Αναφορικά με τον Παύλου ν. Αναφορικά με τον Παύλου, Διαχειριστή της περιουσίας του ανίκανου προσώπου Παύλου, Αρ. Αιτ: 5/2003, 17/10/2022

(1)/96 και Αναφορικά με τον ..... Παύλου, ανίκανο πρόσωπο και Αναφορικά με τον .... Παύλου, Διαχειριστή της περιουσίας του ανίκανου προσώπου ..... Παύλου ---------------------------------------------------------------- Αίτηση των ..... Παρτασά και .... Παύλου, αδελφών του ανίκανου προσώπου ..... Παύλου, ενδιαφερόμενων προσώπων Ημερομηνία: 17 Οκτωβρίου 2022 Εμφανίσεις: Για τις Αιτήτριες : κ. Α. Κεφάλας Για τον Καθ' ου η αίτηση, διαχειριστή του ανίκανου προσώπου: κ. Ν. Νικολάου (για ν' ακούσει απόφαση η κα Στ. Αρναούτη) Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγικά - Ιστορικό Στις 9/5/2003, το Δικαστήριο, υπό διαφορετική σύνθεση, εξέδωσε διάταγμα με το οποίο κήρυσσε ως ανίκανο πρόσωπο τον ... Παύλου (στο εξής το Ανίκανο Πρόσωπο), εν τη εννοία του άρθρου 2 του Ν. 23

(1)/1996 (στο εξής ο Νόμος) και διόριζε τον .. Παύλου, ως διαχειριστή της περιουσίας του Ανίκανου προσώπου (στο εξής ο Διαχειριστής). Στο εν λόγω διάταγμα αναφερόταν επίσης, μεταξύ άλλων, ότι: «Ο διαχειριστής υποχρεούται εντός 30 ημερών από σήμερα να υποβάλει λεπτομερή απογραφή της περιουσίας του ως άνω προσώπου και κάθε 12 μήνες από σήμερα και για όσο διαρκεί ο διορισμός του να υποβάλλει περιοδικούς λογαριασμούς στον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου». Η μη καταχώρηση απογραφής και ενδιάμεσων λογαριασμών από τον Διαχειριστή, ως η υποχρέωση του με βάση το διάταγμα ανωτέρω, αλλά και η διαπίστωση ότι με βάση ένορκη δήλωση που καταχώρησε ο τελευταίος και των επισυνημμένων σε αυτήν εγγράφων, υπήρχαν ενδείξεις ότι η διαχείριση της περιουσίας του Ανίκανου Προσώπου γίνεται με τρόπο που δεν είναι συμβατός με τους σκοπούς του Νόμου και δυνατό να γίνεται με δόλιο, αμελή ή καταχρηστικό τρόπο, οδήγησε το Δικαστήριο, υπό διαφορετική σύνθεση (όχι ίδια με την πιο πάνω), στη διεξαγωγή έρευνας για το θέμα (βλ. το πρακτικό του Δικαστηρίου ημερ. 19/9/2014). Ακολούθησε διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας κατέθεσαν τα πρόσωπα που το Δικαστήριο ζήτησε να εξεταστούν. Το Δικαστήριο δε, αφού άκουσε τη μαρτυρία και έλαβε υπόψη την απογραφή της περιουσίας και τους ενδιάμεσους λογαριασμούς για την περίοδο από την έκδοση του διατάγματος διορισμού μέχρι τις 31/12/2014, που καταχώρησε εν τω μεταξύ ο Διαχειριστής, η ορθότητα των οποίων επιβεβαιώθηκε από λογιστή και εγκρίθηκαν από την Πρωτοκολλητή, στις 20/3/2015, εξέδωσε απόφαση με την οποία βρήκε ότι η διαχείριση της περιουσίας γίνεται με τρόπο συμβατό με τις πρόνοιες του Ν.23(Ι)/1996 και ότι ο Διαχειριστής δεν έχει επιδείξει δόλο, αμέλεια ή κατάχρηση στη διαχείριση. Ανεξάρτητα τούτου όμως, το Δικαστήριο έκρινε ορθό όπως τροποποιήσει το διάταγμα ημερ.9/5/2003, ώστε να απαιτείται προηγούμενη έγκριση του Δικαστηρίου για τη διενέργεια οποιασδήποτε συναλλαγής ή πράξης, η αξία της οποίας υπερβαίνει το ποσό των €5.000.-. Έκτοτε, έχουν εκδοθεί αρκετά δικαστικά διατάγματα, με βάση τα οποία εγκρίθηκαν αναλήψεις ποσών από το λογαριασμό του Ανίκανου Προσώπου. Δεν έχουν υποβληθεί όμως ποτέ λογαριασμοί από τον Διαχειριστή, για την μετέπειτα περίοδο και μέχρι σήμερα. Επίδικη Αίτηση Οι Αιτήτριες, αδελφές του Ανίκανου Προσώπου και του Διαχειριστή, με την επίδικη αίτηση ζητούν : «

1. Οδηγίες η και διάταγμα του δικαστηρίου διατάττον τον Διαχειριστή της περιουσίας του ως άνω ανίκανου προσώπου .. ΠΑΥΛΟΥ όπως καταθέσει ενόρκως λεπτομέρειες εξόδων του ανίκανου και τες αναλήψεις/καταθέσεις και υπόλοιπα των τραπεζικών λογαριασμών του από το 2018 μέχρι σήμερα η και άλλες περιόδους εκτέλεσης των καθηκόντων του.
2. Επιβολή προστίμου στον διαχειριστή ένεκα πλημμελούς εκτέλεσης των νόμιμων καθήκον ως διαχειριστής της περιουσίας του ανίκανου και/η παράλειψης υποβολής ετήσιων εκθέσεων για την κατάσταση της περιουσίας του ανίκανου.
3. Απαλλαγή του διαχειριστή ένεκα πλημμελούς η και δόλιας άσκησης των νόμιμών καθηκόντων του ως επιτάσσει η σχετική νομοθεσία.
4. Αντικατάσταση και/η παύση του διαχειριστή και διορισμό της αιτήτριας ...... ΠΑΥΛΟΥ ως διαχειρίστριας της περιουσίας του ανίκανου προσώπου ... ΠΑΥΛΟΥ.
5. Διάταγμα ενδιάμεσο που να απαγορεύει στον διαχειριστή να εκτελεί αναλήψεις από τους λογαριασμούς του ανίκανου σε οποιαδήποτε τράπεζα μέχρι αποπεράτωσης της παρούσας διαδικασίας.
6. Οποιαδήποτε άλλη διαταγή η οδηγία ήθελε κρίνει δίκαια λαμβάνοντας υπόψη τες ειδικές περιστάσεις του ανίκανου και το γράμμα/πνεύμα του σχετικού νόμου.
7. Έξοδα της παρούσας διαδικασίας και ΦΠΑ. » Η αίτηση βασίζεται στον Περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων Νόμο, Ν.23(Ι)/96, άρθρα 2-18, στον περί Επιτρόπων Εμπιστευμάτων Νόμο, Κεφ. 193, στον Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο Κεφ. 6, άρθρα 4-9, στον Περί Δικαστηρίων Νόμο 14/60, άρθρο 32 και στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμούς Δ.48 Θ.Θ.1-9 και στις συμφυείς εξουσίες του δικαστηρίου, αρχές της επιεικείας και κοινού δικαίου. Η αίτηση δε, υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση (ΕΔ) της ...... Παρτασά (στο εξής η Παρτασά), που είναι μία εκ των αιτητριών. Σύμφωνα με την ενόρκως δηλούσα, οι αιτήτριες είναι αδελφές του Ανίκανου Προσώπου και του Διαχειριστή. Από πρόσφατη επιθεώρηση του φακέλου της διαχείρισης, διαφάνηκε ότι ο Διαχειριστής δεν εκτελεί τα καθήκοντα του όπως επιτάσσει ο νόμος και ιδιαίτερα όσον αφορά την παρουσίαση ικανοποιητικών στοιχείων για την κατάσταση της περιουσίας του Ανίκανου, ως επίσης και ετήσιες εκθέσεις. Ο Διαχειριστής διαχειρίζεται τεράστιο ποσό, περίπου €500.000, που επιδικάστηκε στις 28/9/2011 προς όφελος του Ανίκανου και δεν γνωρίζουν που και πως ξοδεύονται τα λεφτά του. Πίστευαν ότι θα διαχειριζόταν με σύνεση αυτό το ποσό, για το καλό του Ανίκανου, που είναι ο μικρότερος τους αδελφός, όμως η απόκρυψη στοιχείων για τα έξοδα του, τους δημιουργεί βάσιμες υποψίες για κακοδιαχείριση. Γνωρίζει ότι ο Διαχειριστής αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα, με αρκετά χρέη εις βάρος του, γιατί πολλές φορές τον βοήθησε οικονομικά μαζί με τον σύζυγο της. Ο Διαχειριστής της παρέδωσε αντίγραφο του κυρίως τραπεζικού λογαριασμού του Ανίκανου για το έτος 2020, που δείχνει υπόλοιπο €215,
8. Σε λιγότερο από 10 χρόνια ξόδεψε €300.000, που είναι τεράστιο ποσό (βλ. τεκμ. Α). Του ζήτησε εξηγήσεις για τούτο και της απαντούσε με γενικόλογα και αοριστίες. Η ανησυχία τους μεγαλώνει κάθε μέρα γιατί το ανίκανο πρόσωπο είναι σχετικά νέος, αφού γεννήθηκε στις 27/1/1975 και σε περίπτωση διασπάθισης της περιουσίας του ή και κακοδιαχείρισης, θα βρεθεί σε δυσκολότερη θέση, αφού τα μέσα διαβίωσης και περίθαλψης θα εκλείψουν ή μειωθούν σε τέτοιο βαθμό, που δεν θα μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Ένεκα της κατάστασης του, λαμβάνει επίσης από το Κράτος επιδόματα και άλλες βοήθειες, τα οποία υπολογίζει γύρω στα €1.000 κάθε μήνα, πλέον 13ο . Αποτάθηκαν ξανά στο Δικαστήριο πριν 10 χρόνια, μέσω δικηγόρου, με επιστολή που πιστεύει υπάρχει στο φάκελο της διαχείρισης και δεν προχώρησαν με αίτημα απαλλαγής του αφού υποσχέθηκε να τηρεί το νόμο και να τους ενημερώνει σχετικά με την περιουσία και έξοδα του Ανίκανου και λόγω της συγγενικής τους σχέσης. Δεν αμφιβάλλουν ότι υπάρχουν έξοδα συντήρησης και περίθαλψης λόγω της κατάστασης του. Διαπίστωσε στο φάκελο της διαχείρισης ότι ο διαχειριστής υπέβαλε στις 19/2/13, ένορκη δήλωση απογραφής της περιουσίας του Ανίκανου, δηλώνοντας μηδενική περιουσία, ενώ είχε στα χέρια του απόφαση δικαστηρίου ημερ. 28/9/11 για ποσό €500.000 προς όφελος του, ως επίσης και τίτλο ιδιοκτησίας ακινήτου (βλ. τεκμ. Β και Γ αντίστοιχα). Γι΄ αυτό πιστεύει ότι οι θεραπείες που ζητούν είναι δικαιολογημένες και σύμφωνα με το νόμο. Το αιτητικό αρ.5 της αίτησης Στο σημείο αυτό θα πρέπει ν' αναφερθεί ότι, με βάση τις δηλώσεις που έγιναν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους στις 29/6/2022, το Δικαστήριο, υπό διαφορετική σύνθεση (άλλη από τις πιο πάνω), σε ότι αφορά το αιτητικό 5 της αίτησης, εξέδωσε διάταγμα όπως ο Διαχειριστής, στο πλαίσιο της διαχείρισης της περιουσίας του Ανίκανου προσώπου και ειδικότερα σε ότι αφορά τα έξοδα συντήρησης και διαβίωσης αυτού, απευθύνεται στο Δικαστήριο για λήψη άδειας, με αίτηση, η οποία να κοινοποιείται στην άλλη πλευρά και σχετικά δικαιολογητικά για την ανάληψη (από τους λογαριασμούς του Ανίκανου), μέχρι την εκδίκαση και ολοκλήρωση της παρούσας αίτησης. Ένσταση Ο Διαχειριστής αντέδρασε στην επίδικη αίτηση, καταχωρώντας ένσταση, εις την οποία καταγράφονται δώδεκα

(12)λόγοι ένστασης, που είναι οι ακόλουθοι: «

1. H επίδικη αίτηση είναι κατά νόμο και ουσία αβάσιμη και καταχρηστική.
2. H επίδικη αίτηση των Αιτητριών είναι αντικανονική, παράτυπη και ελλιπής.
3. Δεν συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος και το Άρθρο 32 του περί δικαστηρίων Νόμου 14/1960 για την έκδοση του προσωρινού διατάγματος.
4. Δεν υφίσταται και δεν καταδεικνύεται κατεπείγον λόγος εκ μέρους των Αιτητριών για τον οποίο το Δικαστήριο να εξέδιδε τα αιτούμενα διατάγματα.
5. Οι Αιτήτριες με την καταχώρηση της παρούσας αίτησης προσπαθούν να παραπλανήσουν το Δικαστήριο και να εξασφαλίσουν τα αιτούμενα διατάγματα.
6. H επίδικη αίτηση των Αιτητριών είναι καταπιεστική, ενοχλητική και προωθείται για αλλότριους σκοπούς.
7. H ένορκη δήλωση της Αιτήτριας που συνοδεύει την παρούσα αίτηση είναι γενική και αόριστη και σε καμία περίπτωση δεν δύναται να την υποστηρίξει.
8. Οι Αιτήτριες με την καταχώρηση της παρούσας αίτησης προσπαθούν να καταστούν διαχειρίστριες της περιουσίας του ανίκανου προσώπου, να την χειρίζονται κατά το δοκούν, έχοντας αλλότρια κίνητρα.
9. Οι Αιτήτριες με την προώθηση της παρούσας αίτησης ενεργούν ως κληρονόμοι της περιουσίας του ανίκανου προσώπου και δεν λειτουργούν με γνώμονα το καλώς νοούμενο συμφέρον του.
10. Οι Αιτήτριες δεν προσήλθαν ενώπιον του Δικαστηρίου με καθαρά χέρια.
11. Οι Αιτήτριες, ενώ γνωρίζουν ότι ο διαχειριστής πράττει τα καλύτερα υπό τις περιστάσεις για το ανίκανο πρόσωπο και πως διαχειρίζεται την περιουσία του με αποκλειστικό γνώμονα το καλώς νοούμενο συμφέρον του, ισχυρίζονται ότι εκτελεί τα καθήκοντα του πλημμελώς.
12. Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης των αιτούμενων Διαταγμάτων όπως αυτά καταγράφονται επί του αιτητικού της αίτησης υπό τα στοιχεία 1, 2, 3, 4 και
13. » Η ένσταση βασίζεται στον Περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων Νόμο, Ν.23(Ι)/96, άρθρα 2-18, στον Περί Επιτρόπων Εμπιστευμάτων Νόμο, Κεφ.193, στον Περί Δικαστηρίων Νόμο 14/60, άρθρο 32, στον Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο, Κεφάλαιο 6, άρθρα 4 - 9, στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμούς Δ.48 Θ.Θ.1-9, στο Δίκαιο της Επιείκειας, στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, στις γενικές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου και στη Νομολογία. Η ένσταση δε, υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του Διαχειριστή. Ο τελευταίος, αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι οι ισχυρισμοί των αιτητριών είναι παραπλανητικοί. Όποτε έκρινε απαραίτητο να λάβει σεβαστό ποσό από το λογαριασμό του ανίκανου προσώπου, ποσό το οποίο δίχως άλλο θα εξυπηρετούσε την κάλυψη κάποιας ανάγκης του ανίκανου προσώπου, προέβαινε σε δικαστικά διαβήματα ως προς την ανάληψη του ποσού αυτού. Επισυνάπτει δε, σχετικά διατάγματα του Δικαστηρίου, ως τεκμήριο
14. Μέχρι το κλείσιμο της επιχείρησης του, λάμβανε άδειες ανάληψης χρηματικών ποσών σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να ανταποκρίνεται όσο το δυνατό καλύτερα στις υποχρεώσεις που πηγάζουν από την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του Ανίκανου. Τα έξοδα των εν λόγω δικαστικών διαδικασιών, μέχρι την έκδοση του σχετικού διατάγματος από το Δικαστήριο, τα επωμιζόταν ο ίδιος προσωπικά. Όσον αφορά τα τεκμήρια Β και Γ που επισυνάπτονται στην ΕΔ των αιτητριών, σημειώνει ότι σε μεταγενέστερη ΕΔ η οποία κατατέθηκε στο φάκελο και συνοδεύεται από δήλωση εγκεκριμένου λογιστή, φαίνεται ξεκάθαρα ότι η κατοικία είχε μεταβιβαστεί στο Ανίκανο Πρόσωπο και η κινητή περιουσία βρισκόταν σε τραπεζικό λογαριασμό (βλ. τεκμ.4). Εξαιτίας της αποκοπής των εισοδημάτων του ανίκανου προσώπου και των απαραίτητων αλλαγών στην κατοικία διαμονής του Ανίκανου, αιτήθηκε την ανάληψη συγκεκριμένων χρηματικών ποσών από το Δικαστήριο (βλ. τεκμ. 5). Επίσης έλαβε άδεια για ανάληψη χρηματικού ποσού με σκοπό την κάλυψη δαπανών εργοδότησης νέας φροντίστριας του Ανίκανου (βλ. τεκμ. 6). Ο διαχειριστής αναφέρεται επίσης σε διάταγμα του Δικαστηρίου για μεταφορά του ποσού των €229.726,51, από τη Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα Λτδ στην Τράπεζα Κύπρου, εξηγώντας τον λόγο που τον οδήγησε σε αυτή την κίνηση. Ως αναφέρει δημιούργησε γραμμάτιο στην Τράπεζα Κύπρου για μεγαλύτερη ασφάλεια και καλύτερη διαχείριση των χρημάτων και ελάμβανε χρήματα για την εξυπηρέτηση των αναγκών του Ανίκανου Προσώπου (βλ. τεκμ. 7 - 10). Περί τα τέλη του 2019 και μέχρι σήμερα, εξαιτίας αδυναμίας εύρεσης ικανού προσώπου ν' ανταπεξέλθει στις ανάγκες της καθημερινής ζωής του Ανίκανου αλλά και στις θυσίες που απαιτεί η συντήρηση ενός Ανίκανου Προσώπου, ο Κώστας, αδελφός του ίδιου και του Ανίκανου, διαμένει μόνιμα με το Ανίκανο Πρόσωπο για να είναι συνεχώς κοντά του και να φροντίζει τις καθημερινές του ανάγκες, κάτι όμως που εκ των πραγμάτων εμποδίζει τον ίδιο από του να εργαστεί. Η κατάσταση του Ανίκανου με το πέρασμα του χρόνου επιδεινώνεται και η φροντίδα του καθίσταται έργο δύσκολο και επίπονο, που μόνο ένας δικός του άνθρωπος θα μπορούσε να φέρει εις πέρας. Αυτός ήταν και ο λόγος που αποφάσισε να αναθέσει αυτή την ευθύνη στον αδελφό τους. Απαραίτητα λοιπόν από το λογαριασμό του Ανίκανου Προσώπου, λαμβάνονται χρηματικά ποσά τα οποία εξυπηρετούν τις ανάγκες, τη διαβίωση και τη συντήρηση τόσο του ίδιου του Ανίκανου όσο και του Κώστα. Ως αναφέρει, είχαν γίνει επανειλημμένες προσπάθειες για πρόσληψη νέου φροντιστή του Ανίκανου, χωρίς ωστόσο αυτό να καταστεί δυνατόν, καθότι δεν μπορούσαν ν' ανταπεξέλθουν στον απαιτητικό αυτό ρόλο. Επίσης αναφέρει ότι οι αιτήτριες ουδέποτε ασχολήθηκαν ή ενδιαφέρθηκαν για το Ανίκανο Πρόσωπο και δυστυχώς όλο το βάρος της καθημερινής φροντίδας του αδελφού τους, τέθηκε στον ίδιο και στον Κώστα, χωρίς την παραμικρή βοήθεια από τις αιτήτριες. Είναι η γνώμη του ότι οι αιτήτριες συμπεριφέρονται ως κληρονόμοι της περιουσίας του Ανίκανου Προσώπου, χωρίς να κόπτονται πραγματικά για την καθημερινή του διαβίωση. Αυτό που ουσιαστικά τις ενδιαφέρει είναι να μην σπαταλείται η περιουσία του Ανίκανου Προσώπου, ευελπιστώντας ότι μετά το θάνατο του θα παραμείνει περιουσία για να κληρονομήσουν. Αναφορικά με την υποβολή εκθέσεων, αποτελεί θέση του πως γνωρίζουν οι αιτήτριες ότι δεν κατατέθηκαν για δυο λόγους. Πρώτον, με την έλευση της πανδημίας του κορονοϊού, τα συνεχή lockdown, την απαγόρευση διακίνησης και την υποχρεωτική απομόνωση μετά την μόλυνση, έγινε αδύνατο να προβαίνει σε ενέργειες οι οποίες σαφώς θα υποδήλωναν ομαλότητα της καθημερινότητας. Δεύτερον, η διάλυση του έγγαμου βίου του με την σύζυγο του, που θα έχει ως αποτέλεσμα λίαν συντόμως την έκδοση διαζυγίου (βλ. την αίτηση διαζυγίου τεκμ. 11). Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα αντιμετώπιζε την αδιαφορία και την νευρικότητα της συζύγου του και τις βάσιμες υποψίες του για την εμπλοκή τρίτου προσώπου στο γάμο του. Τα τελευταία δυο χρόνια προσπαθούσε να δείχνει σε καλή κατάσταση για χάρη του Ανίκανου Προσώπου και των παιδιών του, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι δεν μπορούσε ν' ανταποκριθεί πλήρως στους πολλαπλούς και απαιτητικούς ρόλους που του είχαν ανατεθεί, αφού με τη φυγή της συζύγου του από τον συζυγικό τους οίκο, ανέλαβε την ευθύνη, πέραν του Ανίκανου Προσώπου, και των δυο ανήλικων παιδιών του εξ΄ ολοκλήρου. Οι αιτήτριες ενώ γνώριζαν τα προσωπικά προβλήματα που αντιμετώπιζε και πάλι δεν επέδειξαν κανένα ενδιαφέρον στο να βοηθήσουν στη διαβίωση του Ανίκανου Προσώπου. Δεν θα ήταν υπερβολή να πει ότι και οι υποχρεώσεις από την φροντίδα του Ανίκανου Προσώπου ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν στη διάλυση του γάμου του. Η σύζυγος του ήθελε να μετακομίσουν σε άλλο σπίτι, μόνοι τους με τα παιδιά, ενώ ο ίδιος με τίποτα δεν θα μπορούσε να εγκαταλείψει και να παραμελήσει την συνεχή φροντίδα του Ανίκανου. Η αξίωση των αιτητριών να του αποστερηθεί η δυνατότητα ανάληψης χρημάτων από το λογαριασμό του Ανίκανου, μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται λογική, εντούτοις ενέχει σοβαρούς κινδύνους που άπτονται της καθημερινότητας του Ανίκανου, της φροντίδας του και γενικότερα της ποιότητας της ζωής του, αφού πρόκειται για άτομο πλήρως εξαρτώμενο και μη αυτοεξυπηρετούμενο, που χρειάζεται καθημερινής και άμεσης φροντίδας και κάλυψης αναγκών που συνεπάγει οικονομικό κόστος. Τέλος, αναφέρει ότι, με την έλευση της πανδημίας, τα προσωπικά του εισοδήματα χάθηκαν, ενώ σε σύντομο χρονικό διάστημα και οι αποταμιεύσεις του εξανεμίστηκαν. Αναγκάστηκε να κλείσει την επιχείρηση του εξαιτίας των απανωτών εγκλεισμών, των ασταθών μέτρων που ακολούθησαν, αλλά κυρίως λόγω της μείωσης του τουριστικού ρεύματος. Οι παράγοντες που αναπτύχθηκαν έπληξαν σε τέτοιο βαθμό της επιχείρηση του, ώστε λάμβανε χρέη αντί εισοδημάτων, ενώ το παθητικό ξεπερνούσε βάσει των ισολογισμών το ενεργητικό. Τα μερίδια που μπορούσε να εξασφαλίσει για την αξιοπρεπή διαβίωση της οικογένειας του και του Ανίκανου εκμηδενίστηκαν. Σε καμία περίπτωση δεν έχει πρόθεση να βλάψει την περιουσία του Ανίκανου. Η φροντίδα, η ευημερία και η ποιότητα της ζωής του, μαζί με εκείνη των παιδιών του, είναι για τον ίδιο η πρώτη του προτεραιότητα. Έχει ξοδέψει όλα αυτά τα χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για να μπορέσει να επιβιώσει, καταστράφηκε οικονομικά και συνέδεσε τόσο την δική του ζωή όσο και των παιδιών του με τις ανάγκες του Ανίκανου αδελφού του. Παράλειψη καταχώρησης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης από τον Διαχειριστή Στις 29/6/2022, επί τη βάσει των δηλώσεων που είχαν γίνει από τους συνηγόρους των δύο πλευρών και τον Διαχειριστή, το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες για καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης από τον Διαχειριστή, όσον αφορά το αιτητικό 1 της αίτησης, και δη την κατάθεση ενόρκως λεπτομερειών σε σχέση με τα έξοδα του Ανίκανου, σε συνάρτηση με τις αναλήψεις από το λογαριασμό του Ανίκανου από το 2018 μέχρι σήμερα. Η συμπληρωματική ένορκη δήλωση θα έπρεπε να καταχωρηθεί μέχρι 26/9/2022, ημερομηνία που η αίτηση ορίστηκε για ακρόαση. Τέτοια συμπληρωματική ένορκη δήλωση ουδέποτε καταχωρήθηκε, ούτε υποβλήθηκε αίτημα για παράταση του χρόνου για καταχώρηση της. Ότι αναφέρθηκε από τον συνήγορο του Διαχειριστή, στις 26/9/2022, είναι πως του έχει παρουσιάσει μια δέσμη εγγράφων, τα οποία δεν είναι ικανοποιητικά για να δικαιολογήσουν την περίοδο 4 και πλέον χρόνων που δεν υπέβαλε λογαριασμούς. Ακρόαση της αίτησης Η ακρόαση της αίτησης έγινε στη βάση των ενόρκων δηλώσεων που αναφέρονται ανωτέρω, χωρίς να ζητηθεί η αντεξέταση οιουδήποτε εκ των ενόρκως δηλούντων. Η επιχειρηματολογία των δικηγόρων των διαδίκων-Αγορεύσεις Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των δύο πλευρών, στις 26/9/2022, προέβησαν σε σύντομες προφορικές αγορεύσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Όσα ανέφεραν έχουν καταγραφεί και βεβαίως έχουν τύχει μελέτης από το Δικαστήριο. Δεν κρίνω όμως σκόπιμο να παραθέσω εδώ ότι οι συνήγοροι ανέφεραν στις αγορεύσεις τους. Θα γίνει αναφορά σε συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων κατωτέρω, εφόσον τούτο κριθεί αναγκαίο. Νομική Πτυχή Αναφορικά με τις εξουσίες του Δικαστηρίου, σε διαδικασίες όπως είναι η παρούσα περίπτωση, η Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι αρκούντως διαφωτιστική. Στην Θεμιστοκλέους v. Λεωνίδου,

(2005)1 ΑΑΔ 417, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα : « Ο περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμος του 1996 αποβλέπει στην προστασία της περιουσίας του ανικάνου και κατ' επέκταση στην ευημερία του. Ο νόμος, παρέχει στα δικαστήρια σειρά εξουσιών για τον όσο το δυνατό αποτελεσματικό έλεγχο της δράσης του διαχειριστή. Στη διακριτική εξουσία του δικαστηρίου εναπόκειται η ανάθεση του ελέγχου των λογαριασμών από κατάλληλο πρόσωπο διοριζόμενο από το δικαστήριο (βλ. άρθρο 9

(5)του νόμου) καθώς και ο διορισμός ερευνητή με εντολή εξέτασης όλων των περιστάσεων της υπόθεσης προτού το δικαστήριο προχωρήσει στην έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος δυνάμει του νόμου (βλ. άρθρο 13 του νόμου). Η διαδικασία που ακολουθείται σε κάθε περίπτωση, έχει χαρακτήρα ερευνητικό. Η αντιπαράθεση δεν είναι συμβατή με το αντικείμενο και τους σκοπούς του νόμου. Το δικαστήριο κατά την ενάσκηση των εξουσιών του δεν ενεργεί ως δικαστήριο επίλυσης διαφορών μεταξύ αντιδίκων σε κατ' αντιμωλία δίκη αφού σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου και η ευημερία του ιδίου και της οικογένειάς του. Η καθιέρωση πρακτικού και ευέλικτου συστήματος ελέγχου και έρευνας, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας της διαχείρισης από το δικαστήριο και την έγκαιρη επέμβασή του όπου διαπιστώνονται σημεία κακοδιαχείρισης. » Περαιτέρω, στην Πολ. Έφ. Ε205/2014, ΠΟΠ v ΚΡΕΝΚΑ, ημερ.6/10/2020, με παραπομπή και στην υπόθεση Θεμιστοκλέους ανωτέρω, αναφέρθηκαν τα εξής: « Οι γενικές και ειδικές εξουσίες του Δικαστηρίου, σχετικές με τη περιουσία και τις υποθέσεις ανίκανου προσώπου, εκπηγάζουν και οριοθετούνται από τα άρθρα 5

(1)και 6(Ι) του Νόμου, ως έχει αναφερθεί. Πρόκειται, σε κάθε περίπτωση, για διαδικασία ερευνητικού χαρακτήρα. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Θεμιστοκλέους (ανωτέρω): «Το δικαστήριο κατά την άσκηση των εξουσιών του δεν ενεργεί ως δικαστήριο επίλυσης διαφορών μεταξύ αντιδίκων σε κατ' αντιμωλία δίκη αφού σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου και η ευημερία του ιδίου και της οικογένειάς του». Ο ερευνητικός χαρακτήρας και η ιδιομορφία της δικαστικής διαδικασίας, στον πυρήνα της οποίας είναι η προστασία της περιουσίας του ανικάνου και η ευημερία του, επιτρέπουν στο δικαστήριο να λάβει υπόψη στοιχεία που βρίσκονται ενώπιον του, τα οποία μπορούν να παρέχουν ένδειξη του τρόπου διαχείρισης και να αποτελέσουν κριτήριο του βαθμού καταλληλόλητας του διαχειριστή, έστω και αν αυτά δεν προκύπτουν από την αίτηση ή την ένσταση αλλά προκύπτουν από το περιεχόμενο του φακέλου του Δικαστηρίου. Το συνεχές καθήκον του Δικαστηρίου για προστασία της περιουσίας της ανικάνου, μέσω ελέγχου και συστηματικής παρακολούθησης της πορείας της διαχείρισης δεν περιοριζόταν από το δικογραφημένο πλαίσιο της αίτησης αντικατάστασης και το χρόνο καταχώρισης της. ....». Επίσης, στην ΠΟΠ ανωτέρω, για το θέμα της απαλλαγής διαχειριστή, λέχθηκε ότι: « Διαχειριστής που διορίζεται δυνάμει του άρθρου 7 του Νόμου, όπως στην προκείμενη περίπτωση, απαλλάσσεται των καθηκόντων του όταν, μεταξύ άλλων, ενεργεί δολίως ή με αμέλεια.[4] Θεωρούμε, όσον αφορά τα εφαρμοστέα κριτήρια κατά την εξέταση αίτησης από το Δικαστήριο για την απαλλαγή διαχειριστή, ότι πέραν από την καθοδήγηση της Θεμιστικλέους, καθοδήγηση μπορεί να αντληθεί και από την απόφαση του Εφετείου του New South Wales της Αυστραλίας στην Holt v The Protective Commissioner

(1993)31 NSWLR 227, όπου τέθηκαν διάφορες κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες υιοθετήθηκαν και από το Court of Protection της Αγγλίας. Τις παραθέτουμε, όπως συνοψίστηκαν στην υπόθεση EB v RC [2011] EWCOP 3805: «The actual guidelines that the Court of Appeal of New South Wales set down can be summarised in the following manner:

1. i)An application for the removal of a deputy may be made by any interested person, including P himself.
2. ii)The burden of proof is on the person seeking a change in the status quo. iii) It is normally necessary for the person seeking the change to show some reason why the court should remove the existing deputy and appoint someone else in his or her place.
3. iv)Where it is shown that the existing deputy is unsuitable to be P's deputy for property and affairs (perhaps because he or she is incompetent, or has acted unlawfully or improperly, or is not acting in P's best interests), the court will terminate the appointment and appoint some other suitable person as deputy.
4. v)If, however, the unsuitability of the existing deputy is not an issue, or if the applicant fails to prove that the existing deputy is unsuitable, it must be shown forensically that P's best interests will in some way be advanced or promoted by discharging the existing deputy and appointing someone else in his or her place.
5. vi)The standard of proof is the usual civil standard, namely 'the balance of probabilities'. It does not have to be 'clear and convincing' or 'compelling'. Section 2

(4)of the Mental Capacity Act 2005 provides that "In proceedings under this Act or any other enactment, any question whether a person lacks capacity within the meaning of this Act must be decided on the balance of probabilities." vii) In deciding what is in P's best interests the court will have regard to all the circumstances. Section 4

(2)of the Mental Capacity Act 2005 states that "The person making the determination must consider all the relevant circumstances and, in particular, take the following steps," which are listed in subsections

(3)to

(11). » » Εξέταση Αίτησης Έχοντας μελετήσει την αίτηση και την ένσταση, όλα τα στοιχεία που περιέχονται στο φάκελο του Δικαστηρίου και όσα ανέφεραν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι στις αγορεύσεις τους, καταλήγω ότι η αίτηση θα πρέπει να εγκριθεί. Ως έχει αναφερθεί, ο Διαχειριστής παραλείπει για πολλά χρόνια να καταχωρήσει λογαριασμούς για τη διαχείριση, εν γνώσει της υποχρέωσης του να το πράξει. Ο Διαχειριστής, με το διορισμό του, ανέλαβε, μεταξύ άλλων, και την υποχρέωση όπως κάθε 12 μήνες από 9/5/2003 και για όσο διαρκεί ο διορισμός του, να υποβάλλει περιοδικούς λογαριασμούς στον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου. Η προσπάθεια του να δικαιολογήσει την παράλειψη του, πέφτει στο κενό. Όσα αναφέρει γενικά και αόριστα για την πανδημία και τη διάλυση του γάμου του, δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν επαρκή δικαιολογία για την παράλειψη του, η οποία προσθέτω εκτείνεται χρονικά από πριν την πανδημία και την αναφερόμενη φυγή της συζύγου του. Το γεγονός δε της παράλειψης του να καταχωρήσει λογαριασμούς για σκοπούς ελέγχου, σε συνδυασμό με την κίνηση στους λογαριασμούς του Ανίκανου και τις συνεχείς αναλήψεις που φαίνονται σε αυτούς, έχουν θορυβήσει και προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία στο Δικαστήριο για το ενδεχόμενο κατασπατάλησης των χρημάτων του Ανίκανου. Η ανησυχία του Δικαστηρίου γίνεται εντονότερη, αν ληφθεί υπόψη και η παραδοχή του Διαχειριστή, με την οποία επιβεβαιώνεται ουσιαστικά και σχετική αναφορά της Παρτασά, για τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται και τα χρέη που υπάρχουν. Δεν διαφεύγει ότι έχουν εκδοθεί κάποια διατάγματα από το Δικαστήριο, που επέτρεπαν την ανάληψη κάποιων ποσών. Το τελευταίο διάταγμα εκδόθηκε στις 6/7/2018. Όμως από μελέτη της κατάστασης λογαριασμού της Τράπεζας Κύπρου, η οποία επισυνάπτεται από τον Διαχειριστή, προκύπτει συνεχής κίνηση του λογαριασμού μεταξύ 2018 και 2022, και συνεχείς αναλήψεις ποσών, κάποιες φορές μεγάλων. Για παράδειγμα, τον Φεβρουάριο του 2022 έγινε ανάληψη συνολικού ποσού €5.000.- και τον Μάρτιο του 2022 συνολικού ποσού €5.400.-. Καμία εξήγηση δεν έχει δοθεί ούτε για τα συγκεκριμένα ποσά, ούτε όμως για όλα τα υπόλοιπα που φαίνονται στην κατάσταση. Δεν έχει καταδειχθεί πάντως ότι τα ποσά αυτά αφορούν έξοδα για τις ανάγκες και τη συντήρηση του Ανίκανου. Ο Διαχειριστής λέει ότι λαμβάνονται και ποσά από το λογαριασμό του Ανίκανου, για τις ανάγκες, τη διαβίωση και τη συντήρηση του αδελφού τους Κώστα, ο οποίος εκτελεί χρέη φροντιστή του Ανίκανου. Τίποτε δεν έχει παρουσιαστεί από τον Διαχειριστή, προς απόδειξη αυτού του ισχυρισμού του. Όμως, ακόμη και αν αυτό ισχύει, τι ποσά έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα για το σκοπό αυτό, δεν έχει αναφέρει και παραμένει άγνωστο. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί και το εξής. Στις 29/6/2022, ο δικηγόρος των αιτητριών, παρουσία του Διαχειριστή και του δικηγόρου του, εξέφρασε τον προβληματισμό του για συγκεκριμένο ποσό που αναλήφθηκε από το λογαριασμό του Ανίκανου. Το Δικαστήριο ρώτησε τον Διαχειριστή να πει που έχουν πάει αυτά τα λεφτά, ως το πρόσωπο που γνωρίζει. Η απάντηση που έδωσε ήταν η εξής: «Δεν θέλω να αναφέρω αυτή τη στιγμή οτιδήποτε...». Τούτη η απάντηση του, αλλά και η παράλειψη του να καταχωρήσει συμπληρωματική ένορκη δήλωση, με όλες τις λεπτομέρειες σε σχέση με τα έξοδα του Ανίκανου και τις αναλήψεις από το λογαριασμό του τελευταίου, σύμφωνα με τις οδηγίες του Δικαστηρίου, συνδυαστικά με όσα ήδη έχουν αναφερθεί, δείχνουν θεωρώ την γενικότερη στάση του έναντι της διαχείρισης και συνηγορούν υπέρ της κατάληξης ότι η περιουσία του Ανίκανου Προσώπου βρίσκεται σε κίνδυνο. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν κατά την κρίση μου στοιχεία κακοδιαχείρισης και απρεπούς συμπεριφοράς εκ μέρους του Διαχειριστή. Η συμπεριφορά του κρίνεται ασυμβίβαστη προς τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις του ως διαχειριστή της περιουσίας του Ανίκανου και θεωρώ πως αυτός θα πρέπει να απαλλαγεί από τα καθήκοντα του. Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οτιδήποτε που να συνιστά κώλυμα για το διορισμό της Παρτασά, ως διαχειρίστριας. Πρόκειται για μια εκ των αδελφών του Ανίκανου, η οποία δηλώνει έτοιμη για ν' αναλάβει αυτό το ρόλο και διαμένει στο ίδιο χωριό με το Ανίκανο Πρόσωπο. Πριν αφήσω την απόφαση μου, αναφέρω εδώ πως έχω εξετάσει προσεκτικά όλους τους λόγους ένστασης. Όσοι δεν απαντώνται από όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται αβάσιμοι και απορρίπτονται. Ειδικότερα όμως, θα πω εδώ, πολύ επιγραμματικά, πως με βάση όσα αναφέρονται από τον Διαχειριστή, ουδόλως αποδεικνύεται η ισχυριζόμενη κατάχρηση ή τα αλλότρια κίνητρα από πλευράς των αιτητριών. Κατάληξη Στη βάση όλων των ανωτέρω: Α. Εκδίδεται διάταγμα απαλλαγής του ... Παύλου εκ των καθηκόντων του ως διαχειριστή της περιουσίας του Ανίκανου Προσώπου, με ισχύ από σήμερα. Οποιαδήποτε έγγραφα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία ανήκουν στο Ανίκανο Πρόσωπο και που περιήλθαν στην κατοχή του, υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή, υποχρεούται να τα παραδώσει εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση προς αυτόν του παρόντος διατάγματος στην νέα Διαχειρίστρια. Β. Εκδίδεται Διάταγμα με το οποίο διορίζεται διαχειρίστρια της περιουσίας του Ανίκανου Προσώπου, η ..... Παρτασά, η οποία θα έχει την εξουσία να λάβει ή να φροντίσει να ληφθούν όλα τα μέτρα τα οποία κρίνει αναγκαία ή σκόπιμα για: (α) Την εν γένει διαχείριση της περιουσίας και των υποθέσεων του Ανίκανου Προσώπου (άρθρο 5 (α)), και, (β) Τη συντήρηση ή για άλλο όφελος του Ανίκανου Προσώπου (άρθρο 5(β)). Νοείται ότι η Διαχειρίστρια δεν θα έχει την εξουσία πώλησης, ανταλλαγής, μεταβίβασης, υποθήκευσης, επιβάρυνσης ή διάθεσης ακίνητης περιουσίας του Ανίκανου Προσώπου, χωρίς προηγούμενη άδεια του Δικαστηρίου. Δοσοληψίες ως προς κινητή περιουσία επιτρέπονται μόνον εν σχέσει με τα υπό Β (α) και (β) ανωτέρω. Η Διαχειρίστρια θα έχει επίσης τις εξουσίες που αναφέρονται στο άρθρο 6 εδ.

(1)(α), (γ), (ε), (στ), (ζ), (η), (θ) και (ι) του Νόμου. Η Διαχειρίστρια υποχρεούται κάθε 12 μήνες από σήμερα και για όσο διαρκεί ο διορισμός της να υποβάλλει περιοδικούς λογαριασμούς στον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου. Η Διαχειρίστρια να υπογράψει προσωπική εγγύηση ύψους €50.000.-. Αντίγραφο του παρόντος διατάγματος να διαβιβαστεί στον Έφορο Προστασίας Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων το συντομότερο δυνατό, φροντίδι του Πρωτοκολλητή. Δίδονται επίσης οδηγίες όπως το Πρωτοκολλητείο κοινοποιήσει άμεσα το παρόν διάταγμα στον Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, προς ενημέρωση του. Επιπλέον, επειδή ενδεχομένως από τις ενέργειες του παυθέντα Διαχειριστή, να προκύπτουν ποινικά αδικήματα από μέρους του σε βάρος του Ανίκανου Προσώπου και της περιουσίας του, δίνονται οδηγίες στο Πρωτοκολλητείο να κοινοποιήσει την παρούσα απόφαση στον έντιμο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, προκειμένου, αν έτσι κρίνει, με βάση τις εξουσίες του, να δώσει οδηγίες για περαιτέρω διερεύνηση του θέματος του. Τα έξοδα της αίτησης €1000.- πλέον ΦΠΑ, επιδικάζονται υπέρ των αιτητριών και σε βάρος του καθ' ου η αίτηση. (Υπ.) ............... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο