστηρίου ότι πρόκειται για εμπειρογνώμονα σ σχέση με τα όσα κατέθετε.
Όμως δεν προσκομίστηκε μαρτυρία περί του αντιθέτου ώστε το Δικαστήριο να έχει δύο διαφορετικές απόψεις εμπειρογνώμονα για οποιαδήποτε από τα θέματα εγείρονται μέσω του Ιατρικού Πιστοποιητικού.
Συνεπεία των πιο πάνω αλλά και του γεγονότος ότι η αξιοπιστία του ΜΕ2 ουδόλως πλήγηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του το Δικαστήριο αποδέχεται στην ολότητα του το περιεχόμενο του Ιατρικού Πιστοποιητικού, πλην δύο πτυχών τις οποίες και για τους λόγους που παραθέτω στις παραγράφους 155 και 156 πιο κάτω.
Δεν κρίνω σκόπιμο στο παρόν στάδιο να παραθέσω το σύνολο των ιατρικών ευρημάτων και επεξηγήσεων του με βάση το Ιατρικό Πιστοποιητικό, τα οποία παραθέτω με λεπτομέρεια εντότητα IX πιο κάτω. Θα απασχοληθώ όμως με τα επί μέρους ζητήματα που ήγειρε ο συνήγορος των Εναγόμενων ως προς τα σημεία που κατά την γνώμη του είχαν ως αποτέλεσμα να πληγεί η αξιοπιστία του ΜΕ
Ο συνήγορος των Εναγόμενων προσπάθησε να παρουσιάσει τον ΜΕ2 ως πρόσωπο που προσήλθε στο Δικαστήριο μόνο για να υποβοηθήσει τον Ενάγοντα παραπέμποντας σε διάφορες αντιφάσεις που υπέπεσε οι οποίες όμως δεν κρίνονται ουσιώδεις ή «λάθη» που κατά την περιγραφή του διέπραξε. Εξηγώ.
Κατά τη αντεξέταση του ανέφερε ότι δεν έφερε μαζί του τον ιατρικό φάκελο του ασθενούς καθότι η ιατρική έκθεση, το τεκμήριο 4 δηλαδή, περιγράφει όλη την ιστορία, τους τραυματισμούς του Ενάγοντα, τα ευρήματα του ιδίου καθώς και την τελική του γνωμάτευση. Αυτά είναι και καταγεγραμμένα και σε φάκελο και σε καρτέλα που διατηρεί στο ιατρείο. Αποδέχομαι την πιο πάνω θέση του ΜΕ2 εφόσον συνάδει και με το γεγονός ότι το Ιατρικό Πιστοποιητικό εκδόθηκε στις 3.2.2015 ήτοι κατόπιν της τελευταίας άδειας ασθενείας που δόθηκε στον Ενάγοντα δηλαδή ημερομηνίας 14.11.14 μέχρι 23.11.14, όπως προκύπτει από τη Δέσμη Τεκμηρίων
Κατ' επέκταση εύλογα προκύπτει ότι το Ιατρικό Πιστοποιητικό είναι πλήρες, παρά το ότι επισκέψεις του Ενάγοντα δεν αναφέρονται ρητά σε αυτό.
Με βάση τα πιο πάνω, οι επεξηγήσεις του ΜΕ2 για τη μη προσκόμιση του ιατρικού φακέλου του Ενάγοντα κρίνονται ικανοποιητικές. Υπό το φως των πιο πάνω αποτελεί την κρίση του Δικαστηρίου ότι ο ΜΕ2 παρουσίασε στο Δικαστήριο τα αναγκαία στοιχεία και γεγονότα που είναι απαραίτητα για το Δικαστήριο να διαμορφώσει δικαστική κρίση και δεν καταδεικνύεται οποιαδήποτε προσπάθεια απόκρυψης οποιωνδήποτε στοιχείων ή δεδομένων από το Δικαστήριο ή ελλιπής εικόνα ως προς τη θεραπεία του Ενάγοντα, ως η σχετική εισήγηση του συνηγόρου για τους Εναγόμενους.
Περαιτέρω, δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση του συνηγόρου των Εναγόμενων ότι ο μάρτυρας απέτυχε να παραχωρήσει εύλογη επεξήγηση για τη μη διενέργεια αξονικής τομογραφίας (MRI) σε σχέση με τον Ενάγοντα εφόσον η απάντηση που έδωσε σε σχετική ερώτηση του συνηγόρου ότι αυτό δεν χρειαζόταν κρίνεται σαφής, εύλογη και πειστική. Σημειώνεται δε ότι δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε άλλη ιατρική μαρτυρία από πλευράς Εναγόμενων που να αντικρούει το εύλογο της ιατρικής κρίσης του ΜΕ2 για μη παραπομπή του Ενάγοντα σε μαγνητική τομογραφία.
Η αξιοπιστία του ΜΕ2 δεν κλονίστηκε ούτε και από το γεγονός ότι ο ίδιος ο ΜΕ2, όπως απεδέχθη, δεν συνταγογράφησε τα φάρμακα που καταγράφονται στην πρώτη σελίδα του Τεκμηρίου
Επεξήγησε με σαφήνεια ότι μάλλον τα φάρμακα θα είχαν συνταγογραφηθεί από την ιδιωτική κλινική στη Λάρνακα. Η πιο πάνω θέση του δεν αμφισβητήθηκε από την άλλη πλευρά.
Περαιτέρω, από το Τεκμήριο 7 (αποδείξεις φαρμακείων), 2η σελίδα, προκύπτει ότι τα εκεί φάρμακα αντανακλούν τα φάρμακα που ο ίδιος είχε χορηγήσει μέσω του Τεκμηρίου 2 (έντυπο συνταγογράφησης). Τα ίδια φάρμακα εμφανίζονται και στην απόδειξη που επισυνάπτεται στην τρίτη σελίδα του Τεκμηρίου
Συνεπώς, αποδέχομαι τη θέση του ότι ο ίδιος συνταγογράφησε τα φάρμακα επί της 2ης και 3ης σελίδας του Τεκμηρίου
Το γεγονός ότι δεν προσκόμισε το έντυπο συνταγογράφησης για τα φάρμακα που εμφανίζονται στην τρίτη σελίδα του Τεκμηρίου 7, δεν αλλοιώνει την πιο πάνω κατάληξη μου καθότι (α) πρόκειται για ακριβώς τα ίδια φάρμακα που είχαν συνταγογραφηθεί ήδη με βάση το Τεκμήριο 2 όπως προκύπτει από την περιγραφή της απόδειξης αγοράς και (β) η ημερομηνία απόδειξης αγοράς τους, ήτοι η 16/10/14, εμπίπτει εντός της περιόδου άδειας ασθενείας που χορήγησε ο ίδιος ο ΜΕ
Η γενική θέση η οποία εξέφρασε πριν να ερωτηθεί συγκεκριμένα για τα πιο πάνω θέματα, ότι γενικά ο ίδιος συνταγορφάφησε όλα τα φάρμακα που φαίνονται επί του Τεκμηρίου 7 με την μετέπειτα επεξήγηση που έδωσε, δεν δύναται να κριθεί ουσιώδης μεταβολή στη θέση του κατά τρόπο που να τον καθιστά αναξιόπιστο, ως η σχετική εισήγηση του συνηγόρου των Εναγόντων. Αντίθετα, αποκαλύπτει το ανεπιτήδευτο της μαρτυρίας του. Όπως αναφέρθηκε στην Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 320, μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροακρίβειες δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνεια τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο. Η αντεξέταση ενός μάρτυρα δεν αποτελεί εξέταση μνήμης και είναι εύλογο μάρτυρας ο οποίος καταθέτει επτά και πλέον έτη μετά το επίδικο συμβάν να μην θυμάται όλες τις λεπτομέρειες όλων των πτυχών μιας υπόθεσης που καταγράφονται επί σωρεία εγγράφων. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι ειλικρινής ή ότι είναι αναξιόπιστος. Αντίθετα, ο ΜΕ2 ήταν σε θέση να παρέχει σχετικές διευκρινίσεις με αναφορά στα τεκμήρια, δείχνοντας διάθεση να τα μελετήσει ενώπιον του Δικαστηρίου και να απαντήσει με νηφαλιότητα, επαγγελματισμό και αυτοπεποίθηση στοιχεία τα οποία, ιδωμένα σωρευτικά, όχι μόνο σαφώς υπήρχαν αλλά, ενίσχυσαν την αξιοπιστία του κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του.

Ούτε και το γεγονός ότι ο ΜΕ2 ανανέωσε προηγουμένη άδεια ασθενείας από την προηγούμενη ημέρα από αυτήν που τον εξέτασε (δηλαδή από τις 7/9/14 και όχι από τις 8/9/14 που είδε τον Ενάγοντα στο ιατρείο του) δύναται να κλονίσει την αξιοπιστία του. Ο ΜΕ2 επεξήγησε ότι καθίστατο αναγκαία η συνέχιση της άδειας ασθενείας του Ενάγοντα από τις 7/9/14 εφόσον η προηγούμενη άδεια ασθενείας του έληγε στις 6/9/
Η πιο πάνω επεξήγηση, δεδομένης της κατάστασης της υγείας του Ενάγοντα την οποία περιέγραψε λεπτομερώς, κρίνεται πειστική, επαρκής και εύλογη ως προσέγγιση στα πλαίσια της ευχέρειας της ιατρικής του κρίσης. Εξάλλου, ούτε και σε σχέση με το θέμα αυτό παρουσιάστηκε οποιαδήποτε ιατρική μαρτυρία περί του αντιθέτου.
Ο συνήγορος των Εναγόμενων επίσης προβάλλει ότι ενώ ο ΜΕ2 αναφέρθηκε στο ιατρικό του πιστοποιητικό σε πόνο στους μηρούς και στο στομάχι ο ίδιος ο ΜΕ1 δεν αναφέρθηκε σε κάτι τέτοιο. Ο ΜΕ2 σε σχετική ερώτηση απάντησε ότι ο ίδιος αυτό διαπίστωσε ιατρικά και εάν ο ΜΕ1 τα ξέχασε θα έπρεπε να ερωτηθεί σχετικά ο ίδιος. Όμως κατά την αντεξέταση του ΜΕ1, παρά το ότι ο ΜΕ1 ερωτήθηκε γενικά για το κατά πόσο είχε άλλα συμπτώματα πέραν από αυτά που ανέφερε, δεν του τέθηκε το συγκεκριμένο απόσπασμα από το τεκμήριο 4, το οποίο ο ίδιος ο ΜΕ1 κατέθεσε, ώστε να είναι σε θέση να Frederickou Schools Co Ltd a.o. v. Acuac Inc.

(2002)1 ΑΑΔ 1527, Adidas v. Jonitexo Ltd

(1987)1 C.L.R. 383, 384 και Philippou General Bonded Warehouse Ltd ν. Κώστα Νικολαΐδη

(2006)1 Α.Α.Δ. 1057). Συνεπώς, υπό αυτές τις συνθήκες, η εισήγηση του συνηγόρου των Εναγόμενων ότι υπάρχει ουσιώδης διάσταση μεταξύ της μαρτυρίας του ΜΕ2 και της ΜΕ1 δεν δύναται να γίνει αποδεχτή.

Δεν με βρίσκει σύμφωνη ούτε η θέση του συνηγόρου για τους Εναγόμενους ότι ο ΜΕ2 απέδωσε τον πόνο στο στομάχι του Ενάγοντα στο ατύχημα «αυθαίρετο» εφόσον όπως επεξήγησε ο ΜΕ2 αυτό ήταν το ιστορικό που παρέθεσε ο Ενάγοντας και δεν είχε άλλο λόγο με βάση το ιστορικό να το αποδώσει σε οποιαδήποτε άλλη αιτία δεδομένου του ότι επρόκειτο για τραυματισμό του εξωτερικού χώρου και όχι πρόβλημα εσωτερικά στο στομάχι. Η θέση του αυτή συνάδει και με τη θέση που προώθησε κατά την κυρίως εξέταση του ότι η συμπτωματολογία και τραυματισμοί του Ενάγοντα συμβάδιζαν με σπρώξιμο από αυτοκίνητο. Εξάλλου, ούτε και σε σχέση με το θέμα αυτό παρουσιάστηκε οποιαδήποτε ιατρική μαρτυρία περί του αντιθέτου.
Δεν με βρίσκει σύμφωνη η θέση του συνηγόρου των Εναγόμενων ότι ο ΜΕ2 απέρριψε ευρέως διαδεδομένες και αποδεκτές μετρήσεις για να διαπιστωθεί εάν ένας ασθενής υπέστη εγκεφαλική διάσειση αναφερόμενος σε κάποια «Κλίμακα Γλασκώβης». Ναι μεν ο ΜΕ2 απέδωσε σχετικότητα στην κλίμακα αυτή όμως προέβαλε ότι ο ίδιος δεν πιστεύει «στις διάφορες κλίμακας» και ότι δεν τις χρησιμοποιεί καθόλου τα τελευταία χρόνια. Η θέση του αυτή δεν μπορεί να κριθεί «προβληματική» όπως χαρακτηρίστηκε από τον συνήγορο των Εναγόμενων εφόσον δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία από την οποία να προκύπτει ο τρόπος λειτουργίας της «Κλίμακας Γλασκώβης» ή κατά πόσο πρόκειται για «ευρέως διαδεδομένη» και «αποδεκτή μέτρηση» και από ποιον, ούτε και το Δικαστήριο δύναται να λάβει δικαστική γνώση για τα πιο πάνω θέματα. Επομένως, ούτε και το σημείο αυτό πλήττει είτε την αξιοπιστία του ΜΕ2 είτε το περιεχόμενο του Ιατρικού Πιστοποιητικού.
Επιπρόσθετα, ο ΜΕ2: (α) Ήταν σε θέση να απαντήσει και παρέμεινε σταθερός στις απόψεις του ως προς τον τρόπο που κατέληξε σε ιατρικό εύρημα περί εγκεφαλικής διάσεισης που ήταν, όπως ανέφερε, δια αποκλεισμού άλλων παθήσεων και «δεδομένου του ιστορικού που πήρα και των λεπτομερειών, στην εμφάνιση σταδιακά αυτών των συμπτωμάτων της ζάλης και του έντονου πονοκεφάλου τα οποία με την πάροδο των ημερών οδηγούν σε αυτό το σύνδρομο, όταν περάσουν λίγους μέρες.»[14] (β) Επεξήγησε και τον τρόπο που συμπέρανε στιγμιαία απώλεια μνήμης και απώλεια αισθήσεων, διευκρινίζοντας ότι ο ίδιος ο ασθενής δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί αυτά τα ζητήματα και για αυτό ένας ιατρός εξετάζει και ερωτά αυτά που πρέπει να ρωτήσει για να εξαγάγει ανάλογα συμπεράσματα. (γ) Τοποθετήθηκε με εξίσου σαφή τρόπο ως προς το κατά πόσο τα προβλήματα υγείας του ασθενούς προϋπήρχαν λόγω προηγούμενης χειρωνακτικής εργασίας απαντώντας ότι εφόσον έκανε τόσο έντονη εργασία και δεν πήγε ποτέ του σε ιατρό και δεν ανέφερε ότι έπασχε προηγουμένως, οι ενοχλήσεις δεν μπορούν να αποδοθούν σε προηγούμενα συμβάντα. (δ) Ερωτώμενος εάν έκανε κάποια ανάλυση αίματος απάντησε ότι αυτό δεν χρειάζεται για διάγνωση για εγκεφαλική διάσειση. Επιπλέον, δεν φαινόταν να έχει αναιμία γεγονός που μπορεί να διαγνωστεί από κλινική εξέταση από τον τρόπο που επεξήγησε.
Προβάλλει ο συνήγορος των Εναγόμενων ότι με βάση τις πιο πάνω επεξηγήσεις του προκύπτει ότι το Ιατρικό Πιστοποιητικό δεν αποτελεί προϊόν επιστημονικής προσέγγισης αλλά καταγραφής των όσων ο ασθενής του μετέφερε και ως εκ τούτου πάσχει. Παρά τη θέση του αυτή, τα ευρήματα και ο τρόπος εξέτασης του ιατρού δεν κλονίστηκαν κατά την αντεξέταση. Ούτε και προκύπτει απλή «καταγραφή» εφόσον ο ΜΕ2, όπως ανέφερα και πιο πάνω, εξήγησε με σαφήνεια την ιατρική του προσέγγιση και τη μεθοδολογία που ακολούθησε για να φτάσει σε ιατρικά συμπεράσματα. Επαναλαμβάνω, καμία ιατρική μαρτυρία προσκομίστηκε από τους Εναγόμενους περί του αντιθέτου. Συνεπεία των πιο πάνω, οι θέσεις που προέβαλε ο ΜΕ2 ως προς την καταλληλόλητα των ιατρικών εξετάσεων, ιατρικής διερεύνησης και ευρημάτων ουδόλως έχει κλονιστεί και τις αποδέχομαι στην ολότητα τους.
Αυτό το οποίο όμως δεν αποδέχομαι είναι την πιθανότητα εξέλιξης οστεοαρθρίτιδας εφόσον όμως ο ίδιος ο ΜΕ2 για να μπορεί αυτό να λεχθεί μετα «βεβαιότητας» θα πρέπει να διενεργηθούν σχετικές ακτινογραφίες, κάτι που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.
Επίσης, σχετικά με το περιεχόμενο του Ιατρικού Πιστοποιητικού δεν αποδέχομαι ότι δόθηκε άδεια ασθενείας μέχρι τις 31/10/
Η αναφορά αυτή πρόκειται προφανώς για τυπογραφικό λάθος εφόσον από το Τεκμήριο 3 η άδεια ασθενείας που χορηγήθηκε από τον ίδιο τον ΜΕ2 ήταν μέχρι και τις 23/11/
Η διάσταση αυτή στα τεκμήρια δεν δύναται να πλήξει την αξιοπιστία του ΜΕ
Περαιτέρω, ο Ενάγοντας επιβεβαίωσε στα πλαίσια της μαρτυρίας του ότι αξιοποίησε πλήρως την πιο πάνω άδεια ασθενείας θέση την οποία, λαμβανομένων υπόψη των όσων παραθέτω στην παράγραφο 163(γ) πιο κάτω, το Δικαστήριο αποδέχεται.
Πέραν από τα ιατρικά ευρήματα του ΜΕ2, επίσης αποδέχομαι ότι: (α) Ο Ενάγοντας επισκέφθηκε τον ΜΕ2 για ιατρική εξέταση στις 8/9/14 για πρώτη φορά αναφέροντας έντονο πόνο στη θωρακική της σπονδυλικής στήλης με επέκταση εκατέρωθεν της οσφυϊκής μοίρας και πόνο στους μηρούς και την κοιλιά. Το κόστος της εν λόγω ιατρικής εξέτασης ανήλθε στα €
Τα πιο πάνω επιβεβαιώνονται και από τη 1η σελίδα του Τεκμηρίου
(β) Ακολούθως, ο Ενάγοντας επισκέφθηκε τον ΜΕ2 και σε μεταγενέστερες ημερομηνίες, ήτοι στις 15/9/14, 26/9/14, 10/10/14 και 12/11/14 για ιατρική εξέταση. Το κόστος έκαστης ιατρικής εξέτασης ανήλθε στο ποσό των €50 η κάθε μία. Τα πιο πάνω επιβεβαιώνονται και από τη 2η μέχρι την 5η σελίδα του Τεκμηρίου 6 (αποδείξεις επισκέψεων Δρ. Ιωάννου). Το γεγονός ότι οι ακριβείς ημερομηνίες των επισκέψεων δεν καταγράφονται επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού δεν αλλοιώνει την ως άνω κατάληξη, ενόψει της επεξήγησης που δόθηκε από τον ΜΕ2 κατά την αντεξέταση του ότι εκεί αναγράφονται μόνο οι δύο επισκέψεις, καθότι αυτές αφορούσαν στην αρχική αξιολόγηση. Οι μετέπειτα επισκέψεις αφορούσαν σε επανεξέταση της πορείας του ασθενούς. (γ) Ο ΜΕ2 συνταγογράφησε φάρμακα και κρέμα που σκοπό είχαν την αποθεραπεία και τη μείωση πόνου του Ενάγοντα, γεγονός που προκύπτει και από το Τεκμήριο 2 (συνταγογράφηση) και την απόδειξη αγοράς από φαρμακείο ημερομηνίας 8/9/
(δ) Ο ΜΕ2 ανανέωσε την πρώτη άδεια ασθενείας της ιδιωτικής κλινικής στη Λάρνακα (για την περίοδο 4/9/14 μέχρι τις 6/9/14) και εξέδωσε 3 περαιτέρω άδειες ασθενείας με ημερομηνία λήξης στις 31/10/2014, θέση η οποία δεν αμφισβητήθηκε από την άλλη πλευρά κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ΜΕ
Δεν μου διαφεύγει η θέση που προωθήθηκε από το συνήγορο των Εναγόμενων στα πλαίσια της γραπτής του αγόρευσης ότι η πρώτη άδεια ασθενείας που χορήγησε ο ΜΕ2 φέρει ημερομηνία 27/9/14 και ότι, άρα ετοιμάστηκε εκ των υστέρων όπως επίσης και η θέση του ότι «αν κοιτάξει κανείς το τρίτο έγγραφο στην ίδια δέσμη και το οποίο αφορά άδεια ασθενείας από 27/9/14 μέχρι 11/10/14, αυτό φέρει ημερομηνία 26/9/
Θα ήταν λογικό η δεύτερη άδεια ασθενείας που χορήγησε ο ΜΕ2 να φέρει ημερομηνία μεταγενέστερη της πρώτης.» Οι πιο πάνω θέσεις όμως δεν υποβλήθηκαν σαφώς κατά στον ΜΕ2 κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του ώστε ο ίδιος να είναι σε θέση να τοποθετηθεί. Η ανάγνωση των δύο εγγράφων θα μπορούσε να είναι διαφορετική: ότι η ημερομηνία 27/9/14 στην 2η σελίδα του Τεκμηρίου 3 αναφέρεται στη λήξη της άδειας ασθενείας η οποία εκ παραδρομής τοποθετήθηκε στην ημερομηνία έκδοσης της άδειας ασθενείας, θέση που θα ήταν συμβατή και με την έναρξη της επόμενης άδειας ασθενείας στην 3η σελίδα του Τεκμηρίου
(ε) Πέραν της πιο πάνω άδειας δεν χρειαζόταν περαιτέρω αναρρωτική άδεια, παρά το ότι συνέχισε να έχει κάποιες ενοχλήσεις και κατάλοιπα των αρχικών τραυματισμών χωρίς όμως να είναι τόσο έντονα ώστε να δικαιολογείται περαιτέρω ανανέωση αναρρωτικής άδειας, θέση η οποία και πάλιν δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του ΜΕ
(στ) Διενεργήθηκαν 3 συνολικά φυσιοθεραπείες στον Ενάγοντα στο ιατρείο του, που στοίχησαν €20 έκαστη, γεγονός που στηρίζεται και από την απόδειξη ημερομηνίας 29/1/15 (Τεκμήριο 6). Αποδέχομαι και το ότι αυτές έλαβαν χώρα από υπάλληλο του ΜΕ2, εφόσον πέραν από το να ερωτηθεί διευκρινιστικά εάν θυμάται το πρόσωπο αυτό δεν προβλήθηκε κάποια θέση περί του αντιθέτου κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του. (ζ) Για το κόστος ετοιμασίας του Ιατρικού Πιστοποιητικού ανέρχετο στο ποσό των €200, θέση που παρέμεινε αναντίλεκτη κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ΜΕ
Δεν μου διαφεύγει η θέση του συνηγόρου των Εναγόμενων στα πλαίσια των αγορεύσεων του ότι επειδή δεν υπάρχει σχετική περιγραφή επί της πιο πάνω απόδειξης αυτή δεν μπορεί να συνδεθεί με το επίδικο ατύχημα. Όμως ουδόλως κάτι τέτοιο τέθηκε στον ΜΕ2 ώστε ο ίδιος να είναι σε θέση να τοποθετηθεί. (η) Αποδέχομαι επίσης την περιγραφή της φύσης των τραυματισμών του Ενάγοντα ως σοβαρή αλλά όχι αρκετά σοβαρή, δεδομένου του ότι ο Ενάγοντας χρειαζόταν να παραμείνει ξαπλωμένος και ακίνητος για περίοδο 2-3 μηνών. (θ) Για περίοδο 2 μηνών τουλάχιστον σύστησε στον Ενάγοντα όπως παραμείνει ξαπλωμένος και ακίνητος και ότι για φυσικές ανάγκες θα έπρεπε να χρησιμοποιεί τη βοήθεια κάποιου προσώπου, θέση η οποία δεν αμφισβητήθηκε κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ΜΕ
(ι) Το ιατρείο του επισκεπτόταν ο Ενάγοντας με τη συνοδεία κάπου άλλου προσώπου που τον βοηθούσε, θέση η οποία και πάλιν δεν αμφισβητήθηκε κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του ΜΕ
(κ) Από πρόσφατη εξέταση του φάνηκε να έχει κάποια κατάλοιπα επώδυνης δυσκαμψίας, δηλαδή δεν μπορεί να σκύψει πάρα πολύ και υπάρχει και ένας μόνιμος ελαφρύς μυϊκός σπασμός στους μυς που είναι από τη μια και την άλλη της θωρακοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Η θέση αυτήν πέραν από κάποιων διευκρινιστικών ερωτήσεων δεν αμφισβητήθηκε κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης ούτε και προσκομίστηκε, σε κάθε περίπτωση, ιατρική μαρτυρία περί του αντιθέτου. Ούτε και αιτήθηκε η πλευρά των Εναγόμενων την ιατρική εξέταση του Ενάγοντα για το σκοπό αυτό γεγονός που δεν μπορεί να παραγνωριστεί. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ1
Ο Ενάγοντας κατά την αντεξέταση του όσον αφορά τις σωματικές του βλάβες, τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία του ατυχήματος καθώς και τις ειδικές ζημιές που υπέστη, παρέμεινε σταθερός στις απόψεις του χωρίς να κλονίζεται η αξιοπιστία του. Τα όσα ανέφερε είναι σε πλήρη αρμονία με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του ΜΕ2 και τα ενώπιον του Δικαστηρίου έγγραφα και το Ιατρικό Πιστοποιητικό αλλά και με την κοινή λογική.
Περαιτέρω, κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του, του δόθηκε η ευκαιρία να επεκταθεί δια ζώσης και να παρέχει περαιτέρω διευκρινίσεις ως προς την μείωση της ποιότητας της ζωής του. Από τις απαντήσεις του προκύπτει αβίαστα το ειλικρινές και γνήσιο στοιχείο των όσων εκεί ανέφερε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ακόλουθο, όπου φανερά συγκινημένος και αναφερόμενος στους περιορισμούς που είχε στις επαφές του με τα μέλη της οικογένειας απάντησε με ειλικρίνεια: «(Α)γχώνομαι γιατί οτιδήποτε στην οικογένειά μου, για οτιδήποτε ενοχλάει τη φυσιολογική ζωή των παιδιών μου και της συζύγου μου, αγχώνομαι να μην πάρω το μωρό στο σχολείο, αγχώνομαι. Εγώ θέλω να ξυπνήσω το πρωί να τους ντύσω, να τους πάω στο σχολείο και να τους μιλήσω, να απολαύσω την παραμικρή πελάρα που μπορεί να πει το παιδί μου. Αυτό για εμένα είναι κάτι πολύ σημαντικό από οποιαδήποτε λεφτά, εγώ στηρίζομαι όλο το εισόδημα μου για να σπουδάσω τα παιδιά μου σωστά στην κοινωνία, στο σχολείο, να είναι χρήσιμα στην κοινωνία και να μην είναι σε χειρωνακτικές δουλειές που κάνει ο πατέρας τους.»[15]
Συνεπώς αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως προς τις ζημιές του που υπέστη συνεπεία του ατυχήματος.
Το γεγονός ότι ο ΜΕ1 δεν ήταν σε θέση να υποδείξει με ποιο σημείο ακριβώς του Οχήματος είχε επαφή δεν δύναται να κλονίσει την αξιοπιστία του. Ως ζήτημα κοινής λογικής εφόσον ήταν γυρισμένος πλάτη προς το Όχημα προφανώς δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει από ποιο σημείο ακριβώς χτυπήθηκε.
Τα όσα δε ανέφερε ο συνήγορος των Εναγόμενων κατά την τελική του αγόρευση ότι ο ΜΕ1 δεν παρουσίασε «για λόγους που δεν έχει επεξηγήσει» τα αποτελέσματα των ακτινογραφιών που έλαβαν χώρα στην ιδιωτική κλινική της Λάρνακας δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Καμία τέτοια θέση δεν του υποβλήθηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του ώστε ο ΜΕ1 να δύναται είτε να τοποθετηθεί είτε να τα προσκομίσει.
Το Δικαστήριο επίσης αποδέχεται τις πιο κάτω θέσεις του Ενάγοντα: (α) ότι αμέσως μετά το ατύχημα, μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε ιδιωτική κλινική, στη Λάρνακα, όπου και του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες και υπεβλήθηκε σε ιατρικές εξετάσεις. Εκεί του διενεργήθηκε υπέρηχος στην κοιλία για τυχόν εσωτερική αιμορραγία, χωρίς να βρεθεί κάτι τέτοιο. Η πιο πάνω θέση του συνάδει και με το τεκμήριο 1 και παρέμεινε αναντίλεκτη από την πλευρά των Εναγόμενων. (β) Επειδή όμως πονούσε πολύ και είχε ενοχλήσεις, επισκέφθηκε τον Δρ. Νίκο Ιωάννου, Ειδικό Ορθοπεδικό. Αφού τον εξέτασε, του έγραψε συνταγή για αναλγητική και αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή και του συνέστησε φυσιοθεραπευτική αγωγή. Η θέση του αυτή παρέμεινε αναντίλεκτη και συνάδει με το περιεχόμενο της συνταγογράφησης του Δρ. Ιωάννου, ημερομηνίας 8/9/2014, Τεκμήριο 2 και της ίδιας της μαρτυρίας του ΜΕ
(γ) Συνεπεία των ανωτέρω αναφερόμενων τραυματισμών του και λόγω του πόνου και της επίμονης συμπτωματολογίας που είχε, του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια, από τις 4/9/2014 μέχρι και τις 23/11/2014, ήτοι για χρονική διάρκεια σχεδόν 3 μηνών. Η θέση του αυτή συνάδει και με τις άδειες ασθενείας που παρουσίασε ως Δέσμη Τεκμηρίων
Περαιτέρω αποδέχομαι τη θέση του ότι αξιοποίησε πλήρως την άδεια αυτή. Ο συνήγορος για τους Εναγόμενους υπέβαλε κατά την τελική του αγόρευση ότι από την μαρτυρία του ΜΕ2 «προέκυψε» ότι ο ΜΕ1 δεν αξιοποίησε όλη την άδεια ασθενείας, παραπέμποντας τον ΜΕ2 στα όσα καταγράφονται στο Ιατρικό Πιστοποιητικό, σελ.2, 1η παράγραφος υπό τον τίτλο «υποκειμενικά ενοχλήματα» όπου λέει ότι ξεκίνησε από τις «αρχές Νοεμβρίου» του 2014 εργασία. Δηλαδή όχι 20 ημέρες περίπου μετά, όπου έληγε η άδεια ασθενείας του. Όμως η πιο πάνω θέση του συνηγόρου των Εναγόμενων, δεν υποβλήθηκε στον ίδιο τον ΜΕ1 ώστε να έχει την ευκαιρία να τοποθετηθεί ούτε και ακολουθήθηκε η ορθή διαδικασία σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα των άρθρων 32 και 33 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.
Ως εκ τούτου η σχετική εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου για τους Εναγόμενους δεν είναι αποδεχτή. (δ) Συνεπεία του ατυχήματος, δυσκολευόταν να αυτοεξυπηρετηθεί με αποτέλεσμα να χρειάζεται βοήθεια από τρίτα άτομα όταν έπρεπε να κινήσει το σώμα του. Επίσης, αδυνατούσε να ανυψώσει και να μετακινήσει βαριά αντικείμενα, αντιμετώπιζε δυσκολίες στον ύπνο λόγω έντονου πόνου και ζαλάδων και αδυνατούσε να οδηγήσει το αυτοκίνητό του με αποτέλεσμα να υποχρεώνεται σε φιλικά και συγγενικά πρόσωπα για τις μετακινήσεις του. Για πολλούς μήνες υπόφερε από συχνούς πόνους και δυσκαμψία στο θώρακα και οσφύ, πονοκεφάλους και ζάλη, εύκολη κούραση, ιδιαίτερα μετά από παρατεταμένο βάδισμα, ορθοστασία, κοπιώδη εργασία και κατά την οδήγηση. Οι πόνοι στην μέση του κυρίως ήταν αφόρητοι και μετά από 1.5 μήνα μετά το δυστύχημα κατάφερε να σηκωθεί σιγά σιγά από το κρεβάτι, αφού ήταν συνέχεια ξαπλωμένος. Για πολλούς μήνες μετά το δυστύχημα υπόφερε από συχνές κρίσεις έντονων πόνων και ταλαιπωρίας, θωρακαλγίας, οσφυαλγίας, δυσκαμψίας και δυσφορίας, ιδιαίτερα στις εναλλαγές των καιρικών συνθηκών και μετά από κόπωση. Κατά τη διάρκεια των εξάρσεων των συμπτωμάτων αυτών, έπρεπε να ξεκουράζεται και να κάνει χρήση αναλγητικών. Οι πιο πάνω θέσεις του Ενάγοντα είναι σε πλήρη αρμονία με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του ΜΕ2, το Ιατρικό Πιστοποιητικό καθώς και την περίοδο αναρρωτικής άδειας που του δόθηκε. (ε) Έχρηζε φυσιοθεραπευτικής αγωγής, θέση η οποία συνάδει και με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του ΜΕ2 και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεκμήρια. (στ) Πριν το ατύχημα, εργαζόταν ως οδηγός αυτοκινήτου με καθήκοντα μεταφοράς, εκφόρτωσης και τοποθέτησης κιβωτίων μεγάλα. Οι τραυματισμοί που υπέστηκε προκάλεσαν μείωση της ικανότητας του προς εκτέλεση των καθηκόντων του αφού δυσκολευόταν στο σήκωμα, στη μεταφορά και στην τοποθέτηση των κιβωτίων, κινήσεις οι οποίες ελκύουν πόνο. Περαιτέρω, λόγω των τραυματισμών του, οι πολλές ώρες οδήγησης του προκαλούσαν δυσφορία, εύκολη κούραση και πονοκεφάλους. Αποτέλεσμα των τραυματισμών του ήταν η μείωση της αποδοτικότητας του στην εργασία του με συνέπεια την δημιουργία ψυχολογικής δυσφορίας. Οι πιο πάνω θέσεις είναι σε πλήρη αρμονία με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του ΜΕ2, το Ιατρικό Πιστοποιητικό καθώς και την περίοδο αναρρωτικής άδειας που του δόθηκε και τις αποδέχομαι. (ζ) Ένεκα των τραυματισμών του, υπέστη μείωση και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής του με αποτέλεσμα να στερηθεί τις απολαύσεις της ζωής που απολάμβανε προ του ατυχήματος, καθότι αναγκάστηκε να περιοριστεί στο σπίτι, να περιορίσει τις κοινωνικές εμφανίσεις και τις ασχολίες που του χάριζαν ευεξία και ευχαρίστηση όπως την άθληση, το τρέξιμο και το τένις. Ταλαιπωρήθηκε σε μέγιστο βαθμό καθότι δεν μπορούσε να περάσει ποιοτικό χρόνο αλλά ούτε και να βοηθήσει τη σύζυγο του με τις ανάγκες της νεογέννητης τότε κόρης του. Επίσης έχει και έναν υιό, ο οποίος τον ουσιώδη χρόνο που ήταν κλινήρεις ήταν 8 χρονών και λόγω της κατάστασης της υγείας του δεν μπορούσε να παίξει μαζί του ή να περάσει ποιοτικό χρόνο μαζί του ως πατέρας. Αυτό ιδιαίτερα του στοίχησε πολύ ψυχολογικά και ήταν πολύ στεναχωρημένος και αγχωμένος. Οι πιο πάνω θέσεις είναι σε πλήρη αρμονία με το περιεχόμενο της μαρτυρίας του ΜΕ2, το Ιατρικό Πιστοποιητικό καθώς και την περίοδο αναρρωτικής άδειας που του δόθηκε. Tα όσα τέθηκαν από τον συνήγορο των Εναγόμενων κατά την τελική του αγόρευση ότι ψεύδεται για τα πιο πάνω δεν είχαν τεθεί στον ίδιο τον ΜΕ1 κατά την αντεξέταση του και συνεπώς δεν μπορούν να ληφθούν και δεν λαμβάνονται υπόψιν. (η) Σήμερα δεν μπορεί να κάνει πλέον χειρωνακτική εργασία και εργάζεται ως υπεύθυνος εστιατορίου όπου «διευθύνει». Τα σημερινά του καθήκοντα δεν έχουν αμφισβητηθεί από την άλλη πλευρά και συνεπώς αποδέχομαι την πιο πάνω θέση του.
Ούτε και το γεγονός ότι ο Δρ. Χρίστου της ιδιωτικής κλινικής στη Λάρνακα αναφέρθηκε στη σελ. 1 του τεκμηρίου 3 σε «θλάση πλάτης» χωρίς οτιδήποτε άλλο δύναται να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα των τραυμάτων του Ενάγοντα, όπως αυτά καταγράφονται επί του Ιατρικού Πιστοποιητικού και επεξηγήθηκαν από τον ΜΕ2, ελλείψει άλλης ιατρικής μαρτυρίας ή μαρτυρίας από τον ίδιο τον Δρ. Χρίστου αναφορικά με την πιο πάνω αναφορά του.
Αποδέχομαι επίσης το ποσό των €510, ως ποσό που δαπάνησε για επισκέψεις στον Δρ Ιωάννου, φυσιοθεραπείες και έκδοση του Ιατρικού Πιστοποιητικού. Η πιο πάνω θέση του συνάδει με την μαρτυρία του ΜΕ2 καθώς και το Τεκμήριο 6 (αποδείξεις).
Αποδέχομαι τη θέση του ΜΕ1 ότι αγόρασε τα φάρμακα που εμφανίζομαι επί του Τεκμηρίου 7 με το αντίστοιχο κόστος και το συνολικό ποσό των €73,49 . Για τους λόγους που ανέφερα ήδη στην παράγραφο 147 πιο πάνω, αποδέχομαι τη θέση του ΜΕ1 ότι τα εν λόγω φάρμακα που εμφανίζονται στην 2η και 3η σελίδα του Τεκμηρίου 7 συνταγογραφήθηκαν από τον ΜΕ
IX. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ, ΠΟΝΟ ΚΑΙ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ
Από την ενώπιον μου αξιόπιστη μαρτυρία προβαίνω στα πιο κάτω ευρήματα.
Κατά το χρόνο του ατυχήματος ο Ενάγοντας ήταν 31 ετών.
Αμέσως μετά το ατύχημα, ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε σε ιδιωτική κλινική στη Λάρνακα, από μια υπάλληλο που εργαζόταν στην Υπεραγορά όπου και του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες και υπεβλήθηκε σε ιατρικές εξετάσεις. Εκεί του διενεργήθηκε υπέρηχος στην κοιλία για τυχόν εσωτερική αιμορραγία, χωρίς να βρεθεί κάτι τέτοιο. Εκεί άρχισε να αισθάνεται περισσότερο πόνο από ότι αισθάνθηκε κατά το χρόνο του ατυχήματος. Στην κλινική του είπαν ότι έπαθε θλάση στην πλάτη. Το κόστος των ιατρικών εξετάσεων στην ως άνω κλινική ανήλθε στο ποσό των €220, το οποίο δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ενώπιον του Δικαστηρίου.
Επειδή όμως πονούσε πολύ και είχε ενοχλήσεις, επισκέφθηκε τον Δρ. Νίκο Ιωάννου, Ειδικό Ορθοπεδικό, για ιατρική εξέταση στις 8/9/
Του ανέφερε ότι είχε έντονο πόνο στη θωρακική περιοχή της σπονδυλικής στήλης με επέκταση εκατέρωθεν της οσφυϊκής μοίρας και πόνο στους μηρούς και την κοιλιά. Ο Δρ. Ιωάννου τον εξέτασε ιατρικά. Το κόστος της εν λόγω ιατρικής εξέτασης ανήλθε στα €
Ακολούθως, ο Ενάγοντας επισκέφθηκε τον Δρ. Ιωάννου και σε μεταγενέστερες ημερομηνίες, ήτοι στις 15/9/14, 26/9/14, 10/10/14 και 12/11/14 για ιατρική εξέταση. Το κόστος έκτασης ιατρικής εξέτασης ανέρχετο στο ποσό των €50 η κάθε μία. Οι σχετικές αποδείξεις πληρωμών περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο
Ο Δρ. Ιωάννου επίσης ανανέωσε την πρώτη άδεια ασθενείας της ιδιωτικής κλινικής στη Λάρνακα (για την περίοδο 4/9/14 μέχρι τις 6/9/14) και εξέδωσε 3 περαιτέρω άδειες ασθενείας με τελική ημερομηνία λήξης στις 23/11/
Πέραν της πιο πάνω άδειας δεν χρειαζόταν περαιτέρω αναρρωτική άδεια, παρά το ότι συνέχισε να έχει κάποιες ενοχλήσεις και κατάλοιπα των αρχικών τραυματισμών χωρίς όμως να είναι τόσο έντονα ώστε να δικαιολογείται περαιτέρω ανανέωση αναρρωτικής άδειας. Ο Δρ. Ιωάννου δεν έκρινε εύλογο να παραπέμψει τον Ενάγοντα σε διερεύνηση μέσω μαγνητικής τομογραφίας. Ο Ενάγοντας αξιοποίησε ολόκληρη την πιο πάνω περίοδο άδειας ασθενείας.
Ο Δρ. Ιωάννου επίσης συνταγογράφησε φάρμακα και κρέμα που σκοπό είχαν την αποθεραπεία και τη μείωση πόνου του Ενάγοντα, τα οποία ο Ενάγοντας και αγόρασε από φαρμακείο, όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 2 και τη 2η και 3η σελίδα του Τεκμηρίου
Το συνολικό κόστος των εν λόγω φαρμάκων ανερχόταν στο συνολικό ποσό των €54,89 σύμφωνα με τις σχετικές αποδείξεις αγοράς. Επίσης ο ΜΕ1 αγόρασε και φάρμακα συνολικού ύψους €18,60 τα οποία όμως δεν συνταγογραφήθηκαν από τον Δρ. Ιωάννου.
Επιπλέον, διενεργήθηκαν συνολικά 3 φυσιοθεραπείες στον Ενάγοντα στο ιατρείο του Δρ. Ιωάννου, που στοίχησαν €20 η κάθε μία, γεγονός που στηρίζεται και από την απόδειξη ημερομηνίας 29/1/
Οι φυσιοθεραπείες διενεργήθηκαν από υπάλληλο του Δρ. Ιωάννου.
Το κόστος ετοιμασίας του Ιατρικού Πιστοποιητικού ανέρχετο στο ποσό των €200 όπως προκύπτει και από την απόδειξη ημερομηνίας 29/1/15, τελευταία σελίδα του τεκμηρίου
Για την προσκόμιση του πιστοποιητικού ο Ενάγοντας επισκέφθηκε τον ΜΕ2 κατά την πιο πάνω ημερομηνία, ήτοι στις 29/1/
Για περίοδο 2 μηνών τουλάχιστον ο ΜΕ2 συνέστησε στον Ενάγοντα όπως παραμείνει ξαπλωμένος και ακίνητος και ότι για φυσικές ανάγκες θα έπρεπε να χρησιμοποιεί τη βοήθεια κάποιου προσώπου. Το ιατρείο του επισκεπότταν ο Ενάγοντας με τη συνοδεία κάπου άλλο προσώπου που τον βοηθούσε.
Η φύση των τραυματισμών του Ενάγοντα ήταν ιατρικά σοβαρή αλλά όχι αρκετά σοβαρή, δεδομένου του ότι ο Ενάγοντας χρειαζόταν να παραμείνει ξαπλωμένος και ακίνητος για περίοδο 2 μηνών τουλάχιστον.
Με το Ιατρικό του Πιστοποιητικό το οποίο εκδόθηκε κατόπιν της λήξης της άδειας ασθενείας του Ενάγοντα, επιβεβαιώθηκε από τον Δρ. Ιωάννου ότι κατά την πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντα διέγνωσε μεγάλο σπασμό εκατέρωθεν της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης («ΘΟΜΣΣ») και διά επικρούσεως επί των σπονδύλων της μέσης εκλυόταν πόνος. Πόνος εκλυόταν και δια πιέσεως των μυών της μέσης. Επίσης η κάμψη του κορμού ήταν περιορισμένη και κατά τις τελευταίες μοίρες του εύρους της κάμψης εμφανιζόταν πόνος. Ελαφρότερος πόνος εμφανιζόταν και στις υπόλοιπες κινήσεις της ΘΟΜΣΣ Περαιτέρω, οι μύες του μηρού στην πρόσθια επιφάνεια έφεραν αιματώματα και αλγούσαν. Η ζάλη και ο πονοκέφαλος αποδόθηκαν σε μεταδιασεισικό σύνδρομο δεδομένου ότι εκ του ιστορικού φάνηκε ότι υπήρξε στιγμιαία απώλεια μνήμης. Κατέληξε ότι ο Ενάγοντας υπέστη (α) εγκεφαλική διάσειση, (β) βαριά θλάση της ΘΟΜΣΣ, (γ) τραύμα στην κοιλιακή χώρα και (δ) θλαστικά τραύματα στους μηρούς. Επιβεβαίωσε ότι υπέφερε αρκετά και για μακρό χρονικό διάστημα λόγω των πόνων στην οσφύ και ότι οι ενοχλήσεις αυτές μείωσαν την ικανότητα του για εργασία.
Περαιτέρω, συνεπεία του δυστυχήματος, ο Ενάγοντας δυσκολευόταν να αυτοεξυπηρετηθεί με αποτέλεσμα να χρειάζεται βοήθεια από τρίτα άτομα όταν έπρεπε να κινήσει το σώμα του. Επίσης, αδυνατούσε να ανυψώσει και να μετακινήσει βαριά αντικείμενα, αντιμετώπιζε δυσκολίες στον ύπνο λόγω έντονου πόνου και ζαλάδων και αδυνατούσε να οδηγήσει το αυτοκίνητό του με αποτέλεσμα να υποχρεώνεται σε φιλικά και συγγενικά πρόσωπα για τις μετακινήσεις του. Για πολλούς μήνες υπόφερε από συχνούς πόνους και δυσκαμψία στο θώρακα και οσφύ, πονοκεφάλους και ζάλη, εύκολη κούραση, ιδιαίτερα μετά από παρατεταμένο βάδισμα, ορθοστασία, κοπιώδη εργασία και κατά την οδήγηση. Οι πόνοι στην μέση του κυρίως ήταν αφόρητοι και μετά από 1.5 μήνα μετά το δυστύχημα κατάφερε να σηκωθεί σιγά σιγά από το κρεβάτι, αφού ήταν συνέχεια ξαπλωμένος. Για πολλούς μήνες μετά το δυστύχημα υπόφερε από συχνές κρίσεις έντονων πόνων και ταλαιπωρίας, θωρακαλγίας, οσφυαλγίας, δυσκαμψίας και δυσφορίας, ιδιαίτερα στις εναλλαγές των καιρικών συνθηκών και μετά από κόπωση. Κατά τη διάρκεια των εξάρσεων των συμπτωμάτων αυτών, έπρεπε να ξεκουράζεται και να κάνει χρήση αναλγητικών.
Πριν το ατύχημα, εργαζόταν ως οδηγός αυτοκινήτου με καθήκοντα μεταφοράς, εκφόρτωσης και τοποθέτησης κιβωτίων μεγάλα. Οι τραυματισμοί που υπέστηκε προκάλεσαν μείωση της ικανότητας του προς εκτέλεση των καθηκόντων του αφού δυσκολευόταν στο σήκωμα, στη μεταφορά και στην τοποθέτηση των κιβωτίων, κινήσεις οι οποίες ελκύουν πόνο. Περαιτέρω, λόγω των τραυματισμών του, οι πολλές ώρες οδήγησης του προκαλούσαν δυσφορία, εύκολη κούραση και πονοκεφάλους. Αποτέλεσμα των τραυματισμών του ήταν η μείωση της αποδοτικότητας του στην εργασία του με συνέπεια την δημιουργία ψυχολογικής δυσφορίας. Σήμερα δεν μπορεί να κάνει πλέον χειρωνακτική εργασία και ότι σήμερα εργάζεται ως υπεύθυνος εστιατορίου όπου «διευθύνει».
Ένεκα των τραυματισμών του, υπέστη μείωση και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής του με αποτέλεσμα να στερηθεί τις απολαύσεις της ζωής που απολάμβανε προ του ατυχήματος, καθότι αναγκάστηκε να περιοριστεί στο σπίτι, να περιορίσει τις κοινωνικές εμφανίσεις και τις ασχολίες που του χάριζαν ευεξία και ευχαρίστηση όπως την άθληση, το τρέξιμο και το τένις. Ταλαιπωρήθηκε σε μέγιστο βαθμό καθότι δεν μπορούσε να περάσει ποιοτικό χρόνο αλλά ούτε και να βοηθήσει τη σύζυγο του με τις ανάγκες της νεογέννητης τότε κόρης του. Επίσης έχει και έναν υιό, ο οποίος τον ουσιώδη χρόνο που ήταν κλινήρεις ήταν 8 χρονών και λόγω της κατάστασης της υγείας του δεν μπορούσε να παίξει μαζί του ή να περάσει ποιοτικό χρόνο μαζί του ως πατέρας. Αυτό ιδιαίτερα του στοίχησε πολύ ψυχολογικά και ήταν πολύ στεναχωρημένος και αγχωμένος.
Θα πρέπει να σημειώσω εδώ ότι ο Ενάγοντας πέραν από μια γενική αναφορά ότι τα πιο πάνω συπτώματα διήρκησαν για «πολλούς μήνες» εντούτοις δεν προσκομίστηκε σαφής μαρτυρία ως προς την κατεύθυνση αυτή. Συνεπώς, για σκοπούς καθορισμού γενικών αποζημιώσεων το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ότι η δυνατότητα του να αυτοεξυπηρετηθεί, οι πόνοι και τα συμπτώματα διήρκησαν με την ένταση που περιέγραψε πιο πάνω μέχρι την ημερομηνία λήξης της άδειας ασθενείας του, ήτοι για περίοδο 3 μηνών.
Από πρόσφατη εξέταση του από τον Δρ. Ιωάννου φάνηκε να έχει κάποια κατάλοιπα επώδυνης δυσκαμψίας, δηλαδή δεν μπορεί να σκύψει πάρα πολύ και υπάρχει και ένας μόνιμος ελαφρύς μυϊκός σπασμός στους μυς που είναι από τη μια και την άλλη της θωρακοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. X. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ
Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου οι ζημιές που έχουν αποκρυσταλλωθεί μέχρι τη δίκη και ο αριθμητικός υπολογισμός τους είναι δυνατός, επιδικάζονται ως ειδικές αποζημιώσεις. Οι μελλοντικές απώλειες, δαπάνες και οι αποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια τους προσωπικής άνεσης συναποτελούν και επιδικάζονται υπό τη μορφή γενικών αποζημιώσεων (Jamal Ismail v. Αντωνίου κ.ά. Πολ. Εφ. 333/2009 12.2.2014, ECLI:CY:AD:2014:A107 και Κυριακή Κολάνη ν. Δημήτρη Ταμπούρα

(2001)1 ΑΑΔ 1108). 185. Όσον αφορά την κατηγορία γενικών αποζημιώσεων, το Δικαστήριο αποδίδει ένα ποσό πάντοτε στην βάση τους αρχής τους αποκατάστασης (Alfa Concrete Public Company Ltd ν. Γλυκύ Πολ. Εφ. 316/13 21.7.20) και όχι τιμωρίας του παραβάτη. Η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση δεν πρέπει να επενργεί ως επαύξηση των αποζημιώσεων (Μαυρομετρή ν. Λουκά

(1995)1 ΑΑΔ 66, 74). Στόχος των αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Ismail (ανωτέρω) και εκεί αναφερόμενες αποφάσεις). 186. Τους τούτο το Δικαστήριο καθοδηγείται από προηγούμενες αποφάσεις οι οποίες τους δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια τους αρχής του stare decisis (Παναγή ν. Θεοδώρου

(1992)1 ΑΑΔ 1303). Η συνεχής μείωση τους αξίας του χρήματος τους λαμβάνεται σοβαρά υπόψη με τη νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου να δείχνει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων (βλ. Ismail (ανωτέρω), Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου

(1999)1 ΑΑΔ 687, Λαγοπίδης ν. Αναστασίου Αναστασιάδη άλλως Τάσος Πολ. Εφ. 250/2011 28.5.2017, ECLI:CY:AD:2017:A180 και G&L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού

(2003)1 ΑΑΔ 948) με το Ανώτατο Δικαστήριο να έχει τονίσει την ανάγκη για δίκαιο και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου (Ismail (ανωτέρω) και εκεί αναφερόμενες αποφάσεις. Επομένως θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πάροδος του χρόνου από την επιδίκαση αποζημιώσεων σε ανάλογα ατυχήματα σε παλαιότερα χρόνια Alfa Concrete Public Company Ltd ν. Γλυκύ Πολ. Εφ. 316/13 21.7.20). 187. Η αρχή τους αποκατάστασης εφαρμόζεται και σε σχέση με την κατηγορία των ειδικών αποζημιώσεων. Στα πλαίσια αυτά ο Ενάγοντας έχει το βάρος να αποδείξει με σαφή και συγκεκριμένη μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδικές ζημιές με την απόδειξη τους να κυμαίνεται σε αυστηρά πλαίσια (Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου κ.ά.

(1999)1 ΑΑΔ 687, Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (Αρ.2)

(2012)1 ΑΑΔ 753). Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να δικογραφούνται και να εξειδικεύονται στην απαίτηση με την αναγκαία λεπτομέρεια και να αποδεικνύεται κάθε στοιχείο τους (Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου

(1996)1(Β) ΑΑΔ 1157). Στην Ηρακλέους ν. Πίτρου

(1994)1 ΑΑΔ 239 υιοθετήθηκε το πιο κάτω χαρακτηρισμό απόσπασμα από την αγγλική απόφαση Bonham-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd

(1948)64 T.L.R. 177, 178: "Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages it is for them to prove their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying 'This is what I have lost, I ask you to give me these damages.' They have to prove it.» ΧΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ

Ως προς τις ειδικές ζημιές, πέραν του ποσού των €220 το οποίο είναι κοινώς αποδεκτό, οι κατά τα λοιπά δαπάνες του ενάγοντα, πλην μίας, κρίνονται εύλογες υπό τις περιστάσεις εφόσον αυτές αιτιολογήθηκαν πλήρως από τον ΜΥ
Η δαπάνη η οποία δεν αποδέχομαι είναι το ποσό των €18,60 εφόσον δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου ως προς το εύλογο αυτής, στην απουσία μαρτυρίας για το πρόσωπο που συνταγογράφησε τα συγκεκριμένα φάρμακα ή σε τί αφορούν τα φάρμακα αυτά. Συνεπώς, αποδέχομαι το συνολικό ποσό των €784,89 ως ειδικές ζημιές.
Ως προς τις γενικές αποζημιώσεις στην Χριστοφίνη ν. Φραντζή, Πολ. Εφ. 328/11, 31.5.17, η εφεσίλβητη υπέστη διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και αιμωδίες άνω άκρων, θλάση προσθίου θωρακικού τοιχώματος και μώλωπες στην περιοχή στέρνου. Έγινε θεραπεία με τοποθέτηση αυχενικού κολλάρου για 15 μέρες, χορηγήσεως αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, φυσιοθεραπεία και ανάπαυση. Περαιτέρω, έγινε αποδεχτό ότι οι ενοχλήσεις που παρουσιάζονταν κατά το χρόνο της έκδοσης απόφασης ήταν άλγος, δυσκαμψία του αυχένα και αιμωδίες άνω άκρων και μόνο κατά τις αλλαγές του καιρού ή όταν κουράζεται αρκετά. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το ποσό των €7000 ήταν εύλογο υπό τις περιστάσεις.
Στην L.P. Transbeton Ltd v. Κώστα Σταύρου

(2009)1 (Α) ΑΑΔ 304 επιδικάσθηκαν Λ.Κ.2.500 σε άντρα ηλικίας 37 ετών ως γενικές αποζημιώσεις για αιμάτωμα περιοφθαλμικά του αριστερού ματιού και βλεφάρου, εγκεφαλική διάσειση και διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, εξαιτίας των οποίων παρέμεινε για περίπου δύο μήνες εκτός εργασίας.

Στην υπόθεση Στεφάνου ν. Αντωνίου, Πολ. Εφ. 508/12 17.12.18 για (α) σοβαρής μορφής εγκεφαλική διάσειση, (β) διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης πρώτου βαθμού, (γ) θλάση θώρακος και θωρακικής μοίρας και (δ) θλάση δεξιού μηρού, επιδικάστηκε ποσό €6.000,
Ιωαννίδου ν. Αναστασίου Πολ. Εφ. 15/11 11.9.17 το τραύμα του Εφεσίβλητου συνίστατο σε κάκωση θωρακοοσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης, η οποία του προκάλεσε άλγος και περιορισμό των κινήσεων της συγκεκριμένης μοίρας. Έμεινε δύο μέρες στο Νοσοκομείο, εξήλθε φέροντας ειδική ζώνη, υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία και αξονική τομογραφία και του δόθηκαν αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια για δύο μήνες, από 30.9.2006 μέχρι 30.11.
Δεν φαίνεται να έμεινε οποιοδήποτε κατάλοιπο στον Εφεσίβλητο. Κρίθηκε ότι το ποσό των €5.500 που επιδικάστηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο υπό τύπον γενικών αποζημιώσεων υπέρ του Εφεσίβλητου ήταν υψηλό αλλά όχι υπερβολικό.
Στην Alfa Concrete Public Company Ltd ν. Γλυκύ Πολ. Εφ. 316/13 21.7.20, ο εφεσίβλητος υπέστη βαθύ θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής, εγκεφαλική διάσειση, διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, έντονο πονοκέφαλο, ζαλάδες και ίλιγγο, αλλά και διαταραχή μνήμης και αδυναμία συγκέντρωσης ως εκ των οποίων του έγινε συρραφή του τραύματος, του χορηγήθηκε προστατευτικό κολλάρο για τον αυχένα, εμβόλιο τετάνου, αντιβίωση και παυσίπονα. Πρόσθετα, είχε μυϊκό σπασμό στην αυχενική περιοχή και την ωμοπλάτη, ενώ υπήρχε και τοπική ευαισθησία και περιορισμός κινητικότητας. Καθόρισε ως δίκαιο ποσό αυτό των €6000 η οποία επικυρώθηκε από το Ανώτατο.
Λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω αυθεντίες αλλά και τις γενικές αρχές επιδίκασης γενικών αποζημιώσεων ως έχουν παρατεθεί πιο πάνω, κρίνεται ότι το ποσό το οποίο εύλογα θα μπορούσε να επιδικασθεί για γενικές αποζημιώσεις ανέρχεται στο ποσό των €
Για την κατάληξη μου αυτή λαμβάνω υπόψη, πέραν των αντικειμενικών ευρημάτων του ΜΕ2 (βλ. παρ. 178) πιο πάνω: (α) Το γεγονός ότι η σοβαρότητα των τραυματισμών του Ενάγοντα η οποία ως αναφέρθηκε από τον ΜΕΥ ήταν μέτριας σοβαρότητας. (β) Τον έντονο πόνο που υπέστη ο Ενάγοντας κατά την περίοδο που ήταν με άδεια ασθενείας, ήτοι για περίοδο 3 μηνών. (γ) Το γεγονός ότι υπέφερε από ζαλάδες και πονοκεφάλους καθόλη τη διάρκεια αυτή. (δ) Το γεγονός ότι παρέμεινε ακίνητος για περίοδο 1.5 - 2 μηνών, (ε) Τα όσα ανέφερε περί της δυνατότητας του να αυτοεξυπηρετηθεί, να περάσει χρόνο με την οικογένεια του και να απολαύσει συνήθεις δραστηριότητες του καθόλη τη διάρκεια αυτή. (στ) Το γεγονός ότι οι έντονοι πόνοι και τα συμπτώματα υποχώρησαν με την πάροδο 3 μηνών. (ζ) Το γεγονός ότι απέμειναν μόνιμα κατάλοιπα ως αυτά περιεγράφηκαν με λεπτομέρεια από τον ΜΥ2 (βλ. παρ. 183 πιο πάνω).
Δεν δύναται όμως να επιδικαστούν οιεσδήποτε αποζημιώσεις για μείωση της εισοδηματικής ικανότητας του Ενάγοντα στη βάση του πολλαπλασιαστή ή πολλαπλασιαστέου ελλείψει σχετικών δεδομένων από την ενώπιον μου μαρτυρία (βλ. κατ' αναλογίαν Νικολάου ν. Χαλλουμή Π.Ε.164/13, 18.9.19 και Λαγοποδίδης ν. Αναστασίου Αναστασιάδη Πολ. Εφ. 250/11, 18.5.17). Αυτό το οποίο όμως δεν μπορεί να παραγνωριστεί είναι η ύπαρξη μόνιμων καταλοίπων η οποία συνδέεται με την ικανότητα του Ενάγοντα να είναι το ίδιο αποδοτικός σε χειρωνακτικές εργασίες όπως ο ίδιος ανέφερε κατά τη μαρτυρία του. Τούτο προκύπτει από την ενώπιον του Δικαστηρίου ιατρική μαρτυρία. Ενισχύεται και από το γεγονός ότι ο ίδιος αμέσως μετά το ατύχημα και με την παρέλευση της περιόδου κατά την οποία βρισκόταν εκτός εργασίας με άδεια ασθενείας, επέλεξε άλλης φύσεως εργασία η οποία δεν είναι χειρωνακτική. Παρεμβάλλω εδώ ότι το γεγονός ότι εξασφάλισε άλλη επικερδή εργασία δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο ίδιος απώλεσε μέρος της ικανότητας του για συγκεκριμένου είδους επικερδή εργασία, ήτοι χειρωνακτική, κάτι που δεν μπορεί απλώς να αγνοηθεί (Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 475). Όμως επειδή δεν στοιχειοθετείται από τη μαρτυρία πραγματική μείωση εισοδημάτων το ποσό που εύλογα θα μπορούσε υπό τις περιστάσεις να αποδοθεί υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων για τη μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας από χειρωνακτική εργασία, είναι περιορισμένο και κατά την κρίση του Δικαστηρίου ανέρχεται σε ποσό ύψους €

Η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πρόκλησης του ατυχήματος και των πιο πάνω ζημιών του Ενάγοντα προκύπτει αβίαστα από την φύση των τραυματισμών του Ενάγοντα, τα ιατρικά ευρήματα του ΜΕ2 και τη μαρτυρία του ως προς την μεθοδολογία που ακολούθησε για να καταφθάσει σε αυτά αλλά και τις ίδιες τις θέσεις του Εναγόμενου ΜΕ1 ως προς την ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία του ατυχήματος.
Έχοντας δε υπόψη το ποσοστό συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα που ανέρχεται στο 20%, κρίνω ότι ο Ενάγων δικαιούται ως αποζημιώσεις τα πιο κάτω ποσά: (α) €626,91 που αντιστοιχεί στο 80% του ποσού των €784,89 για ειδικές ζημιές. (β) €3200 που αντιστοιχεί στο 80% του ποσού των €4000 για γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια απολαύσεων και ανέσεων της ζωής. (γ) €400 που αντιστοιχεί στο 80% του ποσού των €500 για γενικές αποζημιώσεις για απώλεια εισοδηματικής ικανότητας. XII. ΤΟΚΟΣ
Το θέμα του καθορισμού του τόκου εμπίπτει εντός των πλαισίων της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Εκτενής ανάλυση του θέματος με ειδική αναφορά στην αγγλική νομολογία έγινε στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου

(1991)1 ΑΑΔ

Ως προς τις γενικές αποζημιώσεις εκτός εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του Ενάγοντα (Καμπούρης ν. Εταιρείας Βιοχρώμ Λτδ

(2005)1(Β) ΑΑΔ 1246), επιδικάζεται νόμιμος τόκος επ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.