Εργοληπτική Εταιρεία Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ ν. Λοΐζος Ιορδάνους κ.α., Αρ. Αγωγής: 30/13, 21/11/2022

Εργοληπτική Εταιρεία Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ ν. Λοΐζος Ιορδάνους κ.α., Αρ. Αγωγής: 30/13, 21/11/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2022:A141 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χ. Β. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 30/13 Μεταξύ: Εργοληπτική Εταιρεία Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ Εναγόντων και

1. Λοΐζος Ιορδάνους
2. Loizos Iordanou Constructions Ltd
3. Συμβούλιο Αποχετεύσεων Πάφου
4. Sogreah - A.F. Modinos & S.A. Vrahimis Joint Venture Εναγομένων Ημερομηνία: 21 Νοεμβρίου 2022 Ε Μ Φ Α Ν Ι Σ Ε Ι Σ: Για Ενάγουσα: κ. Μ. Κυριακίδης, για Μάριος Ι. Κυριακίδης ΔΕΠΕ και κα Αντιγόνη Φακοντή Για Εναγόμενο 3: κ. Δ. Κρονίδης, για Ιωαννίδης, Δημητρίου ΔΕΠΕ Για Εναγόμενο 4: κα Λ. Σιακαλλή, για Τάσσος Παπαδόπουλος και Συνεργάτες ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Η κοινοπραξία και ή ο συνεταιρισμός τον οποίον είχαν συστήσει κατά το 2008 η Ενάγουσα με την Εναγόμενη 2 ανέλαβε δυνάμει συμφωνίας ημερ. 5.12.18 με το Εναγόμενο 3 Συμβούλιο Αποχετεύσεων Πάφου («ΣΑΠΑ») να εκτελέσει τις εργασίες της δεύτερης φάσης του αποχετευτικού συστήματος Πάφου, ήτοι το Συμβόλαιο «Β» υπ' αρ. 7/2007 έναντι ποσού €24.462.030,
5. Προέκυψαν όμως διαφορές κατά την εκτέλεση του έργου και η Ενάγουσα, με την αγωγή της, απέδωσε στους Εναγόμενους 1 έως 4 παραβάσεις συμβάσεων, καθώς και ότι παράνομα, δόλια και κακόβουλα συνωμότησαν μεταξύ τους να καταδολιεύσουν την ίδια και να τής προκαλέσουν οικονομική ζημιά ή και να την εξαναγκάσουν να εγκαταλείψει το έργο, με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιές (ως η §66 της Ε/Α). Συνεπώς αξίωσε αποζημιώσεις λόγω παράβασης της σύμβασης που είχε με την Εναγόμενη 2 ή και της σύμβασης με το ΣΑΠΑ ή και λόγω του δόλου όλων των Εναγομένων απέναντι της. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 είχαν εμφανιστεί και είχαν καταχωρίσει υπεράσπιση πλην όμως σε μεταγενέστερο στάδιο η αγωγή απερρίφθη για τους ίδιους συνεπεία μη συμμόρφωσης της Ενάγουσας με διαταγή παροχής ασφάλειας εξόδων προς όφελος τους. Το Εναγόμενο 3 συμβούλιο (ΣΑΠΑ) προέβαλε με την υπεράσπιση του ότι τα πλείστα θέματα αφορούν εσωτερικά ζητήματα της κοινοπραξίας και όχι το ΣΑΠΑ, ότι οι δικές του οδηγίες ήταν ορθές, ότι δεν δεσμεύεται από την ερμηνεία την οποία υιοθετεί η Ενάγουσα, ότι η Ενάγουσα είχε εγκαταλείψει πλήρως το εργοτάξιο για λόγους που αφορούν την ίδια, ότι λόγω των εσωτερικών διαφορών μεταξύ συνεταίρων δημιουργήθηκε αδιέξοδο, ότι λόγω αυτού του αδιεξόδου το ΣΑΠΑ υιοθέτησε μια λύση που έγινε αποδεκτή από την Εναγόμενη 2 και ή διά λογαριασμό τόσο της Ενάγουσας όσο και της κοινοπραξίας, ήτοι για πληρωμή υπό όρους στον διευθύνοντα (leader) της κοινοπραξίας, δηλαδή την Εναγόμενη 2 ούτως ώστε να προωθηθούν οι εργασίες χωρίς επηρεασμό των συμβολαίων. Γενικά αρνήθηκε ότι υπέχει οποιαδήποτε ευθύνη για την αποχή και ή απομάκρυνση και ή αποχώρηση της Ενάγουσας από τις εργασίες, η οποία και διατηρεί τα δικαιώματα της στην κοινοπραξία. Η Εναγόμενη 4 (εφεξής και ως «οι Μηχανικοί») με την υπεράσπιση της παραδέχθηκε ότι και η ίδια είναι κοινοπραξία και προέβαλε πως η μόνη σχέση της με την υπόθεση είναι ότι κατόπιν προσφοράς υπέγραψε κατά τις 16.5.05 σύμβαση με το ΣΑΠΑ για τον σχεδιασμό και επίβλεψη της κατασκευής του αποχετευτικού συστήματος Πάφου, χωρίς να την αφορούν οι οποιεσδήποτε άλλες συμφωνίες μεταξύ άλλων διαδίκων και χωρίς να είχε οποτεδήποτε ενεργήσει ως αντιπρόσωπος της Εναγόμενης
6. Στις 11.9.18 το Εναγόμενο 3 συμβούλιο εξέδωσε και Ειδοποίηση Συνεναγομένων προς τους Εναγόμενους 1, 2 και 4, αξιώνοντας συνεισφορά σε περίπτωση επιδίκασης οποιουδήποτε ποσού εις βάρος του. Στις 3.3.21 και κατόπιν αίτησης το δικαστήριο διέταξε την Ενάγουσα όπως χορηγήσει ασφάλεια για τα έξοδα των Εναγόμενων 1 και 2 το αργότερο μέχρι τις 2.4.21 και σε αντίθετη περίπτωση η αγωγή θα θεωρείτο ως αυτομάτως απορριφθείσα. Η Ενάγουσα παρέλειψε να συμμορφωθεί εγκαίρως με το διάταγμα και η αγωγή θεωρήθηκε ότι είχε απορριφθεί αυτομάτως λόγω παρέλευσης της ταχθείσας προθεσμίας. Ως εκ τούτου, η αγωγή προχώρησε σε ακρόαση μόνο για τους Εναγόμενους 3 και
7. Στις 22.4.21 και λίγο πριν την έναρξη της ακρόασης το Εναγόμενο 3 συμβούλιο απέσυρε ανεπιφύλακτα τη διαδικασία συνεναγομένου σε σχέση με την Εναγόμενη
8. Μαρτυρία Για να αποδείξει την υπόθεση της εναντίον των Εναγόμενων 3 και 4 η Ενάγουσα κάλεσε τέσσερις μάρτυρες, η Εναγόμενη 3 δεν κάλεσε μάρτυρες και η Εναγόμενη 4 κάλεσε ένα μάρτυρα. Η Μ.Ε.1 κα Μούντη, Πρωτοκολλητής, παρουσίασε ως Τεκμήρια 1-33 έγγραφα τα οποία είχαν καταχωριστεί ως τεκμήρια στην αγωγή υπ' αρ.204/16 του Ε.Δ. Λευκωσίας, συμπεριλαμβανομένης και της εκεί εκδοθείσας απόφασης. Η μάρτυς αντεξετάστηκε μόνο από την κα Σιακαλλή και ανέφερε ότι τα κατατεθέντα είναι μόνον όσα έγγραφα της ζήτησε η Ενάγουσα να προσκομίσει, προσθέτοντας ότι η πρωτόδικη απόφαση έχει εφεσιβληθεί. Ο Μ.Ε.2 κ. Μάριος Αλεξάνδρου, διευθυντής και μέτοχος της Ενάγουσας, υιοθέτησε τη γραπτή δήλωση του ως Έγγραφο Α και μέσω αυτής επίσης παρουσίασε διάφορα έγγραφα ως Τεκμήρια 34-
9. Στη δήλωση του αναφέρεται αρχικά στις ιδιότητες των εμπλεκομένων, στην υπογραφή μεταξύ Ενάγουσας και Εναγόμενης 2 δύο εγγράφων στις 3.3.08, στη σύσταση του μεταξύ τους συνεταιρισμού, στην εγγραφή του στις 6.5.08 (Τεκμήριο 39), στην υποβολή προσφοράς για εκτέλεση εργασιών της Φάσης ΙΙ του αποχετευτικού συστήματος Πάφου, στην αποδοχή της προσφοράς στις 28.11.08 και στην υπογραφή σχετικής σύμβασης ημερ. 5.12.08 με το Εναγόμενο 3 συμβούλιο (ΣΑΠΑ) για το πιο πάνω έργο έναντι ποσού €24.462.030,61 (Τεκμήριο 40). Στη συνέχεια αναφέρεται σε γεγονότα από την έναρξη των εργασιών μέχρι και τις 29.10.10 και παραθέτοντας έγγραφα, τα οποία επικαλείται, καταλήγει υποδεικνύοντας ενέργειες που κατά τον ίδιο στοιχειοθετούν συνωμοσία ως εξής στην §66: «(α) Ο Εναγόμενος 1 ως διευθυντής του Επικεφαλής Συνέταιρου, Εναγόμενου 2, δεν υπέβαλε στον Εναγόμενο 4 πρόγραμμα εκτέλεσης του Εργου, ούτε σχέδιο διαμοιρασμού του ώστε ο Ενάγων να γνώριζε το τμήμα του "Εργου που θα εκτελούσε. (β) Ο Εναγόμενος 4 δεν προσδιόρισε και δεν απαίτησε από τους Εναγόμενους 1 και 2 τον τύπο και τις λεπτομέρειες του προγράμματος εκτέλεσης του "Εργου, δηλαδή διαχωρισμό του Έργου και τα τμήματα που θα παραχωρούνταν στους Συνεταίρους προς εκτέλεση σε σχέση με την έκταση τους, το χρόνο εκτέλεσης, το προσωπικό και τα μηχανήματα, αποκλείοντας τον Ενάγοντα από τη δυνατότητα να προγραμματίσει την εκτέλεση του τμήματος του Έργου που του αναλογούσε, συμπράττοντας με τους Εναγομένους 1 και 2 και ενισχύοντας τους, οι οποίοι απαιτούσαν από τον Ενάγοντα να τους υποβάλλει προσφορά προκειμένου να του ανατεθεί εκτέλεση έργου. (γ) Οι Εναγόμενοι αποφάσισαν ότι το "Εργο δεν θα εκτελείτο 50% από τον κάθε Συνέταιρο, αλλά από τον Συνεταιρισμό, μέσω υπεργολαβιών που θα κατακυρώνονταν κατά τη κρίση των Εναγομένων 1 και 2 και κατά παραγνώριση του συμβατικού δικαιώματος του Ενάγοντα να εκτελέσει το 50% του Έργου με δικά του μηχανήματα, κεφάλαια, εξοπλισμό, προσωπικό και ότι άλλο απαιτείτο. (δ) Οι Εναγόμενοι 1 και 2 συνωμότησαν με τον Εναγόμενο 3 και Εναγόμενο 4 όπως οι Εναγόμενοι 1 και 2 να μην υποβάλλουν τριμηνιαίες καταστάσεις ταμειακής ροής όλων των πληρωμών που εδικαιούτο ο κάθε Συνεταίρος δυνάμει του Συμβολαίου, αφού εξανάγκασαν τον Ενάγοντα να εργάζεται σαν υπεργολάβος και όχι Εργολάβος στον Συνεταιρισμό. (ε) Οι Εναγόμενοι 1 και 2 συνωμότησαν όπως μη παραδίδουν τμήματα του "Εργου εις τον Ενάγοντα προς εκτέλεση, αλλά απαιτούσαν από αυτόν να υποβάλλει προσφορά μεταξύ άλλων προσφοροδοτών για εκτέλεση εργασιών στο "Εργο. (στ) Οι Εναγόμενοι 1 και 2 και οι Εναγόμενοι 3 και 4 συνωμότησαν όπως οι εργασίες προς εκτέλεση του 'Εργου οι οποίες θα έπρεπε να εκτελεσθούν από τον Ενάγοντα, εκτελεστούν από υπεργολάβους μη κατονομαζόμενους στη Σύμβαση και χωρίς τα προνοούμενα προσόντα. (ζ) Χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του αρ. 63.1 του Part I του Conditions of Contract, και ψευδώς και κακοβούλως οι Εναγόμενοι προέβησαν σε διαπίστωση ότι ο Ενάγων είχε εγκαταλείψει τις υποχρεώσεις του από το συμβόλαιο και ότι απέτυχε να εκτελέσει τις εργασίες εντός 28 ημερών μετά από ειδοποίηση δυνάμει του αρ. 46.1, ενώ οι ίδιοι δεν είχαν διαμοιράσει το Έργο ούτε αποδέχθηκαν τον διαμοιρασμό που πρότεινε ο Ενάγοντας και ενώ ταυτόχρονα οι Εναγόμενοι 1 και 2 τον καλούσαν να εργαστεί σαν υπεργολάβος του Συνεταιρισμού επιφυλάσσοντας στον εαυτό τους το δικαίωμα να αποφασίζουν ποιες εργασίες θα εκτελούντο, πότε θα εκτελούντο, ποιοι θα προσφοροδοτούσαν και επίσης το δικαίωμα να επιλέγουν προσφοροδότη και να κατακυρώνουν κατά την κρίση τους και ανεξέλεγκτα την κάθε προσφορά. (η) Ο Εναγόμενος 1 ως διευθυντής του Εναγόμενου 2, για να πείσει τον Ενάγοντα να συνάψει μαζί του την συμφωνία Συνεταιρισμού την οποία αργότερα παράβηκε και κατάργησε, του υποσχέθηκε ότι εκείνος θα αναλάμβανε ως Επικεφαλής της Κοινοπραξίας, και ο Ενάγων ως διευθυντής της, και ότι θα ενεργούσε στα όρια της εξουσιοδότησης του Επικεφαλής της Κοινοπραξίας, σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας Συνεταιρισμού και της Συμφωνίας με τον Εργοδότη, υπόσχεση που δόθηκε χωρίς πρόθεση τήρησης της και την οποία οι Εναγόμενοι 1 και 2 παραβίασαν ως ανωτέρω αναφέρεται. (θ) Οι Εναγόμενοι 1 και 2 και οι Εναγόμενοι 3 και 4 συνωμότησαν όπως ο Εναγόμενος 4 εκδίδει Ενδιάμεσα Διατάγματα Πληρωμών μόνο προς τον Εναγόμενο 2 και o Εναγόμενος 3 πληρώνει μόνο τον Εναγόμενο 2 και όπως το 'Εργο που θα εκτελούσε ο Εναγόμενος 2 και επίσης οι πληρωμές που θα του γίνονταν να καθορίζονται από τους Εναγόμενους 1 και
10. Παρουσιάζω την απόδειξη είσπραξης του Εναγόμενου 1 με αρ. 0984 ημ. 17.08.2012 και τιμολόγιο αρ. 609012 και δέσμη υπογραμμένων πιστοποιητικών από τον Αρη Αρέστη εκ μέρους του Μηχανικού σαν Τεκμήριο «90». (ι) Οι Εναγόμενοι 1 και 2 και οι Εναγόμενοι 3 και 4 συνωμότησαν μεταξύ τους όπως ο Ενάγων μην πληρωθεί για εκτελεσθείσα εργασία σε τιμές του Συμβολαίου αφαιρουμένων των εξόδων λειτουργίας του Συνεταιρισμού και όπως μη πληρώνεται σε τιμές του Συμβολαίου με τον Εργοδότη και όπως εξαντλήσει τη ρευστότητα του και όπως περιέλθει σε αδυναμία εκτέλεσης και συνέχισης της Εκτέλεσης του μεριδίου του στο "Εργο και όπως το "Εργο εκτελεστεί από υπεργολάβους του Συνεταιρισμού και ο Ενάγων αποκλειστεί από την εκτέλεση του "Εργου και όπως χρησιμοποιηθούν μηχανήματα προς εκτέλεση του Έργου άλλα από τα αναφερόμενα στη Σύμβαση με τον Εργοδότη και όπως το Έργο εκτελεστεί αποκλειστικά από τον Εναγόμενο 2 και όπως οι πληρωμές για την εκτέλεση και περαιτέρω εκτέλεση και συμπλήρωση του Έργου γίνουν αποκλειστικά από τον Εναγόμενο 2.» Ο Μ.Ε.2 ολοκληρώνει τη γραπτή δήλωση του παραθέτοντας τις αξιούμενες αποζημιώσεις και αναφερόμενος σε παραβάσεις των συμβάσεων, στον χρηματισμό από τον Εναγόμενο 1 εμπλεκομένων αξιωματούχων (οι οποίοι καταδικάστηκαν από Κακουργοδικείο), καθώς και σε διάφορες άλλες δικαστικές διαδικασίες. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Κρονίδη προέβαλε ότι ήταν απαίτηση των Μηχανικών όπως με την προσφορά κατατεθούν οι συμφωνίες MOU και Pre-Bid JVA (παραπέμποντας στον όρο 2.3e του Τεκμηρίου 40), ότι τη βασική σύμβαση για το έργο την υπέγραψε ο Επικεφαλής εταίρος (Εναγόμενη 2) με σφραγίδα του συνεταιρισμού, ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει νομικά για να πει ποιος ήταν ο συμβαλλόμενος, ότι την επιστολή για το αρχικό πρόγραμμα εργασιών στις 3.3.09 την υπέγραψε ο αδελφός του (εφεξής «ο Γ.Α.») που είχε διοριστεί ως Διευθυντής Έργου (project manager) χωρίς όμως εκείνος να είχε δει το πρόγραμμα ως το είχε ετοιμάσει ο Βοηθός (ο Νέαρχος, που ήταν υπάλληλος της Εναγόμενης 2), ότι αυτό δεν περιελάμβανε διαμοιρασμό του έργου), ότι η εκτέλεση του έργου άρχισε γύρω στον Μάιο του 2009, ότι υπήρξαν διαμαρτυρίες για τον μη διαμοιρασμό, ότι κατά τον Μάιο του 2010 ήταν το αποκορύφωμα των διαμαρτυριών της Ενάγουσας, ότι μέχρι την υποβολή προγράμματος η Ενάγουσα είχε αγοράσει ένα βαρέος τύπου μηχάνημα (trencher), το οποίο αργότερα το αγόρασε ο συνεταιρισμός και ότι δεν γνώριζε τον λόγο για τον οποίο καθυστέρησε η κατάθεση προγράμματος εργασιών. Περαιτέρω υποστήριξε ότι η Ενάγουσα αποχώρησε από το έργο εντός του 2010 αλλά παρέμειναν τα μηχανήματα, τα γραφεία, τα αυτοκίνητα και οι εγγυητικές, ότι βασικά αποχώρησε το προσωπικό της, ότι υπήρχε καθυστέρηση στην εκτέλεση από την αρχή, ότι όταν οι διαφωνίες των συνεταίρων έγιναν πολύ έντονες υπήρξε πρόταση από τον Εναγόμενο 1 να αποχωρήσει από το έργο ο ένας εκ των δυο εταίρων έναντι ανταλλάγματος η οποία πρόταση δεν κατέληξε κάπου και ότι το ΣΑΠΑ προωθούσε την εκτέλεση του έργου από την Εναγόμενη 2 χωρίς εφαρμογή της συμφωνίας διαμοιρασμού του έργου. Ήταν η θέση του πως η συμφωνία ήταν ξεκάθαρη ως προς το ότι ο καθένας εκτελεί με δικά του μηχανήματα, προσωπικό, εγγυήσεις και οτιδήποτε άλλο χρειάζεται η εκτέλεση του έργου για το δικό του μέρος, οπότε εκτελεί και κερδίζει όσα είναι «μάγκας» να κερδίσει. Άφησε αρχικά να νοηθεί πως ο ίδιος δεν είχε σχέση με τις εισπράξεις που έγιναν κατά το 2012 εκτός αν αφορούσαν εργασία που εκτέλεσε η Ενάγουσα (π.χ. Τεκμήριο 90) ενώ πιο μετά είπε πως δεν γνώριζε εάν είχε δικαιώματα στις εισπράξεις αυτές. Αντεξεταζόμενος από την κα Σιακαλλή συμφώνησε ότι ο ρόλος του επικεφαλής (leader) του συνεταιρισμού είναι να χειρίζεται τα θέματα επικοινωνίας μεταξύ του ΣΑΠΑ, του συνεταιρισμού και των Μηχανικών. Επανέλαβε τη θέση του ότι ο αδελφός του, ο Γ.Α., ως διευθυντής έργου (project manager) υπέγραψε την αποστολή προγράμματος (Τεκμήριο 34) χωρίς να είχε μπροστά του το τεραστίων διαστάσεων πρόγραμμα εργασίας για να το μελετήσει. Συμφώνησε ότι για να εκδοθεί πρόγραμμα πρέπει να έχει παραδοθεί το εργοτάξιο πλην όμως για την επίδικη περίπτωση είπε πως απ' ό,τι θυμάται δεν είχε παραδοθεί. Απάντησε ερωτήσεις σε σχέση με την επιστολή ημερ. 18.5.10 και τη συνάντηση ημερ. 12.1.09 στα γραφεία των Μηχανικών. Στη συνέχεια διαφώνησε ότι μέχρι τις 3.3.09 είχε παραδοθεί το εργοτάξιο και μάλιστα ότι αυτό έγινε πριν τις 12.1.
11. Συμφώνησε όμως ότι τα μηχανήματα και των δύο συνεταίρων ευρίσκοντο στο εργοτάξιο τουλάχιστον από τον Μάρτιο του 2009 και προσέθεσε ότι εκτελούσαν κατά το 2009 εργασίες «σπασμένα», δεξιά και αριστερά, χωρίς πρόγραμμα και με διαμαρτυρίες περί του ότι έπρεπε να παραλάβουν το εργοτάξιο ολοκληρωμένο, να γίνει διαχωρισμός για να άρχιζαν. Προέβαλε ότι η Ενάγουσα εκτελούσε έργο έστω και χωρίς πρόγραμμα. Δήλωσε ότι δεν γνώριζε για συνάντηση ημερ. 20.5.09 στην οποία οι Μηχανικοί να ζητήσουν από τον εργολάβο αναθεωρημένο πρόγραμμα βάσει παλαιότερης τους επιστολής. Υποστήριξε ότι ο Γ.Α. καθυστέρησε να εμπλακεί, ότι τον αντικαθιστούσε ο Νέαρχος και ότι είχαν διαβεβαιώσεις του Εναγομένου 1 ότι πήγαιναν πολύ καλά, με προοπτική να είχαν επιπλέον απαιτήσεις (claims). Περαιτέρω ο Μ.Ε.2 προέβαλε ότι για το επόμενο διάστημα (μέχρι και τις αρχές τους 2010) ζητούσαν από τους Μηχανικούς να εξασκήσουν όλες τις εξουσίες τους ούτως ώστε να υποχρεώσει τον Επικεφαλής (leader) να εφαρμόσει τη συμφωνία. Επανέλαβε τη θέση ότι το εργοτάξιο δεν είχε παραδοθεί στους εργολάβους, διευκρινίζοντας ότι δεν δόθηκε ολόκληρο το εργοτάξιο. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 53 ως πιστοποιητικό πληρωμής για εργασίες της Ενάγουσας περί τις 27.9.09 στην Έμπα (επιχωματώσεις, σωλήνα) βάσει του τιμολογίου, Τεκμήριο
12. Δέχθηκε ότι μετά την εκτέλεση εργασιών ο συνεταιρισμός ετοίμαζε πιστοποιητικό εκτέλεσης έργου, το υπέβαλλε στους Μηχανικούς και αυτοί μετά τον έλεγχο το επέστρεφαν στον Επικεφαλής είτε για επανυποβολή είτε για πληρωμή από τον εργοδότη προς την κοινοπραξία, οπότε αργότερα εγίνετο ο οποιοσδήποτε διαμοιρασμός μεταξύ των συνεταίρων. Επίσης ότι ο συνεταιρισμός εισέπραξε προκαταβολή για την οποία έδωσε εγγυητικές. Σε σχέση με υπεργολάβους και τα όσα αναφέρονται στο Τεκμήριο 55 είπε πως αυτοί δεν είχαν εγκριθεί από τους Μηχανικούς. Παραδέχθηκε ότι κατά τον Οκτώβριο του 2010 οι διαφορές Ενάγουσας-Εναγομένων 1 και 2 είχαν μεγαλώσει και ότι είχαν έρθει σε κατευθείαν σύγκρουση μεταξύ τους. Ο Μ.Ε.3 κ. Γιάλλουρος είναι ελεγκτής, διατελέσας λογιστής του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας («ΣΑΛ») από το 1971 έως το
13. Στη γραπτή δήλωση του, Έγγραφο Β, προέβαλε τον εαυτό του ως καλό γνώστη των συμβολαίων σχετικά με αποχετεύσεις και της εφαρμογής τους, λόγω της παλαιότερης υπηρεσίας του. Σχετικά με την παρούσα εξήγησε ότι τον Μάρτιο του 2010 η Ενάγουσα τού ανέθεσε να τη συμβουλεύει για προβλήματα που είχαν προκύψει με τους Εναγόμενους 1 και 2, ότι τότε είχε ήδη εξαναγκαστεί η Ενάγουσα να σταματήσει να εκτελεί εργασίες, ότι ο ίδιος είχε διαπιστώσει πως η βάση της κακοδαιμονίας στην εκτέλεση ήταν η ανυπαρξία προγράμματος, ότι ο ίδιος συμβούλευσε αφενός να επιδιώξουν την ετοιμασία σωστού προγράμματος (βάσει του όρου 14.1 του Part I General Conditions) και αφετέρου ότι απαραιτήτως έπρεπε το εργοτάξιο να διαμοιραστεί κατά 50% χρηματικά και εδαφικά μεταξύ των συνεταίρων ούτως ώστε να είναι σύμφωνα με το MOU. Υπέδειξε επίσης διάφορες αδυναμίες τις οποίες είχε τότε παρατηρήσει, λέγοντας πως η επιστολή ημερ. 6.5.10 (Τεκμήριο 66) είχε σταλεί προς την Εναγόμενη 2 κατόπιν δικής του υπόδειξης και ότι αυτή καταδεικνύει τα προβλήματα, ανεπάρκειες, καθυστερήσεις και τις εισηγήσεις. Περαιτέρω εξέφρασε τις θέσεις του για διάφορα γεγονότα, επιστολές και αποφάσεις των Εναγομένων, παρουσιάζοντας σχετικά τα Τεκμήρια 108-
14. Είπε ότι μελέτησε τις εισπράξεις της Ενάγουσας κατά την περίοδο από την έναρξη των εργασιών μέχρι τις 28.2.10 και κατέληξε ότι εισέπραξε έναντι το ποσό των €271.334,64 ενώ το υπόλοιπο των €668.155,83 παραμένει απλήρωτο. Παρουσίασε οικονομικές καταστάσεις της Ενάγουσας μέχρι τις 31.12.10 ως Τεκμήριο
15. Με δική του μεσολάβηση υπήρξε συνάντηση τον Αύγουστο του 2010 με σκοπό να λήξει η διαμάχη μεταξύ των συνεταίρων πλην όμως η πρόταση για ανάθεση είτε όλου είτε του 50% του συμβολαίου σε δύο υπεργολάβους δεν έγινε δεκτή από τους Εναγόμενους 1 και
16. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Κρονίδη απάντησε σε ερωτήσεις εν σχέσει με τα προσόντα του και την εμπειρία του, υποστήριξε ότι με τα χρόνια απέκτησε τεχνική κατάρτιση και ότι η Ενάγουσα τού ζήτησε κατά το 2010 συμβουλές για όλο το φάσμα της εκτέλεσης του συμβολαίου και τέλος εξέφρασε την άποψη του για διάφορα τεκμήρια και γεγονότα της παρούσας. Αντεξεταζόμενος από την κα Σιακαλλή απάντησε και πάλι ερωτήσεις σε σχέση με τα γεγονότα της παρούσας, επέμεινε ότι οι ακαδημαϊκές του γνώσεις σχετίζονται με τις απόψεις που εξέφρασε και αναφέρθηκε στην επιστολή ημερ. 6.5.10, λέγοντας ότι ήταν μετά από αυτή την επιστολή που οι Μηχανικοί άρχισαν να θέτουν θέματα καθυστερήσεων. Ο Μ.Ε.4 κ. Τσάπογλου υιοθέτησε τη γραπτή δήλωση του, Έγγραφο Γ, στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι ως εργοληπτική εταιρεία Hydris Constructions Ltd (Τεκμήριο 112), προσκλήθηκαν από την Ενάγουσα κατά τον Ιανουάριο του 2010 για επιμετρήσεις των εργασιών που είχε εκτελέσει η Ενάγουσα στη Φάση ΙΙ. Στα πλαίσια αυτά παρέλαβαν έγγραφα από την Ενάγουσα και κατόπιν επιμέτρησης των εκτελεσθεισών εργασιών ετοίμασαν σχετική έκθεση. Η Ενάγουσα συμφώνησε να συνεργαστούν και τους πρότεινε να προσφοροδοτήσουν για την εκτέλεση του 50% του έργου. Έτσι η Hydris εκδήλωσε το ενδιαφέρον της με επιστολή της ημερ. 24.7.10 υπό τον όρο διαμοιρασμού του έργου (Τεκμήριο 113). Η προσφορά όμως ήταν για όλο το έργο, ήτοι για ποσό €11.426.128,30 και αν δεν υπήρχε ενδιαφέρον από την Εναγόμενη 2 θα ήταν για το μισό ποσό (Τεκμήριο 114). Λίγο αργότερα είχαν ενημερωθεί ότι η Εναγόμενη 2 ήταν ανυποχώρητη και εναντίον του διαμοιρασμού. Η δε αδυναμία της Ενάγουσας να υποδείξει το 50% του εργοταξίου εκ των πραγμάτων έκαμε αδύνατη την κατακύρωση της προσφοράς της Hydris. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Κρονίδη είπε, μεταξύ άλλων, ότι δεν κατείχε τώρα την έκθεση που είχε ετοιμάσει τότε και ότι, όταν τον Ιανουάριο του 2010 επισκέφθηκε την Πάφο, τα συνεργεία της Ενάγουσας ήταν εκεί και εργάζονταν. Συμφώνησε ότι για να προχωρούσε η πρόταση τους θα έπρεπε πρώτα να συμφωνήσει ο εργοδότης ή ο μηχανικός, όπως γίνεται πάντα στις υπεργολαβίες. Κατά την αντεξέταση του από την κα Σιακαλλή δέχθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να πει τι ποσοστό έργου είχε εκτελεστεί μέχρι τις 24.7.10 που υπέβαλαν προσφορά, καθώς και ότι ήρθαν για να αναλάβουν ως υπεργολάβοι ένα κομμάτι του έργου, ήτοι το 50% του εναπομείναντος έργου αλλά δεν γνώριζαν ούτε και ρώτησαν αν υπήρξε διαχωρισμός έργου μέχρι τον Ιανουάριο του
17. Κατέληξε επαναλαμβάνοντας ότι δεν γνώριζαν τι ποσοστό έργου είχε εκτελεστεί από την έναρξη των εργασιών μέχρι και ένα έτος μετά. Ο Μ.Ε.5 κ. Πασχάλη, επιμετρητής ποσοτήτων, κατέθεσε τη γραπτή δήλωση του ως Έγγραφο Δ και την έκθεση που ετοίμασε ως Έγγραφο Ε. Στο Έγγραφο Δ ο Μ.Ε.5 εξηγεί ότι κατόπιν εντολών της Ενάγουσας ετοίμασε (το 2013) έκθεση απαίτησης για τις απώλειες που η ίδια είχε σε σχέση με την εμπλοκή της στο επίδικο συμβόλαιο. Προσέθεσε ότι αυτή η έκθεση απαίτησης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων υπολογισμό της αποζημίωσης που κατά την άποψη του δικαιούται η Ενάγουσα βάσει των εγγράφων Pre-Bid JVA και MOU ημερ. 3.3.08 και της τιμολόγησης που είχε γίνει κατά το στάδιο υποβολής της (αρχικής) προσφοράς. Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση του η αποζημίωση υπολογίζεται σε €9.573.591,84 και περιλαμβάνει έξοδα εργοταξίου, απώλειες κέρδους, επιπρόσθετου κέρδους, ενοικίων μηχανημάτων, έξοδα μεταφοράς-συντήρησης μηχανημάτων, υπόλοιπο για εκτελεσθείσα εργασία, έξοδα τόκων-χρηματοδότησης και έξοδα ετοιμασίας της απαίτησης. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Κρονίδη συμφώνησε ότι ο εργολάβος στην παρούσα περίπτωση ένας είναι και δη η κοινοπραξία, καθώς και ότι η επίδικη διαφορά δεν σχετίζεται με την κατασκευή του έργου αλλά είναι οικονομική υπό την έννοια αξίωσης απώλειας κέρδους εκ μέρους της Ενάγουσας. Εξέφρασε δε την άποψη πως είναι όλοι εμπλεκόμενοι διότι υπάρχει μεν διαφορά μεταξύ συνεταίρων αλλά υπάρχουν και οι ευθύνες των εργοδότη-μηχανικού όσον αφορά τη διαχείριση του συμβολαίου διότι αν διαχωριζόταν σωστά το συμβόλαιο, όπως προβλέπετο, δεν θα υπήρχε η τωρινή διαφορά. Κατά τη γνώμη του απαιτείτο ο διαχωρισμός ανά 50% και εκείνο που ανέλαβαν οι δύο συνέταιροι είναι την ευθύνη που θα είχαν έναντι του εργοδότη στην περίπτωση που κάποιος από τους δύο δεν εκτελούσε κανονικά το 50% του έργου. Κατά τη γνώμη του επίσης είναι ξεκάθαρο ότι η Ενάγουσα αποχώρησε από το έργο επειδή ο άλλος συνέταιρος (Εναγόμενη 2) ήθελε να την πληρώνει με τιμές «παζαριού» ως υπεργολάβο και όχι ως μέτοχο του 50% στην κοινοπραξία (Τεκμήριο 8 έκθεσης). Η δική του θέση ήταν πως όταν δημιουργήθηκε το πρόβλημα έπρεπε το ΣΑΠΑ και οι Μηχανικοί να φέρουν τους συνεταίρους «μέσα» και να επιλύσουν τη διαφορά με βάση τα έγγραφα του συμβολαίου. Σε σχέση με την αξίωση της Ενάγουσας είπε ότι αυτό το οποίο υπολογίζεται είναι η απώλεια κέρδους επί τω ότι η Ενάγουσα εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει το έργο. Σε σχέση με τις εγγυητικές υποστήριξε ότι όταν παραμένουν δεσμευμένες σε ένα έργο δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άλλο ενώ αναφέρθηκε και αυτός σε οφειλόμενο υπόλοιπο για εκτελεσθείσες εργασίες ύψους €668.155,83 προς την Ενάγουσα, αν και αναγνώρισε ότι το ΣΑΠΑ έχει καταβάλει το ποσό στην κοινοπραξία. Ο Μ.Ε.5 εξήγησε επίσης ότι το κέρδος της κοινοπραξίας με τιμές μονάδος προσφοράς θα ήταν 40,15% με δυνατότητα επιπρόσθετου κέρδους, δηλαδή μέχρι και 50% στην περίπτωση εμπλοκής υπεργολάβου. Αντεξεταζόμενος από την κα Σιακαλλή είπε, μεταξύ άλλων, ότι δεν έλαβε υπόψιν καθυστερήσεις στην εκτέλεση του έργου, συμφώνησε ότι το ποσό το οποίο πληρώνεται στο τέλος ένας εργολάβος γίνεται ξεκάθαρο από τον τελικό λογαριασμό στον οποίον όλα πλέον διευθετούνται και δήλωσε ότι ο ίδιος δεν πήρε τέτοιο τελικό λογαριασμό διότι υπολόγισε άλλα πράγματα, οπότε δεν γνώριζε και πόσα κόστισε στην κοινοπραξία το επίδικο έργο. Σε υποβολή ότι αφού υπάρχει μια τιμή συμβολαίου που αφορά και τους δύο συνεταίρους θα έπρεπε να πάρει τον τελικό λογαριασμό, να δει τι εισέπραξε ο καθένας και αναλόγως να μοιράσει το τυχόν κέρδος, είπε πως από τη στιγμή που δεν παρέμεινε στο έργο η Ενάγουσα και δεν εκτέλεσε εργασίες τότε δεν μπορείς να υπολογίσεις τέτοια απώλεια κέρδους. Δέχθηκε ότι όλες οι πληρωμές από πλευράς ΣΑΠΑ έγιναν προς την κοινοπραξία αλλά υποστήριξε ότι οι εργολάβοι είναι δύο οι οποίοι θα εκτελούσαν ανά 50% το έργο και διερωτήθηκε για ποιο λόγο οι Μηχανικοί δεν εξέδιδαν χωριστά πιστοποιητικά για τις εργασίες που είχε εκτελέσει ο καθένας. Προσέθεσε πως αφού η Ενάγουσα δεν εκτέλεσε το έργο δεν μπορεί να γνωρίζει τι κέρδος ή ζημιά θα είχε δεδομένου ότι δεν εκτέλεσε εργασία. Παρέπεμψε στο Τεκμήριο 9 (της έκθεσης του, Έγγραφο Ε) ως το έγγραφο στο οποίο υπάρχει ανάλυση για το κάθε τμήμα (item) του έργου και το κόστος της Ενάγουσας. Συμφώνησε επίσης ότι και οι δύο εταίροι στην κοινοπραξία ήταν εργολάβοι Κατηγορίας «Α» και δήλωσε ότι κατ' αρχάς δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν μεταξύ τους το 50%. Σε σχέση με την προσφορά από τη Hydris είπε πως αναλόγως του ποσοστού του έργου που είχε εκτελεστεί μέχρι και τις 24.7.10 η εν λόγω προσφορά θα διαμορφώνετο ανάλογα. Μαρτυρία Εναγομένης 4 Ο Μ.Υ. κ. Yziquel, πολιτικός μηχανικός, υιοθέτησε τη γραπτή του δήλωση ως Έγγραφο Στ, στην οποία κατ' αρχάς επισυνάπτει βιογραφικό σημείωμα (Τεκμήριο 115). Στη συνέχεια εξηγεί ότι ήταν ο υπεύθυνος μηχανικός για το επίδικο έργο, εκ μέρους της Εναγομένης 4 κοινοπραξίας, η οποία υπέγραψε σχετικό συμβόλαιο με το ΣΑΠΑ (Τεκμήριο 117). Ακολούθως αναφέρει ότι, κατόπιν συνάντησης όλων, το εργοτάξιο παραδόθηκε, ότι ως ημερομηνία έναρξης εργασιών καθορίστηκε η 3η Μαρτίου 2009 και ότι το έργο έπρεπε να συμπληρωθεί μέχρι τις 3.9.
18. Οι Μηχανικοί ζήτησαν περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα εργασίας που υπέβαλε η κοινοπραξία μέσω της επιστολής ημερ. 18.3.09, τις οποίες δεν έλαβαν ποτέ. Εξέφρασε την άποψη ότι ο διευθυντής έργου απέτυχε να αποστείλει επαρκές πρόγραμμα εργασιών, εξ ου και οι Μηχανικοί επανήλθαν με σχόλια, πλην όμως πάντα απουσίαζαν πληροφορίες από το πρόγραμμα ενώ υπήρχαν σημαντικές καθυστερήσεις στην εκτέλεση εργασιών, πράγμα το οποίο φαίνεται στην αλληλογραφία και στα πρακτικά συναντήσεων με τον εργολάβο. Σε αυτά φαίνονται και οι καθυστερήσεις σε διάφορες ημερομηνίες (20.10.09, 8.2.10 και 19.6.10) μέχρι και την παύση των εργασιών, όταν καταγράφηκαν και οι διαφορές μεταξύ των μελών της κοινοπραξίας, πράγμα που αποτέλεσε και τον λόγο άρνησης της Ενάγουσας να συνεχίσει με τις εργασίες της στο έργο. Συνεπεία των διαφωνιών υπήρξαν σκέψεις εκ μέρους των Εναγομένων 3 και 4 (και άλλων Αρχών) για τερματισμό του συμβολαίου. Σε αυτό το σημείο η Εναγόμενη 2 ζήτησε την έγκριση να ολοκληρώσει τις εργασίες με φυσική παρουσία της ίδιας και όχι της Ενάγουσας, πράγμα που αναγκαστικά έγινε δεκτό προς αποφυγή οικονομικής ζημιάς και απώλειας χρόνου, οπότε οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση. Τέλος, ο Μ.Υ. εξήγησε τους λόγους για τους οποίους διαφωνεί αφενός με τη θέση ότι υπήρξε συμφωνία του ΣΑΠΑ για διαχωρισμό του έργου και αφετέρου με το ότι έχει καταδειχθεί οποιαδήποτε ζημιά της Ενάγουσας. Προφορικά διευκρίνισε ότι ήταν εφικτό για τον εργολάβο να διαμοιράσει τις εργασίες όπως επιθυμούσε, πράγμα που δεν μπορούσαν να πράξουν οι Μηχανικοί. Παρουσίασε τα πρακτικά συνεδριάσεων εργολάβων-μηχανικών ημερ. 12.1.09 και ημερ. 20.5.09 ως Τεκμήρια 118 και 119, επιστολή ημερ. 19.6.09 με την οποία ζητείτο πρόγραμμα εργασιών ως Τεκμήριο 120 και διάφορες επιστολές Μηχανικών προς τον εργολάβο ως Τεκμήριο
19. Ο Μ.Υ. αρνήθηκε ότι ως Μηχανικοί είχαν υποχρεώσει την Ενάγουσα να εγκαταλείψει το έργο, προσθέτοντας πως δεν πρότειναν οποτεδήποτε κάτι τέτοιο λόγω του ότι υπήρχαν ανησυχίες για θέματα ασφάλειας, υγείας και ταλαιπωρίας των χρηστών των δρόμων. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Κυριακίδη αναφέρθηκε σε άλλα έργα στα οποία είχε απασχοληθεί και περαιτέρω δήλωσε ότι στην παρούσα περίπτωση οι εταιρείες από κοινού ικανοποιούσαν τις προϋποθέσεις για ανάληψη του έργου. Ήταν οι πιο φθηνοί και είχαν επιλεγεί ως κοινοπραξία αλλιώς δεν θα είχαν επιλεγεί. Είπε ότι τη δυνατότητα την είχαν ως κοινοπραξία αλλά όχι από μόνη της η κάθε εταιρεία. Σε σχέση με τα δύο έγγραφα ημερ. 3.3.08 είπε πως ο λόγος που είχαν συμπεριληφθεί ήταν για να επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει συμφωνία κοινοπραξίας. Για το θέμα της παράδοσης του εργοταξίου είπε ότι στις περιπτώσεις εργασιών σε πόλη δεν παραδίδεται μονομιάς. Αναφερόμενος στο είδος του συμβολαίου (fidic) είπε ότι αυτό βασίζεται στο πρόγραμμα εργασιών το οποίο βασίζεται στα σχέδια του συμβολαίου, ενώ στην πορεία λαμβάνονται υπόψιν οι διαφοροποιήσεις. Εξ ου και το πρόγραμμα αναθεωρείται κάθε μήνα. Διαφώνησε ότι ως Μηχανικοί είχαν υποχρέωση να αναθέτουν ξεχωριστά στους δύο συνεταίρους επιμέρους τμήματα για εκτέλεση εργασιών, λέγοντας ότι μπορούσαν (οι ίδιοι) οι εταίροι να διαχωρίσουν και να μοιραστούν με βάση τα σχέδια αφού ο διαμοιρασμός των εργασιών είναι μεταξύ των δύο μερών, χωρίς επέμβαση των Μηχανικών. Υποστήριξε ότι αυτό ήταν θέμα της κοινοπραξίας. Κατά την επανεξέταση του ο Μ.Υ. διευκρίνισε ότι ο εργολάβος δεν απάντησε στην επιστολή ημερ. 18.3.09, Τεκμήριο 45, την οποία τού απέστειλαν ως Μηχανικοί για το πρόγραμμα ενώ σε σχέση με το εργοτάξιο είπε ότι το παρέδωσαν μεν αλλά όχι όλο μαζί (not in one step). Αξιολόγηση Μαρτυρίας-Ευρήματα Έχω παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες και έχω εξετάσει όλη την έγγραφη μαρτυρία ενδελεχώς, με σκοπό την αξιολόγηση και εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων προς επίλυση των ουσιωδών ζητημάτων της υπόθεσης, πάντοτε στη βάση των δικογράφων. Θα πρέπει εξαρχής να επισημανθεί πως η εκδοχή της ενάγουσας είναι ότι με παραβάσεις συμβάσεων και με δόλο, στα πλαίσια συνωμοσίας τους, όλοι οι Εναγόμενοι στόχευσαν την εξόντωση της ίδιας και ότι εκδιώκοντας την (από το έργο) πέτυχαν αφενός να παραμείνει στην εκτέλεση του έργου μόνον η Εναγόμενη 2 και αφετέρου να αυξήσουν δολίως τα κατασκευαστικά έξοδα της Φάσης ΙΙ του αποχετευτικού (ήτοι από €21 εκατ. σε €31 εκατ.) από τα οποία και καρπώθηκαν αθέμιτα οφέλη τόσον οι Εναγόμενοι 1 και 2 όσον και στελέχη των Εναγομένων 3 και
20. Στα πλαίσια αυτά και από δικογραφικής πλευράς συνιστά βασικό ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι με την επιστολή των δικηγόρων τους ημερ. 9.6.10 (Τεκμήριο 84) οι Εναγόμενοι 1 και 2 ζήτησαν και το ΣΑΠΑ απεδέχθη όπως ολόκληρο το έργο εκτελεστεί από τους Εναγόμενους 1 και 2 και όπως όλες οι πληρωμές γίνονται προς αυτούς, πράγμα που υλοποιήθηκε αφού εν συνεχεία το έργο εκτελέστηκε από τους Εναγόμενους 1 και 2 (ή και υπεργολάβους τους) προς τους οποίους γίνονταν όλες οι πληρωμές από το ΣΑΠΑ κατόπιν πιστοποιήσεων της Εναγομένης 4 («Μηχανικών»). Από δικής του πλευράς, το άμεσα ενδιαφερόμενο ΣΑΠΑ δέχεται ότι στις 14.10.10 «κατέληξε σε απόφαση υιοθέτησης μιας λύσεως προς τον σκοπό προώθησης και ολοκλήρωσης των εργασιών, ήτοι πληρωμών προς την Εναγόμενη 2 υπό κάποιους όρους και προϋποθέσεις» προβάλλοντας όμως πως ήταν η Ενάγουσα που αποχώρησε ή και εγκατέλειψε το εργοτάξιο εξ ιδίας πρωτοβουλίας. Εν ολίγοις, δικογραφικά αναδύεται ως κοινό υπόβαθρο το ότι η Ενάγουσα από κάποιο χρονικό σημείο και μετά δεν συμμετείχε στην εκτέλεση του έργου. Σημειώνεται προς τούτο και η σαφής προφορική θέση του Μ.Ε.2 ότι το προσωπικό της Ενάγουσας αποχώρησε από το έργο εντός του
21. Από πλευράς γεγονότων λοιπόν το ουσιώδες ερώτημα είναι υπό ποιες περιστάσεις οδηγήθηκαν τα πράγματα σε αυτό το σημείο. Στην προσπάθεια διακρίβωσης των περιστάσεων αυτών εύκολα διαπιστώνεται αφενός πως ένα σημαντικό μέρος των γεγονότων συνιστά κοινό ή και αναντίλεκτο υπόβαθρο μεταξύ των μερών και αφετέρου πως ένα άλλο μεγάλο μέρος τους εξάγεται μέσα από το πλήθος των 121 συνολικά πολυσέλιδων εγγράφων, των οποίων, ας σημειωθεί, ότι καμμιά πλευρά δεν αμφισβήτησε τη γνησιότητα, τη δέουσα εκτέλεση (ή τη λήψη γνώσης εν σχέσει με αυτά, με ελάχιστες εξαιρέσεις, στις οποίες θα γίνει αναφορά εάν απαιτείται). Έχω την άποψη πως η παράθεση των γεγονότων αυτών με την παράλληλη αξιολόγηση της προφορικής μαρτυρίας διευκολύνει την παρακολούθηση του ιστορικού σε σχέση με τα διαδραματισθέντα. Όσον αφορά τη Μ.Ε.1 αρκεί να αναφερθεί ότι αυτή κλήθηκε αποκλειστικά υπό την υπηρεσιακή ιδιότητα της Πρωτοκολλητού. Η μαρτυρία της περιορίστηκε στην προσκόμιση κάποιων εγγράφων, τα οποία είχαν κατατεθεί στον φάκελο της αγωγής υπ' αρ. 204/16 και τα οποία είχε στην κατοχή της. Η αντεξέταση της επίσης περιορίστηκε στο ότι αυτά που προσκόμισε δεν ήταν όλα τα τεκμήρια της αγωγής και ότι ασκήθηκε έφεση εναντίον της τελικής απόφασης, η οποία και εκκρεμεί. Δεν υπάρχει οτιδήποτε από το οποίο να προκύπτει ότι η Μ.Ε.1 είχε οποιοδήποτε λόγο να παραποιήσει μαρτυρία. Δέχομαι τη μαρτυρία της με τη διευκρίνιση ότι τα Τεκμήρια 1 έως 33 κατατέθηκαν ως έγγραφα τα οποία είχε στην κατοχή της μεν αλλά για όλους τους σκοπούς. Όσον αφορά τον Μ.Ε.2 υπενθυμίζω πως κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ο οικονομικός διευθυντής της Ενάγουσας. Είναι γιος του Χαράλαμπου (εφεξής «Χ.Α.») και αδελφός του Γ.Α. Ασφαλώς εκ της θέσης του γνώριζε αρκετά πράγματα αλλά σίγουρα όχι όλα ή τουλάχιστον όχι όλες τις λεπτομέρειες, κάποιες εκ των οποίων ήταν ουσιώδεις. Αυτό εξάλλου δήλωσε και ο ίδιος για διάφορα θέματα λέγοντας ότι δεν γνώριζε ή ότι δεν ενθυμείτο. Δεν θεωρώ ότι είχε την πρόθεση να ψευδομαρτυρήσει ή καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο να παραπλανήσει το δικαστήριο. Η γενική εικόνα που έχω σχηματίσει για τον ίδιο είναι καλή, με εξαίρεση κάποια επιμέρους στοιχεία από τη μαρτυρία του, τα οποία είτε δεν επιβεβαιώνονται είτε προκύπτουν αλλιώς από άλλη αξιόπιστη μαρτυρία. Θα πρέπει να σημειωθεί πως ο Μ.Ε.2 είναι ο μάρτυρας ο οποίος προσκόμισε τα πλείστα των εγγράφων και δη τα Τεκμήρια 34 έως 106, μέσα από τα οποία εξάγεται και η αληθής πορεία των γεγονότων, έστω και αν ο ίδιος, ως έχει λεχθεί, δεν γνώριζε ή δεν ενθυμείτο κάποια από αυτά. Άλλωστε και το μεγαλύτερο μέρος της γραπτής δήλωσης του αναλώνεται στην παράθεση τέτοιων εγγράφων και του περιεχόμενου τους. Δεν διαφεύγει την προσοχή πως η συνολική μαρτυρία του Μ.Ε.2 ήταν επηρεασμένη από τις απόψεις της Ενάγουσας σε σχέση με την ερμηνεία διαφόρων εγγράφων και ειδικότερα από τη θέση ότι δεν υπεβλήθη το κατάλληλο πρόγραμμα εργασίας και ότι δεν είχε γίνει ο κατάλληλος διαμοιρασμός του έργου (κατά το ήμισυ στον κάθε εταίρο). Όμως είναι αυτονόητο πως ούτε αυτές ούτε και άλλες νομικές θέσεις τις οποίες εξέφρασε ο Μ.Ε.2 δεσμεύουν το δικαστήριο, το οποίο είναι αρμόδιο να κρίνει τέτοια ζητήματα μετά τη διαπίστωση των γεγονότων, όπως άλλωστε και ο ίδιος εντίμως αναγνώρισε σε κάποιες περιπτώσεις (λέγοντας ότι δεν γνωρίζει νομικά για να κρίνει). Πάντως, ως προς τη θέση του ότι δεν υπεβλήθη πρόγραμμα είναι προφανές ότι αυτή εξειδικεύεται στην επιμονή του ότι δεν υπεβλήθη «το κατάλληλο πρόγραμμα» διότι κατά τα άλλα δέχεται ότι υπεβλήθη πρόγραμμα και μάλιστα «τεραστίων διαστάσεων», για το οποίο βέβαια προβάλλει περαιτέρω ότι δεν είχε την ευκαιρία να το δει ο αδελφός του πριν εκείνος υπογράψει την επιστολή ημερ. 3.3.09 με την οποία υπεβλήθη. Η θέση αυτή διασυνδέεται και με το κατά πόσον είχε παραδοθεί το εργοτάξιο στην κοινοπραξία, πράγμα για το οποίο είπε πως θα έπρεπε να προηγηθεί της υποβολής προγράμματος αλλά δεν ενθυμείτο εάν είχε παραδοθεί. Δεν μπορώ να δεχθώ τη θέση ή την αμφιβολία την οποία αφήνει ο Μ.Ε.2 να αιωρείται. Δέχεται ότι υπεβλήθη πρόγραμμα τεραστίων διαστάσεων, επιμένει ότι άρχισαν εργασίες στις οποίες συμμετείχε και η Ενάγουσα και σαφώς όλα αυτά θα ήταν παράλογα και ακατανόητα εάν δεν είχε προηγηθεί παράδοση του εργοταξίου. Ως θα διαφανεί και πιο κάτω ήταν πολύ μεταγενέστερα που ηγέρθησαν ζητήματα στη συνεργασία και τούτο προφανώς με κύρια αιτία τις τιμές μονάδος. Είναι εύλογο το συμπέρασμα πως εάν υπήρχαν εκ μέρους της Ενάγουσας ζητήματα μη παράδοσης εργοταξίου και μη υποβολής προγράμματος τότε θα τα έθετε εξαρχής είτε εγγράφως είτε προφορικά στις συσκέψεις που προηγήθηκαν και ασφαλώς δεν θα συγκέντρωνε τόσα μηχανήματα ή προσωπικό και ούτε θα μπορούσε να λάβει μέρος στις εργασίες, όπως και έπραξε. Δεν δέχομαι συνεπώς αυτό το τμήμα της μαρτυρίας του Μ.Ε.
22. Όσον αφορά τον Μ.Ε.3, αυτός εν μέρει προέβαλε τον εαυτό του ως εμπειρογνώμονα επί των αποχετευτικών συμβολαίων λόγω της υπηρεσίας του στο ΣΑΛ Λευκωσίας. Η προϋπηρεσία του αυτή δεν αμφισβητείται μεν αλλά ασφαλώς δεν τον καθιστά ειδικό επί συμβολαίων και δη σχετικών με αποχετεύσεις. Τα συμβόλαια αυτά ανήκουν στη γενικότερη κατηγορία των συμβάσεων και ερμηνεύονται στη βάση των καλώς νομολογημένων αρχών από το ίδιο το δικαστήριο. Πέραν αυτού δεν θεωρώ ότι η ενασχόληση ενός ελεγκτή ή λογιστή με αυτά, όσο μακρόχρονη και αν είναι, προσθέτει προσόντα σχετικά με την ερμηνεία ή εφαρμογή τέτοιων εγγράφων εκτός αν προκύπτουν τεχνικά ζητήματα, πράγμα που καθ' ομολογίαν όλων δεν ισχύει στην παρούσα. Ως προς τα υπόλοιπα γεγονότα στα οποία έχει αναφερθεί ο Μ.Ε.3, θεωρώ ότι και αυτός τα παρέθεσε όπως αυτά προκύπτουν και μέσα από το πλήθος των εγγράφων. Σχημάτισα την εικόνα ότι ήταν ειλικρινής όσον αφορά τη σειρά και την ουσία των όσων διαδραματίστηκαν. Ο ίδιος βέβαια ενεπλάκη αργότερα και κατόπιν ανάθεσης από την Ενάγουσα, ήτοι περί τον Μάρτιο του
23. Όπως εντίμως κατέθεσε, η δική του εμπλοκή προέκυψε μετά τα προβλήματα που είχαν ανακύψει μεταξύ των συνεταίρων. Μάλιστα μέσω του Μ.Ε.3 επιβεβαιώνεται και το ότι η Ενάγουσα είχε ήδη σταματήσει τότε να εκτελεί εργασίες και ότι η συνολική αξία των μέχρι τότε (28.2.10) εκτελεσθεισών από την ίδια εργασιών ήταν €939.490,47 επί συνόλου €2.734.159,70, ως αναφέρεται στην επιστολή ημερ. 6.5.10, η οποία είχε συνταχθεί καθ' υπόδειξη του Μ.Ε.
24. Έχει τη δική του σημασία και δέχομαι τη θέση του Μ.Ε.3 ότι υπήρξε διαμάχη μεταξύ των συνεταίρων, για την οποία μάλιστα και ο ίδιος κατέβαλε προσπάθειες μεσολάβησης προς επίλυση της, αν και χωρίς κάποιο θετικό αποτέλεσμα. Καταληκτικά, και χωρίς να δέχομαι τη γνώμη του Μ.Ε.3 για νομικής φύσεως ζητήματα, δέχομαι όσα ανέφερε από πλευράς γεγονότων τα οποία είχε αντιληφθεί ο ίδιος. Όσον αφορά τον Μ.Ε.4 ήταν σαφές πως δεν είχε οποιοδήποτε συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Η μαρτυρία του περιορίζεται ουσιαστικά στα όσα αφορούν τη συνάντηση που ως Hydris είχαν με την Ενάγουσα στις 11.6.10 και στην ετοιμασία της έκθεσης τους, Τεκμήριο 113, την οποίαν υπέβαλαν στις 24.7.
25. Τον θεωρώ αξιόπιστο και ειλικρινή και δέχομαι τη μαρτυρία του. Εννοείται και για αυτόν πως οποιεσδήποτε απόψεις εξέφρασε για την ερμηνεία εγγράφων ή συμβάσεων δεν δεσμεύουν το δικαστήριο. Το ουσιωδέστερο στοιχείο από τη μαρτυρία του είναι το καταγραφόμενο στην επιστολή του, Τεκμήριο 113, ήτοι το ότι είχαν κληθεί μετά από πρόταση της Ενάγουσας να εκτελέσουν το δικό της μερίδιο στο έργο. Δήλωση η οποία προσφέρθηκε στην ακρόαση από την Ενάγουσα και καταδεικνύει πως τουλάχιστον εκείνη την περίοδο η ίδια δεν είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παραμείνει στο έργο αλλά προέβαινε σε ενέργειες υποκατάστασης της, έναντι ανταλλάγματος βεβαίως. Εξ ου και το ότι η προσφορά της Hydris τέθηκε υπόψιν του Μ.Ε.5, ο οποίος τη χρησιμοποίησε. Επί του τελευταίου πιο πάνω σημείου θα πρέπει όμως να διευκρινιστεί ότι εντίμως ο Μ.Ε.4 ανέφερε πως είχαν δώσει προσφορά για όλο το έργο (βάσει των αρχικών εγγράφων), ότι δεν ενθυμείτο να τους είχε λεχθεί ότι το έργο είχε αρχίσει από τις 3.3.09 και κυρίως ότι στις 24.7.10 (που υπέβαλαν προσφορά) δεν γνώριζαν πόσο μέρος του έργου είχε ήδη εκτελεστεί κατά τη διάρκεια του διαρρεύσαντος χρόνου. Το μόνο λοιπόν που δύναται να εξαχθεί με ασφάλεια από τα λεχθέντα του Μ.Ε.4 είναι πως έδωσαν τιμή για όλο το έργο και στην πορεία (αν θα προχωρούσαν με την Ενάγουσα) αυτή η τιμή θα προσαρμοζόταν αναλόγως του μεριδίου που δεν είχε ακόμα εκτελεστεί. Το οποίο βεβαίως ούτε ο ίδιος ούτε άλλος μπόρεσε να προσδιορίσει ποιο ήταν στις 24.7.
26. Όσον αφορά τον Μ.Ε.5 θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά του προσόντα δεν έχουν αμφισβητηθεί. Σύμφωνα με το έγγραφο Δ αυτός είναι επιμετρητής ποσοτήτων από το 1995 και από το 2007 προσφέρει υπηρεσίες και σε διαιτησίες, σε διαχειρίσεις δομικών συμβολαίων, καθώς και σε θέματα σύνταξης ή εξέτασης απαιτήσεων σε σχέση με δομικά συμβόλαια. Στα πλαίσια της τελευταίας του αυτής ιδιότητας είχε λάβει κατά το 2013 εντολές από την Ενάγουσα να ετοιμάσει έκθεση απαίτησης με τις αξιώσεις της για την απώλεια που η ίδια είχε εξαιτίας της εμπλοκής της στο επίδικο συμβόλαιο. Είναι εμφανές λοιπόν ότι ο Μ.Ε.5 κλήθηκε από την Ενάγουσα να τη βοηθήσει στην εξεύρεση, διατύπωση και προώθηση της αξίωσης της για αποζημιώσεις και εν γένει των οικονομικών της αξιώσεων. Υπ' αυτή την έννοια δεν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία ότι ο Μ.Ε.5 θα πρέπει να αξιολογηθεί ως εμπειρογνώμονας για το ζήτημα των οικονομικών αυτών αξιώσεων, τις οποίες όντως συνέταξε και παρουσίασε ως Έγγραφο Ε. Οι αρχές με βάση τις οποίες αξιολογείται η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων είναι πολύ καλά γνωστές και δεν θεωρώ ότι απαιτείται εξαντλητική παράθεσή τους. Αρκεί να λεχθεί πως όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Μελικίδης ν. Παπαγεωργίου