Αναφορικά με την VYRONOS άλλως ATOUGUIA, Αρ. Αίτησης Διαχείρισης: 389/2018, 11/2/2022

(1),

(2),

(3),

(4), 38, 41, 53

(1)-

(3), 54, 57 και 58 του Κεφ.189, τα άρθρα 3, 4, 6, 10, 11 , 21, 23, 35 και 41 του Κεφ.195 και ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 650/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Ιουλίου 2012 σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων, την αποδοχή και εκτέλεση δημόσιων εγγράφων στον τομέα της κληρονομικής διαδοχής και την καθιέρωση ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου. Η υπό κρίση αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Αιτήτριας, στην οποίαν περιέχονται γεγονότα που κατά τη γνώμη της δικαιολογούν την έγκριση της. Κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου η Αιτήτρια καταχώρησε συμπληρωματική ένορκη δήλωση προς ενίσχυση της παρούσας αίτησης. Για καλύτερη αντίληψη των θέσεων της Αιτήτριας παραθέτω περίληψη του περιεχομένου των ενόρκων δηλώσεων της. Σύμφωνα με την Αιτήτρια η αποβιώσασα γεννήθηκε στην Πορτογαλία και μεγάλωσε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στη συνέχεια παντρεύτηκε και έζησε στην Κύπρο. Το έτος 2016 μετακόμισε πίσω στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου και διέμενε εκεί μέχρι που απεβίωσε στο Λονδίνο στις 10.02.

1. Κατά το χρόνο θανάτου της ήταν νυμφευμένη με τον Καθ' ου η αίτηση, τον οποίον νυμφεύτηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι η θέση της Αιτήτριας ότι κατοικία καταγωγής της αποβιώσασας είναι η Πορτογαλία ενώ η τελευταία μόνιμη κατοικία της κατά το χρόνο που απεβίωσε ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Κύπρο η αποβιώσασα διαθέτει ακίνητη περιουσία. Συγκεκριμένα είναι εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια ½ μεριδίου επί ενός ακινήτου στην Αναρίτα της επαρχίας Πάφου. Το άλλο ½ μερίδιο ανήκει στο σύζυγο της. Με βάση εκτίμηση που η Αιτήτρια εξασφάλισε και επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1, η συνολική αξία του ακινήτου ανέρχεται στα €172.
2. Ακόμη στην Κύπρο διέθετε επιχείρηση, την οποίαν σκόπευε να τερματίσει ως ανενεργή που είχε καταστεί. Στις 20.07.16 η αποβιώσασα προέβηκε στην τελευταία διαθήκη της, μέσα από την οποίαν δηλώνει ότι επιλέγει ως δίκαιο εφαρμογής κληρονομικής διαδοχής αυτό που ισχύει στην Αγγλία και Ουαλία. Παράλληλα μέσα από το έγγραφο κατονομάζει ως μοναδικούς κληρονόμους δύο ανίψια της, ήτοι κάποιον ΧΧΧΧΧ Atouguia (στο εξής " ΧΧΧΧΧ ") και κάποιον ΧΧΧΧΧ Atouguia (στο εξής " ΧΧΧΧΧ "), στους οποίους αφήνει το σύνολο της περιουσίας της. Τα πρόσωπα αυτά επιθυμούν την πώληση του ακινήτου στην Κύπρο. Ηλεκτρονικό μήνυμα στο οποίο καταγράφεται η πρόθεση τους επισυνάπτεται ως Τεκμήριο
3. Στις 26.04.21 ο Καθ' ου η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης επί 15 λόγων που καταγράφονται στο σώμα της. Ορισμένοι από αυτούς επαναλαμβάνονται με κάποιους άλλους, ενώ άλλοι καλύπτονται μεταξύ τους. Συνοψίζοντας τους πρόκειται για τους εξής:

(1)Η αίτηση δεν επιδόθηκε στους κατονομαζόμενους στη διαθήκη κληροδόχους.

(2)Η αίτηση στερείται νομικής βάσης και/ή είναι ελλιπής.

(3)Η αίτηση περιέχει σοβαρά λάθη και/ή παραλείψεις.

(4)Δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να ισχύσει ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 650/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Ιουλίου 2012.

(5)Η αξία του ½ του ακινήτου που αποτελεί το αντικείμενο της διαθήκης είναι λανθασμένη και/ή εξωπραγματική και/ή υπερβολική.

(6)Η αίτηση είναι εκδικητική και κακόβουλη και δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά γεγονότα και την αλήθεια.

(7)Στην αίτηση εσκεμμένα αποκρύβησαν ουσιώδη γεγονότα τα οποία επηρεάζουν την πορεία και ολοκλήρωση της παρούσας διαχείρισης / εκτέλεσης διαθήκης. Η ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης της Καθ' ης η αίτησης εδράζεται νομικά, μεταξύ άλλων, στα άρθρα 31, 32, 33

(1)-

(4), 38, 41, 53

(1)-

(3), 54, 57 και 58 του Κεφ.189, στα άρθρα 3, 4, 6, 10, 11, 21, 23, 35 και 41 του Κεφ.195, στη Δ.48 Θ.1-7 των Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, στους περί Διαχειρίσεως Κανονισμούς του 1955, στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 650/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Ιουλίου 2012 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Καθ' ου η αίτηση, στην οποίαν περιέχονται γεγονότα που κατά τη γνώμη του τεκμηριώνουν τους λόγους ένστασης και κατ' επέκταση δικαιολογούν απόρριψη της παρούσας αίτησης. Μετά από άδεια του Δικαστηρίου ο Καθ' ου η αίτηση καταχώρησε συμπληρωματική ένορκη δήλωση εις αντίκρουση της συμπληρωματικής ένορκη δήλωσης της Αιτήτριας. Πιο κάτω παρατίθεται σύνοψη του περιεχομένου των συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων του Καθ' ου η αίτηση. Ο Καθ' ου η αίτηση ήταν ο σύζυγος της αποβιώσασας κατά το χρόνο που αυτή απεβίωσε. Η αποβιώσασα γεννήθηκε στην Πορτογαλία και στην πορεία απέκτησε κυπριακή υπηκοότητα κατέχοντας κυπριακή ταυτότητα και κυπριακό διαβατήριο. Σύμφωνα με τον Καθ' ου η αίτηση, η μόνιμη κατοικία και η συνήθης διαμονή της αποβιώσασας είναι η Πάφος. Διαθέτει περιουσία στην Κύπρο, ήτοι το ακίνητο για το οποίο έγινε αναφορά προηγουμένως. Μερίδιο σ' αυτό έχει και ο ίδιος, όπως λέει (ο Καθ' ου η αίτηση), το οποίο είναι το ½. Η αποβιώσασα δεν ήταν αγγλίδα υπήκοος, δεν είχε περιουσία στο Ηνωμένο Βασίλειο και ούτε διέμενε μόνιμα εκεί. Ούτε διέθετε αγγλικό διαβατήριο. Ουδέποτε είχε στο Ηνωμένο Βασίλειο είτε τη συνήθη είτε τη μόνιμη κατοικία της. Μάλιστα υπέδειξε ότι στην αίτηση της Αιτήτριας για έκδοση διατάγματος παραχωρητηρίου επικύρωσης διαθήκης αλλά και στο ίδιο το διάταγμα σημειώνεται ότι η Αιτήτρια διέμενε στην Πάφο και ότι στην επαρχία αυτή είχε κατά το χρόνο του θανάτου της τη μόνιμη κατοικία της, αναφορές που κατά τον ίδιο δείχνουν ότι η υπό κρίση αίτηση έρχεται σε αντίθεση με τα εν λόγω έγγραφα. Πέραν της σύγκρουσης με τα έγγραφα αυτά, ο Καθ' ου η αίτηση επικαλείται λάθη και παραλείψεις που χαρακτηρίζουν την υπό κρίση αίτηση. Ειδικότερα αναφέρει ότι η υπό κρίση αίτηση δεν επιδόθηκε στους δύο κατονομαζόμενους στη διαθήκη κληροδόχους και ότι τα έγγραφα που επισυνάπτονται για να δείξουν κάτι τέτοιο δεν συνιστούν επίδοση. Επίσης ότι η υπό κρίση αίτηση παρέλειψε να αναφέρει ότι η αποβιώσασα άφησε σύζυγο και νόμιμο κληρονόμο της περιουσίας της. Περαιτέρω ο Καθ' ου η αίτηση αμφισβητεί την εγκυρότητα της διαθήκης επειδή, όπως αναφέρει, η αποβιώσασα την υπέγραψε κάτω από ύποπτες συνθήκες αφού δεν είχε διαύγεια λόγω της σοβαρής κατάστασης της υγείας της. Η ακρόαση της υπό κρίση αίτησης περιορίστηκε σε γραπτές αγορεύσεις. Το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων καθώς και τα επισυνημμένα σ' αυτές τεκμήρια αποτελούν το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο. Στις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους αμφότεροι συνήγοροι, με παραπομπή σε νομολογία, νομοθεσίες και νομικά συγγράμματα, υποστήριξαν τις εκατέρωθεν και παράλληλα εκ διαμέτρου αντίθετες νομικές θέσεις και ισχυρισμούς τους. Πλήρης ανάλυση της νομικής επιχειρηματολογίας των συνηγόρων είναι καταγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου και δεν χρειάζεται να επαναδιατυπωθεί καθότι δεν θα εξυπηρετήσει οποιοδήποτε πρακτικό σκοπό. Εκεί και όπου κρίνεται ότι χρειάζεται θα γίνεται ειδική αναφορά σε νομικά επιχειρήματα των συνηγόρων. Στρέφομαι ευθύς να εξετάσω την υπό κρίση ενδιάμεση αίτηση υπό το φως των λόγων ένστασης και στη βάση των θέσεων και επιχειρημάτων αμφοτέρων πλευρών. Προς το σκοπό αυτό έχω θέσει ενώπιον μου το περιεχόμενο των αγορεύσεων των συνηγόρων, το οποίο και μελέτησα με προσοχή. Έχω ακόμη μελετήσει ενδελεχώς τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα. Με τον πρώτο λόγο ένστασης του ο Καθ' ου η αίτηση παραπονιέται ότι η αίτηση δεν επιδόθηκε στους κατονομαζόμενους στη διαθήκη κληροδόχους. Διευκρινίζεται ότι οι κληροδόχοι που κατονομάζονται στην επίμαχη διαθήκη είναι οι προαναφερόμενοι ΧΧΧΧΧ και ΧΧΧΧΧ. Βασικά ο Καθ' ου η αίτηση παραπονιέται εκ μέρους και για λογαριασμό των δύο πιο πάνω ατόμων, τα οποία δεν εκπροσωπεί και ουδεμία σχέση έχει μαζί τους. Είναι γνωστό ότι η επίδοση ενός νομικού εγγράφου σκοπεύει στο να θέσει υπόψη του προσώπου προς το οποίο απευθύνεται το περιεχόμενο του ώστε εάν επιθυμεί να λάβει μέρος στη διαδικασία που θα ακολουθήσει ενώπιον Δικαστηρίου και τον επηρεάζει προκειμένου με τη συμμετοχή του να προστατεύσει τα δικαιώματα και συμφέροντα του. Στην παρούσα περίπτωση τα ίδια τα κατονομαζόμενα πρόσωπα προέβηκαν σε γραπτές δηλώσεις με τις οποίες επιβεβαιώνουν ότι η υπό κρίση αίτηση τους έχει επιδοθεί (Τεκμήριο 1 συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης Αιτήτριας). Παράλληλα με ηλεκτρονικό μήνυμα τους δείχνουν να γνωρίζουν το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας (Τεκμήριο 2 στην αρχική ένορκη δήλωση της Αιτήτριας). Οι ρητές και σαφείς αυτές αναφορές των εν λόγω προσώπων κρίνονται επαρκείς ώστε το παράπονο του Καθ' ου η αίτηση να μην έχει έρεισμα και ως εκ τούτου το θέμα να θεωρείται λήξαν. Με το δεύτερο λόγο ένστασης του ο Καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η υπό κρίση αίτηση στερείται νομικής βάσης και/ή είναι ελλιπής. Εξετάζοντας τη θέση αυτή θα πρέπει να λεχθεί ότι ουδεμία εξήγηση δίδεται μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την ένσταση και κανένας νομικός σχολιασμός γίνεται μέσα από τη νομική επιχειρηματολογία του συνηγόρου του Καθ' ου η αίτηση προς στοιχειοθέτηση της τοποθέτησης πως η παρούσα αίτηση πάσχει νομικά ή έστω που αυτή υστερεί νομικά. Δεν εξηγείται ο λόγος που η πλευρά του Καθ' ου η αίτηση θεωρεί ότι η παρούσα αίτηση στερείται νομικής βάσης, ούτε ποια είναι η έλλειψη που επικαλείται ότι υπάρχει στο νομικό καθεστώς της αίτησης αυτής. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για μία θέση που παρέμεινε στη σφαίρα του ισχυρισμού, ο οποίος τελικά δεν προωθήθηκε μέσα από την εκδίκαση της αίτησης και συνεπώς στερείται θεμελίωσης. Εκλαμβάνω ότι ο Καθ' ου η αίτηση έχει εγκαταλείψει τη θέση του αυτή, η οποία, ως ατεκμηρίωτη που έμεινε, απορρίπτεται. Οι υπόλοιποι λόγοι ένστασης (3ος λόγος μέχρι και τον 7ο λόγο) αφορούν την ουσία της υπό κρίση αίτησης και θα εξεταστούν όλοι μαζί σε συνάρτηση και με το καθεστώς της αίτησης αφ' εαυτής στη βάση των νομικών εγγράφων που τέθηκαν ενώπιον μου αλλά και του μαρτυρικού υλικού που επισυνάπτονται σ' αυτά. Κατ' αρχήν αυτό που πρέπει να λεχθεί είναι ότι η παρούσα αίτηση καταχωρίστηκε χωρίς να καθίσταται αντιληπτό το δικονομικό υπόβαθρο επί του οποίου προωθείται. Με την αίτηση της η Αιτήτρια ουσιαστικά αιτείται δύο θεραπείες, ήτοι το Δικαστήριο να δώσει οδηγίες ως προς τη διανομή της περιουσίας της αποβιώσασας και περαιτέρω να εκδώσει διάταγμα πώλησης της είτε ιδιωτικά είτε με δημόσιο πλειστηριασμό. Η νομική βάση της αίτησης στηρίζεται τόσο σε άρθρα, όπως το άρθρο 33 του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου (Κεφ.189), του οποίου οι πρόνοιες διέπονται δικονομικά από διαδικασία ενδιάμεσης αίτησης, όσο στο άρθρο 53 της ίδιας νομοθεσίας, η δικονομική εφαρμογή του οποίου διεξάγεται υπό τη μορφή εναρκτήριας κλήσης ή πρωτογενούς αίτησης (originating summons) με ότι αυτό συνεπάγεται. Η Αιτήτρια θα έπρεπε να επιλέξει τη διαδικασία η οποία θα διέπει την αίτηση που επιθυμεί να προωθήσει περιορίζοντας τη νομική βάση στο συγκεκριμένο άρθρο που την αφορά. Αυτό που εδώ παρατηρείται είναι αδιάκριτη και αχρείαστη παράθεση σωρεία άρθρων του Κεφ.189 που πραγματεύονται διαφορετικά αντικείμενα. Η παράλειψη της Αιτήτριας να το πράξει είναι ουσιώδης και καθιστά την υπό κρίση αίτηση θνησιγενής. Ανεξάρτητα του πιο πάνω, προχωρώ να εξετάσω την ουσία της υπό κρίση αίτησης στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό. Εκείνο που παρατηρώ είναι ότι στη γραπτή αγόρευση της η πλευρά της Αιτήτριας επικαλείται το άρθρο 33 προκειμένου να στηρίξει την ορθότητα του αιτούμενου διατάγματος πώλησης της είτε ιδιωτικά είτε με δημόσιο πλειστηριασμό. Το άρθρο 33 παρέχει εξουσία στο Δικαστήριο να διατάξει την πώληση, εκμίσθωση, υποθήκευση, εγκατάλειψη ή απαλλαγή, διαίρεση ή άλλη διάθεση οποιουδήποτε μέρους της κληρονομιάς της αποβιώσασας που θα κρίνει σκόπιμο, στην περίπτωση όμως που η πράξη αυτή δεν δύναται να διενεργηθεί από τον προσωπικό αντιπρόσωπο επειδή αυτός στερείται οποιασδήποτε εξουσίας για το σκοπό αυτό. Στην παρούσα υπόθεση η Αιτήτρια, ως εκτελέστρια της διαθήκης, δεν στερείται εξουσίας να προβεί η ίδια στις δέουσες ενέργειες και στη λήψη διαβημάτων που να της επιτρέπουν να προχωρήσει με διάθεση του μεριδίου του ακινήτου που είναι εγγεγραμμένο εις το όνομα της αποβιώσασας. Η επίκληση αδυναμίας από μέρους της Αιτήτριας για πώληση ολόκληρου του ακινήτου επειδή ο Καθ' ου η αίτηση είναι εξ' αδιαιρέτου συνιδιοκτήτης εξ' ημισείας δεν σημαίνει ότι η εκτελέστρια της διαθήκης στερείται εξουσία να διαθέσει το μερίδιο της αποβιώσασας. Υπό τις περιστάσεις το άρθρο 33 του Κεφ.189 δεν τυγχάνει εδώ εφαρμογής σχετικά με την αιτούμενη θεραπεία του σημείου

(3)της αίτησης. Παράλληλα η Αιτήτρια, υπό την ιδιότητα της εκτελέστριας διαθήκης της αποβιώσασας, ζητεί από το Δικαστήριο να της δώσει οδηγίες ως προς τη διάθεση της περιουσίας της αποβιώσασας. Στη νομική βάση τόσο της αίτησης όσο και της ένστασης υπάρχει το άρθρο 53 του Κεφ.189. Η διαδικασία δυνάμει του άρθρου 53 του Κεφ.189 διεξάγεται, ως έχει ήδη λεχθεί, υπό τη μορφή εναρκτήριας κλήσης ή πρωτογενούς αίτησης (originating summons). Η εν λόγω διαδικασία δεν αφορά διαχείριση κληρονομιάς αλλά απλώς συνιστά μέθοδο για την επίλυση συγκεκριμένων ζητημάτων που αφορούν την κληρονομική διαδοχή της αποβιώσασας. Τα θέματα των οποίων η επίλυση μπορεί να ζητηθεί με βάση το άρθρο 53 καθορίζονται ρητά μέσα από τις πρόνοιες του. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Αναφορικά με την αίτηση των Νικόλα Σιδέρη κ.α.

(2009)1Β Α.Α.Δ. 1390, «Η καταχώρηση εναρκτήριας αίτησης με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 53 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου, Κεφ.189 σαφώς δεν στοχεύει στην επίλυση διαφορών αναφορικά με τις οποίες υπάρχει έντονη αμφισβήτηση είτε πρόκειται για υποχρεώσεις της περιουσίας απορρέουσες από χρέη προς τρίτους ή αντιστρόφως κ.λ.π. Το Άρθρο 53 του νόμου και οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας στους οποίους το εν λόγω άρθρο παραπέμπει, τυγχάνουν εφαρμογής αποκλειστικά για τους σκοπούς του εν λόγω άρθρου.» Μελετώντας την αίτηση και την ένσταση καθώς και το μαρτυρικό υλικό που τέθηκε ενώπιον μου διαπιστώνω ότι εγείρονται σοβαρά θέματα προς εκδίκαση. Έχοντας υπόψη μου το πεδίο εμβέλειας του άρθρου 53 του Κεφ.189, όπως αυτό οριοθετείται από τις πρόνοιες του, αλλά και τη σχετική με το θέμα αυτό νομολογία, με έχει προβληματίσει πολύ κατά πόσο η προώθηση της παρούσας διαδικασίας είναι το κατάλληλο ένδικο μέσο για την επίλυση των εγειρόμενων ζητημάτων. Ένα ουσιώδες θέμα που είναι επίδικο αφορά την νομική υπόσταση της ίδιας της διαθήκης. Ο Καθ' ου η αίτηση ευθέως προσβάλλει την εγκυρότητα και κατ' επέκταση νομιμότητα της διαθήκης. Επικαλούμενος ότι η κατάσταση της υγείας της αποβιώσασας δεν της επέτρεπε να έχει διαύγεια για να μπορεί να αποτυπώσει την πραγματική επιθυμία της σε έγγραφο, ο Καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η διαθήκη καταρτίστηκε και υπογράφτηκε κάτω από ύποπτες συνθήκες. Μάλιστα ο Καθ' ου η αίτηση θίγει για πρώτη φορά το θέμα αυτό στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του, χωρίς έτσι η Αιτήτρια να έχει την ευκαιρία να σχολιάσει τον ισχυρισμό του αυτό παραθέτοντας τη δική της εκδοχή. Βέβαια από το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων της Αιτήτριας εκλαμβάνεται ότι η εκδοχή της θα είναι εκ διαμέτρου αντίθετη από αυτή που διατύπωσε ο Καθ' ου η αίτηση σε περίπτωση που καταγραφεί. Επιπλέον το κατά πόσο η κατάσταση της υγείας της αποβιώσασας κατά τον ουσιώδη χρόνο της επέτρεπε να έχει διαύγεια σκέψης και συνεπώς της παρείχε δυνατότητα να υπογράφει νομικά έγγραφα, συνιστά εξειδικευμένο ζήτημα. Πρόκειται για μία θέση, η οποία εξετάζεται καταλληλότερα με προφορική κατάθεση ιατρικής μαρτυρίας από τον Καθ' ου η αίτηση που την επικαλέστηκε με δυνατότητα όμως αντεξέτασης από την πλευρά της Αιτήτριας καθώς επίσης αντίκρουσης της με την παρουσίαση επιστημονικής μαρτυρίας άλλου εμπειρογνώμονα. Δεν αποκλείεται η ύπαρξη ανάγκης για αποκάλυψη και ανταλλαγή τυχόν ιατρικών εκθέσεων που περιγράφουν την κατάσταση της υγείας της αποβιώσασας κατά τον ουσιώδη χρόνο με δυνατότητα αντεξέτασης επί του περιεχομένου τους. Παράλληλα με την αναφορά του για υπογραφή της διαθήκης «κάτω από ύποπτες συνθήκες» ο Καθ' ου η αίτηση αφήνει, εμμέσως πλην σαφώς, αιχμές για επιλήψιμη συμπεριφορά από πρόσωπα που θεωρεί ότι δυνατό να εμπλέκονται. Η παράθεση περισσότερων λεπτομερειών ενδείκνυται στα πλαίσια προσεκτικής διερεύνησης του εν λόγω ισχυρισμού. Σαφώς με τα δεδομένα που έχουν αναφερθεί μέσα από την παρούσα διαδικασία δεν παρέχεται η δικονομική δυνατότητα της δικογράφησης της θέσης της Αιτήτριας στο θέμα αυτό, ούτε η παράθεση περισσότερων λεπτομερειών για να διαφωτιστεί καλύτερα το Δικαστήριο και ούτε μπορούν αμφότερες πλευρές να παρουσιάσουν ιατρική μαρτυρία προς τεκμηρίωση των εκδοχών τους. Άλλο σημαντικό ζήτημα που είναι επίδικο κατόπιν έντονης αμφισβήτησης που παρατηρείται μέσα από την αίτηση και ένσταση είναι η αναγνώριση κληρονομικών δικαιωμάτων. Αμφότερες πλευρές διαφωνούν στην ταυτότητα των νόμιμων κληρονόμων της αποβιώσασας και στο όποιο τυχόν δικαίωμα έχουν επί της περιουσίας της. Η εξακρίβωση τους είναι θέμα που χρήζει ενδελεχούς εξέτασης. Η μία πλευρά επιστράτευσε το κληρονομικό δίκαιο της Αγγλίας και της Ουαλίας κατ' επίκληση του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 650/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Ιουλίου 2012, ενώ η άλλη πλευρά θεωρεί ότι ισχύει το κληρονομικό δίκαιο της Κύπρου χωρίς να εφαρμόζεται ο εν λόγω ευρωπαϊκός κανονισμός λόγω μη εκπλήρωσης απαιτουμένων προϋποθέσεων. Πρόκειται για ένα επίδικο ζήτημα, η εξέταση του οποίου δεν χαρακτηρίζεται απλή περίπτωση αφού η επίλυση του παραπέμπει προηγουμένως σε διάφορα άλλα θέματα που προκύπτουν και επίσης αμφισβητούνται από τα μέρη. Τέτοια θέματα είναι η διαπίστωση ποιας χώρας το κληρονομικό δίκαιο τελικά ισχύει (της Κύπρου ή της Αγγλίας και της Ουαλίας), εάν υπάρχουν δεδομένα για να ικανοποιηθούν οι προϋποθέσεις του πιο πάνω ευρωπαϊκού κανονισμού, προσδιορισμός των νόμιμων κληρονόμων, ποια τα κληρονομικά δικαιώματα τους κ.λ.π. Ενδεχομένως να χρειάζεται η προσκόμιση μαρτυρίας από εμπειρογνώμονα σε ότι αφορά το τι ισχύει στο κληρονομικό δίκαιο της Αγγλίας και της Ουαλίας, η αποκάλυψη σχετικών εγγράφων και βεβαίως δυνατότητα αντεξέτασης του από την άλλη πλευρά, χωρίς να αποκλείεται η παρουσίαση μαρτυρίας από άλλο εμπειρογνώμονα που να την αντικρούει. Στην υπόθεση Αναφορικά με τον Παναγιώτη Ευστρατίου ή Χ''Σάββα κ.α.

(1997)1 Α.Α.Δ. 751 εφτά εφεσείοντες/αιτητές, κάτοικοι Νέας Υερσέης, καταχώρησαν στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας πρωτογενή αίτηση, βασισμένη κυρίως στα άρθρα 52 και 53 του Κεφ.

1. Με την διαδικασία αυτή ουσιαστικά ζητούσαν απόφαση ή δήλωση του δικαστηρίου ότι ήταν οι συγγενείς και κληρονόμοι του αποβιώσαντα, ότι ο καθ' ου η αίτηση 1 διορίστηκε διαχειριστής συνεπεία δόλου ή ψευδών δηλώσεών του, ότι ο διορισμός διαχειριστή έπρεπε να ανακληθεί ή ακυρωθεί όπως και η διανομή της περιουσίας στην οποία προέβη υπό την παραπάνω ιδιότητα. Το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε τη αίτηση με το σκεπτικό ότι ο ενδεδειγμένος δικονομικός τρόπος επίλυσης κληρονομικών διαφορών, περιλαμβανομένης και της αναγνώρισης κληρονομικών δικαιωμάτων, είναι η αγωγή. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση ως ορθή αναφέροντας ότι τα θέματα που εγέρθηκαν στην πρωτογενή αίτηση εκφεύγουν των ορίων του άρθρου 53 του Κεφ.
2. Με βάση το σκεπτικό της πιο πάνω υπόθεσης και έχοντας υπόψη μου την ύπαρξη έντονης αμφισβήτησης επί διαφόρων θεμάτων που άπτονται κληρονομικών δικαιωμάτων, τα μέρη δεν θα έχουν τη δυνατότητα μέσα από την παρούσα διαδικασία να παρουσιάσουν την μαρτυρία εκείνη που θα ήθελαν για να τεκμηριώσουν τις εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις τους. Ένα άλλο επίδικο θέμα είναι η ορθή και πραγματική εκτιμημένη αξία του επίμαχου ακινήτου και κατ' επέκταση του μεριδίου που είναι εγγεγραμμένο στο όνομα της αποβιώσασας. Στα πλαίσια απόδειξης των αντίθετων θέσεων των πλευρών στο εν λόγω ζήτημα, σίγουρα απαιτείται η προσκόμιση προφορικής εξειδικευμένης επιστημονικής μαρτυρίας από εμπειρογνώμονες καθώς επίσης η αποκάλυψη και ανταλλαγή εκθέσεων εμπειρογνωμόνων με δυνατότητα αντεξέτασης τους επί του περιεχομένου τους. Είναι γεγονός ότι με την παρούσα διαδικασία δεν προσφέρεται δυνατότητα πραγματοποίησης των πιο πάνω. Ολοκληρώνοντας δεν θα μπορούσα παρά να εκφράσω την έκπληξη μου ότι ενώ στην ένορκη δήλωση της που συνοδεύει την αίτηση της για έκδοση παραχωρητηρίου επικύρωσης διαθήκης η Αιτήτρια δηλώνει πως η αποβιώσασα είχε κατά το χρόνο του θανάτου της τη μόνιμη διαμονή της στην Πάφο, βάση της οποίας εγκρίθηκε από την Πρωτοκολλητή Επικύρωσης Διαθηκών και της παραχωρήθηκε η διαχείριση της περιουσίας της ως διορισμένη εκτελέστρια της διαθήκης, μεταγενέστερα στην παρούσα αίτηση διαφοροποιείται εντελώς όταν στην ένορκη δήλωση που την υποστηρίζει αναφέρει ότι όταν απεβίωσε η αποβιώσασα είχε τη μόνιμη κατοικία της στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εξίσου έκπληξη προκαλεί και το γεγονός ότι στην αίτηση για την έκδοση παραχωρητηρίου ουδεμία αναφορά υπάρχει για το ότι η αποβιώσασα κατά το χρόνο θανάτου της ήταν νυμφευμένη με τον Καθ' ου η αίτηση. Σε ότι αφορά τον Καθ' ου η αίτηση, αδυνατώ να αντιληφθώ γιατί ο ίδιος δεν καταχώρισε ένσταση (caveat - Κανονισμός 24 περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 1955) στην αίτηση της Αιτήτριας για έκδοση παραχωρητηρίου επικύρωσης διαθήκης στον καθορισμένο τύπο ανακόπτοντας έτσι την διαδικασία επικύρωση διαθήκης (βλέπε αγγλικό νομικό σύγγραμμα 'Executors, Administrators and Probate', Williams, Mortimer and Sunnucks, 20η έκδοση, παράγραφος 30-02, σελίδα 474) και παράλληλα να προωθήσει διαδικασία για τη χορήγηση επικύρωσης διαθήκης ή διαχείρισης είτε με κληρονομική αγωγή είτε με ανταπαίτηση (probate action - άρθρο 54

(2)του Κεφ.189, Κανονισμός 42), ενώ εκ των υστέρων με την υπό κρίση αίτηση αμφισβητεί έντονα θέσεις της Αιτήτριας εγείροντας έτσι προς επίλυση διάφορα θέματα. Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, καταλήγω ότι δεν μπορεί να δοθούν οδηγίες ως προς τη διανομή / διάθεση της ακίνητης περιουσίας της αποβιώσασας τη στιγμή που αμφισβητούνται έντονα σοβαρής φύσεως ζητήματα σε σχέση μ' αυτήν. Υπό τις περιστάσεις κρίνω ότι η εξέταση των πιο πάνω επιδίκων θεμάτων μέσα από την παρούσα διαδικασία που επιδιώκουν αμφότερες πλευρές είναι απρόσφορη. Η επίλυση των ζητημάτων που εγείρονται μέσα από την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα εκφεύγουν των συγκεκριμένων ορίων του άρθρου 53 του Κεφ.189. Συνακόλουθα τόσο η αίτηση όσο και η ένσταση απορρίπτονται. Ένεκα της πιο πάνω κατάληξης δεν επιδικάζονται οποιαδήποτε έξοδα. Ως εκ τούτου, ουδεμία διαταγή εξόδων εκδίδεται. Νοείται ότι ουδεμία επιβάρυνση θα έχει η περιουσία της αποβιώσασας στην Κύπρο αναφορικά με την αίτηση αυτή. (Υπ.) ............................. Γ. Κ. Βλάμης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο