Κωνσταντίας Χριστάκη Νεοφύτου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Παραπομπής : 11/2014, 10/11/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:A163 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: M. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Αρ. Παραπομπής : 11/2014 ΜΕΤΑΞΥ: Κωνσταντίας Χριστάκη Νεοφύτου Αιτήτριας και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Αποζημιούσας Αρχής ---------------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 10 Νοεμβρίου 2022 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια : κ. Γ. Νεοφυτίδης για Δρ. Ανδρέας Π. Ποιητής & Σία ΔΕΠΕ Για την Αποζημιούσα Αρχή : κα. Θ. Χατζηζαχαρία Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των δύο πλευρών, στις 25/10/22, ημερομηνία που η υπόθεση ήταν ορισμένη για Ακρόαση, πληροφόρησαν το Δικαστήριο ότι κατέληξαν σε παραδεκτά γεγονότα. Μεταξύ των παραδεκτών γεγονότων που δηλώθηκαν, είναι και ότι στάλθηκε έντυπο προσφοράς αποζημίωσης στην Αιτήτρια ημερομηνίας 3/7/2009 και η Αιτήτρια, με δήλωση της ημερ. 7/10/2009, η οποία υπογράφηκε από την ίδια, αποδέχθηκε την προσφερόμενη αποζημίωση των €75.000, πλέον τόκο, με επιφύλαξη του δικαιώματος της να αποταθεί στο Δικαστήριο μέσα σε 75 ημέρες από την ημερομηνία είσπραξης της αποζημίωσης (βλ. τεκμήριο 1). Το ποσό της αποζημίωσης πληρώθηκε στις 14/12/2009. Επίσης, δηλώθηκε ότι σε περίπτωση επιτυχίας της αίτησης, η αιτήτρια θα δικαιούται ποσό €6.000.- πλέον τόκους. Ως ανέφεραν δε οι ευπαίδευτοι συνήγοροι, έχοντας υπόψη τα παραδεκτά γεγονότα, δεν θα χρειαζόταν να παρουσιαστεί άλλη μαρτυρία και επειδή το σημείο που παρέμενε για ν' αποφασιστεί είναι νομικό, θα προχωρούσαν σε τελικές αγορεύσεις. Γι' αυτό ζήτησαν και τους δόθηκε χρόνος προκειμένου ν' αγορεύσουν. Στις 7/11/2022, ημερομηνία που η υπόθεση ορίστηκε για αγορεύσεις, αφού οι συνήγοροι παρέδωσαν στο Δικαστήριο τις γραπτές τους αγορεύσεις, ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι θα αποσύρει την παραπομπή, ζητώντας για τούτο σχετική άδεια. Η αιτούμενη άδεια δόθηκε και η παραπομπή αποσύρθηκε και απορρίφθηκε. Το θέμα που παρέμεινε και αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης, είναι αυτό των εξόδων. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας, μέσω της γραπτής αγόρευσης που παρουσίασε, ζητά όπως τα έξοδα, μέχρι το διάταγμα τροποποίησης ημερ.6/12/2021, επιδικαστούν υπέρ της αιτήτριας και ακολούθως να είναι ως οι εκάστοτε διαταγές. Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος της Αποζημιούσας Αρχής, υποστήριξε με προφορική αγόρευση ότι η πλευρά της δικαιούται τα έξοδα. Οι θέσεις των δύο πλευρών έχουν μελετηθεί με ιδιαίτερη προσοχή. Τα έξοδα αστικής διαδικασίας τελούν υπό τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία κατά πάγια νομολογία θα πρέπει να ασκείται δικαστικά και όχι αυθαίρετα. Και αυτό με προσήλωση στο γενικό κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης, εκτός αν υπάρχει καλός λόγος για έκδοση διαφορετικής διαταγής, εφόσον δεν είναι αποδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο (βλ. Πολιτική Έφεση Αρ. 341/2010, ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ν. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΤΔ, ημερ. 15/10/2015). Δεν χωρεί στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου η επίδραση παραγόντων, άλλων από εκείνων που σχετίζονται με την ουσία του αποτελέσματος (βλ. Χαψή ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1997)1 Α.Α.Δ. 1403). Η νομολογία έχει καταδείξει ότι τέτοιοι «αποχρώντες λόγοι» που δυνατό να αποστερήσουν ένα διάδικο από τα έξοδα που κανονικά θα δικαιούτο, είναι μεταξύ άλλων, περιπτώσεις όπου ο ίδιος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσης του στην αδικαιολόγητη αύξηση των εξόδων της δίκης (βλ. Joseph El Alam v. Χριστόφορου Τουμαζίδη
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 968) ή όταν δεν επιτυγχάνει πλήρως στην αγωγή του (βλ. Παπακόκκινου ν. Δήμου Πάφου
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 634). Η επιμέλεια όμως των δικηγόρων του δεν συνιστά ένα τέτοιο παράγοντα (βλ. Χάσικος ν. Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ.
- Βλ. και το σύγγραμμα Δικαστική Πρακτική, σελ.731 επ., του αείμνηστου αδελφού μου δικαστή Κώστα Σατολιά. Εν προκειμένω, η παραπομπή καταχωρίστηκε στις 20/11/2014 και η έκθεση απαίτησης στις 19/1/
- Η αποζημιούσα αρχή καταχώρησε υπεράσπιση την 21/5/
- Έκτοτε η υπόθεση αναβλήθηκε επανειλημμένως. Από μελέτη των πρακτικών διαπιστώνεται ότι η υπόθεση ορίστηκε σε διάφορες ημερομηνίες προκειμένου να συζητηθεί, κυρίως μεταξύ των εκτιμητών των δύο πλευρών, στα πλαίσια προσπαθειών που καταβλήθηκαν για συμβιβασμό της. Κάποιες άλλες ημερομηνίες, η υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση. Ως προκύπτει δε από το φάκελο της υπόθεσης, η κα Χατζηζαχαρία, με ηλεκτρονικό της μήνυμα ημερ. 12/2/2021, πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι στις 15/2/2021, οπότε είναι ορισμένη η υπόθεση για ακρόαση, σε συνεννόηση με τον κ. Ποιητή, θα ζητηθεί αναβολή. Εισηγήθηκε δε όπως η δικάσιμος της 15/2/2021 είναι χωρίς έξοδα. Ως ανέφερε, την προηγούμενη μέρα, ενημερώθηκε από τον εκτιμητή του Κτηματολογίου, ότι η αιτήτρια το 2009 υπέγραψε έντυπη προσφορά για είσπραξη ποσού που πρότεινε η αποζημιούσα αρχή και επιφύλαξε το δικαίωμα της να διεκδικήσει περαιτέρω αποζημίωση εντός 75 ημερών από την ημερομηνία πληρωμής της αποζημίωσης (άρθρο 8
(2)του περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου). Η πληρωμή της αποζημίωσης έγινε τον 12/
- Η επίδικη παραπομπή καταχωρίστηκε το 2014, δηλαδή μετά από πάροδο 4 ετών. Ο κ.Ποιητής θα επιβεβαίωνε τα πιο πάνω με την πελάτιδα του και όταν το έκανε θα προχωρούσε με την απόσυρση της υπόθεσης, για να μην δημιουργηθούν περαιτέρω έξοδα. Τέλος, ενημέρωνε ότι εάν η υπόθεση δεν αποσυρόταν, θα προχωρούσε με αίτηση τροποποίησης. Οι δικηγόροι της αιτήτριας, με δικό τους ηλεκτρονικό μήνυμα ίδιας ημερομηνίας, επιβεβαίωσαν τα πιο πάνω και συμφώνησαν στο αίτημα αναβολής. Το αίτημα αναβολής εγκρίθηκε και η υπόθεση ορίστηκε για οδηγίες στις 3/3/
- Δόθηκαν δε οδηγίες όπως τυχόν αίτηση τροποποίησης, να καταχωριστεί και να οριστεί την ίδια μέρα. Την 1/3/2021, η κα Χατζηζαχαρία πληροφόρησε το Δικαστήριο με ηλεκτρονικό μήνυμα, ότι με βάση πληροφόρηση που έλαβε από τον κ. Ποιητή πριν από λίγο, η πελάτιδα του δεν αποδέχεται ν' αποσύρει την υπόθεση και ως εκ τούτου θα προχωρήσει με την καταχώρηση αίτησης τροποποίησης. Ζήτησε δε όπως της δοθεί χρόνος 2 βδομάδων, προκειμένου να καταχωρηθεί η αίτηση και όπως η δικάσιμος 3/3/2021 να είναι χωρίς έξοδα. Ο κ. Ποιητής, απάντησε ότι δεν έχει ένσταση στην αναβολή και ότι στο μόνο που διαφωνεί είναι στην έννοια, ερμηνεία, εφαρμογή και δεσμευτικότητα της έντυπης προσφοράς και της αποδοχής της εκ μέρους της αιτήτριας. Η υπόθεση παρέμεινε για οδηγίες στις 2/4/2021 και η αίτηση τροποποίησης να καταχωριστεί μέχρι τότε. Επειδή δε κατά την τελευταία αυτή ημερομηνία δεν εμφανίστηκε κανένας εκ των συνηγόρων στο Δικαστήριο, η υπόθεση ορίστηκε στις 12/4/
- Ακολούθως, η υπόθεση ορίστηκε στις 18/5/2021, στις 2/6/2021 και 10/9/
- Εν τω μεταξύ, την 1/6/2021, καταχωρίστηκε αίτηση της αποζημιούσας αρχής για τροποποίηση, με την οποία ζητείτο η προσθήκη νέας παραγράφου στην υπεράσπιση, προκειμένου να τεθεί ακριβώς ότι η παραπομπή είναι εκπρόθεσμη και πρέπει ν' απορριφθεί ή και ότι η αιτήτρια κωλύεται και ή εμποδίζεται να προχωρήσει την παραπομπή λόγω κωλύματος και ή συμπεριφοράς της. Η αιτήτρια καταχώρησε ένσταση στην αίτηση και η αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Το Δικαστήριο, υπό διαφορετική σύνθεση, με αιτιολογημένη απόφαση ημερ. 6/12/2021, ενέκρινε την αίτηση. Ακολούθησε βεβαίως η καταχώρηση τροποποιημένης υπεράσπισης και απάντησης στην υπεράσπιση αντίστοιχα, ως οι οδηγίες του Δικαστηρίου. Στις 12/5/2022, οπότε η υπόθεση ήταν ορισμένη για οδηγίες, εκδόθηκε διάταγμα για εκατέρωθεν αποκάλυψη εγγράφων εντός 60 ημερών και η υπόθεση ορίστηκε στις 27/9/
- Το Δικαστήριο δε, με την παρούσα σύνθεση, στις 27/9/2022, αφού άκουσε τους συνηγόρους, έδωσε οδηγίες για κάποια θέματα που εκκρεμούσαν και όρισε την υπόθεση για ακρόαση στις 25/10/
- Έχει γίνει αναφορά στην αρχή της παρούσας, ως προς το τι ακριβώς έγινε στις 25/10/
- Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη μου και συνεκτιμώντας όλα τα δεδομένα, έχω την άποψη ότι η απόσυρση της παραπομπής εναντίον της αποζημιούσας αρχής, στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων, συνιστά αποτέλεσμα που η νομολογία αναγνωρίζει ότι τη δικαιώνει. Η αιτήτρια καταχώρησε την παραπομπή και την έκθεση απαίτησης της, χωρίς ν' αναφέρει τίποτε για την αποζημίωση που έλαβε και το έντυπο που υπέγραψε στις 7/10/2009 (τεκμήριο 1). Προώθησε δε στη συνέχεια για σειρά ετών, μια καταδικασμένη εξ' αρχής υπόθεση, εάν ληφθεί υπόψη το έντυπο που υπέγραψε (τεκμήριο 1), η λήψη του ποσού της αποζημίωσης στις 14/12/2009 και η καταχώρηση της παραπομπής σχεδόν 5 χρόνια μετά τη λήψη της αποζημίωσης, αντί εντός της ανατρεπτικής προθεσμίας των 75 ημερών από τη λήψη της αποζημίωσης. Το άρθρο 8
(2)του περί Απαλλοτριώσεως Νόμου (15/1962) και η νομολογία επί του θέματος (βλ. Πολ. Εφ.467/2012, Σταματίου v. Κυπριακή Δημοκρατία, ημερ.26/6/2019 και Αίτ. 160/1989, Αναφορικά με αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα στην παραπομπή αρ.124/1987
(1990)1 ΑΑΔ 159), δεν αφήνουν περιθώρια για να λεχθεί οτιδήποτε άλλο. Και όχι μόνον αυτό. Όταν το πιο πάνω θέμα περιήλθε σε γνώση της αποζημιούσας αρχής και το έθεσε στην άλλη πλευρά, η αιτήτρια επέμενε στην προώθηση της αίτησης της, με την υπόθεση να οδηγείται τελικά σε ακρόαση. Χρειάστηκε να φτάσει η υπόθεση στο στάδιο των αγορεύσεων, στις 7/11/2022, οκτώ
(8)χρόνια μετά την καταχώρηση της παραπομπής, για ν' αναγνωρίσει η αιτήτρια το εκπρόθεσμο της παραπομπής και να την αποσύρει. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της αιτήτριας, υποστηρίζει στην αγόρευση του ότι δεν τέθηκε ο ισχυρισμός του εκπρόθεσμου εξ' αρχής στην υπεράσπιση και μέμφεται την αποζημιούσα αρχή που καταχώρησε αίτηση τροποποίησης 7 χρόνια μετά, προκειμένου να θέσει το συγκεκριμένο θέμα. Είναι αυτονότητο, συνεχίζει, ότι εάν ο εν λόγω ισχυρισμός ήταν σε γνώση τους από την καταχώρηση της αρχικής υπεράσπισης, σίγουρα (η παραπομπή) δεν θα προωθείτο μέχρι σήμερα. Η προσπάθεια του ευπαίδευτου συνηγόρου να μετακυλιστεί η ευθύνη της δικής του πλευράς στην αποζημιούσα αρχή, δεν θεωρώ ότι μπορεί να έχει κάποιο θετικό αποτέλεσμα. Προφανώς το θέμα δεν ήταν σε γνώση της αποζημιούσας αρχής εξ' αρχής και μόλις ήρθε σε γνώση της συνηγόρου της, μέσω του κτηματολογίου, στις 11/2/2021, αμέσως το έθεσε υπόψη του Δικαστηρίου και της άλλης πλευράς. Ακόμη και τότε όμως, και ενώ το άρθρο 8
(2)πιο πάνω και η νομολογία δεν άφηναν περιθώρια για άλλο χειρισμό, η πλευρά της αιτήτριας επέμεινε στην προώθηση της υπόθεσης για άλλους 21 μήνες περίπου. Εν πάση περιπτώσει, το θέμα αυτό, σε αντίθεση με την αποζημιούσα αρχή, ήταν σε γνώση της αιτήτριας εξ' αρχής και αυτή το απέκρυψε. Βρίσκω λοιπόν ότι θα ήταν «...ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων.» (βλ. Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd
(1993)1 A.A.Δ. 12). Άλλωστε, η δικαίωση, δεν πρέπει, όπως επισημαίνεται στην Χάσικος ανωτέρω, να επάγεται την καταβολή δαπάνης. Τα έξοδα της παραπομπής, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην κλίμακα €2.000-€10.000 και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της αποζημιούσας αρχής και εναντίον της αιτήτριας. (Υπ.) ............... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο