← Κύπρος

ΚΥΡΙΑΖΗ κ.α. ν. ΔΗΜΟΣ ΣΩΤΗΡΑΣ, Αρ. Αγωγής: 67/14, 2/2/2022

ΚΥΡΙΑΖΗ κ.α. ν. ΔΗΜΟΣ ΣΩΤΗΡΑΣ, Αρ. Αγωγής: 67/14, 2/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2022:A7 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 67/14 Μεταξύ:

  1. XXXXX ΚΥΡΙΑΖΗ
  2. XXXXX ΚΥΡΙΑΖΗ Εναγουσών και ΔΗΜΟΣ ΣΩΤΗΡΑΣ Εναγόμενων Ημερομηνία: 02 Φεβρουαρίου 2022 Εμφανίσεις: Για τις Ενάγουσες 1 και 2: κ. Χ. Καράς μαζί με κα Π. Δανιήλ για Αντώνης Κ. Καράς ΔΕΠΕ Για τους Εναγόμενους: κ. Π. Αβραάμ ΑΠΟΦΑΣΗ Τα δικόγραφα Οι ενάγουσες, με την έκθεση απαίτησης τους, αξιώνουν εναντίον των εναγόμενων διάφορα διατάγματα, προς άρση ουσιαστικά της ισχυριζόμενης παράνομης επέμβασης των εναγόμενων στο ακίνητο τους, υπ' αρ. εγγραφής 0/XXXXX, σχέδιο 1-2870-3775, Τμήμα 1, τεμάχιο XXXXX, τοποθεσία «Αλώνια», στο Δήμο Σωτήρας της επαρχίας Αμμοχώστου (στο εξής το Ακίνητο ή το Τεμάχιο XXXXX), καθώς επίσης αξιώνουν ποσό €3.000.- ως αποζημιώσεις και συγκεκριμένα ως χρήματα τα οποία πληρώθηκαν δια την ανέγερση κτισμάτων για τον περιορισμό της επέμβασης και της οχληρίας που προκαλείται στις ενάγουσες και τις οικογένειες τους. Επίσης αξιώνουν τιμωρητικές αποζημιώσεις, νόμιμο τόκο και έξοδα. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, οι ενάγουσες είναι οι εγγεγραμμένες ιδιοκτήτριες ανά ½ μερίδιο του Τεμαχίου XXXXX. Οι εναγόμενοι είναι ο Δήμος Σωτήρας και έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή του νόμου περί Οδών και Οικοδομών εντός της δημοτικής περιοχής στην οποία ευρίσκεται το ακίνητο των εναγουσών και οι κατοικίες τους. Οι εναγόμενοι και/ή αντιπρόσωποι και/ή υπηρέτες τους, κατά και/ή περί το 1973 και στη συνέχεια μέχρι σήμερα, επενέβησαν και/ή επεμβαίνουν και/ή κατασκεύασαν δρόμο μέσα στο ακίνητο των εναγουσών και/ή ασφαλτόστρωσαν μέρος του ακινήτου των εναγουσών και/ή έδωσαν όνομα οδού επί της παράνομης επέμβασης και κατασκευής του δρόμου με το όνομα «Ηλία Τηλαύγη», ο οποίος λειτουργεί ως εάν είναι νόμιμος και εγκεκριμένος δημόσιος δρόμος. Οι εναγόμενοι διατηρούν μέχρι σήμερα το δρόμο αυθαίρετα και/ή παράνομα και/ή ανέχονται τη διέλευση πάσης φύσεως μηχανοκινήτων οχημάτων και πεζών στο ακίνητο των εναγουσών, αποστερώντας τις ενάγουσες τη χρήση και κάρπωση της ακίνητης περιουσίας τους και/ή την ζωτική χρήση της αυλής των κατοικιών τους και/ή την ασφαλή είσοδο και έξοδο τους από τις κατοικίες τους και ταυτόχρονα οι εναγόμενοι περιάγουν τους πολίτες στη χρήση παράνομου δρόμου που δυνατόν να επισύρει ευθύνες ή να προκαλούνται προβλήματα από την παρανομία των εναγόμενων. Οι εναγόμενοι σε διάφορα χρονικά διαστήματα ετοίμασαν προτάσεις και/ή μελέτες αλληλοσυγκρουόμενες μεταξύ τους για απαλλοτρίωση και/ή για διάνοιξη και κατασκευή του δρόμου, αλλά μέχρι σήμερα και ενώ γνωρίζουν ότι επεμβαίνουν παράνομα και/ή αυθαίρετα μέσα στο ακίνητο των εναγουσών, εν τούτοις συνεχίζουν να το πράττουν και/ή ανέχονται και/ή επιτρέπουν την αυθαίρετη επέμβαση μέσα στο κτήμα των εναγουσών, με αποτέλεσμα να στερούν την απόλαυση των δικαιωμάτων των εναγουσών ως ιδιοκτητριών. Επίσης, οι εναγόμενοι καθ΄ υπέρβαση των εξουσιών και/ή των αρμοδιοτήτων τους έδωσαν άδεια οικοδομής και/ή ανέχθηκαν την ανέγερση πολυκατοικίας επί του όμορου τεμαχίου, οι ένοικοι της οποίας διέρχονται δια του κτήματος των εναγουσών παράνομα και/ή αυθαίρετα, αποστερώντας από τις ενάγουσες την χρήση και κάρπωση της δικής τους ιδιοκτησίας. Οι ενάγουσες για περιορισμό των επεμβάσεων και/ή των παράνομων και/ή των αυθαίρετων διελεύσεων των εναγόμενων και/ή των αντιπροσώπων τους και/ή των υπηρετών τους και των διερχόμενων ανθρώπων και οχημάτων μέσα από το ακίνητο τους υποχρεώθηκαν να ανεγείρουν προστατευτικό τοίχο και υπεβλήθησαν σε δαπάνη €3.000.- προς περιορισμό των ζημιών και/ή για περιορισμό της διατάραξης της γαλήνης τους, συνεπεία της παράνομης και/ή αυθαίρετης συμπεριφοράς των εναγόμενων. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις και ειδοποιήσεις και/ή ενστάσεις των εναγουσών, οι εναγόμενοι και/ή οι αντιπρόσωποι και/ή οι υπηρέτες των εξακολουθούν να επεμβαίνουν και/ή να ενθαρρύνουν την επέμβαση μέσα στο ακίνητο των εναγουσών και/ή αρνούνται και/ή αμελούν να αποσύρουν την παράνομη επέμβαση και/ή ανέχονται και/ή ενθαρρύνουν την παράνομη επέμβαση τρίτων προσώπων μέσα στο κτήμα των εναγουσών και/ή την παράνομη δραστηριότητα τους. Τέλος, είναι ισχυρισμός των εναγουσών ότι η συνολική συμπεριφορά των εναγόμενων, με την αυθαίρετη κατασκευή και/ή ασφαλτόστρωση δρόμου μέσα στο ακίνητο τους, στο οποίο έδωσαν και όνομα και/ή ένεκα τούτου η διέλευση συνεχώς και αδιαλείπτως οχημάτων προκαλεί οχληρία στις ενάγουσες και/ή τις οικογένειες τους και αποστερεί από τις ενάγουσες το δικαίωμα της ήσυχης και ειρηνικής κατοχής και κάρπωση της περιουσίας τους. Οι εναγόμενοι στην υπεράσπιση τους εγείρουν, κατ' αρχήν, δύο προδικαστικές ενστάσεις. Με την πρώτη, ισχυρίζονται ότι οι ενάγουσες εμποδίζονται να προωθούν την παρούσα αγωγή διότι με βάση την άδεια οικοδομής ημερομηνίας 11/12/1989, που αφορά το ακίνητο (πρώην τεμάχιο XXXXX, Φ/Σχ. 33/61), ο πρώην ιδιοκτήτης και πατέρας των εναγουσών, κύριος Γεώργιος Αντώνη Κυριαζή, με έγγραφη συγκατάθεση του ημερομηνίας 16/11/1989 παραχώρησε μέρος της ιδιοκτησίας του για να εγγραφεί ως δημόσιος δρόμος σύμφωνα με το χωρομετρικό σχέδιο της άδειας οικοδομής. Περαιτέρω, ισχυρίζονται ότι ουδέποτε ασκήθηκε προσφυγή στην απόφαση της Επαρχιακής Διοίκησης για παραχώρηση μέρους του κτήματος που επηρεάζεται από τον δημόσιο δρόμο, αντίθετα ο τότε ιδιοκτήτης έδωσε την συγκατάθεση του. Με τη δεύτερη, ισχυρίζονται ότι η αγωγή πρέπει να απορριφθεί λόγω της μεγάλης και αδικαιολόγητης καθυστέρησης στην καταχώρηση της (LACHES), καθώς ως φαίνεται και από την έκθεση απαίτησης των εναγουσών, το συγκεκριμένο τμήμα γης, χρησιμοποιείτο ως δρόμος, πάντα με την έγγραφη συγκατάθεση του πρώην ιδιοκτήτη, κύριου Γεώργιου Αντώνη Κυριαζή, από το
  3. Εν συνεχεία, παραδέχονται ότι οι ενάγουσες είναι ιδιοκτήτριες του ακινήτου, ανά ½ μερίδιο, και αναφέρουν ότι πριν μεταβιβαστεί το ακίνητο στις ενάγουσες, ιδιοκτήτης ήταν ο πατέρας τους, ο οποίος με έγγραφη συγκατάθεση του παραχώρησε το συγκεκριμένο μέρος της γης για να χρησιμοποιηθεί ως δημόσιος δρόμος. Επίσης παραδέχονται ότι έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή του νόμου περί Οδών και Οικοδομών στην δημοτική περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο των εναγουσών, υποστηρίζουν δε ότι στην παρούσα περίπτωση ενήργησαν με βάση το νόμο και έκαναν όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να εγγραφεί το μέρος της γης που παραχωρήθηκε με βάση την άδεια οικοδομής ημερομηνίας 11/12/1989 ως δημόσιος δρόμος. Περαιτέρω, οι εναγόμενοι αρνούνται τους ισχυρισμούς των εναγουσών και ισχυρίζονται ως ακολούθως:
  4. Oυδέποτε επενέβησαν και/ή επεμβαίνουν στο ακίνητο των εναγουσών παράνομα και/ή αυθαίρετα και υποστηρίζουν ότι με βάση τον νόμο περί Οδών και Οικοδομών και με την συγκατάθεση που υπάρχει στον φάκελο της άδειας οικοδομής που αφορά το επίδικο ακίνητο, η οποία δεν έχει αποσυρθεί, οι εναγόμενοι μπορούν να εισέρχονται εντός του τεμαχίου 270 και να κάνουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την διάνοιξη του δρόμου και την εγγραφή του ως δημόσιου.
  5. Από το 1989 και/ή προγενέστερα και/ή από την ημερομηνία που ο κύριος XXXXX XXXXX Κυριαζή παραχώρησε μέρος της ιδιοκτησίας του για να χρησιμοποιηθεί ως δρόμος, το συγκεκριμένο τμήμα γης χρησιμοποιείτο από τους κατοίκους του Δήμου Σωτήρας ως δρόμος, χωρίς ποτέ οι ενάγουσες να διαμαρτυρηθούν και/ή να λάβουν τα δέοντα μέτρα και/ή να προβούν σε καταγγελίες για να αποτρέψουν την ισχυριζόμενη επέμβαση.
  6. Οι εναγόμενοι δεν ήταν οι υπεύθυνοι για να προβούν σε οποιαδήποτε καταγγελία σε σχέση με το ακίνητο που ανήκει στις ενάγουσες και ούτε είχαν καθήκον να αποτρέψουν την οποιαδήποτε ισχυριζόμενη επέμβαση από τρίτους.
  7. Ουδέποτε επενέβησαν παράνομα και/ή αυθαίρετα στο ακίνητο των εναγουσών εφόσον είχαν την έγγραφη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη και/ή πρώην ιδιοκτήτη και/ή τήρησαν και/ή εφάρμοσαν τους όρους της άδειας οικοδομής ημερομηνίας 11/12/
  8. Όσα αναφέρουν οι ενάγουσες είναι προϊόν υστέρας σκέψεως για να αποκτήσουν όφελος εις βάρος των εναγόμενων και οι εναγόμενοι δεν ευθύνονται για τις δαπάνες που έκαναν οι ενάγουσες για την κατασκευή τοίχου και/ή οποιαδήποτε δαπάνη.
  9. Μπορούν και/ή δικαιούνται να υλοποιήσουν και/ή εφαρμόσουν όλους τους όρους της άδειας οικοδομής ημερομηνίας 11/12/1989 και/ή να κάνουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την εγγραφή του δρόμου ως δημόσιου με βάση την συγκατάθεση ημερομηνίας 16/11/1989, η οποία ουδέποτε αποσύρθηκε. Ως εκ των ανωτέρω, οι εναγόμενοι ζητούν την απόρριψη της αγωγής. Οι ενάγουσες, με την απάντηση τους στην υπεράσπιση, αρνούνται τις προδικαστικές ενστάσεις και τους ισχυρισμούς των εναγόμενων. Ισχυρίζονται δε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
  10. H άδεια οικοδομής της κατοικία τους, που ευρίσκεται επί του ακινήτου, εκδόθηκε από τον Έπαρχο Αμμοχώστου στις 14/11/1970 και φέρει αριθμό
  11. Στην άδεια οικοδομής δεν αναγράφονται όροι ή περιορισμοί και ή δεν επισυνάπτεται κανένα τοπογραφικό σχέδιο.
  12. Αδικαιολόγητη υπήρξε η συμπεριφορά των εναγόμενων, διότι ουδέποτε ανταποκρίθηκαν στα συνεχή διαβήματα, στις γραπτές ενστάσεις των εναγουσών, ή στις επιστολές των ιδίων και των δικηγόρων τους, παρά μόνον συνέχισαν και εξακολουθούν να συμπεριφέρονται με αυταρχισμό και/ή ετσιθελισμό και/ή με πλήρη περιφρόνηση προς τους Νόμους και τους Κανονισμούς.
  13. Απορρίπτουν τον ισχυρισμό ότι ο πατέρας τους αποδέχθηκε καθ΄ οιονδήποτε τρόπο και ή παρεχώρησε συγκεκριμένο μέρος του Κτήματος για να χρησιμοποιηθεί ως Δημόσιος Δρόμος.
  14. Ο τίτλος ιδιοκτησίας μεταβιβάστηκε διά δωρεάς επ΄ ονόματι τους κατά ή περί τις 15/10/2008 και επί του τίτλου αναφέρονται ως σύνορα, Βόρεια ο Δημόσιος Δρόμος, Ανατολικά το τεμ. XXXXX και Νοτιοδυτικά το τεμ. XXXXX, χωρίς να αναφέρεται ο Δημόσιος Δρόμος και ή η οδός «Ηλία Τηλαύγη» όπως αναληθώς ισχυρίζονται οι εναγόμενοι.
  15. Κατά και ή περί το Σεπτέμβριο του 2012 οι εναγόμενοι επενέβησαν μέσα στο τεμάχιο 270 και έθεσαν σημεία, και προέβαιναν σε εμβαδομετρήσεις χωρίς την συγκατάθεση των εναγουσών και ή χωρίς προειδοποίηση, με αποτέλεσμα οι ενάγουσες να καταγγείλουν την επέμβαση στην αστυνομία και να αποστείλουν γραπτή ένσταση με επιστολή ημερ. 19/10/
  16. Οι εναγόμενοι, ενώ εκκρεμούσε η παρούσα αγωγή ενώπιον του Δικαστηρίου, με πλήρη περιφρόνηση προς το Σύνταγμα, τους νόμους και κανονισμούς, και του Δικαστηρίου, επενέβησαν κατά και ή περί τον Ιούλιο του 2014 στο κτήμα των εναγουσών και ανόρυξαν χανδάκια, προκαλώντας ταυτόχρονα οχληρία στις ενάγουσες και διά τούτο ζητούν παραδειγματικές αποζημιώσεις εις βάρος των εναγόμενων. H μαρτυρία Για την πλευρά των εναγουσών κατέθεσαν τρεις μάρτυρες και συγκεκριμένα η Ενάγουσα αρ.1 (ΜΕ1), ο XXXXX Πρίγκης (ΜΕ2-στο εξής ο Πρίγκης) και ο XXXXX Δανός (ΜΕ3-στο εξής ο Δανός). Για την πλευρά των εναγόμενων κατέθεσαν επίσης τρείς μάρτυρες και συγκεκριμένα η XXXXX Ζάρτηλα (ΜΥ1-στο εξής η Ζάρτηλα), ο XXXXX Μιχαήλ (ΜΥ2-στο εξής ο Μιχαήλ) και ο XXXXX Σταύρου (ΜΥ3-στο εξής ο Σταύρου). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας όλων των μαρτύρων βρίσκεται καταχωρημένο στα πρακτικά και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων, έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του, χωρίς το Δικαστήριο στο παρόν σημείο να προβαίνει σε εκτενή παράθεση περίληψης της αλλά αυτό θα γίνει όπου και στο βαθμό που είναι αναγκαίο για σκοπούς αξιολόγησης. Εδώ παρατίθεται μια σύνοψη των όσων ανέφεραν οι μάρτυρες. Η Ενάγουσα αρ. 1 ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το τεμάχιο XXXXX, το οποίο μεταβιβάστηκε ανά ½ μερίδιο στην ίδια και την αδελφή της, ενάγουσα 2 (τεκμήριο 2), από τον πατέρα τους, είναι η κατοικία στην οποία γεννήθηκαν και μεγάλωσαν και μέχρι σήμερα διαμένουν οι γονείς τους. Οι εναγόμενοι, σε άγνωστο χρόνο, επενέβησαν παράνομα εντός της ανατολικής πλευράς του ακινήτου τους και προχώρησαν στην κατασκευή χωματόδρομου, ο οποίος κατά το 2012 ασφαλτώθηκε. Το 2008 που μεταβιβάστηκε το ακίνητο επ' ονόματι τους, ο χωματόδρομος υφίστατο. Για το επίδικο ακίνητο εκδόθηκε άδεια οικοδομής την 14/11/1970, στην οποία στο τότε χωρομετρικό σχέδιο δεν υπήρχε σχετική πρόνοια για διάνοιξη δρόμου (τεκμήριο 3). Κατά την 19/10/1989, ο πατέρας τους, μετά από υποδείξεις του Κοινοτικού Συμβουλίου Σωτήρας και μεταξύ τους συμφωνία, υπέγραψαν τοπογραφικό σχέδιο με το οποίο αποδεχόταν τη μελλοντική πορεία του δρόμου επί του ακινήτου του, με την προϋπόθεση ότι η ίδια επέμβαση θα γινόταν κατ' αναλογία και στο γειτονικό του τεμάχιο υπ' αρ. XXXXX (τεκμήριο 4). Ωστόσο, το έτος 2009, προτάθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως Αμμοχώστου (στο εξής το Τμήμα Πολεοδομίας) προς το Κοινοτικό Συμβούλιο Σωτήρας, νέος σχεδιασμός δρόμου, ο οποίος κατάργησε τα σχέδια του 1989 και με τον οποίο το κτήμα τους επηρεαζόταν δυσμενώς (βλ. επιστολή Τμήματος Πολεοδομίας ημερ.28/01/2009-τεκμήριο 5). Αναφέρθηκε στη συνέχεια σε επιστολές που εστάλησαν από τις ίδιες και τους δικηγόρους τους με τους λόγους ένστασης τους στη δημιουργία του δρόμου, ημερομηνίας 17/08/2009 και 19/10/2012 (τεκμήρια 6 και 7). Με την δεύτερη επιστολή, οι ενάγουσες δήλωναν δια του δικηγόρου τους ότι αποσύρουν τη συγκατάθεση τους. Ο δικηγόρος των εναγόμενων, με απαντητική επιστολή ημερομηνίας 09/01/2013 (στην επιστολή αναγράφεται ως ημερομηνία 09/01/2012, προφανώς εκ παραδρομής), ενημέρωσε το δικηγόρο τους για τις δήθεν νόμιμες ενέργειες του Δημοτικού Συμβουλίου Σωτήρας και τους διαβεβαίωσε ότι ο δρόμος θα διανοιχθεί και θα εγγραφεί με όλες τις νόμιμες διαδικασίες και στο βαθμό και στο μέτρο που υπάρχουν συγκαταθέσεις των ιδιοκτητών των επηρεαζόμενων τεμαχίων, ενώ περαιτέρω έδωσε διαβεβαίωση ότι ο Δήμος δεν θα προβεί σε παράνομη επέμβαση στο ακίνητο τους και αφής στιγμής απόσυραν τη συγκατάθεση τους, ο δρόμος θα διερχόταν μόνο διαμέσου των κτημάτων των οποίων οι ιδιοκτήτες είχαν δώσει τη συγκατάθεση τους (τεκμήριο 8). Οι δικηγόροι τους απάντησαν με την επιστολή 22/01/2013 και ενημέρωσαν για την ήδη υφιστάμενη κατασκευή δρόμου από άσφαλτο, ο οποίος μάλιστα ονομάστηκε, χωρίς να προηγηθεί η νόμιμη εγγραφή του. Όμως, πάρα τις ως άνω παρανομίες και την παράνομη κατασκευή δρόμου, δήλωσαν ξανά την πρόθεση τους να συνεργαστούν με σκοπό τη νόμιμη εγγραφή και κατασκευή του δρόμου, εάν και εφόσον αυτός προσαρμοζόταν στη βάση του τοπογραφικού σχεδίου ημερομηνίας 19/10/1989 (τεκμήριο 9). Οι εναγόμενοι, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις τους και την καταχώρηση της παρούσας αγωγής, προχώρησαν συμπληρωματικά των ως άνω ενεργειών τους και σε ανόρυξη αύλακα και τοποθέτηση σωλήνων, υπολογίζουν για υδρευτικούς σκοπούς ή για σκοπούς αποχέτευσης. Για τη νέα αυθαιρεσία έφεραν ένσταση με επιστολή του δικηγόρου τους ημερομηνίας 11/07/2014 (τεκμήριο 10). Συνεπεία των ως άνω επεμβάσεων και ιδιαίτερα μετά την ασφαλτόστρωση και την ονομασία του δρόμου, η διακίνηση οχημάτων και πεζών έγινε συνεχόμενη. Επίσης, στην ανατολική πλευρά του ακινήτου, όπου διανοίχθηκε ο δρόμος, βρίσκεται η αυλή του σπιτιού τους, στην οποία περνούν πολλές ώρες της ημέρας, ενώ υποχρεώθηκαν να κτίσουν περιτοίχισμα, για την ασφάλεια των παιδιών τους και τη δική τους, αλλά και για περιορισμό της οχληρίας. Οι εναγόμενοι μέχρι σήμερα επεμβαίνουν παράνομα στο ακίνητο τους και για το ότι εξακολουθεί να υφίσταται η ίδια παράνομη κατάσταση πραγμάτων, παρουσίασε αεροφωτογραφία από την επίσημη ιστοσελίδα του Κτηματολογίου, όπου ως ανέφερε φαίνεται ξεκάθαρα ο επίδικος δρόμος που περνά από το τεμάχιο τους και καταλήγει στον κύριο δρόμο (τεκμήριο 11). Κατά την αντεξέταση της, επέμεινε ότι οι εναγόμενοι κρατούν παράνομα το ανατολικό κομμάτι του ακινήτου τους και το χρησιμοποιούν ως δρόμο. Στη συνέχεια ανέφερε ότι δεν γνωρίζει αν ο πατέρας της αιτήθηκε άδεια οικοδομής μεταγενέστερα της άδειας οικοδομής του 1970 και σε άλλο σημείο είπε ότι ότι δεν έγινε νέα άδεια οικοδομής. Όταν της τέθηκε ότι ο πατέρας της αιτήθηκε νέα άδεια οικοδομής, ημερομηνίας 11/12/1989, με την οποία ζητούσε όπως ανεγείρει περίφραξη και είναι στα πλαίσια αυτής της άδειας που υπόγραψε συγκατάθεση με την οποία παραχωρούσε το τμήμα αυτό του ακινήτου, που σήμερα τους έχει μεταβιβαστεί, για τη διάνοιξη δημόσιου δρόμου, απάντησε: «Επομένως, σύμφωνα με αυτά που κατέθεσα, τη στιγμή που υπήρχε συμφωνία μεταξύ του πατέρα μου και του Κοινοτικού Συμβουλίου για να γίνει δρόμος στο κομμάτι εκείνο, στις 19/10/89 επομένως ο πατέρας μου ζήτησε άδεια για να κάνει την περίφραξη έτσι ώστε εφόσον ο δρόμος υπήρχε να προστατεύσει την περιουσία του και μιλούμε για άδεια οικοδομής περίφραξης.». Και ανέφερε αμέσως μετά ότι έκανε την περίφραξη. Αρνήθηκε δε ότι απέφυγε να αναφερθεί σε αυτή την άδεια και στη συγκατάθεση που έδωσε ο πατέρας της, όπως επίσης αρνήθηκε ότι μέχρι πριν έρθει στο Δικαστήριο ήταν η θέση τους ότι ουδέποτε παραχωρήθηκε μέρος του τεμαχίου τους για διάνοιξη δημόσιου δρόμου. Απόσυραν την έγκριση που έδωσε ο πατέρας τους μετά το νέο σχεδιασμό του 2009, με τον οποίο καταργούσε το σχεδιασμό του 1989 και αδικούσε παράφορα το ακίνητο τους σε σχέση με τα γειτονικά κτήματα. Δεν αρνήθηκαν ότι ο πατέρας τους είχε υπογράψει και δεχτεί την παραχώρηση του κομματιού του ανατολικού μέρους του κτήματός τους. Σύμφωνα όμως με τα σχέδια του
  17. Επίσης, ανέφερε ότι ο πατέρας της, τους είχε μεταβιβάσει το ακίνητο το 2008 και στον τίτλο ιδιοκτησίας δεν φαίνεται πουθενά δημόσιος δρόμος επί του ακινήτου. Μάλιστα τα όρια του ακινήτου τους φτάνουν ακόμα και στο κομμάτι που έχει παραχωρήσει ο πατέρας της για διάνοιξη δρόμου. Τέλος, συμφώνησε ότι ουδέποτε έχουν προσβάλει τον συγκεκριμένο όρο με προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Ο Πρίγκης ανέφερε ότι είναι αγρονόμος, τοπογράφος μηχανικός. Αποφοίτησε από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου περί τον Ιούλιο
  18. Από τότε ασχολείται σαν ιδιώτης χωρομέτρης. Έκανε την άσκηση του στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λάρνακας και με το πέρας ενός χρόνου απέκτησε την ιδιότητα του χωρομέτρη και από τότε ασχολείται επαγγελματικά με το επάγγελμα του ιδιώτη χωρομέτρη τοπογράφου. Είναι εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ. Έχει επισκεφθεί το επίδικο ακίνητο στις 24/2/2021 και έχει ετοιμάσει έκθεση για την εργασία για την οποία προέβη (τεκμήριο 13). Για να ξεκινήσει την διαδικασία που του ανατέθηκε από τους πελάτες, έχουν καταθέσει αίτηση για εξωτερική οριοθέτηση του τεμαχίου XXXXX στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Αμμοχώστου και το αποτέλεσμα της ήταν η ετοιμασία του σχεδίου τεκμήριο
  19. Έχει ετοιμάσει ακόμη δυο σχέδια με βάση το τεκμήριο 14, στα οποία περιγράφει την επιτόπου κατάσταση που υπάρχει σήμερα και το μελλοντικό προτεινόμενο οδικό δίκτυο (Τεκμήριο 15 Α και 15 Β αντίστοιχα). Ο μάρτυρας στην συνέχεια επεξήγησε τα συγκεκριμένα σχέδια που έχει ετοιμάσει. Σε περίπτωση που οι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 270 επιθυμούν να αναπτύξουν το τεμάχιο τους θα πρέπει να αποταθούν στις αρμόδιες αρχές, οι οποίες με την σειρά τους θα καθορίσουν κάποιους όρους με τους οποίους οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να συμμορφωθούν. Εκ πρώτης όψεως, με βάση τα ευρήματα που έχει αποτυπώσει στα σχέδια του, θα πρέπει να συμμορφωθούν με το πλάτος της προτεινόμενης ρυμοτομίας που φαίνεται στα σχέδια, καθώς γειτονικό τεμάχιο έχει συμμορφωθεί και έχει κατασκευάσει το πλάτος της προτεινόμενης ρυμοτομίας. Ανέφερε ότι στα σχέδια του κτηματολογίου είδε ότι υπάρχει εγγεγραμμένος προτεινόμενος δρόμος 7,90 μέτρα. Ο μάρτυρας για να δείξει την επιτόπου κατάσταση παρουσίασε επίσης κάποιες φωτογραφίες οι οποίες έγιναν Τεκμήριο 16 και τις οποίες έχει επεξηγήσει. Επίσης ανέφερε ότι κατά την επίσκεψη του παρατήρησε ότι έχει εγκατασταθεί δίκτυο αποχέτευσης και στο Τεκμήριο 15 Α έχει αποτυπώσει υφιστάμενα φρεάτια του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων. Στο τεμάχιο 270 υπάρχει κατασκευασμένος, περίπου 24 μέτρα μήκος, αγωγός αποχετεύσεων. Ο μάρτυρας εξήγησε επίσης την μέθοδο που χρησιμοποίησε για την ετοιμασία της χωρομετρικής έκθεσης. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ως προς τις οδηγίες που είχε λάβει και τι του ζητήθηκε να αποτυπώσει, ότι του ζητήθηκε να μετρήσει την επιτόπου θέση του υφιστάμενου ασφαλτοστρωμένου δρόμου καθώς και τον επηρεασμό του τεμαχίου 270 από την προτεινόμενη ρυμοτομία. Για το κατά πόσο έχει κάνει έλεγχο όταν έκανε την έκθεση του για το τεμάχιο XXXXX, αν είχε εκδοθεί προηγουμένως άδεια οικοδομής με βάση την οποία τέθηκε όρος ρυμοτομίας και με βάση την οποία ο προηγούμενος ιδιοκτήτης έδωσε την συγκατάθεση του που παραχωρούσε μέρος του ακινήτου που σήμερα βρίσκεται ο δρόμος, ανέφερε ότι είναι εις γνώση του ότι υπήρχε μια άδεια που περιγράφει αυτά που του έχουν αναφερθεί, δεν την αναφέρει και δεν την έχει προσκομίσει στο Δικαστήριο γιατί παρουσίασε ότι του ζητήθηκε και δεν θεώρησε σκόπιμο να αναφερθεί σε μια άδεια η οποία είναι ληγμένη. Ότι του ζητήθηκε είναι να αποτυπώσει κάποιες καταστάσεις τις οποίες παρουσιάζει στα σχέδια. Δεν θεώρησε σκόπιμο να αναφερθεί σε μια άδεια η οποία είναι ληγμένη και είναι, αν δεν κάνει λάθος, του
  20. Δεν γνωρίζει αν εφαρμόστηκαν οι όροι της άδειας. Στη συνέχεια ανέφερε ότι ο δρόμος ο οποίος κατασκευάστηκε στο τεμάχιο 270 είναι αυτός που φαίνεται με κίτρινο χρώμα, ενώ στο σχέδιο Τεκμήριο 15 Α έχει αποτυπώσει περιτοίχισμα το οποίο φαίνεται με πράσινη γραμμή. Δεν μπορεί να συμφωνήσει όμως ότι το περιτοίχισμα έγινε με βάση την άδεια του 1989 γιατί δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθεί από την άδεια του
  21. Δεν έχει λάβει υπόψη του την άδεια του 1989 για να ετοιμάσει το σχέδιο, για τον λόγο ότι είχε μόνο ένα τοπογραφικό σχέδιο που φαινόταν πάνω η ρυμοτομία της άδειας, η οποία δεν ήταν ευδιάκριτη. Συμφώνησε ότι το χωρομετρικό σχέδιο που του είχαν δείξει είναι το τεκμήριο 17, αλλά διευκρίνισε ότι δεν ήταν έγχρωμο αντίγραφο ή πιστό αντίγραφο σχέδιο της άδειας. Με κίτρινο χρώμα στο τεκμήριο 17 συμφώνησε ότι είναι ο επηρεασμός του τεμαχίου XXXXX που τέθηκε ως όρος ρυμοτομίας στην άδεια του 1989, αλλά είπε ότι αν δεν είναι το επίσημο τοπογραφικό της άδειας δεν μπορεί να συμφωνήσει στο μέγεθος δηλαδή στην έκταση του επηρεασμού του τεμαχίου από την ρυμοτομία. Σε άλλο σημείο ο μάρτυρας δεν συμφώνησε με την θέση ότι η κατασκευή του δρόμου είναι λιγότερη από την ρυμοτομία που επιβλήθηκε με βάση το τεκμήριο 17 γιατί όπως έχει εξηγήσει δεν κατέστη δυνατό να υπολογιστεί ο επηρεασμός του τεμαχίου από την ρυμοτομία με βάση την άδεια του
  22. Έχει δουλέψει με ότι είχε στην κατοχή του και ότι ο ίδιος θεώρησε σωστό να πράξει. Εξάλλου δεν του ζητήθηκε να υπολογίσει τον επηρεασμό του τεμαχίου από την ρυμοτομία του
  23. Σε υποβολή ότι δεν προέβη στην δέουσα έρευνα για το επίδικο τεμάχιο και δεν αποτύπωσε στα σχέδια την ρυμοτομία που επιβλήθηκε ως όρος με την άδεια του 1989 διότι δεν συνέφερε τις ενάγουσες αφού θα διαφαίνετο ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχει παράνομη επέμβαση σήμερα στο τεμάχιο τους, απάντησε ότι ήταν ξεκάθαρος γιατί δεν το έλαβε υπόψη και πρόσθεσε ότι δεν μπορούσε να βάλει κάτι στα σχέδια τα οποία θα υπογράψει και θα ορκιστεί για την ορθότητα τους όταν δεν ήταν σίγουρος για αυτά που έπρεπε να αποτυπώσει για να δείξει την ρυμοτομία του
  24. Προσπάθησε να το κάνει αλλά δεν είχε στην κατοχή του τα απαραίτητα σχέδια, χωρομετρικά ή της άδειας οικοδομής για να το πράξει. Περαιτέρω συμφώνησε ότι ο υπολογισμός του επηρεασμού του τεμαχίου 270 από την αφαίρεση της προτεινόμενης ρυμοτομίας (βλ. παράγραφο 1 της έκθεσης του) είναι με βάση το προτεινόμενο οδικό δίκτυο που υπάρχει σήμερα και είναι κατατεθειμένο στα χωρομετρικά σχέδια του Κτηματολογίου και επίσης του έχουν δοθεί σαν στοιχεία μετά την αίτηση που έχουν κάνει για οριοθέτηση. Συμφωνεί επίσης ότι για το τεμάχιο 270 δεν έχουν γίνει κατασκευές σύμφωνα με την προτεινόμενη ρυμοτομία αλλά έχουν γίνει κάποιες κατασκευές σε παρακείμενα τεμάχια. Στο τεμάχιο XXXXX δεν έχει εφαρμοστεί η προτεινόμενη ρυμοτομία. Δεν γνωρίζει αν για τα προτεινόμενα σχέδια του 2009 έγινε ένσταση από τις ενάγουσες και σε υποβολή ότι έχει γίνει ένσταση και η προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009 έχει ανακληθεί και όσα είπε στο Δικαστήριο είναι υποθετικά, απάντησε ότι είναι υποθετικά επειδή μιλούμε για προτεινόμενο οδικό δίκτυο και δεν γνωρίζει οτιδήποτε περί ανάκλησης. Τέλος, σε υποβολή ότι όχι μόνο δικαιολογούνται τα 140 τ.μ. που αναφέρει στην έκθεση του ότι καλύπτει ο δρόμος, μέρος του τεμαχίου XXXXX, αλλά είναι και πιο λίγα εν σχέση με την ρυμοτομία που επιβλήθηκε, απάντησε ότι δεν έχει ξεκάθαρη εικόνα ως προς τι ποσοστό καταλαμβάνει η ρυμοτομία του 1989 και δεν μπορεί να συμφωνήσει. Ο Δανός, είναι εκτιμητής ακινήτων. Όταν επιχείρησε να καταθέσει έκθεση εκτίμησης που ετοίμασε, υπήρξε ένσταση και αφού ακούστηκαν οι δύο πλευρές, δεν επετράπη η κατάθεση της. Ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Η Ζάρτηλα είναι Τεχνικός Μηχανικός και είναι στην Υπηρεσία του Δήμου Σωτήρας. Είναι η θέση της ότι οι ενάγουσες προσπάθησαν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο λανθασμένα την εκδοχή ότι ο Δήμος έχει παράνομα επέμβει στο τεμάχιο τους και ότι έχει κατασκευάσει δρόμο. Απέφυγαν όμως εντέχνως να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο γεγονότα που ήταν καλά γνωστά στις ίδιες και που θα μπορούσαν να αναφέρουν. Το επίδικο ακίνητο ανήκε αρχικά στον πατέρα των εναγουσών, Γεώργιο Αντώνη Κυριαζή, ο οποίος κατά ή περί την 16/12/1988 αιτήθηκε άδεια ανεγέρσεως περίφραξης του τεμαχίου XXXXX (πρώην XXXXX - βλ. τεκμήριο 20 - με βάση το τεκμήριο 20 προκύπτει ότι η αίτηση φέρει ημερομηνία 01/07/1989 και προφανώς η αναφορά της στην πιο πάνω ημερομηνία ήτοι 16/12/1988 έγινε εκ παραδρομής). Η αρμόδια αρχή ήτοι η Επαρχιακή Διοίκηση που επιλήφθηκε της αίτησης, του έθεσε ως όρο να παραχωρήσει λωρίδα γης σύμφωνα με συγκεκριμένο χωρομετρικό σχέδιο για την διεύρυνση του υφιστάμενου δρόμου. Προς τον σκοπό αυτό υπέγραψε την 16/11/1989 έγγραφη συγκατάθεση με την οποία παραχώρησε την έκταση που καθορίστηκε στο χωρομετρικό σχέδιο για να εγγραφεί ως δημόσιος δρόμος (τεκμήρια 22 και 23). Η άδεια οικοδομής εκδόθηκε την 11/12/1989 (τεκμήριο 21) και ο πατέρας των εναγουσών κατασκεύασε την περίφραξη για την οποία αιτήθηκε την άδεια. Παρέλειψε όμως να υλοποιήσει όλους τους όρους που του τέθηκαν ήτοι να κατασκευάσει στην ανατολική πλευρά του τεμαχίου πλακόστρωτο πεζοδρόμιο ως αναφέρεται στον όρο (δ) της άδειας του. Ως εκ τούτου δεν εκδόθηκε πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης. Είναι η θέση της ότι ουδέποτε υπήρξε οποιαδήποτε επέμβαση στο τεμάχιο των εναγουσών εφόσον επιτόπου σήμερα υπάρχει κατασκευασμένος ο δρόμος σύμφωνα με την άδεια οικοδομής που ανάφερε και για την κατασκευή του οποίου υπήρχε έγγραφη συγκατάθεση. Οι ενάγουσες όταν αντελήφθησαν ότι η επιτόπου κατάσταση είναι με βάση τους όρους της άδειας οικοδομής του 1989 και ως εκ τούτου καμία απολύτως επέμβαση δεν υπάρχει, ισχυρίστηκαν ότι το τεμάχιο τους επηρεάζεται από προτεινόμενη ρυμοτομία που είχε προταθεί από την Πολεοδομική Αρχή κατά το έτος
  25. Προσπάθησαν λοιπόν να προωθήσουν την θέση ότι υπάρχει επέμβαση με βάση προτεινόμενη ρυμοτομία, η οποία μετά από δική τους ένσταση έχει αποσυρθεί. Ουδέποτε λοιπόν εφαρμόστηκε στο τεμάχιο η προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009 και ως εκ τούτου τα σχέδια που κατέθεσαν είναι λανθασμένα και υποθετικά αφού καμία σχέση έχουν με την επιτόπου κατάσταση σήμερα. Επίσης διαφωνεί με το μάρτυρα Πρίγκη ότι δεν μπορούσε από το επίσημο χωρομετρικό σχέδιο με βάση το οποίο αφαιρέθηκε λωρίδα γης από το ακίνητο των εναγουσών για την κατασκευή του δημόσιου δρόμου, να καθορίσει τα μέτρα που παραχωρήθηκαν με την έγγραφη συγκατάθεση και με βάση τους όρους της άδειας οικοδομής. Υποστηρίζει περαιτέρω ότι ο υφιστάμενος δρόμος σήμερα καταλαμβάνει λιγότερα μέτρα από αυτά που παραχωρήθηκαν με βάση την άδεια οικοδομής. Ως εκ των ανωτέρων επειδή ο πατέρας των εναγουσών εφάρμοσε τους όρους της άδειας οικοδομής και κατασκεύασε την περίφραξη, δεν μπορούν σήμερα να παραπονούνται και να προσπαθούν να αναιρέσουν την συγκατάθεση που έδωσε για παραχώρηση λωρίδας γης για εγγραφή της ως δημόσιου δρόμου. Είναι η θέση της ότι με βάση το Νόμο οι ενάγουσες υποχρεούνται να προβούν σε όλα τα αναγκαία διαβήματα για να εξασφαλίσουν Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης και ακολούθως να ζητήσουν εκσυγχρονισμό του Τίτλου Ιδιοκτησίας από το Αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο. Τότε το Κτηματολόγιο θα αφαιρέσει και τα μέτρα γης που παραχωρήθηκαν για την κατασκευή του δημόσιου δρόμου με βάση την άδεια οικοδομής του
  26. Περαιτέρω διευκρίνισε ότι δεν εκδόθηκε Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης γιατί δεν είχαν ολοκληρωθεί τα πεζοδρόμια και ο δρόμος βάση της ρυμοτομίας που τέθηκε σαν όρος στην άδεια οικοδομής. Είχε σταλεί επιστολή στον πατέρα των εναγουσών ημερ. 15/05/92 με την οποία τον καλούσε να συμμορφωθεί με τους όρους (βλ. Τεκμήριο 26). Δεν υπάρχει στο φάκελο ή περιήλθε στην αντίληψη της οποιοδήποτε παράπονο από τον πατέρα των εναγουσών για την κατασκευή του δρόμου από το 1989 μέχρι την ημερομηνία που μεταβίβασε το ακίνητο στις θυγατέρες του. Όσον αφορά τις ενάγουσες απ΄ όσο αντιλήφθηκε μέχρι σήμερα το πρόβλημα δεν ήταν η υφιστάμενη κατάσταση του δρόμου αλλά ένα προτεινόμενο οδικό δίκτυο που σχεδιάστηκε από το Επαρχιακό Γραφείο του Τμήματος Πολεοδομίας. Αυτό το προτεινόμενο οδικό δίκτυο είναι αυτό που αναφέρεται στην τεχνική έκθεση τεκμήριο 15Β του κ. Πρίγκη, όμως ουδέποτε εφαρμόστηκε αυτή η ρυμοτομία στο τεμάχιο των εναγουσών. Πρόσθεσε ότι η επιτόπου κατάσταση σήμερα είναι ως το τοπογραφικό σχέδιο τεκμήριο 22 που έχει καταθέσει και όπως ανέφερε είναι ακόμη πιο λίγο, εξηγώντας ότι στο σχέδιο φαίνεται ότι υπάρχει αριστερή στροφή ενώ επιτόπου δεν υπάρχει η στροφή του δρόμου - η μάρτυρας υπέδειξε στο σημείο αυτό την γωνία αριστερά που δείχνεται με κόκκινη γραμμή και κίτρινο χρώμα. Ο δρόμος επιτόπου δεν κάνει στροφή ομαλή αλλά εφάπτεται κάθετα στο δημόσιο δρόμο. Στη συνέχεια η μάρτυρας επιβεβαίωσε ότι έχουν δώσει οδηγίες στον Μιχαήλ να κάνει τεχνική έκθεση που σχετίζεται με τον επίδικο δρόμο. Η θέση της είναι δηλαδή ότι ο δρόμος ως έχει σήμερα όχι μόνο δεν αποτελεί παράνομη επέμβαση αλλά είναι μικρότερος από αυτόν που θα έπρεπε να κατασκευαστεί με βάση τους όρους της άδειας και το σχέδιο του
  27. Όσον αφορά την προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009 ανέφερε ως προς την απόσυρση της, ότι υπάρχει μια επιστολή από το τμήμα Πολεοδομίας με νέο προτεινόμενο οδικό δίκτυο. Κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι έχει αναλάβει καθήκοντα ως τεχνικός μηχανικός στο Δήμο τον Δεκέμβριο του
  28. Εργαζόταν και προηγουμένως ως τεχνικός και συγκεκριμένα από το 2013, αλλά με αγορά υπηρεσιών. Πριν από την ίδια δεν υπήρχε άλλος τεχνικός μηχανικός εφόσον πρόκειται για νεοσύστατο δήμο, ενώ πριν τον Δήμο Σωτήρας τις υποθέσεις οικοδομών χειριζόταν η Επαρχιακή Διοίκηση Αμμοχώστου. Με την σύσταση του Δήμου, οι υποθέσεις και οι φάκελοι οικοδομών αποστάλθηκαν από την Επαρχιακή Διοίκηση στο Δήμο για περαιτέρω χειρισμό. Με αυτά υπόψη συμφώνησε ότι το 1989 αρμόδια αρχή για την έκδοση και υλοποίηση αδειών υποθέσεων οικοδομών ήταν η Επαρχιακή Διοίκηση. Συμφώνησε επίσης ότι η αίτηση τεκμήριο 20 αφορά αίτηση του προηγούμενου ιδιοκτήτη του επίδικου ακίνητου για κατασκευή περίφραξης και ότι ταυτόχρονα, με βάση το τεκμήριο 21, δόθηκαν και κάποιοι επιπρόσθετοι όροι. Στο πόστο που κατέχει ασχολείται με την αδειοδότηση, υλοποίηση και έκδοση Τελικών Εγκρίσεων αναφορικά με οικοδομές και οδικά δίκτυα και όσον αφορά την εγγραφή δρόμων εκτελεί ένα μέρος της διαδικασίας και συγκεκριμένα την ετοιμασία των εγγράφων δηλαδή τα πιστοποιητικά έγκρισης και αποστολή τους στο Κτηματολόγιο. Εξήγησε όμως ότι για την διαδικασία ολοκλήρωσης εγγραφής του δρόμου απαιτείται η συνδρομή των ιδιωτών, ιδιοκτητών των τεμαχίων, με αίτηση τους στο αρμόδιο Κτηματολόγιο. Δεν είναι υπεύθυνη για την τελευταία φάση της διαδικασίας εγγραφής ενός δημόσιου δρόμου και εξήγησε ποιες διαδικασίες υπάρχουν για την εγγραφή ενός δρόμου. Διευκρίνισε δε ότι σε περίπτωση που ένα εκ των τεμαχίων ή δύο ή περισσότερα κατέχουν άδεια οικοδομής στην οποία έχουν τεθεί όροι κατασκευής δρόμου, δεν απαλλοτριώνεται ούτε απαιτείται συγκατάθεση. Στην προκειμένη περίπτωση δεν απαιτήθηκε η συγκατάθεση των ιδιοκτητών εφόσον υπήρχε έγγραφη συγκατάθεση από τον αρχικό ιδιοκτήτη του τεμαχίου με την οποία έπρεπε να παραχωρήσει δημόσιο δρόμο για την κατασκευή του, που ήταν όρος της άδειας οικοδομής που του δόθηκε για την περίφραξη. Περαιτέρω ανέφερε ότι από την στιγμή που είχε δοθεί άδεια στον ιδιοκτήτη με όρο να κατασκευάσει το κράσπεδο και πλακόστρωτο πεζοδρόμιο, ο ιδιοκτήτης ήταν και είναι υπόχρεος είτε να κατασκευάσει πεζοδρόμιο είτε να καταβάλει το κόστος κατασκευής στην αρμόδια τοπική αρχή, ακολούθως να εξασφαλίσει Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης και στη συνέχεια να αιτηθεί προς το αρμόδιο Κτηματολόγιο για εκσυγχρονισμό τίτλου. Η μάρτυρας συμφώνησε ότι ο ανατολικός δρόμος του επίδικου ακινήτου δεν είναι εγγεγραμμένος. Δεν απαιτείται για την εγγραφή ενός δρόμου ως δημόσιου, να εκπονηθεί και να δημοσιευτεί ρυμοτομική μελέτη που να αποκαλύπτει όλες τις λεπτομέρειες και τα απαραίτητα στοιχεία για τους ενδιαφερόμενους, κάτι που ισχύει μόνον στην περίπτωση που η αρμόδια τοπική αρχή πρόκειται να κατασκευάσει εξ' ολοκλήρου ένα οδικό δίκτυο. Εδώ, όπως είπε, υπήρχε άδεια οικοδομής. Περαιτέρω ανέφερε ότι είναι ξεκάθαρο από τους όρους της άδειας οικοδομής τεκμήριο 21, ότι ο δρόμος παραχωρείται στην Τοπική Αρχή (βλ. όρο 2(γ)), διευκρίνισε όμως ότι για να παραχωρηθεί πρέπει πρώτα να κατασκευαστεί το πλακόστρωτο πεζοδρόμιο και το κράσπεδο που αναφέρεται στο σημείο (δ). Είναι δηλαδή προϋπόθεση για να παραχωρηθεί ο δρόμος να γίνουν τα πιο πάνω. Το αρμόδιο κτηματολόγιο για να εγγράψει οποιοδήποτε δρόμο, πρέπει να υπάρχει επιτόπου κράσπεδο, πεζοδρόμιο και Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης. Πρόσθεσε ότι η παραχώρηση του δρόμου έγινε με βάση τον σχεδιασμό, εφόσον όμως ολοκληρωθεί κατασκευαστικά, κανένας δρόμος δεν εγγράφεται, εάν επιτόπου δεν είναι ολοκληρωμένος σύμφωνα με την άδεια. Για να γίνει ο δρόμος πρέπει να υπάρχει σχέδιο ολόκληρου οδικού δικτύου, είτε να είναι όρος άδειας πολεοδομικής ή οικοδομικής. Έχοντας υπόψη το εγκεκριμένο σχέδιο της Αρμόδιας Αρχής ημερ. 11/12/1989, τεκμήριο 27, η μάρτυρας ερωτήθηκε εάν το 1989 για την λωρίδα του δρόμου υπήρχε σχέδιο προτεινόμενης ρυμοτομίας και απάντησε καταφατικά, λέγοντας ότι πιθανόν ετοιμάστηκε από τον Έπαρχο Αμμοχώστου σε συνεργασία με την Πολεοδομική Αρχή, η οποία τότε ενεργούσε ως σύμβουλος για σχεδιασμό οδικών δικτύων και ο λόγος εξ΄ όσων γνωρίζει που σχεδιαζόταν μια περιοχή ήταν για να μπορούν να εκδίδονται οι άδειες οικοδομής με όρους προς ιδιοκτήτες των τεμαχίων για την κατασκευή του μέρους του δρόμου που επηρεάζει τον καθένα ξεχωριστά. Ο σχεδιασμός του οδικού δικτύου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αρμόδια αρχή πρόκειται να το κατασκευάσει και να το εγγράψει. Ως προς την κατάθεση του τεκμηρίου 22 που δείχνει μόνο το επίδικο τεμάχιο και όχι όλη την οδό, η μάρτυρας εξήγησε ότι επειδή η υπόθεση αφορά το συγκεκριμένο τεμάχιο και όχι την συγκεκριμένη οδό, δεν θεώρησε ότι απαιτείται η απόδειξη ή υπόδειξη ολόκληρης της περιοχής για την συγκεκριμένη υπόθεση. Ούτως ή άλλως και στα δυο τοπογραφικά σχέδια - τεκμήρια 22 και 27- η ρυμοτομία που επηρεάζει το συγκεκριμένο τεμάχιο είναι η ίδια. Πρόσθεσε πως όταν σχεδιάζεται ένα οδικό δίκτυο το οποίο μέχρι σήμερα δεν είναι ολοκληρωμένο και δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε άδεια σε συγκεκριμένο τεμάχιο, υπάρχει πιθανότητα αλλαγής και εξ΄ όσων διακρίνει το συγκεκριμένο εγκριμένο σχέδιο που κατατέθηκε, πολύ πιθανό το υπόλοιπο οδικό δίκτυο που δείχνεται μέρος του να μην ισχύει σήμερα και αναφέρεται σε τεμάχια τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν αναπτυχθεί. Στη συνέχεια όσον αφορά την προτεινόμενη ρυμοτομία του 1989, ανέφερε ότι υλοποιήθηκε μέρος της και αναφέρθηκε στην βόρεια πλευρά του τεμαχίου όπου φαίνεται υλοποιημένο μέρος στη βάση του συγκεκριμένου (σχεδιασμού). Με δεδομένο ότι δεν έχει εγγραφεί ο δρόμος ως δημόσιος ερωτήθηκε πως μπορεί να υλοποιήθηκε μέρος του, με την μάρτυρα να απαντά ότι καταρχήν δεν έχει εγγραφεί μέχρι σήμερα λόγω του ότι οι αιτητές δεν εξασφάλισαν πιστοποιητικό τελικής έγκρισης και κατασκευάστηκε μέρος του δρόμου από την τότε Αρμόδια Αρχή η οποία βασίστηκε στην άδεια για το συγκεκριμένο τεμάχιο, όμως για την εγγραφή του δρόμου οι ιδιοκτήτες του δρόμου πρέπει να προβούν σε εξασφάλιση Τελικής Έγκρισης και εκσυγχρονισμό του τίτλου. Συμφώνησε ότι το 2009 εκπονήθηκε νέο σχέδιο ρυμοτομίας ως επίσης ότι αυτό δεν δημοσιεύθηκε, αλλά όπως ανέφερε αυτό δεν απαιτείται να γίνει, εξηγώντας πότε αυτό χρειάζεται να δημοσιευθεί. Η μάρτυρας συμφώνησε ότι πιθανόν υπάρχει και προτεινόμενη ρυμοτομία για το
  29. Στον δρόμο που φαίνεται το προτεινόμενο σχέδιο του 1989 είναι γεγονός ότι δόθηκε άδεια πολεοδομική για ανέγερση πολυκατοικίας βάση της ρυμοτομίας του
  30. Για την ανέγερση δε πολυδύναμου κέντρου με βάση το ίδιο σχέδιο του 2009, εξήγησε ότι το 2009 όταν εκπονήθηκε ο σχεδιασμός του δρόμου έγινε μια ένσταση από τους ιδιοκτήτες του συγκεκριμένου τεμαχίου και έτσι η Πολεοδομία επανασχεδίασε το δρόμο το
  31. Για το πολυδύναμο, η ρυμοτομία του 2009 και του 2013 δεν έχει διαφορά. Η πολυκατοικία ναι υλοποιήθηκε με βάση την ρυμοτομία του 2009, όμως δεν σημαίνει ότι το επίδικο τεμάχιο θα επηρεαστεί με βάση την ρυμοτομία του 2009 εφόσον η πολεοδομία επανασχεδίασε το δρόμο μετά την ένσταση. Σε περίπτωση που το επίδικο τεμάχιο αναπτυχθεί ή ο Δήμος επιθυμεί να κατασκευάσει εξ΄ ολοκλήρου το οδικό δίκτυο, ο Δήμος θα προχωρήσει με βάση τον τελευταίο σχεδιασμό της Πολεοδομίας και στην περίπτωση της πολυκατοικίας θα επωμιστεί το κόστος μετακίνησης του δρόμου βάσει του τελευταίου σχεδιασμού. Τόνισε ότι οι ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας εφάρμοσαν οι ίδιοι τους όρους κατασκευής των πεζοδρομίων. Ως προς το ότι η άδεια οικοδομής τεκμήριο 21 έχει ημερομηνία λήξης 11/12/1990, ανέφερε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι απαλλάσσεται από τους όρους της. Σύμφωνα με τον περί Οδών και Οικοδομών Νόμο μετά την λήξη της άδειας ή μετά την ολοκλήρωση του περιτοιχίσματος ή της οικοδομής για την οποία εξασφαλίστηκε η άδεια, ήταν και είναι υποχρέωση του ιδιοκτήτη να εξασφαλίσει Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης. Τέλος, η μάρτυρας εξήγησε πως όταν υπάρχει ένας υφιστάμενος δρόμος ο οποίος επηρεάζει κάποια τεμάχια από παλιά χρονολογία δεν σημαίνει ότι με νέο σχεδιασμό δεν θα επηρεάσει περαιτέρω ένα τεμάχιο ή δεν θα μετακινηθεί. Αλλαγές στα οδικά δίκτυα γίνονταν συχνά από την Πολεοδομική Αρχή. Δεν σημαίνει όμως ότι επιτόπου εάν υλοποιηθεί ένα οδικό δίκτυο βάση παλιού σχεδιασμού, με το νέο σχεδιασμό αναιρείται. Αναβαθμίζεται ναι, ανακατασκευάζεται ναι, όμως δεν αναιρείται. Το ρυμοτομικό σχέδιο του 2009 που καθορίζει όλη την λωρίδα και το επηρεαζόμενο τεμάχιο είναι το μοναδικό σχέδιο που είναι κατατεθειμένο στο Κτηματολόγιο όμως δεν σημαίνει ότι θα υλοποιηθεί. Επανεξεταζόμενη για την αναφορά της ότι μέρος του προτεινόμενου δικτύου στην βόρεια πλευρά έχει υλοποιηθεί, υπέδειξε στο Τεκμήριο 27 το δρόμο με κίτρινο χρώμα και διακεκομμένες γραμμές και ανέφερε ότι αυτός ο δρόμος έχει εγγραφεί και πιστεύει ότι έχει γίνει με βάση τους όρους της άδειας που αιτήθηκε ο πατέρας των εναγουσών και την συγκατάθεση την οποία υπέγραψε. Ο Μιχαήλ είναι τοπογράφος μηχανικός. Είναι απόφοιτος της πολυτεχνικής σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τελείωσε το 1990 και από το 1992 διατηρεί επαγγελματικό γραφείο στον τομέα. Όσον αφορά την τεχνική έκθεση που ετοίμασε για την παρούσα υπόθεση (τεκμήριο 28), επεξήγησε κάποια στοιχεία σε αυτήν και ανέφερε ότι η επιτόπου κατάσταση σήμερα, είναι αυτή που φαίνεται στη φωτογραφία αριθμός 4 και καταλαμβάνει λιγότερα μέτρα εν σχέση με αυτά που παραχωρήθηκαν με βάση την άδεια του
  32. Έχει παρακολουθήσει τη μαρτυρία του συναδέλφου του κ. Πρίγκη και διαφωνεί με τη θέση του ότι με βάση τη ρυμοτομία που καθορίστηκε στο τοπογραφικό σχέδιο του 1989, δεν μπορούσε να αποτυπώσει τον δρόμο. Ακριβώς, αυτό είναι ένα επίσημο έγγραφο του Κτηματολογίου. Όλες οι άδειες σε αυτά τα σχέδια αποτυπώνονται, σχεδιάζονται και εφαρμόζονται από τους ειδικούς που είναι οι τοπογράφοι μηχανικοί. Άρα είναι μεν ένα σχέδιο παλιό, το οποίο τώρα έχει ανανεωθεί με πιο καινούργια σχέδια, αλλά τότε αυτά είχαν, σε αυτά δούλευαν και σε αρκετές περιοχές της Κύπρου ακόμη υπάρχουν τέτοια σχέδια. Όσον αφορά τον ισχυρισμό από την πλευρά των Εναγουσών ότι υπήρξε μια προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009, με την οποία το τεμάχιο τους επηρεαζόταν περισσότερο από τη ρυμοτομία του 1989, ανέφερε ότι επιτόπου σήμερα δεν εφαρμόστηκε η προτεινόμενη ρυμοτομία του
  33. Επίσης, για το κατά πόσο οι Ενάγουσες θα έπρεπε να τηρήσουν και να εφαρμόσουν τους όρους που τέθηκαν στην άδεια οικοδομής του 1989, είπε ότι σύμφωνα με οποιαδήποτε άδεια εκδίδεται, ο ιδιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να την εφαρμόσει επιτόπου και αυτό ισχύει για όλες τις άδειες που εκδίδονται. Με βάση αυτό, οι Ενάγουσες θα έπρεπε να κατασκευάσουν το τμήμα του δρόμου που παραχωρήθηκε με βάση τη ρυμοτομία του
  34. Κατά την αντεξέταση του συμφώνησε ότι έχει στηρίξει την έκθεση του στο ερυθρό 5, δηλαδή στο εγκεκριμένο σχέδιο όπως εμφαίνεται, το οποίο ουσιαστικά ήταν μέρος άδειας οικοδομής που εκδόθηκε το
  35. Έχει κάνει χωρομετρική εργασία, εφαρμόζοντας ένα χωρομετρικό σχέδιο, πάνω στο οποίο καθορίζεται το μέρος του τεμαχίου και χρωματίζεται με κίτρινο χρώμα, για το οποίο οι ιδιοκτήτες είναι υποχρεωμένοι να κατασκευάσουν και να παραχωρήσουν στο δημόσιο τον προβλεπόμενο δρόμο. Δεν συμπεριέλαβε τους όρους της άδειας οικοδομής διότι έκρινε ότι δεν χρειάζονται. Για την αναφορά του προηγουμένως σε υποχρέωση των εναγουσών να κατασκευάσουν τον δρόμο το 1989, είπε ότι ήταν υποχρεωμένες όταν είχαν πάρει την άδεια. Με βάση τη νομοθεσία που υπάρχει στην Κυπριακή Δημοκρατία και συγκεκριμένα τον περί Οδών και Οικοδομών Νόμο, όταν εκδίδονται άδειες είτε οικοδομής είτε περίφραξης και υπάρχει προβλεπόμενο οδικό δίκτυο σε οικιστική περιοχή, ο ιδιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να τον κατασκευάσει, εκτός αν υπάρχει κάποια άλλη συμφωνία μετά την άδεια. Στην άδεια τεκμήριο 21, λέει ότι είναι υποχρεωμένοι να κατασκευάσουν πλακόστρωτο πεζοδρόμιο. Το πεζοδρόμιο από τεχνικής άποψης είναι μέρος του δρόμου, άρα κατασκευάζοντας το πεζοδρόμιο σημαίνει το υπόλοιπο μέρος του δρόμου παραχωρείται. Η ρυμοτομία του 1989 ήταν προτεινόμενη, όμως ανέφερε ότι μετά την έκδοση της άδειας και την αποδοχή της άδειας από τον ιδιοκτήτη και της έγγραφης συγκατάθεσης παραχώρησης της, η άδεια κατέστη τελική. Επίσης ανέφερε ότι δεν γνωρίζει αν η προτεινόμενη ρυμοτομία του 1989 έχει κατατεθεί στο κτηματολόγιο. Όσον αφορά τώρα την προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009, ακόμη και να έχει κατατεθεί, μετά την ένσταση των ιδιοκτητών ήρθε το αρμόδιο τμήμα της Πολεοδομίας και ετοίμασε νέο σχέδιο το 2013 το οποίο είναι σύμφωνο με την άδεια του
  36. Εφόσον έχουμε νέο σχέδιο, ακόμη και αν κατατέθηκε το σχέδιο του 2009 στο Κτηματολόγιο, λογικά πρέπει να αποσυρθεί και να εφοδιαστεί το τμήμα με το νέο σχέδιο. Γνωρίζει ότι υπάρχουν 2 σχέδια, το 2009 και το 2013 και είναι απλή λογική ότι όταν έχω ένα νέο σχέδιο το 2013, αντικαθιστά το προηγούμενο σχέδιο που ήταν το
  37. Κάθε επόμενο σχέδιο, εφόσον εκδίδεται από την αρμόδια αρχή, αντικαθιστά το προηγούμενο. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι η οδός που εφάπτεται στο ανατολικό μέρος του επίδικου τεμαχίου δεν είναι εγγεγραμμένη ως δημόσιος δρόμος. Αναφορικά με το βόρειο μέρος του τεμαχίου, ανέφερε ότι υπάρχει ένας στενός δρόμος που είναι εγγεγραμμένος αλλά όχι ολόκληρο το πλάτος του δρόμου. Εν σχέση με τη ρυμοτομία του 2009, στην οδό ανατολικά του επίδικου τεμαχίου, αποτελεί θέση του ότι δεν εφαρμόστηκε η ρυμοτομία του
  38. Ερωτώμενος για το κατά πόσο το πολυδύναμο κέντρο και η πολυκατοικία, επί της οδού που εφάπτεται ανατολικά του επίδικου τεμαχίου, έλαβαν άδεια και κατασκευάστηκαν δυνάμει της κατατεθειμένης ρυμοτομίας του 2009, έδωσε καταφατική απάντηση. Είναι άδεια πρόσθεσε που πιθανό, αν ήταν πριν το 2013, θα έχει σχέση με τη ρυμοτομία του
  39. Περαιτέρω ανέφερε ότι εφόσον ο ιδιοκτήτης του επίδικου τεμαχίου θέλει να κάμει μια επέκταση στην κατοικία του ή να ολοκληρώσει περιτοίχισμα ή οτιδήποτε άλλο, πρέπει να αιτηθεί άδειας και η αρμόδια αρχή κανονικά θα δει τις προηγούμενες άδειες και σχέδια που υπάρχουν και εφόσον έχουμε και το σχέδιο του 2013, η άδεια που θα εκδώσει θα είναι με βάση το σχέδιο του 2013 και το οποίο συμφωνεί με την άδεια του
  40. Το σχέδιο του 2013 δεν είναι κατατεθειμένο και το μοναδικό κατατεθειμένο σχέδιο στο Κτηματολόγιο είναι του 2009, αλλά δεν έχει σημασία. Εφόσον έχουμε καινούργιο σχέδιο, πρέπει η αρμόδια αρχή να έρθει να αποταθεί στο Κτηματολόγιο για να αντικαταστήσει το παλιό με το καινούργιο. Το σχέδιο του 2013 δεν είναι το ίδιο με το σχέδιο του 1989, όμως στο ανατολικό μέρος του τεμαχίου, σύμφωνα με την ακρίβεια των σχεδίων, είναι η ίδια ρυμοτομία. Τέλος, ο μάρτυρας διαφώνησε ότι η βάση της μελέτης του είναι ανακριβής και λανθασμένη, λέγοντας ότι αυτός είναι ο ειδικός, με 30 χρόνια εμπειρία και μπορεί να διαβάσει το σχέδιο του 2013 και να το αντιπαραβάλει με το σχέδιο του
  41. Το σχέδιο της Πολεοδομίας που αφορά την προτεινόμενη ρυμοτομία του 2013 (τεκμήριο 29), σημείωσε, δεν είναι ανάγκη να κατατεθεί στο Κτηματολόγιο για να ισχύσει. Θα κατατεθεί για να εγγραφεί ο δρόμος. Ο Σταύρου εργάζεται στο γραφείο Πολεοδομίας Αμμοχώστου σαν τεχνικός στη χορήγηση πολεοδομικών αδειών. Η Αρμόδια Αρχή για τον σχεδιασμό των οδικών δικτύων είναι η Πολεοδομική Αρχή. Αυτό συμβαίνει από το 1990, με την εφαρμογή του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου. Προηγουμένως η Αρμόδια Αρχή ήταν ο Έπαρχος Αμμοχώστου και το γραφείο τους ενεργούσε ως συμβουλευτικό τμήμα. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, η άδεια οικοδομής που έχει εκδοθεί περί το 1989, προς τον κύριο XXXXX Κυριαζή, για περίφραξη, στη βάση της οποίας τέθηκε όρος να παραχωρηθεί λωρίδα γης για διεύρυνση του υφιστάμενου δρόμου, έχει εκδοθεί με βάση τον σχεδιασμό του τεκμηρίου
  42. Από τη μελέτη του φακέλου, αυτός ο σχεδιασμός συμφωνεί με το οδικό δίκτυο της περιοχής που ετοιμάστηκε τότε από το Τμήμα Πολεοδομίας. Για το πώς είναι κατασκευασμένος ο δρόμος σήμερα επί του επίδικου τεμαχίου 270, ανέφερε ότι μετά από πρόσφατη επίσκεψη επιτόπου, διαπίστωσε ότι μέρος του δρόμου, είναι κατασκευασμένος με ελαφρύ πρέμιξ. Η κατασκευή τούτη είναι πιο μέσα από τον επηρεασμό του τεμαχίου από οδικό δίκτυο. Δηλαδή πιο μέσα από τη γραμμή διεύρυνσης του δρόμου. Εν συνεχεία ανέφερε ότι το 2009 έγινε μια συνεδρία στο γραφείο τους που εδρεύει στη Λάρνακα, με σκοπό τη συζήτηση και σχεδιασμό του οδικού δικτύου στη συγκεκριμένη περιοχή, περιλαμβανομένου και του τεμαχίου XXXXX. Ετοιμάστηκε το σχέδιο οδικού δικτύου στην περιοχή και αποστάλθηκε στο τότε Κοινοτικό Συμβούλιο Σωτήρας. Ήταν παρών και γνωρίζει ότι έγινε ένσταση από τους ιδιοκτήτες του τεμαχίου XXXXX, καθότι ο επηρεασμός του ήταν ελαφρώς διαφορετικά εις βάρος τους σε σχέση με την εκδοθείσα άδεια οικοδομής. Μετά την ένσταση των ιδιοκτητών του τεμαχίου XXXXX και εξετάζοντας τα νέα δεδομένα που είχαν ενώπιον τους, τροποποίησαν τον σχεδιασμό, ειδικά στο τεμάχιο XXXXX, ώστε να συμφωνεί απόλυτα με την εκδοθείσα άδεια οικοδομής. Ουδέποτε εφαρμόστηκε επιτόπου ο σχεδιασμός του 2009, αλλά αντιθέτως ο σχεδιασμός του 2013, ο οποίος συμφωνεί μ' αυτόν της εκδοθείσας άδειας. Επειδή παρευρέθηκε σε όλες τις συνεδρίες τότε προσωπικά, θυμάται ότι οι Αιτητές ικανοποιήθηκαν με τον νέο σχεδιασμό. Ακόμη ανέφερε ότι η διαδικασία υλοποίησης ενός σχεδιασμού, κατόπιν άδειας οικοδομής με όρο να παραχωρηθεί μέρος γης, για δημιουργία οδικού δικτύου, είναι η εξής. Εκδίδεται η άδεια με κατάλληλους όρους για κατασκευή του οδικού δικτύου και αφού κατασκευαστεί ο δρόμος και ικανοποιούνται πλήρως οι όροι της άδειας οικοδομής, εκδίδεται πιστοποιητικό έγκρισης και μετά γίνεται η εγγραφή του δρόμου. Βεβαίως, απαραίτητη προϋπόθεση για να εγγραφεί ένας δρόμος μετά από έκδοση άδειας, είναι το πιστοποιητικό έγκρισης, το οποίο πιστοποιεί ότι υλοποιήθηκαν ουσιαστικά όλοι οι όροι της άδειας. Με την εγγραφή αποξενώνεται η συγκεκριμένη γη που αποτελεί τον δημόσιο δρόμο, γράφεται ως δημόσιος δρόμος και το υπόλοιπο τμήμα που απομένει μετά την αφαίρεση του οδικού δικτύου παίρνει νέο αριθμό. Στην αντεξέταση του, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι κατά την παρουσία του στον χώρο, είδε ότι η υφιστάμενη ασφαλτόστρωση επηρεάζει το ακίνητο λιγότερο από τους σχεδιασμούς του
  43. Ερωτώμενος αν γνωρίζει ότι για τους σχεδιασμούς του 2000 και προηγουμένως, οι όποιοι σχεδιασμοί υπήρχαν, αποσύρθηκαν λόγω λαθών που είχαν στις μετρήσεις τους, απάντησε ότι δεν έχει υπόψη του να αποσύρθηκε κάποιος σχεδιασμός. Ο σχεδιασμός του 2013 συμφωνεί απόλυτα με την εκδοθείσα άδεια οικοδομής και το τοπογραφικό σχέδιο, το οποίο είναι μεν σε άλλην κλίμακα, αλλά εύκολα το μετρούν και το μεταφέρουν στη νέα κλίμακα. Τώρα για την επί τόπου κατάσταση έκανε κάποιες μετρήσεις που είναι βέβαιος ότι ο ασφαλτοστρωμένος επιτόπου δρόμος επηρεάζει πιο λίγο από ό,τι προνοεί η άδεια που ανέφερε και το σχέδιο που ετοιμάστηκε το
  44. Τα σχέδια που χρησιμοποιούν είναι τα επίσημα κτηματικά εν χρήση σχέδια και βάσει αυτών έγιναν και οι μετρήσεις, με βάση το επίσημο τελευταίο χωρομετρικό σχέδιο. Περαιτέρω ανέφερε ότι οι σχεδιασμοί του 1989, του 2009 και του 2013 δεν έχουν δημοσιευτεί. Τέλος, ερωτώμενος αν κοινοποιήθηκε στους Ενάγοντες ο σχεδιασμός του 2013, έχοντας υπόψη την αναφορά του ότι δεν υπήρχε ένσταση από τους Ενάγοντες για την υλοποίησή των σχεδιασμών του 2013, ανέφερε ότι θυμάται να έγιναν αρκετές συναντήσεις με τους επηρεαζόμενους και ότι ικανοποίησαν το αίτημά τους με την εφαρμογή ουσιαστικά του σχεδίου που προέβλεπε η άδεια οικοδομής. Οι ίδιοι δεν έχουν κοινοποιήσει είτε το σχέδιο του 2009 είτε αυτό του 2013 και αυτό ήταν θέμα της τοπικής αρχής, δηλαδή του Δήμου Σωτήρας. Δεν γνωρίζει αν οι ενάγοντες ουδέποτε έλαβαν γνώση για τους σχεδιασμούς του 2013, παρά μόνο κατά την ακροαματική διαδικασία της παρούσας υπόθεσης. Κατά την επανεξέταση του ανέφερε ότι ο σχεδιασμός ενός οδικού δικτύου από την Πολεοδομία, στη βάση του οποίου εκδίδεται άδεια οικοδομής και παραχωρείται, όπως στην περίπτωσή μας, μέρος του τεμαχίου για δρόμο, δεν χρειάζεται να δημοσιευτεί. Η εκ συμφώνου κατάθεση του τεκμηρίου 18 Στο σημείο αυτό ν' αναφερθεί ότι δέσμη αποτελούμενη από επιστολή του δικηγορικού γραφείου Αντώνης Καράς ΔΕΠΕ ημερ. 04/03/21 προς την Αστυνομική Διεύθυνση Αμμοχώστου, με επισυνημμένη απόδειξη αποστολής με τηλεομοιότυπο, και απαντητική επιστολή ημερ.08/03/21, κατατέθηκε εκ συμφώνου και έγινε τεκμήριο
  45. Αναφέρεται εδώ ότι με επιστολή του, το δικηγορικό γραφείο ζητά την ετοιμασία αστυνομικής έκθεσης αναφορικά με την καταγγελία της πελάτιδας τους, ενάγουσας 1, στις 12/10/2012, για παράνομη επέμβαση στο τεμάχιο
  46. Ο Υπεύθυνος του Σταθμού Δερύνειας, απάντησε ότι έχει εντοπιστεί ότι έγινε η αναφερόμενη καταγγελία και ότι συγκεκριμένη αστυφύλακας προέβη σε εξετάσεις και διαπίστωσε ότι το Κτηματολόγιο, κατόπιν εντολής των εναγόμενων, προχώρησε σε οριοθέτηση και χωρομέτρηση του τεμαχίου σύμφωνα με τις εξουσίες που του παρέχει η ισχύουσα νομοθεσία, όμως ο φάκελος έχει καταστραφεί με την πάροδο 5 χρόνων. Αγορεύσεις των συνηγόρων / Επιχειρηματολογία των δύο πλευρών Οι θέσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών περιλαμβάνονται σημειώνεται στις γραπτές αγορεύσεις που ετοίμασαν και παρέδωσαν στο Δικαστήριο. Οι αγορεύσεις των δύο πλευρών έχουν τύχει σημειώνεται ενδελεχούς μελέτης. Δεν κρίνεται όμως σκόπιμη η παράθεση των όσων οι συνήγοροι αναφέρουν στις αγορεύσεις τους και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο θα παρατεθούν κατωτέρω συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Έχω παρακολουθήσει με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και έχω εξετάσει τόσο την προφορική τους μαρτυρία όσο και την γραπτή μαρτυρία που προσέφεραν, στη βάση των καθιερωμένων αρχών αξιολόγησης, προς το σκοπό κατάληξης και διατύπωσης των αναγκαίων ευρημάτων, έχοντας κατά νουν τα επίδικα ζητήματα και τους δικογραφημένους ισχυρισμούς. Δεν τίθεται θέμα αξιολόγησης του Δανού, αφού δεν επετράπη η κατάθεση της έκθεσης που επιχείρησε να παρουσιάσει και δεν υπάρχει οιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους του προς αξιολόγηση. Η Ενάγουσα 1 ανέφερε, κατά την αντεξέταση της, ότι δεν αρνήθηκαν ότι ο πατέρας τους είχε υπογράψει και δεχτεί την παραχώρηση του κομματιού του ανατολικού μέρους του κτήματος τους. Αυτή βεβαίως η θέση, επί ενός πολύ ουσιαστικού ομολογουμένως στοιχείου της υπόθεσης, έρχεται σε αντίφαση με τη δικογραφημένη θέση των εναγουσών. Συγκεκριμένα, οι ενάγουσες, στην απάντηση τους στην υπεράσπιση, απορρίπτουν τον ισχυρισμό ότι ο πατέρας τους αποδέχθηκε καθ΄ οιονδήποτε τρόπο και ή παρεχώρησε συγκεκριμένο μέρος του Κτήματος για να χρησιμοποιηθεί ως Δημόσιος Δρόμος. Ότι γνώριζαν για την ύπαρξη συγκατάθεσης από μέρους του πατέρα τους, προκύπτει και από το γεγονός ότι με την επιστολή του δικηγόρου τους τεκμ.7, δήλωναν ότι την αποσύρουν και είναι γι' αυτό που προκαλεί εντύπωση η αναφορά στο δικόγραφο τους, η οποία δείχνει μάλλον προσπάθεια απόκρυψης της αλήθειας αρχικά από τις ενάγουσες και αναξιοπιστία της εκδοχής τους. Αναξιοπιστία όμως της εκδοχής τους, προκύπτει θεωρώ και ως εκ της υποβολής προς τη Ζάρτηλα, κατά την αντεξέταση της, ότι ουδέποτε ανεγέρθηκε περιτοίχισμα με βάση την άδεια του 1989, όταν την ίδια στιγμή η ενάγουσα 1 στην ουσία έχει αποδεχτεί την ανέγερση του και ο Πρίγκης, μάρτυρας των εναγουσών, το έχει αποτυπώσει στα σχέδια του - κάτι που βεβαίως έχει κάνει και ο Μιχαήλ. Εν πάση περιπτώσει μιλούμε για στοιχείο αδιαμφησβήτητο στην παρούσα, ενώ αναφέρεται περαιτέρω, ίσως εκ του περισσού, ότι καμία μαρτυρία δεν έχει προσκομιστεί από τις ενάγουσες για ανέγερση του περιτοιχίσματος έξω από την άδεια του
  47. Δεν γίνεται αποδεκτή η θέση της ότι κατά την 19/10/1989, ο πατέρας τους, μετά από υποδείξεις του Κοινοτικού Συμβουλίου Σωτήρας και μεταξύ τους συμφωνία, υπέγραψαν τοπογραφικό σχέδιο με το οποίο αποδεχόταν τη μελλοντική πορεία του δρόμου επί του ακινήτου του. Είναι αδιαμφησβήτητο στην παρούσα ότι ο πατέρας τους αιτήθηκε άδειας οικοδομής, προς ανέγερση περίφραξης και στα πλαίσια αυτά έδωσε στις 16/11/1989 τη συγκατάθεση του όπως παραχωρηθεί μέρος του ακινήτου στον δημόσιο δρόμο, στην έκταση που καθορίστηκε σε χωρομετρικό σχέδιο, και σχετικός όρος τέθηκε στην άδεια οικοδομής που εκδόθηκε στις 11/12/
  48. Τονίζεται επίσης εδώ ότι δεν αποδεχόταν απλά τη μελλοντική πορεία του δρόμου, όπως το παρουσιάζει η ενάγουσα 1, αλλά συμφώνησε να παραχωρήσει συγκεκριμένο μέρος της ιδιοκτησίας του, το οποίο να αφαιρεθεί από την ιδιοκτησία του και εγγραφεί ως δημόσιος δρόμος και να γίνει η σχετική τροποποίηση του πιστοποιητικού εγγραφής (τίτλου) του κτήματος του. Ως προς τη θέση της ότι οι εναγόμενοι έχουν προβεί στην κατασκευή δρόμου στην ανατολική πλευρά του ακινήτου τους, δεν έχει αμφισβητηθεί. Οι εργασίες όμως ανόρυξης αύλακα και τοποθέτησης σωλήνων μεταγενέστερα, φαίνεται να αφορούν το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων. Υπενθυμίζω ότι ο Πρίγκης, μάρτυρας των εναγουσών, αναφερόμενος στην επιτόπου κατάσταση, παρατήρησε ότι έχει εγκατασταθεί δίκτυο αποχέτευσης και αναφέρθηκε σε υφιστάμενα φρεάτια του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, ενός ξεχωριστού οργανισμού δηλαδή (βλ. το άρθρο 6 του Ν.1/1971), που δεν είναι διάδικος στη διαδικασία. Εν πάση περιπτώσει, ότι έχει σημασία να σημειωθεί εδώ είναι πως η αναφορά της σε παράνομη επέμβαση στο ακίνητο τους από μέρους των εναγόμενων, στο βαθμό που μιλούμε για την κατασκευή δρόμου, αποτελεί απλά τη δική τους θέση και δεν εμπίπτει στη δική της σφαίρα γνώσης, ούτε είναι ειδικός για να εκφέρει τέτοια άποψη. Το κατά πόσο υπάρχει ή όχι παράνομη επέμβαση αποτελεί το ζητούμενο στην παρούσα και θα αποφασιστεί από το Δικαστήριο αφού αξιολογηθεί το σύνολο της μαρτυρίας. Από τη μαρτυρία της γίνεται βεβαίως αποδεκτό ότι είναι ιδιοκτήτριες του επίδικου τεμαχίου αρ. XXXXX, ανά ½ μερίδιο, από 15/10/2008, οπότε δηλαδή τους έχει μεταβιβαστεί από τον πατέρα τους XXXXX Κυριαζή και ότι στο συγκεκριμένο τεμάχιο ευρίσκεται η κατοικία στην οποία γεννήθηκαν και μεγάλωσαν οι ενάγουσες και μέχρι σήμερα εκεί διαμένουν οι γονείς τους. Επίσης, αποδεκτό γίνεται και ότι έχουν αντιδράσει στην προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009 και έχουν αποστείλει τις επιστολές στις οποίες έκανε αναφορά και ότι ελήφθη η επιστολή τεκμήριο 8 από το δικηγόρο των εναγόμενων. Αυτά δεν έχουν αμφισβητηθεί. Η Ζάρτηλα μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση σαν μάρτυρας. Απάντησε ότι γνώριζε για την υπόθεση, υπό την ιδιότητα της ως τεχνικός μηχανικός στο Δήμο και με βάση τα στοιχεία που είχε στην κατοχή της και αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες διαδικασίες για τις οποίες ερωτήθηκε και είπε την άποψη της, στο βαθμό που αυτό ενέπιπτε στις γνώσεις της και τα καθήκοντα της. Σημειώνω ότι, ως διαφάνηκε, πρόκειται για μια πολύ καλή γνώστρια του αντικειμένου της και των διαδικασιών που την απασχολούν και δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία από μέρους των εναγουσών που να καταρρίπτει όσα ανέφερε αναφορικά με τις διαδικασίες αυτές. Η αναφορά της βέβαια ότι ο υφιστάμενος δρόμος καταλαμβάνει λιγότερα μέτρα από αυτά που παραχωρήθηκαν με βάση την άδεια οικοδομής, έγινε επειδή προφανώς είχε υπόψη της την τεχνική έκθεση του Μιχαήλ και όχι επειδή η ίδια προέβη σε κάποια συγκεκριμένη εργασία για να το διαπιστώσει. Όμως, όπως θα διαφανεί κατωτέρω, συνδυαστικά με την υπόλοιπη αποδεκτή μαρτυρία, αποδέχομαι τη θέση της ότι ο πατέρας των εναγουσών εφάρμοσε τους όρους της άδειας οικοδομής και κατασκεύασε την περίφραξη και δεν μπορούν σήμερα οι ενάγουσες να παραπονούνται και να προσπαθούν να αναιρέσουν την συγκατάθεση που έχει δοθεί. Κοντολογίς, η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή. Ο Σταύρου μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση. Κατέθεσε ότι γνώριζε για την υπόθεση, έχοντας υπόψη τη συμμετοχή του σε συναντήσεις αναφορικά με το οδικό δίκτυο της περιοχής που ευρίσκεται το επίδικο τεμάχιο, την επιτόπια επίσκεψη του στο επίδικο τεμάχιο και τη μελέτη των σχετικών εγγράφων, και απάντησε στις ερωτήσεις που του έγιναν για το θέμα του σχεδιασμού οδικών δικτύων, με βάση τις γνώσεις και τα καθήκοντα του. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ήταν ειλικρινής. Εν πάση περιπτώσει, θα πρέπει να παρατηρήσω εδώ ότι επί της ουσίας ο μάρτυρας αυτός δεν αμφισβητήθηκε. Συναφώς αποδέχομαι τη μαρτυρία του, με εξαίρεση μόνον το εξής σημείο, το οποίο βεβαίως ουδόλως επηρεάζει την αξιοπιστία του. Επειδή παρέμεινε μετέωρο το θέμα της ενημέρωσης των εναγουσών αναφορικά με τον σχεδιασμό του 2013 και της ικανοποίησης τους απ' αυτόν και λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν έχει πληροφορήσει ο ίδιος ή το τμήμα του τις ενάγουσες και ούτε υπάρχει άλλη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου που να επιβεβαιώνει τέτοια ενημέρωση και έκφραση ικανοποίηση τους, δεν αποδέχομαι το συγκεκριμένο μέρος της μαρτυρίας του. Πρίγκης και Μιχαήλ - Οι εμπειρογνώμονες των δύο πλευρών Δεν αμφισβητείται ότι πρόκειται για εμπειρογνώμονες - εν σχέση με τον Μιχαήλ γίνεται και δήλωση των ευπαίδευτων συνηγόρων των εναγουσών στην αγόρευση τους ότι δεν αμφισβητούνται τα προσόντα του ως εμπειρογνώμονα. Είναι αγρονόμοι, τοπογράφοι μηχανικοί και σε κάθε περίπτωση αναφέρω ότι με βάση τη μαρτυρία τους προκύπτει ότι έχουν σαφώς γνώσεις και ασχολήθηκαν εκτενώς με χωρομετρική εργασία. Έχω καταλήξει συνεπώς ότι πρόκειται πράγματι για εμπειρογνώμονες επί του συγκεκριμένου τομέα. Έτσι η μαρτυρία τους έχει εξεταστεί σύμφωνα με τις νομολογιακές αρχές αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων (βλ. Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746). Έχω μελετήσει ενδελεχώς τη μαρτυρία αμφότερων των μαρτύρων. Ο Πρίγκης είναι σαφές ότι δεν έχει προβεί στη δέουσα έρευνα, ως όφειλε και θα αναμενόταν από έναν εμπειρογνώμονα προκειμένου να φέρει εις πέρας την εργασία που του ανατέθηκε. Διότι αν έκανε την έρευνα του θα διαπίστωνε τόσο ότι οι ενάγουσες-πελάτισσες του, έφεραν ένσταση στην προτεινόμενη ρυμοτομία του 2009 και αυτός είναι ο λόγος που δεν εφαρμόστηκε στο επίδικο τεμάχιο - οπότε δεν θα τη λάμβανε υπόψη και δεν θα βάσιζε την έκθεση του σε αυτήν-, όσο και ότι με βάση τη ρυμοτομία του 2013 η Πολεοδομία έχει κάνει αποδεκτή την θέση των εναγουσών και επανάφερε τα πράγματα ως είχαν με την άδεια του 1989, αλλά και ότι η περίφραξη στο επίδικο ακίνητο ανεγέρθηκε από τον πατέρα των εναγουσών με βάση την άδεια οικοδομής του
  1. Δεν νοείται θεωρώ να γνωρίζει ότι υπήρχε η άδεια οικοδομής του 1989, με συγκεκριμένους όρους και να μην ενδιαφερθεί να την εξασφαλίσει για να τη μελετήσει ή να μην κάνει την έρευνα του για να δει αν εφαρμόστηκαν οι όροι της. Ας σημειωθεί ότι δήλωσε ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει ότι το περιτοίχισμα έγινε με βάση την άδεια του 1989, όχι γιατί γνώριζε κάτι συγκεκριμένο αλλά γιατί δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθεί από την άδεια του
  2. Την ίδια στιγμή αναφέρεται ότι με βάση την μαρτυρία της ενάγουσας 1 και της Ζάρτηλα, ο πατέρας των εναγουσών έχει ανεγείρει το περιτοίχισμα με βάση τη συγκεκριμένη άδεια. Επίσης, εντύπωση προκάλεσε και η θέση του πως δεν έχει λάβει υπόψη του την άδεια του 1989 για το λόγο ότι είχε μόνο ένα τοπογραφικό σχέδιο που φαινόταν η ρυμοτομία της άδειας, η οποία όμως δεν ήταν ευδιάκριτη. Με όλο το σεβασμό αλλά αυτό δεν αποτελεί σοβαρή δικαιολογία και ως ο ειδικός θα έπρεπε να προβεί σε ενέργειες για να εξασφαλίσει ευδιάκριτο έγγραφο. Παρά τη θέση του δε ότι δεν θεώρησε σκόπιμο ν' αναφερθεί στην άδεια και έχει δουλέψει με ότι είχε στην κατοχή του, προκύπτει από τη μαρτυρία του ότι στην πραγματικότητα θεωρούσε ότι η ρυμοτομία του 1989 θα έπρεπε να αποτυπωθεί. Διαφορετικά δεν θα έλεγε ότι προσπάθησε να το κάνει, αλλά δεν είχε τα απαραίτητα στοιχεία στην κατοχή του. Γενικότερα θα έλεγα ότι εντοπίζεται γενικότητα και αβεβαιότητα στις τοποθετήσεις του, όπως όταν ανέφερε για παράδειγμα ότι «εκ πρώτης όψεως» αν οι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 270 αποταθούν στις αρμόδιες αρχές για ανάπτυξη του ακινήτου τους θα πρέπει να συμμορφωθούν με το πλάτος της προτεινόμενης ρυμοτομίας που φαίνεται στα σχέδια του. Πρέπει ή δεν πρέπει; Ως ειδικός που του ανατέθηκε η συγκεκριμένη εργασία, δεν έπρεπε να γνωρίζει με θετικό τρόπο; Επαναλαμβάνω όμως ότι αν έκανε την έρευνα του, η θέση του θα διαφοροποιείτο. Εν κατακλείδι, θεωρώ ότι η εργασία στην οποία προέβη ήταν ανεπαρκής και το υπόβαθρο της έκθεσης του πάσχει, οπότε δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του. Ερχόμενος στον Μιχαήλ αναφέρω πως κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία του. Ο μάρτυρας αυτός φάνηκε να γνωρίζει καλά το αντικείμενο του και μου έκανε καλή εντύπωση σαν μάρτυρας. Στις ερωτήσεις δε που του υποβλήθηκαν απάντησε άμεσα και πειστικά, αιτιολογώντας τις απαντήσεις του. Γενικότερα θεωρώ πως ήταν ειλικρινής και τεκμηρίωσε επαρκώς και με πειστικότητα τα συμπεράσματα και ευρήματα του (Αυγουστή κ.α. v. Ιωάννου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1498). Ευρήματα Έχοντας υπόψη την αξιολόγηση της μαρτυρίας, τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι τα εξής:
  1. Οι ενάγουσες είναι ιδιοκτήτριες του επίδικου τεμαχίου αρ. XXXXX (πρώην XXXXX), ανά ½ μερίδιο, από 15/10/2008, οπότε δηλαδή τους έχει μεταβιβαστεί από τον πατέρα τους XXXXX Κυριαζή. Στο συγκεκριμένο τεμάχιο ευρίσκεται η κατοικία στην οποία γεννήθηκαν και μεγάλωσαν οι ενάγουσες και μέχρι σήμερα εκεί διαμένουν οι γονείς τους.
  2. Ο πατέρας των εναγουσών, όταν το ακίνητο ανήκε σ' αυτόν, αιτήθηκε άδεια ανέγερσης περίφραξης του τεμαχίου του. Η αρμόδια αρχή ήτοι η Επαρχιακή Διοίκηση που επιλήφθηκε της αίτησης του, έθεσε ως όρο να παραχωρήσει λωρίδα γης σύμφωνα με συγκεκριμένο χωρομετρικό σχέδιο για την διεύρυνση του υφιστάμενου δρόμου. Προς τον σκοπό αυτό υπέγραψε την 16/11/1989 έγγραφη συγκατάθεση, με την οποία παραχώρησε την έκταση που καθορίστηκε στο χωρομετρικό σχέδιο και συμφώνησε να αφαιρεθεί το συγκεκριμένο μέρος της ιδιοκτησίας του για να εγγραφεί ως δημόσιος δρόμος και γίνει τροποποίηση του πιστοποιητικού εγγραφής (τίτλου) του ακινήτου του. Η άδεια οικοδομής εκδόθηκε την 11/12/1989 και ο πατέρας των εναγουσών κατασκεύασε την περίφραξη για την οποία αιτήθηκε την άδεια. Παρέλειψε όμως να υλοποιήσει τους όρους που του τέθηκαν ήτοι να κατασκευάσει στην ανατολική πλευρά του τεμαχίου κράσπεδο και πλακόστρωτο πεζοδρόμιο ως αναφέρεται στον όρο 2 (β) δ) της άδειας του. Ως εκ τούτου δεν εκδόθηκε πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης. Σημειώνεται εδώ ότι σύμφωνα με τον όρο 2 (β) γ) της άδειας «Λωρίδα γης ως δείχνεται με κίτρινο χρώμα, στο εγκεκριμένο χωρομετρικό σχέδιο να παραχωρηθεί για διεύρυνση του υφιστάμενου δρόμου». Ο πατέρας των εναγουσών δεν έχει προσβάλει με προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο τον συγκεκριμένο όρο της άδειας.
  3. Οι εναγόμενοι προέβησαν, από πριν το 2008, σε κατασκευή χωματόδρομου στην ανατολική πλευρά του ακινήτου των εναγουσών, ο οποίος κατά το 2012 ασφαλτοστρώθηκε. Ο δρόμος υπάρχει μέχρι σήμερα και απ' αυτόν διέρχονται οχήματα και πεζοί.
  4. Ο επηρεασμός του επίδικου τεμαχίου από την προτεινόμενη ρυμοτομία που προβλέπεται από την άδεια οικοδομής του 1989 είναι ίσος με 199 τ.μ. και ο υφιστάμενος άσφαλτος επηρεάζει το τεμάχιο κατά 1 τ.μ. λιγότερο από την προβλεπόμενη ρυμοτομία του
  5. Κατά το έτος 2009, το Τμήμα Πολεοδομίας ετοίμασε σχέδιο του οδικού δικτύου της περιοχής που ευρίσκεται το επίδικο ακίνητο (προτεινόμενη ρυμοτομία), το οποίο στάλθηκε στους εναγόμενους. Οι ενάγουσες έφεραν ένσταση σε αυτό, καθότι με το νέο σχεδιασμό, ο επηρεασμός του ακινήτου τους ήταν μεγαλύτερος εν σχέση με την άδεια του
  6. Μετά την ένσταση, το Τμήμα Πολεοδομίας εξέτασε εκ νέου τα δεδομένα και τροποποίησε τον σχεδιασμό - με το νέο σχεδιασμό του 2013 -, ειδικά στο επίδικο τεμάχιο 270, ώστε να συμφωνεί απόλυτα με την εκδοθείσα άδεια οικοδομής και το σχετικό τοπογραφικό σχέδιο, κάτι που οι ενάγουσες ουσιαστικά απαιτούσαν.
  7. Προκειμένου να εγγραφεί ο δρόμος ως δημόσιος, οι ενάγουσες είναι υπόχρεες είτε να κατασκευάσουν κράσπεδο και πλακόστρωτο πεζοδρόμιο, με βάση τον όρο της άδειας που αναφέρθηκε, είτε να καταβάλουν το κόστος κατασκευής στην αρμόδια τοπική αρχή και ακολούθως να εξασφαλίσουν Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης και στη συνέχεια να αιτηθούν προς το αρμόδιο Κτηματολόγιο εκσυγχρονισμό Τίτλου. Τότε το Κτηματολόγιο θα αφαιρέσει και τα μέτρα γης που παραχωρήθηκαν για την κατασκευή του δημόσιου δρόμου με βάση την άδεια οικοδομής του
  8. Νομική Πτυχή Αναφορικά με το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης, το άρθρο 43 του Κεφ. 148 προβλέπει τα πιο κάτω: "43.-
(1)Παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία συνίσταται σε παράνομη είσοδο ή σε παράνομη πρόκληση ζημιάς ή σε παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή από οποιονδήποτε πρόσωπο.
(2)Αν η πράξη για την οποία εγείρεται η αγωγή είναι επιτρεπτή κατά τοπικό έθιμο, αυτό αφού αποδειχθεί συνιστά υπεράσπιση αλλά σε αγωγή που εγείρεται για παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία το βάρος της απόδειξης ότι η πράξη για την οποία εγείρεται η αγωγή δεν ήταν παράνομη φέρει ο Εναγόμενος". Στην υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακή Δημοκρατία διά του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1998)1 Α.Α.Δ. 1836, λέχθηκαν τα ακόλουθα στη σελίδα 1843: "Το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης σε ακίνητη ιδιοκτησία είναι αγώγιμο per se. Όπου όμως δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη ζημιάς, μπορεί να επιδικαστούν μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις και να μη δοθούν έξοδα ή ακόμη και να διαταχθεί ο Ενάγων να καταβάλει έξοδα στον Εναγόμενο. (Παπακόκκινου κ.ά. ν. Θεοδοσίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 379, Kakoullou and another v. Kakoulli
(1985)1 C.L.R. 355, Ttanis v. Hadjimichael and Another
(1982)1 C.L.R. 301 και Ευθυβούλου κ.ά. ν. Συμβούλιο Βελτιώσεως Κισσόνεργας κ.ά., Πολιτική Έφεση 9712, ημερομηνίας 21.05.98). Όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Kύπρου
(1992)1(B) Α.Α.Δ. 882).". Η παράνομη επέμβαση είναι αδίκημα εναντίον της κατοχής ακινήτου (Βλ. Γεώργιος Λάμπρου κ.ά. ν. Ελένη Κεφάλα κ.α.
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1516). Η απόδειξη ιδιοκτησίας αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη κατοχής, εκτός εάν προκύπτει από μαρτυρία ότι την κατοχή την έχει κάποιος άλλος (βλ. σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 16η έκδοση, παρ.23-08 και Γλυκής ν. Ιερά Μονή Μαχαιρά
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 654). Όσον αφορά δε το βάρος της απόδειξης της ισχυριζόμενης επέμβασης είναι προφανές ότι το φέρει ο Ενάγοντας, ωστόσο μετατίθεται στον Εναγόμενο το βάρος να αποδείξει ότι η επέμβαση δεν είναι παράνομη και αυτό προκύπτει από το άρθρο 43§2 του Κεφ. 148 και όπως έχει ερμηνευθεί στην υπόθεση Β. Παπακόκκινου ν. Σμυρλή
(2001)1 Α.Α.Δ. 1653. Επιπρόσθετα έχει καθιερωθεί μέσα από τη νομολογία, βλέπε υπόθεση Αγγελίδης ν. Φιλίππου και Κολοκασίδης Estates Ltd
(1991)1 Α.Α.Δ. σελ. 327, ότι σε περίπτωση απόδειξης παράνομης επέμβασης, δικαιωματικά εκδίδεται διάταγμα για άρση της επέμβασης, προκειμένου να τερματιστεί η παρανομία ή απαγόρευση για το μέλλον. Περαιτέρω, έχει καθιερωθεί νομολογιακά (Andrian Holdings ανωτέρω), πως, όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου, το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικά αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων
(1992)1 Α.Α.Δ. 882). Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση τις πιο πάνω αρχές επιβάλλεται έστω και αν ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει (βλέπε υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Bahchecioglou και άλλος, Πολιτική Έφεση 9562, ημερομηνίας 27.2.98 όπου γίνεται αναφορά σχετικά με το θέμα στην Strand Electric and Engineering Co. Ltd v. Brisford Ltd
(1952)1 All E.R. 796). Γενικά θα μπορούσε να ειπωθεί πως η επέμβαση συνίσταται στην παράνομη πράξη ή ενέργεια με την οποία τίθεται υπό αμφισβήτηση η κυριότητα ή η νόμιμη κατοχή περιουσίας από κάποιο πρόσωπο και προκαλείται ενόχληση χωρίς βέβαια τη συγκατάθεση του. Για το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης, βλ. και το σύγγραμμα Αστικά Αδικήματα, Τόμος 1, σελ.130-135, των κ.κ. Αρτέμη και Ερωτοκρίτου. Συμπεράσματα Κατ' αρχήν θα πρέπει να λεχθεί ότι η αναφορά των ευπαίδευτων συνηγόρων των εναγουσών στην γραπτή τους αγόρευση (βλ. ενότητα αρ.7, παρ. ΙV), ότι οι ενάγουσες ως ιδιοκτήτριες, και στην απουσία αντίθετης μαρτυρίας, είναι και κάτοχοι, εκ πρώτης δεν φαίνεται να βρίσκει έρεισμα στη μαρτυρία. Σύμφωνα με την ενάγουσα 1 στο επίδικο ακίνητο βρίσκεται η κατοικία στην οποία γεννήθηκαν και μεγάλωσαν και διαμένουν μέχρι σήμερα οι γονείς τους, οι οποίοι προφανώς είναι οι κάτοχοι. Όμως δεν θα με απασχολήσει περαιτέρω το θέμα αυτό, διότι αφενός η πλευρά των εναγόμενων δεν θέτει θέμα μη νομιμοποίησης των εναγουσών να εγείρουν την αγωγή, επειδή δεν είναι κάτοχοι, και αφετέρου επειδή πρόκειται ακριβώς για περίπτωση που θεωρώ πως έχει δικαίωμα να ενάγει και ο ιδιοκτήτης, ένεκα του ότι η δημιουργία του δρόμου έχει μόνιμο χαρακτήρα (βλ. κατ' αναλογία, Γεωργίου v Ανδρέα
(1998)1 ΑΑΔ 2311). Ερχόμενος στην ουσία του πράγματος, αναφέρω ότι στην προκειμένη περίπτωση, κατά την κρίση μου, οι εναγόμενοι έχουν αποσείσει το βάρος απόδειξης που ήταν στους ώμους τους, ότι η επέμβαση δεν ήταν παράνομη. Ο πατέρας των εναγουσών, όταν ήταν ιδιοκτήτης του επίδικου ακινήτου, εξασφάλισε άδεια οικοδομής προκειμένου να ανεγείρει περίφραξη, η οποία προνοούσε την παραχώρηση λωρίδας γης για διεύρυνση του δρόμου. Για την παραχώρηση μέρους της ιδιοκτησίας του για δημόσιο δρόμο, στα πλαίσια της άδειας οικοδομής, υπέγραψε προηγουμένως και σχετική συγκατάθεση. Η περίφραξη έχει ανεγερθεί με βάση την άδεια. Δεν υπήρξε συμμόρφωση του πατέρα των εναγουσών με τον όρο της άδειας για κατασκευή κρασπέδου και πλακόστρωτου πεζοδρομίου, όμως είναι σαφές ότι ο πατέρας των εναγουσών με την ανέγερση της περίφραξης έχει εφαρμόσει τους όρους της άδειας. Παρενθετικά αναφέρεται ότι ο πατέρας των εναγουσών ουδέποτε παραπονέθηκε για οποιοδήποτε όρο στην άδεια, ούτε προσέφυγε εναντίον κάποιου όρου, στο Ανώτατο Δικαστήριο. Οι ενάγουσες ισχυρίζονται ουσιαστικά παράνομη επέμβαση στο τμήμα του κτήματος τους που είχε παραχωρηθεί ως ανωτέρω έχει αναφερθεί. Έχω την άποψη όμως ότι δεν μπορούν να παραπονούνται διότι καμία παράνομη επέμβαση δεν υπάρχει. Η Πολεοδομία έχει ικανοποιήσει πλήρως το αίτημα τους για επαναφορά στην άδεια του 1989 - που είναι η συμφωνημένη δίκαια διευθέτηση σύμφωνα με τις ενάγουσες, βλ. τεκμήριο 6 -, και το παράπονο τους ότι το ακίνητο τους επηρεάζεται περισσότερο εν σχέση με την άδεια δεν ευσταθεί. Ο δρόμος καλύπτει ακριβώς το μέρος του ακινήτου - και μάλιστα ελαφρώς μικρότερο μέρος - που παραχωρήθηκε με τη συναίνεση του πατέρα τους για να εγγραφεί ως δημόσιος δρόμος. Είναι γι' αυτό που και η απόσυρση της συγκατάθεσης από μέρους των εναγουσών με βάση το τεκμήριο 7, θεωρώ ότι έγινε χωρίς πραγματικό έρεισμα ή υπόβαθρο. Ήταν όρος της άδειας και ο πατέρας των εναγουσών έδωσε τη συγκατάθεση του για αφαίρεση συγκεκριμένης έκτασης από το ακίνητο του για να εγγραφεί ως δημόσιος δρόμος και σε αυτή την έκταση έγιναν οι εργασίες. Η επιτόπου κατάσταση επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Επίσης, δεν μπορούν να επικαλούνται δήθεν λήξη της άδειας, όταν την έχουν εφαρμόσει. Θα συμφωνήσω εδώ με τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόμενων ότι οι ενάγουσες δεν έχουν δικαίωμα να επιλέγουν το μέρος της άδειας που τους συμφέρει και να απορρίπτουν το μέρος που τους επιβάλλει υποχρέωση, επικαλούμενες μάλιστα, προσθέτω, λήξη της άδειας. Οι ενάγουσες παραλείπουν να συμμορφωθούν με τους όρους της άδειας και κατέχουν την περίφραξη χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης, άρα παράνομα (βλ. το άρθρο 20
(1)(γ) του Κεφ.96). Οι ενάγουσες υπό τις περιστάσεις οφείλουν να συμμορφωθούν με τους όρους της άδειας και να εξασφαλίσουν πιστοποιητικό τελικής έγκρισης, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εγγραφή του επίδικου τμήματος του ακινήτου, το οποίο παραχώρησε ο πατέρας τους, ως δημόσιος δρόμος και δεν μπορούν να έχουν οποιοδήποτε βάσιμο παράπονο εναντίον των εναγόμενων για παράνομη επέμβαση. Εξάλλου, το τμήμα που συμφώνησε ο πατέρας τους να παραχωρήσει στην ουσία δεν τους ανήκει (βλ. κατ' αναλογία, Αναθ. Έφ. 2703 1. Χαραλάμπους, κ.α. v Κυπριακής Δημοκρατίας,
(2001)3 ΑΑΔ 149 και Πολ.Έφ. 268/10 Μακροσέλλη v Κυπριακή Δημοκρατία, ημερ.03/03/2017). Στην αγωγή 551/05 Ε. Δ. Αμμοχώστου, Μάρκου v 1. Κυπριακής Δημοκρατίας, κ.α., ημερ.26/05/08, τα γεγονότα είχαν ως εξής. Ο ενάγοντας είχε λάβει άδεια οικοδομής για την ανέγερση κατοικιών και ένας εκ των όρων προέβλεπε 'Το τμήμα του τεμαχίου που επηρεάζεται από ρυμοτομία, όπως δείχνεται με κίτρινο χρώμα στο σχέδιο να παραχωρηθεί για διεύρυνση του δρόμου και θα κατασκευαστεί δρόμος πάνω σ' αυτό προς ικανοποίηση της αρμόδιας αρχής.' Ο ενάγοντας ανήγειρε στη συνέχεια οικοδομές επί του πιο πάνω κτήματος, ως προέβλεπε η άδεια οικοδομής, παρέλειψε όμως να παραχωρήσει στο δημόσιο το τμήμα του τεμαχίου που αναφέρεται στον πιο πάνω όρο. Κατά τη χρονική περίοδο 1989-1990, το Τμήμα Δημοσίων ΄Εργων ασφαλτόστρωσε το τμήμα του επιδίκου ακινήτου που αναφέρεται στον όρο της άδειας, στα πλαίσια κατασκευής του παραλιακού δρόμου Αγία Νάπα - Αγία Θέκλα. Η ασφαλτόστρωση επηρέαζε γη, δύο δεκαρίων και 872 τετραγωνικών μέτρων, η οποία συνέχιζε να είναι εγγεγραμμένη στο όνομα του ενάγοντα. Την 27/3/1992 ο ενάγοντας διώχθηκε ποινικά με την κατηγορία ότι κατείχε και χρησιμοποιούσε τις επίδικες οικοδομές χωρίς να κατέχει πιστοποιητικό τελικής εγκρίσεως. Την 18/9/1992 ο κατηγορούμενος, ενάγοντας στην υπόθεση, κρίθηκε ένοχος για το πιο πάνω αδίκημα και εκδόθηκε εναντίον του διάταγμα κατεδάφισης των πιο πάνω οικοδομών. Ο ενάγοντας παρέλειψε να συμμορφωθεί με τις πρόνοιες του πιο πάνω διατάγματος και συνέχισε να κατέχει τις οικοδομές, χωρίς να έχει εξασφαλίσει πιστοποιητικό τελικής εγκρίσεως. Με την αγωγή του, ο ενάγοντας αξίωνε διάταγμα εναντίον του εναγόμενου, όπως αυτός σταματήσει να επεμβαίνει παράνομα επί της περιουσίας του, δηλαδή επί του τμήματος του κτήματος το οποίο με βάση την άδεια οικοδομής ο ενάγοντας είχε υποχρέωση να μεταβιβάσει στο δημόσιο και το οποίο η Δημοκρατία είχε ασφαλτοστρώσει, καθώς επίσης και αποζημιώσεις. Η κα Καρακάννα, Α.Ε.Δ. (όπως ήταν τότε), ανέφερε τα ακόλουθα, με τα οποία συμφωνώ και τα οποία εφαρμόζονται θεωρώ κατ' αναλογία και στη δική μας περίπτωση: « Το ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο ο ενάγοντας έχει δικαίωμα να επωφελείται από την επίδικη άδεια οικοδομής, να εκμεταλλεύεται την άδεια οικοδομής στο μέγιστο δυνατό βαθμό και παράλληλα ν΄ αρνείται να συμμορφωθεί με όρον της άδειας που του επιβάλλει κάποια υποχρέωση. Ο ενάγοντας έχει δικαίωμα να επικαλείται τη δική του παράλειψη να εγγράψει μέρος του κτήματος στο όνομα της Δημοκρατίας και να αξιώνει στη συνέχεια αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση επί της πιο πάνω γης ή εμποδίζεται να το πράξει λόγω της συμπεριφοράς του; Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο όπως κάνω μία εκτενή αναφορά στην Αγγλική νομολογία, επί του θέματος αυτού. Αποτελεί βασική αρχή του Αγγλικού Δικαίου ότι ουδείς μπορεί να εκμεταλλευθεί τη δική του παράλειψη, ουδείς μπορεί να ισχυρίζεται ότι μία συναλλαγή είναι άκυρη αν η ακυρότητα οφείλεται σε δική του πράξη και/ή παράλειψη. Όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην υπόθεση Baxter v. Eckerslay[1] ". The landlord has overlooked a very old principle laid down by Lord Coke Co. LiH. 206b) long ago which says that no man can take advantage of his own wrong, or to put it more precisely, that no man can be heard to say that a transaction is invalid if the cause of invalidity is his own act or default". Ανάλυση της πιο πάνω αρχής γίνεται στην υπόθεση United Australia Ltd. v. Barclays Bank Ltd[2] όπου διαβάζουμε σχετικά: "When a man is entitled to one of two inconsistent rights, then if he, with full knowledge, has done an unequivocal act showing that he has chosen the one, he cannot afterwards pursue the other. By choosing the one he has elected to abandon the other. It is not open to him to say: "I will accept the one right but I will not give up the other". If he does accept the one right then by law he waves, he "abandons" the other and nothing which he can say by way of protest against the law will avail him anything." Στην υπόθεση ER Ives Investment Ltd. v. High[3] o ιδιοκτήτης του κτήματος, Blackacre ανήγειρε μια οικοδομή, τα θεμέλια της οποίας επενέβαιναν στο κτήμα Whiteacre. Οι ιδιοκτήτες των δύο κτημάτων συμφώνησαν τότε, προφορικά, ότι τα θεμέλια θα μπορούσαν να παραμείνουν ως είχαν αλλά οι κάτοχοι του Whiteacre θα είχαν δικαίωμα διάβασης επί του κτήματος Blackacre. Το πιο πάνω δικαίωμα ουδέποτε ενεγράφη ως επιβάρυνση επί του ακινήτου, το Δικαστήριο όμως έκρινε óτι ενόσω ο ιδιοκτήτης του Whiteacre εκμεταλλευόταν το δικαίωμα διαβάσεως τότε υποχρεούτο όπως επιτρέπει την επέμβαση των θεμελίων στο κτήμα του. Ο Lord Denning είπε σχετικά τα πιο κάτω[4]: ".So long as the owners of Blackacre took the benefit of having foundations which reached into Whiteacre, they must shoulder the burden of the right of way over Blackacre; so long as the owner of Whiteacre took the benefit of the right of way, he must allow the trespassing foundations of Blackacre to remain ...". O Megarry V.C περιγράφει την πιο πάνω αρχή ως την αρχή του «δικαιώματος και της υποχρέωσης». Εκείνος που επωφελείται από μια συναλλαγή πρέπει να επωμισθεί και το βάρος. Καθοδηγητική επί του θέματος είναι η απόφαση Tito v. Waddell[5] στην οποία ο δικαστής αναλύει την πιο πάνω αρχή και λέει χαρακτηριστικά: ".... I next consider the principle that he who takes the benefit of a transaction must also bear the burden. ........................................................................................................... Side by side with these technical instances and probably underlying them, was the simple principle of ordinary fairness and consistency that from the earliest days most of us heard in the form "You can´t have it both ways" or "you can´t eat your cake and have it too" or "you can´t blow hot and cold". Και συνεχίζει αναλύοντας τα "δικαιώματα υπό όρους και τις ανεξάρτητες υποχρεώσεις" "(a) Conditional benefits and independent obligations. "... An instrument may be framed so that is confers only a conditional or qualified right, the condition or qualification being that certain restrictions shall be observed or certain burdens assumed, such as an obligation to make certain payments. Such restrictions or qualifications are an intrinsic part of the right; you take the right as it stands and you cannot pick out the good and reject the bad... The benefit and the burden have been annexed to each other ab initio, and so the benefit is only a conditional benefit...". Στο σύγγραμμα Halsbury´s Law of England[6] αναγνωρίζεται ότι κάποιος που επιλέγει μεταξύ δύο πορειών δράσης και επωφελείται από την επιλογή αυτή, δεν μπορεί στη συνέχεια να επανέλθει στη δεύτερη επιλογή, αυτή που είχε απορρίψει, και να καταχωρήσει αγωγή στη βάση αυτής. Διαβάζουμε σχετικά τα πιο κάτω: " Concepts closely related to estoppel; approbation and reprobation The principle that a person may not approbate and reprobate, a species of estoppel has arisen which seems to be intermediate between estoppel by record and estoppel by representation. The principle that a person may not approbate and reprobate expresses two propositions:
(1)that the person in question, having a choice between two courses of conduct is to be treated as having made an election from which he cannot resile;
(2)that he will not be regarded, in general at any rate, as having so elected unless he has taken a benefit under or arising out of the course of conduct which he has first pursued and with which his subsequent conduct is inconsistent ................................................................................................. a claimant, having two inconsistent claims, who elects to abandon one and pursue the other may not in general, afterwards choose to return to the former claim and sue on it." Οι πιο πάνω αρχές έχουν εφαρμογή και στην υπό εκδίκαση υπόθεση. Πρόκειται για την κλασσική περίπτωση όπου ο ενάγοντας έχει εκμεταλλευθεί τις πρόνοιες της άδειας, προχώρησε και ανήγειρε όλες τις οικοδομές που προβλέπονται σ΄ αυτήν, παρέλειψε όμως να συμμορφωθεί με τον όρο της άδειας που τον υποχρέωνε, όπως παραχωρήσει τμήμα του κτήματος στο δημόσιο. Ο ενάγοντας στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είχε δύο αλλά τρεις επιλογές. Η πρώτη επιλογή ήταν να μην υλοποιήσει την άδεια, η δεύτερη ήταν να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο και να προσβάλει τη νομιμότητα του πιο πάνω όρου και η τρίτη ήταν να υλοποιήσει την άδεια και να μην προσβάλει τον όρο. Ο ενάγοντες επέλεξε την τρίτη πορεία δράσης. Από τη στιγμή που ο ενάγοντας επέλεξε να υλοποιήσει την άδεια χωρίς να προσβάλει τον όρο, καταχωρώντας προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, στην ουσία έχει συναινέσει στην επιβολή του συγκεκριμένου όρου και ως εκ τούτου κωλύεται να διεκδικεί αποζημιώσεις και διάταγμα για άρση της "παράνομης", όπως την αποκαλεί ο ίδιος, επέμβασης. Η παραχώρηση στο δημόσιο μέρους του κτήματος αποτελεί μέρος της άδειας. Ο ενάγοντας δεν έχει δικαίωμα να επιλέγει το μέρος της άδειας που τον συμφέρει, να απορρίπτει αυτό που του επιβάλλει κάποια υποχρέωση και στη συνέχεια να ζητά από το Δικαστήριο διάφορες θεραπείες βασιζόμενος στην παράλειψη αυτή. Αυτό θα ήταν ενάντια στη βασική αρχή δικαίου, ότι ουδείς μπορεί να εκμεταλλευθεί τη δική του παράλειψη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν αποτελεί απλή παράλειψη αλλά παρανομία. Η παρανομία του ενάγοντα συνίσταται στο γεγονός ότι συνεχίζει να κατέχει μέχρι σήμερα τα υποστατικά παράνομα, χωρίς πιστοποιητικό τελικής εγκρίσεως και παρά το γεγονός ότι εκδόθηκε διάταγμα κατεδάφισης τους, με το οποίο ο ίδιος δεν έχει συμμορφωθεί. Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια για την έκδοση του πιο πάνω πιστοποιητικού ήταν όπως ο εναγόμενος συμμορφωθεί με τους όρους της άδειας οικοδομής, συμπεριλαμβανομένου και του όρου για εγγραφή του επιδίκου τμήματος του ακινήτου, στο δημόσιο. Η παρανομία ή έστω η παράλειψη αυτή δεν μπορεί να δημιουργήσει προς όφελος του ενάγοντα οποιαδήποτε δικαιώματα έναντι της δημοκρατίας. » Συναφώς και ενόψει των όσων έχουν αναφερθεί, η αγωγή δεν μπορεί να επιτύχει και θα πρέπει να απορριφθεί. Όσον αφορά την προδικαστική ένσταση των εναγόμενων για μεγάλη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής (LACHES), αυτή απορρίπτεται ως εγκαταλειφθείσα. Εν πάση περιπτώση, είναι σαφές ότι η αρχή αυτή δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα αφού οι αξιώσεις των εναγουσών δεν βασίζονται στο δίκαιο της επιείκειας και περαιτέρω για το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης προνοείται παραγραφή από το νόμο (βλ. Χριστοφίδου v. Παπαχρυσοστόμου
(2009)1 Α.Α.Δ. 1360, σε συνδυασμό με το άρθρο 68 του Κεφ.148 και το άρθρο 6 του Ν.66(Ι)/2012). Παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα της αγωγής έχει κριθεί, θα εξετάσω εδώ τις αξιώσεις των εναγουσών, για την περίπτωση που η κατάληξη του Δικαστηρίου πιο πάνω ανατραπεί από ανώτερο Δικαστήριο. Το Δικαστήριο σε περίπτωση που διαπίστωνε παράνομη επέμβαση, σαφώς θα προέβαινε στην έκδοση διατάγματος για άρση της επέμβασης. Θέμα απόδοσης ειδικών αποζημιώσεων δεν τίθεται, αφού οι ενάγουσες έχουν εγκαταλείψει την αξίωση για ειδικές αποζημιώσεις, με δήλωση του δικηγόρου τους στην γραπτή του αγόρευση, δεχόμενος ότι δεν έχουν δικογραφηθεί (βλ. την ενότητα 9 της αγόρευσης, υπό τον τίτλο Αξιώσεις Εναγουσών). Σε κάθε περίπτωση όμως δεν παρουσιάστηκε οιαδήποτε σχετική μαρτυρία. Θα εξέδιδα όμως απόφαση υπέρ των εναγουσών για ονομαστικές αποζημιώσεις, ύψους €100.-. Ερχόμενος τώρα στην αξίωση για τιμωρητικές αποζημιώσεις, αναφέρω τα εξής. Είναι καλά γνωστό ότι δυνατότητα επιδίκασης τέτοιων αποζημιώσεων παρέχεται μόνον σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων (Γιαννάκη Ερωτοκρίτου v. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 1800 και Χλόη Λάρκου v. Άνθου Κλεάνθους
(1999)1 Α.Α.Δ. 1792). Στην απόφαση Γιαννάκη Ερωτοκρίτου v. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α. ανωτέρω, το Εφετείο, απορρίπτοντας ως αβάσιμο τον λόγο έφεσης περί λάθους του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ως προς την απόφαση του να μην επιδικάσει τιμωρητικές αποζημιώσεις, ανέφερε τα εξής : « Εξίσου αβάσιμη είναι η έφεση εναντίον του μέρους της πρωτόδικης απόφασης που αφορά την απόρριψη της αξίωσης του εφεσείοντα για τιμωρητικές αποζημιώσεις. Ούτε η Papakokkinou (ανωτέρω) ούτε η Constantinides (ανωτέρω), που επικαλέστηκε ο εφεσείων δεν προάγουν το αίτημά του για την καταδίκη των εφεσιβλήτων σε τιμωρητικές αποζημιώσεις. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη επιφύλαξη, καθίσταται σαφές, και στις δύο αποφάσεις, ότι η δυνατότητα επιδίκασης τιμωρητικών αποζημιώσεων περιορίζεται σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων. Οι περιπτώσεις, στις οποίες μπορεί να διαταχθούν τιμωρητικές αποζημιώσεις, σύμφωνα με τη θεμελιακή Αγγλική απόφαση Rookes v. Barnard [1964] 1 All E. R. 367, είναι οι ακόλουθες τρεις όπως διευκρινίζεται στηνPapakokkinou (σελ. 75). "(
  1. a)Civil wrongs resulting from the use of oppressive and unconstitutional conduct by servants of the Crown. (
  2. b)Civil wrongs committed in gross disregard to the rights of the injured party, perpetrated in circumstances calculated to yield profit to the perpetrator, and (
  3. c)where the statute expressly permits award of exemplary damages." (Eλληνική μετάφραση, ελεύθερη.) "(α) Αστικά αδικήματα τα οποία προκύπτουν από τη χρήση καταπιεστικής και αντισυνταγματικής συμπεριφοράς από λειτουργούς του Στέμματος (νοείται του δημοσίου). (β) Αστικά αδικήματα τα οποία διαπράττονται με πλήρη αδιαφορία για τα δικαιώματα του ζημιωθέντος μέρους και τα οποία διενεργούνται κάτω από συνθήκες που αποβλέπουν στον προσπορισμό κέρδους από τον αδικοπραγούντα. (γ) Όπου ο νόμος ρητά επιτρέπει την επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων." Η ίδια προσέγγιση είχε υιοθετηθεί και στην Constantinides. Τόσο στην Papakokkinou, όσο και στην Constantinides, τιμωρητικές αποζημιώσεις επιδικάστηκαν για τη διάπραξη αστικών αδικημάτων, στην πρώτη για το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης σε ακίνητη ιδιοκτησία (Άρθρο 43 Κεφ. 148) και στη δεύτερη για το αστικό αδίκημα της παράνομης πρόκλησης διάρρηξης σύμβασης (Άρθρο 34
(1)Κεφ. 148). Πρέπει να επισημάνουμε ότι στην Constantinides δεν επιδικάστηκαν τιμωρητικές αποζημιώσεις για τη διάρρηξη της σύμβασης, από τον αντισυμβαλλόμενο, τον εναγόμενο 1. Διατάχθηκαν μόνο εναντίον του εναγομένου 2, ο οποίος δεν ήταν μέρος στη σύμβαση και ο οποίος κρίθηκε ένοχος για το αστικό αδίκημα το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 34
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
  1. Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση τιμωρητικών ή παραδειγματικών αποζημιώσεων (exemplary damages), αποσαφηνίστηκαν στην Rookes v. Barnard και επαναβεβαιώθηκαν στην Cassel & Co Ltd v. Broome [1972] 1 All E.R.
  2. Όπως εξηγείται στην απόφαση του Λόρδου Devlin στη Rookes (ανωτέρω), οι αποζημιώσεις σε αστικά αδικήματα δεν ήταν αυστηρά προκαθορισμένες. Τις διέκρινε πάντοτε στοιχείο ρευστότητας (at large). Εφόσον η αδικοπραγία ήταν ειδεχθής, στο βαθμό που να δικαιολογεί την τιμωρία του αδικοπραγούντος, μπορούσε να καταδικασθεί σε τιμωρητικές αποζημιώσεις. Δεν θα διαπραγματευθούμε τις προϋποθέσεις για την επιδίκαση τέτοιων αποζημιώσεων. Σημειώνουμε μόνο ότι εξαρχής η εξουσία για την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων είχε ταυτιστεί με τη διάπραξη αστικών αδικημάτων. (Βλ. Wilkes v. Wood [1763] Lofft.
  3. Huckle v. Moncy [1763] 2 Wils.
  4. Tullidge v. Wade [1769] 3 Wils.
  5. Leith v. Pope [1779] 2 Wm. Bl.
  6. Merest v. Harvey
(1814)5 Taunt.
  1. Sears v. Lyons [1818] 2 Stark.
  2. Williams v. Currie [1845] 1 C.B.
  3. Emblen v. Myers [1860] 6 H. & N. 54.) Δεν είναι άσκοπο να υπενθυμίσουμε ότι στα πρώτα χρόνια της εξέλιξης του κοινού δικαίου δεν υπήρχε διάκριση μεταξύ ποινικών και αστικών αδικημάτων. Η αυστηρή διάκριση μεταξύ ποινικών και αστικών αδικημάτων που αναγνωρίστηκε συν τω χρόνω δεν εξάλειψε ολοσχερώς τη δυνατότητα επιβολής χρηματικής τιμωρίας στον κατά το αστικό δίκαιο αδικοπραγούντα· περιορίστηκε όμως στις τρεις κατηγορίες που αναγνωρίστηκαν στη Rookes v. Barnard και επαναβεβαιώθηκαν στηνCassel & Co Ltd v. Broome και σειρά μεταγενέστερων αποφάσεων. (Βλ. μεταξύ άλλων Βlackshaw v. Lord [1983] 2 All E. R.
  4. AB v. South West Water Services Ltd [1993] 1 All E.R.
  5. John v. MGN Ltd [1996] 2 All E.R. 35.) » Στην Πολιτική Έφεση Αρ. 98/2007, ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, v. ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ, ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΤΩΧΕΥΣΑΝΤΟΣ ΛΟΥΗ ΑΙΜΙΛΙΟΥ,
(2009)1 Α.Α.Δ. 1339, αναφέρθηκαν τα εξής: « Οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις, αποσκοπούν στο να τιμωρήσουν τον εναγόμενο και να τον αποτρέψουν από παρόμοια συμπεριφορά στο μέλλον. Δεν αποσκοπούν στην αποκατάσταση του θύματος, όπως είναι οι συνήθεις αποζημιώσεις. Όμως, όπου οι περιστάσεις διάπραξης αστικού αδικήματος είναι τέτοιες, το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να επιδικάσει επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις αν διαπιστώσει βλάβη στα αισθήματα αξιοπρέπειας του ενάγοντα**. Η διαφορά μεταξύ των δύο φαίνεται να είναι περισσότερο θεωρητική και όπως επισήμανε ο Λόρδος Devlin στη Rookes v. Barnard [1964] 1 All E.R. 367, οι επαυξημένες αποζημιώσεις μπορεί να καλύψουν όλες τις περιπτώσεις, εκτός από κάποιες σπάνιες περιστάσεις που ενδεχομένως να υπάρχουν ιδιάζοντα γεγονότα που να συνηγορούν υπέρ της κατ' εξαίρεση χορήγησης της θεραπείας των παραδειγματικών αποζημιώσεων (Βλ. Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 Α.Α.Δ.65, στις σελ. 76-78). Στην προκειμένη περίπτωση, δεν παρίσταται ανάγκη να ασχοληθούμε περαιτέρω με τη διαφορά μεταξύ των δύο, γιατί οι περιστάσεις είναι τέτοιες που το πρωτόδικο δικαστήριο είχε την ευχέρεια να επιδικάσει παραδειγματικές αποζημιώσεις λόγω της απρόκλητης επίθεσης, της πλήρους αδιαφορίας για τα δικαιώματα του Εφεσίβλητου και της ύπαρξης οικονομικών διαφορών μεταξύ των διαδίκων. Το Δικαστήριο είχε βέβαια και τη διακριτική ευχέρεια να επιδικάσει επαυξημένες αποζημιώσεις, λόγω της διαπίστωσης βλάβης στα αισθήματα αξιοπρέπειας του Εφεσίβλητου. Έκρινε όμως ότι το απρόκλητο και η ένταση της επίθεσης για προώθηση οικονομικής φύσης διαφορών, δικαιολογούσαν παραδειγματικές αποζημιώσεις, περισσότερο για αποτροπή του εφεσείοντος. Δεν διαπιστώνουμε σφάλμα αρχής στον τρόπο που το δικαστήριο προσέγγισε το θέμα. » Στην υπόθεση Είκοσι κ.ά. ν. Γενικού Εισαγγελέα κ.ά.
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 467, λέχθηκε ότι: «Σύμφωνα με νομολογία (βλ. μεταξύ άλλων Παπακόκκινου ν. Κάνθερ
(1982)1 Α.Α.Δ. 65, 74-79, Kennedy Hotels Ltd v. Indjirdjian
(1992)1 A.A.Δ. 400 και Adrian Holdings Ltd ν. Δημοκρατίας
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1836) η επιδίκαση τέτοιων αποζημιώσεων ενδείκνυται μόνο «όπου η διαγωγή του εναγόμενου είναι τόσο αξιόμεμπτη ώστε να αρμόζει επιβολή τιμωρίας από το πολιτικό δικαστήριο. Αξιόμεμπτη διαγωγή είναι εκείνη που συνοδεύεται από έντονα στοιχεία αλαζονείας, θρασύτητας ή αθέμιτου κινήτρου, ιδιαίτερα όταν τείνει να ταπεινώσει το θύμα του αδικήματος». Οι τιμωρητικές αποζημιώσεις δεν έχουν σχέση με τη συνήθη αποζημίωση. Πριν την απόδοση τιμωρητικών αποζημιώσεων το Δικαστήριο πρέπει πρώτα να ικανοποιηθεί ότι εκείνος που διέπραξε αστικό αδίκημα δεν έχει τιμωρηθεί αρκετά από το ποσό των συνήθων αποζημιώσεων. Δεν θεωρώ ότι οι εναγόμενοι στην παρούσα επέδειξαν, οποτεδήποτε, τέτοια διαγωγή ή συμπεριφορά, που να καθιστούν την παρούσα κατάλληλη περίπτωση για την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Κατάληξη Η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται υπέρ των εναγόμενων και σε βάρος των εναγουσών 1 και 2, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.